The New Testament of our Lord and Saviour Jesus Christ

Матта 1

1 Ибрайымның урпағы, Даўыттың урпағы Ийса Масихтың шежиреси мынадай: 2 Ибрайымнан Ысақ туўылды. Ысақтан Яқып туўылды. Яқыптан Яҳуда ҳәм оның аға-инилери туўылды. 3 Яҳуда менен Тамарадан Парес ҳәм Зара туўылды. Парестен Ҳесрон туўылды. Ҳесроннан Рам туўылды. 4 Рамнан Аминадаб туўылды. Аминадабтан Наҳшон туўылды. Наҳшоннан Салмон туўылды. 5 Салмон менен Раҳабтан Боаз туўылды. Боаз бенен Руттан Обид туўылды. Обидтен Ишай туўылды. 6 Ишайдан Даўыт патша туўылды. Даўыт пенен бурын Урияның жубайы болған ҳаялдан Сулайман туўылды. 7 Сулайманнан Реҳабам туўылды. Реҳабамнан Абия туўылды. Абиядан Аса туўылды. 8 Асадан Ешофат туўылды. Ешофаттан Иорам туўылды. Иорамнан Узия туўылды. 9 Узиядан Иоатам туўылды. Иоатамнан Аҳаз туўылды. Аҳаздан Езекия туўылды. 10 Езекиядан Манасия туўылды. Манасиядан Амон туўылды. Амоннан Иосия туўылды. 11 Бабилонға сүргин етилгенде, Иосиядан Ехония ҳәм оның инилери туўылды. 12 Бабилонға сүргин етилгеннен кейин, Ехониядан Шалтиел туўылды; Шалтиелден Зерубабел туўылды. 13 Зерубабелден Абиҳуд туўылды; Абиҳудтан Елиаким туўылды; Елиакимнен Азор туўылды. 14 Азордан Садоқ туўылды; Садоқтан Ахим туўылды; Ахимнен Елихуд туўылды. 15 Елихудтан Елиазар туўылды; Елиазардан Маттан туўылды; Маттаннан Яқып туўылды. 16 Яқыптан Мәриямның күйеўи Юсуп туўылды. Мәриямнан Масих деп аталған Ийса туўылды. 17 Солай етип, ҳәммеси болып: Ибрайымнан Даўытқа дейин он тѳрт урпақ, Даўыттан Бабилонға сүргин етилиўге дейин он тѳрт урпақ, Бабилонға сүргин етилгеннен Масихқа дейин он тѳрт урпақ. 18 Ийса Масихтың туўылыўы былай болды: Оның анасы Мәриям Юсупке атастырылғаннан кейин, олар қосылмастан бурын, Мәриямның Мухаддес Руўхтан ҳәмледар екенлиги билинди. 19 Оның күйеўи Юсуп ҳақ адам болып, Мәриямды уятқа қалдырмайын деп, оған үйлениўден жасырын түрде бас тартыўды ойлады. 20 Ол усылай ойлап жүргенде, Ќудайдың бир периштеси оның түсине енип: – Ҳәй, Даўыттың урпағы Юсуп! Сен Мәриямды ѳзиңе ҳаяллыққа алыўдан қорқпа. Оның ишиндеги Баласы Мухаддес Руўхтан. 21 Мәриям Ул туўады. Сен оның атын Ийса деп қоясаң, себеби Ол Ѳз халқын гүналарынан қутқарады, – деди. 22 Булардың ҳәммеси Ќудайдың пайғамбар арқалы алдын ала айтқан мына сѳзлериниң орынланыўы ушын болды: 23 «Мине, қыз ҳәмледар болып, Ул туўады. Оның атын Иммануел деп қояды». Иммануел – «Ќудай бизлер менен бирге» деген мәнисте. 24 Уйқыдан турған Юсуп Ќудайдың периштесиниң буйырғанын ислеп, Мәриямға үйленди. 25 Бирақ Мәриям Улын туўғанша, Юсуп оған жақынлаған емес. Ол Баланың атын Ийса деп қойды.

Матта 2

1 Ийса Яҳудияның Бейтлеҳем қаласында, патша Ҳиродтың заманында туўылғаннан соң, Ерусалим қаласына күншығыстан жулдыз изертлеўшилер келип: 2 – Яҳудийлердиң жаңа туўылған Патшасы қаяқта екен? Ѳйткени бизлер күншығыста Оның жулдызын кѳрип, Оған табыныўға келдик, – деп сорады. 3 Буны еситкен патша Ҳирод ҳәм оның менен бирге пүткил Ерусалим қаласы тынышсызланып қалды. 4 Ҳирод халықтың барлық бас руўханийлерин ҳәм диний муғаллимлерин жыйнап алып, олардан Масихтың қай жерде туўылыўы тийис екенин сорастырды. 5 Олар былай деди: – Яҳудиядағы Бейтлеҳемде. Себеби пайғамбар арқалы мынадай сѳзлер жазылған: 6 «Ҳәй, Яҳудия жериндеги Бейтлеҳем! Яҳудияның баслы қалаларынан сен ҳеш кем емессең! Ѳйткени Мениң халқым Израилды бағатуғын Кѳсем сеннен шығады». 7 Сонда Ҳирод жулдыз изертлеўшилерди жасырын шақыртып, олардан жулдыздың шыққан ўақтын сорастырып билип алды. 8 Оларды Бейтлеҳемге жиберип: – Барып, Нәресте ҳаққында жақсылап билип алыңлар. Оны тапқаннан кейин, маған хабар бериңлер, мен де барып Оған табынайын, – деди. 9 Олар патшаның сѳзин еситип болып, жүрип кетти. Сонда ѳзлери күншығыста кѳрген жулдыз олардың алдында жүрип, жол кѳрсетти ҳәм Нәресте болған жердиң үстинде тоқтады. 10 Жулдызды кѳргенде, олар қатты қуўанды. 11 Үйге кирип, Нәрестени ҳәм Оның анасы Мәриямды кѳрди де, Нәрестениң аяғына жығылып, Оған табынды. Ѳзлериниң ғәзийне ыдысларын ашып, Оған алтын, ладан ҳәм мирра деген хош ийисли затларды сыйға берди. 12 Олар Ҳиродқа қайтып бармаў ҳаққында түслеринде ескертилгенликтен, басқа бир жол менен ѳз еллерине қайтып кетти. 13 Жулдыз изертлеўшилер кеткеннен кейин, Ќудайдың бир периштеси Юсуптың түсине енип: – Орныңнан тур да, Нәресте менен анасын алып, Мысырға қаш! Саған ѳзим хабар бергенимше, сол жерде бол! Себеби Ҳирод Нәрестени ѳлтириў ушын излемекте, – деди. 14 Юсуп турды да, Нәресте менен анасын алып, түн ишинде Мысырға қашып кетти. 15 Ҳиродтың ѳлимине шекем сол жерде болды. Солай етип, Ќудайдың: «Улымды Мысырдан шақырып алдым», – деп пайғамбар арқалы алдын ала айтқан сѳзлери орынланды. 16 Ал Ҳирод жулдыз изертлеўшилердиң алдап кеткенин түсинип, қатты ашыўланды. Жулдыз изертлеўшилерден ўақытты билип алған ол Бейтлеҳемдеги ҳәм оның дѳгерегиндеги еки жасар ҳәм оннан да киши ул балалардың ҳәммесин ѳлтириўди буйырды. 17 Солай етип, Еремия пайғамбар арқалы айтылған мына сѳзлер орынланды: 18 «Рамада бир даўыс еситиледи, Ќатты зарлап жылаған. Балаларын жоқлап жылар Раҳила. Жубанғысы келмес, ѳйткени жоқ енди олар». 19 Ҳирод ѳлгеннен кейин, Ќудайдың бир периштеси Мысырда Юсуптың түсине енип: 20 – Орныңнан тур да, Нәресте менен анасын алып, Израил елине қайт. Себеби Нәрестени ѳлтирмекши болғанлар ѳлди, – деди. 21 Юсуп турып, Нәресте менен анасын алып, Израил елине қайтты. 22 Бирақ Яҳудияда Ҳиродтың орнына баласы Архелай патша болып отырғанын еситип, Юсуп ол жерге барыўға қорқты. Түсинде аян арқалы ескертилген ол Галила үлкесине кетип, 23 Насыра деген қалаға орналасты. Солай етип, «Ол Насыралы деп аталады», – деп пайғамбарлардың алдын ала айтқанлары орынланды.

Матта 3

1 Сол күнлери Шомылдырыўшы Яқыя келип, Яҳудия үлкесиниң шѳл даласында: 2 – Тәўбе етиңлер! Ѳйткени Аспан Патшалығы жақынлап қалды, – деп жәриялады. 3 Ийшая пайғамбар арқалы мынадай деп алдын ала айтылған адам усы Яқыя еди: «Шѳл далада бақырған биреўдиң даўысы шығады: „Ийемизге жол таярлаңлар, Оның жүретуғын жолларын дүзетиңлер!“» 4 Яқыя түйениң жүнинен кийим кийген, белин тери қайыс пенен буўған болып, оның аўқаты шегиртке менен жабайы ҳәррениң палы еди. 5 Сол ўақытта Ерусалимниң, пүткил Яҳудия үлкесиниң ҳәм Иорданның пүткил дѳгерегиниң турғынлары оған барды 6 ҳәм ѳзлериниң гүналарын мойынлап, Иордан дәрьясында шомылдырылды. 7 Яқыя ѳзине кѳп парисейлер менен саддукейлердиң шомылдырылыўға киятырғанын кѳрип, оларға: – Ҳәй, уўлы жыланлардың туқымлары! Келешектеги қәҳәрли жазадан қутылыўды сизлерге ким үйретти? 8 Тәўбе еткениңизге ылайық жемис бериңлер! 9 Және: «Бизлердиң ата тегимиз – Ибрайым ата-ғо!» – деп ишлериңизден ойламаңлар. Себеби сизлерге айтатуғыным: Ќудай Ибрайымға мына таслардан да балалар жасап бере алады. 10 Тереклердиң тамырында ҳәзирдиң ѳзинде-ақ балта жатыр. Жақсы мийўе бермейтуғын ҳәр бир терек шабылып, отқа тасланады. 11 Тәўбе еткениңиздиң белгиси ретинде, мен сизлерди суў менен шомылдыраман. Бирақ меннен кейин Келиўши меннен де қүдиретли: мен Оның аяқ кийимин шешиўге де ылайықлы емеспен. Ол сизлерди Мухаддес Руўх ҳәм от пенен шомылдырады. 12 Оның жабасы қолында. Ол Ѳз қырманын тазалап, бийдайын ғәллеханасына жыйнайды, ал сабанын сѳнбес отқа жандырады, – деди. 13 Сонда Ийса Яқыя тәрепинен шомылдырылыў ушын Галиладан Иордан дәрьясына, Яқыяның қасына келди. 14 Бирақ Яқыя Оны иркип: – Сениң қолыңнан шомылдырылыўға мен мүтәжбен-ғо! Сен неге маған киятырсаң? – деди. 15 Бирақ, Ийса оған жуўап берип: – Енди ыразы бол, пүткил ҳақлықты бизлер усылайынша орынлаўға тийислимиз-ғо, – деди. Соннан соң, Яқыя Оған қайылшылық берди. 16 Ийса шомылдырылып, дәрриў суўдан шықты. Мине, аспан ашылып, Ол Ќудайдың Руўхының Ѳзиниң үстине кептердей түсип киятырғанын кѳрди. 17 Сонда аспаннан: – Бул – Мениң сүйикли Улым, Мен Оған ырзаман! – деген саза еситилди.

Матта 4

1 Соннан соң, шайтан сынасын деп, Мухаддес Руўх Ийсаны шѳлге алып барды. 2 Ийса сол жерде қырық күн, қырық түн ораза тутып, ақыры аш болды. 3 Сонда азғырыўшы шайтан Оның қасына келип: – Егер Сен Ќудайдың Улы болсаң, мына тасларға буйыр, олар нанға айлансын! – деди. 4 Ийса жуўап қайтарып: «Адам тек ғана нан менен емес, Ал Ќудайдың аўзынан шыққан ҳәр бир сѳз бенен жасайды», – деп Мухаддес Жазыўда айтылған-ғо, – деди. 5 Соннан соң, шайтан Оны мухаддес қала Ерусалимге алып барып, Ибадатхананың тѳбесине турғызып қойды да, 6 Оған: – Егер Сен Ќудайдың Улы болсаң, тѳмен секирши. Ѳйткени Мухаддес Жазыўда былай деп айтылған-ғо: «Ол Ѳзиниң периштелерине буйрық береди. Аяғыңды тасқа урып алмаўың ушын, олар Сени қолларында кѳтерип алып кетеди», – деди. 7 Ийса оған: – «Ќудай-Ийеңди сынама!» – деп те Мухаддес Жазыўда айтылған-ғо, – деди. 8 Және шайтан Оны жүдә бийик бир таўға апарып, Оған дүньяның барлық патшалықлары менен олардың сән-салтанатларын кѳрсетип: 9 – Егер аяғыма жығылып, маған табынсаң, усылардың ҳәммесин Саған беремен, – деди. 10 Сонда Ийса оған: – Жоқ бол кѳзимнен, шайтан! «Ќудай-Ийеңе сыйынып, тек Оған хызмет ет!» – деп Мухаддес Жазыўда айтылған-ғо, – деди. 11 Соннан кейин, шайтан Оның қасынан кетти. Сонда периштелер келип, Ийсаға хызмет етти. 12 Ийса Яқыяның тутқынға алынғанын еситип, Галила үлкесине қайтып кетти. 13 Ол Насыра қаласын қалдырып, Зебулон ҳәм Нафтали дѳгерегиндеги теңиздиң жағасында жайласқан Капарнаҳумға келип орналасты. 14 Солай етип, Ийшая пайғамбар арқалы айтылған мына сѳзлер орынланды: 15 «Ҳәй, Зебулон жери ҳәм Нафтали жери, теңизге баратуғын жолдағы, Иорданның арғы жағасындағы, басқа миллетлердиң Галила ели! 16 Ќараңғылықта жасаған халық үлкен бир жарықты кѳрди. Ѳлим қараңғысында жасағанлар ушын, жақтылық нуры түсти». 17 Сол ўақыттан баслап, Ийса: – Тәўбе етиңлер! Себеби Аспан Патшалығы жақынлады! – деп жәриялай баслады. 18 Ийса Галила теңизиниң жағасында жүргенде, теңизге аў салып атырған еки ағалы-инилини: Петр деп аталған Симонды ҳәм оның иниси Андрейди кѳрди. Олар балықшылар еди. 19 Ийса оларға: – Мениң изиме ериңлер! Мен сизлерди адамларды Ќудайдың жолына түсириўшилер қыламан, – деди. 20 Олар дәрриў аўларын таслап, Оның изине ерди. 21 Сол жерден кетип баратырып, Ол басқа еки ағалы-инилини: Зебедейдиң улы Яқыпты ҳәм оның иниси Юханды кѳрди. Олар әкеси Зебедей менен бирге қайықта аўларын жамап отырған еди. Ийса оларды да шақырды. 22 Олар дәрриў қайықты да, әкесин де қалдырып, Оның изине ерди. 23 Ийса пүткил Галила үлкесин аралап жүрди. Олардың мәжилисханаларында тәлим берди ҳәм Аспан Патшалығы туўралы Хош Хабарды жәриялап, халықтағы ҳәр қандай аўырыў ҳәм ҳәлсизликти шыпалайтуғын еди. 24 Ийса туўралы хабар пүткил Сирияға жайылды. Барлық аўырыў адамларды, түрли сырқаў ҳәм дәртке ушырағанларды, жин урғанларды, қояншық ҳәм ләң болғанларды Оған алып келди. Ийса оларға шыпа берди. 25 Оның изине Галиладан, Декаполистен, Ерусалимнен, Яҳудиядан ҳәм Иорданның арғы жағынан келген кѳп халық ерип жүрди.

Матта 5

1 Ийса халықты кѳрип, бир таўға шықты. Ол отырғаннан кейин, шәкиртлери қасына келди. 2 Ийса оларға былай деп тәлим бере баслады: 3 – Руўхый жарлы болғанлар бахытлы! Аспан Патшалығы олардики! 4 Ќайғырып жүргенлер бахытлы! Олар жубаныш табады. 5 Кишипейиллилер бахытлы! Олар жер жүзине ийелик етеди. 6 Ҳақлыққа мүтәж болғанлар бахытлы! Ќудай оларды толық қанаатландырады. 7 Мийрим-шәпәәтлилер бахытлы! Олар мийрим-шәпәәт алады. 8 Пәк кеўиллилер бахытлы! Олар Ќудайды кѳреди. 9 Жарастырыўшылар бахытлы! Олар Ќудайдың балалары деп аталады. 10 Ҳақлық ушын қуўдаланғанлар бахытлы! Аспан Патшалығы олардики. 11 Адамлар сизлерди Мен себепли хорласа, қуўдаласа, ҳәр түрли ѳтирик сѳзлер менен жаманласа, сизлер бахытлысызлар! 12 Ќуўаныңлар ҳәм шадланыңлар! Ѳйткени сизлердиң аспандағы сыйыңыз үлкен. Сизлерден бурынғы пайғамбарларды да усылай қуўдалаған. 13 – Сизлер – дүньяның дузысызлар. Бирақ дуз ѳз күшин жойтса, оны қалай және шорлы қылыўға болады? Онда ол ҳеш нәрсеге жарамайды, тек шығарып тасланып, адамлардың аяғы астында басылып қалады. 14 Сизлер – дүньяның нурысызлар. Таў басына салынған қала жасырын болып қалмайды. 15 Сондай-ақ шыраны жаққаннан соң, оны ыдыстың астына емес, ал шыра қойғышқа қояды, сонда ол үйдегилердиң ҳәммесине ѳз жақтысын түсиреди. 16 Сол сыяқлы, сизлердиң нурыңыз адамлардың алдында жарқырай берсин. Адамлар сизлердиң жақсы ислериңизди кѳрип, аспандағы Єкеңизди даңққа бѳлесин! 17 – Сизлер Мени Мухаддес Нызамды ямаса пайғамбарлардың Жазыўларын бийкар етиўге келди, деп ойламаңлар. Мен бийкар етиў ушын емес, ал орынлаў ушын келдим. 18 Сизлерге шынын айтып турман: аспан менен жер жойылмағанша, Мухаддес Нызамның бир ҳәриби де, бир ноқаты да жойылмайды, барлығы да орынланыўы тийис. 19 Солай етип, ким де ким усы буйрықлардың ең киши биреўин бузып, адамларға да солай үйретсе, ол Аспан Патшалығында ең киши болып саналады. Ал ким де ким оларды орынлап, адамларға үйретсе, ол Аспан Патшалығында уллы болып саналады. 20 Мениң сизлерге айтатуғыным: егер сизлердиң ҳақлығыңыз диний муғаллимлер менен парисейлердикинен артық болмаса, сизлер Аспан Патшалығына кирмейсиз. 21 – «Адам ѳлтирме! Ким де ким адам ѳлтирсе, ол ҳүким етилиўге тийисли», – деп бурынғыларға айтылғанды еситкенсиз. 22 Ал Мениң сизлерге айтатуғыным: ким де ким туўысқанына бийкарға ғәзепленсе, ол ҳүким етилиўге тийисли. Ким де ким туўысқанын масқаралап, оған: «Ақылсыз адамсаң!» десе, жоқарғы кеңес тәрепинен ҳүким етилиўге тийисли. Ал ким де ким туўысқанына: «Ақмақ!» десе, дозақ отына түсиўге тийисли. 23 Сонлықтан егер де сен қурбанлығыңды қурбанлық шалынатуғын орынға алып келгениңде, жақын адамыңның саған ѳкпели екени сол жерде есиңе түссе, 24 қурбанлығыңды сол жердиң алдында қалдырып, әўели жақын адамыңа барып, оның менен жарасып ал! Соңынан қайтып келип, қурбанлығыңды Ќудайға бер. 25 Сен даўласың менен бирге ҳүким етилиўге баратырған ўақтыңда, оның менен тезирек жарасып ал. Олай етпесең, ол сени қазының алдына апарады, қазы сени сақшыға тапсырып, қаматып таслайды. 26 Саған шынын айтаман: соңғы тийиниңди тѳлеп таўыспағаныңша, ол жерден шыға алмайсаң. 27 – Сизлер: «Неке ҳадаллығын бузба!» – дегенди еситкенсиз. 28 Ал Мениң сизлерге айтатуғыным: ким де ким басқа бир ҳаялға бузық нийет пенен қараса, ол әлле қашан-ақ, кеўлинде оның менен неке ҳадаллығын бузған болады. 29 Егер сени оң кѳзиң азғырса, оны ойып тасла. Себеби пүткил денеңниң дозаққа түскенинен гѳре, бир мүшеңниң жоқ болғаны саған жақсырақ болады. 30 Егер сени оң қолың азғырса, оны шаўып тасла. Пүткил денеңниң дозаққа түскенинен гѳре, бир мүшеңниң жоқ болғаны саған жақсырақ болады. 31 Тағы да: «Ким де ким ѳз ҳаялы менен ажыраспақшы болса, оған талақ хат берсин», – делинген. 32 Ал Мениң сизлерге айтатуғыным: ким де ким неке ҳадаллығын бузбаған ҳаялынан ажырасса, ҳаялының неке ҳадаллығын бузыўына себепкер болады. Сондай-ақ ким де ким күйеўинен ажырасқан бир ҳаялды алса, ол неке ҳадаллығын бузады. 33 – Тағы да сизлер: «Антыңды бузба, Ќудай алдында антыңды орынла!» – деп бурынғыларға айтылғанды еситкенсиз. 34 Ал Мениң сизлерге айтатуғыным: ҳеш ўақытта ант ишпе! Аспан менен де ант ишпе, ѳйткени ол – Ќудайдың тахты. 35 Жер менен де ант ишпе, себеби ол – Оның аяқ басары. Ерусалим менен де ант ишпе, ѳйткени ол – уллы Патшаның қаласы. 36 Ѳз басың менен де ант ишпе, себеби сен бир тал шашыңды да ағарта ямаса қарайта алмайсаң. 37 Сизлердиң: «аўа» сѳзиңиз «аўа» ямаса «яқ» сѳзиңиз «яқ» болсын, буннан басқасы шайтаннан. 38 – Сизлер: «Кѳзге кѳз, тиске тис», – дегенди еситкенсиз. 39 Ал Мениң сизлерге айтатуғыным: жаман адам менен қарсыласпаңлар. Биреў бетиңниң оң жағына урса, оған бетиңниң сол жағын да тут. 40 Биреў сениң менен даўласып кѳйлегиңди алғысы келсе, оған шапаныңды да шешип бер. 41 Биреў сени ѳзи менен бирге бир шақырым жер жүриўге мәжбүрлесе, оның менен бирге еки шақырым жүр. 42 Сеннен сорағанға бер, сеннен қарызға алайын дегеннен аяма. 43 – Сизлер: «Жаныңдағы адамды сүй, душпаныңды жек кѳр», – дегенди еситкенсиз. 44 Ал Мениң сизлерге айтатуғыным: душпанларыңызды сүйиңлер, сизлерди қуўдалайтуғынлар ушын дуўа етиңлер. 45 Сонда аспандағы Єкеңиздиң балалары боласызлар. Ѳйткени Ол жаманлардың үстине де, жақсылардың үстине де, Ѳз қуяшының нурын тѳгеди ҳәм ҳақ адамлардың үстине де, наҳақлардың үстине де, жаўынын жаўдырады. 46 Егер сизлер ѳзлериңизди сүйгенлерди ғана сүйсеңлер, қандай сыйлық аласызлар? Салықшылар да солай ислемей ме? 47 Сизлер туўысқанларыңыз бенен ғана сәлемлессеңлер, онда қандай ѳзгешеликлериңиз бар? Бутқа табыныўшылар да солай ислемей ме? 48 Солай етип, аспандағы Єкеңиздиң минсиз болғаны сыяқлы, сизлер де минсиз болыңлар!

Матта 6

1 – Абайлаңлар, сизлер саўап ислериңизди адамларға кѳрсетиў ушын, олардың алдында ислемеңлер. Олай етсеңлер, сизлерге аспандағы Єкеңизден сыйлық болмайды. 2 Солай етип, сен қайыр-садақа бергениңде, еки жүзлилер сыяқлы ѳз-ѳзиңнен жар салма. Бундайлар адамлар мақтасын деп, мәжилисханаларда ҳәм кѳшелерде усылай ислейди. Сизлерге шынын айтып турман: олар әлле қашан ѳз сыйларын алып болды. 3 Сен қайыр-садақа бергениңде, оң қолыңның не ислегенин сол қолың билмесин. 4 Сонда сениң қайыр бериўиң жасырын болады ҳәм жасырынлықты кѳриўши Єкең саған қайтарады. 5 – Дуўа еткениңизде, адамларға кѳрсетиў ушын мәжилисханаларда ҳәм кѳшелердиң мүйешлеринде турып дуўа етиўди жақсы кѳретуғын еки жүзлилер сыяқлы болмаңлар. Сизлерге шынын айтып турман: олар әлле қашан ѳз сыйларын алып болды. 6 Ал сен дуўа еткениңде бѳлмеңе кирип, есигиңди жапқаныңнан соң, кѳзге кѳринбейтуғын Єкеңе дуўа ет! Сонда жасырынлықты кѳриўши Єкең саған қайтарады. 7 Дуўа еткениңизде, бутқа табыныўшылар сыяқлы мылжыңға берилмеңлер. Олар кѳп сѳйлесек тыңлар деп ойлайды. 8 Сизлер оларға уқсамаңлар. Себеби Єкеңиз неге мүтәж екенлигиңизди Оннан сорамасыңыздан алдын биледи. 9 Сонлықтан сизлер былай деп дуўа етиңлер: Аспандағы Єкемиз! Сениң атың мухаддес бола берсин. 10 Сениң Патшалығың келсин. Аспанда орынланғаны сыяқлы, жерде де Сениң еркиң орынлансын. 11 Бизлерге бүгин де күнделикли нанымызды бере гѳр. 12 Бизлерге гүна ислегенлерди кеширгенимиздей, бизлердиң де гүналарымызды кешире гѳр. 13 Бизлердиң азғырылыўымызға жол қоймай, шайтаннан қутқара гѳр. Себеби Патшалық та, қүдирет те, уллылық та мәңгиликке Сеники. Аўмийин. 14 Егер сизлерге гүна ислегенлерди кеширсеңлер, аспандағы Єкеңиз де сизлерди кеширеди. 15 Ал егер сизлерге гүна ислегенлерди кеширмесеңлер, Єкеңиз де гүналарыңызды кеширмейди. 16 – Ораза тутқаныңызда, еки жүзлилер сыяқлы муңайып жүрмеңлер. Олар адамларға ораза тутыўшы болып кѳриниў ушын ғана ажарын бузып жүреди. Сизлерге шынын айтаман: олар әлле қашан ѳз сыйларын алып болды. 17 Сен ораза тутқаныңда, шашыңды тарап, бетиңди жуў. 18 Солай етип, ораза тутқаның адамларға емес, ал кѳзге кѳринбейтуғын Єкеңе кѳринсин. Жасырынлықты кѳриўши Єкең саған қайтарады. 19 – Ѳзлериңизге жер бетинде байлық жыйнамаңлар. Бул жерде оны күйе де жейди, тат та басады, урылар да бузып кирип урлайды. 20 Ал ѳзлериңизге аспанда байлық жыйнаңлар. Сол жерде оны күйе де жемейди, тат та баспайды, урылар да бузып кирип урламайды. 21 Ѳйткени байлықларыңыз қай жерде болса, кеўиллериңиз де сол жерде болады. 22 Кѳз – денениң шырағы. Сонлықтан да, егер кѳзиң саў болса, пүткил денең де жарық болады. 23 Егер кѳзиң саў болмаса, пүткил денең де қараңғы болады. Сонлықтан егер ишиңдеги жарық қараңғы болса, онда қараңғылықтың ѳзи қаншелли тас түнек болады! 24 Ҳеш ким еки хожаға хызмет ете алмайды. Себеби ол биреўин жек кѳрип, екиншисин жақсы кѳреди ямаса биреўине садық болып, екиншисине итибарсыз қарайды. Сизлер ҳәм Ќудайға, ҳәм байлыққа бирдей хызмет ете алмайсызлар. 25 – Сонлықтан сизлерге айтатуғыным: не ишип, не жеймиз деп, жаныңыз ушын, не кийемиз деп, денеңиз ушын тәшиўишленбеңлер. Жан аўқаттан, дене кийимнен артық емес пе? 26 Аспандағы қусларға қараңлар! Олар екпейди де, ормайды да, телекке жыйнамайды да, ал аспандағы Єкеңиз оларды асырайды. Сизлер олардан анағурлым артық емессизлер ме? 27 Тәшиўишлениў себепли, ким сизлердиң араңызда ѳз ѳмирин бир саатқа болса да узайта алады? 28 Кийим туўралы неге тәшиўишленесизлер? Даладағы лилия гүллериниң қалай ѳсип турғанына қараңлар! Олар мийнет те етпейди, жип те ийирмейди. 29 Ал сизлерге айтатуғыным: Сулайман да ѳзиниң сән-салтанатында усылардың биреўиндей сәнли кийинбеген еди. 30 Егер бүгин бар болып, ертең ошаққа тасланатуғын даладағы шѳпти Ќудай солай кийиндирсе, сизлерди олардан да артық кийиндирмес пе еди, ҳәй, исеними азлар? 31 Сонлықтан да: «Не ишип, не жеймиз?» ямаса «Не кийемиз?» – деп тәшиўишленбеңлер. 32 Ѳйткени усылардың ҳәммесин бутқа табыныўшылар излеп жүреди. Усы нәрселердиң ҳәммесине мүтәж екениңизди аспандағы Єкеңиз биледи. 33 Ең алды менен Ќудайдың Патшалығын ҳәм Оның ҳақлығын излеңлер! Сонда булардың ҳәммеси сизлерге қосымша етип бериледи. 34 Солай етип, ертеңги күн туўралы тәшиўишленбеңлер! Себеби ертеңги күн ѳзи ушын ѳзи ғам жейди. Ҳәр күнниң ѳз ғамы ѳзине жетеди.

Матта 7

1 – Басқаларды ҳүким етпеңлер, сонда сизлер де ҳүким етилмейсизлер. 2 Ѳйткени сизлер басқаларды қалай ҳүким етсеңлер, Ќудай да сизлерди солай ҳүким етеди. Ќандай ѳлшем менен ѳлшеп берсеңлер, Ќудай да сизлерге сондай ѳлшем менен ѳлшеп береди. 3 Сен неге туўысқаныңның кѳзиндеги шѳпти кѳрип турып, ѳз кѳзиңдеги қаданы сезбейсең? 4 Ѳз кѳзиңде қада бола тура, қалай: «Ќәне, кѳзиңдеги шѳпти шығарып алайын», – деп туўысқаныңа айтасаң? 5 Ҳәй, еки жүзли! Дәслеп ѳз кѳзиңдеги қаданы шығар, сонда анық кѳрип, туўысқаныңның кѳзиндеги шѳпти шығара аласаң. 6 Мухаддес затты ийтлерге бермеңлер, ҳинжи-маржанларыңызды шошқалардың алдына тасламаңлар. Оларды аяқлары менен басқылап, айланып келип сизлерди тилкимлеп таслайды. 7 – Сораңлар, сизлерге бериледи. Излеңлер, табасызлар. Есикти қағыңлар, ол сизлерге ашылады. 8 Себеби сораған ҳәр бир адам алады, излеген табады, есик қаққанға ашылады. 9 Сизлердиң араңызда улы нан сораса, тас беретуғын адам бар ма? 10 Я болмаса, балық сораса, оған жылан беретуғын бар ма? 11 Ѳзлериңиз жаман бола тура, балаларыңызға жақсы сыйлар бериўди билсеңиз, онда аспандағы Єкеңиз Ѳзинен сорағанларға қаншелли кѳп ийгиликлер береди! 12 Солай етип, ҳәмме исте адамлардың сизлерге не ислегенин қәлесеңлер, сизлер де оларға соны ислеңлер. Мухаддес Нызамның да, пайғамбарлардың Жазыўларының да мәниси усы. 13 – Тар қапыдан кириңлер. Ѳйткени набыт болыўға апаратуғын қапы кең, жол да үлкен, оның менен жүретуғынлар кѳп. 14 Ал ѳмирге апаратуғын қапы тар, жол да киши, оны табатуғынлар аз. 15 – Жалған пайғамбарлардан сақ болыңлар! Олар қой терисин жамылып сизлерге келеди, бирақ ишлеринде олар жыртқыш қасқырлар. 16 Сизлер оларды мийўесинен билесизлер. Шеңгелден жүзим ямаса ошағаннан әнжир жыйнай аласыз ба? 17 Ҳәр бир жақсы терек жақсы мийўе береди, жаман терек жаман мийўе береди. 18 Жақсы терек жаман мийўе, жаман терек жақсы мийўе бере алмайды. 19 Жақсы мийўе бермейтуғын ҳәр бир терек шабылып, отқа тасланады. 20 Солай етип, сизлер оларды мийўесинен билесизлер. 21 Маған: «Ийем! Ийем!» дегенниң ҳәр бири емес, тек аспандағы Єкемниң еркин орынлаўшы Аспан Патшалығына киреди. 22 Заманның ақырғы күнинде кѳбиси Маған: «Ийем! Ийем! Бизлер Сениң атың менен пайғамбаршылық етип, Сениң атың менен жинлерди қуўып шығармадық па? Сениң атың менен кѳп кәраматлар ислемедик пе?» – дейди. 23 Сонда Мен оларға: «Мен сизлерди ҳеш қашан таныған емеспен, Меннен аўлақ кетиңлер, ҳәй, нызамды бузыўшылар!» – деп ашық айтаман. 24 – Солай етип, Мениң усы сѳзлеримди тыңлап, оларды орынлаўшылардың ҳәр бири ѳз үйин жар тас үстине салған ақыллы адамға уқсайды. 25 Жаўын жаўып, дәрьялар тасып, самал есип, бул үйди соққылады, бирақ ол жар тас үстине салынғанлықтан қуламады. 26 Ал Мениң усы сѳзлеримди тыңлап, оларды орынламаўшылардың ҳәр бири ѳз үйин шеге қум үстине салған ақылсыз адамға уқсайды. 27 Жаўын жаўып, дәрьялар тасып, самал есип, бул үйди суў басқанда, ол қулап, қатты қыйралды. 28 Ийса усы сѳзлерди айтып болғанда, халық Оның тәлимине таң қалды. 29 Себеби Ол диний муғаллимлер сыяқлы емес, ал Ѳз бийлиги менен адамларға тәлим берди.

Матта 8

1 Ийса таўдан түскенде, изине кѳп халық ерди. 2 Сонда Оның қасына мақаў кесел адам келип, аяғына жығылды да: – Ийем, егер Сен қәлесең, мени мақаў кеселден тазалай аласаң-ғо, – деди. 3 Ийса қолын созып, оған тийгизди де: – Ќәлеймен, тазалан! – деди. Ол сол ўақытта-ақ мақаў кеселден тазаланып шыпа тапты. 4 Ийса оған: – Абайлы бол, буны ҳеш кимге айтпа! Бирақ руўханийге барып ѳзиңди кѳрсет те, мақаў кеселден тазаланғаныңды адамларға дәлиллеў ушын, Муўса буйырған қурбанлықты бер, – деди. 5 Ийса Капарнаҳумға кирген ўақытта Оның қасына бир римли жүзбасы келип: 6 – Ийем, мениң хызметшим ләң болып, қатты қыйналып үйде жатыр, – деп Оннан жәрдем сорады. 7 Ийса оған: – Мен барып, оған шыпа беремен, – деди. 8 Ал жүзбасы: – Ийем, Сениң шаңарағыма келиўиңе мен ылайықлы емеспен. Тек бир сѳз ғана айтсаң, хызметшим жазылып кетеди. 9 Ѳйткени мен де биреўдиң қол астындағы адамман, ѳзиме бағынышлы әскерлерим де бар. Олардың биреўине «бар» десем, барады, екиншисине «кел» десем, келеди, қулыма «мынаны исле» десем, ислейди, – деп жуўап қайтарды. 10 Буларды еситкен Ийса таң қалып, изине ерип киятырғанларға: – Сизлерге шынын айтып турман: Мен бундай исенимди Израилда да ушыратпаған едим. 11 Сизлерге айтатуғыным: шығыстан ҳәм батыстан кѳп адамлар келип, Ибрайым, Ысақ ҳәм Яқып пенен бирге Аспан Патшалығында дастурханлас болады. 12 Ал Патшалықтың мийрасхорлары сыртқы қараңғылыққа шығарып тасланады. Сол жерде олар жылап, пушайман жейди, – деди. 13 Соннан соң, Ийса жүзбасыға: – Бара бер, сениң исенимиңе қарай болсын! – деди. Жүзбасының хызметшиси сол ўақытта-ақ жазылып кетти. 14 Ийса Петрдиң үйине келип, оның қәйин енесиниң ыссылығы кѳтерилип, аўырып жатырғанын кѳрди. 15 Ийса ҳаялдың қолына қолын тийгизгенде, ыссылығы түсти ҳәм ҳаял орнынан турып, Оған хызмет етти. 16 Кеш болғанда, адамлар Ийсаға жин урған кѳп адамларды алып келди. Ийса олардағы жаўыз руўхларды Ѳзиниң сѳзи менен қуўып шығарып, аўырғанлардың ҳәммесине шыпа берди. 17 Булар Ийшая пайғамбар арқалы айтылған мына сѳзлердиң орынланыўы ушын болды: «Ол ҳәлсизликлеримизди Ѳзине алды, Аўырыўларымызды Ѳзине жүкледи». 18 Ийса дѳгерегине жыйналған кѳп халықты кѳргенде, шәкиртлерине теңиздиң арғы жағасына ѳтиўди буйырды. 19 Сонда бир диний муғаллим келип, Оған: – Устаз, Сен қаяққа барсаң да, мен Саған еремен, – деди. 20 Ийса оған: – Түлкилердиң инлери, аспандағы қуслардың уялары бар. Бирақ Адам Улының бас паналайтуғын орны да жоқ, – деди. 21 Және бир шәкирти Оған: – Ийем, дәслеп барып, әкемди жерлеўиме рухсат ет, – деди. 22 Бирақ Ийса оған: – Маған ер. Ѳз ѳлгенлерин жерлеўди ѳлилерге қалдыр, – деди. 23 Ийса қайыққа мингенде, шәкиртлери де Оның изинен минди. 24 Теңизде тосаттан күшли даўыл кѳтерилип, толқынлар қайықты суўға толтыра баслады. Ал Ийса уйықлап жатыр еди. 25 Сонда шәкиртлери Оған жақынлап келди де, Оны оятып: – Ийем! Бизлерди қутқар, набыт болажақпыз! – деди. 26 Ийса оларға: – Неге буншама қорқасызлар, ҳәй, исеними азлар? – деди де, турып самалға ҳәм теңизге тыйым салғанда, аўыр тынышлық орнады. 27 Адамлар таң қалысып: – Самалды да, теңизди де Ѳзине бойсындыратуғын бул ким? – дести. 28 Ийса арғы жағадағы Гадара үлкесине келгенде, қәбирлердиң арасынан киятырған жин урған еки адамды ушыратты. Олар жүдә қәҳәрли болғанлықтан, бул жол менен ѳтиўге ҳеш кимниң батылы бармайтуғын еди. 29 Олар қышқырысып: – Ќудайдың Улы Ийса, Сениң бизлер менен не жумысың бар? Бул жерге бизлерди ўақты келместен бурын азаплаўға келдиң бе? – деди. 30 Олардан алысырақта бир үлкен шошқа падасы жайылып жүрген еди. 31 Жинлер Ийсаға: – Егер бизлерди қуўып шығаратуғын болсаң, шошқалардың падасына жибер, – деп жалынды. 32 Сонда Ийса оларға: – Барыңлар, – деди. Жинлер адамлардан шығып, шошқалардың ишине кирди. Сонда шошқалардың ҳәммеси жуўырысып, тик жағадан теңизге түсти де, суўда набыт болды. 33 Падашылар қашып қалаға барып, бәрин хабарлады ҳәм жин урғанларға не болғанын да айтып берди. 34 Сонда қаланың барлық турғынлары Ийсаның алдына шықты. Олар Оны кѳргенде, үлкеден шығып кетиўин ѳтинди.

Матта 9

1 Соңынан Ийса қайыққа минип, теңиздиң арғы жағасына ѳтти де, Ѳз қаласына қайтып келди. 2 Сонда адамлар тѳсегинде жатырған бир ләң адамды кѳтерип, Оған алып келди. Ийса олардың исенимин кѳрип, ләң адамға: – Балам, жигерли бол, гүналарың кеширилди! – деди. 3 Сонда диний муғаллимлердиң гейбиреўлери ишлеринен: «Бул Ќудайға тил тийгизип тур-ғо!» – деди. 4 Ийса олардың не ойлағанын билип, оларға: – Ишлериңизден неге жаманлық ойлап турсызлар? 5 Ќайсысын айтыў аңсатырақ: «Гүналарың кеширилди», – деў ме ямаса «Орныңнан турып жүре бер», – деў ме? 6 Бирақ, Адам Улының жер бетинде гүналарды кешириўге бийлиги бар екенин билип қойыңлар, – деди де, ләң адамға: – Орныңнан турып тѳсегиңди ал да, үйиңе бар! – деди. 7 Ләң адам орнынан турып, үйине кетти. 8 Буны кѳрген адамларды қорқыныш бийлеп, адамларға усындай бийлик берген Ќудайды мақтады. 9 Ийса сол жерден кетип баратырып салық кеңсесинде отырған Матта атлы адамды кѳрди де, оған: – Мениң изиме ер, – деди. Ол орнынан турып, Ийсаның изине ерди. 10 Ийса оның үйинде дастурхан басында отырғанда, кѳплеген салықшылар менен гүнакарлар келип, Ол ҳәм Оның шәкиртлери менен бирге дастурханлас болды. 11 Парисейлер буны кѳрип, Оның шәкиртлеринен: – Сизлердиң Устазыңыз неге салықшылар ҳәм гүнакарлар менен бирге ас ишип отыр? – деп сорады. 12 Буны еситкен Ийса оларға: – Шыпакерге дени саўлар емес, ал аўырыўлар мүтәж. 13 Сизлер барып: «Мен қурбанлық емес, ал мийрим-шәпәәт тилеймен», – деген сѳзлердиң мәнисин билип алыңлар. Себеби Мен ҳақ адамларды емес, ал гүнакарларды шақырыў ушын келдим, – деди. 14 Сол ўақытта Яқыяның шәкиртлери келип, Ийсадан: – Бизлер де, парисейлер де жийи-жийи ораза тутамыз, ал Сениң шәкиртлериң неге ораза тутпайды? – деп сорады. 15 Ийса оларға: – Тойға келгенлер күйеў олар менен бирге болған ўақытта қайғыра ала ма? Бирақ, олардан күйеўди тартып алып кетилетуғын күнлер келеди, сонда олар ораза тутады. 16 Ҳеш ким ески кийимге жаңа таўардан жамаў жамамайды, ѳйткени жаңа жамаў ески кийимнен жыртылып қалып, жыртық бурынғысынан бетер болады. 17 Жаңа шарапты да ҳеш ким ески меске қуймайды. Олай етсе, мес жарылып, шарап та ағып кетеди, мес те бузылады. Жаңа шарап жаңа меске қуйылады, сонда екеўи де сақланады, – деди. 18 Ийса оларға усыларды айтып турғанда қасына бир мәжилисхананың басшысы келип, Оның аяғына жығылды да: – Мениң қызым жаңа ғана ѳлди. Сен келип оған қолыңды тийгиз, сонда ол тириледи, – деди. 19 Ийса орнынан турып, шәкиртлери менен бирге оған ерди. 20 Сонда он еки жыл бойы қан кетип аўырған бир ҳаял Ийсаның артына жақынлап келип, Оның кийиминиң шетине қолын тийгизди. 21 Себеби ҳаял ишинен: «Оның кийимине ғана қолымды тийгизсем, шыпа табаман», – деген еди. 22 Ийса бурылып, оны кѳрди де: – Ќызым, жигерли бол, исенимиң сени қутқарды! – деди. Ҳаял сол ўақытта-ақ шыпа тапты. 23 Ийса басшының үйине келгенде, сыбызғышыларды ҳәм тынышсызланып турған адамларды кѳрип, 24 оларға: – Шығыңлар! Ќыз ѳлген жоқ, тек уйықлап атыр, – деди. Олар Ийсаның үстинен күлди. 25 Адамлар сыртқа шығарылғаннан кейин, Ийса ишке кирип қыздың қолын услағанда, қыз орнынан турды. 26 Бул ўақыя туўралы хабар пүткил дѳгерекке жайылды. 27 Ийса сол жерден кетип баратырғанда Оның изине еки соқыр адам ерип, Оған: – Даўыттың Урпағы! Бизлерге реҳим ете гѳр! – деп бақырысты. 28 Ол үйге киргенде, Оның қасына соқырлар да келди. Ийса оларға: – Мениң буны ислей алатуғыныма исенесизлер ме? – деп сорады. Олар: – Аўа, Ийем, исенемиз, – деп жуўап берди. 29 Сонда Ийса олардың кѳзлерине қолын тийгизип: – Сизлерге исенимиңиз бойынша болсын, – дегенде, 30 олардың кѳзлери кѳре баслады. Ийса оларға: – Абайлаң, буны ҳеш ким билмесин! – деп қатаң тапсырды. 31 Бирақ олар сыртқа шығып, Ийса туўралы хабарды пүткил дѳгерекке жайды. 32 Олар шығып кетейин деп атырған ўақытта адамлар Ийсаға жин урғаны себепли гүңелек болған бир адамды алып келди. 33 Жин қуўып шығарылғаннан кейин, гүңелек адам сѳйлей баслады. Адамлар таң қалысып: – Бундай ўақыя Израилда ҳеш қашан болған емес еди, – дести. 34 Бирақ парисейлер: – Ол жинлерди жинлердиң баслығының күши менен қуўып шығарып жүр, – дести. 35 Соннан соң, Ийса барлық қала ҳәм аўылларды аралап жүрди. Яҳудийлердиң мәжилисханаларында тәлим берди ҳәм Аспан Патшалығы туўралы Хош Хабарды жәриялап, барлық аўырыўларға ҳәм ҳәмме ҳәлсиз адамларға шыпа берди. 36 Ол кѳп халықты кѳрип, оларға жаны ашыды, ѳйткени олар шопансыз қойларға уқсап қыйналған ҳәм пытыраңқы еди. 37 Сонда Ол шәкиртлерине: – Орылатуғын егин кѳп, бирақ жумысшылар аз. 38 Сонлықтан зүрәәттиң ийеси болған Ийемизден Ѳзиниң атызына егинди оратуғын жумысшылар жибериўин дуўа етип сораңлар, – деди.

Матта 10

1 Ийса он еки шәкиртин қасына шақырып алып, оларға жаўыз руўхларды қуўып шығарыўға ҳәм барлық аўырыўлар менен ҳәлсизликлерге шыпа бериўге бийлик берди. 2 Он еки елшиниң атлары мынадай: Петр деп аталған Симон ҳәм оның иниси Андрей, Зебедейдиң баласы Яқып ҳәм оның иниси Юхан. 3 Филип пенен Бартоломей, Томас пенен салықшы Матта, Алпейдиң баласы Яқып ҳәм Тадей. 4 Ўатансүйер Симон ҳәм кейин Ийсаға сатқынлық ислеген Яҳуда Исқариот. 5 Ийса усы он екисин жибергенде, оларға былай деп тапсырмалар берди: – Басқа миллетлердиң жерлерине бармаңлар, самариялылардың қалаларына да кирмеңлер. 6 Ал жоғалған қойлардай болған Израил халқына барыңлар. 7 Баратырып, жол бойы: «Аспан Патшалығы жақынлады», – деп жәриялап жүриңлер. 8 Аўырыўларға шыпа бериңлер, ѳлгенлерди тирилтиңлер, мақаў кесел болғанларды тазалаңлар, жинлерди қуўып шығарыңлар. Ешейин алдыңлар, ешейин бериңлер. 9 Беллик қалталарыңызға алтын, гүмис ҳәм мыс теңгелер салып жүрмеңлер. 10 Жолға дорба да, аўысық кийим де, аяқ кийим де, таяқ та алмаңлар. Себеби мийнет етиўши ѳз нанын табады. 11 Сизлер қайсы қалаға ямаса аўылға кирсеңлер де, сол жерде кимниң ылайықлы екенин излеп табыңлар да, кеткенше сол адамның үйинде турыңлар. 12 Оның үйине киргениңизде, аманлық тилеп сәлем бериңлер. 13 Үй ылайықлы болса, тилеген аманлығыңыз сол үйге орнайды, ылайықлы болмаса, тилеген аманлығыңыз ѳзлериңизге қайтады. 14 Егер сизлерди биреў қабыл алмаса ҳәм сѳзлериңизге қулақ аспаса, сол үйден ямаса қаладан шығып баратырып, аяқларыңыздағы шаңды қағып кетиңлер. 15 Сизлерге шынын айтып турман: ҳүким шығарылатуғын қыямет-қайым күнинде Содом менен Гомораның аўҳалы сол қаланың аўҳалынан жеңилирек болады. 16 – Мине, Мен сизлерди қойларды қасқырлардың арасына жибергендей жиберип атырман. Сонлықтан жыландай ақыллы, кептердей ақ кеўил болыңлар. 17 Адамлардан сақ болыңлар, олар сизлерди ҳүким етиўшилерге услап береди, мәжилисханаларында қамшылап сабайды. 18 Мен себепли сизлер ҳәкимлер ҳәм патшалардың алдыларына апарыласызлар. Усылайынша сизлер оларға ҳәм басқа миллетлерге Мен туўралы гүўалық бересизлер. 19 Сизлерди услап берген ўақытта қалай ямаса не айтыў ҳаққында қайғырмаңлар: ѳйткени айтатуғын сѳзлериңиз сол ўақытта сизлерге бериледи. 20 Себеби сизлер емес, ал сизлер арқалы Єкеңиздиң Мухаддес Руўхы сѳйлейди. 21 Туўысқаны туўысқанын, әкеси баласын ѳлимге услап береди. Балалары да ата-аналарына қарсы шығып, оларды ѳлтиртеди. 22 Мениң атым себепли, сизлерди ҳәмме жек кѳреди. Бирақ ақырына дейин шыдаған қутқарылады. 23 Сизлерди бир қалада қуўдаласа, екинши қалаға қашыңлар. Сизлерге шынын айтып турман: сизлер Израил елиниң қалаларын аралап болмай-ақ, Адам Улы жетип келеди. 24 Шәкирт устазынан, хызметши хожасынан уллы емес. 25 Шәкирт устазы сыяқлы болса, хызметши де хожасы сыяқлы болса, оларға жеткиликли. Адамлар үй ийесин Белзебүл-шайтан деп атаған болса, оның үй-ишине оннан да жаманырақ ат тақпай ма?! 26 – Солай етип, олардан қорқпаңлар. Ѳйткени ашылмайтуғын ҳеш қандай сыр, билинбейтуғын ҳеш қандай жасырын нәрсе жоқ. 27 Мениң сизлерге қараңғыда айтып турғанымды сизлер жарықта айтыңлар. Ќулақларыңызға сыбырлап айтылғанды үй тѳбесинен жәриялаңлар. 28 Денени ѳлтирсе де, жанды ѳлтире алмайтуғынлардан қорқпаңлар. Ал жанды да, денени де дозақта жоқ қыла алатуғын Ќудайдан қорқыңлар. 29 Еки шымшық бир тийинға сатылмай ма? Бирақ олардың биреўи де Єкеңиздиң ерки болмаса жерге қулап түспейди. 30 Басларыңыздағы шашлардың бәри де Ќудайға санаўлы. 31 Сонлықтан қорқпаңлар: кѳп шымшықлардан сизлер қымбатлырақсызлар-ғо. 32 Солай етип, ким де ким Мени адамлар алдында тән алса, Мен де оны аспандағы Єкемниң алдында тән аламан. 33 Ал ким де ким Мени адамлар алдында тән алмаса, Мен де оны аспандағы Єкемниң алдында тән алмайман. 34 – Мени жер жүзине татыўлық әкелген, деп ойламаңлар. Мен татыўлық емес, қылыш бериўге келдим. 35 Себеби Мен улын әкесине, қызын анасына, келинин қәйин енесине қарсы етип, айырыўға келдим. 36 Адамның душпанлары ѳзиниң үй-иши болады. 37 Ким де ким Меннен артық әкесин ямаса анасын сүйсе, ол Маған ылайықлы емес. Ким де ким Меннен артық улын ямаса қызын сүйсе, ол Маған ылайықлы емес. 38 Ким де ким ѳз атанақ ағашын арқалап Мениң изиме ермесе, ол Маған ылайықлы емес. 39 Ѳз жанын сақлап жүрген адам оны жоғалтады, ал жанын Мен ушын жоғалтқан адам оны сақлап қалады. 40 – Ким де ким сизлерди қабыл алса, оның Мени қабыл алғаны болады, ким де ким Мени қабыл алса, оның Мени Жибергенди қабыл алғаны болады. 41 Ким де ким пайғамбарды пайғамбар болғаны ушын қабыл алса, ол пайғамбар алатуғын сыйлықты алады. Ким де ким ҳақ адамды ҳақ болғаны ушын қабыл алса, ол ҳақ адам алатуғын сыйлықты алады. 42 Мен сизлерге шынын айтып турман: ким де ким усылардың ишиндеги ең қарапайымына шәкиртлеримниң бири болғаны ушын тек бир кесе суўық суў ишкизсе де, ол сыйсыз қалмайды.

Матта 11

1 Ийса он еки шәкиртине усы тапсырмаларды берип болғаннан кейин, сол жерден кетип, жақын жайласқан қалаларда тәлим бериўге ҳәм Хош Хабарды жәриялаўға барды. 2 Яқыя қамақта отырып, Масихтың ислеген ислери ҳаққында еситкенде ѳз шәкиртлерин жиберип: 3 «Келетуғын Ќутқарыўшы Сенбисең ямаса басқа биреўди күтиўимиз керек пе?» – деп Оннан соратты. 4 Ийса оларға жуўап берип: – Барыңлар, еситип-кѳргенлериңизди Яқыяға билдириңлер. 5 Соқырлардың кѳрип, ақсақ болғанлардың жүрип, мақаў кесел болғанлардың тазаланып, гереңлердиң еситип, ѳлгенлердиң тирилип, Хош Хабардың жарлыларға жәрияланып атырғанын айтып бериңлер. 6 Маған гүмансыз исенгенлер бахытлы, – деди. 7 Олар кеткеннен кейин, Ийса халыққа Яқыя туўралы айта баслады: – Сизлер шѳл далаға нени кѳриўге бардыңлар? Самал тербеткен қамысты ма? 8 Айтыңлар, нени кѳриўге бардыңлар? Ҳасыл кийим кийген бир адамды ма? Ҳасыл кийим кийгенлер патша сарайларында болады-ғо. 9 Солай етип, нени кѳриўге бардыңлар? Пайғамбарды ма? Аўа, Мениң сизлерге айтатуғыным: ол – пайғамбардан да уллы. 10 Ѳйткени Мухаддес Жазыўда: «Мине, Мен Сеннен бурын Ѳз хабаршымды жиберемен, ол Сениң баратуғын жолыңды алдыңнан таярлап қояды», деп айтылған адам – усы. 11 Сизлерге шынын айтып турман: ҳаялдан туўылғанлардың арасында Шомылдырыўшы Яқыядан уллы адам жоқ. Бирақ Аспан Патшалығындағы ең кишкене адам да оннан уллы. 12 Шомылдырыўшы Яқыяның күнлеринен баслап ҳәзирге дейин Аспан Патшалығына зорлық жасалып, зорлық жасаўшылар Оны басып алып атыр. 13 Барлық пайғамбарлар ҳәм Мухаддес Нызам Яқыя келиўге дейин Аспан Патшалығы ҳаққында болжап келген. 14 Егер буларды қабыл еткиңиз келсе, келиўге тийисли болған Илияс пайғамбар – усы Яқыя. 15 Ќулағы бар жақсылап еситип алсын! 16 - 17 Ҳәзирги әўладты кимге уқсатайын? Олар базарда жолдасларына: «Сизлерге сыбызғы шерттик, бирақ сизлер ойнамадыңлар! Сизлерге жоқлаў айттық, бирақ сизлер жыламадыңлар!» – деп бақырып отырған балаларға уқсайды. 18 Себеби Яқыя келип, ишип жемеди. Сонда олар: «Оны жин урған», – дести. 19 Адам Улы келип, ишип жеди. Сонда олар: «Мине, тамақсаў ҳәм арақхор адам, Ол салықшылар менен гүнакарлардың досты», – деп айтысып атыр. Ал Ќудайдың даналығы ислер арқалы ақланады. 20 Соннан соң, Ийса кәраматларын кѳбирек ислеген қалаларды тәўбе етпегенлиги ушын айыплай баслады: 21 – Ҳәсирет шегесең, Хоразин! Ҳәсирет шегесең, Бетсайда! Егер сизлерде исленген кәраматлар Тир ҳәм Сидон қалаларында исленгенинде, олар әлле қашан бетин тырнап, шашын жулып қайғырып, тәўбе етер еди. 22 Ал Мениң сизлерге айтатуғыным: ҳүким шығарылатуғын қыямет-қайым күнинде Тир менен Сидонның аўҳалы сизлердиң аўҳалыңыздан жеңилирек болады. 23 Ҳәй сен, Капарнаҳум, аспанға кѳтерилесең бе? Яқ, дозаққа қулатыласаң. Ѳйткени сенде болған кәрамат ислер Содомда исленгенинде, ол бул күнге дейин сақланар еди. 24 Ал Мениң саған айтатуғыным: ҳүким шығарылатуғын қыямет-қайым күнинде Содом қаласының аўҳалы сениң аўҳалыңнан жеңилирек болады. 25 Сол ўақытта Ийса сѳзин даўам етип: – О, Єкем, аспан менен жердиң Ийеси! Буларды даналардан ҳәм ақыллылардан жасырып, нәрестедей адамларға ашып билдиргениң ушын Сени мақтайман! 26 Аўа, Єке! Себеби Сениң қәлеўиң усындай еди. 27 Маған ҳәммеси Єкемнен берилген. Єкеден басқа ҳеш ким Улын билмейди. Єкени де тек ғана Улы ҳәм Улы таңлап ашып билдиргиси келгенлер ғана биледи. 28 Ҳәй, шаршап, аўыр жүк басқанлар, ҳәммеңиз Маған келиңлер! Мен сизлерди рәҳәтлендиремен. 29 Мойынтырығымды салып, Меннен үйрениңлер: ѳйткени Мен мѳмин ҳәм кишипейилмен. Солай етип, кеўиллериңиз тынышлық табады. 30 Мен берген мойынтырық ыңғайлы, жүгим жеңил, – деди.

Матта 12

1 Сонда бир дем алыс күни Ийса бийдай атызының арасынан ѳтип баратыр еди. Шәкиртлери аш болып, бийдайдың масақларын үзип алып жей баслады. 2 Буны парисейлер кѳрип, Оған: – Ќара, Сениң шәкиртлериң дем алыс күнинде ислеўге болмайтуғын исти ислеп атыр, – деди. 3 Ийса оларға: – Ѳзи де, қасындағылар да аш болғанда, Даўыттың не ислегенин сизлер оқымағансызлар ма? 4 Ол Ќудайдың Үйине кирип, руўханийлерден басқа ѳзине де, қасындағыларға да жеўге болмайтуғын, Ќудайға арналған нанларды жеген емес пе? 5 Дем алыс күнинде руўханийлер Ибадатханада дем алыс күни ҳаққында Мухаддес Нызамды бузса да гүнасыз болатуғынларын Мухаддес Нызамда оқымағансызлар ма? 6 Сизлерге айтатуғыным: бул жерде Ибадатханадан да уллы Биреў бар. 7 Егер сизлер: «Мен қурбанлық емес, ал мийрим-шәпәәт тилеймен», – деген сѳздиң мәнисин түсинсеңлер, гүнасызларды айыпламас едиңлер. 8 Адам Улы дем алыс күниниң де ийеси, – деди. 9 Ийса ол жерден кетип, олардың мәжилисханасына кирди. 10 Сол жерде бир қолы ләң адам бар еди. Парисейлер Ийсаны айыпламақшы болып, Оған былай деп сораў қойды: – Дем алыс күнинде аўырыў адамға шыпа бериў нызамға туўры келе ме? 11 Ийса оларға: – Сизлердиң араңыздағы бириңиздиң жалғыз ғана қойы болса, ол дем алыс күни бир шуқырға түсип кеткенде, оны шығарып алмай ма? 12 Адам қойдан гѳре, анағурлым артық емес пе? Демек, дем алыс күни жақсылық ислеў нызамға туўры келеди, – деди. 13 Соңынан Ол қолы ләң адамға: – Ќолыңды соз! – деди. Адам қолын созғанда, екиншисиндей сап-саў болып қалды. 14 Сонда парисейлер сыртқа шығып, Ийсаны жоқ қылыў туўралы тил бириктире баслады. 15 Бирақ Ийса буны билип, сол жерден кетип қалды. Оның изине кѳп халық ерип жүрди. Ол аўырыўлардың ҳәммесине шыпа берип, 16 Ѳзиниң ким екенлигин ашық айтыўды оларға қадаған ететуғын еди. 17 Бул Ќудайдың Ийшая пайғамбар арқалы айтқан сѳзлериниң орынланыўы ушын болды: 18 «Бул – таңлап алған Хызметшим, Кеўлим унатқан Сүйиклим. Мен Ѳз Руўхымды Оған беремен. Ол ҳәмме халықларға әдилликти жәриялайды. 19 Тартыспайды да, бақырмайды да, Оның даўысы кѳшелерде еситилмейди. 20 Єдиллик жеңиске ериспегенше, Ол бүгилген қамысты сындырмайды ҳәм пысқып турған пиликти ѳширмейди. 21 Халықлар Оның атынан үмит етип жасайды». 22 Сол ўақытта адамлар Ийсаға жин урып, гүң ҳәм соқыр болған адамды алып келди. Ийса оған шыпа бергенликтен, гүң-соқырдың кѳзи ашылып, сѳйлей баслады. 23 Адамлардың ҳәммеси қатты таң қалысып: – Даўыттың Урпағы – Усы емес пе екен? – дести. 24 Буны еситкен парисейлер: – Ол жинлерди тек жинлердиң баслығы Белзебүл-шайтанның күши менен ғана қуўып шығарып жүр, – дести. 25 Ал Ийса олардың ойларын билип, былай деди: – Ѳз ара қарсы болып бѳлинген ҳәр бир патшалық жоқ болады, ѳз ара қарсы болып бѳлинген ҳәр бир қала ямаса үй қулайды. 26 Ал егер шайтан ѳзин ѳзи қуўып шығарса, онда оның ѳз ара қарсы болып бѳлингени болады. Олай болса, оның патшалығы қалай сақланады? 27 Егер Мен жинлерди Белзебүл-шайтанның күши менен қуўып шығаратуғын болсам, онда сизлердиң шәкиртлериңиз оларды кимниң күши менен қуўып шығарып жүр? Солай етип, олар сизлердиң надурыс екениңизди әшкаралайды. 28 Бирақ Мен жинлерди Ќудайдың Руўхы менен қуўып шығаратуғын болсам, онда сизлерге Ќудай Патшалығының жетип келгени. 29 Ким дәслеп күшли адамды байлап тасламай турып, оның үйине кирип, мал-мүлкин тартып әкете алады? Тек оны байлағаннан кейин ғана оның үйин тонай алады-ғо. 30 Ким де ким Мениң менен бирге болмаса, ол Маған қарсы. Ким де ким Мениң менен бирге жыйнамаса, ол шашады. 31 Сонлықтан сизлерге айтатуғыным: адамлар ҳәр қандай гүна ислесе де, тил тийгизсе де кешириледи, бирақ Мухаддес Руўхқа тил тийгизсе, кеширилмейди. 32 Ким де ким Адам Улына қарсы бир сѳз айтса, кешириледи, бирақ Мухаддес Руўхқа қарсы сѳйлеген ҳәзир де, келешекте де кеширилмейди. 33 Теректи жақсы деп санасаңлар, мийўесин де жақсы деп санаңлар, ал теректи жаман деп санасаңлар, мийўесин де жаман деп санаңлар. Себеби терек мийўесинен билинеди. 34 Ҳәй, уўлы жыланлардың туқымлары! Сизлер ѳзлериңиз жаман бола тура, қалай жақсы сѳзлер сѳйлей аласызлар? Адамның кеўли неге толып тасса, аўзынан сол шығады-ғо. 35 Жақсы адам кеўлиндеги жақсы ғәзийнесинен жақсылық шығарады, ал жаман адам кеўлиндеги жаман ғәзийнесинен жаманлық шығарады. 36 Сизлерге айтатуғыным мынаў: адамлар айтқан ҳәр бир бос сѳзи ушын ҳүким шығарылатуғын қыямет-қайым күнинде жуўап бериўлери шәрт. 37 Ѳйткени сен ѳз сѳзлериң менен ақланасаң да, ѳз сѳзлериң ушын айыпланасаң да. 38 Сонда диний муғаллимлер менен парисейлердиң гейбиреўлери Ийсаға: – Устаз! Сени Ќудайдың жибергенлигин дәлиллейтуғын кәраматлы белги кѳрсетиўиңди қәлеймиз, – деди. 39 Бирақ Ийса оларға былай деп жуўап қайтарды: – Жаман ҳәм опасыз әўлад кәраматлы белги талап етпекте. Бирақ оған Юнус пайғамбардың кәраматлы белгисинен басқасы кѳрсетилмейди. 40 Юнустың үлкен балықтың ишинде үш күн, үш түн болғанындай, Адам Улы да жер қойнында үш күн, үш түн болады. 41 Ниневия турғынлары ҳүким шығарылатуғын қыямет-қайым күнинде усы әўлад пенен бирге турып, оны айыплайды. Себеби Юнус жәриялағанда, олар тәўбе еткен-ғо. Бирақ бул жерде Юнустан да уллы Биреў бар. 42 Ќубладағы ҳаял патша да ҳүким шығарылатуғын қыямет-қайым күнинде усы әўлад пенен бирге турып, оны айыплайды. Ѳйткени ол Сулайманның даналығын еситиў ушын жер бетиниң арғы шетинен келген-ғо. Бирақ бул жерде Сулайманнан да уллы Биреў бар. 43 – Жаўыз руўх адамнан шыққаннан кейин суўсыз жерлерди гезип, дем алыўға орын излейди, бирақ таба алмайды. 44 Сонда ол ѳзине: «Шыққан үйиме қайтайын», – дейди ҳәм қайтып келгенде, үйдиң бос болып, тазаланып ҳәм жыйналып турғанын кѳреди. 45 Сонда ол барып, ѳзинен де жаўыз жети руўхты ертип келеди де, кирип сол үйде турады. Солай етип, сол адамның соңғы аўҳалы бурынғыдан да жаман болады. Бул жаман әўладқа да сондай болады! 46 Ийса халыққа сѳйлеп турғанда, анасы менен туўысқанлары келди. Олар сыртта турып, Оның менен сѳйлеспекши болды. 47 Сонда биреў Оған: – Анаң менен туўысқанларың Сениң менен сѳйлеспекши болып, сыртта турыпты, – деди. 48 Ол буны айтқан адамға қарап: – Мениң анам ким, туўысқанларым кимлер? – деди де, 49 Ѳзиниң шәкиртлерин қолы менен кѳрсетип былай деди: – Мине, Мениң анам ҳәм туўысқанларым! 50 Себеби ким де ким Мениң аспандағы Єкемниң еркин орынласа, Мениң туўысқаным да, анам да – сол.

Матта 13

1 Сол күни Ийса үйден шығып, теңиздиң жағасына барып отырды. 2 Оның жанына жүдә кѳп халық жыйналғанлықтан, Ол қайыққа минип отырды, ал халық жағада турды. 3 Ол тымсаллар менен оларға кѳп нәрселерди айтып, былай деди: – Бир күни туқым себиўши туқым себиўге шығыпты. 4 Ол сепкенде, туқымлардың гейбиреўлери жол шетине түсип, қуслар келип, оларды шоқып жеп қойыпты. 5 Гейбиреўлери топырағы аз болған таслаққа түсип, жер терең болмағанлықтан тез кѳгерип шығыпты. 6 Бирақ күн шыққаннан соң солып, тамырсыз болғанлықтан қуўрап қалыпты. 7 Гейбиреўлери тикенлер арасына түсипти. Тикенлер ѳскеннен соң, оларды туншықтырып таслапты. 8 Ал басқалары ѳнимли жерге түсип, биреўи жүз еседен, биреўи алпыс еседен, биреўи отыз еседен зүрәәт берипти. 9 Ќулағы бар жақсылап еситип алсын! 10 Ийсаның шәкиртлери қасына келип, Оннан: – Халыққа не ушын тымсаллар менен сѳйлеп турсаң? – деп сорады. 11 Ийса оларға былай деп жуўап берди: – Аспан Патшалығының сырларын билиў сизлерге берилген, бирақ оларға берилмеген. 12 Себеби кимде бар болса, оған және де мол етип бериледи, ал кимде жоқ болса, оннан бары да тартып алынады. 13 Сонлықтан да оларға тымсаллар менен сѳйлеп турман. Ѳйткени: «Олар қараса да кѳрмейди, Тыңласа да еситпейди ҳәм түсинбейди». 14 Ийшая пайғамбардың алдын ала олар ҳаққында айтқаны дурыс келди: «Тыңлап еситесизлер, бирақ түсинбейсизлер, Ќарайсызлар, бирақ кѳрмейсизлер! 15 Себеби бул халықтың кеўли қайсар болып, қулақлары питип қалған, олар кѳзлерин де жумып алған. Олай болмағанда, олардың кѳзлери кѳрер еди, Ќулақлары еситер еди, кеўиллери түсинер еди. Олар Маған қайтып келсе, Мен оларға шыпа берер едим». 16 Бирақ, сизлердиң кѳрип турған кѳзлериңиз, еситип турған қулақларыңыз бахытлы! 17 Сизлерге шынын айтып турман: кѳплеген пайғамбарлар менен ҳақ адамлар сизлердиң кѳргенлериңизди кѳргиси келген еди, бирақ кѳрмеди. Еситкенлериңизди еситкиси келген еди, бирақ еситпеди. 18 – Енди сизлер туқым себиўши туўралы тымсалдың мәнисин тыңлаңлар. 19 Аспан Патшалығы туўралы айтылған сѳзди еситкен, бирақ оны түсинбеген адамға шайтан келип, оның кеўлине себилген сѳзди тартып әкетеди. Жол бойына себилген туқымның мәниси усы. 20 Ал таслаққа себилген туқым мынаны билдиреди: адам сѳзди еситкен ўақытта-ақ, оны қуўаныш пенен қабыл алады. 21 Бирақ тамырсыз болғанлықтан, турақсызлық етеди. Сѳз ушын азап шегиўге ямаса қуўдаланыўға туўра келгенде, тез исенимнен қайтады. 22 Тикенлер арасына себилген туқым мынаны билдиреди: адам сѳзди еситеди, бирақ бул дүньяның тәшиўишлери ҳәм байлыққа алданыў сѳзди туншықтырады. Сонлықтан ол зүрәәт бермейди. 23 Ал ѳнимли жерге себилген туқым мынаны билдиреди: адам сѳзди еситип, оны түсинеди ҳәм биреўлери жүз еседен, биреўлери алпыс еседен, биреўлери отыз еседен зүрәәт береди. 24 Ийса басқа тымсал келтирип, оларға былай деди: – Аспан Патшалығы ѳзиниң егислик жерине жақсы туқым сепкен адамға уқсайды. 25 Түнде, адамлар уйықлаған ўақытта душпаны келип, оның бийдайының арасына ҳарам шѳп егип кетипти. 26 Бийдай кѳгерип масақ шығарғанда, ҳарам шѳп те пайда бола баслапты. 27 Сонда хызметшилери хожасына келип: «Хожайын! Сиз егислик жериңизге жақсы туқым сеппеген бе едиңиз? Онда ҳарам шѳп қаяқтан пайда болды?» – депти. 28 Ол: «Буны душпан иследи», – депти. Сонда хызметшилери: «Бизлердиң барып, оларды суўырып таслаўымызды қәлейсиз бе?» – деп сорапты. 29 Ол: «Яқ, сизлер ҳарам шѳплерди суўырғаныңызда, олар менен бирге бийдайды да суўырып алыўыңыз мүмкин. 30 Орыў мәўсими жеткенше, екеўи қатар ѳсе берсин. Орыў мәўсиминде мен орақшыларға: „Дәслеп ҳарам шѳпти жыйнаңлар ҳәм баўлап ѳртеңлер, ал бийдайды телегиме қуйыңлар“, – деймен», – депти. 31 Ийса оларға ѳзге бир тымсал келтирип, былай деди: – Аспан Патшалығы бир адамның ѳз егислик жерине еккен қышқыл туқымына уқсайды. 32 Ол туқымлардың ишиндеги ең кишкенеси болса да, ѳсип шыққаннан соң барлық шѳплерден үлкейип, терек болады. Шақаларына аспан қуслары ушып келип, уя салады. 33 Ийса оларға басқа тымсал айтып: – Аспан Патшалығы бир ҳаялдың алып, барлық қамыр ашығанша, үш самар унға араластырған ашытқысына уқсайды, – деди. 34 Ийса булардың ҳәммесин халыққа тымсаллар менен айтты. Тымсалсыз оларға ҳеш нәрсе айтпады. 35 Солай етип, пайғамбардың алдын ала айтқан мына сѳзлери орынланды: «Аўзымды тымсаллар айтыў ушын ашып, дүнья жаратылғаннан бери жасырын болғанларды сѳйлеймен». 36 Соңынан Ийса халықты қалдырып, үйге кирди. Шәкиртлери Оның қасына келип: – Егислик жердеги ҳарам шѳп туўралы тымсалды бизлерге түсиндирип бер, – деди. 37 Ийса былай деп жуўап берди: – Жақсы туқым себиўши – Адам Улы. 38 Егислик жер – дүнья, жақсы туқымлар – Аспан Патшалығының балалары. Ал ҳарам шѳплер – шайтанның балалары. 39 Ҳарам шѳплерди сепкен душпан – шайтан. Орыў мәўсими – ақырзаман, орақшылар – периштелер болады. 40 Солай етип, ҳарам шѳплерди қалай жыйнап алып, отқа жақса, бул дүньяның ақырында да сондай болады. 41 Адам Улы периштелерин жибереди, Оның Патшалығынан олар барлық азғырыўшылар менен нызамды бузыўшыларды жыйнап алады да, 42 жанып турған ошаққа таслайды: олар сол жерде жылап, пушайман жейди. 43 Сонда ҳақ адамлар ѳзлериниң Єкесиниң Патшалығында күн сыяқлы жарқырап турады. Ќулағы бар жақсылап еситип алсын! 44 – Аспан Патшалығы егислик жерге жасырылған ғәзийнеге уқсайды. Оны биреў таўып алып, және жасырып қойыпты да, қуўанғанынан барлық мал-мүлкин сатып жиберип, сол егислик жерди сатып алыпты. 45 Және Аспан Патшалығы ҳасыл ҳинжилер излеп жүрген бир саўдагерге уқсайды. 46 Ол жүдә қымбат бир ҳинжини тапқанда, ѳзиниң барлық мал-мүлкин сатып жиберип, сол ҳинжини сатып алыпты. 47 – Және Аспан Патшалығы теңизге салынып, әлўан түрли балықлар түскен аўға уқсайды. 48 Толғаннан кейин, балықшылар оны жағаға сүйреп шығарыпты. Соңынан отырып, жақсыларын таңлап ыдысларға салып, ал жаманларын ылақтырып таслапты. 49 Ақырзаманда да солай болады: периштелер келип, жаман адамларды ҳақ адамлардан айырып алып, 50 жанып турған ошаққа таслайды. Олар сол жерде жылап, пушайман жейди. 51 Соннан соң, Ийса олардан: – Булардың ҳәммесин түсиндиңлер ме? – деп сорады. Олар: – Аўа, Ийем, түсиндик, – деди. 52 Ийса оларға: – Сонлықтан Аспан Патшалығынан үйренген ҳәр бир диний муғаллим ѳз ғәзийнесинен жаңаны да, гѳнени де шығарыўшы үй ийесине уқсайды, – деди. 53 Ийса усы тымсалларды айтып болғаннан соң, сол жерден кетип қалды. 54 Ѳзи ѳскен қалаға келип, сол жердеги мәжилисханада халыққа тәлим бере баслады. Халық таң қалысып: – Ол бундай даналықты ҳәм кәрамат ислеў қүдиретин қаяқтан алған? 55 Ол – ағаш устасының баласы емес пе? Оның анасының аты Мәриям, инилериниң атлары Яқып, Юсуп, Симон, Яҳуда емес пе? 56 Оның ҳәмме қарындаслары да бизиң арамызда емес пе? Ал булардың ҳәммеси Онда қаяқтан пайда болды екен? – деди де, 57 Оны тән алмады. Сонда Ийса оларға: – Пайғамбардың барлық жерде қәдири бар, ол тек ѳз ўатаны менен үйинде ғана қәдирсиз, – деди. 58 Олар исенбегени себепли, Ийса ол жерде кѳп кәраматларды ислемеди.

Матта 14

1 Сол ўақытта Ийса ҳаққында хабарды Галила үлкесиниң патшасы Ҳирод та еситип, 2 ѳз хызметкерлерине: – Бул адам – Шомылдырыўшы Яқыя. Ол ѳлимнен қайта тирилипти, сонлықтан да усындай кәраматлар ислемекте, – деди. 3 Буннан бурын Ҳирод ѳз иниси Филиптиң ҳаялы Ҳиродия себепли Яқыяны услап алып байлатып, қаматып таслаған еди. 4 Ѳйткени Яқыя оған: «Оны ҳаял қылып алыўың нызамға туўры келмейди», – деген еди. 5 Ҳирод Яқыяны ѳлтирмекши де болып еди, бирақ халықтан қорқты. Себеби халық Яқыяны пайғамбар деп санайтуғын еди. 6 Ал Ҳирод туўылған күнин тойлағанда, Ҳиродияның қызы жыйналған қонақлардың алдында ойынға түсип, Ҳиродтың кеўлинен шықты. 7 Соның ушын ол қыз не тилесе де бермекши болып, ўәде берип, ант ишти. 8 Ќыз анасының кеңеси бойынша: – Шомылдырыўшы Яқыяның басын алдырып, маған ҳәзир табаққа салып бериң, – деди. 9 Патша буған қыйналса да, ѳзи ант ишкенликтен ҳәм қонақлары себепли, қызға сорағанын бериўди буйырды. 10 Солай етип, патша адам жиберип, қамақта Яқыяның басын кестирди. 11 Табаққа салып әкелинген бас қызға берилди. Ќыз оны анасына апарып берди. 12 Яқыяның шәкиртлери келип, оның денесин алып кетип жерледи. Соннан соң барып, Ийсаға хабарлады. 13 Ийса буны еситкеннен кейин қайыққа минип, елсиз бир жерге жалғыз кетип қалды. Бул туўралы еситкен халық ѳз қалаларынан шығып, пиядалап Оның изине ерди. 14 Ийса қайықтан түскенде соншама халықты кѳрди, оларға жаны ашып, аўырыўларына шыпа берди. 15 Кеш болғанда шәкиртлери қасына келип, Оған: – Бул – бир елсиз жер, күн де кеш болды. Халықты тарқатып жибер, олар аўылларға барып, ѳзлерине аўқат сатып алсын, – деди. 16 Бирақ Ийса: – Олар кетпеўи керек, оларға сизлер аўқат бериңлер, – деди. 17 – Бизлерде тек бес нан менен еки балық ғана бар, – деди олар. 18 Ийса: – Оларды бул жерге, Маған алып келиңлер, – деди. 19 Соңынан халыққа шѳпли жерге отырыўды буйырды да, бес нан менен еки балықты алып, аспанға қарап Ќудайға шүкирлик етти. Нанларды сындырып, шәкиртлерине берди, олар халыққа үлестирди. 20 Ҳәммеси жеп тойды, аўысқан бѳлеклерин жыйнап алып, үлкен он еки себет толтырды. 21 Ал жегенлер ҳаял ҳәм балалардан басқа бес мыңдай адам еди. 22 Буннан соң дәрҳал Ийса шәкиртлерине қайыққа миниўди ҳәм Ѳзинен бурын арғы жағаға кетиўди буйырды. Ал Ѳзи халықты тарқатып жиберди. 23 Халықты тарқатып жибергеннен соң, Ийса дуўа етиў ушын жалғыз Ѳзи таўға шықты, кеште де сол жерде жалғыз қалды. 24 Ал сол ўақытта теңиздиң жағасынан узақласқан қайықты толқынлар соққылай баслады, ѳйткени күшли самал қайыққа қарсы есип тур еди. 25 Ерте таңда Ийса теңиздиң үсти менен жүрип, олардың қасына барды. 26 Шәкиртлери теңиздиң үсти менен киятырған Оны кѳргенде зәррелери ушып: – Бул әрўақ, – деп қатты қорқып бақырысты. 27 Бирақ Ийса оларға дәрриў: – Жигерлениңлер! Бул Мен-ғо, қорқпаңлар, – деди. 28 Петр Оған жуўап берип: – Ийем! Егер бул Сен болсаң, маған суўдың үсти менен Сениң қасыңа жүрип барыўды буйыр, – деди. 29 Ийса: – Кел, – деди. Петр қайықтан түсип, Ийсаға қарай суўдың үсти менен жүрип кетти. 30 Бирақ ол самалдың күшли екенин кѳргенде қорқып кетип, суўға бата баслағанда: – Ийем! Мени қутқар! – деп бақырды. 31 Ийса дәрриў қолын созып, оны тартып алды да, оған: – Ҳәй, исеними аз! Сен неге гүманландың? – деди. 32 Олар қайыққа мингенде, самал тынып қалды. 33 Ќайықтағы шәкиртлери Ийсаның аяғына жығылып: – Сен шынында да, Ќудайдың Улысаң! – дести. 34 Олар теңиздиң арғы жағасына ѳтип, Генесарет жерине келип тоқтады. 35 Сол жердиң турғынлары Ийсаны танып, пүткил дѳгерекке хабарлады ҳәм аўырған адамлардың ҳәммесин Оған алып келди. 36 Олар Ийсадан тек кийиминиң шетине ғана қол тийгизиўге рухсат сорады. Ќол тийгизгенлердиң ҳәммеси шыпа тапты.

Матта 15

1 Сонда Ийсаның қасына Ерусалимнен парисейлер менен диний муғаллимлер келип, Оған: 2 – Не ушын Сениң шәкиртлериң ата-бабалардан қалған дәстүрлерди бузып жүр? Олар нан жеўден алдын қолларын жуўмайды-ғо, – деди. 3 Ийса оларға жуўап берип, былай деди: – Сизлер не ушын дәстүрлериңиз себепли Ќудайдың буйрығын бузасызлар? 4 Себеби Ќудай: «Ата-анаңды сыйла» ҳәм: «Ким де ким әкесине ямаса анасына жаман сѳз айтса, ол ѳлтирилсин» деп буйрық берген. 5 Ал сизлер: «Ким де ким әкесине ямаса анасына: „Сизлерге беретуғынымды Ќудай жолына қурбан етип бағышлайман“, десе, 6 ол әкесин ямаса анасын сыйламаса да болады», – дейсизлер. Солай етип, дәстүрлериңиз себепли, сизлер Ќудайдың сѳзин бийкар етип атырсызлар. 7 Ҳәй, еки жүзлилер! Ийшая пайғамбар сизлер туўралы алдын ала дурыс айтқан: 8 «Бул халық сыйлар Мени тили менен, Ал кеўиллери тур Меннен алыс. 9 Олар Маған босқа сыйынып, Адам ойлап тапқан парызларды үйретер». 10 Соңынан Ийса халықты шақырып алып, оларға: – Тыңлап, түсинип алыңлар: 11 адамды оның аўзына енген нәрсе емес, ал аўзынан шыққан нәрсе ҳарамлайды, – деди. 12 Сонда Оның шәкиртлери қасына келип, Оннан: – Бул сѳзди еситкенде, парисейлердиң ашыўланып қалғанын билдиң бе? – деп сорады. 13 Ийса оларға: – Аспандағы Єкем екпеген ҳәр бир ѳсимлик түп-тамыры менен жулып тасланады. 14 Оларды қойыңлар. Олар – соқырлардың соқыр жетелеўшилери. Егер соқырды соқыр жетелесе, екеўи де шуқырға қулап түседи, – деди. 15 Петр Оған: – Бул тымсалды бизлерге түсиндирип бер, – деди. 16 Ийса оларға: – Сизлер еле түсинбей турсызлар ма? 17 Аўызға енгенниң ҳәммеси қарынға баратуғынын, оннан соң сыртқа шығып қалатуғынын түсинбейсизлер ме? 18 Аўыздан шыққан кеўилден шығады. Адамды ҳарамлайтуғын усы. 19 Ѳйткени жаманлық ойлаў, адам ѳлтириў, неке ҳадаллығын бузыў, бузық болыў, урлық ислеў, жалған гүўалық бериў ҳәм масқаралаў кеўилден шығады. 20 Адамды ҳарамлайтуғын усылар. Ал қол жуўмай аўқат ишиў адамды ҳарамламайды, – деди. 21 Ийса сол жерден шығып, Тир ҳәм Сидон үлкесине кетти. 22 Сол үлкелерден кананлы бир ҳаял келип, Оған: – Ийем, Даўыттың Урпағы, маған реҳим ете гѳр! Мениң қызымды жин урып, қатты қыйналып атыр, – деп бақырды. 23 Бирақ Ийса оған ҳеш нәрсе айтпады. Сонда шәкиртлери қасына келип, Оннан: – Оны жибер, изимизден бақырып киятыр-ғо, – деп ѳтинди. 24 Ийса: – Мен тек Израилдың жоғалған қойларына жиберилгенмен, – деп жуўап қайтарды. 25 Сонда ҳаял келип, Оның аяғына жығылды да: – Ийем! Маған жәрдем ете гѳр! – деп жалынды. 26 Ийса оған жуўап берип: – Балалардың нанын алып, ийтлерге таслаў дурыс емес, – деди. 27 Ҳаял: – Аўа, Ийем, солай. Бирақ ийтлер де хожайынларының дастурханынан түскен усақларды жейди-ғо, – деди. 28 Сонда Ийса оған: – Ҳәй, ҳаял, сениң исенимиң күшли екен, тилегениң болсын, – деди. Оның қызы сол ўақытта-ақ жазылып кетти. 29 Ийса сол жерден кетип, Галила теңизине келди ҳәм таўға шығып отырды. 30 Сонда Оның қасына кѳп халық жыйналып қалды. Олар ѳзлери менен бирге ақсақларды, соқырларды, майыпларды, гүңелеклерди ҳәм басқа да аўырыў адамларды Ийсаның алдына алып келди. Ийса оларға шыпа берди. 31 Солай етип, гүңелеклердиң тиллери шығып, майыплардың жазылып, ақсақ болғанлардың жүрип, соқырлардың кѳзлери ашылып кеткенлигин кѳрген халық аң-таң болысып, Израилдың Ќудайына алғыс айтты. 32 Ийса шәкиртлерин жанына шақырып алып, оларға: – Халыққа жаным ашып тур. Олар үш күннен бери қасымда болып, жейтуғын ҳеш нәрсеси жоқ. Оларды аш ҳалында жибергим келмейди, себеби жолда ҳәлсиреп қалыўы мүмкин, – деди. 33 Шәкиртлери: – Усыншама халықты тойғыза аларлықтай, бир елсиз далада нанды қаяқтан табамыз? – дести. 34 Ийса олардан: – Неше наныңыз бар? – деп сорады. Олар: – Жетеў, және бир неше киши балық та бар, – деп жуўап берди. 35 Соңынан Ийса халыққа жерге отырыўды буйырды. 36 Жети нанды ҳәм балықларды алып, Ќудайға шүкирлик етти. Оларды сындырып, шәкиртлерине берди, олар халыққа үлестирди. 37 Олардың ҳәммеси жеп тойды. Аўысқан бѳлеклерин жыйнап алып, үлкен жети себет толтырды. 38 Жегенлер ҳаял ҳәм балалардан басқа тѳрт мың адам еди. 39 Соннан соң, Ийса халықты тарқатып жиберди де, қайыққа минип, Магдала дѳгерегине кетти.

Матта 16

1 Парисейлер менен саддукейлер Ийсаға келди де, Оны сынамақшы болып, аспаннан кәраматлы белги кѳрсетиўин сорады. 2 Ийса оларға жуўап қайтарып: – Кеште сизлер: «Ертең күн ашық болады, аспан қызғыш-ғо», – дейсизлер. 3 Ал таң азаннан: «Бүгин жаўын-шашын болады, аспан қызыл ҳәм түнерген», – дейсизлер. Сизлер неге аспанның райын айыра алсаңлар да, заманның белгилерин айыра алмайсызлар? 4 Жаман ҳәм опасыз әўлад бир кәраматлы белги талап етеди. Бирақ оған Юнустың белгисинен басқасы кѳрсетилмейди, – деди. Соң оларды қалдырып, сол жерден кетип қалды. 5 Ийсаның шәкиртлери арғы жағаға ѳткенде, нан әкелиўди умытып кеткен еди. 6 Ийса оларға: – Абайлаңлар, парисейлердиң ҳәм саддукейлердиң ашытқыларынан сақ болыңлар! – деди. 7 Сонда олар: – Нан әкелмегенимиз ушын солай деп атырған шығар, – деп ѳз ара айтыса баслады. 8 Ийса буны билип, оларға: – Ҳәй, исеними азлар, сизлер неге ѳз ара нан әкелмегениңизди айтысып турсызлар? 9 Еле де түсинбедиңлер ме? Бес нан бес мың адамға жетип, аўысқанын жыйнағаныңызда неше себет толтырғаныңыз есиңизде жоқ па? 10 Және де жети нан тѳрт мың адамға жетип, аўысқанын жыйнағаныңызда неше себет толтырғаныңыз есиңизде жоқ па? 11 Мениң сизлерге нан ҳаққында айтпағанымды неге түсинбейсизлер? Парисейлердиң ҳәм саддукейлердиң ашытқыларынан сақ болыңлар, – деди. 12 Олар сонда ғана Оның нанның ашытқысынан емес, ал парисейлердиң ҳәм саддукейлердиң тәлийматларынан сақ болыўды айтқанлығын түсинди. 13 Ийса Филип Кесариясындағы үлкеге келгенде, Ѳз шәкиртлеринен: – Адамлар Мени, Адам Улын ким деп санайды? – деп сорады. 14 Олар: – Гейбиреўлери Шомылдырыўшы Яқыя, гейбиреўлери Илияс, ал базылары Еремия ямаса пайғамбарлардың бири деп санайды, – деди. 15 Ийса оларға: – Ал сизлер Мени ким деп санайсызлар? – деди. 16 Симон Петр жуўап қайтарып: – Сен – Масихсаң, тири Ќудайдың Улысаң, – деди. 17 Ийса оған: – Юнустың улы Симон, сен бахытлысаң! Саған буны адам баласы емес, ал аспандағы Єкем ашып билдирди. 18 Саған Мениң айтатуғыным мынаў: сен – Петрсең, Мен мына тастың үстине Ѳз жәмәәтимди орнатаман, оны дозақтың күшлери де жеңе алмайды. 19 Саған Аспан Патшалығының гилтлерин беремен. Сен жер бетинде нени байласаң, сол аспанда да байланады, және де, сен жер бетинде нени шешсең, сол аспанда да шешиледи, – деп жуўап берди. 20 Соннан соң, Ийса шәкиртлерине Ѳзиниң Масих екенлигин ҳеш кимге айтпаўларын буйырды. 21 Сол ўақыттан баслап Ийса Ѳзиниң Ерусалимге барып, ақсақаллар, бас руўханийлер ҳәм диний муғаллимлер тәрепинен кѳп азап шегиўи ҳәм ѳлтирилиўи, бирақ үшинши күни қайта тирилиўи тийис екенлигин шәкиртлерине билдире баслады. 22 Петр Ийсаны шетке шақырып алып, Оған: – Ќудай сақласын, Ийем! Саған бундай бола кѳрмесин! – деп қарсы сѳйлей баслады. 23 Ийса бурылып, Петрге: – Жоқ бол кѳзимнен, шайтан! Сен Маған кесент берип атырсаң. Сен Ќудайдың емес, ал адамның ислерин ойлап турсаң, – деди. 24 Сонда Ийса Ѳз шәкиртлерине: – Ким де ким Маған ергиси келсе, ѳзинен кешсин ҳәм ѳз атанақ ағашын арқалап, Мениң изиме ерсин. 25 Ѳйткени ким де ким ѳз жанын сақламақшы болса, оны жоғалтады. Ал ким де ким ѳз жанын Мен ушын жоғалтса, оны таўып алады. 26 Адам пүткил дүньяны ийелеп алып, бирақ ѳз жанын жоғалтса, буннан оған не пайда? Ол ѳз жаны ушын қандай тѳлем бере алады? 27 Адам Улы Єкесиниң салтанатында Ѳз периштелери менен бирге келеди. Сонда Ол ҳәр кимге ислеген ислерине қарай қайтарады. 28 Сизлерге шынын айтып турман: усы жерде турғанлардың гейбиреўлери Адам Улының Ѳз Патшалығында келиўин кѳрмегенше, ѳлмейди, – деди.

Матта 17

1 Арадан алты күн ѳткеннен соң, Ийса тек Петрди, Яқыпты ҳәм оның иниси Юханды қасына алып, оларды бир бийик таўға ертип шықты. 2 Сонда олардың алдында Ийсаның түр-түси ѳзгерди: Оның жүзи қуяштай жарқырады, кийимлери жарық сыяқлы аппақ болды. 3 Сол ўақытта бирден оларға Ийса менен сѳйлесип турған Муўса ҳәм Илияс пайғамбарлар кѳринди. 4 Сонда Петр Ийсаға: – Ийем, бизиң бул жерде болғанымыз қандай жақсы! Егер қәлесең, мен бул жерге үш қос қураман: биреўин Саған, биреўин Муўсаға, биреўин Илиясқа, – деди. 5 Ол еле сѳйлеп турғанда, бир жарық булт оларды қаплады. Булттан: – Бул – Мениң сүйикли Улым, Мен Оған ырзаман. Оның айтқанын тыңлаңлар! – деген саза еситилди. 6 Буны еситкен ўақытта шәкиртлери қатты қорқысып, бет-әлпетинен жерге жығылды. 7 Бирақ Ийса жақынлап келип, оларға қолын тийгизди де: – Турыңлар, қорқпаңлар! – деди. 8 Олар кѳзлерин ашып жоқарыға қарағанда, Ийсадан басқа ҳеш кимди кѳрмеди. 9 Таўдан тѳмен түсип баратырғанда, Ийса оларға: – Адам Улы ѳлимнен қайта тирилмесинен бурын, бул кѳргенлериңизди ҳеш кимге айтпаңлар! – деп буйырды. 10 Сонда олар: – Неге диний муғаллимлер алды менен Илияс келиўи шәрт дейди? – деп сорады. 11 Ийса оларға: – Дурыс, алды менен Илияс келип ҳәммесин дүзетеди. 12 Ал Мениң сизлерге айтатуғыным: Илияс әлле қашан келген еди, бирақ оны адамлар танымады ҳәм оған қәлегенин иследи. Адам Улы да олардан солай азап шегеди, – деп жуўап берди. 13 Сонда шәкиртлери Ийсаның Шомылдырыўшы Яқыя ҳаққында айтып турғанын түсинди. 14 Олар халықтың жанына келгенде, бир адам Ийсаға жақынлап, Оның алдында дизе бүкти де: 15 – Ийем, мениң улыма реҳим ете гѳр. Ол қояншық болып аўырып, қатты азап шегип атыр, жийи-жийи отқа да, суўға да жығылады. 16 Мен оны Сениң шәкиртлериңе әкелген едим, бирақ олар шыпа бере алмады, – деди. 17 Ийса жуўап қайтарып: – Ҳәй, исенбейтуғын, адасқан әўлад! Мен қашанға дейин сизлер менен бирге боламан? Ќашанға дейин сизлерге шыдайман? Оны Маған, бул жерге әкелиңлер, – деди. 18 Ийса жинге буйрық бергенде, ол баладан шығып кетти ҳәм бала сол ўақытта-ақ шыпа тапты. 19 Сонда шәкиртлери Ийсаға аўлақта келип: – Бизлер неге жинди қуўып шығара алмадық? – деп сорады. 20 Ийса оларға: – Исенимиңиз аз болғанлықтан. Мен сизлерге шынын айтып турман: егер исенимиңиз қышқыл туқымындай ғана болса да, бул таўға: «Усы жерден ана жерге кѳш!» десеңлер, ол кѳшеди. Сизлердиң қолыңыздан келмейтуғын ҳеш нәрсе болмайды, – деди. 22 Шәкиртлериниң ҳәммеси Галилада болғанда, Ийса оларға: – Адам Улы адамлардың қолына услап бериледи. 23 Олар Оны ѳлтиреди, бирақ Ол үшинши күни қайта тириледи, – деди. Буған олар қатты қапа болды. 24 Олар Капарнаҳумға келгенде, еки драхмалық Ибадатхана салығын жыйнаўшылар Петрдиң жанына келип, оннан: – Сизлердиң Устазыңыз Ибадатхана салығын тѳлемей ме екен? – деп сорады. 25 Петр: – Аўа, тѳлейди, – деди. Ол үйге келгенде, Ийса оннан бурын: – Симон, сен қалай ойлайсаң? Жер бетиниң патшалары бажылар менен салықты кимлерден алады? Ѳз балаларынан ба ямаса басқа адамлардан ба? – деп сорады. 26 Петр: – Басқа адамлардан, – деди. Ийса: – Олай болса, патшаның балалары салық тѳлеўден азат. 27 Бирақ, оларды түсинбеўшиликке салмаўымыз ушын, теңизге бар да, қармақ салып, ең биринши илинген балықты ал. Оның аўзын ашсаң, тѳрт драхмалық бир гүмис теңгени табасаң. Оны алып, Мениң менен ѳзиң ушын оларға тѳле, – деди.

Матта 18

1 Сол ўақытта шәкиртлери Ийсаның жанына келип: – Аспан Патшалығында ең уллы ким? – деп сорады. 2 Ийса бир баланы шақырып алып, оны олардың ортасына турғызып қойып былай деди: 3 – Сизлерге шынын айтып турман: кеўиллериңизди ѳзгертип, балалар сыяқлы болмасаңлар, Аспан Патшалығына кире алмайсызлар. 4 Солай етип, ким де ким ѳзин усы бала сыяқлы пәс тутса, сол Аспан Патшалығында ең уллы болады. 5 Ал ким де ким мынадай бир баланы Мениң атым ушын қабыл етсе, оның Мени қабыл еткени болады. 6 Бирақ ким де ким Маған исенип турған мына кишкенелердиң биреўин азғырса, оның мойнына үлкен дигирман тасы байланып, терең теңиздиң түбине батырылғаны оған жақсырақ болар еди. 7 Адамларды азғырыўшы нәрселер себепли, дүнья ҳәсирет шегеди! Азғырыўшы нәрселердиң болыўы сѳзсиз, бирақ азғырыў ким арқалы келсе, сол адам ҳәсирет шегеди! 8 Егер сени қолың ямаса аяғың азғырса, оны шаўып тасла. Еки қолың менен ямаса еки аяғың менен мәңгилик отқа тасланғаныңнан гѳре, бир қолың ямаса аяғың менен ѳмирге ерискениң ѳзиңе жақсырақ. 9 Егер сени кѳзиң азғырса, оны ойып тасла. Еки кѳзиң менен дозақ отына тасланғаныңнан гѳре, жалғыз кѳзиң менен ѳмирге ерискениң ѳзиңе жақсырақ. 10 Абайлаңлар, мына кишкенелердиң ҳеш қайсысын да кемситиўши болмаңлар! Себеби сизлерге айтатуғыным: олардың аспандағы периштелери аспандағы Єкемниң жүзин ҳәмме ўақыт кѳрип турады. 12 – Сизлер қалай ойлайсызлар? Егер биреўдиң жүз қойы болып, оның биреўи жойтылып кетсе, ол тоқсан тоғыз қойын таўда қалдырып, жойтылған бир қойын излемес пе еди? 13 Сизлерге шынын айтып турман: егер оны таўып алса, жойтылмаған тоқсан тоғыз қойынан гѳре, таўып алған жалғыз қойына кѳбирек қуўанады. 14 Сол сыяқлы, сизлердиң аспандағы Єкеңиз мына кишкенелердиң биреўиниң де жойтылыўын қәлемейди. 15 – Егер туўысқаның саған қарсы гүна ислесе, оған бар да, аўлақта сѳйлесип, айыбын бетине ашық айт. Егер ол сѳзиңди тыңласа, онда туўысқаныңды ѳзиңе қайтарып алғаның болады. 16 Егер ол сѳзиңди тыңламаса, ѳзиң менен бирге бир ямаса еки адамды ертип оған бар, ѳйткени айтылған барлық сѳзлериңе еки ямаса үш гүўа болыўы тийис. 17 Егер олардың да сѳзин тыңлағысы келмесе, онда исениўшилер жәмәәтине айт. Ал исениўшилер жәмәәтин де тыңлағысы келмесе, онда оны бутқа табыныўшы ҳәм салықшы деп сана. 18 Сизлерге шынын айтып турман: сизлер жер бетинде нени байласаңыз, сол аспанда да байланады, және де, сизлер жер бетинде нени шешсеңиз, сол аспанда да шешиледи. 19 Сизлерге және шынын айтаман: жер бетинде сизлердиң екеўиңиз келисип не сорасаңыз, аспандағы Єкем соны береди. 20 Себеби қай жерде еки ямаса үш адам Мениң атым менен жыйналса, Мен олар менен биргемен. 21 Сонда Петр Ийсаға келип: – Ийем, маған қарсы гүна ислеген туўысқаныма неше рет кеширим берсем болады? Жети ретке дейин бе? – деп сорады. 22 Ийса оған: – Саған жети ретке дейин емес, ал жетпис жердеги жети ретке дейин кеширим ет, деймен. 23 Солай етип, Аспан Патшалығы ѳз хызметшилери менен қарызын есапласқысы келген бир патшаға уқсайды. 24 Ол есапласа баслағанда, оның алдына оннан он мың талант қарыздар болған биреўди алып келипти. 25 Бирақ ол қарызын тѳлей алмайтуғын болғанлықтан, патша оған оның ѳзи менен қосып ҳаялын, балаларын ҳәм барлық мал-мүлкин сатып, қарызын тѳлеўди буйырыпты. 26 Сонда хызметши оның аяғына жығылып: «Тақсыр, шыдап турың, мен барлық қарызымды тѳлеймен!» – деп жалыныпты. 27 Хызметшиге жаны ашыған патша оны босатып, қарызынан кешипти. 28 Ал хызметши сыртқа шығып, ѳзине жүз динар қарыздар болған бир хызметши жолдасын ушыратып: «Маған беретуғын қарызыңды бер», – деп оны буўындыра баслапты. 29 Сонда оның жолдасы аяғына жығылып: «Шыдап тур, мен қарызымды тѳлеймен», – деп жалыныпты. 30 Бирақ ол жолдасының сѳзин тыңламай, ѳзине беретуғын қарызын тѳлемегенше, оны қаматтырып таслапты. 31 Оның басқа хызметши жолдаслары бул ўақыяны кѳрип, қатты қапа болыпты ҳәм патшаға барып, болған истиң бәрин айтып берипти. 32 Сонда патша оны шақыртып алып, оған: «Ҳәй, жаўыз хызметши! Сен маған жалынғаның себепли ғана барлық қарызыңнан кешкен едим. 33 Мениң саған реҳим еткенимдей, сениң де ѳз жолдасыңа реҳим етиўиң тийис емес пе еди?» – депти. 34 Патша қәҳәрленип, ѳзине берилетуғын қарыздың бәрин тѳлеп болмағанша, оны жазалаўшылардың қолына тапсырыпты. 35 Егер сизлердиң ҳәр бириңиз туўысқаныңыздың гүнасын шын кеўлиңизден кеширмесеңлер, Мениң аспандағы Єкем де сизлерге солай ислейди, – деди.

Матта 19

1 Ийса усы сѳзлерди айтып болғаннан соң Галиладан жолға шығып, Иорданның арғы жағасындағы Яҳудия үлкесине барды. 2 Оның изине кѳп халық ерди, Ол сол жерде оларға шыпа берди. 3 Ийсаның қасына парисейлер келип, Оны сынап кѳриў ушын: – Ер адамның ҳәр қыйлы себеп пенен ҳаялынан ажырасыўы нызамға туўры келе ме? – деп Оннан сорады. 4 Ийса оларға жуўап қайтарып былай деди: – Жаратыўшы ең баста оларды еркек ҳәм ҳаял қылып жаратқанын сизлер оқымағансызлар ма? 5 Және Ол былай деген: «Сонлықтан ер адам ата-анасын қалдырып, ѳз ҳаялына қосылады ҳәм екеўи бир дене болады». 6 Солай етип, олар енди еки емес, ал бир дене болады. Сол себепли, Ќудай қосқанларды адам ажыратпасын. 7 Олар Ийсаға: – Сонда неге Муўса пайғамбар ер адамның ҳаялына талақ хат берип ажырасыўын буйырған? – деди. 8 Ийса оларға: – Муўса сизлер тас баўыр болғанлықтан, ҳаялларыңыз бенен ажырасыўға рухсат берген. Бирақ баста олай емес еди. 9 Мениң сизлерге айтатуғыным: ким де ким ѳз ҳаялы менен некеге ҳадалсызлығынан басқа себеп пенен ажырасып, басқа ҳаял алса, ол неке ҳадаллығын бузған болады, – деди. 10 Сонда Ийсаның шәкиртлери Оған: – Егер ер адамның ҳаялына деген ўазыйпасы усындай болса, онда үйленбегенниң ѳзи жақсырақ-ғо, – деди. 11 Ийса оларға: – Буны ҳәр бир адам қабыл ете алмайды, бирақ кимге Ќудайдан берилсе, сол ғана қабыл ете алады. 12 Ѳйткени үйленбейтуғын ҳәр түрли адамлар бар: гейбиреўлери ақта болып туўылады, гейбиреўлерин адамлар ақта қылып таслайды, ал базылары Аспан Патшалығына хызмет етиў ушын ѳз ерки менен үйлениўден бас тартады. Ким бул сѳзди қабыл ете алса, сол қабыл етсин, – деди. 13 Сол ўақытта адамлар Ийсаға олардың үстине қолын қойып дуўа етсин деп, балаларын алып келди. Ал шәкиртлер оларға кейиди. 14 Бирақ Ийса: – Балалардың Маған келиўине рухсат бериңлер, оларға тосқынлық жасамаңлар. Себеби Аспан Патшалығы усындайлардики, – деди. 15 Соңынан Ол балалардың үстине қолын қойып дуўа етти де, сол жерден кетип қалды. 16 Сонда бир жигит Ийсадан: – Устаз! Мәңгилик ѳмирге ийе болыўым ушын қандай ийгиликли ислер ислеўим керек? – деп сорады. 17 Ийса оған: – Сен неге Меннен ийгилик ҳаққында сорадың? Тек Ќудай ғана ийгиликли-ғо. Ал мәңгилик ѳмирге ерискиң келсе, Оның буйрықларын орынла, – деди. 18 Жигит Ийсадан: – Ќандай буйрықларды? – деп сорады. Ийса: – «Адам ѳлтирме, неке ҳадаллығын бузба, урлық ислеме, жалған гүўалық берме, 19 ата-анаңды ҳүрметле ҳәм ѳзиңди сүйгениң сыяқлы, жаныңдағы адамды да сүй! », – деди. 20 Жас жигит Оған: – Мен булардың ҳәммесин орынлап киятырман, және не жетиспейди? – деди. 21 Ийса оған: – Егер минсиз болғың келсе, барып барлық мал-мүлкиңди сатып, ақшасын жарлыларға бер. Сонда сениң ғәзийнең аспанда болады. Соңынан келип, Мениң изиме ер, – деди. 22 Бул сѳзлерди еситкен жас жигит қапа болып, сол жерден кетип қалды. Ѳйткени оның байлығы кѳп еди. 23 Ийса Ѳз шәкиртлерине: – Сизлерге шынын айтып турман: бай адамның Аспан Патшалығына кириўи қыйын. 24 Тағы сизлерге айтатуғыным: бай адамның Ќудай Патшалығына кириўинен гѳре, түйеге ийнениң кѳзинен ѳтиў аңсатырақ, – деди. 25 Буны еситкен шәкиртлери қатты таң қалысып: – Олай болса, ким қутқарыла алады? – деп сорады. 26 Ал Ийса оларға қарап: – Бул адамлардың қолынан келмейди, бирақ Ќудай ушын мүмкин емес нәрсе жоқ, – деди. 27 Сонда Петр жуўап қайтарып, Оған: – Минекей, бизлер ҳәмме нәрсемизди таслап, Сениң изиңе ердик. Бизлер неге ерисемиз? – деди. 28 Ийса оларға: – Сизлерге шынын айтып турман: дүнья жаңаланғаннан соң, Адам Улы Ѳзиниң салтанатлы тахтына отырғанда, Мениң изиме ерип жүрген сизлер де он еки тахтқа отырып, Израил халқының он еки урыўын ҳүким етесизлер. 29 Сонда Мениң атым ушын ѳз үйлерин, я аға-инилерин, я апа-қарындасларын, я ата-анасын, я балаларын, я жер-мүлкин таслап шыққан ҳәр ким жүз есе артығы менен алады ҳәм мәңгилик ѳмирге ийе болады. 30 Бирақ бириншилердиң кѳбиси соңғылар, соңғылардың кѳбиси бириншилер болады, – деди.

Матта 20

1 Ийса және былай деди: – Аспан Патшалығы ѳзиниң жүзим бағына жумысшыларды жаллап алыў ушын таң азанда шыққан үй ийесине уқсайды. 2 Ол жумысшылар менен күнине бир динар тѳлеўге келисип, оларды ѳзиниң жүзим бағына жиберипти. 3 Саат тоғызлар шамасында шығып, базарда жумыссыз турған адамларды кѳрип, 4 оларға: – Сизлер де мениң жүзим бағыма барыңлар, мен сизлерге тийисли ҳақыларыңызды беремен, – дегенде, олар барыпты. 5 Ол саат он екилер шамасында да, түстен кейин үшлер шамасында да шығып, тағы усылай ислепти. 6 Кешки беслер шамасында да шығып, еле жумыссыз турған басқа адамларды кѳрип, оларға: «Неге бул жерде күн бойы жумыссыз турсызлар?» – деп сорапты. 7 Олар: «Себеби бизлерди ҳеш ким жаллап алған жоқ», – деп жуўап берипти. Ол: «Сизлер де мениң жүзим бағыма барып, мийнет етиңлер», – депти. 8 Күн кеш болғанда, бағдың ийеси ѳзиниң басқарыўшы хызметкерине: «Жумысшыларды шақырып алып, мийнет ҳақыларын бер. Ең соңғы келгенлеринен баслап, ең алдыңғы келгенлери менен жуўмақла», – депти. 9 Сонда кешки беслер шамасында келгенлер бир динардан алыпты. 10 Ал ең алды менен келгенлер: «Бизлер кѳбирек алармыз», – деп ойлапты, бирақ олар да бир динардан алыпты. 11 Ис ҳақыларын алған олар үй ийесине тоңқылдап: 12 «Мына ең соңында келгенлер бир саат ғана жумыс иследи. Ал сиз оларды күни бойы азапланып, ыссыға күйип жумыс ислеген бизлер менен тең еттиңиз», – депти. 13 Бирақ бағдың ийеси жуўап қайтарып, олардың биреўине: «Ҳәй, достым, мен саған әдилсизлик етип турған жоқпан. Сен мениң менен бир динарға келискен жоқ па едиң? 14 Ҳақыңды алып, жѳниңе кет. Мен мына соңғы адамға да саған бергенимдей бергим келеди. 15 Мениң ѳз ақшам менен қәлегенимди ислеўиме ерким жоқ па? Мениң сақыйлығыма иши тарлық қылып турсаң ба?» – депти. 16 Солай етип, соңғылар бириншилер, бириншилер соңғылар болады. 17 Ерусалимге баратырғанда, Ийса жолда он еки шәкиртин аўлақта шақырып алып, оларға: 18 – Минекей, бизлер енди Ерусалимге қарай кѳтерилип баратырмыз. Сол жерде Адам Улы бас руўханийлер менен диний муғаллимлердиң қолына услап бериледи. Олар Оны ѳлимге ҳүким етип, 19 Оны масқаралаў, сабаў, атанақ ағашқа шегелеп таслаў ушын, басқа миллет адамларына услап береди. Бирақ Ол үшинши күни қайта тириледи, – деди. 20 Сол ўақытта Зебедейдиң улларының анасы уллары менен Ийсаның қасына келди. Оның аяғына жығылып, бир нәрсе сорамақшы болды. 21 Ийса оннан: – Тилегиң не? – деп сорады. Ҳаял Оған: – Ѳз патшалығыңда усы еки улымның биреўин оң жағыңа, екиншисин сол жағыңа отырғызыўды ўәде ет, – деди. 22 Ал Ийса жуўап қайтарып: – Сизлер не сорап турғаныңызды билмейсизлер. Сизлер Мен ишетуғын азап кесесинен ише аласызлар ма? – деди. Олар: – Аўа, ише аламыз, – деди. 23 Ийса оларға: – Мениң кесемнен ишесизлер. Бирақ, Ѳзимниң оң жағым менен сол жағыма отырғызыў Мениң еркимде емес. Єкем кимлерге арнаған болса, солар отырады, – деди. 24 Буны еситкен он шәкирти ағалы-инили екеўине ашыўланып қалды. 25 Бирақ Ийса оларды қасына шақырып алып, былай деди: – Басқа миллетлер арасында ҳүкимдарлары халыққа зулымлық етип, басшылары үстемлик пенен басқаратуғынын сизлер билесизлер. 26 Бирақ, сизлердиң араңызда бундай болмасын. Араңызда ким уллы болғысы келсе, сол сизлерге хызметши болыўы шәрт. 27 Араңызда ким биринши болғысы келсе, сол сизлерге қул болыўы шәрт. 28 Адам Улы Ѳзине хызмет еттириўге емес, ал Ѳзи хызмет етиўге ҳәм кѳплеген адамлардың қутқарылыўы ушын, Ѳз жанын қурбан етиўге келди. 29 Олар Ерихо қаласынан шыққанда, кѳп халық Ийсаның изине ерди. 30 Сонда жолдың шетинде отырған еки соқыр адам Ийсаның ѳтип баратырғанын еситип: – Ийем, Даўыттың Урпағы! Бизлерге реҳим ете гѳр! – деп бақырысты. 31 Халық үнлерин шығармаўды айтып, оларға кейиди. Бирақ олар оннан да бетер қатты бақырысып: – Ийем, Даўыттың Урпағы! Бизлерге реҳим ете гѳр! – дести. 32 Ийса тоқтап, оларды шақырып алды да: – Мениң сизлер ушын не ислеўимди қәлейсизлер? – деп сорады. 33 Олар: – Ийем, кѳзлеримизди ашыўыңды, – деп жуўап берди. 34 Ийса оларға жаны ашып, кѳзлерине қолын тийгизди. Сол ўақытта-ақ олардың кѳзлери ашылып, Оның изине ерди.

Матта 21

1 Олар Ерусалимге жақынлап, Зәйтүн таўының етегиндеги Бетфаге деген аўылға келгенде, Ийса еки шәкиртин жумсап, 2 оларға былай деди: – Ќарсы алдыңыздағы аўылға барыңлар. Оған кириўден-ақ, байлаўлы турған ешек пенен гүррени табасызлар. Оларды шешип алып, Маған әкелиңлер. 3 Егер биреў сизлерге бир нәрсе десе, сизлер: «Олар Ийемизге керек», – деп жуўап берсеңлер, ол оларды сол ўақытта-ақ жибереди. 4 Бул пайғамбар арқалы айтылған мына сѳзлердиң орынланыўы ушын болды: 5 «Сион қызына айтыңлар: Мине, сениң Патшаң жас ешекке, яғный гүрреге минип, кишипейиллик пенен саған киятыр!» 6 Шәкиртлери барып, Ийсаның буйырғанын иследи. 7 Олар ешекти гүрреси менен алып келип, шапанларын үстине салғанда, Ийса гүрреге минип алды. 8 Халықтың кѳпшилиги ѳз шапанларын жолға тѳсеп, басқалары тереклерден шақа кесип алып жолға жайды. 9 Алдында ҳәм изде ерип киятырған халық қуўанысып: – Даўыттың Урпағына ҳосанна! Ийемиздиң атынан Келиўши жарылқанған! Ең жоқарыда ҳосанна! – деп бақырысты. 10 Ийса Ерусалимге кирип келгенде, пүткил қала жанланып: – Бул ким? – деп сорады. 11 Халық: – Бул – Ийса, Галиладағы Насырадан шыққан пайғамбар, – дести. 12 Ийса Ибадатханаға кирип, ол жерден сатыўшылар менен алыўшылардың ҳәммесин қуўып шығарды да, ақша алмастырыўшылардың столларын, кептер сатыўшылардың отырғышларын аўдарып таслап, 13 оларға: – «Мениң үйим дуўа ететуғын үй деп аталады», – деп Мухаддес Жазыўда айтылған, ал сизлер оны қарақшылардың уясына айландырдыңлар! – деди. 14 Ибадатханада Ийсаның қасына соқырлар ҳәм ақсақлар келгенде, Ол оларға шыпа берди. 15 Бас руўханийлер ҳәм диний муғаллимлер Ол ислеген кәраматларды ҳәм Ибадатханада: «Даўыттың Урпағына ҳосанна!» – деп бақырысқан балаларды кѳрип, ашыўланып қалды да, 16 Оған: – Олардың не деп атырғанын еситип турсаң ба? – деди. Ийса оларға: – Аўа! Сизлер: «Нәрестелер менен емизиўли балалардың аўзынан Ѳзиңе мақтаўлар айтқыздың», – деп Мухаддес Жазыўда айтылғанды ҳеш оқымағансызлар ма? – деди. 17 Соннан соң, Ийса оларды қалдырып, қаладан шығып кетти ҳәм Бетанияға барып, сол жерде түнеди. 18 Ерте азанда Ийса қалаға қайтып киятырғанда, аш болды. 19 Жол бойында бир әнжир ағашын кѳрип, оның қасына барды. Бирақ онда жапырақларынан басқа ҳеш нәрсе таппағаннан соң, ағашқа: – Буннан былай, сенде мәңгиге ҳеш жемис ѳспесин, – деди. Єнжир ағашы сол ўақытта-ақ қуўрап қалды. 20 Шәкиртлери буны кѳргенде таң қалысып: – Бул әнжир ағашы қалайынша дәрриў қуўрап қалды? – деп сорады. 21 Ийса оларға жуўап берип: – Сизлерге шынын айтып турман: егер гүмансыз исенсеңлер, тек әнжир ағашына ислегенимдей ғана емес, ал мына таўға: «Орныңнан кѳтерилип, теңизге қула!» – десеңлер, сондай болады. 22 Егер исеним менен дуўа етсеңлер, не сорасаңлар да, ҳәммесин аласызлар, – деди. 23 Ийса Ибадатханаға кирип, тәлим берип отырғанда, Оған бас руўханийлер менен халық ақсақаллары келип: – Бул ислерди қандай бийлик пенен ислеп жүрсең ҳәм бундай бийликти Саған ким берди? – деп сорады. 24 Ийса жуўап қайтарып: – Мен де сизлерге бир сораў берейин. Егер оның жуўабын берсеңлер, Мен де сизлерге бул ислерди қандай бийлик пенен ислейтуғынымды айтаман. 25 Яқыя адамларды шомылдырыў ушын қаяқтан бийлик алды? Аспаннан ба ямаса адамлардан ба? – деди. Олар ѳз ара ойласып: «Егер „аспаннан“ десек, Ол бизлерге: „Сонда неге сизлер оған исенбедиңлер“, – дейди. 26 Ал егер „Адамлардан“ деўге халықтан қорқамыз: ҳәммеси де Яқыяны пайғамбар деп есаплайды-ғо!» – дести. 27 Сонлықтан олар Ийсаға: – Билмеймиз, – деп жуўап берди. Ол: – Мен де сизлерге бул ислерди қандай бийлик пенен ислейтуғынымды айтпайман, – деди. 28 – Сизлер қалай ойлайсызлар: бир адамның еки улы болыпты. Ол бириншисине барып: «Балам, сен бүгин барып, жүзим бағында исле», – депти. 29 Ол: «Бармайман», – деп жуўап берипти. Бирақ соңынан ѳкинип, барыпты. 30 Соң әкеси екинши улына барып, оған да солай депти. Ол: «Яқшы, тақсыр, бараман», – деп жуўап берипти, бирақ бармапты. 31 Усы екеўиниң қайсысы әкесиниң тилегин орынлаған болады? – деп сорады Ийса. – Бириншиси, – деп жуўап қайтарды олар. Ийса оларға былай деди: – Сизлерге шынын айтып турман: салықшылар ҳәм бузық ҳаяллар Ќудайдың Патшалығына сизлерден бурын киреди. 32 Ѳйткени Яқыя сизлерге ҳақ жолды кѳрсетиў ушын келген еди, бирақ сизлер оған исенбедиңлер. Ал салықшылар менен бузық ҳаяллар оған исенди, бирақ сизлер буны кѳргеннен кейин де тәўбе етпедиңлер ҳәм исенбедиңлер. 33 – Енди басқа бир тымсалды тыңлаңлар: бир үй ийеси болыпты. Ол жүзим бағын отырғызып, оны дийўал менен қоршапты, жүзимниң суўын сығыўға арналған шуқыр қазып, гүзет минарасын орнатыпты. Соңынан бағын дийханларға ижараға берип, ѳзи узақ жерге кетип қалыпты. 34 Зүрәәт жыйнайтуғын мәўсим жақынлағанда, ол ѳзине тийисли үлесин алыў ушын, дийханларға хызметшилерин жиберипти. 35 Дийханлар оның хызметшилерин услап алып, олардың биреўин сабап, екиншисин ѳлтирип, ал және биреўин тас пенен урыпты. 36 Соңынан бағдың ийеси бурынғыдан да кѳп басқа хызметшилерин жибергенде, оларға да солай ислепти. 37 Ең ақырында ол: «Улымды ҳүрмет етер» деп, оларға ѳз улын жиберипти. 38 Бирақ дийханлар оның улын кѳрип, бир-бирине: «Бул – мийрасхор-ғо. Жүриңлер, оны ѳлтирип, мийрас мүлкине ийе болайық», – десипти. 39 Олар оны услап алып, жүзим бағынан сыртқа шығарып ѳлтирипти. 40 Енди жүзим бағының ийеси келгенде, сол дийханларға не қылады? 41 Олар Ийсаға: – Ол бул жаўызларды реҳимсиз ѳлим менен ѳлтиреди де, жүзим бағын ўақтында жемисин берип туратуғын басқа дийханларға ижараға береди, – деди. 42 Ийса оларға былай деди: – Сизлер Мухаддес Жазыўларда мына сѳзлерди оқымағансызлар ма? «Ќурылысшылардың керексиз деп таслаған тасы, Үйдиң мүйешиниң тийкарғы тасы болды. Ийемиз қылған бул ис, Кѳзимизге әжайып кѳринди!» 43 Сонлықтан Мениң сизлерге айтатуғыным: Ќудай Ѳз Патшалығын сизлерден тартып алады да, оны жемисин берип туратуғын халыққа береди. 44 Сол тасқа түскен адамның шыл-пәршеси шығады. Тас кимниң үстине түссе, соны женшип таслайды. 45 Бас руўханийлер менен парисейлер Ийсаның айтқан тымсалларын еситкеннен соң, Оның ѳзлери ҳаққында айтқанын түсинип, 46 Оны қолға алыўға тырысты. Бирақ халықтан қорқты, себеби халық Оны пайғамбар деп санайтуғын еди.

Матта 22

1 Ийса оларға тымсаллар менен сѳзин даўам еттирип, былай деди: 2 – Аспан Патшалығы бир патшаның ѳз баласына үйлениў тойын бериўине уқсайды. 3 Тойға мирәт етилгенлерди шақырып келиў ушын, патша хызметшилерин жиберипти. Бирақ олардың келгиси келмепти. 4 Сонда ол және басқа хызметшилерин жиберип: «Мирәт етилгенлерге айтыңлар: мине, мен зыяпатымды таярлап қойдым, ѳгизлерим де, семиртилген малларым да сойылды, ҳәммеси де тайын. Тойға келсин!» – деп айтып қалыпты. 5 Бирақ, мирәт етилгенлер оның сѳзине кеўил аўдармапты: кимиси егислик жерине, кимиси саўда-сатығына кетипти. 6 Ал гейбиреўлери патшаның хызметшилерин услап алып, хорлап ѳлтирипти. 7 Буны еситкен патша қәҳәрленип, ѳзиниң әскерлерин жиберипти. Сол жынаятшыларды ѳлтиртип, олардың қалаларын ѳртетип жиберипти. 8 Сонда ол ѳзиниң хызметшилерине: «Тойдың асы таяр, бирақ мирәт етилгенлер ылайықсыз болды. 9 Сонлықтан енди сизлер жол дәрбентлерине барып, ушыратқанларыңыздың бәрин тойға шақырып келиңлер», – депти. 10 Сонда хызметшилери жолларға шығып, ушыратқанларының бәрин де: жақсысы болсын, жаманы болсын, шақырып жыйнап келипти. Тойхана қонақларға толы болыпты. 11 Патша қонақларды кѳриўге киргенде, той кийимин киймеген биреўге кѳзи түсип, 12 оған: «Ҳәй, достым, сен бул жерге той кийимисиз қалай киргенсең?» – депти. Бирақ ол үндемепти. 13 Сонда патша хызметшилерине буйырып, былай депти: «Мынаның аяқ-қолын байлап, сыртқы қараңғылыққа таслаңлар! Ол сол жерде жылап, пушайман жейди». 14 Ѳйткени мирәт етилгенлер кѳп, ал таңлап алынғанлар аз. 15 Сонда парисейлер сыртқа шығып кетип, Ийсаны қалай сѳзинен тутыў туўралы ойласа баслады. 16 Оған Ҳиродтың адамлары менен бирге ѳзлериниң шәкиртлерин жиберип, былай деп айтқызды: – Устаз! Бизлер Сениң дурыс адам екениңди ҳәм жағымпазлық етпейтуғыныңды билемиз. Себеби Сен адамлардың бет-жүзине қарамайсаң. 17 Солай етип, бизлерге айтшы, Сен мынаған қалай қарайсаң: Рим патшасы-Ќайсарға салық тѳлеў дурыс па ямаса надурыс па? 18 Бирақ Ийса олардың ҳарам нийетин билип, оларға: – Ҳәй, еки жүзлилер! Сизлер Мени неге сынап атырсызлар? 19 Маған салық теңгесин кѳрсетиңлер, – деди. Олар Оған бир динар әкелип берди. 20 Ол: – Бунда кимниң сүўрети бар ҳәм кимниң аты жазылған? – деп сорады. 21 Олар: – Рим патшасы-Ќайсардың, – деп жуўап берди. Сонда Ийса: – Олай болса, Ќайсардың ҳақын Ќайсарға, Ќудайдың ҳақын Ќудайға бериңлер, – деди. 22 Олар буны еситип, таң қалысты ҳәм Оның жанынан кетип қалды. 23 Ќайта тирилиў жоқ, деўши саддукейлер сол күни Ийсаға келип, былай деп сораў қойды: 24 – Устаз! Муўса: «Биреў баласы болмай ѳлсе, изинде қалған жесирине иниси үйленип, ағасының урпағын даўам еттирсин», – деген-ғо. 25 Бизде жети ағайинли жигит бар еди. Солардың бириншиси үйленип, қайтыс болды, баласы болмағанлықтан, ҳаялы инисине қалды. 26 Екиншисине де, үшиншисине де, ҳәтте, жетиншисине де солай болды. 27 Бәринен кейин ҳаялдың ѳзи де қайтыс болды. 28 Ал енди қайта тирилиўде ол жетеўиниң ишинде қайсысының ҳаялы болады? Ол олардың ҳәммесине де ҳаял болған еди-ғо. 29 Ийса оларға жуўап қайтарып былай деди: – Сизлер Мухаддес Жазыўларды да, Ќудайдың қүдиретин де билмегенликтен алжасып турсызлар. 30 Ѳйткени адамлар қайта тирилиўде үйленбейди де, турмысқа да шықпайды, ал аспандағы периштелер сыяқлы болады. 31 Ѳлгенлердиң қайта тирилиўи туўралы Ќудайдың сизлерге айтқанларын оқымағансызлар ма? 32 Ќудай: «Мен Ибрайымның Ќудайыман, Ысақтың Ќудайыман, Яқыптың Ќудайыман», – деген-ғо. Ќудай ѳлилердиң емес, ал тирилердиң Ќудайы. 33 Буны еситкен халық Оның тәлийматына таң қалды. 34 Ийсаның саддукейлерди сѳйлетпей таслағанын еситкен парисейлер бир жерге жыйналысты. 35 Олардың арасынан бир диний муғаллим Ийсаны сынамақшы болып, 36 Оннан: – Устаз! Мухаддес Нызамдағы ең баслы буйрық қайсы? – деп сорады. 37 Ийса оған: – «Ийең болған Ќудайыңды пүткил жүрегиң, пүткил жаның, пүткил ақыл-ойың менен сүй». 38 Бул – биринши ҳәм ең баслы буйрық. 39 Екиншиси де сол сыяқлы: «Ѳзиңди сүйгениң сыяқлы, жаныңдағы адамды да сүй». 40 Пүткил Мухаддес Нызам да, пайғамбарлардың Жазыўлары да усы еки буйрыққа тийкарланған, – деди. 41 Парисейлер жыйналып болғаннан соң, Ийса олардан: 42 – Масих ҳаққында не ойлайсызлар? Ол – кимниң урпағы? – деп сорады. – Ол – Даўыттың Урпағы, – деди олар. 43 Ийса олардан: – Олай болса, Даўыт Мухаддес Руўхтан илҳамланып, Масихты қалайынша «Ийем» деп атаған? Ол былай деген-ғо: 44 «Ийем мениң Ийеме айтты: „Душпанларыңды аяғыңның астына бастырмағанымша, Мениң оң жағымда отыр!“» 45 Солай етип, Даўыт Оны «Ийем» деп атаған болса, Ол қалайынша оның урпағы болады? – деп сорады. 46 Оған ҳеш ким де жуўап бере алмады ҳәм сол күннен баслап, Оған сораў бериўге ҳеш кимниң батылы бармады.

Матта 23

1 Сонда Ийса халыққа ҳәм Ѳзиниң шәкиртлерине былай деди: 2 – Муўсаның орынлығына диний муғаллимлер менен парисейлер отырды. 3 Сонлықтан олардың сизлерге айтқанларының ҳәммесин де орынлаңлар. Бирақ, олардың ислегенин ислемеңлер. Себеби олар айтады, бирақ айтқанларын ѳзлери ислемейди. 4 Олар кѳтере алмайтуғын аўыр жүклерди байлап, адамлардың ийинлерине жүклейди. Ал ѳзлери оларды бармағы менен де қозғағысы келмейди. 5 Олар барлық ислерин адамлардың кѳзине түсиў ушын ғана ислейди. Маңлайларына ишлеринде Мухаддес Нызам аятлары жазылған қутыларын үлкен етип байлап, кийимлериниң шашақларын узын етип қояды. 6 Олар тойларда тѳрде, мәжилисханаларда сыйлы орында отырыўды жақсы кѳреди. 7 Базарда адамлардың ѳзлерине сыйлап сәлем бериўин ҳәм ѳзлерин «устаз» деп атаўын унатады. 8 Ал сизлер ѳзлериңизди «устаз» деп ататпаңлар, ѳйткени сизлердиң жалғыз-ақ Устазыңыз бар. Сизлердиң бәриңиз бир-бириңизге туўысқансыз. 9 Жер жүзинде ҳеш кимди де «әке» деп атамаңлар, ѳйткени сизлердиң жалғыз-ақ Єкеңиз бар, Ол аспанда. 10 Ѳзлериңизди «жолбасшы» деп те ататпаңлар, себеби сизлердиң жалғыз-ақ жолбасшыңыз бар, Ол – Масих. 11 Араңыздағы ең уллыңыз сизлердиң хызметшиңиз болсын. 12 Ѳйткени ким де ким ѳзин жоқары тутса, ол пәслетиледи, ким де ким ѳзин пәс тутса, ол жоқары болады. 13 Ҳәсирет шегесизлер, диний муғаллимлер ҳәм парисейлер, еки жүзлилер! Себеби сизлер адамларға Аспан Патшалығының есигин жабасызлар. Ѳзлериңиз де кирмейсизлер, киргиси келгенлерди де киргизбейсизлер. 15 Ҳәсирет шегесизлер, диний муғаллимлер ҳәм парисейлер, еки жүзлилер! Сизлер ѳз диниңизге бир адамды болса да енгизиў ушын теңизди де, қурғақлықты да айланып шығасызлар. Егер биреў енген болса, оны ѳзлериңизден де еки есе жаман дозақы қыласызлар. 16 Ҳәсирет шегесизлер, соқыр жетелеўшилер! Сизлер былай дейсизлер-ғо: «Ким де ким Ибадатхана менен ант етсе, ол антын орынлаўға миннетли емес, ал ким де ким Ибадатханадағы алтын менен ант етсе, ол антын орынлаўға миннетли». 17 Ҳәй, ақылсыз соқырлар! Ќайсысы уллырақ: алтын ба ямаса алтынды мухаддес қылатуғын Ибадатхана ма? 18 Және де: «Ким де ким қурбанлық шалынатуғын орын менен ант етсе, ол антын орынлаўға миннетли емес, ал ким де ким оның үстиндеги қурбанлық пенен ант етсе, ол антын орынлаўға миннетли», – дейсизлер. 19 Ҳәй, соқырлар! Ќайсысы уллырақ: қурбанлық па ямаса қурбанлықты мухаддес қылатуғын қурбанлық шалынатуғын орын ба? 20 Солай етип, қурбанлық шалынатуғын орын менен ант етиўши адам орын менен де, орынның үстиндегилердиң ҳәммеси менен де ант еткен болады. 21 Ибадатхана менен ант етиўши адам Ибадатхана менен де, онда жасайтуғын Ќудай менен де ант еткен болады. 22 Аспан менен ант етиўши адам Ќудайдың тахты менен де, оның үстинде отырған Ќудай менен де ант еткен болады. 23 Ҳәсирет шегесизлер, диний муғаллимлер ҳәм парисейлер, еки жүзлилер! Сизлер жалбыз, анис, зийре сыяқлы ѳсимликлердиң оннан бирин Ќудайға бересизлер, бирақ Мухаддес Нызамдағы ең баслыларына: әдилликке, мийрим-шәпәәтке ҳәм садықлыққа кеўил бѳлмейсизлер. Буны да ислеп, оны да қалдырмаўыңыз керек еди-ғо. 24 Ҳәй, ширкейди сүзип таслап, түйени жутатуғын соқыр жетелеўшилер! 25 Ҳәсирет шегесизлер, диний муғаллимлер ҳәм парисейлер, еки жүзлилер! Сизлер табақ-кеселердиң сыртын тазалайсызлар, бирақ олардың иши нәпсиқаўлық ҳәм жүўенсизликке толған-ғо. 26 Ҳәй, соқыр парисей! Сен дәслеп табақ-кесениң ишин тазала, сонда олардың сырты да таза болады. 27 Ҳәсирет шегесизлер, диний муғаллимлер ҳәм парисейлер, еки жүзлилер! Сизлер ҳәкленген қәбирлерге уқсайсызлар: олар сыртынан сулыў болып кѳринсе де, иши ѳликлердиң сүйеклери менен патаслыққа толған-ғо. 28 Сол сыяқлы сизлер де сыртыңыздан адамларға ѳзлериңизди ҳақ адам етип кѳрсетесизлер, бирақ ишлериңиз еки жүзлилик пенен жаўызлыққа толы. 29 – Ҳәсирет шегесизлер, диний муғаллимлер ҳәм парисейлер, еки жүзлилер! Сизлер пайғамбарларға мазарлар орнатасызлар. Ҳақ адамлардың естеликлерин безеп: 30 «Егер де ата-бабаларымыздың заманында ѳмир сүргенимизде, пайғамбарлардың қанын тѳгиўлерине оларға шериклес болмас едик», – дейсизлер. 31 Солай етип, ѳзлериңиздиң пайғамбарларды ѳлтиргенлердиң урпағы екенлигиңизди дәлиллейсизлер. 32 Ата-бабаларыңыздың ислеген гүналарының мѳлшерин толықтыра бериңлер! 33 Жыланлар, уўлы жыланлардың туқымлары! Сизлер қалай етип дозақ жазасынан қашып қутылмақшысызлар? 34 Сол себепли Мен сизлерге пайғамбарларды, даналарды, диний муғаллимлерди жиберемен. Сизлер олардың гейбиреўлерин ѳлтиресизлер, гейбиреўлерин атанақ ағашқа шегелейсизлер, басқаларын мәжилисханаларыңызда қамшылап, қаладан-қалаға қуўдалайсызлар. 35 Солай етип, ҳақ Абылдың қанынан баслап, Ибадатханадағы Мухаддесхана менен қурбанлық шалынатуғын орынның арасында сизлер ѳлтирген Барақияның улы Зекерияның қанына дейин, жер бетинде тѳгилген ҳақ адамлардың қанларының бәри де сизлердиң мойынларыңызға жүкленеди. 36 Сизлерге шынын айтып турман: булардың ҳәммеси ушын усы әўлад жазаға тартылады. 37 – Оҳ, Ерусалим, Ерусалим! Пайғамбарларды ѳлтириўши, Ќудайдың саған жибергенлерин тас пенен урыўшы қала! Ѳз шѳжелерин қанатының астына алған мәкийен сыяқлы, Мен де сениң балаларыңды неше рет жыйнамақшы болдым, бирақ сизлер қәлемедиңлер. 38 Мине, үйиңизди Ќудай таслап кетип, ол қаңырап қалады. 39 Сизлерге айтатуғыным: «Ќудайдың атынан Келиўши жарылқанған!» – деп айтқанларыңызға дейин Мени қайтып кѳрмейсизлер.

Матта 24

1 Ийса Ибадатханадан шығып баратырғанда, шәкиртлери Оған Ибадатхананың имаратларын нусқап кѳрсетиў ушын қасына келди. 2 Сонда Ийса оларға: – Мыналардың бәрин кѳрип турсызлар ма? Сизлерге шынын айтып турман: бул жерде тас үстинде тас қалмайды, ҳәммеси қыйратылады, – деди. 3 Соннан соң, Ол Зәйтүн таўында отырғанда шәкиртлери аўлақта Оның қасына келип: – Устаз, буның қашан болатуғынын бизлерге айтып бер. Сениң келиўиңди ҳәм усы заманның ақырын қандай белги билдиреди? – деп сораў қойды. 4 Ийса оларға былай деп жуўап берди: – Биреўлердиң сизлерди алдаўынан сақ болыңлар! 5 Себеби кѳплер Мениң атым менен келип: «Мен – Масихпан» деп, кѳп адамларды алдайды. 6 Сизлер урыслардың шаўқымын ҳәм урыслар ҳаққында мыш-мышларды еситкенде қәўетерленбеңлер. Булардың болыўы шәрт, бирақ бул еле ақыры емес. 7 Ѳйткени миллет миллетке қарсы, патшалық патшалыққа қарсы кѳтериледи, кѳп жерлерде ашаршылықлар ҳәм жер силкиниўлер болады. 8 Ал булардың ҳәммеси толғақ азабының басланыўындай болады. 9 Сонда сизлерди қыйнаўға услап береди ҳәм ѳлтиреди. Мениң атым ушын барлық халықлар сизлерди жек кѳреди. 10 Сонда кѳп адамлар исенимнен қайтады, бир-бирине сатқынлық ислеп, бир-бирин жек кѳреди. 11 Кѳплеген жалған пайғамбарлар пайда болып, кѳп адамларды алдайды. 12 Жаўызлық кѳбейгенликтен, кѳп адамлардың сүйиспеншилиги суўыйды. 13 Бирақ, ақырына дейин шыдаған қутқарылады. 14 Аспан Патшалығы туўралы Хош Хабар пүткил жер жүзине жәрияланып, барлық халықларға гүўалық болады. Соннан кейин, усы заманның ақыры келеди. 15 – Ал Даниел пайғамбар алдын ала айтқан ўайран етиўши жеркенишлиниң мухаддес орында турғанын кѳргениңизде (оқыған адам мәнисин түсинсин!), 16 Яҳудиядағылар таўларға қашсын. 17 Ким де ким үйиниң тѳбесинде болса, үйинен бир нәрсе алайын деп тѳменге түспесин. 18 Ким де ким атызда болса, шапанын алайын деп изине қайтпасын. 19 Сол күнлери жүкли ҳәм емизиўли ҳаялларға қандай қыйын болады! 20 Ќашатуғын ўақытларыңыз қыс мәўсимине ямаса дем алыс күнине туўра келмесин деп, Ќудайға дуўа етиңлер. 21 Себеби сонда дүнья жаратылғаннан бери усы күнге дейин болмаған ҳәм қайтып болмайтуғын уллы апат болады. 22 Егер сол күнлердиң саны қысқартылмағанда, ҳеш ким де қутқарылмаған болар еди, бирақ Ќудай Ѳзиниң таңлап алған адамлары ушын, сол күнлердиң санын қысқартады. 23 Сонда егер сизлерге биреў: «Ќараңлар, Масих бул жерде!» ямаса: «Ол ана жерде» десе исенбеңлер. 24 Ѳйткени жалған масихлар ҳәм жалған пайғамбарлар пайда болып, егер мүмкин болса, Ќудайдың таңлап алғанларын да алдаў ушын, уллы кәраматлы белгилер ҳәм таң қаларлық ислерди кѳрсетеди. 25 Дыққат етиңлер! Мен сизлерге алдын ала айтып атырман. 26 Солай етип, егер сизлерге: «Мине, Ол шѳлистанда!» десе, шықпаңлар ямаса: «Ол жасырын бѳлмелерде» десе, исенбеңлер. 27 Себеби Адам Улының келиўи шығыста пайда болып, аспан бойлап батысқа зуўлап ѳткен жылдырымдай болады. 28 Ѳлик қай жерде болса, қузғынлар сол жерге жыйналады. 29 – Сол күнлердиң апатынан соң, «бирден күн қараңғыланады, ай ѳз жақтысын түсирмейди, жулдызлар аспаннан түсип, аспан күшлери силкинеди». 30 Сонда аспанда Адам Улының кәраматлы белгиси кѳрингенде, жер жүзиндеги барлық халықлар жылай баслайды. Олар Адам Улының уллы қүдирет ҳәм салтанат пенен аспандағы бултларда киятырғанын кѳреди. 31 Кәрнайдың күшли даўысы менен Ол Ѳзиниң периштелерин жибереди ҳәм олар дүньяның тѳрт тәрепинен, аспанның бир шетинен баслап екинши шетине дейин, Оның таңлап алғанларын жыйнап келеди. 32 – Єнжир ағашын мысалға алыңлар: оның шақалары жумсарып, жапырақ шығара баслағанда, жаздың жақын екенин билесизлер. 33 Сол сыяқлы, сизлер усылардың ҳәммесин кѳргениңизде Адам Улының жақынлап, есик алдында турғанын билиңлер! 34 Сизлерге шынын айтып турман: бул әўлад жойылып кетпесинен бурын усылардың ҳәммеси болады. 35 Аспан менен жер жойылады, бирақ Мениң сѳзлерим ҳеш қашан жойылмайды. 36 – Бирақ, сол күнди ҳәм сол саатты ҳеш ким де билмейди: аспандағы периштелер де, Улдың Ѳзи де, тек ғана Єкем биледи. 37 Нухтың заманында қалай болған болса, Адам Улы келгенде де солай болады. 38 Ѳйткени суў тасқынынан бурын, Нух кемеге минген күнге дейин, адамлар ишип жеди, үйленди, турмысқа шықты. 39 Суў тасқыны басып, бәрин қырып жойғанға дейин, олар аңғармады. Адам Улы келгенде де солай болады. 40 Сол ўақытта еки адам атызда болса, биреўи алынып, екиншиси қалдырылады. 41 Еки ҳаял дигирман тартып отырса, биреўи алынып, екиншиси қалдырылады. 42 Солай етип, сергек болыңлар! Себеби Ийеңиздиң қашан келетуғынын билмейсизлер. 43 Мынаны билип қойыңлар: егер үй ийеси урының түнниң қайсы ўақтында келетуғынын билсе уйықламай, үйине урының бузып кириўине мүмкиншилик бермеген болар еди. 44 Сонлықтан сизлер де таяр болып турыўыңыз шәрт! Ѳйткени Адам Улы сизлер ойламағанда келеди. 45 Ийеси үй-ишимдегилерди басқарсын ҳәм оларға ўақтында аўқатын берсин деп тайынлаған исенимли ҳәм ақыллы хызметши ким? 46 Ийеси келгенде оның солай ислеп атырғанын кѳрсе, сол хызметши бахытлы! 47 Сизлерге шынын айтып турман: ийеси оны ѳзиниң пүткил мал-мүлкин басқарыўшы етип тайынлайды. 48 Ал егер сол хызметши жаман болып, ишинен: «Ийем тез келе қоймас», – деп ойлап, 49 хызметши жолдасларын сабап, мәскүнемлер менен бирге ишип-жесе, 50 сонда сол хызметшиниң ийеси күтпеген күни ҳәм ойламаған ўақытта келип, 51 оны қатты жазалап, еки жүзлилердиң аўҳалына салады. Сол жерде ол жылап, пушайман жейди.

Матта 25

1 – Сол күни Аспан Патшалығы шыраларын алып, күйеўди қарсы алыўға шыққан он қызға уқсайды. 2 Олардың бесеўи ақылсыз, ал бесеўи ақыллы болыпты. 3 Ақылсыз қызлар шыраларын алыпты да, бирақ аўысық май алмай шығыпты. 4 Ал ақыллы қызлар шыралары менен қоса май қуйылған ыдысларын да алып шығыпты. 5 Күйеў кешиккеннен соң олардың ҳәммеси қалғып, уйықлап қалыпты. 6 Бирақ түн ортасы болғанда: «Күйеў киятыр, оны қарсы алыўға шығыңлар», – деп бақырған даўыс еситилипти. 7 Сонда қызлардың ҳәммеси турып, ѳзлериниң шыраларын таярлапты. 8 Ақылсыз қызлар ақыллыларға: «Бизлерге майларыңыздан аз-маз бериңлер, шыраларымыз сѳнип атыр», – депти. 9 Ал ақыллы қызлар: «Бизлерге де, сизлерге де жетпей қалыўы мүмкин, жақсысы, сатыўшыларға барып сатып алыңлар», – деп жуўап берипти. 10 Олар май сатып алыўға кеткен ўақытта күйеў келип, таяр турған қызлар оның менен бирге тойханаға киргеннен соң, қапы бекитилипти. 11 Соңынан қалған қызлар да келип: «Ийем! Ийем! Бизлерге қапыны аш!» – деп жалыныпты. 12 Бирақ ол: «Сизлерге шынын айтып турман: мен сизлерди танымайман!» – деп жуўап қайтарыпты. 13 Солай етип, сергек болыңлар, себеби Адам Улының келетуғын күнин ҳәм ўақтын билмейсизлер-ғо. 14 – Аспан Патшалығы бир адамның узақ жолға кетпесинен бурын хызметшилерин шақырып алып, оларға ѳзиниң мал-мүлкин аманат еткенине уқсайды. 15 Олардың уқыбына қарай, биреўине бес, екиншисине еки, үшиншисине бир талант берип, жолға атланыпты. 16 Бес талант алғаны дәрриў барып, ақшаны саўдаға айландырып, және бесеўин арттырыпты. 17 Еки талант алғаны да солай ислеп, және екеўин арттырыпты. 18 Бир талант алғаны барып, ийесиниң ақшасын жерге кѳмип жасырыпты. 19 Арадан кѳп ўақыт ѳткеннен соң хызметшилердиң ийеси қайтып келип, олардан есап талап етипти. 20 Сонда бес талант алғаны және бесеўин әкелип: «Ийем, маған бес талант берген едиңиз, минекей, мен және бесеўин арттырдым», – депти. 21 Ийеси оған: «Бәрекелла, жақсы ҳәм исенимли хызметшим! Кишкене исте исенимли болдың, мен саған үлкен ис тапсырмақшыман. Жүр, мениң қуўанышыма ортақ бол!» – депти. 22 Еки талант алғаны да келип: «Ийем, сиз маған еки талант берген едиңиз, минекей, мен және екеўин арттырдым», – депти. 23 Ийеси оған: «Бәрекелла, жақсы ҳәм исенимли хызметшим! Кишкене исте исенимли болдың, мен саған үлкен ис тапсырмақшыман. Жүр, мениң қуўанышыма ортақ бол!» – депти. 24 Соңынан бир талант алғаны да келип: «Ийем, сизиң қатал адам екениңизди билемен. Сиз ѳзиңиз екпеген жериңизден орып, шашпаған жериңизден жыйнайсыз. 25 Сонлықтан мен сизден қорқып, талантыңызды жерге кѳмип жасырған едим. Минекей, ақшаңыз, алың», – депти. 26 Ал ийеси оған жуўап қайтарып былай депти: «Ҳәй, жаман ҳәм жалқаў хызметшим! Мениң ѳзим екпеген жерден орып, шашпаған жерден жыйнайтуғынымды сен билипсең. 27 Сонлықтан да, мениң ақшамды айланысқа жиберетуғын адамға бериўиң тийис еди, қайтып келгенимде ѳзимдикин пайдасы менен алар едим-ғо. 28 Енди оннан талантты алыңлар да, оны он таланты барға бериңлер! 29 Ѳйткени кимде бар болса, оған және де мол етип бериледи, ал кимде жоқ болса, оның бары да тартып алынады. 30 Ал мына жарамсыз хызметшини сыртқы қараңғылыққа шығарып таслаңлар. Сол жерде ол жылап, пушайман жейди». 31 – Адам Улы Ѳз салтанатында ҳәм барлық периштелери менен бирге келгенде, Ѳзиниң салтанатлы тахтына отырады. 32 Сонда барлық халықлар Оның алдына жыйналады ҳәм Ол шопанның қойларды ешкилерден айырғаны сыяқлы, оларды айырып бѳледи. 33 Ќойларды оң жағына, ешкилерди сол жағына қояды. 34 Сонда патша оң жағындағыларға: «Келиңлер, Єкемнен жарылқанғанлар, дүнья жаратылғаннан бери сизлер ушын таярлап қойылған Патшалықты мийрас етип алыңлар. 35 Себеби Мен аш болғанымда, сизлер Маған аўқат бердиңлер, шѳллегенимде, суў бердиңлер, жат жерде жүргенимде, Мени қабыл алдыңлар. 36 Жалаңаш болғанымда, Маған кийим бердиңлер, наўқас болғанымда, Мени күттиңлер, қамақта болғанымда, Маған келдиңлер», – дейди. 37 Сонда ҳақ адамлар Оған: «Ийем! Бизлер қашан аш болғаныңды кѳрип, Саған аўқат бердик, қашан шѳллегениңди кѳрип, суў бердик? 38 Ќашан жат жерде жүргениңди кѳрип, Сени қабыл еттик, қашан жалаңаш болғаныңда, Саған кийим бердик? 39 Ќашан наўқас ямаса қамақта болғаныңды кѳрип, Саған бардық?» – дейди. 40 Патша оларға жуўап берип: «Сизлерге шынын айтып турман: сизлердиң усы ислерди Мениң мына ең қарапайым туўысқанларымның биреўине ислегениңиз – Маған ислегениңиз болады», – дейди. 41 Соннан кейин, Ол сол жағындағыларға: «Ҳәй, ғарғыс алғанлар! Мениң қасымнан арман, шайтан ҳәм оның хызметшилери ушын таярланып қойылған мәңгилик отқа кетиңлер! 42 Ѳйткени Мен аш болғанымда, сизлер Маған аўқат бермедиңлер, шѳллегенимде, суў бермедиңлер. 43 Жат жерде жүргенимде, Мени қабыл алмадыңлар, жалаңаш болғанымда, Маған кийим бермедиңлер, наўқас, қамақта болғанымда, Маған келмедиңлер», – дейди. 44 Сонда олар жуўап берип: «Ийем! Бизлер Сениң қашан я аш болғаныңды, я шѳллегениңди, я жат жерде жүргениңди, я жалаңаш, я наўқас, я қамақта болғаныңды кѳрип, Саған хызмет етпедик?» – дейди. 45 Сонда патша жуўап қайтарып: «Сизлерге шынын айтып турман: сизлер усы ислерди мына ең қарапайым биреўине ислемегениңиз – Маған ислемегениңиз болады», – дейди. 46 Солай етип, олар мәңгилик азапқа жибериледи, ал ҳақ адамлар мәңгилик ѳмирге ериседи.

Матта 26

1 Ийса усы сѳзлердиң ҳәммесин айтып болғаннан кейин, Ѳз шәкиртлерине: 2 – Енди еки күннен соң, Ќутқарылыў байрамы болатуғынын билесизлер. Сонда Адам Улы атанақ ағашқа шегелениўге услап бериледи, – деди. 3 Сол ўақытта бас руўханийлер ҳәм халық ақсақаллары Каяфа деген бас руўханийдиң ҳәўлисине жыйналды. 4 Олар Ийсаны ҳийле менен қолға түсирип алып ѳлтириў ҳаққында тил бириктирди. 5 Бирақ олар: «Халық арасында қозғалаң болмаўы ушын, бул исти байрам күнлери ислемейик», – дести. 6 Ийса Бетанияда, бурын мақаў кесел болған Симонның үйинде 7 дастурхан басында отырғанда, қолында қымбатлы әтир майға толған мәрмер ыдысы бар бир ҳаял Оның қасына келип, әтир майды Оның басына қуйды. 8 Буны кѳрген шәкиртлери ашыўланып: – Бундай ысырапкершиликтиң неге кереги бар? 9 Бул әтир майды қымбатқа сатып, ақшасын жарлыларға үлестириўге болар еди-ғо, – дести. 10 Бирақ Ийса буны еситип, оларға: – Бул ҳаялды неге уялтып атырсызлар? Ол Маған жақсылық иследи-ғо. 11 Жарлылар сизлер менен бәрқулла бирге, ал Мен сизлер менен бәрқулла бирге болмайман. 12 Ол бул әтир майды денеме қуйып, Мени жерлеўге таярлады. 13 Сизлерге шынын айтып турман: Хош Хабар дүньяның қай жеринде жәрияланса да, бул ҳаял еске алынып, оның ислеген иси айтылатуғын болады, – деди. 14 Соңынан Ийсаның он еки шәкиртиниң бири болған Яҳуда Исқариот деп аталған адам бас руўханийлерге барып: 15 – Ийсаны сизлерге услап берсем, маған не бересизлер? – деп сорады. Олар оған отыз гүмис теңге усынды. 16 Яҳуда да сол ўақыттан баслап Ийсаны услап бериўге қолайлы пайыт изледи. 17 Ашытқысыз нан байрамының биринши күнинде Ийсаның шәкиртлери Оған келип: – Ќутқарылыў байрамының асын жеўиң ушын қай жерде таярлық кѳриўимизди қәлейсең? – деп сорады. 18 Ол жуўап берип былай деди: – Ќаладағы пәленше деген адамға барып, оған: «Устазымыз: „Мениң күним жақынлап қалды. Шәкиртлерим менен бирге байрам аўқатын сениң үйиңде жеймен“, деди», – деп айтыңлар. 19 Шәкиртлери Ийсаның тапсырғанын ислеп, байрам аўқатын таярлады. 20 Кеш болғанда, Ийса он еки шәкирти менен бирге дастурхан әтирапына отырды. 21 Олар аўқатланып отырғанда, Ийса оларға: – Сизлерге шынын айтып турман: араңыздағы бириңиз Маған сатқынлық ислейди, – деди. 22 Сонда олар қатты қапа болып, биринен соң бири Оннан: – Мен емеспен бе, Ийем? – деп сорай баслады. 23 Ийса оларға жуўап берип: – Мениң менен бирге табаққа қолын салғанның ѳзи Маған сатқынлық ислейди. 24 Деген менен, Адам Улы Ѳзи ҳаққында Мухаддес Жазыўда айтылғандай баратыр, бирақ Адам Улына сатқынлық қылыўшы ҳәсирет шегеди! Ол адамның бул дүньяға келмегени ѳзи ушын жақсырақ болар еди, – деди. 25 Сонда Оған сатқынлық қылатуғын Яҳуда: – Мен емеспен бе, Устаз? – деди. Ийса оған: – Буны сен ѳзиң айттың, – деп жуўап берди. 26 Олар аўқатланып отырғанда Ийса нанды алып, Ќудайға шүкирлик етти ҳәм оны сындырып, шәкиртлерине берди де: – Алыңлар, жеңлер, бул – Мениң денем, – деди. 27 Соңынан Ол кесени қолына алып, Ќудайға шүкирлик етти ҳәм оларға кесени берип былай деди: – Ҳәммеңиз буннан ишиңлер! 28 Себеби бул – кѳп адамның гүналарының кеширилиўи ушын тѳгилетуғын, Жаңа Келисимди бекитетуғын Мениң қаным. 29 Сизлерге айтатуғыным: Єкемниң Патшалығында сизлер менен жаңасын ишетуғын күниме дейин, Мен бундай жүзим ишимлигинен қайтып ишпеймен. 30 Соңынан олар Ќудайды жырлайтуғын қосық айтып, Зәйтүн таўына кетти. 31 Сонда Ийса оларға: – Бул түни ҳәммеңиз Мени таслап кетесизлер. Ѳйткени Мухаддес Жазыўда былай деп айтылған: «Шопанды урғанымда, Сүриўдеги қойлар тарқап кетеди». 32 Бирақ қайта тирилгенимнен кейин, сизлерден бурын Галилаға бараман, – деди. 33 Петр Оған жуўап берип: – Сени ҳәммеси таслап кетсе де, мен Сени ҳеш қашан таслап кетпеймен, – деди. 34 Ийса оған: – Саған шынын айтып турман: бүгин түнде қораз шақыраман дегенше, сен Меннен үш рет танасаң, – деди. 35 Петр Оған: – Маған Сениң менен бирге ѳлиўге туўра келсе де, мен Сеннен ҳеш қашан танбайман, – деди. Басқа шәкиртлериниң ҳәммеси де солай деди. 36 Соңынан Ийса шәкиртлери менен бирге Гетсемани деген жерге келип, оларға: – Мен ана жерге барып дуўа етип боламан дегенше, сизлер усы жерде отырыңлар, – деди. 37 Ѳзи менен бирге Петрди ҳәм Зебедейдиң еки улын алып кетти де, қайғырып қыйнала баслады. 38 Сонда Ийса оларға: – Жаным ѳлердей қыйналып тур. Сизлер усы жерде қалып, Мениң менен бирге сергек болып турыңлар, – деди. 39 Соңынан Ол бираз шетирек барды да, бетин жерге басып, былай деп дуўа ете баслады: – Єкем Мениң! Егер де мүмкин болса, бул азап кесеси Меннен ѳтсин. Бирақ Мениң емес, Сениң қәлеўиң болсын! 40 Шәкиртлериниң қасына қайтып келип, олардың уйықлап атырғанын кѳрди де, Петрге: – Солай етип, сизлер Мениң менен бирге уйықламай бир саат та отыра алмадыңлар ма? 41 Азғырылмаўыңыз ушын сергек болып, дуўа етиңлер! Руўх қәлейди, бирақ дене ҳәлсиз, – деди. 42 Ийса екинши рет барып, және былай деп дуўа етти: – Єкежаным! Егер бул азап кесеси Мен ишпей Меннен ѳте алмаса, онда Сениң еркиң орынлансын. 43 Ќайтып келип, олардың және уйықлап атырғанын кѳрди. Ѳйткени кѳзлерин уйқы басқан еди. 44 Оларды қалдырып, және барып, үшинши рет те сол сѳзлерин қайталап дуўа етти. 45 Соңынан шәкиртлериниң қасына қайтып келип, оларға: – Сизлер еле уйықлап, дем алып атырсызлар ма? Мине, ўақыт болды, Адам Улы гүнакарлардың қолына услап бериледи. 46 Турыңлар, кеттик. Ќараңлар, Маған сатқынлық қылыўшы жақынлады, – деди. 47 Ийса еле сѳйлеп турғанда, он екиниң бири Яҳуда келди. Оның менен бирге бас руўханийлер ҳәм халық ақсақаллары жиберген жүдә кѳп адамлар бар еди. Адамлар қолларына қылыш ҳәм шоқмар услаған еди. 48 Ийсаға сатқынлық қылыўшы оларға белги берип: «Мен кимди сүйсем, Ол – Соның Ѳзи. Оны қолға алыңлар», – деген еди. 49 Ол дәрриў Ийсаның қасына барып: – Ассалаўма әлейкум, Устаз! – деп Оны сүйди. 50 Ийса оған: – Ҳәй, достым, неге келдиң? – деди. Сонда олар Ийсаға жақынлап келди де, Оған қол салып услап алды. 51 Сол ўақытта-ақ Ийса менен бирге болғанлардың биреўи қылышын суўырып алып, бас руўханийдиң қулының қулағын шаўып таслады. 52 Бирақ Ийса оған: – Ќылышыңды қынабына салып қой! Ќылыш кѳтериўшилердиң ҳәммеси де қылыштан қаза табады. 53 Сен егер Мен ҳәзир Єкемнен сорасам, Ол Маған он еки легионнан да артық периште жибермейди, деп ойлайсаң ба? 54 Бирақ егер ондай болса, Мухаддес Жазыўлардағы солай болыўы тийис деген сѳзлер қалайынша орынланар еди? – деди. 55 Сонда Ийса халыққа: – Мени услаў ушын, жынаятшыға қарсы шыққандай болып, қылыш ҳәм шоқмар алып келдиңлер ме? Мен ҳәр күни Ибадатханада отырып тәлим беретуғын едим, бирақ сизлер Мени усламадыңлар. 56 Усылардың ҳәммеси пайғамбарлардың Жазыўларының орынланыўы ушын болды, – деди. Сонда шәкиртлериниң ҳәммеси Оны таслап, қашып кетти. 57 Ийсаны қолға алғанлар Оны Каяфа деген бас руўханийге апарды. Ол жерге диний муғаллимлер менен ақсақаллар жыйналған еди. 58 Петр Ийсаға бас руўханийдиң ҳәўлисине дейин узақтан ерип барды ҳәм соңын кѳриў ушын ишке кирип, сақшылар менен бирге отырды. 59 Бас руўханийлер ҳәм пүткил жоқарғы кеңес Ийсаны ѳлим жазасына ҳүким етиў ушын, Оған қарсы жалған гүўалық изледи. 60 Кѳплеген жалған гүўалар келсе де, таба алмады. Ақырында еки жалған гүўа келип: 61 – Ол: «Ќудайдың Ибадатханасын бузып, Оны үш күнниң ишинде қайта тиклей аламан», – деп айтты, – деди. 62 Сонда бас руўханий орнынан турып, Ийсадан: – Олар Саған қарсы гүўалық берип атыр-ғо. Сен неге ҳеш жуўап бермейсең? – деп сорады. 63 Бирақ Ийса үндемеди. Сонда бас руўханий Оған: – Мен Саған тири Ќудайдың аты менен буйыраман. Бизлерге айтшы: Ќудайдың Улы, Масих – Сенбисең? – деп сорады. 64 Ийса оған: – Ѳзиң айттың. Сизлерге айтатуғыным: усы ўақыттан баслап, сизлер Адам Улының Ќүдиретлиниң оң жағында отырғанын ҳәм аспандағы бултлардың үстинде киятырғанын кѳресизлер, – деди. 65 Сонда бас руўханий ѳз кийимлерин жыртып: – Ол Ќудайға тил тийгизди-ғо! Енди бизлерге гүўалардың неге кереги бар? Сизлер ҳәзир Оның Ќудайға тил тийгизгенин ѳзлериңиз еситтиңиз-ғо! 66 Сизлердиң ҳүкимиңиз қандай болады? – деп сорады. Олар жуўап қайтарып: – Ол ѳлим жазасына тартылыўы тийис, – деди. 67 Сонда олар Оның бетине түкирип, Оны ура баслады. Биреўлер бетине шапалақ пенен урып, 68 Оған: – Ҳәй, Масих! Бизлерге ўәлийлик етип айт: Сени ким урды? – деди. 69 Сол ўақытта Петр сыртта, ҳәўлиде отырған еди. Оның қасына бир шоры қыз келип: – Сен де галилалы Ийса менен бирге едиң-ғо, – деди. 70 Бирақ ол ҳәммениң алдында танып: – Сениң не айтып турғаныңды түсинбеймен, – деди. 71 Ол дәрўазаға қарай баратырғанда оны басқа бир шоры қыз кѳрип, сол жердегилерге: – Мына адам Насыралы Ийса менен бирге болған-ғо, – деди. 72 Ол ант ишип: – Мен ол Адамды танымайман, – деп және танды. 73 Бираздан кейин, сол жерде турғанлар Петрге жақынлап келип, оған: – Шынында да, сен солардың бирисең. Бул сениң сѳйлегениңнен анық билинип тур-ғо, – деди. 74 Сонда Петр: – Шынын айтып турман, мен ол Адамды танымайман, – деп ант ишип, ѳзин ѳзи ғарғай баслады. Сол ўақытта-ақ қораз шақырды. 75 Сонда Ийсаның: «Ќораз шақыраман дегенше, сен Меннен үш рет танасаң», – деген сѳзи Петрдиң есине түсти. Ол сыртқа шығып кетип, ѳкирип жылады.

Матта 27

1 Таң атқанда, барлық бас руўханийлер менен халық ақсақаллары Ийсаны ѳлтириў туўралы кеңести де, 2 Оны байлатып, римли ҳәким Понтий Пилатқа апарып тапсырды. 3 Сонда Ийсаға сатқынлық қылған Яҳуда Оның жазаға ҳүким етилгенин кѳрип ѳкинди де, алған отыз гүмис теңгени бас руўханийлер менен халық ақсақалларына қайтарып берип: 4 – Мен сатқынлық қылдым. Айыпсыз қанды тѳктирип, гүна иследим, – деди. Олар оған: – Бизлерге не? Ѳзиң бил, – деди. 5 Сонда Яҳуда гүмисти Ибадатхананың ишине ылақтырып таслады да, сыртқа шығып кетип, асылып ѳлди. 6 Бас руўханийлер гүмисти алып: – Буны Ибадатхана қазнасына салыўға болмайды, себеби бул қанның қуны-ғо, – деди. 7 Олар ѳз ара ойласып, сол ақшаға гүлалшының егислик жерин сатып алды да, оны жат жерден келгенлерди жерлеўге арнады. 8 Сонлықтан сол жер усы күнге дейин «Ќан жери» деп аталады. 9 Солай етип, Еремия пайғамбардың алдын ала айтқан мына сѳзлери орынланды: «Олар отыз гүмис теңгени, яғный Израилдың урпақлары баҳалаған Оның қунын алып, 10 Жаратқан Ийемниң маған айтқанындай, гүлалшының егислик жери ушын берди». 11 Ийса римли ҳәкимниң алдында турғанда, ҳәким Оннан: – Сен Яҳудийлердиң Патшасымысаң? – деп сорады. Ийса оған: – Сол екенимди ѳзиң айттың, – деп жуўап берди. 12 Ал бас руўханийлер менен халық ақсақаллары Оны айыплағанда, Ол ҳеш жуўап бермеди. 13 Сонда Пилат Оған: – Саған қарсы қаншама гүўалықлар айтып атырғанын еситип турған жоқсаң ба? – деди. 14 Бирақ Ийсаның ѳзиниң бирде бир сѳзине жуўап қайтармағанына ҳәким қатты ҳайран қалды. 15 Ќутқарылыў байрамында халық сораған бир тутқынды босатып бериў – ҳәкимниң әдети еди. 16 Сол ўақытта қамақта Бараба деген белгили бир жынаятшы бар еди. 17 Халық жыйналып болғанда, Пилат оларға былай деди: – Сизлер кимди босатып бериўимди қәлейсизлер? Барабаны ма ямаса Масих деп аталатуғын Ийсаны ма? 18 Ѳйткени ол олардың Ийсаны ѳзине күншиллик пенен услап бергенин билетуғын еди. 19 Пилат ҳүким гүрсисинде отырғанда, ҳаялы оған мынадай хабар жиберди: «Сол ҳақ Адамға ҳеш нәрсе ислеме. Мен бүгин түсимде Ол себепли кѳп азап шектим». 20 Бас руўханийлер менен халық ақсақаллары халықты үгитлеп: – Барабаны босатып берип, Ийсаны ѳлтириўди талап етиңлер, – деди. 21 Ҳәким олардан және: – Сизлерге екеўиниң қайсысын босатып бериўимди қәлейсизлер? – деп сорады. Олар: – Барабаны, – деди. 22 Пилат оларға: – Ал Масих деп аталатуғын Ийсаға не ислейин? – деп сорады. Олардың ҳәммеси де: – Оны атанақ ағашқа шегелетип тасла! – деди. 23 Ал Пилат олардан: – Ол қандай жаманлық иследи, ақыры? – деп сорады. Бирақ олар бурынғысынан бетер: – Оны атанақ ағашқа шегелетип тасла! – деп бақырысты. 24 Пилат ҳеш нәрсе ислей алмайтуғынын ҳәм қозғалаң басланажағын сезип, суў алды да, халықтың кѳз алдында қолын жуўып: – Бул Адамның қанының тѳгилиўине мен айыплы емеспен, сизлер жуўапкерсиз, – деди. 25 Пүткил халық: – Оның қаны ушын бизлер ҳәм бизлердиң балаларымыз жуўапкер болғаймыз! – деп жуўап қайтарды. 26 Сонда Пилат оларға Барабаны босатып берди. Ал Ийсаны қамшылатқаннан соң, атанақ ағашқа шегелеўге тапсырды. 27 Сонда ҳәкимниң әскерлери Ийсаны ҳәкимниң ҳәўлисине алып барып, оның алдына пүткил әскерлерди жыйнады. 28 Оның кийимлерин шешип, үстине шым қызыл шапан кийгизди де, 29 тикенли шыбықлардан таж ѳрип, Оның басына салды. Оң қолына қамыс таяқты услатты да, Оның алдында дизелерин бүгип: – Жасасын, Яҳудийлердиң Патшасы! – деп мазақ етти. 30 Оған түкирип, қамысты алып, Оның басына урды. 31 Оны мазақ қылып болғаннан соң, үстиндеги шым қызыл кийимди шешип алып, Оған Ѳз кийимин кийгизди де, атанақ ағашқа шегелеў ушын алып кетти. 32 Єскерлер шығып баратырғанда Симон атлы бир киренели адамды ушыратып, оны Ийсаның атанақ ағашын арқалап алып жүриўге мәжбүрледи. 33 Голгота деп аталған, яғный «Бас сүйек орны» дегенди аңлататуғын жерге келгенде, 34 олар Ийсаға ѳт қосылған шарапты ишиўге берди, бирақ Ол татып кѳрип, ишиўден бас тартты. 35 Оны атанақ ағашқа шегелеп болғаннан соң шек тасласып, кийимлерин ѳз ара бѳлисти, 36 соңынан отырып, Оны қараўыллады. 37 Оның айыбын кѳрсететуғын: «БУЛ – ЯҲУДИЙЛЕРДИЊ ПАТШАСЫ ИЙСА» деген жазыўды бас бетиндеги ағашқа қағып қойды. 38 Ийса менен бирге еки қарақшыны да, биреўин оң тәрепине, екиншисин сол тәрепине атанақ ағашларға шегеледи. 39 Ийсаның жанынан ѳтип баратырғанлар басларын шайқады ҳәм Оны мазақ етип: 40 – Ҳәй, Ибадатхананы бузып, Оны үш күнниң ишинде қайта тиклейжақ болған, Сен! Егер Сен Ќудайдың Улы болсаң, қәнекей, Ѳзиңди Ѳзиң қутқар! Атанақ ағаштан түсип кѳрши! – дести. 41 Бас руўханийлер, диний муғаллимлер ҳәм ақсақаллар да Оның үстинен күлип былай деди: 42 – Бул басқаларды қутқарып, Ѳзин Ѳзи қутқара алмайды. Егер Ол Израилдың Патшасы болса, ҳәзир атанақ ағаштан түссин. Сонда бизлер Оған исенермиз. 43 Ол Ќудайға арқа сүйеп тур. Егер Ќудай қәлесе, ҳәзир Оны қутқарсын. Себеби Ол: «Мен Ќудайдың Улыман», – деген еди-ғо. 44 Ийса менен бирге атанақ ағашқа шегеленген қарақшылар да Оны усылай мазақ етти. 45 Түски саат он екиден баслап, түстен кейин саат үшке дейин, пүткил жерди қараңғылық қаплап турды. 46 Саат үшлер шамасында Ийса қатты даўыс пенен: – Ели, Ели! Лама сабахтани? (Яғный: «Ќудайым, Ќудайым! Неге Мени таслап кеттиң?») – деп бақырды. 47 Сол жерде турғанлардың гейбиреўлери буны еситип: – Ол Илиясты шақырып атыр, – дести. 48 Дәрриў олардың биреўи жуўырып барып, бир сорғышты сирке суўына сиңдирди де, оны таяққа қадап, Оған ишиўге берди. 49 Ал басқалары: – Тоқтай тур, Илияс келип, Оны қутқарар ма екен, кѳрейик, – дести. 50 Ийса және қатты даўыслап бақырды да, жан тапсырды. 51 Сол ўақытта-ақ Ибадатхананың Мухаддесханасындағы перде жоқарыдан тѳменге дейин қақ айырылып, екиге бѳлинди. Жер силкинип, жартаслар жарылды. 52 Ќәбирлер ашылып, жатырған мухаддес адамлардың кѳбиси қайта тирилди. 53 Ийса қайта тирилгеннен кейин, олар қәбирлеринен шығып, мухаддес қалаға барды ҳәм кѳп адамларға кѳринди. 54 Жер силкиниўдиң ҳәм басқа ўақыялардың болғанын кѳрген жүзбасы ҳәм оның менен бирге Ийсаны қараўыллағанлар қатты қорқысып: – Бул ҳақыйқаттан да, Ќудайдың Улы екен! – дести. 55 Сол жерде узақтан қарап турған кѳп ҳаяллар да бар еди, олар Ийсаның изине Галиладан ерип келип, Оған хызмет еткен еди. 56 Олардың арасында магдалалы Мәриям, Яқып пенен Юсуптың анасы Мәриям ҳәм Зебедейдиң улларының анасы да бар еди. 57 Кеш болғанда, Ариматиядан Юсуп атлы бир бай адам келди. Ол да Ийсаның шәкирти еди. 58 Ол Пилатқа барып, Ийсаның денесин сорады. Пилат оған бериўди буйырды. 59 Юсуп денени алып, оны таза кепинликке орады да, 60 ѳзиниң жартаста ойылған жаңа қәбирине апарып қойды. Соңынан үлкен бир тасты домалатып, қәбирдиң аўзына қойды да, сол жерден кетип қалды. 61 Магдалалы Мәриям менен басқа Мәриям сол жерде, қәбирдиң қарсысында отырған еди. 62 Келеси күни, яғный яҳудийлердиң таярлық күнинен кейинги дем алыс күни бас руўханийлер менен парисейлер Пилаттың алдына жыйналып, 63 оған: – Тақсыр! Ана ѳтирикшиниң тири ўақтында: «Мен үш күннен кейин қайта тирилемен», – дегени есимизге түсти. 64 Сонлықтан да, шәкиртлери түнде келип, Оны урлап алып кетип, халыққа: «Ол ѳлимнен қайта тирилди», – деп айтпаўы ушын, Оның қәбирин үш күнге дейин қараўыллаўға буйрық бериң. Олай етпесек, соңғы жалған бурынғысынан да бетер болады, – деди. 65 Пилат оларға: – Сақшылар бар-ғо. Барып, қәбирди ѳз билгенлериңизше гүзетиңлер, – деди. 66 Олар барып, тасқа мѳр басты да, қәбирге сақшы қойды.

Матта 28

1 Яҳудийлердиң дем алыс күни ѳткеннен соң, екшемби күни таң сәҳәрде магдалалы Мәриям ҳәм басқа Мәриям қәбирди кѳриўге келди. 2 Бирден жер қатты силкинип, Ќудайдың периштеси аспаннан түсип келди де, қәбирдиң аўзындағы тасты домалатып алып таслап, оның үстине отырды. 3 Периштениң түси жылдырымдай болып, кийими қардай аппақ еди. 4 Сақшылар оннан қатты қорқып қалтырасты ҳәм ѳли сыяқлы болып, жаны қалмады. 5 Периште ҳаялларға: – Ќорқпаңлар! Атанақ ағашқа шегеленген Ийсаны излеп келгенлериңизди билемен. 6 Ол бул жерде жоқ. Ѳзиниң айтқанындай, Ол қайта тирилди. Барып, Оның жатқан жерин кѳриңлер. 7 Ҳәзир тез Оның шәкиртлерине барып: «Ийса ѳлимнен қайта тирилипти! Ол сизлерден бурын Галилаға барады. Оны сол жерде кѳресизлер!» – деп айтып барыңлар. Мениң сизлерге айтатуғыным усы, – деди. 8 Ҳаяллар биресе қорқысып, биресе қатты қуўанысып, қәбирден тез шықты да, Оның шәкиртлерине хабарды жеткизиў ушын асығып жуўырып кетти. 9 Күтилмегенде Ийса олардың алдынан шығып: – Ассалаўма әлейкум! – деди. Олар жақынлап келди де, Ийсаның аяғын қушақлап, Оған табынды. 10 Сонда Ийса оларға: – Ќорқпаңлар! Мениң туўысқанларыма барып айтыңлар, Галилаға барсын. Олар Мени сол жерде кѳреди, – деди. 11 Ҳаяллар жолда жүргенде сақшылардың гейбиреўлери қалаға барып, болған ўақыяның барлығын бас руўханийлерге айтып берди. 12 Бас руўханийлер ақсақаллар менен жыйналысып кеңести де, әскерлерге кѳп ақша берип: 13 – «Түнде бизлер уйықлап атырғанымызда шәкиртлери келип, Оны урлап алып кетти», – деп айтыңлар. 14 Егер бул хабар ҳәкимниң қулағына жетсе, бизлер оның менен келисип, сизлерди ҳәр қандай бәледен сақлап қаламыз, – деди. 15 Єскерлер ақшаны алып, олардың үйретиўи бойынша иследи. Ал усы сѳз яҳудийлердиң арасында бүгинги күнге дейин кең тарқалған. 16 Он бир шәкирти Галилаға, Ийсаның ѳзлерине айтқан таўына барды. 17 Олар Ийсаны кѳргенде, Оған табынды, бирақ гейбиреўлери гүманланды. 18 Сонда Ийса олардың қасына келип: – Маған аспанда да, жерде де пүткил бийлик берилген. 19 Сонлықтан да барып, барлық миллетлерди Маған шәкирт қылыңлар: оларды Єкениң, Улдың ҳәм Мухаддес Руўхтың аты менен шомылдырып, 20 Мениң сизлерге буйырғанларымның ҳәммесин орынлаўды оларға үйретиңлер. Минекей, Мен дүньяның ақырына дейин ҳәмме ўақыт сизлер менен бирге боламан! – деди.

Марк 1

1 Ќудайдың Улы Ийса Масихтың Хош Хабарының басланыўы. 2 Ийшая пайғамбардың китабында былай деп жазылған: «Мине, Мен хабаршымды алдыңнан жиберемен, ол Сениң баратуғын жолыңды таярлап қояды . 3 Шѳл далада бақырған биреўдиң даўысы шығады: „Ийемизге жол таярлаңлар, Оның жолларын дүзетиңлер!“» 4 Яқыя шѳл далаға келип, адамларды суўға шомылдырды. Оларға гүналарының кеширилиўи ушын тәўбеге келиўди ҳәм суўға шомылдырылыўды жәриялап жүрди. 5 Сонда пүткил Яҳудия үлкесиниң халқы ҳәм Ерусалим турғынларының ҳәммеси оған барып, гүналарын мойынлады ҳәм Иордан дәрьясында шомылдырылды. 6 Яқыя түйе жүнинен кийим кийген, белин тери қайыс пенен буўған болып, шегиртке ҳәм жабайы ҳәррениң палы менен аўқатланатуғын еди. 7 Ол халыққа жәриялап: – Мениң изимнен меннен де қүдиретли Биреў киятыр. Мен ийилип, Оның аяқ кийиминиң баўын шешиўге де ылайықлы емеспен. 8 Мен сизлерди суў менен шомылдырдым, ал Ол сизлерди Мухаддес Руўх пенен шомылдырады, – деди. 9 Сол күнлери Ийса Галила үлкесиндеги Насыра қаласынан келип, Иордан дәрьясында Яқыяның қолынан шомылдырылды. 10 Ийса суўдан шығыўдан-ақ, аспанның ашылғанын ҳәм Мухаддес Руўхтың кептердей Ѳзиниң үстине түскенин кѳрди. 11 Сонда аспаннан: – Сен – Мениң сүйикли Улымсаң, Мен Саған ырзаман! – деген саза еситилди. 12 Соннан соң, дәрриў Мухаддес Руўх Ийсаны шѳлге апарды. 13 Ийса шѳлде қырық күн болып, шайтан тәрепинен сыналды. Ол жабайы ҳайўанлар арасында болды ҳәм периштелер Оған хызмет етти. 14 Яқыя қамаққа алынғаннан кейин, Ийса Галила үлкесине келди ҳәм Ќудайдың Хош Хабарын жәриялап: 15 – Ўақыт болды, Ќудай Патшалығы жақынлады. Тәўбе етип, Хош Хабарға исениңлер! – деди. 16 Ийса Галила теңизиниң жағасы менен баратырғанда, теңизге аў салып жүрген Симонды ҳәм оның иниси Андрейди кѳрди. Олар балықшылар еди. 17 Ийса оларға: – Мениң изиме ериңлер! Мен сизлерди адамларды Ќудайдың жолына түсириўшилер қыламан, – деди. 18 Олар дәрриў аўларын таслап, Оның изине ерди. 19 Ийса бираз жүргеннен соң, Зебедейдиң улы Яқыпты ҳәм оның иниси Юханды кѳрди. Олар қайықта аўларын жамап отырған еди. 20 Ийса дәрриў оларды да шақырды. Олар да әкеси Зебедейди жумысшылар менен қайықта қалдырып, Ийсаның изине ерди. 21 Олар Капарнаҳум қаласына келди. Дем алыс күни болғанда Ийса дәрҳал мәжилисханаға кирип, адамларға тәлим бере баслады. 22 Адамлар Оның тәлимине таң қалысты, себеби Ол диний муғаллимлер сыяқлы емес, ал Ѳз бийлиги менен тәлим берди. 23 Сол ўақытта олардың мәжилисханасында жаўыз руўхлы бир адам болып, ол: 24 – Насыралы Ийса! Бизлер менен не жумысың бар? Сен бизлерди жоқ етиўге келдиң бе? Сениң ким екениңди билемен, Сен – Ќудайдың Мухаддесисең! – деп бақыра баслады. 25 Бирақ Ийса жаўыз руўхқа кейип: – Үниңди ѳшир де, оннан шығып кет! – деди. 26 Жаўыз руўх адамды қалтыратты да, қатты бақырып, оннан шығып кетти. 27 Ҳәмме таң қалысып, ѳз ара: – Бул не? Бул қандай қүдиретли жаңа тәлиймат? Оның буйрығына жаўыз руўхлар да бойсынады-ғо, – дести. 28 Ийса ҳаққында хабар тез арада пүткил Галила үлкесиниң ҳәмме жерине тарқалды. 29 Мәжилисханадан шығыўдан-ақ, Ийса Яқып ҳәм Юхан менен бирге Симон ҳәм Андрейдиң үйине келди. 30 Симонның қәйин енесиниң ыссылығы кѳтерилип, аўырып жатырған еди. Олар Ийсаға ол ҳаққында дәрриў айтып берди. 31 Ийса ҳаялдың қасына барып, қолынан услап турғызғанда, оның ыссылығы түсип, оларға хызмет етти. 32 Ќуяш батып кеш түскенде, адамлар Ийсаға барлық аўырған ҳәм жин урғанларды алып келди. 33 Пүткил қала халқы есик алдына жыйналды. 34 Ол ҳәр түрли аўырыў менен аўырған кѳп адамларға шыпа берди ҳәм кѳп жинлерди қуўып шығарды. Ийса жинлердиң сѳйлеўине рухсат бермеди, ѳйткени жинлер Оның ким екенин билетуғын еди. 35 Таң азанда Ийса ерте турып, үйден шықты. Бир Ѳзи аўлақ жерге кетип, сол жерде дуўа етти. 36 Симон ҳәм оның қасындағылар Оны излеп шықты. 37 Оны тапқаннан соң, Оған: – Ҳәмме Сени излемекте, – дести. 38 Ол жуўап берип: – Жүриңлер, жақын жайласқан қалаларға барайық. Мен ол жерлерде де ўаз айтыўым керек, себеби Мен сол ушын келгенмен, – деди. 39 Солай етип, Ийса пүткил Галила үлкесин аралап, олардың мәжилисханаларында ўаз айтып, жинлерди қуўып шығарды. 40 Мақаў кесел болған бир адам Ийсаға келип, Оның алдында дизе бүкти ҳәм Оннан: – Егер Сен қәлесең, мени мақаў кеселден тазалай аласаң-ғо, – деп ѳтинди. 41 Ийсаның жаны ашып, қолын созып, оған тийгизди де: – Ќәлеймен, тазалан! – деди. 42 Дәрҳал сол адамның мақаў кесели кетип, тазаланды. 43 Ийса қатаң ескертип, оны дәрҳал жиберди де: 44 – Абайла, ҳеш кимге ҳеш нәрсе айтыўшы болма! Бирақ руўханийге барып ѳзиңди кѳрсет те, мақаў кеселден тазаланғаныңды адамларға дәлиллеў ушын, Муўса буйырған қурбанлықты бер, – деди. 45 Бирақ ол барып, болған ўақыяның ҳәммесин жар салып айта баслады. Сол себепли, Ийса енди қалаға ашық кире алмайтуғын болды ҳәм қала сыртындағы далаңлықта турды. Сонда да халық Оған ҳәр тәрептен келе берди.

Марк 2

1 Бир неше күннен кейин, Ийса және Капарнаҳумға қайтып келгенде, адамлар Оның үйде екенин еситти. 2 Кѳп адам жыйналғанлықтан, есик алдында да орын қалмады. Ийса оларға Ќудайдың сѳзин айтты. 3 Сонда Оған тѳрт адам бир ләң адамды кѳтерип алып келди. 4 Бирақ адам кѳп болғанлықтан, Ийсаға жақынласа алмады. Сонлықтан олар Ийса болған үйдиң тѳбесин ашып, ләң адамды тѳсеги менен тѳменге түсирди. 5 Ийса олардың исенимин кѳрип, ләң адамға: – Балам, гүналарың кеширилди! – деди. 6 Сол жерде бир неше диний муғаллимлер отырған еди, олар ишлеринен: 7 «Ол неге Ќудайға тил тийгизип тур? Гүналарды жалғыз Ќудайдан басқа ким кешире алады?» – деп ойлады. 8 Ийса олардың не ойлағанын дәрриў билип: – Ишлериңизден неге бундай нәрселерди ойлап турсызлар? 9 Ләң адамға нени айтыў аңсатырақ: «Гүналарың кеширилди», – деў ме ямаса «Орныңнан турып, тѳсегиңди алып жүр», – деў ме? 10 Бирақ, Адам Улының жер бетинде гүналарды кешириўге бийлиги бар екенин билип қойыңлар, – деди де, ләң адамға: 11 – Саған айтаман: орныңнан тур да, тѳсегиңди алып, үйиңе бар! – деди. 12 Адам орнынан турды да, дәрриў тѳсегин алып, адамлардың кѳз алдында шығып кетти. Ҳәмме таң қалысты ҳәм Ќудайды мақтап: – Бизлер ҳеш қашан бундай нәрсени кѳрген жоқпыз, – дести. 13 Ийса және теңиз жағасына барғанда, халық Оның қасына келди ҳәм Ол адамларға тәлим берди. 14 Ийса кетип баратырып, салық кеңсесинде отырған Алпейдиң улы Лебийди кѳрди де, оған: – Мениң изиме ер! – деди. Ол орнынан турып, Ийсаның изине ерди. 15 Ийса Лебийдиң үйинде дастурхан басында отырғанда, кѳп салықшылар менен гүнакарлар Ол ҳәм Оның шәкиртлери менен бирге аўқат жеди. Ѳйткени Оның изине ериўши бундай адамлар кѳп еди. 16 Парисейлер арасындағы диний муғаллимлер Оның гүнакарлар ҳәм салықшылар менен бирге ас ишип отырғанын кѳрип, Оның шәкиртлерине: – Ол неге салықшылар ҳәм гүнакарлар менен бирге ас ишип отыр? – деди. 17 Буны еситкен Ийса: – Шыпакерге дени саўлар емес, ал аўырыўлар мүтәж. Мен ҳақ адамларды емес, ал гүнакарларды шақырыў ушын келдим, – деди. 18 Яқыяның ҳәм парисейлердиң шәкиртлери ораза тутатуғын еди. Айырым адамлар Ийсаға келип: – Яқыяның ҳәм парисейлердиң шәкиртлери ораза тутады, ал Сениң шәкиртлериң неге ораза тутпайды? – деп сорады. 19 Ийса оларға: – Тойға келгенлер күйеў олар менен бирге болған ўақытта ораза тута ала ма? Күйеў ѳзлери менен бирге болса, олар ораза тута алмайды. 20 Бирақ, олардан күйеўди тартып алып кетилетуғын күнлер келеди, олар сонда, сол күнлери ораза тутады. 21 Ҳеш ким ески кийимге жаңа таўардан жамаў жамамайды. Олай етсе, жаңа жамаў ески кийимнен жыртылып қалып, жыртық бурынғысынан бетер болады. 22 Ҳеш ким жаңа шарапты ески меске қуймайды. Олай етсе, жаңа шарап ески мести жарып, шарап та ағып кетеди, мес те бузылады. Жаңа шарап жаңа меске қуйылыўы тийис, – деди. 23 Бир дем алыс күни Ийса бийдай атызының арасынан ѳтип баратырғанда, шәкиртлери жол бойы бийдайдың масақларын үзе баслады. 24 Парисейлер Ийсаға: – Ќара, олар не ушын дем алыс күнинде ислеўге болмайтуғын исти ислеп атыр, – деди. 25 Ийса оларға: – Ѳзи де, қасындағылар да аўқатқа мүтәж болып аш қалғанда, Даўыттың не ислегенин сизлер ҳеш оқымағансызлар ма? 26 Ол бас руўханий Абиятардың заманында Ќудайдың Үйине кирип, тек руўханийлерге ғана жеўге болатуғын, Ќудайға арналған нанларды ѳзи де жеген, қасындағыларға да берген емес пе? – деди. 27 Ол және: – Адам дем алыс күни ушын емес, ал дем алыс күни адам ушын жаратылған. 28 Сонлықтан Адам Улы дем алыс күниниң де ийеси, – деди.

Марк 3

1 Ийса және мәжилисханаға кирди. Ол жерде қолы ләң бир адам бар еди. 2 Гейбиреўлер Ийсаны айыпламақшы болып, дем алыс күни сол адамға шыпа бермес пе екен деп, Оны аңлыды. 3 Ийса қолы ләң адамға: – Ортаға шық, – деди. 4 Соңынан олардан: – Нызам бойынша дем алыс күни не ислеген дурыс: жақсылық па ямаса жаманлық па? Адамның жанын қутқарыў ма ямаса набыт қылыў ма? – деп сорады. Бирақ олар үндемеди. 5 Ийса оларға ашыўлы нәзер таслап, олардың тас баўырлығына қыйналды ҳәм сол адамға: – Ќолыңды соз, – деди. Ол қолын созғанда, қолы бурынғыдай сап-саў болып қалды. 6 Бирақ парисейлер сыртқа шығып, Ийсаны жоқ қылыў туўралы Ҳиродтың адамлары менен дәрриў тил бириктире баслады. 7 Ийса Ѳз шәкиртлери менен теңиздиң жағасына шықты. Оған Галиладан кѳп халық ерип жүрди. 8 Яҳудиядан, Ерусалимнен, Идумеядан, Иорданның арғы жағасынан ҳәм Тир менен Сидон әтирапынан жүдә кѳп адамлар Оның ислеген ислери ҳаққында еситип, Оған келди. 9 Халық кѳп жыйналғанлықтан, Ѳзин тығылыстырмасын деп, Ийса шәкиртлерине қайық таярлаўды тапсырды. 10 Себеби Ол кѳп адамларға шыпа бергенликтен, аўырыў адамлардың ҳәммеси Оған қолларын тийгизбекши болып, әтирапына тығылысты. 11 Ҳәр қашан жаўыз руўхлар Ийсаны кѳргенде, Оның алдына жығылып: – Сен – Ќудайдың Улысаң! – деп бақырысатуғын еди. 12 Бирақ Ол Ѳзиниң ким екенлигин ашық айтыўды оларға қатаң қадаған ететуғын еди. 13 Ийса таўға шығып, Ѳзи қәлеген адамларды шақырғанда, олар Оның қасына келди. 14 - 15 Ѳзи менен бирге болыў ушын, Ќудайдың сѳзин жәриялаўға жибериў ушын ҳәм жинлерди қуўып шығарыўға бийлик бериў ушын он екисин таңлады. 16 Ийса тайынлаған он еки елши мыналар еди: Ол Петр деп атаған Симон, 17 Ийса Боанергес, яғный «гүлдирмаманың балалары» деп атаған Зебедейдиң уллары Яқып ҳәм Юхан, 18 Андрей, Филип, Бартоломей, Матта, Томас, Алпейдиң улы Яқып, Тадей, ўатансүйер Симон 19 ҳәм кейин Ийсаға сатқынлық ислеген Яҳуда Исқариот. 20 Соңынан Ийса үйге киргенде, және кѳп халық жыйналып, Оған ҳәм шәкиртлерине аўқатланыўға мүмкиншилик болмай қалды. 21 Ийсаның үй-иши буны еситип, Оны алып кетиў ушын келди. Ѳйткени адамлар: «Ол есинен аўыпты», – деген еди. 22 Ерусалимнен келген диний муғаллимлер: – Онда Белзебүл-шайтан бар. Ол жинлерди жинлердиң баслығының күши менен қуўып шығарып жүр, – дести. 23 Сонда Ийса оларды Ѳзине шақырып алып, оларға тымсаллар менен сѳйлей баслады: – Шайтанды шайтан қалай қуўып шығара алады? 24 Егер бир патшалық ѳз ишинен бѳлинсе, ол қулайды. 25 Бир үй ѳз ишинен бѳлинсе, ол қулайды. 26 Егер шайтан ѳзине ѳзи қарсы шығып, ѳз ара бѳлинсе, онда оның патшалығының қулап, тамам болатуғын ўақтының жеткени. 27 Ҳеш ким де күшли адамның үйине кирип, мал-мүлкин тонай алмайды. Тек оны байлағаннан кейин ғана оның үйин тонай алады-ғо. 28 Сизлерге шынын айтып турман: адамлардың ҳәр қандай гүнасы да, тил тийгизиўлери де кешириледи. 29 Бирақ ким де ким Мухаддес Руўхқа тил тийгизсе, ҳеш қашан кеширилмейди. Ол мәңгиге гүналы болады. 30 Ийса бул сѳзлерди адамлардың: «Онда жаўыз руўх бар», – дегени себепли айтты. 31 Сонда Ийсаның анасы ҳәм туўысқанлары келди. Олар үйдиң сыртында турып, адам жиберип, Оны шақыртты. 32 Єтирапында отырған аламан Ийсаға: – Сениң анаң менен туўысқанларың келип, Сени сыртта шақырып тур, – дести. 33 Ийса оларға жуўап қайтарып: – Мениң анам ким, туўысқанларым кимлер? – деди де, 34 әтирапында отырғанларға қарап: – Мине, Мениң анам ҳәм туўысқанларым! 35 Ким де ким Ќудайдың еркин орынласа, Мениң туўысқаным да, анам да – сол, – деди.

Марк 4

1 Ийса және теңиз жағасында тәлим бере баслады. Єтирапына жүдә кѳп халық жыйналғанлықтан, теңиздеги қайыққа минип отырды, ал халық теңиздиң жағасында, жерде болды. 2 Ол халыққа тымсаллар менен кѳп нәрселерди үйретип, былай деди: 3 – Тыңлаңлар: бир туқым себиўши туқым себиўге шығыпты. 4 Ол сепкенде, туқымлардың гейбиреўлери жол шетине түсипти. Ќуслар ушып келип, оларды шоқып жеп қойыпты. 5 Гейбиреўлери топырағы аз болған таслаққа түсип, жер терең болмағанлықтан тез кѳгерип шығыпты. 6 Бирақ күн шыққаннан соң солып, тамырсыз болғанлықтан, қуўрап қалыпты. 7 Гейбиреўлери тикенлер арасына түсипти. Тикенлер ѳскеннен соң, оларды туншықтырып таслапты ҳәм олар зүрәәт бермепти. 8 Ал басқалары ѳнимли жерге түсип, кѳгерип ѳсип шығыпты ҳәм гейбиреўи отыз, гейбиреўи алпыс, гейбиреўи жүз еседен зүрәәт берипти. 9 Ќулағы бар жақсылап еситип алсын! 10 Ийса жалғыз қалғанда, он еки шәкирти ҳәм басқалар Оннан тымсаллар ҳаққында сорады. 11 Ийса оларға былай деди: – Ќудай Патшалығының сырын билиў сизлерге берилген. Ал сырттағы басқа адамларға ҳәммеси тымсаллап айтылады. 12 Солай етип: «Олар қараса да кѳрмейди, еситсе де түсинбейди, қайтып келип, кеширилмейди». 13 Ийса оларға былай деди: – Сизлер бул тымсалды түсинбейсизлер ме? Онда басқа барлық тымсалларды қалай түсинесизлер? 14 Туқым себиўши Ќудайдың сѳзин себеди. 15 Гейбир адамлар жол шетине себилген туқымларға уқсайды, олар Ќудайдың сѳзин еситиўден-ақ, шайтан келип, олардың кеўлине себилген сѳзди алып кетеди. 16 Базылар таслақ жерге себилген туқымларға уқсайды. Олар сѳзди еситкен ўақытта-ақ оны қуўаныш пенен қабыл етеди. 17 Бирақ тамырсыз болғанлықтан турақсызлық етип, сѳз ушын азап шегиўге ямаса қуўдаланыўға туўра келгенде, тез исенимнен қайтады. 18 Айырымлар тикенлер арасына себилген туқымларға уқсайды. 19 Олар сѳзди еситсе де, бул дүньяның тәшиўишлери, байлыққа алданыў ҳәм басқа да ҳәўес болыўлар сѳзди туншықтырады, сонлықтан олар зүрәәт бермейди. 20 Ал басқалары ѳнимли жерге себилген туқымларға уқсайды. Олар сѳзди еситип, оны қабыл етеди ҳәм зүрәәт береди: биреўлери отыз, биреўлери алпыс, биреўлери жүз еседен береди. 21 Ийса оларға және былай деди: – Ким шыраны ыдыстың ямаса кәттиң астына қойыў ушын әкеледи? Керисинше, оны шыра қойғышқа қойыў ушын әкелмей ме? 22 Себеби ашылмайтуғын ҳеш қандай сыр, билинбейтуғын ҳеш қандай жасырын нәрсе жоқ. 23 Еситиўге қулағы бар еситсин! 24 Ийса даўам етип, оларға былай деди: – Еситкенлериңизге кеўил аўдарыңлар! Сизлер қандай ѳлшем менен ѳлшеп берсеңлер, Ќудай да сизлерге сондай ѳлшем менен ѳлшеп береди. Ҳәтте, сизлерге қосымша етип те береди. 25 Кимде бар болса, оған қосымша етип бериледи, ал кимде жоқ болса, оның бары да тартып алынады. 26 Соң Ийса: – Аспан Патшалығы мынаған уқсайды: бир адам жерге туқым сеўипти. 27 Ол түн болғанда уйықлапты, күндиз болғанда ояныпты: бирақ туқымның қалай кѳгерип ѳскенин билмепти. 28 Ѳйткени жер ѳз-ѳзинен зүрәәт береди: дәслеп кѳк шығып, соңынан масақ, ал оннан соң масақ ишинде дән ѳнеди. 29 Ал егин писип жетилискенде, сол адам дәрриў орыўға кириседи, себеби орыў мәҳәли келди, – деди. 30 Ийса тағы былай деди: – Ќудай Патшалығын неге уқсатайық? Оны қандай тымсал менен түсиндириўге болады? 31 Ол қышқыл туқымға уқсайды. Жерге себилгенде, бул туқым жер жүзиндеги барлық туқымлардың ең кишиси болады. 32 Бирақ ол себилгеннен соң ѳсип, шақалары жайылып, барлық шѳплерден үлкен болады ҳәм оған аспан қуслары ушып келип, саялы шақаларына уя салады. 33 Ийса усындай кѳп тымсаллар менен халыққа түсине алғанынша сѳз айтты. 34 Оларға тымсалсыз ҳеш нәрсе айтпады, ал шәкиртлерине аўлақта ҳәммесин түсиндирди. 35 Сол күни кеште Ийса шәкиртлерине: – Теңиздиң арғы жағасына ѳтейик, – деди. 36 Олар халықты қалдырып, Ийсаны отырған қайығы менен алып кетти. Оның менен бирге басқа қайықлар да бар еди. 37 Сонда күшли даўыл кѳтерилип, толқынлар қайықты соққылағанда, қайық суўға тола баслады. 38 Ал Ийса қайықтың артқы жағында басына дастық салып, уйықлап атыр еди. Шәкиртлери Оны оятып: – Устаз! Бизлер ѳлетуғын болдық-ғо, бул Саған бәри бир ме? – деди. 39 Сонда Ол турды да, самалға тыйым салып, теңизге: – Тоқта! Тынышлан! – деп буйырды. Сонда самал тоқтап, аўыр тынышлық орнады. 40 Ийса оларға: – Неге буншама қорқасызлар? Еле исенимлериңиз жоқ па? – деди. 41 Бирақ олар қатты қорқысып, бир-бирине: – Самалды да, теңизди де Ѳзине бойсындыратуғын бул ким? – дести.

Марк 5

1 Олар теңиздиң арғы жағасындағы Гадара үлкесине келди. 2 Ийса қайықтан түскенде, дәрриў Оның қарсы алдынан қәбирлердиң арасы менен киятырған жаўыз руўхқа шалынған адам шықты. 3 Бул адам қәбирлер арасында жасап, оны ҳеш ким шынжыр менен де байлап таслай алмаған еди. 4 Неше рет шынжырласа да, кисенлесе де, ол ҳәр қашан шынжырларды үзип, кисенлерди сындырып таслайтуғын еди. Оны бойсындырыўға ҳеш кимниң күши жетпейтуғын еди. 5 Ол күни-түни қәбирлер арасында ҳәм таўдың етеклеринде бақырып, ѳзин таслар менен жарақатлайтуғын еди. 6 Узақтан Ийсаны кѳрген ол жуўырып келди де, аяғына жығылып: 7 – Ќүдиретли Ќудайдың Улы – Ийса! Мениң менен не жумысың бар? Ќудай ушын ѳтинемен, мени қыйнама! – деп қатты бақырды. 8 Ѳйткени Ийса: «Ҳәй, жаўыз руўх, бул адамнан шығып кет!» – деген еди. 9 Сонда Ийса оннан: – Атың ким? – деп сорады. Ол: – Мениң атым үлкен топар, себеби бизлер кѳппиз, – деди 10 ҳәм ѳзлерин бул жерден басқа жаққа жибермеўин ѳтинип, Оған қатты жалынды. 11 Сол жердеги таўдың етегинде үлкен шошқа падасы жайылып жүрген еди. 12 Жаўыз руўхлар Ийсаға жалынып: – Бизлерди сол шошқаларға жибер, оларға кирейик, – деди. 13 Ийса оларға рухсат етти. Сонда жаўыз руўхлар сол адамнан шығып, шошқаларға кирди ҳәм еки мыңға шамалас шошқа падасы жуўырысып, тик жардан теңизге түсти де, батып кетти. 14 Шошқа бағыўшылар қашып кетип, қала ҳәм аўылларға барды да, болған ўақыяны айтып берди. Адамлар не болғанын кѳриў ушын келди. 15 Олар Ийсаның қасына барып, бурын үлкен жин топары урған адамның ақыл-еси кирип, кийинип отырғанын кѳргенде қорқып қалысты. 16 Болған ўақыяны кѳргенлер жин урған адамға ҳәм шошқаларға не болғанын оларға айтып берди. 17 Сонда адамлар Ийсадан олардың үлкесинен кетиўин ѳтине баслады. 18 Ийса қайыққа мингенде, жиннен азат болған адам Оған: – Сениң менен бирге барайын, – деп жалынды. 19 Бирақ Ийса оған рухсат етпей: – Үйиңе, жақынларыңның қасына қайт, Ийемиздиң саған не ислегенин ҳәм Оның саған қандай мийрим-шәпәәт кѳрсеткенин оларға айтып бер, – деди. 20 Ол адам сол жерден кетип, Ийсаның оған не ислегенин Декаполиске барып жәриялай баслады. Еситкенлердиң ҳәммеси таң қалысты. 21 Ийса қайық пенен және арғы жағаға ѳткенде, әтирапына кѳп адам жыйналды. Ол жағада турғанда, 22 Яир атлы мәжилисхана басшыларының бири келди. Ол Ийсаны кѳрип, аяғына жығылды да: 23 – Кишкене қызым ѳлим тѳсегинде жатыр. Сен келип, оның үстине қолыңды қой, ол шыпа таўып, тири қалсын! – деп қатты жалынды. 24 Ийса оның менен бирге кетти. Изине кѳп халық ерип, тығылыстырып жүрди. 25 Сол жерде он еки жыл бойы қан кетип аўырған бир ҳаял бар еди. 26 Ол талай шыпакерлерден кѳп азап шеккен еди ҳәм пүткил мал-мүлкин сарплаған болса да ҳеш шыпа таппай, аўҳалы бурынғысынан бетер болған еди. 27 Ҳаял Ийса ҳаққында еситип, адамлардың арасы менен Оның арқа бетинен келди де, кийимине қолын тийгизди. 28 Ѳйткени ол ишинен: «Оның кийимине ғана қол тийгизсем, шыпа табаман», – деген еди. 29 Сол ўақытта-ақ ҳаялдың қан кетиўи тоқтады ҳәм ол денесиниң шыпа тапқанын сезди. 30 Сонда Ийса Ѳзинен күш шыққанын дәрриў билип, халыққа бурылды да: – Мениң кийимиме ким қолын тийгизди? – деп сорады. 31 Шәкиртлери Оған: – Халықтың Сени тығылыстырып киятырғанын кѳрип турып, неге: «Мениң кийимиме ким қол тийгизди», – деп сорайсаң? – деди. 32 Бирақ Ийса буны ким ислегенин кѳриў ушын, әтирапына қарай баслады. 33 Сонда ѳзине не болғанын билген ҳаял қорқып ҳәм қалтырап, Оның алдына келди де, аяғына жығылып, бар ҳақыйқатты айтып берди. 34 Ийса оған: – Ќызым! Исенимиң сени қутқарды. Тынышлық пенен бара бер, енди дәртиңнен азап шекпейсең, – деди. 35 Ол еле усыларды айтып турғанда, мәжилисхана басшысының үйинен адамлар келип: – Ќызыңыз ѳлди. Енди неге Устаздың тынышын алып турсыз? – деди. 36 Бирақ Ийса бул сѳзлерди еситсе де, мәжилисхана басшысына: – Ќорқпа, тек исен, – деди. 37 Ийса Ѳзине Петр, Яқып ҳәм оның иниси Юханнан басқа ҳеш кимниң ериўине рухсат етпеди. 38 Олар мәжилисхана басшысының үйине келгенде, даўыс шығарып қатты жыласып турған адамларды кѳрди. 39 Ийса ишке кирип: – Неге қайғырып, жылап турсызлар? Ќыз ѳлген жоқ, ол тек уйықлап атыр, – деди. 40 Олар Ийсаның үстинен күлди. Бирақ Ол ҳәммени шығарып жиберип, Ѳзи менен бирге қыздың ата-анасын ҳәм шәкиртлерин алып, қыз жатырған бѳлмеге кирди. 41 Ќыздың қолынан услап, оған: – Талита куми! – деди. Бул: «Ќызым, саған айтаман, түргел», – дегенди билдиреди. 42 Ќыз дәрриў орнынан турып, жүре баслады: оның жасы он екиде еди. Буны кѳргенлер қатты таң қалысты. 43 Ийса оларға бул ҳаққында ҳеш кимге айтпаўларын қатаң буйырып, қызға аўқат бериўди тапсырды.

Марк 6

1 Ийса сол жерден шығып, Ѳзи ѳскен қалаға келди. Оның изине шәкиртлери де ерди. 2 Дем алыс күни болғанда, Ол мәжилисханада тәлим бере баслады. Оны тыңлаған кѳп адамлар таң қалысып: – Булардың бәрин Ол қаяқтан алған? Оған бундай даналықты ким берген? Усындай кәраматлар Оның қолы менен қалай исленбекте? 3 Ол ағаш устасы емес пе? Ол Мәриямның улы, Яқып, Иосес, Яҳуда ҳәм Симонлардың ағасы емес пе? Оның қарындаслары да усы жерде, бизлердиң арамызда емес пе? – десип, Оны тән алмады. 4 Ийса оларға: – Ќәдирленбейтуғын пайғамбар жоқ, ол тек ѳз ўатанында, ағайин-туўғанларының арасында ҳәм үйинде ғана қәдирсиз, – деди. 5 Ийса ол жерде тек бир неше аўырыў адамлардың үстине ғана қолын қойып, шыпа берди, бирақ басқа кәраматлар ислей алмады 6 ҳәм олардың исенимсизлигине ҳайран қалды. Соңынан Ийса сол әтираптағы аўылларды аралап, тәлим берди. 7 Он еки шәкиртин шақырып алып, оларды екеў-екеўден жибере баслады ҳәм оларға жаўыз руўхларды қуўып шығарыўға бийлик берди. 8 Оларға: – Жолға жалғыз таяқтан басқа ҳеш нәрсе: нан да, дорба да, қалталарыңызға ақша да алмаңлар, 9 аяқларыңызға аяқ кийим кийсеңлер де, артық кийим алмаңлар, – деп буйырды. 10 Ол және: – Бир жерлерде қайсы үйге кирсеңиз, ол жерден шығып кеткениңизше, сол үйде болыңлар. 11 Егер бир жерде сизлерди қабыл етпесе ҳәм сѳзлериңизди тыңламаса, сол жерден шығып баратырып, оларға ескертиў ретинде, аяқларыңыздағы шаңды қағып кетиңлер, – деди. 12 Шәкиртлер барып, халыққа тәўбе етиўди жәриялап жүрди 13 ҳәм кѳп жинлерди қуўып шығарып, кѳп аўырыў адамларды май менен сылап, оларға шыпа берди. 14 Патша Ҳирод Ийса туўралы еситти, себеби Оның аты ҳәммеге белгили болған еди. Гейбиреўлер: «Бул – ѳлимнен қайта тирилген Шомылдырыўшы Яқыя, сонлықтан да Ол усындай кәраматлар ислемекте», – десе, 15 базылар: «Бул – Илияс», – дести. Тағы басқалар: «Ол – бурынғы пайғамбарлар сыяқлы, бир пайғамбар», – дести. 16 Ал буны еситкен Ҳирод: – Мен басын кестирген Яқыя тирилип келипти, – деди. 17 Ҳирод ѳз иниси Филиптиң ҳаялы Ҳиродияға үйленгенлиги себепли, адам жиберип, Яқыяны услатып байлатты да, оны қаматып таслады. 18 Ѳйткени Яқыя оған: «Туўысқаныңның ҳаялын алыўың нызамға туўры келмейди», – деген еди. 19 Ал Ҳиродия кек сақлап, Яқыяны ѳлтириўди ойлап еди, бирақ ѳлтире алмады. 20 Себеби Ҳирод Яқыяның ҳақ ҳәм мухаддес адам екенин билип, оннан қорқып, оны қорғайтуғын еди. Ол Яқыяның сѳзлерин еситкенде қатты тынышсызланса да, оларды қызығыўшылық пенен тыңлайтуғын еди. 21 Күнлердиң биринде қолайлы жағдай туўылды. Ҳирод туўылған күнинде сарай ҳәмелдарларына, әскербасыларға ҳәм Галила үлкесиниң басшыларына зыяпат берди. 22 Сонда Ҳиродияның қызы келип ойынға түсип, Ҳиродтың ҳәм оның қонақларының кеўлинен шықты. Ҳирод қызға: – Меннен не тилесең де сора, беремен, – деди. 23 Және де, қызға ант ишип: – Не тилесең де, ҳәммесин беремен, патшалығымның ярымын да беремен, – деди. 24 Ќыз сыртқа шығып, анасына: – Не сорайын? – деди. Анасы: – Шомылдырыўшы Яқыяның басын сора! – деди. 25 Ќыз дәрриў асығыслық пенен патшаға келди де: – Маған тап ҳәзир Шомылдырыўшы Яқыяның басын алдырып, табаққа салып бериўиңизди қәлеймен, – деди. 26 Патша буған қатты қыйналса да, ѳзи ант ишкенликтен ҳәм қонақлары себепли, қыздың тилегине қарсы тура алмады. 27 Сонлықтан патша сол ўақытта-ақ жәлладын жиберип, Яқыяның басын әкелиўди буйырды. Жәллад барып, қамақта Яқыяның басын кести де, 28 табаққа салып, қызға әкелип берди, ал қыз оны анасына берди. 29 Буны еситкен Яқыяның шәкиртлери келип, оның денесин алып кетти де, қәбирге қойды. 30 Елшилер Ийсаның қасына қайтып келип, Оған барлығын: қандай ислер ислегенин ҳәм нелерди үйреткенин айтып берди. 31 Ийса оларға: – Келиңлер, аўлақ жерге барайық, ол жерде сизлер бираз дем аласызлар, – деди. Ѳйткени келип-кетиўшилер кѳп болғанлықтан, олардың аўқатланыўға да ўақты жоқ еди. 32 Сонлықтан да олар қайыққа минип, жалғыз ѳзлери елсиз жерге кетти. 33 Бирақ кѳп адамлар олардың кетип баратырғанын кѳрди. Оларды танығанлықтан, барлық қалалардан шықты да, жаға бойлап жуўырысып, олардан бурын жетип келди. 34 Ийса қайықтан түскенде соншама халықты кѳрип, оларға жаны ашыды. Себеби олар шопансыз қойларға уқсайтуғын еди. Сонлықтан Ийса оларға кѳп нәрселерди үйрете баслады. 35 Кеш болғанда, Оның шәкиртлери қасына келип: – Бул – бир елсиз жер, күн де кеш болды. 36 Оларды тарқатып жибер, әтираптағы аўыл-елатларға барып, ѳзлерине азық сатып алсын, – деди. 37 Ийса оларға жуўап берип: – Оларға сизлер аўқат бериңлер! – дегенде, олар: – Расында да, еки жүз динарға нан сатып алып, халыққа жегизейик пе? – деди. 38 Ийса оларға: – Ќанша наныңыз бар? Барып кѳриңлер, – деди. Олар билип келип: – Бес нан, еки балық бар екен, – дести. 39 Сонда Ийса шәкиртлерине халықты топ-топқа бѳлип, жасыл шѳптиң үстине отырғызыўды буйырды. 40 Халық жүзден, елиўден топарға бѳлинип отырды. 41 Ийса бес нан менен еки балықты алып, аспанға қарап Ќудайға шүкирлик етти. Нанларды сындырып, халыққа тарқатыў ушын шәкиртлерине берди ҳәм еки балықты да барлығына үлестирди. 42 Олардың ҳәммеси жеп тойды. 43 Аўысқан нан бѳлеклерин ҳәм балықларды жыйнап, үлкен он еки себет толтырды. 44 Нан жеген ер адам бес мыңға шамалас еди. 45 Буннан соң, дәрҳал Ийса шәкиртлерине қайыққа миниўди ҳәм Ѳзинен бурын арғы жағадағы Бетсайдаға кетиўди буйырды. Ал Ѳзи халықты тарқатып жиберди. 46 Оларды жибергеннен соң, дуўа етиў ушын таўға шықты. 47 Кеш болғанда қайық теңиздиң ортасында болып, ал Ийсаның жалғыз Ѳзи жағада еди. 48 Самал қарсы есип турғанлықтан, Ийса шәкиртлериниң есиўге қыйналып атырғанын кѳрди. Таңғы тѳртлер шамасы Ийса теңиздиң үсти менен шәкиртлерине қарай жүрип, олардың қасынан ѳтейин деп те қалды. 49 Шәкиртлери теңиздиң үсти менен киятырған Оны кѳргенде әрўақ деп ойлап, бақырысып жиберди. 50 Ѳйткени ҳәммеси Оны кѳрип, қорқып қалысқан еди. Бирақ Ийса оларға дәрриў: – Жигерлениңлер! Бул Мен-ғо, қорқпаңлар! – деди. 51 Сонда Ийса олардың қайығына миниўден, самал тоқтады. Олар қатты таң қалысты. 52 Себеби олар нан менен болған кәраматты түсинбеген еди: кеўиллери соқыр еди. 53 Ийса ҳәм Оның шәкиртлери теңиздиң арғы жағасына ѳтип, Генесарет жерине келип тоқтады да, қайықты байлап қойды. 54 Олар қайықтан түскенде, адамлар Ийсаны дәрриў танып, 55 пүткил дѳгерекке жуўырысты. Оның қай жерде екенлигин еситиўден, Оған аўырыў адамларды тѳсеклери менен әкеле баслады. 56 Ол қай жерге келмесин: аўылларға ма, қалаларға ма, елатларға ма, адамлар аўырыўларды базар майданларына алып келди. Олар Ийсадан ҳеш болмаса кийиминиң шетине ғана қол тийгизиўге рухсат сорады. Ќол тийгизгенлердиң ҳәммеси шыпа тапты.

Марк 7

1 Ийсаның қасына Ерусалимнен келген парисейлер ҳәм айырым диний муғаллимлер жыйналды. 2 Олар Ийсаның шәкиртлериниң айырымлары ҳарам, яғный үрп-әдет бойынша жуўылмаған қоллары менен аўқат жегенин кѳрди. 3 Ѳйткени парисейлер ҳәм барлық яҳудийлер ата-бабаларынан қалған үрп-әдетлерин сақлап, қолларын жақсылап жуўмай турып аўқат жемейтуғын 4 ҳәм және де, базардан келип, жуўынбағанша аўқатланбайтуғын еди. Олар басқа да кѳп дәстүрлерди сақлаўды үрдис еткен. Мысалы: кесе, гүзе, мыс қазанларды жуўады. 5 Сонлықтан парисейлер менен диний муғаллимлер Ийсадан: – Неге Сениң шәкиртлериң ата-бабалардан қалған үрп-әдетлерди орынламай, ҳарам қоллары менен аўқат жейди? – деп сорады. 6 Ийса оларға: – Сизлер, еки жүзлилер туўралы Ийшая пайғамбар мынадай деп дурыс болжаған: «Бул халық сыйлар Мени тили менен, Ал кеўиллери тур Меннен алыс. 7 Олар Маған босқа сыйынып, Адам ойлап тапқан парызларды үйретер». 8 Сизлер Ќудайдың буйрығын таслап, адамлардың дәстүрлерин орынлап жүрсизлер, – деди. 9 Ийса оларға және: – Сизлер ѳз дәстүрлериңизди сақлаў ушын, Ќудайдың буйрығын бийкарлаўды ақылға муўапық деп есаплайсызлар. 10 Муўса: «Ата-анаңды ҳүрметле, ким де ким ата-анасына жаман сѳз айтса, ѳлтирилсин», – деген. 11 Бирақ сизлер: «Ким де ким әкесине ямаса анасына: „Саған беретуғынымды Ќудайға қурбан (Ќудайға арналған сый) еттим“, десе, 12 сол адам ата-анасына ҳеш жәрдем бермесе де болады», – дейсизлер. 13 Солай етип, сизлер ѳз үрп-әдетлериңиз бенен Ќудайдың сѳзин бийкар етип, басқа да усы сыяқлы кѳп ислерди ислейсизлер, – деди. 14 Ийса халықты және Ѳзине шақырып алып былай деди: – Мени ҳәммеңиз тыңлап, түсинип алыңлар. 15 Адамның ишине сырттан киретуғын ҳеш нәрсе оны ҳарамлай алмайды, ал адамды оның ишинен шығатуғын нәрсе ҳарамлайды. 17 Ол халықтың қасынан кетип, үйге киргенде, шәкиртлери сол тымсал ҳаққында сорады. 18 Ийса оларға: – Еле сизлер де түсинбедиңлер ме? Адамның ишине сырттан киретуғын ҳеш нәрсе оны ҳарамлай алмайтуғынын түсинбейсизлер ме? 19 Себеби ол оның кеўлине емес, ал қарынына барып, соңынан сыртқа шығады, – деди. Солай етип, Ийса ҳәр қандай азық-аўқаттың ҳадал екенин айтты. 20 Ол және: – Адамды оның ишинен шыққан нәрселер ҳарамлайды. 21 Ѳйткени иштен, адамның кеўлинен жаман ойлар, бузықшылық, урлық ислеў, адам ѳлтириў, 22 неке ҳадаллығын бузыў, нәпсиқаўлық, жаўызлық, алдаў, азғынлық, күншиллик, масқаралаў, менменлик, ақылсызлық шығады. 23 Бул жаманлықлардың барлығы адамның ишинен шығып, оны ҳарамлайды, – деди. 24 Ийса сол жерден шығып, Тир үлкесине келди. Ол бир үйге кирди ҳәм буны ҳеш кимниң билгенин қәлемеди, бирақ жасырына алмады. 25 Кишкене қызы жаўыз руўхқа шалынған бир ҳаял Ийса ҳаққында еситип, дәрҳал Оған келди де, аяғына жығылды. 26 Бул – Сирофиникия елинде туўылған грек ҳаялы еди. Ол Ийсадан қызындағы жинди қуўып шығарыўды ѳтинди. 27 Ал Ийса оған: – Биринши балаларды тойдырыў керек, балалардың нанын алып, ийтлерге таслаў дурыс емес, – деди. 28 Ҳаял жуўап берип: – Дурыс, Ийем. Бирақ ийтлер де дастурханнан түскен балалардың нанының усақларын жейди-ғо, – деди. 29 Ийса оған: – Усы жуўабың ушын үйиңе қайта бер, қызыңнан жин шығып кетти, – деди. 30 Ҳаял үйине келгенде, қызының тѳсекте жатырғанын ҳәм оннан жинниң шығып кеткенин кѳрди. 31 Ийса Тир үлкесинен шығып, Сидон арқалы Декаполистиң үсти менен Галила теңизине қайтып келди. 32 Сол жерде адамлар Оған ҳәм герең, ҳәм сақаў болған адамды алып келип, оның үстине қолын қойыўын ѳтинди. 33 Ийса оны шетирек шығарып, қулақларына бармақларын тықты да, түкирип, қолын оның тилине тийгизди. 34 Аспанға қарап гүрсинди де, оған: – Еффата! – деди. Бул «ашыл» дегенди билдиреди. 35 Сол ўақытта-ақ адамның қулақлары ашылды ҳәм ол тилге кирип, дурыс сѳйлей баслады. 36 Ийса адамларға бул ҳаққында ҳеш кимге айтпаўды буйырды. Бирақ Ол оларға қанша тыйым салса да, олар және де кѳбирек жая берди. 37 Адамлар қатты таң қалысып: – Ол ҳәммесин жақсы ислейди: гереңлерди еситетуғын, гүңелеклерди сѳйлейтуғын қылады, – дести.

Марк 8

1 Сол күнлери кѳп халық жыйналды. Олардың жейтуғын ҳеш нәрсеси болмағанлықтан, Ийса шәкиртлерин қасына шақырып алып: 2 – Халыққа жаным ашып тур. Олар үш күннен бери Мениң қасымда болып, жейтуғын ҳеш нәрсеси жоқ. 3 Егер оларды аш ҳалында үйлерине жиберсем, жолда ҳәлсиреп қалады. Және де, олардың гейбиреўлери узақтан келген-ғо, – деди. 4 Шәкиртлери Оған жуўап берип: – Ким усындай бир елсиз жерде соншелли адамды тойдырыў ушын нан таба алады? – деди. 5 Ийса олардан: – Неше наныңыз бар? – деп сорады. Олар: – Жетеў, – деп жуўап берди. 6 Сонда Ийса халыққа жерге отырыўды буйырды. Жети нанды алып, Ќудайға шүкирлик етти ҳәм тарқатыў ушын, шәкиртлерине сындырып берди. Шәкиртлери халыққа тарқатты. 7 Оларда және бир неше киши балық та бар еди. Ийса Ќудайға шүкирлик етип, оларды да тарқатыўды буйырды. 8 Халық жеп тойды ҳәм аўысып қалған бѳлеклерди жыйнап, жети себет толтырды. 9 Ол жерде тѳрт мыңға шамалас адам бар еди. Ийса адамларды тарқатып жиберди 10 ҳәм шәкиртлери менен дәрриў қайыққа минип, Далманута үлкесине кетти. 11 Парисейлер Ийсаға келип, Оның менен тартыса баслады ҳәм Оны сынап кѳриў ушын, аспаннан кәраматлы белги кѳрсетиўин талап етти. 12 Ийса аўыр гүрсинип: – Неге бул әўлад кәраматлы белги талап етип атыр? Шынын айтып турман: бул әўладқа ҳеш қандай кәраматлы белги кѳрсетилмейди, – деди. 13 Соңынан оларды қалдырып, және қайыққа минди де, арғы жағаға кетти. 14 Шәкиртлери ѳзлери менен бирге нан алыўды умытып кетип, қайықта тек ғана бир нан бар еди. 15 Ийса оларды ескертип: – Абайлаңлар, парисейлердиң ҳәм Ҳиродтың ашытқысынан сақ болыңлар! – деди. 16 Олар: – Нанымыз жоқ болғанлықтан усылай деди, – деп, ѳз ара сѳйлесе баслады. 17 Ийса буны билип, олардан: – Неге сизлер наныңыздың жоқлығын айтысып турсызлар? Елеге дейин кѳрмей ҳәм түсинбей турсызлар ма? Елеге дейин кеўиллериңиз соқыр ма? 18 Неге кѳзлериңиз бола тура кѳрмейсизлер, қулақларыңыз бола тура еситпейсизлер? Еслериңизде жоқ па? 19 Мен бес нанды бес мың адамға сындырып бергенимде, аўысқан бѳлеклерди жыйнап неше себет толтырдыңлар? – деп сорады. – Он еки, – деп жуўап берди олар. 20 Ийса және: – Мен жети нанды сындырып, тѳрт мың адамға бѳлистиргенимде, аўысқан бѳлеклерди жыйнап неше себет толтырдыңлар? – деп сорады. – Жети, – деп жуўап берди олар. 21 Ийса оларға: – Сонда еле де түсинбедиңлер ме? – деди. 22 Ийса шәкиртлери менен Бетсайдаға келгенде, адамлар Ийсаға бир соқыр адамды әкелип, оған қолын тийгизиўин ѳтинди. 23 Ийса соқыр адамның қолынан услап, оны аўылдың сыртына алып шықты. Оның кѳзлерине түкирип, оның үстине қолларын қойды да: – Бир нәрсе кѳрип турсаң ба? – деп сорады. 24 Ол қарап: – Адамларды кѳрип турман. Олар жүрип баратырған тереклерге уқсайды, – деди. 25 Сонда Ийса оның кѳзлерине және қолларын қойғанда, ол тигилип қарады да, шыпа таўып, ҳәммесин анық кѳре баслады. 26 Ийса оны үйине жиберип, оған: – Аўылға барма! – деди. 27 Ийса Ѳз шәкиртлери менен Филип Кесариясындағы аўылларға кетти. Жол бойы шәкиртлеринен: – Мени адамлар ким деп санайды? – деп сорады. 28 Олар жуўап берип: – Биреўлер Шомылдырыўшы Яқыя, екиншилер Илияс, тағы басқалар пайғамбарлардың бири деседи, – деди. 29 Ийса олардан: – Ал сизлер Мени ким деп санайсызлар? – деп сорады. Петр жуўап берип: – Сен – Масихсаң, – деди. 30 Сонда Ийса оларға Ѳзи ҳаққында ҳеш кимге айтпаўды ескертти. 31 Ийса Адам Улының кѳп азап шегип, ақсақаллар, бас руўханийлер ҳәм диний муғаллимлер тәрепинен қабыл алынбай ѳлтирилетуғынын ҳәм үшинши күни қайта тирилиўи тийис екенлигин оларға үйрете баслады. 32 Ол бул ҳаққында ашық-айдын айтты. Бирақ Петр Оны шетке шақырып алып, қарсы сѳйлей баслады. 33 Ийса бурылып, Ѳзиниң басқа шәкиртлерине қарады да, Петрге қатаң жуўап берип: – Жоқ бол кѳзимнен, шайтан! Сен Ќудайдың емес, ал адамның ислерин ойлап турсаң, – деди. 34 Соңынан Ийса шәкиртлери менен халықты Ѳзине шақырып алып: – Ким де ким Маған ергиси келсе, ѳзинен кешсин ҳәм ѳз атанақ ағашын арқалап, Мениң изиме ерсин. 35 Себеби ким де ким ѳз жанын сақламақшы болса, оны жоғалтады. Ал ким де ким ѳз жанын Мен ҳәм Хош Хабар ушын жоғалтса, оны сақлап қалады. 36 Адам пүткил дүньяны ийелеп алып, бирақ ѳз жанын жоғалтса, буннан оған не пайда? 37 Ол ѳз жаны ушын қандай тѳлем бере алады? 38 Егер ким де ким усы опасыз ҳәм гүнакар әўладта Меннен ҳәм Мениң сѳзлеримнен арланса, Адам Улы да Єкесиниң салтанатында Ѳзиниң мухаддес периштелери менен келгенде, оннан арланады, – деди.

Марк 9

1 Ийса оларға және: – Сизлерге шынын айтып турман: бул жерде турғанлардың гейбиреўлери Ќудай Патшалығының Ѳз қүдирети менен келгенин кѳрмегенше, ѳлмейди, – деди. 2 Арадан алты күн ѳткеннен соң, Ийса тек Петр, Яқып ҳәм Юханды алып, бәлент бир таўға шықты. Сонда олардың алдында Ийсаның түр-түси ѳзгерди. 3 Оның кийими жарқырап кетип, қардай аппақ түске енди. Жер жүзинде ҳеш бир кир жуўыўшы бундай қылып ағарта алмас еди. 4 Сонда оларға Илияс ҳәм Муўса пайғамбарлар кѳринип, Ийса менен сѳйлесип турды. 5 Петр Ийсаға: – Устаз, бизлердиң бул жерде болғанымыз қандай жақсы! Бизлер үш қос қурайық: биреўин Саған, биреўин Муўсаға, биреўин Илиясқа, – деди. 6 Петр бул сѳзлерди не айтарын билмегенликтен айтты, ѳйткени шәкиртлер қатты қорқысып қалған еди. 7 Сол ўақытта бир булт пайда болып, оларды қаплады. Булттан: – Бул – Мениң сүйикли Улым! Оның айтқанын тыңлаңлар! – деген саза еситилди. 8 Шәкиртлери бирден жән-жағына қарағанда, ѳзлериниң қасында Ийсадан басқа ҳеш кимди кѳрмеди. 9 Таўдан тѳмен түсип баратырғанда, Ийса оларға: – Адам Улы ѳлимнен қайта тирилгенше, бул кѳргенлериңизди ҳеш кимге айтпаңлар, – деп буйырды. 10 Олар бул ўақыяны сыр сақлап, «ѳлимнен қайта тирилиў» дегенниң не екенлиги ҳаққында бир-биринен сорайтуғын еди. 11 Шәкиртлери Ийсадан: – Неге диний муғаллимлер алды менен Илияс келиўи шәрт дейди? – деп сорады. 12 Ийса оларға жуўап берип: – Дурыс, алды менен Илияс келип, ҳәммесин дүзетеди. Бирақ неге Адам Улы кѳп азап шегип, қабылланбаўы шәрт, деп жазылған? 13 Сизлерге айтатуғыным: Илияс келген еди. Бирақ ол ҳаққында жазылғандай, адамлар оған қәлегенин ислеп, жаман қатнаста болды, – деди. 14 Олар басқа шәкиртлерине қайтып келгенде, шәкиртлерди қоршаған кѳп халықты ҳәм олар менен тартысып турған диний муғаллимлерди кѳрди. 15 Пүткил халық Ийсаны кѳриўден таң қалысты ҳәм жуўырысып келип, Оған сәлем берди. 16 Ийса олардан: – Олар менен не ҳаққында тартысып турсызлар? – деп сорады. 17 Халық арасынан бир адам Оған жуўап берип: – Устаз! Мен Саған тилсиз руўх урғанлықтан гүңелек болып қалған баламды алып келдим. 18 Баламды руўх тутқанда, жерге жығады. Оның аўзында кѳбик пайда болады ҳәм ол тислерин қайрап, қатып қалады. Мен Сениң шәкиртлериңнен руўхты қуўып шығарыўын ѳтинген едим, бирақ олардың қолларынан келмеди, – деди. 19 Сонда Ийса оларға: – Ҳәй, исенбейтуғын әўлад! Мен қашанға дейин сизлер менен бирге боламан? Ќашанға дейин сизлерге шыдайман? Баланы Маған алып келиңлер, – деди. 20 Олар баланы Ийсаға алып келди. Ийсаны кѳриўден, руўх баланы дәрриў қалтыратты. Бала жерге жығылды да, аўзынан кѳбик шығып, аўнап жатты. 21 Сонда Ийса баланың әкесинен: – Бундай болғанына қанша ўақыт болды? – деп сорады. Єкеси: – Кишкене бала ўақтынан усындай. 22 Руўх оны ѳлтирмекши болып, неше мәрте отқа да, суўға да таслады. Егер қолыңнан келсе, бизлерди аяп, жәрдем ете гѳр, – деди. 23 Ийса оған: – Егер қолыңнан келсе, дейсең бе? Исенетуғын адамға ҳәмме нәрсе мүмкин, – деди. 24 Баланың әкеси дәрҳал жылап жиберип: – Мен исенемен: аз исенимимниң беккем болыўына жәрдем ет! – деп бақырды. 25 Халықтың жуўырып киятырғанын кѳргенде Ийса жаўыз руўхқа кейип: – Ҳәй, тилсиз ҳәм герең руўх! Буйыраман: оннан шығып кет ҳәм қайтып оған кириўши болма, – деди. 26 Сонда руўх шыңғырып, баланы қатты қалтыратты да, оннан шығып кетти. Бала ѳлидей болып жатырғанлықтан, адамлардың кѳбиси: – Ол ѳлип қалды, – дести. 27 Бирақ Ийса оны қолынан услап турғызғанда, ол орнынан турды. 28 Ийса үйге киргеннен кейин, шәкиртлери аўлақта Оннан: – Бизлер неге жаўыз руўхты қуўып шығара алмадық? – деп сорады. 29 Ийса оларға жуўап берип: – Жинлердиң бундай түрин тек дуўа етиў арқалы қуўып шығарыўға болады, – деди. 30 Сол жерден шығып, олар Галила арқалы ѳтти. Ийса буны ҳеш кимниң билмеўин қәледи. 31 Себеби Ол шәкиртлерине тәлим берип: – Адам Улы адамлардың қолына услап бериледи, олар Оны ѳлтиреди ҳәм ѳлтирилгеннен кейин, Ол үшинши күни қайта тириледи, – деди. 32 Бирақ шәкиртлери бул сѳзлердиң мәнисин түсинбеди, ал сорайын десе қорқты. 33 Олар Капарнаҳумға келди. Ийса үйде болғанда, шәкиртлеринен: – Жол бойы не ҳаққында тартыстыңлар? – деп сорады. 34 Бирақ олар үндемеди. Ѳйткени олар жол бойы арасында кимниң ең уллы екенлиги ҳаққында тартысқан еди. 35 Ийса отырып, он еки шәкиртин шақырып алды да, оларға: – Егер ким де ким биринши болғысы келсе, сол ең соңғы болып, ҳәммеге хызмет етиўи шәрт, – деди. 36 Соң кишкене бир баланы алып, олардың ортасына турғызды да, оны қушақлап: 37 – Ким де ким мынадай кишкене бир баланы Мениң атым ушын қабыл етсе, оның Мени қабыл еткени болады. Ал ким де ким Мени қабыл етсе, оның тек Мени емес, ал Мени Жибергенди қабыл еткени болады, – деди. 38 Юхан Ийсаға: – Устаз! Сениң атың менен жинлерди қуўып шығарып жүрген бир адамды кѳрдик. Бирақ ол бизлерге ерип жүрмегенликтен, оған тыйым салдық, – деди. 39 Ал Ийса былай деди: – Оған тыйым салмаңлар, себеби Мениң атым менен кәрамат кѳрсеткенниң ҳеш қайсысы да Мен туўралы жақын арада жаман сѳз айта алмайды. 40 Ѳйткени ким де ким бизлерге қарсы болмаса, ол бизлердиң тәрепдарымыз. 41 Сизлерге шынын айтып турман: ким де ким Масихқа тийисли болғаныңыз себепли, Мениң атым ушын сизлерге бир кесе суў ишкизсе, ол сыйсыз қалмайды. 42 – Және де, ким де ким Маған исенетуғын мына кишкенелердиң биреўин азғырса, оның мойнына үлкен дигирман тасы байланып теңизге тасланғаны оған жақсырақ болады. 43 Егер сени қолың азғырса, оны шаўып тасла. Еки қолың менен дозаққа, сѳнбес отқа барғаныңнан гѳре, шолақ болып мәңгилик ѳмирге ерискениң жақсырақ. 45 Егер сени аяғың азғырса, оны шаўып тасла. Еки аяғың менен дозаққа тасланғаныңнан гѳре, шолақ болып мәңгилик ѳмирге ерискениң жақсырақ. 47 Егер сени кѳзиң азғырса, оны ойып тасла. Еки кѳзиң менен дозаққа тасланғаныңнан гѳре, жалғыз кѳзиң менен Ќудайдың Патшалығына киргениң жақсырақ. 48 «Дозақта олардың қурты да ѳлмейди, оты да ѳшпейди». 49 Себеби ҳәр бир адам от пенен дузланады. 50 Дуз – жақсы нәрсе. Бирақ дуз ѳз күшин жойтса, оны қалай және шорлы қылыўға болады? Ѳзлериңизде дуз болып, бир-бириңиз бенен татыўлықта жасаңлар, – деди.

Марк 10

1 Ийса сол жерди қалдырып, Яҳудия үлкесине ҳәм Иорданның арғы тәрепине кетти. Оның жанына және кѳп халық жыйналған еди ҳәм Ол тағы әдеттегидей оларға тәлим берди. 2 Ийсаға айырым парисейлер келди ҳәм Оны сынап кѳрмекши болып: – Ер адамның ҳаялы менен ажырасыўы нызамға туўры келе ме? – деп сорады. 3 Ийса сораўға сораў менен жуўап берип: – Муўса сизлерге нени буйырған еди? – деди. 4 Олар: – Муўса ер адамның ҳаялына талақ хат жазып, ажырасыўына рухсат еткен, – деди. 5 Ийса оларға: – Сизлер тас баўыр болғанлықтан, ол усы буйрықты жазған еди. 6 «Бирақ жаратылыстың басында Ќудай адамларды еркек ҳәм ҳаял қылып жаратқан». 7 «Сонлықтан ер адам ата-анасын қалдырып, ѳз ҳаялына қосылады 8 ҳәм екеўи бир дене болады. Солай етип, олар енди еки емес, ал бир дене болады». 9 Сол себепли, Ќудай қосқанларды адам ажыратпасын, – деди. 10 Үйде болғанда, Оннан шәкиртлери және усылар ҳаққында сорады. 11 Ийса оларға: – Ким де ким ѳз ҳаялы менен ажырасып, басқа ҳаял алса, ол ҳаялына болған неке ҳадаллығын бузған болады. 12 Ҳаял да ѳз күйеўи менен ажырасып, басқа еркекке турмысқа шықса, ол да неке ҳадаллығын бузған болады, – деди. 13 Ќолын тийгизсин деп, адамлар Ийсаға балаларын алып келди. Ал шәкиртлери оларға кейиди. 14 Буны кѳргенде Ийса оларға ашыўланып: – Балалардың Маған келиўине рухсат бериңлер! Оларға тосқынлық жасамаңлар! Ѳйткени Ќудай Патшалығы усындайлардики. 15 Шынын айтып турман: – Ким де ким Ќудай Патшалығын бала сыяқлы қабыл етпесе, оған ҳеш кире алмайды, – деди. 16 Соңынан балаларды қушақлап, олардың үстине қолларын қойып, пәтиясын берди. 17 Ийса жолға шығып баратырғанда бир адам жуўырып келип, Оның алдында дизе бүкти де: – Ийгиликли Устаз! Мәңгилик ѳмирди алыўым ушын не ислеўим керек? – деп сорады. 18 Ийса оған: – Сен неге Мени ийгиликли деп атап атырсаң? Жалғыз Ќудайдан басқа ҳеш ким ийгиликли емес. 19 Оның буйрықларын ѳзиң билесең-ғо: «Адам ѳлтирме, неке ҳадаллығын бузба, урлық ислеме, жалған гүўалық берме, жалатайлық қылма, ата-анаңды ҳүрметле». 20 Ол Ийсаға: – Устаз! Мен булардың ҳәммесин бала ўақтымнан бери орынлап киятырман, – деди. 21 Ийса оған сүйиспеншилик пенен қарап: – Саған бир нәрсе жетиспейди. Барып барлық мал-мүлкиңди сатып, ақшасын жарлыларға бер, сонда сениң ғәзийнең аспанда болады. Соңынан келип, Мениң изиме ер, – деди. 22 Бирақ жигит бул сѳзлерди еситкенде түри ѳзгерип кетти. Ол қапа болып, кетип қалды. Себеби оның байлығы кѳп еди. 23 Ийса әтирапына қарап, шәкиртлерине: – Байлығы барларға Ќудай Патшалығына кириў қандай қыйын! – деди. 24 Шәкиртлери бул сѳзлерди еситип, таң қалысты. Бирақ Ийса оларға және: – Балаларым! Ќудай Патшалығына кириў қандай қыйын! 25 Бай адамның Ќудай Патшалығына кириўинен гѳре, түйеге ийнениң кѳзинен ѳтиў аңсатырақ, – деди. 26 Олар қатты таң қалысып, бир-бирине: – Олай болса, ким қутқарыла алады? – деди. 27 Ийса оларға қарап: – Бул адамлардың қолынан келмейди, бирақ Ќудайдың қолынан келеди. Ѳйткени Ќудай ушын мүмкин емес нәрсе жоқ, – деди. 28 Сонда Петр сѳз баслап, Оған: – Минекей, бизлер ҳәмме нәрсени таслап, Сениң изиңе ердик, – деди. 29 Ийса жуўап берип: – Шынын айтып турман: ким де ким Мен ҳәм Хош Хабар ушын я үйлерин, я аға-инилерин, я апа-қарындасларын, я ата-анасын, я балаларын, я жерлерин таслап шықса, 30 ол ҳәзир, бул дүньяда қуўдаланыўлар менен бирликте жүз есе артығы менен үйлерин де, аға-инилерин де, апа-қарындасларын да, аналарын да, балаларын да, жерлерин де алады ҳәм келешекте мәңгилик ѳмирге ийе болады. 31 Бирақ, бириншилердиң кѳбиси соңғылар, соңғылардың кѳбиси бириншилер болады, – деди. 32 Олар Ерусалимге кѳтерилетуғын жолда баратырғанда, Ийса шәкиртлериниң алдында жүрди. Шәкиртлери таң қалысты, ал ерип киятырғанлар қорқынышта еди. Ийса он еки шәкиртин және шақырып алды да, Ѳзине не болатуғыны ҳаққында оларға айта баслап, былай деди: 33 – Минекей, бизлер Ерусалимге қарай кѳтерилип баратырмыз. Сол жерде Адам Улы бас руўханийлер ҳәм диний муғаллимлердиң қолына услап бериледи. Олар Оны ѳлимге ҳүким етип, басқа миллет адамларына тапсырады. 34 Олар Оны масқаралап, Оған түкиреди ҳәм қамшылап сабап, ѳлтиреди. Ал үш күннен кейин, Ол қайта тириледи. 35 Сонда Зебедейдиң уллары Яқып ҳәм Юхан Ийсаға келип: – Устаз! Бизлер не сорасақ та, соны Сениң бизлер ушын орынлаўыңды қәлеймиз, – деди. 36 Ийса олардан: – Мениң сизлер ушын не ислеўимди қәлейсизлер? – деп сорады. 37 Олар: – Ѳзиңниң салтанатлы патшалығыңда биреўимизди оң жағыңа, екиншимизди сол жағыңа отырғыз, – дести. 38 Ийса: – Сизлер не сорап турғаныңызды билмейсизлер. Сизлер Мен ишетуғын азап кесесинен ише аласызлар ма? Мениң шомылдырылатуғынымдай, шомылдырыла аласызлар ма? – деди. 39 Олар: – Аўа, аламыз, – деп жуўап берди. Ийса оларға: – Мен ишетуғын азап кесесинен сизлер де ишесизлер, Мениң шомылдырылатуғынымдай, сизлер де шомылдырыласызлар. 40 Бирақ Мениң оң жағым ямаса сол жағыма отырғызыў Мениң еркимде емес. Бул орынлар кимлерге арналған болса, солар отырады, – деди. 41 Ќалған он шәкирт буны еситкенде, Яқып пенен Юханға ашыўланып қалды. 42 Сонда Ийса оларды қасына шақырып алып: – Басқа миллетлер арасында ҳүкимдарлары болып есапланғанлар халыққа зулымлық етип, басшылары үстемлик пенен басқаратуғынын сизлер билесизлер. 43 Бирақ, сизлердиң араңызда бундай болмасын. Араңызда ким уллы болғысы келсе, ол сизлерге хызметши болыўы шәрт. 44 Араңызда ким биринши болғысы келсе, ол ҳәммеге қул болыўы шәрт. 45 Себеби Адам Улы да Ѳзине хызмет еттириўге емес, ал Ѳзи хызмет етиўге ҳәм кѳплеген адамлардың қутқарылыўы ушын Ѳз жанын қурбан етиўге келди, – деди. 46 Олар Ерихоға келди. Ийса Ѳз шәкиртлери ҳәм кѳп халық пенен Ериходан шығып баратырғанда, жол бойында тиленшилик етип, Тимейдиң улы соқыр Бартимей отыр еди. 47 Ол Насыралы Ийсаның сол жерде екенин еситкенде: – Даўыттың Урпағы Ийса! Маған реҳим ете гѳр! – деп бақыра баслады. 48 Кѳп адамлар үнин шығармаўын айтып, оған кейиди. Бирақ ол оннан да бетер қатты бақырып: – Даўыттың Урпағы! Маған реҳим ете гѳр! – деди. 49 Ийса тоқтап: – Оны шақырың, – деди. Адамлар соқырды шақырып: – Жигерли бол, орныңнан тур! Ол сени шақырып атыр, – деди. 50 Ол шапанын шешти де, орнынан ушып турып, Ийсаға келди. 51 Ийса оннан: – Мениң сен ушын не ислеўимди қәлейсең? – деп сорады. Соқыр адам Оған: – Устаз! Кѳзлерим кѳретуғын болсын, – деди. 52 Ийса оған: – Бар, исенимиң сени қутқарды, – деди. Сол ўақытта-ақ соқырдың кѳзи қайтадан кѳретуғын болды ҳәм ол Ийсаның изине ерип, жолға түсти.

Марк 11

1 Олар Ерусалимге жақынлап, Зәйтүн таўының етегиндеги Бетфаге ҳәм Бетания деген аўылларға келгенде, Ийса шәкиртлериниң екеўин жумсап, 2 оларға былай деди: – Ќарсы алдыңыздағы аўылға барыңлар. Оған кириўден-ақ, еле ҳеш ким минбеген, байлаўлы турған бир гүррени табасызлар. Оны шешип, алып келиңлер. 3 Егер биреў сизлерден: «Неге бундай ислеп атырсызлар?» – деп сораса, сизлер: «Бул Ийемизге керек. Ол буны тез қайтарып жибереди», – деп жуўап бериңлер. 4 Олар барып, кѳшедеги дәрўаза қасында байланған гүррени тапты ҳәм оны шешип алды. 5 Сол жерде турған гейбиреўлер оларға: – Гүррени шешип алып не қылажақсызлар? – деп сорады. 6 Олар Ийсаның айтқанындай жуўап бергенде, адамлар оларға рухсат берди. 7 Гүррени Ийсаға алып келип, ѳзлериниң шапанларын оның үстине салғанда, Ийса минип алды. 8 Кѳп адамлар шапанларын жолға тѳсеп, ал гейбиреўлер даладағы тереклерден шақа кесип алып, жолға жайды. 9 Алдында ҳәм изде ерип киятырғанлар былай деп бақырысты: – «Ҳосанна! Ийемиздиң атынан Келиўши жарылқанған! 10 Бабамыз Даўыттың жақынлап киятырған патшалығы жарылқанған! Ең жоқарыда ҳосанна!» 11 Ийса Ерусалимге келип, Ибадатханаға кирди. Ол жерде ҳәмме нәрсени кѳзден кеширип болып, кеш болғанлықтан, он еки шәкирти менен Бетанияға кетти. 12 Келеси күни олар Бетаниядан шыққанда, Ийса аш болды. 13 Ол алыстан жапырақлары менен қапланған бир әнжир ағашын кѳрип, оннан бир нәрсе табылар ма екен деп, қасына барды. Бирақ жемис беретуғын ўақты болмағанлықтан, жапырақларынан басқа ҳеш нәрсе таппады. 14 Сонда Ол ағашқа: – Буннан былай, мәңгиге сениң мийўеңнен ҳеш ким жемесин! – деди. Буны шәкиртлери де еситти. 15 Олар Ерусалимге келгенде, Ийса Ибадатханаға кирип, ол жерден сатыўшылар менен алыўшыларды қуўып шығара баслады. Ақша алмастырыўшылардың столларын, кептер сатыўшылардың отырғышларын аўдарып таслады 16 ҳәм Ибадатхананың ҳәўлиси арқалы ҳеш кимге ҳеш нәрсе алып ѳтиўге рухсат етпеди. 17 Соңынан халыққа тәлим берип: – «Мениң үйим ҳәмме халықлар ушын, дуўа етиў үйи деп аталады», – деп жазылмаған ба? Ал сизлер оны қарақшылардың уясына айландырдыңлар, – деди. 18 Бас руўханийлер ҳәм диний муғаллимлер буны еситип, Оны жоқ қылыў жолын излестире баслады. Ѳйткени пүткил халық Ийсаның тәлимине таң қалысқанлықтан, олар Оннан қорқатуғын еди. 19 Кеш болғанда, Ийса шәкиртлери менен қаладан шығып кетти. 20 Олар ерте азанда ѳтип баратырып, әнжир ағашының тамырына дейин қуўрап қалғанын кѳрди. 21 Петр болған ўақыяны есине түсирип, Ийсаға: – Устаз! Ќара, Сен ғарғаған әнжир ағашы қуўрап қалыпты, – деди. 22 Ийса оларға жуўап берип: – Ќудайға исениңлер. 23 Сизлерге шынын айтып турман: егер ким де ким бул таўға: «Орныңнан кѳтерилип, теңизге қула», – десе ҳәм кеўлинде гүманланбай, айтқанының орынланатуғынына исенсе, оның айтқаны орынланады. 24 Сонлықтан да, сизлерге айтатуғыным: дуўа еткениңизде нени сорасаңлар да, алғаныңызға исениң, сонда ол сизлерге бериледи. 25 Дуўа етип турғаныңызда, биреўге ѳкпели болсаңыз, оны кешириң, сонда аспандағы Єкеңиз де сизлердиң гүналарыңызды кеширеди, – деди. 27 Олар және Ерусалимге келди. Ийса Ибадатхананың ҳәўлисинде айланып жүргенде, Оған бас руўханийлер, диний муғаллимлер ҳәм ақсақаллар келип, 28 Оннан: – Сен буларды қандай бийлик пенен ислеп жүрсең? Саған бул ислерди ислеўге ким бийлик берген? – деп сорады. 29 Ийса оларға жуўап берип: – Мен де сизлерге бир сораў берейин, жуўап бериңлер. Сонда Мен де буларды қандай бийлик пенен ислейтуғынымды айтаман. 30 Яқыяның шомылдырыўы аспаннан болды ма ямаса адамлардан ба? Жуўап бериңлер, – деди. 31 Олар ѳз ара ойласа баслады: «Егер „аспаннан“ десек, Ол: „Сонда неге оған исенбедиңлер“, дейди. 32 „Адамлардан“ дейик пе?» Бирақ ондай деўге халықтан қорқты, себеби ҳәмме Яқыяны ҳақыйқый пайғамбар деп санайтуғын еди. 33 Сонлықтан олар Ийсаға: – Билмеймиз, – деп жуўап берди. Ийса оларға: – Мен де сизлерге бул ислерди қандай бийлик пенен ислейтуғынымды айтпайман, – деди.

Марк 12

1 Ийса оларға тымсаллар менен сѳйлей баслады: – Бир адам жүзим бағын отырғызып, оны дийўал менен қоршапты ҳәм жүзимниң суўын сығыўға арналған шуқыр қазып, гүзет минарасын орнатыпты. Соңынан бағын дийханларға ижараға берип, ѳзи узақ жерге кетип қалыпты. 2 Терим мәўсими келгенде, ол бағдың жемисинен тийисли үлесин алыў ушын, дийханларға ѳзиниң бир хызметшисин жиберипти. 3 Бирақ олар хызметшини услап алып сабап, қуры қол қайтарыпты. 4 Ол және оларға басқа хызметшисин жибергенде, оның басын жарып, бийабырай қылыпты. 5 Сонда ол және басқа бир хызметшисин жибергенде, олар оны ѳлтирипти. Ол және де кѳп басқа хызметшилерин жибергенде, гейбиреўлерин сабап, гейбиреўлерин ѳлтирипти. 6 Енди бир ғана адам, оның сүйикли улы қалыпты. Ең ақырында ол: «Улымды ҳүрмет етер» деп, оларға ѳз улын жиберипти. 7 Бирақ дийханлар бир-бирине: «Бул – мийрасхор-ғо. Жүриңлер, оны ѳлтирейик, сонда мийрас мүлки бизлерге қалады», – десипти. 8 Солай етип, оны услап алып ѳлтирип, жүзим бағынан сыртқа шығарып таслапты. 9 Енди жүзим бағының ийеси не ислейди? Ол келип, дийханларды жоқ қылады да, жүзим бағын басқаларға береди. 10 Сизлер мына Мухаддес Жазыўды оқымағансызлар ма: «Ќурылысшылардың керексиз деп таслаған тасы, Үйдиң мүйешиниң тийкарғы тасы болды. 11 Ийемиз қылған бул ис, Кѳзимизге әжайып кѳринди!» 12 Олар бул тымсалдың ѳзлерине қарсы айтылғанын билип, Ийсаны қолға алыўға тырысты. Бирақ халықтан қорққанлықтан Оны қалдырып, кетип қалды. 13 Соңынан олар Ийсаны сѳзинен тутыў ушын, парисейлердиң ҳәм Ҳиродтың адамларының гейбиреўлерин Оған жиберди. 14 Олар Ийсаға келип: – Устаз! Бизлер Сениң дурыс адам екениңди ҳәм жағымпазлық етпейтуғыныңды билемиз. Ѳйткени Сен адамлардың бет-жүзине қарамай, Ќудайдың жолын дурыс үйретип отырсаң. Рим патшасы-Ќайсарға салық тѳлеў дурыс па ямаса надурыс па? Тѳлеўимиз керек пе ямаса керек емес пе? – деп сорады. 15 Бирақ Ийса олардың еки жүзлилигин билип: – Мени неге сынап атырсызлар? Маған бир динар әкелиңлер, кѳрейин, – деди. 16 Олар алып келгенде, Ол: – Бунда кимниң сүўрети бар ҳәм кимниң аты жазылған? – деп сорады. Олар: – Рим патшасы-Ќайсардың, – деди. 17 Сонда Ийса оларға жуўап берип: – Ќайсардың ҳақын Ќайсарға, Ќудайдың ҳақын Ќудайға бериңлер, – деди. Олар Оған таң қалысты. 18 Соңынан қайта тирилиў жоқ деўши саддукейлердиң бир нешеси Ийсаға келип: 19 – Устаз! Муўса бизлерге: «Егер биреўдиң ағасы баласыз ѳлип, ҳаялын қалдырса, иниси оның ҳаялын алып, ѳз ағасының урпағын даўам еттирсин», – деп жазып қалдырған. 20 Ағайинли жети жигит бар еди. Олардың бириншиси үйленип, изинде бала қалдырмай ѳлип кетти. 21 Сол ҳаялды екиншиси алып, ол да изинде бала қалдырмай ѳлип кетти. Үшиншисине де солай болды. 22 Жети ағайинлиниң ҳеш қайсысы да изинде бала қалдырмастан ѳлип кетти. Ең соңында ҳаялдың ѳзи де қайтыс болды. 23 Олар қайта тирилгенде, ҳаял қайсысының ҳаялы болады? Себеби ол жетеўине де ҳаял болған-ғо, – деп сорады. 24 Ийса оларға жуўап берип: – Сизлер Мухаддес Жазыўларды да, Ќудайдың қүдиретин де билмегенликтен алжасып турсызлар. 25 Ѳйткени адамлар ѳлимнен қайта тирилгенде үйленбейди де, турмысқа да шықпайды, ал аспандағы периштелер сыяқлы болады. 26 Ѳлгенлердиң қайта тирилиўи туўралы Муўсаның китабында, жанып турған пута ҳаққында аятта, Ќудайдың не айтқанын оқымағансызлар ма? Ќудай Муўсаға: «Мен – Ибрайымның Ќудайыман, Ысақтың Ќудайыман, Яқыптың Ќудайыман», – деген-ғо. 27 Ќудай ѳлилердиң емес, ал тирилердиң Ќудайы. Сизлер қатты алжасып турсызлар, – деди. 28 Диний муғаллимлердиң бири олардың тартысларын еситти. Ийсаның оларға жақсы жуўап бергенин кѳрип, Оннан: – Буйрықлардың ишинде ең баслысы қайсы? – деп сорады. 29 Ийса оған: – Ең баслы буйрық бул: «Тыңла, Израил! Ќудайымыз болған Ийемиз – жалғыз Ийемиз. 30 Ийең болған Ќудайыңды пүткил жүрегиң, пүткил жаның, пүткил ақыл-ойың ҳәм пүткил күшиң менен сүй». 31 Екиншиси мынадай: «Ѳзиңди сүйгениң сыяқлы, жаныңдағы адамды да сүй». Булардан уллы буйрық жоқ, – деди. 32 Диний муғаллим Оған: – Аўа, Устаз! «Ќудай – жалғыз, Оннан басқа қудай жоқ», – деп дурыс айттың. 33 Ќудайды пүткил кеўлиң, пүткил ақылың, пүткил күшиң менен сүйиў ҳәм ѳзиңди сүйгениң сыяқлы, жаныңдағы адамды да сүйиў – жағылған ҳәмме қурбанлықлардан ҳәм Ќудай жолына берилген садақалардан артық, – деди. 34 Ийса оның ақылға сай жуўап бергенин кѳрип: – Сен Ќудай Патшалығынан алыс емессең, – деди. Соннан соң, Оған сораў бериўге ҳеш кимниң батылы бармады. 35 Ийса Ибадатханада адамларға тәлим берип атырып: – Ќалайынша диний муғаллимлер Масихты Даўыттың Урпағы дейди? 36 Даўыттың ѳзи Мухаддес Руўхтан илҳамланып, былай деген-ғо: «Ийем мениң Ийеме айтты: „Душпанларыңды аяғыңның астына бастырмағанымша, Мениң оң жағымда отыр!“» 37 Даўыттың ѳзи Оны «Ийем» деп атаған болса, Ол қалайынша оның Урпағы болады? – деп сорады. Кѳп халық Оны қуўаныш пенен тыңлады. 38 Ийса тәлим берип: – Диний муғаллимлерден сақ болыңлар! Олар узын кийим кийип жүриўди, базар майданларында ѳзлерине сәлем берилиўин, 39 мәжилисханаларда сыйлы орында, зыяпатларда тѳрде отырыўды жақсы кѳреди. 40 Олар жесир ҳаяллардың үйлерин жалмап жутып, кѳзге кѳриниў ушын узын дуўа етеди. Бундай адамлар ең аўыр жаза алады, – деди. 41 Ийса Ибадатханадағы садақа қутысының қарсысында халықтың қутыға ақша салыўына қарап отырды. Байлардың кѳбиси кѳп ақша салды. 42 Сонда бир жарлы жесир ҳаял келип, еки тийин салды. 43 Ийса шәкиртлерин қасына шақырып алып: – Сизлерге шынын айтып турман: бул жарлы жесир ҳаял қутыға ақша салғанлардың ҳәммесинен кѳп салды. 44 Себеби олардың ҳәммеси ѳз байлықларынан аўысқанын салды. Ал бул ҳаял жарлы болса да, күн кѳрисине керекли барлық ақшасын салды, – деди.

Марк 13

1 Ийса Ибадатханадан шығып баратырғанда, шәкиртлериниң бири: – Устаз, қара, қандай әжайып таслар, қандай әжайып имаратлар! – деди. 2 Ийса оған: – Мына саўлатлы имаратларды кѳрип турсаң ба? Бул жерде тас үстинде тас қалмайды, ҳәммеси қыйратылады, – деди. 3 Соңынан Ийса Зәйтүн таўында, Ибадатхананың қарсы алдында отырғанда, Петр, Яқып, Юхан ҳәм Андрей аўлақта Оннан: 4 – Бизлерге айт, булар қашан болады ҳәм булардың ҳәммесиниң болатуғынын қандай белги билдиреди? – деп сорады. 5 Сонда Ийса оларға былай деп айта баслады: – Биреўлердиң сизлерди алдаўынан сақ болыңлар! 6 Ѳйткени кѳплер Мениң атым менен келип: «Мен – Масихпан» деп, кѳп адамларды алдайды. 7 Сизлер урыслардың шаўқымын ҳәм урыслар ҳаққында мыш-мышларды еситкенде қәўетерленбеңлер. Булардың болыўы шәрт, бирақ бул еле ақыры емес. 8 Себеби миллет миллетке қарсы, патшалық патшалыққа қарсы кѳтериледи. Кѳп жерлерде жер силкиниўлер ҳәм ашаршылықлар болады. Бул ўақыялар толғақ азабының басланыўындай болады. 9 Ѳзлериңизге сақ болыңлар! Ѳйткени сизлер ҳүким етилиўге услап берилесизлер ҳәм мәжилисханаларда таяқ жейсизлер. Және де, Мен себепли ҳәкимлер ҳәм патшалардың алдыларына апарылып, оларға гүўалық бересизлер. 10 Бирақ дәслеп Хош Хабар ҳәмме халықларға жәрияланыўы шәрт. 11 Сизлерди услап алып, ҳүким етиўге апаратырғанда, не айтыўды ойлап, алдын ала тынышсызланбаңлар. Сол ўақытта сизлерге не берилсе, соны айтыңлар. Себеби сизлер емес, ал Мухаддес Руўх сѳйлейди. 12 Туўысқаны туўысқанын, әкеси баласын ѳлимге услап береди. Балалары да ата-аналарына қарсы шығып, оларды ѳлтиртеди. 13 Мениң атым себепли, сизлерди ҳәмме жек кѳреди. Бирақ ақырына дейин шыдаған қутқарылады. 14 – Ўайран етиўши жеркенишлиниң турыўға болмайтуғын жерде турғанын кѳргениңизде (оқыған адам мәнисин түсинсин), Яҳудиядағылар таўларға қашсын! 15 Ким де ким үйиниң тѳбесинде болса, тѳменге түспесин ҳәм бир нәрсе алайын деп үйине кирмесин. 16 Ал ким де ким атызда болса, шапанын алыў ушын изине қайтпасын. 17 Сол күнлери жүкли ҳәм емизиўли ҳаялларға қандай қыйын болады! 18 Булардың қыс мәўсиминде болмаўы ушын дуўа етиңлер. 19 Ѳйткени сол күнлери Ќудай бул дүньяны жаратқаннан бери усы күнге дейин болмаған ҳәм қайтып болмайтуғын апат болады. 20 Егер Ийемиз сол күнлердиң санын қысқартпағанда, ҳеш ким аман қалмас еди. Бирақ Ол Ѳзиниң таңлап алғанлары ушын, сол күнлердиң санын қысқартты. 21 Сонда егер сизлерге биреў: «Ќараңлар, Масих бул жерде» ямаса: «Ќараңлар, Ол ана жерде» десе, исенбеңлер. 22 Себеби жалған масихлар ҳәм жалған пайғамбарлар пайда болып, егер мүмкин болса, таңлап алынғанларды алдаў ушын, кәраматлы белгилер ҳәм таң қаларлық ислерди кѳрсетеди. 23 Сонлықтан сақ болыңлар! Мен ҳәммесин сизлерге алдын ала айтып атырман. 24 – Бирақ сол күнлери, сол апаттан кейин, «күн қараңғыланады, ай ѳз жақтысын түсирмейди. 25 Жулдызлар аспаннан түсип, аспан күшлери силкинеди». 26 Сонда адамлар Адам Улының уллы қүдирет ҳәм салтанат пенен бултларда киятырғанын кѳреди. 27 Ол Ѳз периштелерин жиберип, дүньяның тѳрт тәрепинен, жердиң шетинен баслап аспанның шетине дейин, Ѳзиниң таңлап алғанларын жыйнап алады. 28 – Єнжир ағашын мысалға алыңлар: оның шақалары жумсарып, жапырақ шығара баслағанда, жаздың жақын екенин билесизлер. 29 Сол сыяқлы, усы ўақыялардың орынланып атырғанын кѳрсеңлер, Адам Улының жақынлап, есик алдында турғанын билиңлер. 30 Сизлерге шынын айтып турман: бул әўлад жоқ болып кетпестен бурын булардың ҳәммеси болады. 31 Аспан ҳәм жер жойылады, бирақ Мениң сѳзлерим ҳеш қашан жойылмайды. 32 – Сол күнди ямаса сол саатты ҳеш ким де билмейди: аспандағы периштелер де, Улдың Ѳзи де, тек ғана Єкем биледи. 33 Абайлаңлар ҳәм сергек болыңлар, ѳйткени сол ўақыттың қашан келетуғынын билмейсизлер. 34 Бул – бир адамның саяхатқа кетип баратырып, үйиндеги хызметшилерине басқарыўға бийлик бергени ҳәм ҳәр бирине ис тапсырып, дәрўаза қараўылына сергек болыўды буйырғаны сыяқлы. 35 Солай етип, сизлер де сергек болыңлар. Себеби үй ийесиниң кеште ме, ярым ақшамда ма, қораз шақырғанда ма, ерте азанда ма, қашан келетуғынын билмейсизлер. 36 Ол күтилмегенде келип, сизлердиң уйықлап атырғаныңызды кѳрмесин. 37 Сизлерге айтатуғынымды ҳәммеге айтаман: сергек болыңлар!

Марк 14

1 Ќутқарылыў ҳәм Ашытқысыз нан байрамына еки күн қалған еди. Бас руўханийлер ҳәм диний муғаллимлер Ийсаны ҳийле менен услап алып, ѳлтириўдиң жолын излестирди. 2 Бирақ олар: «Халық арасында қозғалаң болмаўы ушын, бул исти байрам күнлери ислемейик», – дести. 3 Ийса Бетанияда, бурын мақаў кесел болған Симонның үйинде, дастурхан басында отырғанда, мәрмер ыдыста сап нардтан исленген қымбат баҳалы әтир майы бар бир ҳаял келди. Ол ыдысты сындырды да, майды Ийсаның басына қуйды. 4 Гейбиреўлер ашыўланып, бир-бирине: – Бул май неге бийкарға ысырап етилди? 5 Оны үш жүз динардан да қымбатыраққа сатып, ақшасын жарлыларға үлестирип бериўге болар еди-ғо, – десип, ҳаялды айыплай баслады. 6 Бирақ Ийса: – Ҳаялды тынышына қойыңлар. Оны неге уялтып атырсызлар? Ол Маған жақсылық иследи-ғо. 7 Ѳйткени жарлылар сизлер менен бәрқулла бирге, оларға қәлеген ўақтыңызда жәрдем бере аласызлар. Бирақ Мен сизлер менен бәрқулла бирге болмайман. 8 Ол қолынан келгенин иследи. Мениң денеме алдын ала әтир май қуйып, оны жерлеўге таярлады. 9 Сизлерге шынын айтып турман: Хош Хабар дүньяның қай жеринде жәрияланса да, бул ҳаял еске алынып, оның ислеген иси айтылатуғын болады, – деди. 10 Соңынан он еки шәкирттиң бири болған Яҳуда Исқариот Ийсаны услап бериў ушын бас руўханийлерге барды. 11 Олар буны еситип, қуўанысып қалды ҳәм оған гүмис теңге бериўди ўәде етти. Яҳуда да Ийсаны услап бериўге қолайлы пайыт изледи. 12 Ашытқысыз нан байрамының биринши күни Ќутқарылыў байрамының қозысы шалынғанда, шәкиртлери Ийсаға: – Ќутқарылыў байрамының асын жеўиң ушын, бизлердиң қай жерге барып таярлық кѳриўимизди қәлейсең? – дести. 13 Ол шәкиртлериниң екеўин жиберип, оларға: – Ќалаға барыңлар, ол жерде сизлерге гүзе менен суў кѳтерип киятырған адам гезлескенде, оның изине ериңлер. 14 Ол кирген үйдиң ийесине: «Устазымыз: „Шәкиртлерим менен бирге байрам асын жейтуғын бѳлме қәне?“ – деп сорап атыр», деңлер. 15 Ол сизлерге тѳсеклер тѳселип таяр турған жоқарыдағы үлкен бѳлмени кѳрсетеди. Бизлерге сол жерде байрам асын таярлаңлар, – деди. 16 Шәкиртлери шығып, қалаға келди ҳәм Ийсаның айтқанларын таўып, байрам асын таярлады. 17 Кеш болғанда, Ийса он еки шәкирти менен бирге келди. 18 Олар аўқатланып отырғанда, Ийса: – Сизлерге шынын айтып турман: Мениң менен аўқатланып отырған араңыздағы бириңиз Маған сатқынлық ислейди, – деди. 19 Олар қапа болып, биринен соң бири Оннан: – Мен емеспен-ғо, я? – деп сорай баслады. 20 Ийса оларға жуўап берип: – Он еки шәкиртимниң бири, Мениң менен бир табаққа нанын малып атырған адам – сол. 21 Адам Улы Ѳзи ҳаққында жазылғандай баратыр, бирақ Адам Улына сатқынлық қылыўшы ҳәсирет шегеди! Ол адамның бул дүньяға келмегени ѳзи ушын жақсырақ болар еди, – деди. 22 Олар аўқатланып отырғанда, Ийса нан алып, Ќудайға шүкирлик етти. Оны сындырып, шәкиртлерине берди де: – Алыңлар, бул – Мениң денем, – деди. 23 Соң кесени алып, Ќудайға шүкирлик етти де, оларға берди. Оннан ҳәммеси ишти. 24 Оларға: – Бул – кѳп адамлар ушын тѳгилетуғын, Жаңа Келисимди бекитетуғын Мениң қаным. 25 Сизлерге шынын айтып турман: Ќудай Патшалығында жаңасын ишетуғын күниме дейин, жүзим ишимлигинен қайтып ишпеймен, – деди. 26 Соңынан олар Ќудайды жырлайтуғын қосық айтып, Зәйтүн таўына кетти. 27 Ийса оларға: – Сизлердиң ҳәммеңиз Мени таслап кетесизлер. Себеби былай деп жазылған: «Шопанды урғанымда, Ќойлар тарқап кетеди». 28 Бирақ қайта тирилгенимнен кейин, сизлерден бурын Галилаға бараман, – деди. 29 Петр Оған: – Сени ҳәммеси таслап кетсе де, мен таслап кетпеймен, – деди. 30 Сонда Ийса оған: – Саған шынын айтып турман: бүгин түнде қораз еки рет шақыраман дегенше, сен Меннен үш рет танасаң, – деди. 31 Бирақ Петр қызып кетип: – Маған Сениң менен бирге ѳлиўге туўра келсе де, Сеннен ҳеш қашан танбайман, – деди. Ќалғанларының ҳәммеси де солай деди. 32 Олар Гетсемани деп аталатуғын жерге келди. Ийса шәкиртлерине: – Мен дуўа етип боламан дегенше, сизлер усы жерде отырыңлар, – деди. 33 Ѳзи менен бирге Петр, Яқып ҳәм Юханды алып, қатты қәўетерленип, қыйнала баслады. 34 Оларға: – Жаным ѳлердей қыйналып тур. Сизлер усы жерде қалып, сергек болып турыңлар, – деди. 35 Шетирек шығып, жерге жығылды да, мүмкин болса бул сааттың Ѳзинен ѳтиўин сорап, дуўа ете баслады. 36 – Єке, Єкежаным! Саған ҳәммеси мүмкин. Бул азап кесесин Меннен ѳткизип жибер. Бирақ Мениң емес, Сениң қәлегениң болсын, – деди. 37 Ийса шәкиртлериниң қасына қайтып келип, олардың уйықлап атырғанын кѳрди де, Петрге: – Симон, уйықлап атырсаң ба? Уйықламай бир саат та отыра алмадың ба? 38 Азғырылмаўыңыз ушын сергек болып, дуўа етиңлер. Руўх қәлейди, бирақ дене ҳәлсиз, – деди. 39 Ол және барып, сол сѳзлерин айтып, дуўа етти. 40 Ќайтып келип, олардың және уйықлап атырғанын кѳрди. Ѳйткени кѳзлерин уйқы басқан еди. Олар Ийсаға не деп жуўап берерин билмеди. 41 Ийса үшинши рет қайтып келип, оларға: – Сизлер еле уйықлап, дем алып атырсызлар ма? Болды, ўақыт келди. Адам Улы гүнакарлардың қолына услап бериледи. 42 Турыңлар, кеттик. Ќараңлар, Маған сатқынлық қылыўшы жақынлады, – деди. 43 Тап сол ўақытта, Ийса еле сѳйлеп турғанда, он еки шәкиртиниң бири Яҳуда келди. Оның менен бирге бас руўханийлер, диний муғаллимлер ҳәм ақсақаллар жиберген бир топар адамлар бар еди. Адамлар қолына қылыш ҳәм шоқмар услаған еди. 44 Сатқынлық қылыўшы оларға белги берип: «Мен кимди сүйсем, Ол – Соның Ѳзи. Оны услап, абайлап алып кетиңлер», – деген еди. 45 Яҳуда келди де, дәрриў Ийсаға жақынласып, Оған: – Устаз! – деп, Оны сүйди. 46 Ал адамлар Ийсаға қол салып, услап алды. 47 Бирақ Ийсаның қасында турғанлардың биреўи қылышын суўырып алып, бас руўханийдиң қулының қулағын шаўып таслады. 48 Сонда Ийса оларға: – Мени услаў ушын, жынаятшыға қарсы шыққандай болып, қылыш ҳәм шоқмар алып келдиңлер ме? 49 Мен ҳәр күни сизлер менен Ибадатханада бирге болып, тәлим бергенимде, Мени усламадыңлар. Бирақ, Мухаддес Жазыўлар орынланыўы шәрт, – деди. 50 Сонда шәкиртлериниң ҳәммеси Оны таслап, қашып кетти. 51 Жалаңаш денесине таўар ораған бир жас жигит Оның изине ерип баратыр еди. Олар оны услап алғанда, 52 ол оранған таўарын таслап, жалаңаш қашып кетти. 53 Олар Ийсаны бас руўханийге апарды. Ол жерге ҳәмме бас руўханийлер, ақсақаллар ҳәм диний муғаллимлер жыйналды. 54 Петр Ийсаға бас руўханийдиң ҳәўлисиниң ишине дейин узақтан ерип келип, ҳәўлиде сақшылар менен бирге отқа жылынып отырды. 55 Бас руўханийлер ҳәм пүткил жоқарғы кеңес Ийсаны ѳлим жазасына ҳүким етиў ушын, Оған қарсы гүўалық изледи, бирақ таба алмады. 56 Себеби кѳп адамлар Оған қарсы жалған гүўалықлар берсе де, гүўалықлары бир-бирине сәйкес келмес еди. 57 Соңынан гейбиреўлер орнынан турып, Оған қарсы жалған гүўалық берип: 58 – Бизлер Оның: «Адам қолынан қурылған бул Ибадатхананы Мен бузып таслап, үш күнниң ишинде адам қолынан қурылмаған басқа Ибадатхана қураман», – дегенин еситтик, – деди. 59 Бирақ олардың гүўалығы да сәйкес келмеди. 60 Сонда бас руўханий ортаға шығып, Ийсадан: – Олар Саған қарсы гүўалық берип атыр-ғо. Сен неге ҳеш жуўап бермейсең? – деп сорады. 61 Бирақ Ийса үндемеди ҳәм ҳеш жуўап қайтармады. Бас руўханий Оннан және: – Алғыслының Улы – Масих Сенбисең? – деп сорады. 62 Ийса: – Аўа, Мен. Сизлер Адам Улының Ќүдиретли Ќудайдың оң жағында отырғанын ҳәм аспандағы бултларда киятырғанын кѳресизлер, – деди. 63 Сонда бас руўханий ѳз кийимлерин жыртып: – Енди бизлерге гүўалардың неге кереги бар? 64 Ќудайға тил тийгизгенин еситтиңлер-ғо. Сизлердиң қарарыңыз қандай? – деди. Олардың ҳәммеси Ийсаны ѳлим жазасына ҳүким етиўге қарар етти. 65 Гейбиреўлер Оған түкире баслады ҳәм бетин байлап, Оны мушлап урды да, Оған: – Ќәнекей, ўәлийлик ет, – дести. Сақшылар да Оны шапалақ пенен урды. 66 Петр ишки ҳәўлиде отырғанда, бас руўханийдиң шоры қызларынан бири келди. 67 Ол отқа жылынып отырған Петрди кѳрип, оған тигилип қарады да: – Сен де сол Насыралы Ийса менен бирге едиң-ғо, – деди. 68 Бирақ Петр танып: – Сениң не айтып турғаныңды билмеймен ҳәм түсинбеймен, – деди де, сыртқы ҳәўлиге шығып кетти. 69 Шоры қыз оны кѳрип, сол жердегилерге және: – Бул адам – солардың бири, – деп айта баслады. 70 Бирақ Петр және танды. Бираздан соң, сол жерде турғанлар Петрге: – Расында да, сен солардың бирисең, ѳйткени галилалысаң-ғо, – деди. 71 Ол: – Сизлер айтып турған бул Адамды мен танымайман, – деп ант ишип, ѳзин ѳзи ғарғай баслады. 72 Сол ўақытта-ақ қораз екинши рет шақырды. Петр Ийсаның ѳзине: «Ќораз еки рет шақыраман дегенше, сен Меннен үш рет танасаң», – деген сѳзи есине түсип, жылап жиберди.

Марк 15

1 Таң атыўдан бас руўханийлер, ақсақаллар, диний муғаллимлер ҳәм пүткил жоқарғы кеңес мәсләҳәтлесип алды да, Ийсаны байлап, римли ҳәким Пилатқа апарып тапсырды. 2 Пилат Оннан: – Сен Яҳудийлердиң Патшасымысаң? – деп сорады. Ийса оған: – Сол екенимди ѳзиң айттың, – деп жуўап берди. 3 Бас руўханийлер Оны кѳп нәрселерде айыплады. 4 Пилат және Ийсадан сорап: – Сен ҳеш жуўап бермейсең бе? Ќара, олар Саған қаншама айып тағып атыр, – деди. 5 Бирақ Ийса ҳеш жуўап бермегенликтен, Пилат ҳайран қалды. 6 Ҳәр Ќутқарылыў байрамында Пилат халық сораған бир тутқынды босатып беретуғын еди. 7 Сол ўақытта қамақта қозғалаң ўақтында ѳзиниң шериклери менен адам ѳлтирген Бараба деген бир адам бар еди. 8 Халық Пилатқа келип, әдеттегидей ислейтуғын исин олар ушын ислеп, бир тутқынды босатып бериўин сорай баслады. 9 Пилат олардан: – Яҳудийлердиң Патшасын босатып бериўимди қәлейсизлер ме? – деп сорады. 10 Себеби ол бас руўханийлердиң Ийсаны ѳзине күншиллик пенен услап бергенин билетуғын еди. 11 Бирақ бас руўханийлер халықты үгитлеп, Ийсаның орнына Барабаны босатып бериўди талап еттирди. 12 Пилат оларға және: – Олай болса, сизлер Яҳудийлердиң Патшасы деп атаған Адамға не ислейин? – деди. 13 Олар: – Оны атанақ ағашқа шегелет! – деп бақырысты. 14 Пилат олардан: – Ол қандай жаманлық иследи, ақыры? – деп сорады. Бирақ олар қаттырақ бақырысып: – Оны атанақ ағашқа шегелет! – деди. 15 Сонда Пилат халықты қанаатландырыў ушын Барабаны босатып берди. Ал Ийсаны қамшылатқаннан соң, атанақ ағашқа шегелеўге тапсырды. 16 Єскерлер Ийсаны ҳүкимет сарайының ишки ҳәўлисине алып барып, пүткил әскерлерди жыйнады. 17 Олар Ийсаға шым қызыл шапан кийгизди де, тикенли шыбықлардан таж ѳрип, басына салды. 18 Соңынан: – Жасасын, Яҳудийлердиң Патшасы! – деп бақырыса баслады. 19 Басына қамыс пенен урып, Оған түкирди де, алдында дизе бүгип, тәжим етти. 20 Масқаралап болғаннан соң, олар Ийсаның үстиндеги шым қызыл шапанды шешип алып, Оған Ѳз кийимин кийгизди де, атанақ ағашқа шегелеў ушын алып кетти. 21 Искендер ҳәм Руфустың әкеси, Симон деген киренели бир адам аўылдан киятырып, сол жерден ѳтип баратыр еди. Оны Ийсаның атанақ ағашын арқалап алып жүриўге мәжбүрледи. 22 Олар Ийсаны Голгота деп аталған, яғный «Бас сүйек орны» дегенди аңлататуғын жерге алып келди. 23 Оған мирра қосылған шарапты бергенде, Ол ишиўден бас тартты. 24 Ийсаны атанақ ағашқа шегелеп болғаннан соң, ким не алар екен деп шек тасласып, ѳз ара Оның кийимлерин бѳлисти. 25 Олар Ийсаны атанақ ағашқа шегелегенде, саат азанғы тоғыз еди. 26 Оның бас бетинде айыбын кѳрсететуғын: «ЯҲУДИЙЛЕРДИЊ ПАТШАСЫ» деген жазыў бар еди. 27 Ийса менен бирге еки қарақшыны да, биреўин оң, екиншисин сол тәрепине атанақ ағашқа шегеледи. 29 Ѳтип баратырғанлар басларын шайқады ҳәм Оның үстинен күлип: – Ҳәй, Ибадатхананы бузып, Оны үш күнниң ишинде қайта тиклейжақ болған, Сен! 30 Ѳзиңди Ѳзиң қутқарып, атанақ ағаштан түсип кѳрши! – деди. 31 Бас руўханийлер менен диний муғаллимлер де Оны мазақ қылып, бир-бирине: – Бул басқаларды қутқарып, Ѳзин Ѳзи қутқара алмайды! 32 Израилдың Патшасы Масих ҳәзир атанақ ағаштан түссин, сонда бизлер кѳрип, Оған исенемиз, – дести. Ийса менен бирге атанақ ағашқа шегеленгенлер де Оны мазақ етти. 33 Түски саат он екиден баслап, түстен кейин саат үшке дейин пүткил жерди қараңғылық қаплап турды. 34 Саат үште Ийса қатты даўыс пенен: – Елой, Елой! Лама сабахтани? – деп бақырды. Бул: «Ќудайым, Ќудайым! Неге Мени таслап кеттиң?» – дегенди аңлатады. 35 Сол жерде турғанлардың гейбиреўлери буны еситип: – Ќараңлар, Ол Илиясты шақырып атыр, – дести. 36 Сонда бир адам жуўырып барып, сорғышты сирке суўына сиңдирди ҳәм оны бир таяққа қадады да, Оған ишиўге берип: – Тоқтай турың! Илияс келип, Оны түсирип алар ма екен, кѳрейик! – деди. 37 Ал Ийса қатты бақырды да, жан тапсырды. 38 Сол ўақытта Ибадатхананың Мухаддесханасындағы перде жоқарыдан тѳменге дейин қақ айырылып, екиге бѳлинди. 39 Ийсаның қарсысында турған жүзбасы Оның усылай жан тапсырғанын кѳрип: – Ҳақыйқаттан да, бул Адам – Ќудайдың Улы екен, – деди. 40 Сол жерде узақтан қарап турған бир неше ҳаял бар еди. Олардың арасында: магдалалы Мәриям, кишкене Яқып пенен Иосестиң анасы Мәриям ҳәм Саломия болды. 41 Олар Ийсаға Галилада болған ўақтында ерип жүрип, Оған хызмет еткен еди. Ол жерде Ийса менен бирге Ерусалимге келген басқа кѳп ҳаяллар да бар еди. 42 Күн кеш болды. Бул күн таярлық күни, яғный шемби күнинен алдыңғы жума күни еди. 43 Сонда жоқарғы кеңестиң ҳүрметли ағзасы, Ќудайдың Патшалығын күтиўши ариматиялы Юсуп келди. Ол батыллық пенен Пилаттың алдына кирди де, Ийсаның денесин сорады. 44 Пилат Ийсаның әлле қашан ѳлгенине ҳайран қалып, жүзбасыны шақыртып алды да: – Ѳлгенине кѳп ўақыт болды ма? – деп сорады. 45 Жүзбасыдан билип алғаннан соң, ол денени Юсупке берди. 46 Юсуп кепинлик таўар сатып алды. Ол Ийсаның денесин атанақ ағаштан түсирип алып, кепин менен орады да, жартаста ойылған қәбирге қойып, қәбирдиң аўзына бир тасты домалатып қойды. 47 Магдалалы Мәриям менен Иосестиң анасы Мәриям Ийсаның қай жерге қойылғанын кѳрди.

Марк 16

1 Дем алыс күни ѳткеннен соң, магдалалы Мәриям, Яқыптың анасы Мәриям ҳәм Саломия Ийсаның денесине жағыў ушын хош ийисли май сатып алды. 2 Олар ҳәптениң биринши күни, яғный екшемби күни қуяш шығыўдан таң азанда қәбирге келди. 3 Ѳз ара: – Ќәбирдиң аўзындағы тасты бизлерге ким домалатып берер екен? – деп сѳйлести. 4 Бирақ басларын кѳтерип қарап, тастың домалатып тасланғанын кѳрди. Тас жүдә үлкен еди. 5 Ќәбирдиң ишине кирген олар оң тәрепте отырған ақ кийимли бир жас жигитти кѳрип, қорқып кетти. 6 Жигит оларға: – Ќорқпаңлар! Сизлер атанақ ағашқа шегеленген Насыралы Ийсаны излеп жүрсизлер-ғо. Ол қайта тирилди, Ол бул жерде жоқ. Мине, Оның қойылған жери. 7 Енди барып, Оның шәкиртлерине ҳәм Петрге: «Ол сизлерден бурын Галилада болады. Ѳзиниң айтқанындай, Оны сол жерде кѳресизлер», – деп айтыңлар, – деди. 8 Ҳаяллар қатты қорқысып ҳәм қалтырасып, қәбирден шығып қашып кетти. Ќорққанлықтан, ҳеш кимге ҳеш нәрсе айтпады. 9 Ийса ҳәптениң биринши күни, яғный екшемби күни ерте таңда қайта тирилип, биринши болып магдалалы Мәриямға кѳринди. Ийса бурын оннан жети жинди қуўып шығарған еди. 10 Мәриям барып, буны Ийса менен бирге болғанларға хабарлады. Олар жылап, қайғырып отырған еди. 11 Бирақ олар Ийсаның тири екенин ҳәм Мәриямның Оны кѳргенин еситсе де, исенбеди. 12 Соңынан Ийса аўылға баратырған олардың екеўине басқаша түрде кѳринди. 13 Олар қайтып келип, басқа шәкиртлерге хабарлағанда, оларға да исенбеди. 14 Соңынан Ийса аўқатланып отырған он бир шәкиртине кѳринип, оларды исенбеўшиликте ҳәм қайсарлықта айыплады. Ѳйткени олар Оның тирилгенин кѳргенлерге исенбеген еди. 15 Ийса оларға былай деди: – Пүткил дүнья бойлап жүриңлер ҳәм барлық адамларға Хош Хабарды жәриялаңлар. 16 Ким де ким исенип шомылдырылса, қутқарылады, ал ким де ким исенбесе, ҳүким етиледи. 17 Исенгенлер менен мынадай кәраматлы белгилер бирге болады: Мениң атым менен жинлерди қуўып шығарып, жаңа тиллерде сѳйлейди. 18 Ќоллары менен жыланларды услап алса да ҳәм уўлы зат ишсе де, оларға зыян келмейди. Аўырыўлардың үстилерине қолларын қойғанда, олар шыпа табады. 19 Ийемиз Ийса оларға усыларды айтып болғаннан соң, аспанға алынды ҳәм Ќудайдың оң тәрепине отырды. 20 Ал шәкиртлери барып, ҳәмме жерде Хош Хабарды жәриялап жүрди. Ийемиз олар менен бирге ислеп, Ѳз сѳзин кәраматлы белгилер арқалы тастыйықлайтуғын еди.

Лука 1

1 Арамызда болып ѳткен белгили ўақыяларды кѳплердиң әлле қашан баян етпекши болғаны бизлерге мәлим. 2 Олар бул ўақыяларға бастан-ақ гүўа болғанлардың ҳәм Хош Хабарды жәриялаўшылардың бизлерге жеткизген нәрселерин жазған еди. 3 - 4 Солай етип, ҳүрметли Теофил, ѳзиңизге үйретилген бул тәлийматтың ҳақыйқый екенин сиз де билиўиңиз ушын, мен де бастан-аяқ ҳәммесин муқыятлап үйренип шығып, барлық ўақыяларды избе-излик пенен сизге жазыўды мақул таптым. 5 Яҳудия елинде, патша Ҳирод заманында, Абия топарынан Зекерия атлы бир руўханий бар еди. Оның ҳаялы Харон әўладынан шыққан болып, аты Елизабета еди. 6 Олардың екеўи де Ќудай алдында ҳақ адамлар болып, Жаратқан Ийемиздиң барлық буйрық ҳәм қағыйдаларын булжытпай орынлап жасайтуғын еди. 7 Елизабета нәсилсиз болғанлықтан, олар бийперзент еди. Және екеўи де қартайған еди. 8 Күнлердиң биринде ѳз топарының гезеги келип, Зекерия Ќудай алдында руўханийлик хызметин атқарып турғанда, 9 руўханийлердиң әдети бойынша хош ийисли затларды түтетиў ушын, Жаратқан Ийемиздиң Ибадатханасындағы Мухаддесханаға кириў шеги оған түсти. 10 Хош ийисли затларды түтетиў ўақтында жыйналған халықтың ҳәммеси сыртта дуўа етип тур еди. 11 Сонда Жаратқан Ийемиздиң бир периштеси хош ийисли затлар түтетилетуғын орынның оң тәрепинде пайда болып, Зекерияға кѳринди. 12 Оны кѳрген Зекерия қорқып, албырап қалды. 13 Бирақ периште оған былай деди: – Ќорқпа, Зекерия! Сениң еткен дуўаң қабыл болды. Ҳаялың Елизабета саған ул туўып береди, оның атын Яқыя деп қоясаң. 14 Ол саған қуўаныш ҳәм шадлық алып келеди. Оның дүньяға келгенине кѳп адамлар қуўанады. 15 Себеби ол Ќудай нәзеринде уллы адам болып, ҳеш арақ-шарап ишпейди. Анасының қурсағында жатырғаннан баслап, Мухаддес Руўхқа толады. 16 Ол Израил перзентлериниң кѳбисин олардың Жаратқан Ийеси – Ќудайға қайтарады. 17 Єкелерди балалары менен жарастырып, бойсынбайтуғынларды ҳақ адамлардың даналық жолына түсирип, халықты Ийемиздиң келиўине таярлаў ушын, ол Илиястың руўхы ҳәм қүдирети менен Ийемиздиң алдында жүрип келеди. 18 Сонда Зекерия периштеге: – Булардың рас екенин мен қаяқтан билемен? Ѳйткени мен ғаррыман, ҳаялым да қартайған-ғо, – деди. 19 Периште оған жуўап берип: – Мен Ќудай алдында турыўшы Жабрайылман. Сениң менен сѳйлесип, саған усы хош хабарды жеткизиў ушын жиберилгенмен. 20 Бирақ, ўақты келгенде орынланатуғын сѳзлериме исенбегениң ушын, усылар әмелге аспағанша сѳйлей алмай, гүң болып қаласаң, – деди. 21 Сол ўақытта Зекерияны күтип турған халық оның Мухаддесханада иркилип атырғанына ҳайран болды. 22 Зекерия сыртқа шыққанда, халыққа сѳйлей алмай қалды. Сонда халық оның Мухаддесханада аян кѳргенин түсинди. Зекерия гүң болып қалып, халық пенен ымласып сѳйлести. 23 Ѳзиниң хызмет ететуғын күнлери тамам болғаннан кейин, Зекерия үйине қайтты. 24 Арадан күнлер ѳткеннен соң, оның ҳаялы Елизабета ҳәмледар болып, бес ай жасырынып жүрди. 25 «Жаратқан Ийем маған нәзер аўдарған күнлерде бул исти ислеп, адамлар алдындағы масқарашылықты меннен алып таслады», – деди ол. 26 Елизабетаның ҳәмледар болғанына алты ай толғанда, Ќудай Жабрайыл периштени Галила үлкесиниң Насыра деп аталатуғын қаласына, 27 Даўыт әўладынан шыққан Юсуп деген жигитке атастырылған бир қызға жиберди. Ќыздың аты Мәриям еди. 28 Периште үйге кирип, оған: – Сәлем саған, Ќудай жарылқаған! Жаратқан Ийемиз сениң менен бирге, – деди. 29 Мәриям периштениң сѳзлерине аң-таң болды ҳәм бул қандай сәлемлесиў болды екен деп, ойланып қалды. 30 Периште оған былай деди: – Ќорқпа, Мәриям, сен Ќудайдың мийримине еристиң! 31 Мине, сен ҳәмледар болып, Ул туўасаң ҳәм Оның атын Ийса деп қоясаң. 32 Ол уллы болып, Ќүдиретли Ќудайдың Улы деп аталады. Жаратқан Ийемиз – Ќудай Оған бабасы Даўыттың тахтын береди. 33 Ол Яқып халқының үстинен мәңгиге патшалық етеди ҳәм Оның патшалығының шеги болмайды. 34 Мәриям периштеден: – Мен ер адамға жақынламаған болсам, бул қалай болады? – деп сорады. 35 Периште оған жуўап берип: – Сениң үстиңе Мухаддес Руўх түседи ҳәм Ќүдиретли Ќудайдың күши саған саясын салады. Сонлықтан да, сеннен туўылажақ Мухаддес Бала – Ќудайдың Улы деп аталады. 36 Мине, нәсилсиз деп саналған сениң ағайин апаң Елизабета да қартайғанда ул балаға ҳәмледар болды. Оның ҳәмледар болғанына алты ай толды. 37 Себеби Ќудайдың қолынан келмейтуғын нәрсе жоқ, – деди. 38 Сонда Мәриям: – Мен – Жаратқан Ийемниң бендесимен, айтқаныңдай болсын, – деди. Соннан соң, периште оның жанынан кетти. 39 Сол күнлерде Мәриям жолға шығып, тезлик пенен таўлы Яҳудия елиндеги бир қалаға кетти. 40 Ол Зекерияның үйине кирип, Елизабетаға сәлем берди. 41 Елизабета Мәриямның сәлемин еситкенде, оның ишиндеги нәресте тыпырлап кетти. Елизабета Мухаддес Руўхқа толып, 42 даўыслап былай деди: – Ҳаяллар арасында сен жарылқанғансаң, сениң ишиңдеги Нәресте де жарылқанған! 43 Ийемниң анасы келетуғындай, мен киммен? 44 Мине, сениң сәлем берген даўысың қулағыма жеткенде, ишимдеги нәресте қуўаныштан тыпырлап қоя берди. 45 Исенген ҳаял қандай бахытлы! Ѳйткени Жаратқан Ийемниң оған айтқанлары орынланады. 46 Сонда Мәриям былай деди: «Жаным Жаратқан Ийемди алғыслар. 47 Ќутқарыўшым Ќудайға руўхым шадланар. 48 Себеби Ол Ѳзиниң арзымас бендесине нәзерин аўдарды. Енди мени барлық әўладлар „бахытлы“ деп атайды. 49 Ѳйткени Ќүдиретли Ќудай маған уллы ислер иследи. Оның аты мухаддес. 50 Ол әўладтан-әўладқа, Ѳзинен қорққанларға мийрим-шәпәәтин береди. 51 Ѳз қолы менен қүдиретин кѳрсетип, кеўиллеринде менмен ойлары бар адамларды пытыратты. 52 Ҳүкимдарларды тахттан түсирип, ғәрип-қәсерлерди жоқары кѳтерди. 53 Аш болғанларды ийгилик берип тойдырып, бай болғанларды қуры қол қайтарды. 54 - 55 Ата-бабамызға берген ўәдеси бойынша, Ибрайымға ҳәм оның урпағына мийрим-шәпәәт етиўди мәңги есте тутып, хызметшиси Израилға жәрдем етти». 56 Мәриям Елизабета менен үш айдай бирге болып, соңынан үйине қайтып кетти. 57 Елизабетаның босанатуғын ўақты келип, ол ул туўды. 58 Ќоңсылары менен ағайинлери Жаратқан Ийемиздиң оған үлкен мийрим-шәпәәт кѳрсеткенин еситип, оның қуўанышын бѳлисти. 59 Олар сегизинши күни баланы сүннетлеўге алып барды ҳәм оған Зекерия деп, әкесиниң атын қоймақшы болды. 60 Бирақ баланың анасы: – Яқ, оның аты Яқыя болсын, – деди. 61 Олар Елизабетаға: – Ағайин-туўғанларыңның арасында бундай ат ҳеш кимде жоқ-ғо, – деп, 62 әкесинен балаға қандай ат қоймақшы екенин ымлап сорады. 63 Зекерия жазыў тахтайшасын талап қылды да: «Оның аты Яқыя болсын», – деп жазды. Буған ҳәмме аң-таң болысты. 64 Сол ўақытта-ақ Зекерия тилге кирип, Ќудайды алғыслап сѳйлей баслады. 65 Єтирапында жасаўшыларды қорқыныш бийледи ҳәм пүткил таўлы Яҳудия ели бойлап усылар ҳаққында сѳз тарқады. 66 Еситкенлердиң ҳәммеси буны кеўиллеринде сақлап: «Бул нәресте ким болар екен?» – дейтуғын еди. Себеби Жаратқан Ийемиздиң қүдирети оның менен бирге еди. 67 Нәрестениң әкеси Зекерия Мухаддес Руўхқа толып, пайғамбаршылық етип былай деди: 68 «Израилдың Жаратқан Ийеси – Ќудай алғыслансын! Ѳйткени Ол келип, Ѳз халқы ушын тѳлем тѳлеп, оны қутқарды. 69 - 70 Ѳзиниң мухаддес пайғамбарлары арқалы әййемнен айтқанындай, Ол бизлер ушын Ѳз хызметшиси Даўыттың урпағынан шыққан қүдиретли Ќутқарыўшыны берди. 71 Ќудай бизлерди душпанларымыздан ҳәм бизлерди жек кѳриўшилердиң қолынан қутқарды. 72 Бизлердиң ата-бабаларымызға ўәде еткен мийримлилигин кѳрсетип, Ѳз мухаддес келисимин, 73 бабамыз Ибрайымға берген антын еске алды. 74 - 75 Ол бизлерди душпанларымыздың қолынан қутқарып, қорқпастан, ѳмир бойы Оның алдында мухаддес ҳәм ҳақ болып, Оған хызмет қылыўымызға мүмкиншилик берди. 76 Ал сен, балам, Ќүдиретли Ќудайдың пайғамбары деп аталасаң. Себеби сен Ийемиздиң алдынан жүрип, Оның жолын таярлайсаң. 77 Оның халқына гүналарының кеширилип, қутқарылатуғынын жәриялайсаң. 78 - 79 Ќараңғыда ҳәм ѳлим саясында жасап атырғанларға нур түсириў ушын ҳәм бизлерге тынышлыққа қарай жол кѳрсетиў ушын, Ќудайдың уллы мийрим-шәпәәти аспаннан таң болып атады». 80 Ал нәресте ѳсип, руўхый күшке толып барды ҳәм Израил халқының алдында кѳринетуғын күнге дейин шѳл далада жасады.

Лука 2

1 Сол күнлери Рим патшасы Август пүткил Рим патшалығының турғынлары дизимнен ѳтиўи тийис, деген пәрман шығарды. 2 Бул биринши дизимнен ѳтиў Кирини Сирияға ҳәкимлик қылған заманда болды. 3 Ҳәр бир адам дизимнен ѳтиў ушын ѳз қаласына барды. 4 Юсуп те Галиладағы Насыра қаласынан жолға шығып, Яҳудиядағы Бейтлеҳем деп аталған Даўыттың қаласына келди. Ѳйткени ол Даўыттың урпағынан еди. 5 Дизимнен ѳтиў ушын, оның менен бирге қалыңлығы болған ҳәмледар Мәриям да барды. 6 Олар сол жерде болғанда Мәриямның айы-күни толып, 7 туңғыш Улын туўды. Оны қундақлап, бир ақырға жатқызды, себеби мийманханада оларға орын жоқ еди. 8 Сол әтирапта шопанлар болып, олар түнде ѳз падасын далада қараўыллайтуғын еди. 9 Тосаттан олардың алдында Жаратқан Ийемиздиң бир периштеси пайда болып, Ийемиздиң салтанаты олардың әтирапын жарқыратып жиберди. Олар қатты қорқып кетти. 10 Периште оларға: – Ќорқпаңлар! Мен сизлерге ҳәмме адамларды шексиз қуўандыратуғын хош хабар жәриялайман. 11 Бүгин Даўыттың қаласында сизлер ушын Ќутқарыўшы туўылды. Ол – Ийемиз Масих. 12 Сизлер ушын оның белгиси мынадай: сизлер ақырда қундақлаўлы жатырған Нәрестени табасызлар, – деди. 13 Бирден периштениң қасында аспандағы периштелердиң үлкен топары пайда болды ҳәм былай деп Ќудайды алғыслады: 14 «Аспанда Ќудай алғыслансын, Ќудайға унайтуғын жердеги адамларға тынышлық болсын!» 15 Периштелер аспанға кѳтерилгеннен соң, шопанлар бир-бирине: – Жүриңлер, Бейтлеҳемге барайық. Жаратқан Ийемиз бизлерге билдирген, сол жүз берген ўақыяны кѳрейик, – дести. 16 Олар асығыслық пенен келип, Мәриям менен Юсупты ҳәм ақырда жатырған Нәрестени тапты. 17 Оны кѳрип, периштелерден Нәресте ҳаққында еситкенлерин айтып берди. 18 Буны еситкен адамлардың ҳәммеси шопанлардың сѳзлерине таң қалысты. 19 Ал Мәриям бул сѳзлерди жүрегинде сақлап, ойлап жүрди. 20 Шопанлар ѳзлерине айтылғанлардың ҳәммесин еситип-кѳргенлери ушын Ќудайды алғыслап, мақтаў айтып, қайтып кетти. 21 Арадан сегиз күн ѳтип, Нәрестени сүннет еткенде, Оның атын Ийса деп қойды. Мәриям ҳәмледар болмасынан бурын, периште Оған усы атты берген еди. 22 Муўсаның Нызамы бойынша тазаланыў күнлери тамам болғанда, Юсуп пенен Мәриям Ийсаны Жаратқан Ийемизге арнаў ушын, Оны Ерусалимге алып келди. 23 Ѳйткени Жаратқан Ийемиздиң Нызамында: «Туўылған ҳәр бир туңғыш ул Жаратқан Ийемизге арналсын», – деп жазылған. 24 Және Жаратқан Ийемиздиң Нызамында айтылғандай, олар «жуп қумыры ямаса кептердиң еки палапанын» қурбан етпекши болды. 25 Сол ўақытта Ерусалимде Шимон атлы бир адам бар еди. Ол ҳақ ҳәм диншил адам болып, Израилдың тәселле табыўын интизарлық пенен күтип жүр еди. Мухаддес Руўх оған яр еди. 26 Жаратқан Ийемиз жиберген Масихты кѳрмегенше ѳлмейтуғынын оған Мухаддес Руўх алдын ала айтқан еди. 27 Шимон Мухаддес Руўхтың басқарыўында Ибадатханаға келди. Ийсаның ата-анасы Мухаддес Нызам бойынша тийисли үрп-әдетлерди орынлаў ушын Оны Ибадатханаға алып келгенде, 28 Шимон Оны қолына алып, Ќудайды алғыслап былай деди: 29 «О, Ќүдиретли Ийем, Ѳзиң айтқаныңдай, енди қулыңды бул дүньядан тынышлық пенен жибересең. 30 - 31 Себеби кѳзлерим Сениң ҳәмме халықлар ушын таярлап қойған қутқарыўыңды кѳрди: 32 Ол басқа миллетлердиң кѳзин ашатуғын нур болып, Сениң халқың Израилға даңқ келтиреди». 33 Нәрестениң ата-анасы Ол туўралы айтылған сѳзлерге таң қалысты. 34 Шимон оларға пәтиясын берип, Оның анасы Мәриямға: – Мине, бул Нәресте Израилда кѳп адамлардың қулаўына ҳәм қайта тиклениўине себепши болады. Ол Ийемиздиң белгиси болып, Ол себепли кѳп талас-тартыслар келип шығады. 35 Сонда кѳп адамлардың жүреклериниң түпкириндеги ой-қыяллары әшкара болып, ал сениң кеўлиңе ҳәсирет қылышы суғылады, – деди. 36 Сол жерде Ашер урыўынан шыққан Пануелдиң қызы Анна атлы, жүдә қартайған бир пайғамбар ҳаял да бар еди. Ол турмысқа шыққаннан соң, күйеўи менен жети жыл жасады. 37 Соңынан сексен тѳрт жасына дейин жесир болып, Ибадатханадан шықпай ораза тутып ҳәм дуўа етип, күни-түни Ќудайға сыйынатуғын еди. 38 Сол ўақытта ол да жақынлап келип, Ќудайға шүкирлик билдирди ҳәм Ерусалимниң қутқарылыў күнин күткенлердиң ҳәммесине Нәресте ҳаққында айтып берди. 39 Юсуп пенен Мәриям Жаратқан Ийемиздиң Нызамы бойынша барлық тийисли нәрселерди орынлап болғаннан соң, Галиладағы ѳз қаласы Насыраға қайтып келди. 40 Нәресте ѳсип, күш пенен ақыл-даналыққа толысып барды ҳәм Ќудайдың мийрими Оның үстинде еди. 41 Ийсаның ата-анасы ҳәр жылы Ќутқарылыў байрамында Ерусалимге баратуғын еди. 42 Ийса он еки жасқа толғанда, олар әдеттегидей Ерусалимге байрамлаўға келди. 43 Байрам күнлери тамам болғаннан соң, олар үйине қарай жолға шықты, ал жас ѳспирим Ийса Ерусалимде қалып қойған еди. Бирақ буны ата-анасы билмеди. 44 Олар Ийсаны басқалар менен киятыр деп ойлап, бир күнлик жолды басып ѳткеннен соң, Оны ағайинлери менен танысларының арасынан изледи. 45 Таппағаннан кейин, Оны излеп Ерусалимге қайтып барды. 46 Үш күннен соң, олар Ийсаны Ибадатханадан тапты. Ол диний муғаллимлердиң ортасында олардың сѳзлерин тыңлап, сораўлар берип отырған еди. 47 Тыңлап отырғанлардың ҳәммеси Оның ақылына ҳәм берген жуўапларына ҳайран қалысты. 48 Ата-анасы Ийсаны кѳрип, аң-таң болды ҳәм анасы Оған: – Балам, Сен неге бизлерге бундай иследиң? Єкең менен екеўимиз қатты қайғырып, Сени изледик, – деди. 49 Ийса оларға: – Мени излеўдиң неге кереги бар еди? Єкемниң үйинде болыўым керек екенин билмедиңиз бе? – деди. 50 Бирақ олар Ийсаның айтқан сѳзлерин түсинбеди. 51 Ийса олар менен бирге Насыра қаласына қайтып келип, олардың тилин алып жүрди. Ал Оның анасы болған ўақыялардың ҳәммесин кеўлинде сақлады. 52 Ийсаның жасы да, ақыл-даналығы да ѳсип, Ќудайдың ҳәм адамлардың сүйиспеншилигине бѳленип барды.

Лука 3

1 Рим патшасы Тибериус салтанатының он бесинши жылында Яҳудия үлкесинде Понтий Пилат ҳәкимлик қылды. Галиланы Ҳирод, Итурея ҳәм Трахонит үлкелерин оның иниси Филип, Абилена үлкесин Лисанияс басқарды. 2 Ал Ханна менен Каяфа бас руўханий еди. Сонда шѳл далада жасап атырған Зекерияның улы Яқыяға Ќудайдың сѳзи түсти. 3 Яқыя Иордан әтирапындағы барлық үлкелерди аралап, адамларға гүналарының кеширилиўи ушын тәўбеге келиўди ҳәм суўға шомылдырылыўды жәриялап жүрди. 4 Бул Ийшая пайғамбардың китабында жазылғанға туўры келеди: «Шѳл далада бақырған биреўдиң даўысы шығады: Ийемизге жол таярлаңлар, Оның жүретуғын жолларын дүзетиңлер! 5 Барлық ойпатлықлар толтырылсын, Таў-тѳбелер пәске шѳксин, Ќыйсық жоллар дүзетилсин, Будыр жерлер тегисленсин. 6 Сонда пүткил адамзат Ќудайдың қутқаратуғынын кѳреди». 7 Яқыя шомылдырылыўға келген аламанға былай деди: – Ҳәй, уўлы жыланлардың туқымлары! Келешектеги қәҳәрли жазадан қутылыўды сизлерге ким үйретти? 8 Егер сизлер тәўбе еткен болсаңлар, буған ылайық жемис бериңлер! Және: «Ата тегимиз Ибрайым ата-ғо», – деп ишлериңизден ойламаңлар. Сизлерге айтатуғыным: Ќудай Ибрайымға мына таслардан да урпақ жасап бере алады. 9 Ағашлардың тамырында ҳәзирдиң ѳзинде-ақ балта жатыр. Жақсы мийўе бермейтуғын ҳәр бир терек шабылып, отқа тасланады. 10 Сонда халық оннан: – Олай болса, бизлер не ислеўимиз керек? – деп сорады. 11 Яқыя оларға: – Кимниң еки кийими болса, биреўин кийими жоққа берсин. Кимниң аўқаты болса, ол да солай ислесин, – деп жуўап берди. 12 Салықшылар да шомылдырылыў ушын келип, Яқыядан: – Устаз, бизлер не ислеўимиз керек? – деп сорады. 13 Яқыя оларға: – Белгиленгенинен артық талап етпеңлер, – деди. 14 Єскерлер де оннан: – Ал бизлер не ислеўимиз керек? – деп сорады. Яқыя оларға: – Ҳеш кимди тонамаңлар, ҳеш кимге жала жаппаңлар, ѳз ис ҳақыңызға қанаат етиңлер, – деди. 15 Үмит етип күтип турған халықтың ҳәммеси Яқыя туўралы ишлеринен: – Бул Масих емес пе екен? – деп ойлады. 16 Яқыя ҳәммесине жуўап берип: – Мен сизлерди суў менен шомылдыраман, бирақ меннен кейин қүдиретли Биреў киятыр. Мен Оның аяқ кийиминиң баўын шешиўге де ылайықлы емеспен. Ол сизлерди Мухаддес Руўх ҳәм от пенен шомылдырады. 17 Оның жабасы қолында. Ол Ѳз қырманын тазалап, бийдайын ғәллеханасына жыйнайды, ал сабанын сѳнбес отқа жандырады, – деди. 18 Яқыя халыққа басқа да кѳп нәсият айтып, Хош Хабарды жәриялап жүрди. 19 Үлке ҳүкимдары Ҳирод ѳз инисиниң ҳаялы Ҳиродия себепли ҳәм басқа да барлық жаман ислери ушын, Яқыя тәрепинен әшкара етилген еди. 20 Ҳирод бурынғы ислеген жаманлықларына қоса Яқыяны қаматып таслады. 21 Пүткил халық шомылдырылғанда, Ийса да шомылдырылды. Ол дуўа еткенде аспан ашылып, 22 Мухаддес Руўх кептер пишинде Оның үстине түсти. Сонда аспаннан: – Сен – Мениң сүйикли Улымсаң, Мен Саған ырзаман, – деген саза еситилди. 23 Ийса Ѳз хызметин баслағанда отызлар шамасында еди. Адамлар Оны Юсуптың улы сыпатында таныйтуғын еди. Ал Юсуп Ели улы, 24 Ели Маттат улы, Маттат Лебий улы, Лебий Малкий улы, Малкий Янай улы, Янай Юсуп улы, 25 Юсуп Маттатия улы, Маттатия Амос улы, Амос Нахум улы, Нахум Ҳесли улы, Ҳесли Нагай улы, Нагай 26 Махат улы, Махат Маттатия улы, Маттатия Шимий улы, Шимий Юсех улы, Юсех Юда улы, 27 Юда Юханан улы, Юханан Реша улы, Реша Зерубабел улы, Зерубабел Шалтиел улы, Шалтиел Нерий улы, 28 Нерий Малкий улы, Малкий Аддий улы, Аддий Ќосам улы, Ќосам Елмадам улы, Елмадам Ер улы, 29 Ер Ешу улы, Ешу Елиезер улы, Елиезер Иорым улы, Иорым Маттат улы, Маттат Лебий улы, 30 Лебий Шимон улы, Шимон Яҳуда улы, Яҳуда Юсуп улы, Юсуп Ионам улы, Ионам Елиаким улы, 31 Елиаким Мала улы, Мала Менна улы, Менна Маттата улы, Маттата Натан улы, Натан Даўыт улы, 32 Даўыт Ишай улы, Ишай Обид улы, Обид Боаз улы, Боаз Салмон улы, Салмон Наҳшон улы, 33 Наҳшон Аминадаб улы, Аминадаб Рам улы, Рам Ҳесрон улы, Ҳесрон Парес улы, Парес Яҳуда улы, 34 Яҳуда Яқып улы, Яқып Ысақ улы, Ысақ Ибрайым улы, Ибрайым Терах улы, Терах Нахор улы, 35 Нахор Серук улы, Серук Реу улы, Реу Пелек улы, Пелек Ебер улы, Ебер Шалаҳ улы, 36 Шалаҳ Кенан улы, Кенан Арпакшат улы, Арпакшат Сам улы, Сам Нух улы, Нух Ламек улы, 37 Ламек Метушелах улы, Метушелах Енок улы, Енок Ярет улы, Ярет Махалалел улы, Махалалел Кенан улы, 38 Кенан Енош улы, Енош Шит улы, Шит Адам-ата улы, ал Адам-ата Ќудай улы.

Лука 4

1 Ийса Мухаддес Руўхқа толып, Иордан дәрьясынан қайтып келгенде, Руўх Оны шѳл далаға алып барды. 2 Оны шайтан сол жерде қырық күн сынады. Ол бул күнлери ҳеш нәрсе жемеди. Олар ѳткеннен соң, ақыры аш болды. 3 Сонда шайтан Ийсаға: – Егер Сен Ќудайдың Улы болсаң, мына тасқа буйыр, ол нанға айлансын, – деди. 4 Ийса оған жуўап берип: – Мухаддес Жазыўда: «Адам тек ғана нан менен жасамайды», – деп айтылған, – деди. 5 Сонда шайтан Ийсаны бир бийик жерге шығарды да, Оған бир демде дүньяның барлық патшалықларын кѳрсетип, 6 Оған: – Мен усы мәмлекетлердиң пүткил бийлигин ҳәм олардың сән-салтанатларын Саған беремен. Ѳйткени олар маған берилген, оларды қәлеген адамыма беремен. 7 Егер маған табынсаң, ҳәммеси Сеники болады, – деди. 8 Ийса оған жуўап берип: – Мухаддес Жазыўда: «Ќудай-Ийеңе сыйынып, тек Оған хызмет ет», – деп айтылған-ғо, – деди. 9 Соңынан шайтан Ийсаны Ерусалимге апарып, Ибадатхананың тѳбесине турғызып қойды да, Оған: – Егер Сен Ќудайдың Улы болсаң, Ѳзиңди бул жерден тѳменге тасла, 10 себеби былай деп жазылған-ғо: «Ол Ѳз периштелерине Сени сақлап қалыўға буйрық береди. 11 Аяғыңды тасқа урып алмаўың ушын, олар Сени қолларында кѳтерип алып кетеди», – деди. 12 Ийса шайтанға: – «Ќудай-Ийеңди сынама!», – деп айтылған-ғо, – деди. 13 Шайтан ҳәмме сынаўларын тамамлағаннан кейин, ўақытша Ийсаның қасынан кетти. 14 Мухаддес Руўхтың күшине толған Ийса Галилаға қайтып келди ҳәм Ол туўралы хабар пүткил дѳгерекке тарқады. 15 Ийса олардың мәжилисханаларында тәлим берди ҳәм Ол ҳәмме адамлар тәрепинен алғысланды. 16 Ийса Ѳзи ѳскен Насыра қаласына келип, Ѳз әдети бойынша дем алыс күни мәжилисханаға кирди. Ийса оқыў ушын орнынан турғанда, 17 Оған Ийшая пайғамбардың китабы берилди. Ол китапты ашып, мына аятлар жазылған жерди тапты: 18 - 19 «Жаратқан Ийемниң Руўхы Мениң үстимде. Ѳйткени Ол Мени жарлыларға Хош Хабар жәриялаў ушын тайынлады. Ол Мени тутқынлардың азат болатуғынын, соқырлардың кѳретуғынын хабарлаўға, азап шеккенлердиң еркинликке шығыўы ушын ҳәм Жаратқан Ийемиздиң мийримлилик жылын жәриялаў ушын жиберди». 20 Соңынан Ийса китапты жаўды да, оны хызметкерге берип, орнына отырды. Мәжилисханадағы ҳәмме адамлар Оған тигилип қалды. 21 Ийса оларға сѳйлей баслап: – Усы Мухаддес Жазыўлар бүгин, сизлер еситкен ўақытта орынланды, – деди. 22 Ҳәмме Ийсаны мақтады ҳәм Оның аўзынан шыққан шешен сѳзлерине ҳайран қалысып: – Бул – Юсуптың баласы емес пе? – дести. 23 Ийса оларға былай деди: – Сизлер, әлбетте, Маған: «Шыпакер, ѳзиңди ѳзиң емле», – деген нақылды айтып, «Бизлер Капарнаҳумда ислеген ислериң ҳаққында еситтик. Бул жерде, Ѳз ана журтыңда да соларды исле!» – демекшисизлер. 24 Ийса даўам етип: – Сизлерге шынын айтаман: ҳеш бир пайғамбар ѳз ўатанында қабыл алынбайды. 25 Сизлерге ҳақыйқатын айтаман: Илияс пайғамбардың заманында үш жыл, алты ай аспан жаўылып, жаўын болмай, елде аўыр ашаршылық болғанда, Израил елинде кѳп жесир ҳаяллар бар еди. 26 Бирақ Илияс олардың ҳеш биреўине жиберилмей, тек Сидон елиниң Сарафат қаласындағы бир жесир ҳаялға жиберилген еди. 27 Сол сыяқлы, Елиша пайғамбардың заманында да Израилда мақаў кесел болып аўырғанлар кѳп еди. Бирақ, тек сириялы Наманнан басқа ҳеш ким аўырыўынан жазылған жоқ, – деди. 28 Буны еситкен мәжилисханадағылардың барлығы қатты ашыўға минди. 29 Орынларынан турып, Ийсаны қаладан қуўып шығарды да, Оны тик жардан таслап жибериў ушын, сол қала қурылған таўдың басына алып барды. 30 Бирақ Ийса олардың арасынан ѳтип, Ѳз жолына түсти. 31 Ийса Галиладағы Капарнаҳум қаласына келди ҳәм дем алыс күни халыққа тәлим берди. 32 Халық Ийсаның тәлимине ҳайран қалды, себеби Оның сѳзинде бийлик бар еди. 33 Мәжилисханада жинге шалынған, жаўыз руўхлы бир адам бар еди. Ол бәлент даўыс пенен бақырып: 34 – О, Насыралы Ийса! Бизлер менен не жумысың бар? Сен бизлерди жоқ етиўге келдиң бе? Сениң ким екениңди билемен, Сен – Ќудайдың Мухаддесисең! – деди. 35 Ийса оған кейип: – Үниңди ѳшир де, оннан шығып кет! – деди. Сонда жин адамды ҳәммениң кѳз алдында жерге қулатты да, ҳеш зыян тийгизбей, оннан шығып кетти. 36 Ҳәмме таң қалысып, бир-бирине: – Бул не гәп? Ол жаўыз руўхларға бийлик ҳәм қүдирет пенен буйрық бергенде, олар шығып кетеди-ғо, – дести. 37 Солай етип, Ийса туўралы хабар сол үлкедеги барлық жерлерге жайылды. 38 Ийса мәжилисханадан шығып, Симонның үйине барды. Симонның қәйин енесиниң қатты ыссылығы кѳтерилип, аўырып жатырған еди. Олар Ийсадан оны кѳриўди ѳтиниш етти. 39 Ийса ҳаялдың бас ушында турып ыссылыққа тыйым салғанда, ҳаялдың ыссылығы түсти. Ҳаял дәрриў орнынан турып, оларға хызмет етти. 40 Ќуяш батарда ҳәмме ҳәр түрли кеселлерге шалынған адамларын Ийсаға алып келди. Ийса олардың ҳәр бириниң үстине қолын қойып, шыпа берди. 41 Кѳп адамлардан жинлер шығып баратырып: «Сен – Ќудайдың Улысаң!» – деп бақыратуғын еди. Бирақ Ийса оларға кейип, сѳйлеўге тыйым салды. Ѳйткени олар Оның Масих екенин билетуғын еди. 42 Таң атқанда Ийса үйден шығып, аўлақ жерге кетти. Халық Оны излеп қасына келди ҳәм оларды таслап кетпеўи ушын, Оны алып қалмақшы болды. 43 Бирақ Ийса оларға: – Ќудай Патшалығы туўралы Хош Хабарды басқа қалаларда да жәриялаўым керек, себеби Мен сол ушын жиберилгенмен, – деди. 44 Солай етип, Ийса Яҳудиядағы мәжилисханаларда ўаз айтып жүрди.

Лука 5

1 Бир күни Ийса Генесарет кѳлиниң жағасында турғанда, халық Ќудайдың сѳзин еситиў ушын Оның жанында тығылысып турды. 2 Сонда Ийса кѳлдиң жағасында турған еки қайықты кѳрди. Ал балықшылар қайықтан түсип, аўларын жуўып атырған еди. 3 Ќайықлардың бири Симонға тийисли еди. Ийса оған минип, Симоннан жағадан бираз арманырақ жүзип барыўын ѳтинди де, қайықта отырып, халыққа тәлим бере баслады. 4 Сѳзин тамамлағаннан соң, Симонға: – Тереңирек жерге жүзип барып, балыққа аў сал, – деди. 5 Симон Оған жуўап берип: – Устаз! Бизлер түни менен мийнет етип, ҳеш нәрсе тута алмадық. Бирақ, Сениң сѳзиң бойынша аў саламан, – деди. 6 Олар усылай ислегенде, кѳп балық тутқанлығы соншелли, ҳәтте, аўлары да жыртыла баслады. 7 Сонда олар басқа қайықтағы шериклерине белги берип, жәрдемлесиўге шақырды. Жолдаслары келип, еки қайықты да суўға батар дәрежеде балыққа толтырды. 8 Буны кѳрген Симон Петр Ийсаның аяғына жығылып: – Ийем! Мениң қасымнан кет, ѳйткени мен гүнакар адамман, – деди. 9 Себеби ѳзлериниң буншама кѳп балық аўлағанына ѳзи де, қасындағылар да ҳайран қалған еди. 10 Симонның шериклери болған Зебедейдиң уллары Яқып пенен Юхан да усындай аўҳалда еди. Ийса Симонға: – Ќорқпа, буннан былай адамларды аўлайтуғын боласаң, – деди. 11 Сонда олар қайықларын жағаға шығарды да, ҳәммесин қалдырып, Ийсаның изине ерди. 12 Ийса бир қалада болғанда, пүткил денеси мақаў кесел болған бир адам келди. Ол Ийсаны кѳрип, аяғына жығылды да: – Ийем! Егер Сен қәлесең, мени мақаў кеселден тазалай аласаң-ғо, – деп жалынды. 13 Ийса қолын созып, оған тийгизди де: – Ќәлеймен, тазалан! – деди. Ол сол ўақытта-ақ мақаў кеселден тазаланды. 14 Ийса оған: – Буны ҳеш кимге айтпа! Тек руўханийге барып, ѳзиңди кѳрсет те, мақаў кеселден тазаланғаныңды адамларға дәлиллеў ушын, Муўса буйырған қурбанлықты бер, – деп буйырды. 15 Бирақ Ийса ҳаққында хабар бурынғыдан да кѳбирек жайылды. Кѳп халық Оны тыңлап, аўырыўларына шыпа алыў ушын, Оның алдына ағып келе берди. 16 Ал Ийса аўлақ жерге барып, дуўа ететуғын еди. 17 Бир күни Ийса тәлим берип отырғанда, Галила менен Яҳудияның барлық аўылларынан ҳәм Ерусалимнен келген парисейлер менен диний муғаллимлер Оның қасында еди. Ал Ийсада аўырыўларға шыпа бериўши Жаратқан Ийемиздиң қүдирети бар еди. 18 Сонда биреўлер ләң болған адамды тѳсеги менен кѳтерип алып келди. Олар Ийсаның алдына оны қойыў ушын, үйге киргизиўге тырысты. 19 Адамлардың кѳплигинен алып кире алмаған олар тамның басына шықты. Оны ашты да, ләң адамды тѳсеги менен ортаға, Ийсаның алдына түсирди. 20 Ийса олардың исенимин кѳрип: – Достым, сениң гүналарың кеширилди, – деди. 21 Диний муғаллимлер менен парисейлер: «Ќудайға тил тийгизип турған Бул ким? Гүналарды жалғыз Ќудайдан басқа ким кешире алады?» – деп ишлеринен ойлай баслады. 22 Ийса олардың не ойлағанын билип, оларға: – Ишлериңизден неге бундай нәрселерди ойлап турсызлар? 23 Ќайсысын айтыў аңсатырақ: «Гүналарың кеширилди», – деў ме ямаса: «Орныңнан турып, жүре бер», – деў ме? 24 Бирақ, Адам Улының жер бетинде гүналарды кешириўге бийлиги бар екенин билип қойыңлар, – деп жуўап берди де, ләң адамға: – Саған айтаман: орныңнан турып, тѳсегиңди ал да, үйиңе бар! – деди. 25 Сонда ләң адам ҳәммениң кѳз алдында дәрҳал орнынан турып, ѳзи жатқан тѳсегин алды да, Ќудайды алғыслап үйине қайтты. 26 Ҳәмме қатты таң қалысып, Ќудайға мақтаўлар айтты. Олар қорқынышқа толып: – Бизлер бүгин таң қаларлық ислер кѳрдик, – дести. 27 Соннан кейин, Ийса сол жерден шығып, салық кеңсесинде отырған Лебий атлы салықшыны кѳрди де, оған: – Изиме ер! – деди. 28 Ол орнынан турды да, ҳәмме нәрсесин қалдырып, Ийсаның изине ерди. 29 Лебий ѳз үйинде Ийса ушын үлкен зыяпат иследи. Олар менен бирге кѳплеген салықшылар ҳәм басқа да адамлар дастурханлас болды. 30 Парисейлер менен диний муғаллимлер Ийсаның шәкиртлерине наразылық билдирип: – Сизлер неге салықшылар ҳәм гүнакарлар менен бирге ишип-жеп отырсызлар? – деди. 31 Ийса оларға жуўап берип: – Шыпакерге дени саўлар емес, ал аўырыўлар мүтәж. 32 Мен ҳақ адамларды емес, ал гүнакарларды тәўбеге шақырыўға келдим, – деди. 33 Олар Ийсаға: – Яқыяның шәкиртлери жийи-жийи ораза тутып, дуўа етеди. Парисейлердиң шәкиртлери де солай ислейди. Ал Сениң шәкиртлериң ишип-жеп жүрипти, – деди. 34 Ийса оларға: – Күйеў ѳзлери менен бирге болғанда, тойға келгенлерди ораза тутыўға мәжбүр ете аласызлар ма? 35 Бирақ, олардан күйеўди тартып алып кетилетуғын күнлер келеди, олар сонда, сол күнлери ораза тутады, – деди. 36 Ийса оларға және бир тымсал айтып, былай деди: – Ҳеш ким жаңа кийимнен жыртып алып, ески кийимге жамаў салмайды. Олай етсе, жаңа кийим де жыртылып қалады, жаңа жамаў да ески кийимге үйлеспейди. 37 Ҳеш ким жаңа шарапты да ески меске қуймайды. Олай етсе, жаңа шарап мести жарып ағып кетеди, мес те бузылады. 38 Жаңа шарапты жаңа меске қуйыў керек. 39 Ҳеш ким ески шарапты ишип кѳрип, жаңасын қәлемейди: ѳйткени «ескиси жақсырақ», – дейди.

Лука 6

1 Бир дем алыс күни Ийса бийдай атызының арасы менен ѳтип баратырғанда, Оның шәкиртлери бийдай масақларын үзип алып, алақанлары менен уўқалап жей баслады. 2 Гейпара парисейлер оларға: – Сизлер неге дем алыс күнинде ислеўге болмайтуғын исти ислеп атырсызлар? – деди. 3 Ийса оларға жуўап берип: – Ѳзи де, қасындағылар да аш болғанда Даўыттың не ислегенин сизлер оқымағансызлар ма? 4 Ол Ќудайдың Үйине кирип, тек руўханийлерге ғана жеўге болатуғын Ќудайға арналған нанларды ѳзи де жеп, қасындағыларға да берген емес пе? – деди. 5 Және оларға: – Адам Улы дем алыс күниниң де ийеси, – деди. 6 Ийса басқа бир дем алыс күни мәжилисханаға кирип, тәлим бере баслады. Сол жерде оң қолы ләң бир адам бар еди. 7 Диний муғаллимлер менен парисейлер Ийсадан айып табыў ушын, дем алыс күни аўырыўларға шыпа бермес пе екен деп, Оны аңлыды. 8 Бирақ Ийса олардың усы ойын билип, қолы ләң адамға: – Орныңнан турып, ортаға шық, – деди. Ол орнынан турып, ортаға шықты. 9 Сонда Ийса оларға: – Сизлерге бир сораў берейин: нызам бойынша дем алыс күни не ислеген дурыс: жақсылық па ямаса жаманлық па? Адамның жанын қутқарыў ма ямаса набыт қылыў ма? – деди. 10 Ийса әтирапындағылардың ҳәммесине қарап шықты да, қолы ләң адамға: – Ќолыңды соз, – деди. Ол солай ислегенде, қолы бурынғыдай сап-саў болып қалды. 11 Сонда олар қатты ашыўға минип, Ийсаға не ислеў керек екенин ѳз ара кеңесе баслады. 12 Сол күнлери Ийса дуўа етиў ушын таўға шықты ҳәм түнди Ќудайға дуўа етиў менен ѳткизди. 13 Таң атқанда, Ѳз шәкиртлерин жанына шақырып алып, арасынан он екисин таңлап алды да, оларды «елшилер» деп атады. 14 Олар: Ийса Петр деп атаған Симон ҳәм оның иниси Андрей, Яқып пенен Юхан, Филип пенен Бартоломей, 15 Матта менен Томас, Алпейдиң улы Яқып пенен ўатансүйер деп аталған Симон, 16 Яқыптың улы Яҳуда ҳәм кейин Ийсаға сатқынлық ислеген Яҳуда Исқариот. 17 Ийса олар менен бирге таўдан тѳмен түсип, бир тегислик жерге келип турды. Сол жерде Оның кѳплеген шәкиртлери, пүткил Яҳудия ҳәм Ерусалимнен, Тир ҳәм Сидондағы үлкен теңиз жағасынан келген кѳп халық бар еди. 18 Олар Ийсаны тыңлаўға ҳәм ѳз кеселликлерине шыпа табыўға келген еди. Жаўыз руўхлардан азап шеккен адамлар да келип, шыпа тапты. 19 Пүткил халық Ийсаға қол тийгизиўге тырысатуғын еди. Себеби Оннан күш шығып, ҳәммеге шыпа беретуғын еди. 20 Ийса шәкиртлерине қарап былай деди: – Жарлы болғанлар, сизлер бахытлысызлар! Себеби Ќудайдың Патшалығы сизлердики. 21 Ҳәзир аш болып жүргенлер, сизлер бахытлысызлар! Себеби тоқ боласызлар. Ҳәзир жылап жүргенлер, сизлер бахытлысызлар! Себеби күлесизлер. 22 Адамлар сизлерди Адам Улы ушын жек кѳрсе, араларынан шетлетсе, хорлап, атларыңызға дақ түсирсе, сизлер бахытлысызлар! 23 Сол күни қуўанып, шадлыққа бѳлениңлер! Ѳйткени сизлердиң аспандағы сыйлығыңыз үлкен. Олардың ата-бабалары да пайғамбарларға усылай ислеген. 24 Бирақ, ҳәй байлар, сизлер ҳәсирет шегесизлер! Себеби сизлер ѳз ҳәзлигиңизди әлле қашан алып болдыңлар. 25 Ҳәзир тоқ болғанлар, сизлер ҳәсирет шегесизлер! Себеби сизлер аш қаласызлар. Ҳәзир күлип атырғанлар, сизлер ҳәсирет шегесизлер! Себеби сизлер ѳкирип жылайсызлар. 26 Ҳәмме сизлерди мақтаса, сизлер ҳәсирет шегесизлер! Себеби олардың ата-бабалары жалған пайғамбарларға усылай ислеген. 27 – Бирақ, Мени тыңлап отырған сизлерге айтатуғыным: Душпанларыңызды сүйиңлер, ѳзлериңизди жек кѳретуғынларға жақсылық ислеңлер. 28 Сизлерди ғарғайтуғынларға жақсы тилек тилеңлер, қапа қылатуғынлар ушын дуўа етиңлер. 29 Бетиңниң бир жағына урғанға екинши бетиңди де тут. Шапаныңды тартып алғанға кѳйлегиңди де алыўға рухсат ет! 30 Сеннен сораған ҳәр бир адамға бер, сеникин алғаннан қайтарып бериўди талап қылма! 31 Адамлардың сизлерге не ислегенин қәлесеңлер, сизлер де оларға соны ислеңлер! 32 Егер сизлер ѳзлериңизди сүйгенлерди ғана сүйсеңлер, бул ушын қандай алғыс аласызлар? Гүнакарлар да ѳзлерин сүйгенлерди сүйеди-ғо. 33 Егер ѳзлериңизге жақсылық ислегенлерге ғана жақсылық ислесеңлер, бул ушын қандай алғыс аласызлар? Гүнакарлар да усылай ислейди-ғо. 34 Егер сизлер қайтарып алыўдан үмит етип, қарыз берсеңлер, бул ушын қандай алғыс аласызлар? Гүнакарлар да қанша қарыз берсе, сонша қайтарып алыў ушын, гүнакарларға қарыз береди-ғо. 35 Бирақ сизлер душпанларыңызды сүйиңлер. Жақсылық қылып, ҳеш нәрсе дәметпей, қарыз бериңлер. Сонда сизлер үлкен сыйлық алып, қүдиретли Ќудайдың балалары боласызлар. Ѳйткени Ол жақсылықты билмейтуғынларға да, жаман адамларға да мийримли. 36 Солай етип, Єкеңиз мийрим-шәпәәтли болғаны сыяқлы, сизлер де мийрим-шәпәәтли болыңлар. 37 – Басқаларды ҳүким етпеңлер, сонда сизлер де ҳүким етилмейсиз. Айыпламаңлар, сонда сизлер де айыпланбайсыз. Кешириңлер, сонда сизлер де кеширилесиз. 38 Бериңлер, сонда сизлерге де бериледи. Басып, силкитип толтырылған, тасып тѳгилген мѳлшер менен етеклериңизге салып бериледи. Сизлер қандай ѳлшем менен ѳлшеп берсеңлер, Ќудай да сизлерге сондай ѳлшем менен ѳлшеп береди. 39 Ийса оларға және бир тымсал айтты: – Соқырды соқыр жетелеп жүре ала ма? Екеўи де бир шуқырға қулап түспей ме? 40 Шәкирт устазынан уллы емес. Бирақ ҳәр бир адам билимин жетилистиргеннен кейин, ѳз устазындай болады. 41 Сен неге туўысқаныңның кѳзиндеги шѳпти кѳрип турып, ѳз кѳзиңдеги қаданы сезбейсең? 42 Ѳз кѳзиңдеги қаданы кѳрмей турып, қалай: «Туўысқаным, қәне, кѳзиңдеги шѳпти шығарып алайын», – деп туўысқаныңа айта аласаң? Ҳәй, еки жүзли! Дәслеп ѳз кѳзиңдеги қаданы шығар, сонда анық кѳрип, туўысқаныңның кѳзиндеги шѳпти шығара аласаң. 43 – Жаман мийўе беретуғын жақсы терек ҳәм жақсы мийўе беретуғын жаман терек жоқ. 44 Ҳәр бир терек мийўесинен билинеди: ҳеш ким шеңгелден әнжир жыйнамайды, тикенликтен жүзим термейди. 45 Жақсы адам кеўлиндеги жақсы ғәзийнесинен жақсылық шығарады, ал жаман адам кеўлиндеги жаман ғәзийнесинен жаманлық шығарады. Адамның кеўли неге толып тасса, аўзынан сол шығады-ғо. 46 Неге сизлер Мени: «Ийем, Ийем» деп шақырып, айтқанларымды қылмайсызлар? 47 Маған келип, сѳзлеримди тыңлап, оларды орынлайтуғын адамның кимге уқсайтуғынын сизлерге айтайын: 48 ол – жерди терең етип қазып, тийкарын жар тас үстине қалап, үй салған адамға уқсайды. Сел тасып, сол үйди соққылағанда, үй беккем салынғанлығы себепли, оны қозғалта алмайды. 49 Бирақ сѳзлеримди еситсе де, оны орынламайтуғын адам үйин жер үстине тийкарсыз салған адамға уқсайды. Суўлар тасып, бул үйди соққылағанда, ол сол ўақытта-ақ қулап, қатты қыйралып қалады.

Лука 7

1 Ийса Ѳзин тыңлап турған халыққа ҳәмме сѳзин айтып болғаннан соң, Капарнаҳумға кетти. 2 Сол жерде бир римли жүзбасының қәдирлейтуғын хызметшиси аўырып, ѳлим тѳсегинде жатырған еди. 3 Жүзбасы Ийса туўралы еситип, Ол келип, хызметшиме шыпа бермес пе екен деп, ѳтиниш етиў ушын, Оған яҳудийлердиң ақсақалларын жиберди. 4 Олар Ийсаның қасына келди де, қатты ѳтиниш етип: – Ол Сениң жәрдем бериўиңе минәсип. 5 Себеби ол халқымызды жақсы кѳреди, бизлерге мәжилисхана да салып берди, – деди. 6 Ийса олар менен бирге кетти. Ол үйге жақынлап қалғанда, жүзбасы Оған досларын жиберип, былай деп айтқызды: – Єўере болмай-ақ қой, Ийем! Сениң шаңарағыма келиўиңе мен ылайықлы емеспен. 7 Сонлықтан ѳзимниң Саған барыўымды да минәсип кѳрмедим. Тек бир сѳз айтсаң болды, хызметшим жазылып кетеди. 8 Ѳйткени мен де биреўдиң қол астындағы адамман, ѳзиме бағынышлы әскерлерим де бар. Олардың биреўине: «бар» десем, барады, екиншисине «кел» десем, келеди. Ќулыма: «мынаны исле» десем, ислейди. 9 Бул сѳзлерди еситкен Ийса таң қалды ҳәм изине ерип киятырған халыққа бурылып: – Сизлерге айтатуғыным: Мен бундай исенимди Израилда да ушыратпаған едим, – деди. 10 Жиберилгенлер үйге қайтып келгенде, аўырыў хызметшиниң жазылып кеткенин кѳрди. 11 Арадан кѳп ѳтпей, Ийса Наин деген қалаға келди. Оның менен шәкиртлери ҳәм кѳп халық бирге жүрди. 12 Ийса қала дәрўазасына жақынлағанда, бир жесир ҳаялдың жалғыз баласының ѳлигин кѳтерип шығарып атыр еди. Ќаланың кѳп адамлары ҳаял менен бирге жүрип киятыр еди. 13 Ийемиз ҳаялды кѳргенде жаны ашып: – Жылама! – деди. 14 Ийса жақынлап келип, табытқа қолын тийгизгенде, табыт кѳтерип киятырғанлар тоқтап қалды. Ол: – Ҳәй жас жигит, саған айтаман: орныңнан тур! – деди. 15 Ѳли тикейип отырды да, сѳйлей баслады. Ийса оны анасына тапсырды. 16 Ҳәммени қорқыныш бийлеп: – Арамызда уллы пайғамбар пайда болды. Ќудай Ѳз халқына жәрдемге келди, – деп Ќудайға алғыс айтты. 17 Ийса туўралы бул хабар пүткил Яҳудия үлкесине ҳәм дѳгеректеги жерлерге жайылды. 18 Шәкиртлери Яқыяға болып ѳткен ўақыялар ҳаққында хабарлады. 19 Яқыя шәкиртлериниң екеўин шақырып алып: «Келетуғын Ќутқарыўшы Сенбисең ямаса басқа биреўди күтиўимиз керек пе?» – деп сораў ушын, оларды Ийемизге жиберди. 20 Олар Ийсаға келип: – Шомылдырыўшы Яқыя бизлерди: «Келетуғын Ќутқарыўшы Сен бе ямаса басқасын күтейик пе?» – деп сораў ушын, Саған жиберди, – деди. 21 Сол ўақытта Ийса аўырыў менен кеселлерге ҳәм жаўыз руўхларға шалынған кѳплеген адамларға шыпа берип, кѳп соқырлардың кѳзин ашқан еди. 22 Ийса оларға жуўап берип: – Барыңлар, еситип-кѳргенлериңизди Яқыяға билдириңлер. Соқырлардың кѳрип, ақсақ болғанлардың жүрип, мақаў кесел болғанлардың тазаланып, гереңлердиң еситип, ѳлгенлердиң тирилип, Хош Хабардың жарлыларға жәрияланып атырғанын айтып бериңлер. 23 Маған гүмансыз исенгенлер бахытлы! – деди. 24 Яқыяның жиберген адамлары қайтып кеткеннен соң, Ийса халыққа Яқыя туўралы былай деп айта баслады: – Сизлер шѳл далаға нени кѳриўге бардыңлар? Самал тербеткен қамысты ма? 25 Нени кѳриўге бардыңлар? Жипек кийим кийген бир адамды ма? Бирақ ҳасыл кийим кийип, байлықта жасайтуғынлар патша сарайларында болады-ғо. 26 Солай етип, нени кѳриўге бардыңлар? Пайғамбарды ма? Аўа, Мениң сизлерге айтатуғыным: ол – пайғамбардан да уллы. 27 Бул адам ҳаққында Мухаддес Жазыўда былай деп айтылған: «Мине, Мен Сеннен бурын Ѳз хабаршымды жиберемен, ол Сениң баратуғын жолыңды алдыңнан таярлап қояды». 28 Сизлерге айтатуғыным: ҳаялдан туўылғанлардың арасында Шомылдырыўшы Яқыядан уллы адам жоқ. Бирақ Ќудай Патшалығындағы ең кишкене адам да оннан уллы. 29 Буны еситкен пүткил халық, ҳәтте, салықшылар да Ќудайдың ҳақлығын мойынлады. Себеби олар Яқыяның қолынан шомылдырылған еди. 30 Бирақ парисейлер менен нызам муғаллимлери Ќудайдың оларға арнаған еркин қабыл алмады. Ѳйткени олар Яқыяның қолынан шомылдырылыўдан бас тартқан еди. 31 Ийса және: – Ҳәзирги әўладтың адамларын кимге уқсатайын, олар кимлерге мегзейди? 32 Олар базарда бир-бирине қышқырысып: «Сизлерге сыбызғы шерттик, бирақ сизлер ойнамадыңлар! Сизлерге жоқлаў айттық, бирақ сизлер жыламадыңлар!» – деп отырған балаларға уқсайды. 33 Себеби Шомылдырыўшы Яқыя келип, нан да жемеди, шарап та ишпеди. Ал сизлер оны: «Жин урған», – дейсизлер. 34 Адам Улы келип, жеп те, ишип те жүр, сизлер Оны: «Мине, тамақсаў ҳәм арақхор адам, Ол салықшылар менен гүнакарлардың досты», – дейсизлер. 35 Ал Ќудайдың даналығы оны қабыл ететуғынлардың ҳәммеси арқалы ақланады, – деди. 36 Парисейлердиң бири Ийсаны аўқатқа мирәт етти. Ийса парисейдиң үйине кирип, дастурхан әтирапына отырды. 37 Сол қалада жасаўшы бир гүнакар ҳаял Ийсаның парисейдиң үйинде, дастурхан басында отырғанын билип, ишинде әтир майы бар мәрмер ыдыс алып келди. 38 Ол артта, Ийсаның аяқ бетинде турып жылап, кѳз жасларын Ийсаның аяқларына тѳге баслады ҳәм оларды шашлары менен сүртти. Оның аяқларын сүйип, ийис май менен майлады. 39 Ийсаны мирәт еткен парисей буны кѳрип, ишинен: – Егер Ол пайғамбар болса, Оған қолын тийгизип турған ҳаялдың кимлигин ҳәм оның қандай ҳаял екенин билер еди. Ол – гүнакар ҳаял-ғо, – деди. 40 Ийса оған: – Симон, саған айтатуғын бир аўыз сѳзим бар, – деди. – Айта бер, Устаз! – деди Симон. 41 Ийса оған: – Бир қарыз бериўшиниң еки қарыздары бар екен: биреўиниң бес жүз, екиншисиниң елиў динар қарызы болыпты. 42 Бирақ олардың тѳлейтуғын ҳеш нәрсеси болмағанлықтан, ол екеўиниң де қарызынан кешипти. Ќәне, айтшы, олардың қайсысы оны кѳбирек сүйеди? – деди. 43 Симон: – Мениң ойымша: қарызы кѳбирек кеширилгени, – деп жуўап берди. – Дурыс айтасаң, – деди Ийса оған. 44 Соңынан ҳаялға бурылып, Симонға: – Бул ҳаялды кѳрип турсаң ба? Үйиңе келгенимде, сен Маған аяқларымды жуўатуғын суў да бермедиң. Ал ол кѳз жаслары менен аяқларымды жуўып, шашлары менен сүртти. 45 Сен Мени сүймедиң, ал ол Мен келгеннен бери аяқларымды тоқтамастан сүйип атыр. 46 Сен басыма май да жақпадың, ал ол аяқларыма ийис май жақты. 47 Сонлықтан саған айтатуғыным: оның кѳп гүналары кеширилди. Сүйиспеншилигиниң күшли болыўының себеби – сол. Ким аз кеширилсе, сол аз сүйеди, – деди. 48 Соңынан ҳаялға: – Гүналарың кеширилди, – деди. 49 Сонда Ийса менен бирге дастурхан басында отырғанлар ѳз ара: – Гүналарды да кеширетуғын бул ким ѳзи? – дести. 50 Ал Ийса ҳаялға: – Исенимиң сени қутқарды, тынышлық пенен бара бер, – деди.

Лука 8

1 Соңынан Ийса қала ҳәм аўылларды аралап, Ќудай Патшалығының Хош Хабарын жәриялап жүрди. Ийса менен бирге он еки шәкирти, 2 және де, жаўыз руўхлардан ҳәм аўырыўлардан азат болған бир неше ҳаяллар да болды. Олар: ишинен жети жин шыққан магдалалы деп аталған Мәриям, 3 Ҳиродтың сарай басқарыўшысы Хузаның ҳаялы Юханна, Сузанна ҳәм басқа да кѳплеген ҳаяллар Ийсаға ҳәм Оның шәкиртлерине ѳз мал-мүлки менен хызмет ететуғын еди. 4 Ҳәр түрли қалалардан адамлар келип, кѳп халық жыйналғанда, Ийса тымсал менен сѳз баслады: 5 – Бир туқым себиўши ѳз туқымын себиўге шығыпты. Ол сепкенде, туқымлардың гейбиреўлери жол шетине түсип, аяқ астында басылып қалыпты. Аспандағы қуслар оларды шоқып, жеп қойыпты. 6 Гейбиреўлери таслақ жерге түсип, кѳгерип шығыпты. Бирақ ығаллық аз болғанлықтан, қуўрап қалыпты. 7 Гейбиреўлери тикенлер арасына түсип, тикенлер олар менен бирге ѳсип, туншықтырып таслапты. 8 Ал басқалары ѳнимли жерге түсип, ѳсип шығыпты ҳәм жүз есе зүрәәт берипти. Ийса усыларды айтып болғаннан соң даўыслап: – Ќулағы бар жақсылап еситип алсын! – деди. 9 Шәкиртлери Ийсадан: – Бул тымсал нени аңлатады? – деп сорады. 10 Ийса оларға былай деди: – Ќудай Патшалығының сырларын билиў сизлерге берилген, ал басқаларға тымсал менен айтылады. Сонлықтан да: «Олар қараса да, кѳрмейди, Еситсе де, түсинбейди». 11 – Ал бул тымсалдың мәниси мынадай: туқым – бул Ќудайдың сѳзи. 12 Жол шетине түскенлери мынадай адамларды билдиреди: олар сѳзди еситеди, бирақ соң шайтан келип, олардың жүреклериндеги сѳзди алып кетеди. Сонлықтан олар исене алмайды ҳәм қутқарылмайды. 13 Таслақ жерге түскенлери мынадай адамларды билдиреди: олар сѳзди еситип, қуўаныш пенен қабыл етеди, бирақ тамырсыз болғанлықтан ўақытша ғана исенип, сынаў ўақты келгенде исенимнен қайтады. 14 Ал тикенлер арасына түскенлери мынадай адамларды билдиреди: олар сѳзди еситеди, бирақ ѳмирдиң тәшиўишлери, байлық ҳәм ҳәзликлер астында туншығып, олардың зүрәәти писпей қалады. 15 Ал ѳнимли топыраққа түскенлери мынадай адамларды билдиреди: олар сѳзди еситип, жақсы ҳәм пәк кеўиллеринде сақлап, шыдамлылық пенен зүрәәт береди. 16 Ҳеш ким шыраны жағып, оны ыдыс пенен жаўып ямаса кәттиң астына қоймайды. Керисинше, киргенлер жақтылық кѳрсин деп, оны шыра қойғышқа қояды. 17 Ѳйткени ашылмайтуғын ҳеш қандай сыр, мәлим ҳәм әшкара болмайтуғын ҳеш қандай жасырын нәрсе жоқ. 18 Сонлықтан қалай тыңлап атырғаныңызға дыққат аўдарыңлар! Себеби кимде бар болса, оған қосымша бериледи, ал кимде жоқ болса, оның ѳзимде бар деп ойлап жүрген нәрсеси де тартып алынады. 19 Ийсаға анасы ҳәм туўысқанлары келди. Бирақ халық кѳп болғанлықтан, Оған жақынлай алмады. 20 Адамлар Ийсаға: – Анаң менен туўысқанларың Сени кѳрмекши болып, сыртта тур, – деп хабарлады. 21 Ийса оларға жуўап берип: – Кимлер Ќудайдың сѳзин тыңлап, оны орынласа, Мениң анам да, туўысқанларым да солар, – деди. 22 Күнлердиң биринде Ийса шәкиртлери менен қайыққа минип, оларға: – Кѳлдиң арғы жағасына ѳтейик, – деди. Солай етип, олар жѳнеп кетти. 23 Олар қайықта жүзип баратырғанда, Ийса уйықлап қалды. Кѳлде күшли даўыл турып, қайық суўға тола баслады ҳәм олар қәўип астында қалды. 24 Шәкиртлери Ийсаның қасына барып: – Устаз! Устаз! Набыт болажақпыз! – деп, Оны оятты. Ийса орнынан турды да, самалға ҳәм толқынласып турған суўға тыйым салды. Сонда олар тынып, әтирап тым-тырыс болды. 25 Ийса шәкиртлерине: – Исенимиңиз қәне? – деди. Олар қорқысып, аң-таң болысып, бир-бирине: – Бул ким Ѳзи? Ол самал менен суўға буйрық бергенде, олар Оған бойсынады-ғо! – дести. 26 Олар Галиланың қарсысында жайласқан Гадара үлкесине қайық пенен жүзип барды. 27 Ийса жағаға шығыўы менен, Оған қаладан келген, жинге шалынған бир адам гезлести. Бул адам кѳп ўақытлардан бери кийим киймей ҳәм үйде жасамай, қәбирстанда жасайтуғын еди. 28 Ол Ийсаны кѳргенде қышқырып жиберди ҳәм Ийсаның алдына жығылып, қатты даўыс пенен: – Ќүдиретли Ќудайдың Улы – Ийса! Мениң менен не жумысың бар. Ѳтинемен, мени қыйнама! – деди. 29 Ѳйткени Ийса жаўыз руўхқа бул адамнан шығып кетиўди буйырған еди. Жаўыз руўх оны тез-тез тутып турғанлықтан, адамлар оны шынжыр менен байлап, кисен салып қараўыллайтуғын еди. Бирақ ол ҳәммесин үзип, жин тәрепинен шѳлистанға айдап алып кетилетуғын еди. 30 Ийса оннан: – Атың ким? – деп сорады. – Үлкен топар, – деп жуўап берди ол. Себеби оның ишине кѳп жин кирген еди. 31 Жинлер Ийсадан ѳзлерин туңғыйыққа жибермеўин ѳтинди. 32 Сол жердеги таўдың етегинде үлкен шошқа падасы жайылып жүрген еди. Жинлер Ийсадан шошқаларға кириўге рухсат бериўин ѳтинди. Ийса оларға рухсат етти. 33 Сонда жинлер адамнан шығып, шошқаларға кирди. Шошқа падасы жуўырысып, тик жардан кѳлге түсти де, батып кетти. 34 Болған ўақыяны кѳрген шошқа бағыўшылар қашып кетип, қала ҳәм аўылларға барып хабарлады. 35 Адамлар болған ўақыяны кѳриў ушын Ийсаның жанына келди. Олар ишинен жинлер шыққан адамның ақыл-еси кирип, кийинип, Ийсаның аяқ бетинде отырғанын кѳргенде қорқып қалысты. 36 Ўақыяны ѳз кѳзлери менен кѳргенлер жин урған адамның қалай шыпа тапқанын оларға айтып берди. 37 Сонда Гадара әтирапынан келген пүткил халықтың зәррелери ушып, Ийсадан олардың үлкесинен кетиўин ѳтинди. Ийса қайыққа минип, қайтып кетти. 38 Ал жинлерден азат болған адам Ийсаға: – Сениң менен бирге болайын, – деп жалынды. Бирақ Ийса оған: 39 – Үйиңе қайтып, Ќудайдың саған не ислегенин айтып бер, – деп оны жиберди. Ол барып, Ийсаның оған не ислегенин пүткил қалаға жәриялады. 40 Ийса қайтып келгенде, халық Оны қуўаныш пенен қабыл алды. Ѳйткени ҳәмме Оны күтип турған еди. 41 Сонда мәжилисхананың баслығы болған Яир атлы бир адам келип, Ийсаның аяғына жығылды да, үйине кириўин ѳтинди. 42 Себеби оның он еки жаслар шамасындағы жалғыз қызы ѳлим тѳсегинде жатыр еди. Ийса жүрип киятырғанда, халық Оны жән-жағынан қысып баратыр еди. 43 Сол жерде он еки жыл бойы қан кетип аўырып, ҳеш кимнен шыпа таба алмаған бир ҳаял бар еди. 44 Ҳаял Ийсаның арт бетинен жақынлап келип, Оның кийиминиң шетине қолын тийгизди. Сол ўақытта-ақ ҳаялдың қан кетиўи тоқтады. 45 Сонда Ийса: – Маған ким қолын тийгизди? – деп сорады. Ҳеш ким мойнына алмағаннан соң, Петр: – Устаз! Халық Сени қоршап, жән-жағыңнан қысып тур-ғо, – деди. 46 Бирақ Ийса оған: – Маған биреў қолын тийгизди, ѳйткени Мен Ѳзимнен бир күш шыққанын сездим, – деди. 47 Ҳаял жасырына алмайтуғынын билип, қалтырап Ийсаның алдына келди де, Оның аяғына жығылды. Ѳзиниң қандай себеп пенен Оған қолын тийгизгенин ҳәм сол ўақытта-ақ қалай шыпа тапқанын пүткил халық алдында айтып берди. 48 Ийса оған: – Ќызым! Исенимиң сени қутқарды, тынышлық пенен бара бер, – деди. 49 Ийса усы сѳзлерди айтып турғанда мәжилисхана басшысының үйинен биреў келип, Яирға: – Ќызыңыз ѳлди, енди Устаздың тынышын алмаң, – деди. 50 Бирақ Ийса буны еситип, оған: – Ќорқпа, тек исен, қызың шыпа табады, – деди. 51 Ийса үйге келгенде, Петр, Юхан, Яқып ҳәм қыздың ата-анасынан басқа ҳеш кимниң Ѳзи менен бирге ишке кириўине рухсат бермеди. 52 Ҳәмме қызды азалап, жылап турған еди. Бирақ Ийса: – Жыламаңлар, ол ѳлген жоқ, тек уйықлап атыр, – деди. 53 Олар қыздың ѳлгенин билип, Ийсаның үстинен күлди. 54 Ийса қыздың қолынан услады да, даўыслап: – Ќызалақ, орныңнан тур! – деди. 55 Ќыздың жаны қайтып кирип, ол дәрриў орнынан турды. Ийса оған жеў ушын бир нәрсе бериўди тапсырды. 56 Ќыздың ата-анасы аң-таң болды, бирақ Ийса оларға болған ўақыя ҳаққында ҳеш кимге айтпаўын буйырды.

Лука 9

1 Ийса қасына он еки елшисин шақырып алып, оларға барлық жинлерди қуўып шығарыўға ҳәм аўырыўларға шыпа бериўге күш ҳәм бийлик берди. 2 Ќудай Патшалығын жәриялап, аўырыў адамларға шыпа бериў ушын оларды жиберип, 3 Ийса былай деди: – Жолға ҳеш нәрсе: таяқ та, қалта да, нан да, ақша да, артық кийим де алмаңлар. 4 Ќайсы үйге кирсеңлер де, ол жерден кеткениңизше, сол үйде болыңлар. 5 Егер бир қалада сизлерди қабыл алмаса, сол қаладан шығып баратырып, оларға ескертиў ретинде аяқларыңыздағы шаңды қағып кетиңлер. 6 Шәкиртлер жолға шықты. Олар ҳәмме жерде Хош Хабарды жәриялады ҳәм аўырыўларға шыпа берип, аўылларды аралап жүрди. 7 Үлке ҳүкимдары Ҳирод болып атырған барлық ўақыялар ҳаққында еситип, тынышсызланып қалды. Себеби гейбиреўлер: «Яқыя ѳлимнен қайта тирилипти» десе, 8 басқалар: «Илияс пайда болыпты» деп, және биреўлер: «Бурынғы пайғамбарлардың бири тирилипти», – дейтуғын еди. 9 Ал Ҳирод: «Яқыяның басын кестирген едим-ғо. Енди мынадай ислерди ислеп атыр деп, мен еситкен Адам ким болды екен?» – деп Ийсаны кѳриўдиң жолын излестирди. 10 Елшилер қайтып келип, ислеген ҳәмме ислери ҳаққында Ийсаға айтып берди. Ийса Ѳзи менен бирге тек оларды ғана алып, Бетсайда деп аталған қалаға кетти. 11 Бирақ халық буны билип, Ийсаның изинен келди. Ийса оларды жақсы қабыл алып, оларға Ќудай Патшалығы ҳаққында айтты ҳәм шыпаға мүтәж адамларға шыпа берди. 12 Күн кеш бола баслағанда, он еки елшиси Ийсаның алдына келип: – Халықты жибер. Єтираптағы аўыл-елатларға барып, түнейтуғын жер менен азық-аўқат тапсын. Ѳйткени бизлер бир елсиз жердемиз-ғо, – деди. 13 Бирақ Ийса оларға: – Оларға сизлер аўқат бериңлер, – деди. – Бизлер барып, сонша адамға азық сатып алмасақ, бес нан менен еки балықтан басқа ҳеш нәрсемиз жоқ, – деди шәкиртлери. 14 Себеби ол жерде бес мыңға шамалас ер адам бар еди. Ийса шәкиртлерине: – Оларды елиў-елиўден топқа бѳлип отырғызыңлар, – деди. 15 Шәкиртлери солай ислеп, ҳәммесин жерге отырғызды. 16 Ийса бес нан менен еки балықты алды да, аспанға қарап, олар ушын Ќудайға шүкирлик етти. Оларды сындырып, халыққа тарқатыў ушын, шәкиртлерине берди. 17 Ҳәмме жеп тойды. Аўысқан бѳлеклерин жыйнап, үлкен он еки себет толтырды. 18 Күнлердиң биринде Ийса аўлақ жерде дуўа етип турғанда, шәкиртлери де Оның менен бирге еди. Ийса олардан: – Халық Мени ким деп санайды? – деп сорады. 19 Шәкиртлери жуўап берип былай деди: – Шомылдырыўшы Яқыя деп санайды, ал базылары Илияс, және басқалары: «Бурынғы пайғамбарлардың бири тирилип келипти», – деседи. 20 Ийса олардан: – Ал сизлер Мени ким деп санайсызлар? – деп сорады. Петр Оған: – Сен – Ќудайдың жиберген Масихысаң, – деп жуўап берди. 21 Ийса бул туўралы ҳеш кимге айтпаўларын оларға қатаң ескертти де: 22 – Адам Улы кѳп азап шегип, ақсақаллар, бас руўханийлер ҳәм диний муғаллимлер тәрепинен қабыл алынбай ѳлтирилиўи ҳәм үшинши күни қайта тирилиўи тийис, – деди. 23 Сонда Ийса ҳәммеге былай деди: – Ким де ким Маған ергиси келсе, ѳзинен кешсин ҳәм ҳәр күни ѳз атанақ ағашын арқалап, Мениң изиме ерсин. 24 Ким де ким ѳз жанын сақламақшы болса, оны жоғалтады, ал ким де ким ѳз жанын Мен ушын жоғалтса, ол оны сақлап қалады. 25 Егер адам пүткил дүньяны ийелегени менен, ѳз жанын жойтып, ѳзине зыян келтирсе, буннан оған не пайда? 26 Ким де ким Меннен ҳәм Мениң сѳзлеримнен арланса, Адам Улы да Ѳзиниң, Єкесиниң ҳәм мухаддес периштелердиң салтанатында келгенде, оннан арланады. 27 Сизлерге шынын айтаман: бул жерде турғанлардың гейбиреўлери Ќудай Патшалығын кѳрмегенше, ѳлмейди. 28 Бул сѳзлерди айтқаннан соң сегиз күндей ѳткенде, Ийса Петр, Юхан ҳәм Яқыпты қасына алып, дуўа етиў ушын таўға шықты. 29 Ийса дуўа еткенде, Оның түр-түси ѳзгерди, кийимлери де аппақ түске енип, жарқырап кетти. 30 Сонда еки ер адам Оның менен сѳйлесип турған еди. Олар: Муўса менен Илияс еди. 31 Олар уллы салтанат пенен кѳринип, Ийсаның жақында Ерусалим қаласында дүньядан ѳтип, Ќудайдың еркин орынлаўы тийис екени ҳаққында сѳйлести. 32 Ал Петр менен оның қасындағыларды күшли уйқы басқан еди. Олар оянып кетип, Ийсаның уллылығын ҳәм Оның менен турған еки ер адамды кѳрди. 33 Олар Ийсаның жанынан кете баслағанда, Петр Ийсаға: – Устаз, бул жерде болғанымыз қандай жақсы! Бизлер үш қос қурайық: биреўин Саған, биреўин Муўсаға, биреўин Илиясқа, – деди. Ол не айтқанын ѳзи билмеди. 34 Петр усыларды айтып турғанда бир булт пайда болып, оларды қаплады. Шәкиртлер булт ишине киргенде қорқысып қалды. 35 Сонда булттан: – Бул – Мениң таңлап алған Улым, Оның айтқанын тыңлаңлар! – деген саза еситилди. 36 Даўыс тынып қалғаннан соң, Ийсаның жалғыз Ѳзи қалды. Шәкиртлери тис жарып, кѳргенлери ҳаққында сол күнлери ҳеш кимге айтпады. 37 Келеси күни олар таўдан түскенде, Ийсаны кѳп халық күтип алды. 38 Күтилмегенде халық арасынан биреў бақырып: – Устаз, Сеннен ѳтинип сорайман, мениң балама бир нәзер сала гѳр! Ол мениң жалғыз балам еди. 39 Баламды жаўыз руўх тутқанда, ол бирден қышқырып жибереди. Жаўыз руўх оны қалтыратып, аўзынан кѳбик ағызады да, азаплап болғаннан соң, зорға дегенде оннан кетеди. 40 Мен Сениң шәкиртлериңнен жаўыз руўхты қуўып шығарыўды ѳтинген едим, бирақ олардың қолынан келмеди, – деди. 41 Ийса жуўап берип: – Ҳәй, исенбейтуғын, адасқан әўлад! Мен қашанға дейин сизлер менен бирге болып, сизлерге шыдайман? Балаңды бул жерге алып кел, – деди. 42 Бала киятырғанда жин оны жерге жығып, қалтырата баслады. Бирақ Ийса жаўыз руўхқа тыйым салып, балаға шыпа берди ҳәм оны әкесине тапсырды. 43 Ҳәмме Ќудайдың уллылығына таң қалысты. Халық Ийсаның барлық ислерине ҳайран қалысып турғанда, Ийса Ѳз шәкиртлерине: 44 – Мына сѳзлеримди қулақларыңызға қуйып алыңлар: Адам Улы адамлардың қолына услап бериледи, – деди. 45 Бирақ олар бул сѳздиң мәнисин түсинбеди. Оның мәниси оларға жасырын болғанлықтан, олар оны уға алмады. Ал бул сѳз туўралы Ийсадан сораўға қорқты. 46 Шәкиртлер ѳз ара: – Ќайсы биримиз уллымыз? – деп тартыса баслады. 47 Ийса олардың кеўиллериндеги ойды билип, бир кишкене баланы алды да, оны жанына қойып, 48 оларға былай деди: – Ким де ким бул баланы Мениң атым ушын қабыл етсе, оның Мени қабыл еткени болады. Ал ким де ким Мени қабыл етсе, оның Мени Жибергенди қабыл еткени болады. Ѳйткени араңызда ким ең кишкене болса, сол ең уллы болады. 49 Сонда Юхан: – Устаз! Сениң атың менен жинлерди қуўып шығарып жүрген бир адамды кѳрдик. Бирақ ол бизлер менен бирге Саған ермегенликтен, оған тыйым салдық, – деди. 50 Ийса Юханға: – Оған тыйым салмаңлар. Себеби ким де ким сизлерге қарсы болмаса, ол сизлердиң тәрепдарыңыз, – деди. 51 Ийсаның бул дүньядан аспанға алынатуғын күнлери жақынлағанда, Ол Ерусалимге барыўға қарар етти. 52 Ол алдынан хабаршыларын жиберди. Олар барып, Ийсаның келиўине таярлық кѳриў ушын, Самарияның бир аўылына кирди. 53 Бирақ Ийса Ерусалимге қарай баратырғанлықтан, ол жерде Оны қабыл етпеди. 54 Шәкиртлери Яқып пенен Юхан буны кѳрип: – Ийем! Буларды жоқ қылып жибериў ушын, аспаннан от түсиўин буйырыўымызды қәлейсең бе? – деди. 55 Бирақ Ийса бурылып, оларға кейиди. 56 Соңынан олар басқа аўылға кетти. 57 Олар жолда киятырғанда, биреў Ийсаға: – Сен қаяққа барсаң да, мен Саған еремен, – деди. 58 Ийса оған: – Түлкилердиң инлери, аспандағы қуслардың уялары бар. Бирақ Адам Улының бас паналайтуғын орны да жоқ, – деди. 59 Ал басқа биреўине: – Мениң изиме ер, – деди. Бирақ ол: – Ийем! Дәслеп барып, әкемди жерлеўиме рухсат ет, – деди. 60 Ийса оған: – Ѳз ѳлгенлерин жерлеўди ѳлилерге қалдыр. Ал сен барып, Ќудайдың Патшалығы туўралы жәрияла, – деди. 61 Және биреў Ийсаға: – Ийем, мен Сениң изиңе еремен, бирақ дәслеп үй-ишим менен хошласып келиўиме рухсат ет, – деди. 62 Бирақ Ийса оған: – Атызды сүриўди баслап, артына қарай беретуғын адам Ќудайдың Патшалығына ылайықлы емес, – деди.

Лука 10

1 Буннан кейин, Ийемиз Ийса басқа жетпис еки шәкиртин таңлап алып, Ѳзи барғысы келип жүрген ҳәр бир қала ҳәм орынларға оларды екеў-екеўден Ѳзинен бурын жиберип атырып 2 былай деди: – Орылатуғын егин кѳп, бирақ жумысшылар аз. Сонлықтан зүрәәттиң ийеси болған Ийемизден Ѳзиниң атызына егинди оратуғын жумысшылар жибериўин дуўа етип сораңлар. 3 Барыңлар! Мине, Мен сизлерди қозыларды қасқырлардың арасына жибергендей, жиберип атырман. 4 Шыжлан да, дорба да, аяқ кийим де алмаңлар, жолда ҳеш кимге сәлем де бермеңлер. 5 Ќайсы үйге кирсеңлер де, дәслеп: «Бул үйде аманлық болсын!» – деп сәлем бериңлер. 6 Егер сол үйде аманлықты сүйиўши адам болса, сизлер тилеген аманлық сол адамда қалады, ал егер болмаса, ѳзлериңизге қайтады. 7 Сол үйде қалып, бергенин ишип жеңлер. Ѳйткени мийнет еткен адам ѳз мийнет ҳақысына ылайықлы. Үйден-үйге кѳшип жүрмеңлер. 8 Егер қандай да бир қалаға келгениңизде сизлерди қабыл етсе, бергенин жеңлер. 9 Сол жердеги аўырыў адамларға шыпа берип, оларға: «Сизлерге Ќудай Патшалығы жақынлады», – деңлер. 10 Бирақ қандай да бир қалаға келгениңизде сизлерди қабыл етпесе, кѳшеге шығып: 11 «Ќалаңыздан аяқларымызға жуққан шаңды да сизлерге ескертиў ретинде қағып таслаймыз. Бирақ билип қойыңлар, Ќудай Патшалығы жақынлады», – деп айтыңлар. 12 Сизлерге айтатуғыным: ҳүким шығарылатуғын қыямет-қайым күни Содом қаласының аўҳалы сол қаланың аўҳалынан жеңилирек болады. 13 – Ҳәсирет шегесең, Хоразин! Ҳәсирет шегесең, Бетсайда! Егер сизлерде исленген кәраматлар Тир ҳәм Сидон қалаларында исленгенинде, олар әлле қашан бетин тырнап, шашын жулып қайғырып, тәўбе етер еди. 14 Бирақ ҳүким шығарылатуғын қыямет-қайым күнинде Тир менен Сидонның аўҳалы сизлердиң аўҳалыңыздан жеңилирек болады. 15 Ҳәй сен, Капарнаҳум, аспанға кѳтерилесең бе? Яқ, дозаққа қулатыласаң. 16 Ийса шәкиртлерине және былай деди: – Ким де ким сизлерди тыңласа, оның Мени тыңлағаны болады. Ким де ким сизлерди қабыл алмаса, оның Мени қабыл алмағаны болады. Ал ким де ким Мени қабыл алса, оның Мени Жибергенди қабыл алғаны болады. 17 Ийсаның жетпис еки шәкирти қуўаныш пенен қайтып келип: – Ийем! Сениң атыңды тилге алсақ, жинлер де бизлерге бойсынады, – деди. 18 Ийса оларға: – Шайтанның жылдырым сыяқлы аспаннан түскенин кѳрдим. 19 Минекей, Мен сизлерге жыланлар менен шаянларды аяқ асты қылып, душпанның пүткил күш-қүдиретин жеңиўге бийлик бердим. Сизлерге ҳеш нәрсе зыянын тийгизе алмайды. 20 Бирақ жаўыз руўхлардың сизлерге бойсынғанына емес, ал атларыңыздың аспанда жазылғанына қуўаныңлар, – деди. 21 Сонда Ийса Мухаддес Руўхтан шадланып былай деди: – О, Єке, аспан ҳәм жердиң Ийеси! Буларды даналардан ҳәм ақыллылардан жасырып, нәрестедей адамларға ашып билдиргениң ушын, Сени мақтайман! Аўа, Єке! Себеби Сениң қәлеўиң усындай еди. 22 Маған ҳәммеси Єкемнен берилген. Улдың ким екенин Єкеден басқа ҳеш ким билмейди. Єкениң ким екенин де тек ғана Улы ҳәм Улы таңлап ашып билдиргиси келгенлер ғана биледи. 23 Соңынан Ийса бурылып, шәкиртлерине аўлақта былай деди: – Сизлердиң кѳрип атырғаныңызды кѳрип турған кѳзлер бахытлы! 24 Мениң сизлерге айтатуғыным: қаншама пайғамбарлар менен патшалар сизлердиң кѳргенлериңизди кѳргиси келген еди, бирақ кѳрмеди. Еситкенлериңизди еситкиси келген еди, бирақ еситпеди. 25 Сонда бир нызам муғаллими орнынан турып, Ийсаны сынап кѳриў ушын, Оннан: – Устаз, мәңгилик ѳмирди алыўым ушын не қылыўым керек? – деп сорады. 26 Ийса оған: – Мухаддес Нызамда не деп жазылған? Сен оны қалай түсинесең? – деди. 27 Ол жуўап берип: – «Ийең болған Ќудайыңды пүткил жүрегиң, пүткил жаның, пүткил күшиң ҳәм пүткил ақыл-ойың менен сүй». Және де: «Ѳзиңди сүйгениң сыяқлы, жақыныңды да сүй», – делинген, – деди. 28 Ийса оған: – Дурыс жуўап бердиң, усылай исле, сонда жасайсаң, – деди. 29 Бирақ ол ѳзин ақлағысы келип, Ийсадан: – Мениң жақыным ким? – деп сорады. 30 Ийса оған былай деп жуўап қайтарды: – Бир адам Ерусалимнен Ерихоға киятырып, қарақшылардың қолына түсип қалыпты. Ќарақшылар оның кийимлерин шешип алып, оны сабап, ѳлимши етип таслап кетипти. 31 Сонда бир руўханий сол жол менен жүрип, оны кѳрип, басқа жаққа бурылып кетипти. 32 Бир лебийли де сол жерге келип, оны кѳрип, басқа жаққа бурылып кетипти. 33 Бирақ сол жерден ѳтип баратырған самариялы бир адам ол жатырған жерге келип, оны кѳргенде жаны ашыпты ҳәм 34 жанына барып, жарақатларын май ҳәм шарап пенен жуўып таңыпты. Оны ешегине мингизип, мийманханаға алып келип, оған ғамхорлық кѳрсетипти. 35 Ертеңине еки динар шығарып, мийманхана ийесине берипти де: «Оған жақсылап қара. Егер буннан артық ғәрежет шығарсаң, қайтып келгенимнен соң тѳлеймен», – депти. 36 Енди усы үшеўиниң ишинде қайсысы қарақшылардың қолына түскен адамның жақыны болады, деп ойлайсаң? 37 Нызам муғаллими: – Оған мийримлилик кѳрсеткени, – деди. Ийса оған: – Бар, сен де усылай исле, – деди. 38 Олар жол жүрип киятырғанда, Ийса бир аўылға кирди. Бул жерде Марта атлы бир ҳаял Оны үйине қабыл етти. 39 Мартаның Мәриям деген сиңлиси бар еди. Ол Ийсаның аяқ бетинде отырып, Оның сѳзлерин тыңлады. 40 Ал Марта қонақ күтиў менен бәнт болды. Ол Ийсаға келип: – Ийем, сиңлимниң ҳәмме исти мениң бир ѳзиме қалдырғанына қарамайсаң ба? Оған айт, маған жәрдемлессин, – деди. 41 Бирақ Ийса оған жуўап берип: – Марта, Марта, сен кѳп нәрселерди уўайымлап, тәшиўишленесең. 42 Тек бир нәрсе ғана зәрүр-ғо. Мәриям дурыс жолды таңлады, бул оннан тартып алынбайды, – деди.

Лука 11

1 Күнлердиң биринде Ийса бир жерде дуўа етип турған еди. Дуўа етип болғаннан соң, шәкиртлериниң бири Оған: – Ийем! Яқыя ѳз шәкиртлерине дуўа етиўди үйреткениндей, Сен де бизлерге дуўа етиўди үйрет, – деди. 2 Ийса оларға былай деди: – Дуўа еткениңизде былай деңлер: Єке! Сениң атың мухаддес бола берсин. Сениң Патшалығың келсин. 3 Бизлерге ҳәр күни күнделикли нанымызды бере гѳр. 4 Гүналарымызды кешире гѳр. Ѳйткени бизлер де ѳзлеримизге гүна қылған ҳәр бир адамды кеширемиз. Бизлердиң азғырылыўымызға жол қойма. 5 Ийса оларға және былай деди: – Айтайық, араңыздағы бириңиздиң достысы бар. Ол ярым ақшамда достысына барып: «Достым! Маған қарызға үш нан берип тур. 6 Себеби сапарда жүрген бир достым келип еди, оның алдына қоятуғын ҳеш нәрсем жоқ», – депти. 7 Сонда достысы иштен: «Мениң тынышымды алма. Есигим беклеўли. Балаларым да мениң менен бирге тѳсекте жатыр. Орнымнан турып, саған ҳеш нәрсе бере алмайман», – деп жуўап берипти. 8 Бирақ сизлерге айтатуғыным: орнынан турып, досты болғаны ушын сорағанын бермесе де, изинен қалмай сорағаны себепли ол орнынан турып, қанша сораса, сонша береди. 9 Сонлықтан сизлерге айтатуғыным: сораңлар, сизлерге бериледи. Излеңлер, табасызлар. Есикти қағыңлар, ол сизлерге ашылады. 10 Ѳйткени сораған ҳәр бир адам алады, излеген табады, есик қаққанға ашылады. 11 Араңызда қайсы әке баласы балық сораса, оған балық орнына жылан береди? 12 Мәйек сораса, оған шаян береди? 13 Солай етип, ѳзлериңиз жаман бола тура, ѳз балаларыңызға жақсы сыйлар бериўди билсеңиз, аспандағы Єке де Ѳзинен сорағанларға Мухаддес Руўхты бериўи сѳзсиз. 14 Бир күни Ийса бир адамнан гүңелек жинди қуўып шығарды. Жин шыққаннан соң, гүңелек адам сѳйлей баслағанда, халық ҳайран қалды. 15 Бирақ олардың гейбиреўлери: «Ол жинлерди жинлердиң баслығы Белзебүл-шайтанның күши менен қуўып шығарып жүр», – дести. 16 Ал басқалары Ийсаны сынап кѳрмекши болып, аспаннан кәраматлы белги кѳрсетиўин талап етти. 17 Бирақ Ийса олардың ойларын билип, былай деди: – Ѳз ара қарсы болып бѳлинген ҳәр бир патшалық жоқ болады. Ѳз ара қарсы болып бѳлинген ҳәр бир үй қулайды. 18 Егер шайтан ѳз ара қарсы болып бѳлинсе, оның патшалығы қалай сақланады? Сизлер Мени: «Жинлерди Белзебүл-шайтанның күши менен қуўып шығарып жүр», – дейсизлер. 19 Егер Мен жинлерди Белзебүл-шайтанның күши менен қуўып шығаратуғын болсам, онда сизлердиң шәкиртлериңиз оларды кимниң күши менен қуўып шығарып жүр? Солай етип, олар сизлердиң надурыс екениңизди әшкаралайды. 20 Бирақ, егер Мен жинлерди Ќудайдың күши менен қуўып шығарып атырған болсам, онда сизлерге Ќудай Патшалығының жетип келгени. 21 Тис-тырнағына дейин қуралланған бир күшли адам ѳз үйин қорғаса, оның мал-мүлки аман болады. 22 Ал оннан да күшлирек биреў оған ҳүжим жасап, оны жеңсе, оның исенген барлық қуралларын тартып алып, олжасын бѳлистиреди. 23 Ким де ким Мениң менен бирге болмаса, ол Маған қарсы. Ким де ким Мениң менен бирге жыйнамаса, ол шашады. 24 Жаўыз руўх адамнан шыққаннан кейин суўсыз жерлерди гезип, дем алыўға орын излейди. Таба алмағаннан соң, ол: «Шыққан үйиме қайтайын», – дейди. 25 Ќайтып келгенде, үйдиң тазаланып ҳәм жыйналып турғанын кѳреди. 26 Сонда ол барып, ѳзинен де жаўыз жети руўхты ертип келеди де, кирип сол үйде турады. Солай етип, сол адамның соңғы аўҳалы бурынғыдан да жаман болады. 27 Ийса усыларды айтып турғанда халық ишинен бир ҳаял даўыслап, Оған: – Сени кѳтерген қурсақ ҳәм Сени емизген кѳкиреклер қандай бахытлы! – деди. 28 Бирақ Ийса оған: – Ќудайдың сѳзин тыңлап, оны орынлаўшылар оннан да бахытлы! – деди. 29 Халық жыйналып, кѳбейип атырғанда, Ийса оларға былай деп айта баслады: – Бул әўлад – жаман әўлад! Ол кәраматлы белги талап етпекте. Бирақ оған Юнустың кәраматлы белгисинен басқасы кѳрсетилмейди. 30 Юнус Ниневия турғынлары ушын қандай белги болса, Адам Улы да бул әўлад ушын сондай белги болады. 31 Ќубладағы ҳаял патша ҳүким шығарылатуғын қыямет-қайым күнинде усы әўладтың адамлары пенен бирге турып, оны айыплайды. Себеби ол Сулайманның даналығын еситиў ушын, жер бетиниң арғы шетинен келген-ғо. Бирақ бул жерде Сулайманнан да уллы Биреў бар. 32 Ниневия турғынлары ҳүким шығарылатуғын қыямет-қайым күнинде усы әўлад пенен бирге турып, оны айыплайды. Ѳйткени Юнус жәриялағанда, олар тәўбе еткен-ғо. Бирақ бул жерде Юнустан да уллы Биреў бар. 33 – Ҳеш ким де шыраны жағып, оны жасырын жерге ямаса ыдыстың астында қоймайды. Керисинше, киргенлер жақтыны кѳрсин деп, оны шыра қойғышқа қояды. 34 Кѳзиң – денеңниң шырағы. Егер кѳзиң саў болса, пүткил денең де жарық болады. Егер кѳзиң саў болмаса, денең де пүткиллей қараңғы болады. 35 Сонлықтан да, абайла, ишиңдеги жарық қараңғы болмасын! 36 Егер пүткил денең жарық болып, ҳеш бир қараңғы жери болмаса, шыра сени ѳз нуры менен жақты қылғаны сыяқлы, денең пүткиллей жарық болады. 37 Ийса усы сѳзлерди айтып турғанда, бир парисей Оны үйине аўқатланыўға шақырды. Ийса оның үйине кирип, аўқатланыўға отырды. 38 Ийсаның аўқаттан бурын қол жуўмағанын кѳрип, парисей таң қалды. 39 Сонда Ийемиз оған: – Ҳәй парисейлер, сизлер табақ-кесениң сыртын тазалайсызлар, бирақ ѳз ишиңиз нәпсиқаўлық ҳәм жаўызлыққа толы. 40 Ҳәй, ақылсызлар, сыртын жаратқан ишин де жаратқан емес пе? 41 Жақсысы, ишиңиздегиден қайыр-садақа бериңлер, сонда сизлер ушын ҳәмме нәрсе таза болады. 42 Ҳәсирет шегесизлер, парисейлер! Сизлер жалбыз, ийисли шѳп ҳәм ҳәр түрли палыз ѳнимлериниң оннан бирин бересизлер, бирақ әдилликке ҳәм Ќудайдың сүйиспеншилигине бийпәрўа қарайсызлар. Буны да ислеп, оны да қалдырмаўыңыз керек еди-ғо. 43 Ҳәсирет шегесизлер, парисейлер! Сизлер мәжилисханаларда тѳрде отырыўды, базарда ѳзлериңизге сәлем берилиўин жақсы кѳресизлер. 44 Сизлер ҳәсирет шегесизлер! Себеби сизлер адамлар билмей үстилеринен басып ѳтетуғын белгисиз қәбирлерге уқсайсызлар, – деди. 45 Сонда нызам муғаллимлериниң бири Ийсаға: – Устаз! Сен бул сѳзлерди айтып, бизлерди де қапа қылып атырсаң, – деди. 46 Бирақ Ийса: – Сизлер де ҳәсирет шегесизлер, нызам муғаллимлери! Ѳйткени сизлер кѳтерип жүриўге қыйын жүклерди адамларға артып, ѳзлериңиз оларды кѳтерисиўге бармағыңызды да қозғамайсызлар. 47 Сизлер ҳәсирет шегесизлер! Себеби сизлер ата-бабаларыңыз ѳлтирген пайғамбарларға мазарлар орнатасызлар. 48 Солай етип, сизлер ата-бабаларыңыздың ислерин мақуллап, оларды дәлиллейсизлер. Олар пайғамбарларды ѳлтирген еди, ал сизлер оларға мазарлар орнатасызлар. 49 Сонлықтан да, Ќудайдың даналығы былай деген: «Мен оларға пайғамбарлар менен елшилерди жиберемен. Олар гейбиреўлерин ѳлтирип, гейбиреўлерин қуўғын қылады». 50 - 51 Сол себептен Абылдың қанынан баслап, қурбанлық шалынатуғын орын менен Ибадатхана арасында ѳлтирилген Зекерияның қанына дейин, дүнья жаратылғаннан бери тѳгилген барлық пайғамбарлардың қаны усы әўладтан талап етиледи. Аўа, сизлерге айтатуғыным: усы әўладтан талап етиледи! 52 Ҳәсирет шегесизлер, нызам муғаллимлери! Ѳйткени сизлер қутқарылыў ҳаққында билим қапысының гилтин тартып алдыңлар: бул қапыдан ѳзлериңиз де кирмедиңлер, кирмекши болғанларға да тосқынлық жасадыңлар, – деди. 53 Ийса сол жерден кетип баратырғанда, ашыўланған диний муғаллимлер менен парисейлер Оны қысқыға алып, кѳп сораўларға жуўап бериўге мәжбүрледи. 54 Олар Ийсаны сѳзинен тутып айыплаў ушын, Оны аңлыды.

Лука 12

1 Соның арасында кѳп мыңлаған адамлар жыйналып, бир-бирине тығылысып турды. Ийса алды менен Ѳз шәкиртлерине сѳз баслап, былай деди: – Парисейлердиң ашытқысынан, яғный еки жүзлиликтен сақ болыңлар! 2 Ашылмайтуғын ҳеш қандай сыр, билинбейтуғын ҳеш қандай жасырын нәрсе жоқ. 3 Сонлықтан қараңғыда айтқаныңыз жақтыда еситиледи, бекитиўли қапы артында қулаққа сыбырлап айтқаныңыз тамлардың тѳбесинен жәрияланады. 4 Мениң сизлерге, досларыма айтатуғыным: денени ѳлтирсе де, буннан соң басқа ҳеш нәрсе ислей алмайтуғынлардан қорқпаңлар! 5 Бирақ кимнен қорқыўыңыз керек екенин айтайын: ѳлтиргеннен кейин, дозаққа таслаўға қүдирети күшли Ќудайдан қорқыңлар. Аўа, сизлерге айтатуғыным: Оннан қорқыңлар. 6 Бес шымшық еки тийинға сатылмай ма? Солай болса да, олардың ҳеш бирин де Ќудай умытпайды. 7 Басларыңыздағы шашлардың бәри де Ќудайға санаўлы. Сонлықтан қорқпаңлар: кѳп шымшықлардан сизлер қымбатлырақсызлар-ғо. 8 Сизлерге айтатуғыным: ким де ким Мени адамлар алдында тән алса, Адам Улы да оны Ќудайдың периштелериниң алдында тән алады. 9 Ал ким де ким Мени адамлар алдында тән алмаса, оның ѳзи де Ќудайдың периштелериниң алдында тән алынбайды. 10 Адам Улына қарсы бир сѳз айтқан ҳәр бир адам кешириледи, бирақ Мухаддес Руўхқа тил тийгизген адам кеширилмейди. 11 Сизлерди мәжилисханаларға, басшыларға ҳәм ҳәкимлерге апарғанда, қалай жуўап бериўди ямаса не айтыўды қайғырмаңлар. 12 Себеби не айтыў керек екенин сизлерге сол ўақытта-ақ Мухаддес Руўх үйретеди. 13 Халық арасынан биреў Ийсаға: – Устаз, әжағама айт, мийрасты мениң менен бѳлиссин, – деди. 14 Ийса оған: – Ким Мени сизлерге қазы ямаса мийрасларды бѳлиўши етип қойды? – деди. 15 Соңынан халыққа: – Абайлаңлар, дүньяхорлықтан сақ болыңлар! Ѳйткени адамның ѳмири оның мал-мүлкиниң кѳплигине байланыслы емес, – деп, 16 оларға мынадай тымсал келтирди: – Бир бай адамның егислик жери мол зүрәәт берипти. 17 Ол ѳз-ѳзине: «Не ислесем екен? Ѳнимлеримди жыйнап қоятуғын жерим жоқ», – деп пикир жүргизипти. 18 Соңынан: – Былай ислеймен: ғәллеханаларымды бузып, оларды үлкейтип саламан ҳәм сол жерге барлық ғәллем менен мал-мүлкимди жыйнап қояман. 19 Соңынан ѳз жаныма былай деймен: «Жаным, кѳп жылға жететуғын мол дүньяң бар. Енди дем ал, ишип-жеп, кеўлиңди хошла», – депти. 20 Бирақ Ќудай оған: – Ҳәй, ақмақ, бүгин түнде сениң жаның алынады. Сонда сениң жыйнап-тергенлериң кимге қалады? – депти. 21 Ѳзи ушын байлық жыйнап, Ќудай алдында сықмар болған адамның аўҳалы усындай болады. 22 Ийса шәкиртлерине былай деди: – Сонлықтан сизлерге айтатуғыным: не жеймиз деп, жаныңыз ушын, не кийемиз деп, денеңиз ушын тәшиўишленбеңлер! 23 Жан аўқаттан, дене кийимнен артық-ғо. 24 Ѓарғаларға қараңлар: олар екпейди де, ормайды да. Олардың я дән сақлағышлары, я ғәллеханалары жоқ. Бирақ, Ќудай оларды асырайды. Ал сизлер қуслардан қаншелли қымбатлысызлар! 25 Тәшиўишлениў себепли, ким сизлердиң араңызда ѳз ѳмирин бир саатқа болса да узайта алады? 26 Егер усындай кишкене нәрсе қолыңыздан келмесе, басқа нәрселер ҳаққында тәшиўишлениўдиң неге кереги бар? 27 Лилия гүллериниң қалай ѳсип турғанына қараңлар! Олар мийнет те етпейди, жип те ийирмейди. Бирақ сизлерге айтатуғыным: Сулайман да ѳзиниң сән-салтанатында усылардың биреўиндей сәнли кийинбеген еди. 28 Егер бүгин далада ѳсип турғаны менен, ертең ошаққа тасланатуғын шѳпти Ќудай усылай кийиндирсе, сизлерди олардан да артық кийиндирмес пе еди, ҳәй, исеними азлар! 29 Сонлықтан да, не ишип, не жейтуғыныңызды излеп, тәшиўишленбеңлер. 30 Себеби усылардың бәрин бул дүньяның бутқа табыныўшылары излеп жүреди. Сизлердиң усыларға мүтәж екениңизди Єкеңиз биледи. 31 Оның орнына, Ќудай Патшалығын излеп жүриңлер, сонда булар сизлерге қосымша етип бериледи. 32 Ҳәй, кишкене пада, қорқпа! Єкеңиз сизлерге Патшалықты бериўди мақул тапты. 33 Мал-мүлкиңизди сатып, қайыр-садақа бериңлер. Ѳзлериңизге тозбайтуғын қалта ислеп, аспанда таўсылмайтуғын ғәзийне жыйнаңлар. Ол жерге уры да жақынламайды, күйе де түсип жемейди. 34 Ѳйткени байлықларыңыз қай жерде болса, кеўиллериңиз де сол жерде болады. 35 – Беллериңиз буўыўлы болып, шыраларыңыз жанып турсын! 36 Хожайыны неке тойдан қайтып келип, есикти қаққанда, оған дәрриў ашыў ушын күтип турған хызметшилердей болыңлар. 37 Хожайыны келгенде олардың сергек болып турғанын кѳрсе, сол хызметшилер қандай бахытлы! Сизлерге шынын айтаман: ол белин буўып, хызметшилерин отырғызып, ѳзи оларға хызмет етеди. 38 Егер хожайыны түн ортасында ямаса таң атқанда келип, хызметшилериниң ояў турғанын кѳрсе, онда сол хызметшилер қандай бахытлы! 39 Мынаны билип қойыңлар: егер үй ийеси урының қашан келетуғынын билсе, ол үйине урының бузып кириўине жол қоймас еди. 40 Сизлер де таяр болып турыўыңыз шәрт! Себеби Адам Улы сизлер ойламағанда келеди. 41 Сонда Петр: – Ийем, Сен бул тымсалды тек бизлерге айтып атырсаң ба ямаса ҳәммеге ме? – деди. 42 Ийемиз былай деди: – Ийеси үй-ишимдегилерге тийисли аўқатын ўақтында берсин деп, олардың үстинен тайынлаған исенимли ҳәм ақыллы үй басқарыўшы ким? 43 Ийеси келгенде оның солай ислеп атырғанын кѳрсе, сол хызметши қандай бахытлы! 44 Сизлерге шынын айтып турман: ийеси оны ѳзиниң пүткил мал-мүлкин басқарыўшы етип тайынлайды. 45 Егер сол хызметши ишинен: «Ийем тез келе қоймас» деп, малайлар ҳәм шорыларды сабап, ишип-жеп, мәс бола басласа, 46 онда сол хызметшиниң ийеси күтпеген күни ҳәм ойламаған ўақытта келип, оны аяўсыз жазалап, исенбейтуғынлардың аўҳалына салады. 47 Ийесиниң еркин билсе де таяр турмаған, оның ерки бойынша ис тутпаған хызметши кѳп таяқ жейди. 48 Ал оның еркин билмеген ҳәм жазаға турарлы ис ислеген хызметши аз таяқ жейди. Кимге кѳп берилген болса, оннан кѳп талап етиледи. Кимге кѳп исенип тапсырылса, оннан кѳбирек соралады. 49 – Мен дүнья жүзине от салыўға келдим. Оның ҳәзир-ақ жалынлап кетиўин қаншелли қәлер едим! 50 Мен жүдә аўыр азап-ҳәсиретти басымнан кешириўим тийис. Бул орынланғанша, қаншелли қыйналаман! 51 Мени жер жүзине татыўлық әкелген, деп ойлап атырсыз ба? Яқ, деймен сизлерге: алаўызлық әкелгенмен. 52 Ѳйткени буннан былай, бир үйде бес адам болса, олар ѳз ара бѳлинеди. Үшеўи екеўине қарсы, екеўи үшеўине қарсы болады. 53 Єкеси баласына, баласы әкесине қарсы, анасы қызына, қызы анасына қарсы, қәйин енеси келинине, келини қәйин енесине қарсы болып бѳлинеди. 54 Соңынан Ийса халыққа да былай деди: – Сизлер батыстан бир булттың кѳтерилгенин кѳргениңизде, дәрриў: «Жаўын жаўады» дейсизлер ҳәм сондай болады да. 55 Ќубла самалы ескенде: «Күн ыссы болады» дейсизлер ҳәм сондай болады да. 56 Ҳәй, еки жүзлилер! Жер ҳәм аспанның түсин анықлай алсаңлар да, неге ҳәзирги ўақыттың райын анықлай алмайсызлар? 57 Нениң дурыс екенин неге ѳзлериңиз шеше алмайсызлар? 58 Сен ѳз даўласың менен бирге басшының алдына баратырғаныңда, жолда оның менен жарасыўға тырыс. Олай етпесең, ол сени қазының алдына апарады, қазы сени хызметкерге тапсырады, ал хызметкер сени қамап таслайды. 59 Саған айтатуғыным: соңғы тийиниңди тѳлеп таўыспағаныңша, ол жерден ҳеш шыға алмайсаң.

Лука 13

1 Сол ўақытта гейбиреўлер Ийсаға келип, Пилаттың галилалыларды ѳлтирткени ҳәм олардың қанын ѳзлери сойған қурбанлықлары менен араластырып таслағаны ҳаққында айтып берди. 2 Ийса оларға: – Сизлер: «Усындай апатқа ушырағаны ушын, бул галилалылар басқа барлық галилалылардан гүналырақ», – деп ойлайсызлар ма? 3 Яқ, деймен сизлерге. Егер тәўбе етпесеңлер, ҳәммеңиз де усылай набыт боласызлар. 4 Үстилерине Силоҳа минарасы қулап ѳлген он сегиз адам Ерусалимде жасаўшы адамлардың ҳәммесинен айыплырақ еди, деп ойлайсызлар ма? 5 Яқ, деймен сизлерге. Егер тәўбе етпесеңлер, ҳәммеңиз де усылай набыт боласызлар, – деди. 6 Соңынан Ийса мынадай тымсал айтып берди: – Бир адамның жүзим бағында егилген әнжир ағашы болыпты. Адам оннан мийўе алыў ушын келипти, бирақ таба алмапты. 7 Сонда ол бағманға: «Мине, мен үш жылдан бери бул әнжир ағашынан мийўе алыў ушын келемен, бирақ таба алмайман. Оны шаўып тасла! Неге ол босқа орын ийелеп тур?» – депти. 8 Бирақ бағман оған жуўап берип: «Хожайын, оны быйыл да қалдырың. Мен оның әтирапын қазып, қый тѳгейин. 9 Мүмкин, ендиги жылы мийўе берип қалар. Егер бермесе, шаўып тасларсыз, – депти. 10 Бир дем алыс күни Ийса мәжилисханалардың биринде тәлим берип отырған еди. 11 Сол жерде он сегиз жылдан бери аўырыў руўхынан қыйналған бир ҳаял бар еди. Ол еки бүкленип қалған болып, бойын ҳеш тик услай алмас еди. 12 Ийса оны кѳрип, жанына шақырып алды да, оған: – Ҳаял, сен дәртиңнен азат боласаң, – деп, 13 оның үстине қолларын қойғанда, ҳаял сол ўақытта-ақ бойын тиклеп, Ќудайға алғыслар айта баслады. 14 Сонда мәжилисхана басшысы Ийсаның дем алыс күни шыпа бергенине ашыўы келип, халыққа: – Жумыс ислеў ушын алты күн бар. Шыпа алыўға дем алыс күни емес, ал сол күнлери келиңлер, – деди. 15 Ийемиз Ийса оған былай деп жуўап берди: – Ҳәй, еки жүзлилер! Дем алыс күни ҳәр бириңиз ѳгизиңизди ямаса ешегиңизди қорадан шешип алып, суўғарыўға апармайсыз ба? 16 Он сегиз жылдан бери шайтан байлап қойған Ибрайымның мына қызын дем алыс күни бул байлаўдан азат қылыў керек емес пе еди? 17 Ийса усы сѳзлерди айтқанда, Оған қарсылық кѳрсеткенлердиң ҳәммеси уялып қалды. Ал пүткил халық Оның барлық уллы ислерине қуўанды. 18 Соңынан Ийса: – Ќудай Патшалығы неге уқсайды? Оны неге мегзетейин? 19 Ол – бир адамның алып, ѳз бағына еккен қышқыл туқымына уқсайды. Ол ѳсип, терек болады ҳәм шақаларына аспан қуслары ушып келип, уя салады, – деди. 20 Ийса және былай деди: – Ќудай Патшалығын неге уқсатайын? 21 Ол – бир ҳаялдың алып, барлық қамыр ашығанша, үш самар унға араластырған ашытқысына уқсайды. 22 Ерусалимге қарай жол алған Ийса қала ҳәм аўылларды аралап, тәлим берип жүрди. 23 Бир адам Ийсадан: – Ийем, тек аз ғана адам қутқарыла ма? – деп сорады. 24 Сонда Ийса халыққа былай деди: – Тар қапыдан кириўге бар күшиңизди салыңлар! Себеби сизлерге айтатуғыным: кѳплер кириўге тырысады, бирақ кире алмайды. 25 Үйдиң Ийеси турып қапыны жаўып таслағанда, сизлер сыртта турып, қапыны қаға баслап: «Ийем! Ийем! Бизлерге қапыны аш!» – дейсизлер. Бирақ Ол сизлерге: «Мен сизлерди танымайман ҳәм қаяқтан келгениңизди билмеймен», – деп жуўап береди. 26 Сонда сизлер: «Бизлер Сениң кѳз алдыңда ишип жедик. Сен бизлердиң кѳшелеримизде тәлим беретуғын едиң-ғо», – деп айтасызлар. 27 Бирақ Ол: «Сизлерге айтатуғыным: Мен сизлерди танымайман ҳәм қаяқтан келгениңизди билмеймен. Ҳәй, жаманлық қылыўшылардың ҳәммеси Меннен аўлақ кетиңлер!» – дейди. 28 Сизлер Ибрайымды, Ысақты, Яқыпты ҳәм барлық пайғамбарларды Ќудай Патшалығында, ал ѳзлериңиздиң сыртқа қуўып шығарылғаныңызды кѳргениңизде жылап, пушайман жейсизлер. 29 Шығыстан ҳәм батыстан, арқадан ҳәм қубладан адамлар келип, Ќудай Патшалығында дастурхан әтирапына отырады. 30 Мине, сонда соңғылардың гейбиреўлери бириншилер, ал бириншилердиң гейбиреўлери соңғылар болады. 31 Сол ўақытта бир неше парисейлер келип, Ийсаға: – Бул жерден кет, Ҳирод Сени ѳлтирмекши, – деди. 32 Ийса оларға былай деди: – Барып, сол түлкиге айтыңлар: Мен бүгин ҳәм ертең жинлерди қуўып шығарып, аўырыўларға шыпа беремен, ал үшинши күни исимди жуўмақлайман. 33 Солай болса да, Мен бүгин, ертең ҳәм арғы күни Ѳз жолым менен жүриўим керек. Ѳйткени ҳеш бир пайғамбарға Ерусалимнен басқа жерде ѳлиўге болмайды. 34 Оҳ, Ерусалим, Ерусалим! Пайғамбарларды ѳлтириўши, Ќудайдың саған жибергенлерин тас пенен урыўшы қала! Ѳз шѳжелерин қанатының астына алған мәкийен сыяқлы, Мен де сениң балаларыңды неше рет жыйнамақшы болдым, бирақ сизлер қәлемедиңлер. 35 Мине, үйиңизди Ќудай таслап кетип, ол қаңырап қалады. Сизлерге айтатуғыным: «Ийемиздиң атынан Келиўши жарылқанған!» – деп айтқанларыңызға дейин Мени кѳрмейсизлер.

Лука 14

1 Бир дем алыс күни Ийса парисейлердиң бир басшысының үйине аўқатқа келгенде, ҳәмме Оны бақлап отырды. 2 Сонда сарсық кеселден азап шеккен бир адам Ийсаның алдына келди. 3 Ийса диний муғаллимлер менен парисейлерден: – Дем алыс күни аўырыў адамға шыпа бериў нызамға туўры келе ме ямаса туўры келмей ме? – деп сорады. 4 Олар үндемеди. Сонда Ийса сол адамға қолын тийгизип шыпа берди де, қайтарып жиберди. 5 Соңынан оларға былай деди: – Араңыздағы бириңиздиң баласы ямаса ѳгизи қудыққа түсип кетсе, дем алыс күни болыўына қарамастан, оны дәрриў шығарып алмай ма? 6 Олар Ийсаның бул гәпине жуўап бере алмады. 7 Ќонақлардың ѳзлерине тѳрдеги орынларды таңлап атырғанын кѳрген Ийса оларға мынадай бир тымсал айтты: 8 – Сени биреў неке тойына шақырғанда, тѳрдеги орынға отырма. Шақырылғанлар арасында сеннен де сыйлырақ биреў болыўы мүмкин. 9 Олай етпесең, екеўиңизди де шақырған адам саған келип: «Мына адамға орныңды бер» десе, сен уялып, есик беттеги орынға отырыўға мәжбүр боласаң. 10 Сонлықтан қонаққа шақырылғаныңда, барып есик беттеги орынға отыр. Сонда сени қонаққа шақырған адам жаныңа келип: «Достым, тѳрге шығып отыр», – дейди. Солай етсең, ѳзиң менен отырған ҳәр бир адамның алдында абырайға ийе боласаң. 11 Себеби ким де ким ѳзин жоқары тутса, ол пәслетиледи, ал ким де ким ѳзин пәс тутса, ол жоқары болады. 12 Соңынан Ийса Ѳзин шақырған үй ийесине: – Түски ямаса кешки зыяпат бергениңде досларыңды, туўысқанларыңды, ағайинлериңди, я бай қоңсыларыңды шақырма. Ѳйткени олай етсең, олар да сени қонаққа шақырып, саған қайтарады. 13 Керисинше, зыяпат бергениңде жарлы, майып, ақсақ ҳәм соқырларды шақыр. 14 Солай етсең, сен бахытлы боласаң. Себеби олар саған қайтара алмайды. Бирақ ҳақ адамлар қайта тирилгенде, Ќудай саған қайтарады, – деди. 15 Ийса менен дастурхан әтирапында отырғанлардың бири бул сѳзлерди еситип, Оған: – Ќудай Патшалығында дуз татқан адам бахытлы, – деди. 16 Ийса оған былай деди: – Бир адам үлкен зыяпат берип, кѳп қонақ шақырыпты. 17 Аўқатланатуғын ўақыт болғанда: «Келиңлер, ҳәммеси таяр болды», – деп айтыў ушын, мирәт етилгенлерге ѳз хызметшисин жиберипти. 18 Бирақ ҳәммеси ойласып қойғандай, сылтаў таба баслапты. Бириншиси оған: «Мен жер сатып алдым, соны барып кѳриўим керек, ѳтинемен, мени кешир», – депти. 19 Ал екиншиси: «Мен бес жуп ѳгиз сатып алдым, соларды сынап кѳриўге баратырман. Ѳтинемен, мени кешир», – депти. 20 Үшиншиси де: «Мен тап жаңа үйлендим, сонлықтан келе алмайман», – депти. 21 Хызметши қайтып келип, булардың ҳәммесин хожайынына айтып берипти. Үй ийеси ашыўланып, хызметшисине: «Тез бар да, қаланың үлкен-киши кѳшелерин аралап, жарлы, майып, соқыр ҳәм ақсақ адамларды бул жерге алып кел», – деп буйырыпты. 22 Соңынан хызметши: «Хожайын, буйырғанларыңызды орынладым, бирақ және де бос орын бар», – депти. 23 Хожайын хызметшисине: «Жолларға ҳәм аўыл соқпақларына барып, адамларды бул жерге келиўге кѳндир. Сонда үйим адамларға толы болады. 24 Ѳйткени сизлерге айтатуғыным: мирәт етилгенлердиң ҳеш қайсысы да мениң зыяпатымнан дуз татпайды», – депти. 25 Ийса менен бирге кѳп халық жүрген еди. Ийса оларға бурылып былай деди: 26 – Ким де ким Маған келип, ата-анасын, ҳаялын, балаларын, аға-инисин, апа-қарындасларын, ҳәтте, ѳз ѳмирин де жек кѳрмесе, ол Мениң шәкиртим бола алмайды. 27 Ким де ким ѳз атанақ ағашын арқалап, Мениң изимнен жүрмесе, ол Мениң шәкиртим бола алмайды. 28 Араңыздағы бириңиз минара қурмақшы болса, оны питкериў ушын ғәрежет жете ме деп, алдын ала отырып, есаплап шықпай ма? 29 Олай етпесе, тийкарын салып болып, қурып питкере алмай қалса, буны кѳргенлер оның үстинен күлип: 30 «Мына адам қурыўды баслап, питкере алмады», – дейди. 31 Ќайсы бир патша басқа патшаға қарсы урысқа шығажақ болса, ѳзимниң он мың әскерим менен, киятырған қарсыласымның жигирма мың әскерине қарсы тура аламан ба деп, алдын ала отырып ойланып алмай ма? 32 Күши жетпейтуғын болса, сол патша еле узақта болғанда оған елши жиберип, тынышлық питимин жасаўды сорайды. 33 Солай етип, сизлердиң ҳәр бириңиз ѳзине тийисли ҳәмме заттан ўаз кешпесе, Мениң шәкиртим бола алмайды. 34 Дуз – жақсы нәрсе. Бирақ дуз ѳз күшин жойтса, оны қалай және шорлы қылыўға болады? 35 Ол жерге де, қый болыўға да жарамағанлықтан, сыртқа ылақтырып тасланады. Ќулағы бар жақсылап еситип алсын!

Лука 15

1 Ийсаны тыңлаў ушын кѳп салықшылар менен гүнакарлар Оның қасына жақынлап келген еди. 2 Парисейлер менен диний муғаллимлер буны кѳрип: – Ол гүнакарларды қабыл етип, олар менен бирге аўқат жейди, – деп наразылық билдирди. 3 Сонда Ийса оларға мына тымсалды айтып берди: 4 – Айтайық, араңыздағы бириңиздиң жүз қойы болып, биреўин жойтып алса, ол тоқсан тоғызын шѳл далада қалдырып, жойтылған бир қойын таппағанша излеп жүрмес пе еди? 5 Таўып алғаннан соң қуўанып кетип, оны ийнине кѳтерип алады да, 6 үйине келип, дослары менен қоңсыларын шақырып, оларға: «Мениң менен бирге қуўаныңлар, жойтылған қойымды таўып алдым», – дейди. 7 Сизлерге айтатуғыным: сол сыяқлы, тәўбе етиўге ҳәжети жоқ тоқсан тоғыз ҳақ адамнан гѳре, тәўбе еткен бир гүнакарға аспанда кѳбирек қуўанады. 8 – Айтайық, бир ҳаялдың он гүмис теңгеси болып, биреўин жойтып алса, ол шыра жағып, үйди сыпырып, таппағанша муқыятлап излемес пе еди? 9 Таўып алғаннан соң, қурдаслары менен қоңсыларын шақырып: «Мениң менен бирге қуўаныңлар, жойтылған теңгемди таўып алдым», – дейди. 10 Сизлерге айтатуғыным: Ќудайдың периштелери де тәўбе еткен бир гүнакар ушын усылай қуўанады. 11 Ийса және былай деди: – Бир адамның еки улы бар екен. 12 Олардың генжетайы әкесине: – Єке, мал-мүлкиңниң маған тийисли бѳлегин бер, – депти. Сонда әкеси мал-мүлкин еки улына бѳлип берипти. 13 Бир неше күн ѳткеннен соң, киши ул бары-жоғын жыйнап алып, узақ елге кетип қалыпты. Ол жерде бузық жолға түсип, мал-мүлкин жѳнсиз сарп етипти. 14 Жигит ҳәммесин сарп етип болғаннан соң, сол елде аўыр ашаршылық болып, ол жоқшылыққа ушырапты. 15 Ол барып, сол елдиң бир турғынына жалланыпты. Ал ол адам жигитти даласындағы шошқаларды бағыўға жиберипти. 16 Жигит шошқалар жейтуғын жем менен қарнын тойдырыўға да зар болыпты. Бирақ оған ҳеш ким ҳеш нәрсе бермепти. 17 Оның ақылы енип: – Єкемниң қаншама жалланған жумысшылары нанға тойып жүр, ал мен бул жерде аштан ѳлейин деп атырман. 18 Турып әкеме барайын, оған: «Єке, мен Ќудайға ҳәм саған қарсы гүна иследим. 19 Енди сениң балаң деп аталыўға ылайықлы емеспен. Мени жалланған жумысшыларыңның қатарына қабыл ет», – деп айтайын, – депти. 20 Солай етип, жигит әкесине қарай жолға шығыпты. Ол еле узақта киятырғанда, әкеси улын кѳрип, баўыры елжиреп кетипти. Жуўырып барып, улын қушақлап сүйе баслапты. 21 Улы оған: – Єке, мен Ќудайға ҳәм саған қарсы гүна иследим. Енди сениң улың деп аталыўға ылайықлы емеспен, – депти. 22 Бирақ әкеси хызметшилерине: – Тез болыңлар, ең жақсы кийим әкелип, оған кийгизиңлер. Ќолына жүзик тағып, аяғына аяқ кийим бериңлер. 23 Бағып семиртилген баспақты әкелип сойыңлар, ишип-жеп, кеўил кѳтерейик. 24 Себеби мениң бул улым ѳлген еди – тирилди, жойтылған еди – табылды, – депти. Солай етип, олар тойлай баслапты. 25 Сол ўақытта үлкен улы атызда еди. Ќайтып киятырып үйине жақынлағанда, нама ҳәм ойын-күлки сеслерин еситипти. 26 Хызметшилериниң биреўин шақырып алып: – Бул не? – деп сорапты. 27 Хызметши оған: – Иниңиз қайтып келди, әкеңиз оның аман-саў қайтып келгени ушын семиртилген баспақты сойды, – деп жуўап берипти. 28 Үлкен улы ашыўланып, үйге киргиси келмепти. Сонда әкеси сыртқа шығып, оннан ишке кириўди ѳтинипти. 29 Бирақ ол әкесине былай депти: – Мине, мен саған неше жылдан бери хызмет етип киятырман, ҳеш қашан сениң буйрығыңа қарсы шыққан емеспен. Бирақ досларым менен ўақты хошлық етиўим ушын, сен маған бир ылақ та берген жоқсаң. 30 Ал енди болса, мал-мүлкиңди бузық ҳаялларға сарп етип келген мына улыңа семиртилген баспақты сойыпсаң. 31 Єкеси оған: – Улым! Сен ҳәмме ўақыт мениң менен биргесең. Мениң барлық мал-мүлким сеники-ғо. 32 Бирақ бүгин қуўанып, кеўил кѳтериўимиз керек. Ѳйткени сениң бул иниң ѳлген еди – тирилди, жойтылған еди – табылды, – депти.

Лука 16

1 Ийса Ѳз шәкиртлерине және былай деди: – Бир бай адамның үй басқарыўшысы бар екен. Байдың қулағына: «Үйиңди басқарыўшы мал-мүлкиңди сарп етип жүрипти», – деген шағым жетипти. 2 Бай оны шақырып алып: – Сен туўралы еситип атырғаным не гәп? Ѳз жумысың бойынша есап бер. Сен буннан былай үй басқарыўшы бола алмайсаң, – депти. 3 Сонда үй басқарыўшы ѳз-ѳзине: – Не қылсам екен? Хожайыным мени жумыстан босатып атыр. Жер қазыўға күшим жетпейди, садақа сораўға уяламан. 4 Басқарыўшылықтан босатылғанымнан соң, адамлар мени үйлерине қабыл қылыўы ушын не ислесем екен? Ҳе, таптым, – депти де, 5 хожайынына қарыздар адамларды бирим-бирим шақырып алып, олардың бириншисинен: – Хожайынымнан қанша қарызың бар? – деп сорапты. 6 Ол: – Жүз батпан май, – деп жуўап берипти. – Тил хатыңды ал да, тез отырып, елиў батпан деп жаз, – депти басқарыўшы. 7 Соңынан басқасынан: – Сениң қанша қарызың бар? – деп сорапты. – Мың қап бийдай, – деп жуўап берипти ол. Оған да: – Тил хатыңды ал да, сегиз жүз қап деп жаз, – депти. 8 Хожайыны наҳақ үй басқарыўшыны ақыллы ис қылғаны ушын мақтапты. Себеби бул дүньяның адамлары ѳзи сыяқлылар арасында Нурдың балаларынан гѳре ақыллырақ ҳәрекет қылады. 9 Мениң сизлерге айтатуғыным: бул дүньяның байлығынан пайдаланып дос арттырыңлар, бул байлық таўсылғанда, олар сизлерди мәңгилик мәканға қабыл қылсын. 10 Кишкене исте исенимли болған адам үлкен исте де исенимли болады, ал кишкене исте садық болмаған адам үлкен исте де садық болмайды. 11 Солай етип, егер сизлер бул дүньяның байлығына садық болмасаңыз, ким сизлерге аспандағы ҳақыйқый байлықты исенип тапсырады? 12 Егер сизлер басқаға тийисли нәрсеге садық болмасаңыз, ким сизлерге ѳзлериңиздикин береди? 13 Ҳеш бир хызметши еки хожаға хызмет ете алмайды. Ѳйткени ол биреўин жек кѳрип, екиншисин жақсы кѳреди ямаса биреўине садық болып, екиншисине итибарсыз қарайды. Сизлер ҳәм Ќудайға, ҳәм байлыққа бирдей хызмет ете алмайсызлар. 14 Булардың ҳәммесин дүньяхор парисейлер еситип, Ийсаны мазақ қылды. 15 Ийса оларға былай деди: – Сизлер ѳзлериңизди адамлар алдында ҳақ қылып кѳрсетесизлер, бирақ Ќудай кеўиллериңизди биледи. Адамлар қымбат деп санаған нәрсе Ќудай алдында жеркенишли. 16 Яқыяға дейин Мухаддес Нызам ҳәм пайғамбарлар дәўири болды. Сол ўақыттан баслап, Ќудай Патшалығы ҳаққында Хош Хабар жәрияланып киятыр ҳәм ҳәр бир адам оған кириўге күш салып жүр. 17 Бирақ Мухаддес Нызамнан бир ноқат жоғалғанынан гѳре, аспан ҳәм жердиң жоқ болып кетиўи аңсатырақ. 18 Ѳз ҳаялы менен ажырасып, басқа ҳаялға үйленген ҳәр бир адам неке ҳадаллығын бузған болады. Күйеўинен ажырасқан ҳаялға үйленген адам да неке ҳадаллығын бузған болады. 19 – Ќымбат баҳалы сәнли кийимлер кийип, ҳәр күни үлкен зыяпатлар беретуғын бир бай адам болыпты. 20 Байдың дәрўазасы алдында пүткил денесин жара басқан Лазар атлы бир тиленши жатады екен. 21 Ол байдың дастурханынан түскен усақлар менен қарнын тойдырыўды әрман етипти. Ийтлер де келип, оның жараларын жалап кетеди екен. 22 Ўақты келгенде тиленши қайтыс болып, периштелер оны Ибрайымның жанына алып барыпты. Бай адам да қайтыс болып, оны жерлепти. 23 Бай дозақ отында азап шегип атырып, басын кѳтерип қарағанда, алыста Ибрайымды ҳәм оның қасындағы Лазарды кѳрипти. 24 Ол қатты бақырып: «Ибрайым ата, маған реҳим ете гѳр! Лазарды жибер, ол бармағының ушын суўға басып, мениң тилиме суў тамызсын. Себеби мен бул от ишинде қатты қыйналып атырман», – депти. 25 Бирақ Ибрайым оған: «Балам, сен ѳмириңде тек жақсылық кѳргениңди, ал Лазардың жаманлық кѳргенин умытпа. Енди болса, ол бул жерде жубаныш таўып, ал сен қыйналып атырсаң. 26 Буның үстине, сизлер менен бизлердиң арамызға үлкен туңғыйық орнатылған. Сонлықтан бул жерден сизлерге ѳтпекши болғанлар ѳте алмайды ҳәм ол жерден де бизлерге ҳеш ким ѳте алмайды», – депти. 27 Сонда бай адам: «Ата, олай болса, сеннен ѳтинемен, Лазарды мениң әкемниң үйине жибер. 28 Ѳйткени мениң бес аға-иним бар. Олар да бул азап шегетуғын жерге түспеўи ушын ол барып, оларды ескертсин», – депти. 29 Бирақ Ибрайым оған: «Оларда Муўса ҳәм басқа пайғамбарлардың Жазыўлары бар-ғо. Оларды тыңласын», – депти. 30 Ал бай адам: «Яқ, Ибрайым ата! Бирақ егер ѳлгенлердиң биреўи тирилип оларға барса, тәўбе етеди», – депти. 31 Сонда Ибрайым оған: «Егер Муўса менен пайғамбарларды тыңламағанда, ѳлгенлердиң биреўи тирилсе де, исенбейди», – деп жуўап берипти.

Лука 17

1 Ийса Ѳз шәкиртлерине және былай деди: – Адамларды гүнаға азғырыўшы нәрселердиң болыўы сѳзсиз. Бирақ олар ким арқалы келсе, сол адам ҳәсирет шегеди! 2 Ол адамның мына кишкенелердиң биреўин азғырғанынан гѳре, мойнына дигирман тасы байланып, теңизге тасланғаны оған жақсырақ болар еди. 3 Абайлы болыңлар! Егер туўысқаның саған қарсы гүна ислесе, оған ескертиў жаса. Егер гүнасын мойынласа, оны кешир. 4 Егер ол саған қарсы бир күнниң ишинде жети рет гүна ислесе, жети рет те саған келип: «Гүнамды мойынлайман» десе, оны кешир. 5 Сонда елшилер Ийемиз Ийсаға: – Исенимимизди арттыр, – деди. 6 Ийемиз былай деди: – Егер исенимиңиз қышқыл туқымдай ғана болса да, бул тут ағашына: «Тамырың менен қопарылып, теңизге отырғызыл», – десеңлер, ол сѳзиңизди тыңлайды. 7 Араңызда қайсы бириңиздиң жер айдап ямаса мал бағып жүрген хызметшиси даладан қайтқанда, оған: «Тез келип, дастурханға отыр», – дейди? 8 Керисинше, оған: «Мениң кешки аўқатымды таярла, белиңди буўып, ишип-жеп болғанымша, маған хызмет ет. Соңынан ѳзиң ишип жейсең», – деп айтпай ма? 9 Буйырғанын орынлағаны ушын хызметшисине миннетдаршылық билдирер ме екен? 10 Сол сыяқлы сизлер де ѳзлериңизге буйырылғанның ҳәммесин орынлағаннан соң: «Бизлер арзымайтуғын қуллармыз, тек ўазыйпамызды ғана орынладық», – деңлер. 11 Ийса Ерусалимге баратырып, Самария ҳәм Галила үлкелери арасындағы шегара жерлер арқалы жүрди. 12 Ол бир аўылға кирип киятырғанда мақаў кесел болған он адам гезлести. Олар узақта турып, 13 қатты даўыслап: – Устазымыз Ийса, бизлерге реҳим ет! – деди. 14 Ийса оларды кѳрип: – Барып, ѳзлериңизди руўханийлерге кѳрсетиңлер, – деди. Олар кетип баратырғанда мақаў кеселден жазылып кетти. 15 Олардың ишиндеги биреўи ѳзиниң шыпа тапқанын кѳрип, бәлент даўыс пенен Ќудайды алғыслап, қайтып келди де, 16 Ийсаның аяғына жығылып, Оған миннетдаршылық билдирди. Бул адам самариялы еди. 17 Сонда Ийса: – Шыпа тапқан он адам емес пе еди? Ќалған тоғызы қаяқта? 18 Ќудайға алғыс айтыў ушын, мына шет еллиден басқа ҳеш ким қайтып келмеди ме? – деди. 19 Соң оған: – Орныңнан тур да, кете бер, исенимиң сени қутқарды, – деди. 20 Парисейлер Ќудай Патшалығының қашан келетуғынын сорағанда, Ийса оларға былай деп жуўап берди: – Ќудай Патшалығы кѳзге кѳринип келмейди. 21 «Мине, бул жерде» ямаса «Єне, ана жерде» деп те айтпайды. Себеби Ќудай Патшалығы сизлердиң ишиңизде, – деди. 22 Соң Ийса шәкиртлерине былай деди: – Адам Улының күнлериниң бирин болса да кѳриўди аңсайтуғын ўақытларыңыз келеди. Бирақ, кѳре алмайсызлар. 23 Сизлерге: «Єне, Ол ана жерде» ямаса «Мине, Ол бул жерде» десе, бармаңлар, олардың излерине ермеңлер. 24 Ѳйткени шақмақ шағып, аспанды бир шетинен екинши шетине дейин жарқыратып жибергендей, Адам Улы да Ѳз күнинде солай пайда болады. 25 Бирақ дәслеп Ол кѳп азап шегип, бул әўлад тәрепинен қабылланбаўы тийис. 26 Нухтың заманында қалай болған болса, Адам Улының күнлеринде де солай болады. 27 Нух кемеге минген күнге дейин адамлар ишип жеди, үйленди, турмысқа шықты. Соңынан суў тасқыны басып, ҳәммени набыт қылды. 28 Луттың заманында да сондай болды: адамлар ишип жеди, саўда-сатық иследи, егин екти, жай салды. 29 Бирақ, Лут Содом қаласынан шыққан күни аспаннан от ҳәм күкирт жаўып, ҳәммени набыт қылды. 30 Адам Улы пайда болатуғын күни де тап сондай болады. 31 Сол күни тамның тѳбесинде болған адамның затлары үйинде қалса, оларды алайын деп тѳменге түспесин. Ким де ким атызда болса, үйине қайтпасын. 32 Луттың ҳаялын еске түсириңлер! 33 Ким де ким ѳз жанын сақламақшы болса, ол оны набыт қылады, ал ким де ким ѳз жанын набыт қылса, ол оны сақлайды. 34 Сизлерге айтатуғыным: сол түни бир тѳсекте жатырған еки адамның биреўи алынады, екиншиси қалдырылады. 35 Бирге дигирман тартқан еки ҳаялдың биреўи алынады, екиншиси қалдырылады. 37 Сонда шәкиртлери Ийсадан: – Ийем, бул ўақыялар қай жерде болады, – деп сорады. Ийса оларға: – Ѳлик қай жерде болса, қузғынлар да сол жерге жыйналады, – деди.

Лука 18

1 Ийса шәкиртлерине бәрқулла дуўа етип, үмит үзбеў кереклигин билдириў ушын бир тымсал айтып берди. 2 Ол былай деди: – Бир қалада Ќудайдан да қорқпайтуғын, адамлардан да уялмайтуғын бир қазы болыпты. 3 Сол қалада бир жесир ҳаял да турады екен. Ҳаял оған қайта-қайта келип: «Мениң ҳуқықымды даўласымнан қорғаң», – деп ѳтине береди екен. 4 Бирақ қазы кѳп ўақытқа дейин буны ислегиси келмепти. Соңынан ѳз ѳзине: «Мен Ќудайдан да қорқпайман, адамлардан да уялмайман. 5 Бирақ, мына жесир ҳаял маған тынышлық бермей атырғаны ушын оның ҳуқықын қорғай қояйын. Болмаса, ол қайта-қайта келип, мениң мазамды алар», – депти. 6 Ийемиз Ийса сѳзин даўам етип былай деди: – Єдилсиз қазының сѳзлерине қулақ салыңлар. 7 Ќудай Ѳзине күни-түни жалбарынып атырған, Ѳзи таңлап алған адамлардың ҳуқықын қорғамай ма? Оларды кѳп күттирип қоя ма? 8 Сизлерге айтатуғыным: кѳп кешикпей олардың ҳуқықын қорғайды. Бирақ Адам Улы келгенде, жер жүзинде исеним табар ма екен? 9 Ѳзлериниң ҳақлығына исенип, басқаларды кемситетуғын айырым адамларға Ийса мына тымсалды да айтып берди: 10 – Еки адам дуўа етиў ушын Ибадатханаға кирипти. Олардың биреўи парисей, екиншиси салықшы екен. 11 Парисей турып алып мынадай деп дуўа етипти: «О, Ќудайым! Мен басқа адамлардай тонаўшы, наҳақ, неке ҳадаллығын бузыўшы ямаса, ҳәтте, мына салықшы сыяқлы болмағаным ушын, Саған шүкирлик етемен. 12 Ҳәптесине еки мәрте ораза тутаман. Барлық тапқан табысымның оннан бирин беремен». 13 Ал салықшы алыста турып, кѳзин аспанға кѳтериўге де батылы бармай, қатты ѳкинип: «О, Ќудайым! Мендей гүнакарға реҳим ет!» – депти. 14 Сизлерге айтатуғыным: парисей емес, ал усы адам ақланып үйине қайтыпты. Себеби ѳзин жоқары тутқан ҳәр бир адам пәслетиледи, ал ѳзин пәс тутқан адам жоқары болады. 15 Ќолын тийгизсин деп, адамлар Ийсаға бѳбеклерин алып келди. Шәкиртлери буны кѳрип, оларға кейиди. 16 Бирақ Ийса оларды қасына шақырып алып, шәкиртлерине: – Балалардың Маған келиўине рухсат бериңлер, оларға тосқынлық жасамаңлар. Ѳйткени Ќудай Патшалығы усындайлардики. 17 Сизлерге шынын айтаман: ким де ким Ќудай Патшалығын кишкене бала сыяқлы қабыл етпесе, ол оған кире алмайды, – деди. 18 Бир басшы Ийсадан: – Ийгиликли Устаз! Мәңгилик ѳмирди алыўым ушын не ислеўим керек? – деп сорады. 19 Ийса оған: – Сен неге Мени ийгиликли деп атап атырсаң? Жалғыз Ќудайдан басқа ҳеш ким ийгиликли емес. 20 Оның буйрықларын билесең-ғо: «Неке ҳадаллығын бузба, адам ѳлтирме, урлық ислеме, жалған гүўалық берме, ата-анаңды ҳүрметле», – деди. 21 Бирақ ол: – Булардың ҳәммесин мен бала ўақтымнан бери орынлап киятырман, – деди. 22 Буны еситкен Ийса оған: – Саған және бир нәрсе жетиспейди. Барлық мал-мүлкиңди сатып, ақшасын жарлыларға үлестирип бер. Сонда сениң ғәзийнең аспанда болады. Соңынан келип, Мениң изиме ер, – деди. 23 Басшы буны еситип, қатты қапа болды. Себеби ол жүдә бай еди. 24 Ийса оның қапа болғанын кѳрип: – Байлығы барлардың Ќудай Патшалығына кириўи қандай қыйын! 25 Бай адамның Ќудай Патшалығына кириўинен гѳре, түйеге ийнениң кѳзинен ѳтиў аңсатырақ, – деди. 26 Буны еситкенлер: – Олай болса, ким қутқарыла алады? – деп сорады. 27 – Адамлардың қолынан келмеген нәрсе Ќудайдың қолынан келеди, – деди Ийса. 28 Сонда Петр: – Минекей, бизлер ҳәмме нәрсемизди таслап, Сениң изиңе ердик, – деди. 29 Ийса шәкиртлерине: – Сизлерге шынын айтаман: Ќудай Патшалығы ушын я үйин, я ҳаялын, я туўысқанларын, я ата-анасын, я балаларын қалдырып кеткен ҳәр бир адам 30 бул дүньяда неше есе артығы менен алады ҳәм келешекте мәңгилик ѳмирге ийе болады, – деди. 31 Ийса он еки шәкиртин қасына шақырып алып, оларға былай деди: – Минекей, бизлер енди Ерусалимге қарай кѳтерилип баратырмыз. Сол жерде пайғамбарлардың Адам Улы туўралы жазғанларының ҳәммеси орынланады. 32 Ол басқа миллет адамларына услап бериледи. Олар Оның үстинен күледи, масқаралайды, бетине түкиреди 33 ҳәм қамшылап сабап, ѳлтиреди. Ал Ол үшинши күни қайта тириледи. 34 Бирақ шәкиртлери бул сѳзлерден ҳеш нәрсе түсинбеди. Бул сѳзлер оларға жасырын болып, айтылғанлардың мәнисин аңламады. 35 Ийса Ерихо қаласына жақынлағанда, жолдың шетинде тиленшилик етип, бир соқыр адам отыр еди. 36 Ќасынан адамлардың ѳтип баратырғанын еситкен ол: – Не болып атыр? – деп сорады. 37 – Насыралы Ийса ѳтип баратыр, – дести адамлар оған. 38 Сонда ол: – Даўыттың Урпағы Ийса! Маған реҳим ете гѳр! – деп бақырып жиберди. 39 Алдында кетип баратырғанлар үнин шығармаўды айтып, оған кейиди. Бирақ ол оннан да бетер қатты бақырып: – Даўыттың Урпағы! Маған реҳим ете гѳр! – деди. 40 Сонда Ийса тоқтап, соқыр адамды қасына алып келиўди буйырды. Соқыр адам жақынлағанда, Ийса оннан: 41 – Сен ушын не ислеўимди қәлейсең? – деп сорады. – Ийем, кѳзлерим кѳретуғын болсын, – деди ол. 42 Ийса оған: – Кѳзлериң кѳретуғын болсын, исенимиң сени қутқарды, – деди. 43 Сол ўақытта-ақ соқыр адамның кѳзлери кѳре баслады ҳәм Ќудайды алғыслап, Ийсаның изине ерди. Буны кѳрген пүткил халық та Ќудайды мақтады.

Лука 19

1 Ийса Ерихо қаласына кирип, оның ишинен ѳтти. 2 Сол жерде Зақай атлы бир адам бар еди. Ѳзи салықшылардың баслығы болып, бай адам еди. 3 Ол Ийсаның қандай екенлигин кѳриўге умтылатуғын еди. Бирақ адамлар кѳп болғанлықтан, кѳре алмады. Ѳйткени оның бойы пәс еди. 4 Ийсаны кѳриў ушын ол алға қарай жуўырып, жабайы әнжир терегине шығып алды. Себеби Ийса усы жерден ѳтиўи керек еди. 5 Ийса сол жерге келгенде жоқарыға қарап, оған: – Зақай, тезирек тѳмен түс! Бүгин сениң үйиңде қалыўым керек, – деди. 6 Ол тезлик пенен тѳмен түсип, Ийсаны қуўаныш пенен қабыл алды. 7 Буны кѳргенлердиң ҳәммеси: – Ол гүнакар адамның үйине қонаққа барды, – деп наразылық билдире баслады. 8 Бирақ Зақай орнынан турып, Ийемизге: – Ийем, мал-мүлкимниң ярымын жарлыларға беремен. Егер кимниң ҳақын жеген болсам, тѳрт есе артығы менен қайтарып беремен, – деди. 9 Сонда Ийса: – Бүгин бул үйге қутқарылыў келди. Ѳйткени бул адам да Ибрайымның урпағы-ғо. 10 Себеби Адам Улы адасқанларды таўып, қутқарыў ушын келди, – деди. 11 Буларды тыңлап отырғанларға Ийса тымсал менен сѳзин даўам етти. Ѳйткени Ол Ерусалимге жақынласып қалғанлықтан, олар: «Ќудай Патшалығы жақын арада келеди», – деп ойлаған еди. 12 Сонлықтан Ийса былай деди: – Бир ақсүйек адам ѳзине патшалық бийлигин алып қайтыў ушын, узақ елге кетпекши болыпты. 13 Ол ѳзиниң он хызметшисин шақырып алып: «Мен қайтып келемен дегенше, бул ақшаны айланысқа жибериңлер», – деп, оларға он мина берипти. 14 Бирақ оған қараслы пуқаралар оны жек кѳретуғын еди. Сонлықтан оның изинен ўәкиллерин жиберип: «Оның бизлердиң үстимизден патша болыўын қәлемеймиз», – деп айтып қалыпты. 15 Бирақ ол патша болып қайтып келгенде, ѳзи берген ақшалар менен ким қанша арттырғанын билиў ушын хызметшилерин ѳзине шақыртыпты. 16 Бириншиси келип: «Хожайын! Сениң бир минаң және он мина арттырды», – депти. 17 Хожайыны оған: «Бәрекелла, жақсы хызметшим! Кишкене исте исенимли болғаның ушын, сен он қала үстинен басқарыўға бийлик аласаң», – депти. 18 Екиншиси келип: «Хожайын, сениң бир минаң және бес мина арттырды», – депти. 19 Хожайыны оған да: «Сен бес қаланың үстинен басқарыўшы боласаң», – депти. 20 Соңынан басқасы да келип: «Хожайын! Мине, сениң минаң. Мен оны бет орамалға түйип сақладым. 21 Мен сеннен қорқтым. Себеби сен қоймаған жериңнен алып, екпеген жериңнен оратуғын қатал адамсаң», – депти. 22 Хожайыны оған: «Ҳәй, жаман хызметши! Сени ѳз аўзыңнан шыққан сѳзлериң менен айыплайман. Мениң қоймаған жерден алатуғын, екпеген жерден оратуғын қатал адам екенимди биледи екенсең, 23 неге енди ақшамды айланысқа берип жибермедиң? Сонда мен қайтып келгенимде, оны пайдасы менен қайтарып алар едим-ғо», – депти. 24 Соң қасында турғанларға қарап: «Оннан минаны алың да, он минасы барға бериңлер», – депти. 25 «Хожайын, оның он минасы бар-ғо», – десипти олар. 26 Сизлерге айтатуғыным: кимде бар болса, оған және де мол етип бериледи, ал кимде жоқ болса, оның бары да тартып алынады. 27 Енди үстилеринен патша болыўымды қәлемеген душпанларымды бул жерге алып келиң де, кѳзимниң алдында ѳлтириңлер, – депти патша. 28 Усыларды айтып болғаннан кейин Ийса жол баслап, Ерусалимге қарай жүрди. 29 Ол Зәйтүн деп аталатуғын таўдың етегиндеги Бетфаге ҳәм Бетания деген аўылларға келгенде еки шәкиртин жумсап, 30 оларға былай деди: – Ќарсы алдыңыздағы аўылға барыңлар. Оған киргениңизде, еле ҳеш ким минбеген, байлап қойылған гүррени табасызлар. Оны шешип, алып келиңлер. 31 Егер биреў: «Оны неге шешип атырсызлар?» – деп сораса, «Ол Ийемизге керек», – деп айтыңлар. 32 Жиберилгенлер барып, Ийсаның ѳзлерине айтқанларын анық тапты. 33 Олар гүррени шешип атырғанда, оның ийелери: – Гүррени неге шешип атырсызлар? – деп сорады. 34 Олар: – Ол Ийемизге керек, – деп жуўап берди. 35 Олар гүррени Ийсаға алып келди. Оның үстине ѳзлериниң шапанларын салып, оған Ийсаны миндирди. 36 Ийса баратырғанда, адамлар жолға шапанларын тѳседи. 37 Ийса Зәйтүн таўынан тѳмен түсетуғын жерге жақынлағанда, Оның барлық шәкиртлериниң топары ѳзлери кѳрген барлық кәраматлары ушын қуўанышлы түрде бәлент даўыс пенен Ќудайға мақтаўлар айта баслады: 38 «Ийемиздиң атынан келиўши Патша жарылқанған! Аспанда тынышлық, ең жоқарыдағы Ќудайға алғыс болсын!» 39 Халық арасында турған гейбир парисейлер Ийсаға: – Устаз, шәкиртлериңе тыйым сал, – деди. 40 Ийса оларға: – Сизлерге айтатуғыным: егер олар үндемей қалса, таслар бақырады, – деди. 41 Ийса Ерусалимге жақынлағанда оны кѳрип жылап жиберди де: 42 – Оҳ, ҳеш болмаса усы күниңде тынышлығыңа нелер керек екенин билсең еди! Бирақ бул ҳәзир сениң кѳзлериңнен жасырылған. 43 Душпанларың бекинислер жасап, сени қоршап, жән-жақтан қысатуғын күнлер басыңа түседи. 44 Олар сени ҳәм сениң ишиңдеги балаларыңды жер менен жексен қылады. Сенде тас үстинде тас қалдырмайды. Ѳйткени сен Ќудайдың саған келген ўақтын билмедиң, – деди. 45 Соңынан Ийса Ибадатханаға кирип, ол жерден сатыўшыларды қуўып шығара баслады. 46 Оларға: – «Мениң үйим дуўа ететуғын үй болады», – деп Мухаддес Жазыўда айтылған, ал сизлер оны қарақшылардың уясына айландырдыңлар! – деди. 47 Ийса ҳәр күни Ибадатханада тәлим беретуғын еди. Бас руўханийлер, диний муғаллимлер ҳәм халық басшылары Оны жоқ қылыўдың жолын изледи. 48 Бирақ буның илажын таба алмады, себеби пүткил халық Ийсаның сѳзлерин жан-тәни менен тыңлайтуғын еди.

Лука 20

1 Күнлердиң биринде Ийса халыққа Ибадатханада тәлим берип, оларға Хош Хабарды жәриялап турғанда, Оның қасына бас руўханийлер ҳәм диний муғаллимлер ақсақаллар менен бирге келип, 2 Оннан: – Бизлерге айтшы, бул ислерди қандай бийлик пенен ислеп жүрсең ҳәм бундай бийликти Саған ким берди? – деп сорады. 3 Ийса жуўап қайтарып: – Мен де сизлерден бир нәрсени сорайын. Айтыңларшы: 4 Яқыяның шомылдырыўы аспаннан болды ма ямаса адамлардан ба? – деди. 5 Олар ѳз ара ойласып: – Егер «аспаннан» десек, Ол бизлерге: «Онда неге сизлер оған исенбедиңлер», – деп айтар. 6 Ал егер «адамлардан» десек, пүткил халық бизлерге тас атар, ѳйткени олар Яқыяның пайғамбар екенине исенеди, – дести. 7 Сонлықтан олар Ийсаға: – Ќаяқтан екенин билмеймиз, – деп жуўап берди. 8 Сонда Ийса оларға: – Мен де сизлерге бул ислерди қандай бийлик пенен ислейтуғынымды айтпайман, – деди. 9 Соңынан Ийса халыққа мына тымсалды айтып берди: – Бир адам жүзим бағын отырғызыпты ҳәм оны дийханларға ижараға берип, ѳзи узақ ўақытқа алыс жерге кетип қалыпты. 10 Терим мәўсими келгенде, бағдың жемисинен тийисли үлесин алыў ушын, ол дийханларға ѳзиниң бир хызметшисин жиберипти. Бирақ дийханлар оны урып, қуры қол қайтарыпты. 11 Ол басқа хызметшисин жибергенде, оны да урып, масқаралап, қуры қол қайтарыпты. 12 Үшиншисин жумсағанда, оны да жарадар етип, қуўып жиберипти. 13 Сонда жүзим бағының ийеси: «Не қылсам екен? Сүйикли улымды жиберейин. Мүмкин, оны ҳүрмет етер», – депти. 14 Бирақ дийханлар оны кѳрип, ѳз ара ойласып: «Бул мийрасхор-ғо. Жүриңлер, оны ѳлтирейик, сонда мийрас мүлки бизлерге қалады», – десипти де, 15 оны жүзим бағынан сыртқа шығарып, ѳлтирипти. Енди жүзим бағының ийеси оларға не ислейди? 16 Ол келип, сол дийханларды жоқ қылады да, жүзим бағын басқаларға береди. Буны еситкенлер: – Ќудай сақласын! – дести. 17 Бирақ Ийса кѳзлерин оларға тигип: – Олай болса, Мухаддес Жазыўдағы: «Ќурылысшылар керексиз деп таслаған тас, Үйдиң мүйешиниң тийкарғы тасы болды», – деген сѳзлер нени аңлатады? 18 Сол тасқа түскен ҳәр бир адамның шыл-пәршеси шығады. Тас кимниң үстине түссе, соны женшип таслайды, – деди. 19 Ийсаның бул тымсалды ѳзлерине тийгизип айтып атырғанын түсинген диний муғаллимлер менен бас руўханийлер Оны сол ўақытта-ақ қолға алыўға тырысты, бирақ халықтан қорқты. 20 Олар Ийсаны дыққат пенен аңлый баслады. Ийсаны сѳзинен тутып, Оны ҳәкимниң бийлигине ҳәм ҳүкимине тапсырыў ушын, Оған ѳзлерин ҳақ нийетли қылып кѳрсететуғын жансызларды жиберди. 21 Жансызлар Ийсадан: – Устаз, бизлер Сениң ҳақыйқатты айтып тәлим берип атырғаныңды билемиз. Ҳеш кимниң бет-жүзине қарамай, Ќудайдың жолын дурыс үйретип отырсаң. 22 Айтшы, бизлердиң Рим патшасы-Ќайсарға салық тѳлеўимиз дурыс па ямаса надурыс па? – деп сорады. 23 Бирақ Ийса олардың ҳийлесин түсинип, оларға: 24 – Маған бир динар кѳрсетиңлер. Бунда кимниң сүўрети бар ҳәм кимниң аты жазылған? – деди. Олар: – Ќайсардың, – деп жуўап берди. 25 Сонда Ийса: – Олай болса, Ќайсардың ҳақын Ќайсарға, Ќудайдың ҳақын Ќудайға бериңлер, – деди. 26 Солай етип, олар Ийсаны халық алдында айтқан бирде бир сѳзинен тута алмады. Оның жуўапларына таң қалысып, лал болып қалды. 27 Ќайта тирилиў жоқ деўши саддукейлердиң айырымлары Ийсаға келип, Оннан: 28 – Устаз, Муўса бизлерге: «Егер биреўдиң ағасы баласыз ѳлип ҳаялын қалдырса, иниси оның ҳаялын алып, ѳз ағасының урпағын даўам еттирсин», – деп жазып қалдырған. 29 Жети ағайинли бар еди: бириншиси үйленип, баласыз ѳлди. 30 Екиншиси де, 31 үшиншиси де сол ҳаялды алды. Ҳаялды жетеўиниң ҳәммеси де алып, бала қалдырмай ѳлип кетти. 32 Ең соңында ҳаялдың ѳзи де қайтыс болды. 33 Ал қайта тирилиўде ол жетеўиниң ишинде қайсысының ҳаялы болады? Ол жетеўине де ҳаял болған еди-ғо, – деп сорады. 34 Ийса жуўап берип былай деди: – Бул дүньяның адамлары үйленеди ҳәм турмысқа шығады. 35 Ал келеси дүньяға ҳәм ѳлимнен қайта тирилиўге ылайықлы болғанлар үйленбейди де, турмысқа да шықпайды. 36 Олар периштелер сыяқлы болғанлықтан, енди ѳлмейди. Ѳлимнен қайта тирилгенликтен, Ќудайдың балалары болады. 37 Муўса да ѳлгенлердиң қайта тирилетуғынын жанып турған пута ҳаққында аятта кѳрсеткен еди. Ол сол жерде Жаратқан Ийемизди: «Ибрайымның Ќудайы, Ысақтың Ќудайы, Яқыптың Ќудайы» деп атаған. 38 Ќудай ѳлилердиң емес, ал тирилердиң Ќудайы. Себеби Оған тийисли адамлардың ҳәммеси тири. 39 Диний муғаллимлердиң гейбиреўлери: – Устаз, Сен дурыс айттың, – деди. 40 Оған және сораў бериўге ҳеш кимниң батылы бармады. 41 Ийса оларға былай деди: – Неге Масихты Даўыттың Урпағы деседи? 42 Даўыттың ѳзи Забурда: «Ийем мениң Ийеме айтты: 43 „Душпанларыңды аяғыңның астына бастырмағанымша, Мениң оң жағымда отыр!“» – деген-ғо. 44 Солай етип, Даўыт Оны «Ийем» деп атаған болса, Ол қалайынша оның Урпағы болады? 45 Пүткил халық тыңлап турғанда, Ийса Ѳз шәкиртлерине: 46 – Диний муғаллимлерден сақ болыңлар! Олар узын кийим кийиўди, базар майданларында ѳзлерине сәлем берилиўин, мәжилисханаларда сыйлы орында, зыяпатларда тѳрде отырыўды жақсы кѳреди. 47 Олар жесир ҳаяллардың үйлерин жалмап жутып, кѳзге кѳриниў ушын узын дуўа етеди. Бундай адамлар ең аўыр жаза алады, – деди.

Лука 21

1 Ийса нәзер салып, Ибадатхананың садақа қутысына Ќудайға арналған сыйларын салып атырған байларды кѳрди. 2 Ол бир ғәрип жесир ҳаялдың да еки тийин салғанын кѳрип: 3 – Сизлерге ҳақыйқатын айтаман: бул жарлы жесир ҳаял ҳәммеден кѳп салды. 4 Ѳйткени булардың ҳәммеси ѳз байлықларынан аўысқанын салды. Ал бул ҳаял жарлы болса да, күн кѳрисине керекли барлық ақшасын салды, – деди. 5 Гейбиреўлер Ибадатхананың сулыў таслар ҳәм Ќудайға арналған сыйлар менен безетилгенин айтып турғанда, Ийса: 6 – Сизлер усы жерде кѳрип турғанларыңыздан тас үстинде тас қалмай, ҳәммеси қыйратылатуғын күнлер келеди, – деди. 7 Олар Ийсадан: – Устаз, булар қашан болады? Булардың болатуғынын алдын ала қандай белги билдиреди? – деп сорады. 8 Ийса оларға: – Алданыўдан сақ болыңлар! Себеби кѳплер Мениң атым менен келип: «Мен – Масихпан» ямаса «Ўақыт жақын» дейди. Олардың излерине ермеңлер. 9 Урыслар ҳәм кѳтерилислер ҳаққында еситкениңизде, қорқпаңлар. Ѳйткени дәслеп усылар болыўы тийис. Бирақ ақыры дәрҳал келмейди, – деди. 10 Соңынан Ийса оларға былай деди: – Миллет миллетке қарсы, патшалық патшалыққа қарсы кѳтериледи. 11 Күшли жер силкиниўлер, кѳп жерлерде ашаршылықлар ҳәм қырғынлар болады. Аспаннан қорқынышлы қубылыслар ҳәм уллы кәраматлы белгилер жүз береди. 12 Бирақ булардың ҳәммесинен бурын адамлар сизлерди услап алып қуўғын қылады, мәжилисханаларға тапсырып, қамаққа салады. Мениң атым ушын сизлерди патшалар менен ҳәкимлердиң алдына алып барады. 13 Сонда сизлерге Мен туўралы гүўалық бериўге мүмкиншилик туўылады. 14 Сонлықтан ѳзлериңизди қалай қорғаўды алдын ала ойламаўды кеўиллериңизге түйип алыңлар. 15 Себеби Мен сизлерге сондай шешенлик пенен даналық беремен, сизлерге қарсы шыққанлардың ҳеш қайсысы да қарсы сѳйлей де, сѳзлериңизди бийкарлай да алмай қалады. 16 Ҳәтте, ата-ана, аға-ини, ағайин-туўған ҳәм досларыңыз да сизлерге сатқынлық ислейди. Ал гейбиреўлериңизди ѳлтиреди. 17 Мениң атым себепли, сизлерди ҳәмме жек кѳреди. 18 Бирақ басларыңыздағы бир тал шаш та набыт болмайды. 19 Сабырлық пенен ѳз жаныңызды қутқарасызлар. 20 – Ерусалимди әскерлердиң қоршап алғанын кѳргениңизде, оның ўайран болатуғын ўақтының жақынлағанын билиңлер. 21 Сонда Яҳудиядағылар таўларға қашсын. Ќаланың ишиндегилер тез сыртқа шықсын, әтираптағылар қалаға кирмесин. 22 Ѳйткени сол күнлер Мухаддес Жазыўда айтылғанлардың ҳәммеси орынланатуғын жаза күнлери болады. 23 Сол күнлери жүкли ҳәм емизиўли ҳаялларға қандай қыйын болады! Себеби жер жүзинде үлкен апатшылық болып, бул халық Ќудайдың ғәзебине ушырайды. 24 Олар қылыш жүзинен ѳткерилип, барлық еллерге тутқын етилип алып кетиледи. Басқа миллетлердиң дәўраны тамам болмағанша, Ерусалим олар тәрепинен аяқ асты қылынады. 25 – Ќуяш, ай ҳәм жулдызларда кәраматлы белгилер пайда болады. Жер жүзинде халықлар теңиздиң шуўлап толқынланғанынан үмитсизликке түсип албырайды. 26 Адамлар дүньяға киятырған апатшылықты күтип, қорқыўдан ҳәлсизленеди. Ѳйткени аспан күшлери силкинеди. 27 Сонда адамлар Адам Улының уллы қүдирет ҳәм салтанат пенен бултта киятырғанын кѳреди. 28 Бул ўақыялар бола баслағанда турып, басларыңызды кѳтериңлер. Себеби қутқарылыўыңыз жақын. 29 Ийса оларға мына тымсалды айтып берди: – Єнжир ағашына ҳәм басқа барлық тереклерге қараңлар. 30 Олардың жапырақ шығара баслағанын кѳргениңизде, жаздың жақынлағанын ѳзлериңиз билесизлер. 31 Сол сыяқлы, сизлер бул ўақыялардың болып атырғанын кѳргениңизде, Ќудай Патшалығының жақын екенин билиңлер. 32 Сизлерге шынын айтып турман: бул әўлад жоқ болып кетпесинен бурын булардың ҳәммеси болады. 33 Аспан ҳәм жер жойылады, бирақ Мениң сѳзлерим ҳеш жойылмайды. 34 Сақ болыңлар! Шағал мәслик қылып, мәс болып, турмыс тәшиўишлери астында жүреклериңизди аўыр жүк баспасын. Және сол күн сизлерге тор сыяқлы тосаттан түспесин. 35 Ѳйткени сол күн пүткил жер жүзинде жасаўшылардың басына түседи. 36 Сол себептен болажақ бул ислерден қутылып, Адам Улы алдында тура алыў ушын ҳәмме ўақыт сергек болып, дуўа етиңлер. 37 Ийса күндиз Ибадатханада тәлим берип, ал түнлерин болса қаладан шығып, Зәйтүн таўында ѳткизетуғын еди. 38 Таң атыўдан пүткил халық Ийсаны тыңлаў ушын Ибадатханаға келетуғын еди.

Лука 22

1 Ќутқарылыў байрамы деп аталатуғын Ашытқысыз нан байрамы жақынлап қалған еди. 2 Бас руўханийлер ҳәм диний муғаллимлер халықтан қорққанлықтан, Ийсаны жасырын түрде ѳлтириўдиң жолын изледи. 3 Сонда он еки елшиниң бири – Исқариот деп аталған Яҳуданың ишине шайтан кирип алды. 4 Яҳуда барып, бас руўханийлер ҳәм Ибадатхананың бас қараўыллары менен Ийсаны оларға қалай услап бериўди ойласты. 5 Олар қуўанысып, оған ақша бериўге келисим берди. 6 Яҳуда ўәде берип, Ийсаны оларға халық жоқ жерде услап бериў ушын қолайлы пайыт изледи. 7 Ќутқарылыў байрамының қозысы шалыныўы керек болған Ашытқысыз нан байрамы жетип келди. 8 Ийса Петр менен Юханды жиберип: – Барыңлар, бизлер ушын Ќутқарылыў байрамының асын таярлаңлар, – деди. 9 Олар: – Ќай жерде таярлаўымызды қәлейсең? – деп сорады. 10 Ийса оларға былай деди: – Ќалаға киргениңизде, гүзе менен суў кѳтерип киятырған адамға гезлесесиз. Оның изине ерип, ол кирген үйге кириңлер 11 ҳәм үйдиң ийесине: «Устазымыз: „Шәкиртлерим менен бирге байрам асын жейтуғын бѳлмем қәне?“ – деп сеннен сорап атыр», – деңлер. 12 Ол сизлерге тѳсеклер тѳселген жоқарыдағы үлкен бѳлмени кѳрсетеди. Сол жерде таярлаңлар. 13 Олар барып, Ийсаның айтқанларының ҳәммесин таўып, байрам асын таярлады. 14 Аўқатланатуғын ўақыт болғанда, Ийса елшилери менен бирге дастурхан әтирапына отырды. 15 Оларға: – Азап шекпесимнен бурын бул байрам асын сизлер менен бирге жеўди қатты қәлеген едим. 16 Сизлерге айтатуғыным: бул Ќудай Патшалығында орынланбағанша, Мен бул асты енди жемеймен, – деди. 17 Соңынан Ийса қолына кесени алып, шүкирлик етти де: – Буны алып, ѳз ара бѳлисип ишиңлер. 18 Себеби Мениң сизлерге айтатуғыным: Ќудай Патшалығы келмегенше, Мен енди жүзим ишимлигинен ишпеймен, – деди. 19 Соң нанды алып, Ќудайға шүкирлик етти ҳәм оны сындырып, оларға берди де: – Бул – сизлер ушын берилетуғын Мениң денем. Мени еслеп турыў ушын буны ислеңлер, – деди. 20 Сол сыяқлы, кешки аўқаттан соң кесени алып: – Бул – Мениң сизлер ушын тѳгилетуғын қаным менен бекитилетуғын Жаңа Келисим. 21 Бирақ қараңлар, Мени сататуғын адамның қолы Мениң қолым менен бирге дастурханда. 22 Адам Улы Ќудай алдын ала белгилегендей баратыр. Бирақ Оған сатқынлық қылыўшы ҳәсирет шегеди! – деди. 23 Шәкиртлер бир-биринен: – Бул исти ислейтуғын қайсысымыз? – деп сорай баслады. 24 Шәкиртлер арасында қайсысының ең уллы болып есапланыўы керек екени ҳаққында бир тартыс та пайда болды. 25 Ийса оларға былай деди: – Миллетлердиң патшалары ѳз халықлары үстинен үстемлик етеди, оларға бийлик етиўшилер «халықтың қайырқомлары» деп аталады. 26 Бирақ сизлер бундай болмаңлар. Керисинше, араңызда ең үлкен болған ең кишидей болсын, басшы да хызметшидей болсын. 27 Ќайсы бири уллы: дастурхан басында отырған ба ямаса хызмет етип турған ба? Дастурхан басында отырған емес пе? Бирақ Мен сизлердиң араңызда хызметшидеймен. 28 Сынаўдан ѳткен ўақтымда сизлер Мениң менен бирге болдыңлар. 29 Єкем Маған патшалық бийлигин бергени сыяқлы, Мен де сизлерге патшалық бийлигин беремен. 30 Солай етип, сизлер Мениң Патшалығымның дастурханы әтирапында ишип жейсизлер, тахтларда отырып, Израилдың он еки урыўын ҳүким етесизлер. 31 Ийса Петрге: – Симон, Симон! Адамлардың бийдайды кепшик пенен желпигени сыяқлы, шайтан сизлерди сынаў ушын рухсат сораған еди. 32 Бирақ Мен исенимиң таўсылмасын деп, сен ушын дуўа еттим. Сен Маған қайтып келгениңде, туўысқанларыңның исенимин беккемле, – деди. 33 Симон Ийсаға: – Ийем! Сениң менен бирге қамаққа да, ѳлимге де барыўға таярман, – деди. 34 Бирақ Ийса оған: – Петр, саған айтатуғыным: бүгин қораз шақырмастан бурын сен Мени танымайман деп, Меннен үш рет танасаң, – деди. 35 Соң Ийса шәкиртлерине: – Мен сизлерди шыжлансыз, дорбасыз, аяқ кийимсиз жибергенимде, не нәрседен кемшилик кѳрдиңлер? – деди. – Ҳеш нәрседен, – деп жуўап берди олар. 36 Сонда Ийса оларға: – Ал енди кимниң шыжланы болса, оны алып жүрсин. Және дорбасын да алсын. Кимниң қылышы болмаса, кийимин сатып, қылыш алсын. 37 Ѳйткени сизлерге айтатуғыным: Мухаддес Жазыўдағы: «Ол жынаятшыларға қосып саналды», – деген аят Менде әмелге асыўы керек. Аўа, Мен туўралы жазылғанлар орынланып атыр, – деди. 38 – Ийем! Ќара, бул жерде еки қылыш бар, – деди олар. – Сол жетеди, – деди Ийса. 39 Ийса шығып, Ѳз әдети бойынша Зәйтүн таўына кетти. Шәкиртлери де Оның изине ерди. 40 Сол жерге келгенде, Ийса оларға: – Азғырылмаўыңыз ушын дуўа етиңлер, – деди. 41 Ѳзи олардан тас ылақтырым жердей аўлағырақ барып, дизерлеп отырды да, былай деп дуўа етти: 42 – О, Єкем, егер Сен қәлесең, бул азап кесесин Меннен ѳткизип жибер. Бирақ Мениң емес, Сениң қәлегениң болсын. 43 Сонда аспаннан бир периште Ийсаға кѳринип, Оған күш берди. 44 Ол азап шегип атырып, және де күшлирек дуўа етти. Оның тери жерге тамған қан тамшылары сыяқлы еди. 45 Ийса дуўа етип болып, орнынан турды да, шәкиртлериниң қасына келди. Олардың қайғыдан шаршап, уйықлап атырғанын кѳрди. 46 Оларға: – Неге уйықлап атырсызлар? Турыңлар, азғырылмаўыңыз ушын дуўа етиңлер, – деди. 47 Ийса еле сѳйлеп турғанда, бир топар адамлар пайда болды. Олардың алдында он еки шәкиртиниң бири Яҳуда киятыр еди. Ол Ийсаны сүйиў ушын Оған жақынласты. 48 Ийса оған: – Яҳуда! Сен Адам Улын сүйип турып, Оған сатқынлық ислейсең бе? – деди. 49 Ийсаның қасындағылар не болажағын сезип: – Ийем, қылышты иске салайық па? – деди. 50 Олардың биреўи бас руўханийдиң қулының оң қулағын шаўып таслады. 51 Бирақ Ийса: – Тоқтатыңлар, жетер енди! – деп қулдың қулағына қолын тийгизип, жазып жиберди. 52 Соң Ийса Ѳзин услаўға келген бас руўханийлерге, Ибадатхананың бас қараўылларына ҳәм ақсақалларға былай деди: – Мени услаў ушын жынаятшыға қарсы шыққандай болып, қылыш ҳәм шоқмар алып келдиңлер ме? 53 Мен ҳәр күни сизлер менен бирге Ибадатханада болғанымда, Маған қарсы қол кѳтермедиңлер. Бирақ енди заман сизики, ҳәзир қараңғылық үстемлик ететуғын ўақыт. 54 Олар Ийсаны услап, бас руўханийдиң үйине алып барды. Ал Петр узақтан ерип келди. 55 Ҳәўлиниң ортасына от жағып, ҳәммеси бирге отырғанда, Петр де олардың арасында отырған еди. 56 Бир шоры қыз Петрдиң оттың қасында отырғанын кѳрип, оған тигилип қарады да: – Бул адам да Оның менен бирге еди, – деди. 57 Бирақ Петр қызға: – Яқ, қарындасым, мен Оны танымайман, – деп Ийсадан танды. 58 Бираздан кейин басқа биреў де Петрди кѳрип: – Сен де солардың бирисең, – деди. Бирақ Петр оған: – Яқ, аға, мен олардан емеспен, – деди. 59 Бир сааттай ѳткеннен соң, тағы биреў: – Расында да, мына адам Оның менен бирге болған, себеби ол галилалы-ғо, – деди беккем исеним менен. 60 Бирақ Петр оған да: – Аға, сениң не айтып турғаныңды түсинбеймен, – деди. Тап сол ўақытта, ол сѳйлеп турғанда, қораз шақырды. 61 Ийемиз Ийса бурылып, Петрге қарады. Сонда Петр Ийемиздиң: «Бүгин қораз шақырмастан бурын сен Меннен үш рет танасаң», – деген сѳзин есине түсирди. 62 Сыртқа шығып кетип, ѳкирип жылады. 63 Ийсаны услап турған адамлар Оны масқаралап ура баслады. 64 Оның кѳзлерин байлап, Оннан: – Ўәлийлик етип айт, Сени ким урды? – деп сорады. 65 Оған және басқа да кѳп жаман сѳзлер айтты. 66 Таң атқаннан кейин, халық ақсақаллары, яғный бас руўханийлер менен диний муғаллимлер бирге жыйналып мәсләҳәтлести де, Ийсаны ѳзлериниң жоқарғы кеңесине апарды. 67 Оннан: – Бизлерге айт, Сен Масихпысаң? – деп сорады. Ийса оларға: – Мен сизлерге айтсам да, исенбейсизлер. 68 Сизлерге сораў берсем де, жуўап бермейсизлер. 69 Бирақ ендигиден былай, Адам Улы қүдиретли Ќудайдың оң жағында отырады, – деди. 70 Сонда ҳәммеси: – Демек, Сен Ќудайдың Улымысаң? – деп сорады. Ийса оларға: – Мениң Сол екенимди ѳзлериңиз айттыңыз, – деп жуўап берди. 71 Сонда олар: – Бизлерге және қандай гүўалық керек? Ѳз аўзынан еситтик-ғо, – дести.

Лука 23

1 Сонда жыйналғанлардың ҳәммеси орынларынан турып, Ийсаны Пилатқа алып барды да, 2 Оны былай деп айыплай баслады: – Бизлер бул Адамның халқымызды жолдан азғырып жүргенин анықладық. Ол Рим патшасы-Ќайсарға салық тѳлеўге қарсы шығып, Ѳзин Масихпан, яғный Патшаман деп атайды. 3 Пилат Ийсадан: – Сен Яҳудийлердиң Патшасымысаң? – деп сорады. Ийса оған: – Сол екенимди ѳзиң айттың, – деп жуўап берди. 4 Пилат бас руўханийлер менен халыққа: – Мен бул Адамнан ҳеш бир айып таппай турман, – деди. 5 Бирақ олар айтқанынан қайтпай: – Ол Галила үлкесинен баслап, ҳәтте, усы жерге дейин пүткил Яҳудияда Ѳз тәлийматын тарқатып, халыққа қозғалаң салып жүр, – дести. 6 Пилат буны еситкенде: – Бул Адам галилалы ма? – деп сорады. 7 Ийсаның Ҳиродқа қараслы үлкеден екенин билгенде, Пилат Оны Ҳиродқа жиберди. Сол күнлери Ҳиродтың ѳзи де Ерусалимде еди. 8 Ҳирод Ийсаны кѳргенде қатты қуўанды. Ѳйткени Ол туўралы кѳп еситкенликтен, Оны бурыннан кѳргиси келетуғын ҳәм бир кәрамат кѳрсетер деп үмитленетуғын еди. 9 Ол Ийсаға кѳп сораўлар берди, бирақ Ийса ҳеш жуўап бермеди. 10 Ал бас руўханийлер менен диний муғаллимлер сол жерде турып, Ийсаны қатты айыплады. 11 Ҳирод та ѳз әскерлери менен бирге Оны кемситип масқаралады да, Оған патшаның липасын кийгизип, Пилатқа қайтарып жиберди. 12 Бул ўақыядан бурын бир-бирине душпан болып келген Ҳирод пенен Пилат сол күни дос болып қалды. 13 Пилат бас руўханийлерди, басшыларды ҳәм халықты шақыртып алып, 14 оларға: – Сизлер маған бул Адамды халықты жолдан азғырып жүр деп, алып келдиңлер. Мине, мен сизлердиң кѳз алдыңызда Оны тергесем де, сизлердиң қойған айыпларыңыздың биреўин де Оннан таппадым. 15 Ҳирод та ҳеш нәрсе таппай, Оны бизлерге қайтарып жиберди. Кѳрип турғаныңыздай, Ол ѳлим жазасына ылайық ҳеш нәрсе ислемеген. 16 Сонлықтан Оны жазалап, босатып жиберемен, – деди. 18 Бирақ халықтың ҳәммеси бир аўыздан: – Бул Адамды жоқ қыл! Бизлерге Барабаны босатып бер! – деп бақырысты. 19 Бараба қалада жүз берген қозғалаңға қатнасып, адам ѳлтиргени ушын қамалған еди. 20 Пилат Ийсаны босатып жибермекши болып, оларға қарата және сѳйледи. 21 Бирақ олар: – Оны атанақ ағашқа шегелет! Шегелет! – деп бақырысты. 22 Пилат үшинши рет оларға: – Ол қандай жаманлық иследи, ақыры? Мен Оннан ѳлимге ылайықлы ҳеш айып таппадым. Солай екен, Оны жазалап, босатып жиберейин, – деди. 23 Бирақ олар даўысларының барынша бақырыўды даўам етип, Ийсаны атанақ ағашқа шегелетиўди талап қылды ҳәм ақырында ѳз дегенлерине еристи. 24 Солай етип, Пилат олардың талапларын орынлаўға қарар етти. 25 Олардың сораған адамын, қозғалаң кѳтергени ҳәм адам ѳлтиргени ушын қамақта отырған адамды босатып, Ийсаны олардың еркине тапсырды. 26 Єскерлер Ийсаны алып баратырғанда, аўылдан киятырған Симон деген киренели бир адамды услап алып, оған атанақ ағашты арқалатып, Ийсаның изинен жүриўге мәжбүрледи. 27 Ийсаның изине жүдә кѳп халық ерип жүрди. Арасында Ол ушын зарлап жыласқан ҳаяллар да бар еди. 28 Ийса оларға бурылып былай деди: – Ерусалим қызлары! Мен ушын жыламаңлар. Бирақ ѳзлериңиз ҳәм балаларыңыз ушын жылаңлар. 29 Себеби: «Нәсилсиз ҳаяллар, ҳеш қашан туўмаған қурсақлар ҳәм бала емизбеген кѳкиреклер бахытлы!» – деп айтатуғын күнлер келеди. 30 Сонда таўларға: «Үстимизге қулаңлар!», тѳбешиклерге: «Бизлерди бастырыңлар!» – деседи. 31 Ѳйткени жап-жасыл ағашқа усылай ислесе, қуўраған ағашқа не қылады екен? 32 Ийса менен бирге еки жынаятшыны да ѳлимге алып барды. 33 «Бас сүйеги» деген жерге келгенде, олар Ийсаны еки жынаятшы менен бирге атанақ ағашқа шегеледи. Жынаятшылардың биреўи Оның оң тәрепинде, екиншиси шеп тәрепинде еди. 34 Ийса: – Єке, оларды кешире гѳр! Олар не ислеп атырғанын билмейди, – деди. Єскерлер шек тасласып, Ийсаның кийимлерин бѳлисти. 35 Халық сол жерде қарап турды. Ал басшылар Ийсаның үстинен күлип: – Ол басқаларды қутқарған еди-ғо. Егер Ол Ќудайдың жиберген Масихы, Ќудайдың Таңлағаны болса, Ѳзин Ѳзи қутқарсын, – деди. 36 Єскерлер де Оған жақынласып, Оны масқаралады ҳәм сирке суўын берип: 37 – Егер Сен Яҳудийлердиң Патшасы болсаң, Ѳзиңди Ѳзиң қутқар, – дести. 38 Ийсаның бас бетинде: «БУЛ – ЯҲУДИЙЛЕРДИЊ ПАТШАСЫ» деген жазыў бар еди. 39 Атанақ ағашқа шегеленген жынаятшылардың бири: – Сен Масих емессең бе? Ќәне, онда Ѳзиңди де, бизлерди де қутқар, – деп мазақ етти. 40 Ал екиншиси оған кейип: – Ѳзиң де бирдей жазаға ҳүким етилип турып, Ќудайдан қорқпайсаң ба? 41 Бизлер ислеримизге ылайық әдил жаза алдық. Ал Ол ҳеш қандай жаманлық қылған жоқ-ғо, – деди. 42 Соң Ийсаға: – Ийса, Ѳз Патшалығыңа келгениңде, мени есиңе ал! – деди. 43 Ийса оған: – Саған шынын айтаман: сен бүгин Мениң менен бирге жәннетте боласаң, – деди. 44 - 45 Түски саат он екилер шамасында күн жақтысын түсирмей, саат үшлерге дейин пүткил жерди қараңғылық қаплап турды. Ибадатханадағы Мухаддесхананың пердеси ортасынан екиге бѳлинип, жыртылып кетти. 46 Ийса бәлент даўыс пенен бақырып: – Єке! Руўхымды Сениң қолыңа тапсыраман, – деди. Усыны айтып болды да, жан тапсырды. 47 Болған ўақыяларды кѳрген жүзбасы Ќудайды алғыслап: – Ҳақыйқаттан да, бул ҳақ Адам екен, – деди. 48 Тамашаға жыйналған пүткил халық болған ўақыяларды кѳрип, жүрек-баўырлары езилип, излерине қайтты. 49 Бирақ Ийсаны билгенлердиң ҳәммеси ҳәм Галиладан Оның изине ерип келген ҳаяллар буларға узақтан қарап турды. 50 - 51 Кеңестиң қарары менен исинде қатнаспаған, кеңес ағзасы болған Юсуп атлы жақсы ҳәм ҳақ бир адам бар еди. Ол Яҳудияның Ариматия қаласынан болып, Ќудай Патшалығын күтип жүрген еди. 52 Юсуп Пилатқа барып, Ийсаның денесин сорады. 53 Оны атанақ ағаштан түсирип алып, кепинлик таўарға орады ҳәм еле ҳеш ким қойылмаған жартаста ойылған бир қәбирге қойды. 54 Бул яҳудийлердиң таярлық күни болып, дем алыс күни кирип киятырған еди. 55 Ийса менен бирге Галиладан келген ҳаяллар да Юсупке ерип барып, қәбирди ҳәм Ийсаның денесиниң қалай қойылғанын кѳрди. 56 Олар үйлерине қайтып келип, хош ийисли майлар ҳәм әтирлер таярлап қойды. Ал дем алыс күни Ќудайдың буйрығы бойынша дем алды.

Лука 24

1 Ҳәптениң биринши күни, яғный екшемби күни таң сәҳәрде ҳаяллар таярлап қойған хош ийисли майларын алып, қәбирге келди. 2 Олар қәбирдиң аўзындағы тастың домалатып алып тасланғанын кѳрди. 3 Бирақ ишке киргенде, Ийемиз Ийсаның денесин таба алмады. 4 Олар буған таң қалысып турғанда, тосаттан жарқыраған кийим кийген еки адам пайда болды. 5 Ҳаяллардың ҳүрейлери ушып, басларын жерге ийгенде, еки адам оларға былай деди: – Тирини ѳлилердиң арасынан неге излейсизлер? 6 Ол бул жерде жоқ, Ол қайта тирилди! Галилада болғанында, Оның сизлерге не айтқанын еслериңизге түсириңлер. 7 Ол сизлерге: «Адам Улы гүнакар адамлардың қолына услап бериледи, атанақ ағашқа шегеленеди ҳәм үшинши күни қайта тириледи», – деген еди-ғо. 8 Сонда олар Ийсаның сѳзлерин еслерине түсирди. 9 Ќәбирден қайтып барған ҳаяллар булардың ҳәммесин он бир елшиге ҳәм басқа барлық адамларға хабарлады. 10 Бул хабарды елшилерге жеткизгенлер магдалалы Мәриям, Юханна, Яқыптың анасы Мәриям ҳәм олар менен бирге жүрген басқа ҳаяллар еди. 11 Бирақ бул сѳзлер елшилерге бос гәп болып кѳринип, олар ҳаялларға исенбеди. 12 Ал Петр орнынан турып, қәбир тәрепке қарай жуўырып кетти. Ол ишке еңкейип қарағанда, тек жатырған кепинликти ғана кѳрди. Болған ўақыяға таң қалып, изине қайтты. 13 Тап сол күни шәкиртлердиң екеўи Ерусалимнен он еки шақырымдай қашықлықтағы Еммаус деп аталатуғын бир аўылға баратырып, 14 болған усы ўақыялар ҳаққында ѳз ара сѳйлести. 15 Олар ѳз ара сѳйлесип, пикир алысып баратырғанда, Ийсаның Ѳзи оларға жақынлап, қатар жүрди. 16 Бирақ олардың кѳзлери байланғандай болып, Оны танымады. 17 Ийса олардан: – Сизлер ѳз ара нелер ҳаққында сѳйлесип баратырсызлар? – деп сорады. Олар қапалы пишинде тоқтап қалды. 18 Арасындағы Клеопа атлы биреўи Оған: – Ерусалимде болсаң да, усы күнлерде сол жерде жүз берген ўақыялардан ҳеш хабары жоқ, жалғыз Сен шығарсаң, – деди. 19 Ийса олардан: – Ќандай ўақыялардан? – деп сорады. Олар жуўап берип: – Насыралы Ийса ҳаққында ўақыялар да. Ол Ќудайдың ҳәм пүткил халықтың алдында исинде де, сѳзинде де қүдиретли болған пайғамбар еди. 20 Бас руўханийлеримиз бенен басшыларымыз Оны ѳлим жазасына ҳәм атанақ ағашқа шегелеўге тапсырды. 21 Ал бизлер Оны Израилды қутқарады деп, үмит еткен едик. Мине, бул ўақыялардың болғанына бүгин үш күн болды. 22 Буның үстине, арамыздағы ҳаяллардың гейбиреўлери бизлерди таң қалдырды. Олар ерте таңда қәбирге барып, 23 Оның денесин таппай келди. Ќайтып келип, Ийсаның тири екенин билдирген периштелерди кѳргенин айтып берди. 24 Және бизлердиң ишимиздеги айырымлар қәбирге барып, анық ҳаяллардың айтқанындай екенин кѳрипти. Бирақ Ийсаның Ѳзин кѳрмепти, – дести. 25 Ийса оларға былай деди: – Ҳәй, ақылсызлар! Пайғамбарлардың айтқанларының ҳәммесине шын жүректен исенбейтуғынлар! 26 Масих усы азапларды шегип, Ѳз салтанатына кириўи керек емес пе еди? 27 Соңынан Муўсаның ҳәм барлық пайғамбарлардың Жазыўларынан баслап, Мухаддес Жазыўлардың ҳәммесинде Ѳзи ҳаққында айтылғанларды оларға түсиндирип берди. 28 Олар ѳзлери баратырған аўылға жақынлағанда, Ийса Ѳзин жолын даўам ететуғын қылып кѳрсетти. 29 Бирақ олар: – Бизлер менен бирге қал, күн батыўға шамаласып, кеш болажақ, – деп Оннан ѳтинди. Солай етип, Ийса олар менен бирге қалыў ушын аўылға кирди. 30 Олар менен дастурхан басында отырғанда Ийса нанды алып, Ќудайға шүкирлик етти ҳәм сындырып, оларға берди. 31 Сонда ғана олардың кѳзлери ашылып, Оны таныды. Бирақ Ийса кѳзден ғайып болды. 32 Олар бир-бирине: – Ол жолда бизлер менен сѳйлесип, Мухаддес Жазыўларды түсиндиргенде, жүреклеримиз қуўанышқа толмаған ба еди? – деди. 33 Дәрриў орынларынан турып, Ерусалимге қайтып келди. Он бир елшини ҳәм олар менен бирге жыйналғанларды тапты. 34 Жыйналғанлар: – Ийемиз ҳақыйқаттан қайта тирилип, Симонға кѳринипти, – дести. 35 Сонда еки шәкирт те жолдағы ўақыяларды ҳәм Ийса нанды сындырғанда, Оны қалай танып қалғанын айтып берди. 36 Олар усыны айтысып турғанда, Ийсаның Ѳзи олардың ортасында пайда болып: – Тынышлық сизлерге яр болсын! – деди. 37 Бирақ шәкиртлер әрўақ кѳрип турмыз деп ойлап, таң қалысып, қатты қорқысты. 38 Ийса оларға: – Неге ҳайран қалып турсызлар? Неге кеўиллериңизге бундай гүманлы ойлар келеди? 39 Мениң қолларыма ҳәм аяқларыма қараңлар. Бул Мениң Ѳзиммен. Маған қол тийгизип кѳриңлер. Єрўақта ет пенен сүйек болмайды, бирақ кѳрип турғаныңыздай, Менде бар, – деди. 40 Усыны айтып, оларға қолларын ҳәм аяқларын кѳрсетти. 41 Ал шәкиртлери қуўанысып ҳәм аң-таң болысып, еле исенбей турғанда, Ийса олардан: – Бул жерде жейтуғын бир нәрсеңиз бар ма? – деп сорады. 42 Олар Оған писирилген балықтың бир бѳлегин берди. 43 Ийса оны алып, олардың кѳз алдында жеди. 44 Сонда Ийса оларға былай деди: – Сизлер менен бирге болғанымда, Мен туўралы Муўсаның Нызамында, пайғамбарлардың Жазыўларында ҳәм Забурда жазылғанлардың ҳәммеси орынланыўы тийис, деп айтқан едим. 45 Кейин Мухаддес Жазыўларды түсиниў ушын олардың зейинлерин ашты 46 ҳәм оларға және: – Былай деп жазылған: «Масих азап шегип, үшинши күни ѳлимнен қайта тириледи. 47 Ерусалимнен баслап, ҳәмме халықларға Оның аты менен гүналарының кеширилиўи ушын, тәўбеге шақырыўды жәриялаў тийис». 48 Ал сизлер булардың гүўасысызлар. 49 Мине, Мен Єкемниң ўәде еткенин сизлерге жиберемен. Бирақ сизлер жоқарыдан бул қүдиретти алғанға дейин усы қалада қалыңлар, – деди. 50 Соңынан Ийса шәкиртлерин қаладан сыртқа, Бетанияға дейин апарды. Ќолларын кѳтерип, оларға пәтиясын берди. 51 Пәтиясын берип турғанда олардан узақласып, аспанға алынды. 52 Шәкиртлер Ийсаға табынып, үлкен қуўаныш пенен Ерусалимге қайтып келди. 53 Ќудайды алғыслап, ҳәмме ўақыт Ибадатханада болды.

Юхан 1

1 Ең баста Сѳз бар еди. Сѳз Ќудай менен бирге еди. Сѳз Ќудай еди. 2 Ең бастан-ақ Ол Ќудай менен бирге еди. 3 Ҳәмме нәрсе Ол арқалы жаратылды. Олсыз ҳеш нәрсе жаратылған емес. 4 Онда ѳмир бар еди. Ѳмир адамлардың нуры еди. 5 Нур қараңғылықта жарқырайды, қараңғылық оны жеңе алмады. 6 Ќудай тәрепинен жиберилген Яқыя атлы бир адам бар еди. 7 Ол нур ҳаққында гүўалық бериўге ҳәм ҳәмме ол арқалы исениўи ушын келди. 8 Оның ѳзи нур емес еди, бирақ ол нур ҳаққында гүўалық бериўге жиберилген еди. 9 Ҳәмме адамды жақты қылатуғын ҳақыйқый нур дүньяға келди. 10 Сѳз дүньяда еди. Дүнья Ол арқалы жаратылған еди, бирақ дүнья Оны танымады. 11 Ѳз жерине келди, бирақ Ѳз халқы Оны қабыл етпеди. 12 Бирақ Ол Ѳзин қабыл еткенлерге, атына исенгенлердиң ҳәммесине Ќудайдың балалары болыў ҳуқықын берди. 13 Олар қаннан да, денениң қәлеўинен де, я адамның қәлеўинен де емес, ал Ќудайдан туўылды. 14 Сѳз адам болып арамызда жасады. Бизлер Оның уллылығын, Єкеден келген, мийрим ҳәм ҳақыйқатқа толы болған жалғыз Улдың уллылығын кѳрдик. 15 Яқыя Ол ҳаққында бәлент даўыс пенен гүўалық берип былай деди: – «Мениң изимнен Келиўши меннен уллы. Себеби Ол меннен бурын бар еди», – деп айтқан Адамым – Усы. 16 Оның толылығынан ҳәммемиз мийрим үстине мийрим алдық. 17 Ѳйткени Мухаддес Нызам Муўса арқалы берилген еди, бирақ мийрим ҳәм ҳақыйқат Ийса Масих арқалы келди. 18 Ҳеш ким ҳеш қашан Ќудайды кѳрген емес. Бирақ Оны Єкениң қушағындағы Ѳзи Ќудай болған жалғыз Ул танытты. 19 Яҳудий басшылары Ерусалимнен руўханийлер менен лебийлилерди жиберип, Яқыядан: «Сен кимсең?» деп сорағанда, оның гүўалығы мынадай болды. 20 Ол тән алды, танбады. «Мен Масих емеспен», – деп ашық мойынлады. 21 Олар және Яқыядан: – Ондай болса, сен кимсең? Илияссаң ба? – деп сорады. – Ол емеспен, – деди Яқыя. – Сен сол пайғамбармысаң? – деп сорады олар. – Яқ, – деп жуўап берди ол. 22 Сонда олар Яқыяға: – Кимсең, айт, бизлерди жибергенлерге бир жуўап берейик. Ѳзиң ҳаққында не дейсең? – деди. 23 Яқыя: – Ийшая пайғамбардың айтқанындай: «Ийемиздиң жолын дүзетиңлер», – деп шѳлде бақырған даўыспан, – деди. 24 - 25 Парисейлерден жиберилгенлер Яқыядан: – Егер сен Масих, Илияс, я сол пайғамбар болмасаң, сонда неге адамларды шомылдырып жүрсең? – деп сорады. 26 Яқыя оларға былай деп жуўап берди: – Мен суў менен шомылдыраман, бирақ араңызда сизлер танымайтуғын Биреў турыпты. 27 Меннен соң киятырған Адам – Усы. Мен Оның аяқ кийиминиң баўын шешиўге де ылайықлы емеспен. 28 Булардың ҳәммеси Иордан дәрьясының арғы жағасындағы Бетанияда, Яқыяның шомылдырып жүрген жеринде болды. 29 Ертеңине Яқыя ѳзине қарай киятырған Ийсаны кѳргенде былай деди: – Мине, Бул – дүньяның гүнасын Ѳзине алатуғын Ќудайдың Ќозысы! 30 «Меннен кейин бир Адам киятыр. Ол меннен уллы. Себеби Ол меннен бурын бар еди», – деп айтқаным Усы. 31 Мениң ѳзим Оны билмейтуғын едим, бирақ Израилдың Оны таныўы ушын мен суў менен шомылдырыўға келдим. 32 Яқыя гүўалық берип және былай деди: – Мухаддес Руўхтың кептер сыяқлы аспаннан түсип, Оның үстинде турғанын кѳрдим. 33 Мен Оны билмейтуғын едим. Бирақ, мени суў менен шомылдырыў ушын жиберген Ќудай маған: «Мухаддес Руўхтың түсип, кимниң үстинде турғанын кѳрсең, Мухаддес Руўх пенен шомылдыратуғын Сол», – деген еди. 34 Мен буны кѳрип: «Бул – Ќудайдың Улы» деп гүўалық бердим. 35 Ертеңине Яқыя және шәкиртлериниң екеўи менен бирге турған еди. 36 Ол ѳтип баратырған Ийсаны кѳрип: – Мине, Ќудайдың Ќозысы! – деди. 37 Еки шәкирт оның бул сѳзлерин еситип, Ийсаның изине ерди. 38 Ийса артына бурылып, изинен киятырғанларды кѳргенде, олардан: – Не излеп жүрсизлер? – деп сорады. – Ќай жерде жасайсаң, Рәбби? – деди олар. (Рәбби – «устаз» дегенди билдиреди.) 39 – Келип кѳриңлер, – деди Ийса. Олар барып, Ийсаның қай жерде жасайтуғынын кѳрди ҳәм сол күни Оның менен қалды. Саат тѳртлер шамасында еди. 40 Яқыяның сѳзлерин еситип, Ийсаның изине ерген еки адамның бири Симон Петрдиң туўысқаны Андрей еди. 41 Андрей дәслеп ѳз туўысқаны Симонды излеп таўып, оған: – Бизлер Масихты таптық, – деди. (Масих – Ќудай ўәде еткен Ќутқарыўшы.) 42 Андрей оны Ийсаға алып келди. Ийса оған қарап: – Сен Юнус улы Симонсаң. Сен Кифа деп аталасаң, – деди. (Кифа – Петр, яғный «тас» дегенди аңлатады.) 43 Келеси күни Ийса Галилаға бармақшы болды. Филипти таўып, оған: – Изиме ер, – деди. 44 Филип те Андрей менен Петр сыяқлы Бетсайда қаласынан еди. 45 Филип Натаниелди таўып, оған: – Бизлер Муўса Мухаддес Нызамда, пайғамбарлар да Жазыўларында жазған Адамды, Юсуптың Улы, Насыралы Ийсаны таптық, – деди. 46 Натаниел оған: – Насырадан жақсы нәрсе шығар ма еди? – деди. – Келип кѳр, – деди Филип. 47 Ийса Натаниелдиң Ѳзине жақынласып киятырғанын кѳрип, ол ҳаққында былай деди: – Мине, ишинде ҳийлеси жоқ, нағыз израиллы. 48 Натаниел Ийсадан: – Мени қаяқтан таныйсаң? – деп сорады. – Филип сени шақырмастан бурын, сени әнжир ағашының астында кѳрдим, – деп жуўап берди Ийса. 49 Натаниел Ийсаға: – Устаз, Сен Ќудайдың Улысаң, Сен Израилдың Патшасысаң! – деди. 50 Ийса оған: – Сени әнжир ағашының астында кѳргенимди айтқаным ушын исенип атырсаң ба? Булардан да уллы ислерди кѳресең! – деди. 51 Ийса және: – Сизлерге шынын, ҳақыйқатын айтаман: аспан ашылғанын, Ќудайдың периштелериниң Адам Улының жоқарысында минип-түскенлерин кѳресизлер, – деди.

Юхан 2

1 Еки күн ѳткеннен соң, Галиланың Кана қаласында үйлениў тойы болды. Ийсаның анасы сол жерде еди. 2 Ийса менен шәкиртлери де тойға мирәт етилген еди. 3 Шарап таўсылғанда, Ийсаның анасы Оған: – Олардың шарабы таўсылды, – деди. 4 Ийса оған: – Апа, бул Мениң жумысым емес. Мениң ўақтым еле келген жоқ, – деди. 5 Ийсаның анасы хызметшилерге: – Ол сизлерге не десе де, соны ислеңлер, – деди. 6 Сол жерде диний әдет бойынша яҳудийлер тазаланыў ушын қолланатуғын, ҳәр қайсысы шама менен жүз литр алатуғын алты тас гүзе бар еди. 7 Ийса хызметшилерге: – Гүзелерди суўға толтырыңлар, – деди. Олар гүзелерди аўзына дейин толтырды. 8 Сонда Ийса хызметшилерге: – Енди буннан алып, той басқарыўшыға апарыңлар, – деди. Олар алып барды. 9 Той басқарыўшы шарапқа айланған суўды татып кѳрди. Оның қаяқтан келгенин билмеди, тек алып келген хызметшилер ғана билетуғын еди. Той басқарыўшы күйеўди шақырып: 10 – Ҳәр бир адам алдын жақсы шарапты, адамлар мәс болғаннан соң пәсирегин береди. Бирақ сен жақсы шарапты ҳәзирге дейин сақлапсаң-ғо, – деди. 11 Ийса бул биринши кәраматын Галиланың Кана қаласында ислеп, Ѳз уллылығын кѳрсетти. Шәкиртлери де Оған исенди. 12 Буннан кейин Ийса анасы, туўысқанлары ҳәм шәкиртлери менен Капарнаҳум қаласына келди ҳәм ол жерде бир неше күн қалды. 13 Яҳудийлердиң Ќутқарылыў байрамы жақынласып қалғанда, Ийса Ерусалимге кетти. 14 Ибадатханада ири қара мал, қой ҳәм кептер сатыўшыларды, сол жерде отырған ақша алмастырыўшыларды кѳрди. 15 Ийса арқаннан қамшы ислеп, қойлар менен ири қара малға қосып ҳәммесин Ибадатханадан қуўып шығарды. Ақша алмастырыўшылардың ақшаларын шашып, столларын аўдарып таслады. 16 Ол кептер сатыўшыларға: – Мыналарды бул жерден жоқ етиңлер, Єкемниң үйин базарға айландырмаңлар! – деди. 17 Сонда шәкиртлери: «Сениң үйиңе болған қызғанышым Мени жеп жиберди», – деп айтылған Мухаддес Жазыўдағы аятты еслерине түсирди. 18 Яҳудий басшылары Ийсадан: – Буларды ислеўге бийлигиң бар екенин бизлерге қандай кәраматлы белги менен дәлиллей аласаң? – деп сорады. 19 Ийса оларға жуўап берип: – Бул Ибадатхананы бузыңлар, Мен оны үш күнниң ишинде қайта тиклеймен, – деди. 20 Олар Ийсаға: – Бул Ибадатхана қырық алты жылда қурылған, Сен оны үш күнниң ишинде тиклемекшимисең? – деди. 21 Бирақ Ийсаның Ибадатхана деп айтқаны Ѳз денеси еди. 22 Ийса ѳлимнен қайта тирилгеннен соң, шәкиртлери Оның бул сѳзлерин еслерине түсирип, Мухаддес Жазыўға ҳәм Ийсаның бул сѳзине исенди. 23 Ийса Ерусалимде, Ќутқарылыў байрамында болғанда, кѳплер Ол ислеген кәраматларды кѳрип, Оның атына исенди. 24 Бирақ Ийса ҳәмме адамлардың кеўиллерин билгенликтен, оларға исенбеди. 25 Оған адам ҳаққында ҳеш кимниң гүўалығының ҳәжети жоқ еди. Ѳйткени адамның кеўлинде не бар екенин Ол билетуғын еди.

Юхан 3

1 Парисейлер арасында яҳудий басшыларының бири болған Никодим атлы бир адам бар еди. 2 Ол бир күни түнде Ийсаға келип, Оған: – Устаз, Сениң Ќудайдан келген бир муғаллим екениңди билемиз. Себеби ҳеш ким Ќудай оның менен бирге болмаса, Сен ислеп атырған кәраматларды ислей алмайды, – деди. 3 Ийса оған: – Саған шынын, ҳақыйқатын айтаман: ким де ким қайтадан туўылмаса, Ќудайдың Патшалығын кѳре алмайды, – деп жуўап берди. 4 Никодим Ийсадан: – Ќартайған адам қалай қайтадан туўыла алады? Ол анасының қурсағына екинши мәрте кирип, қайтадан туўыла ала ма? – деп сорады. 5 Ийса оған жуўап берип былай деди: – Саған шынын, ҳақыйқатын айтаман: ким де ким суўдан ҳәм Мухаддес Руўхтан туўылмаса, Ќудай Патшалығына кире алмайды. 6 Денеден туўылған – дене, Мухаддес Руўхтан туўылған – руўх болады. 7 Саған: «Ќайтадан туўылыўың керек», – дегениме ҳайран қалма. 8 Самал қәлеген жеринде еседи, оның даўысын еситесең, бирақ қаяқтан келип, қаяққа кететуғынын билмейсең. Мухаддес Руўхтан туўылған ҳәр бир адам да усындай. 9 Никодим Ийсадан: – Бул қалай болыўы мүмкин? – деп сорады. 10 Ийса оған былай деп жуўап берди: – Сен Израилдың устазы бола тура, усыларды билмейсең бе? 11 Саған шынын, ҳақыйқатын айтаман: бизлер билгенимизди сѳйлеймиз, кѳргенимиз ҳаққында гүўалық беремиз. Ал сизлер бизлердиң гүўалығымызды қабыл етпей атырсызлар. 12 Сизлерге жердеги нәрселер ҳаққында айтқанымда исенбесеңлер, аспандағы нәрселер ҳаққында айтсам, қалай исенесизлер? 13 Аспаннан келген Адам Улынан басқа ҳеш ким аспанға шыққан емес. 14 Муўсаның шѳлде жыланды жоқары кѳтергени сыяқлы, Адам Улы да жоқары кѳтерилиўи тийис. 15 Сонлықтан Оған исенген ҳәр бир адам мәңгилик ѳмирге ийе болады. 16 Себеби Ќудай бул дүньяны соншелли сүйгенликтен, Ѳзиниң жалғыз Улын берди. Оның Улына исенген ҳәр бир адам набыт болмай, мәңгилик ѳмирге ийе болады. 17 Ќудай Улын бул дүньяны ҳүким етиў ушын емес, ал дүньяны Ол арқалы қутқарыў ушын жиберди. 18 Оған исенген адам ҳүким етилмейди. Ал исенбеген адам әлле қашан ҳүким етилген, ѳйткени ол Ќудайдың жалғыз Улының атына исенбеди. 19 Ҳүким мынадан ибарат: дүньяға нур келди, бирақ адамлардың ислери жаман болғанлықтан, олар нурға қарағанда қараңғылықты жақсы кѳрди. 20 Жаманлық ислеўши ҳәр бир адам нурды жек кѳреди ҳәм ислери әшкара болмаўы ушын, нурға келмейди. 21 Бирақ ҳақ ис ислеўши адам ислериниң Ќудай алдында исленгени кѳринсин деп, нурға келеди. 22 Буннан соң, Ийса шәкиртлери менен Яҳудияға келди. Бир неше ўақыт олар менен бирге сол жерде қалып, адамларды шомылдырды. 23 Яқыя да Салимниң қасындағы Айнонда шомылдырып жүрди, себеби ол жерде суў мол еди. Адамлар келип, шомылдырылатуғын еди. 24 Ѳйткени Яқыя еле қамалмаған еди. 25 Сонда Яқыяның шәкиртлери менен бир яҳудий арасында диний әдет бойынша тазаланыў ҳаққында тартыс пайда болды. 26 Олар Яқыяға келип: – Устаз, Иордан дәрьясының арғы жағасында сениң менен бирге болған, сен гүўалық берген Адам бар-ғо, Сол шомылдырып жүрипти. Ҳәмме адам Оған бармақта, – деди. 27 Яқыя былай деп жуўап берди: – Ќудайдан берилмесе, адам ѳзине ҳеш нәрсе ала алмайды. 28 «Мен Масих емеспен, мен тек Оның алдынан жиберилгенмен», – деп айтқаныма сизлер гүўасызлар. 29 Келиншек кимге тийисли болса, сол күйеў болады. Бирақ күйеўди тыңлап турған досты оның даўысын еситип, қатты қуўанады. Мен де сондай қуўанышқа толдым. 30 Оның уллыланыўы, ал мениң пәсейиўим тийис. 31 Жоқарыдан келген ҳәммеден уллы. Жерден болған жерге тийисли ҳәм жердеги нәрселер ҳаққында сѳйлейди. Ал аспаннан келген ҳәммеден уллы. 32 Ол кѳргени ҳәм еситкени ҳаққында гүўалық береди, бирақ гүўалығын ҳеш ким қабыл етпейди. 33 Оның гүўалығын қабыл еткен Ќудайдың ҳақ екенин тастыйықлайды. 34 Ќудай тәрепинен жиберилген Ќудайдың сѳзлерин сѳйлейди. Себеби Ќудай Руўхын ѳлшеўсиз береди. 35 Єке Ѳз Улын сүйеди ҳәм ҳәмме нәрсени Оның қолына тапсырған. 36 Улға исенген адам мәңгилик ѳмирге ийе болады. Улды тыңламаған адам ѳмир кѳрмейди, ал Ќудайдың ғәзеби оның үстинде қалады.

Юхан 4

1 - 3 Парисейлер Ийсаның Яқыяға қарағанда кѳп шәкирт арттырып, оларды шомылдырып жүргенин еситти. Ҳақыйқатында Ийсаның Ѳзи емес, ал шәкиртлери шомылдыратуғын еди. Ийемиз Ийса буны билгенде Яҳудиядан шығып, және Галилаға кетти. 4 Баратырып, Самария арқалы ѳтиўи керек еди. 5 Солай етип, Ол Самарияның Сихар деп аталған қаласына келди. Бул қала Яқыптың ѳз баласы Юсупке берген жерине жақын еди. 6 Сол жерде Яқыптың қудығы да бар еди. Ийса жол жүрип шаршағанлықтан, қудықтың қасында отырды. Саат он екилер шамасында еди. 7 Сол ўақытта самариялы бир ҳаял суў алыўға келди. Ийса оған: – Маған ишиўге суў бер, – деди. 8 Ал Ийсаның шәкиртлери азық-аўқат сатып алыў ушын қалаға кеткен еди. 9 Самариялы ҳаял: – Сен яҳудийсең, ал мен самариялы ҳаялман. Ќалай меннен суў сорап турсаң? – деди. Ѳйткени яҳудийлер самариялылар менен қарым-қатнас жасамайды. 10 Ийса ҳаялға: – Егер сен Ќудайдың сыйын ҳәм «Маған ишиўге суў бер», – деп айтып турғанның ким екенин билгениңде, сениң ѳзиң Оннан сорар едиң, Ол саған тири суў берер еди, – деп жуўап берди. 11 – Мырза! Сенде суў алатуғын ҳеш нәрсе жоқ-ғо, қудық болса терең. Сен тири суўды қаяқтан аласаң? 12 Сен бул қудықты бизлерге берген, ѳзи де, балалары да, маллары да оннан суў ишкен, бабамыз Яқыптан уллымысаң? – деди ҳаял. 13 Ийса ҳаялға былай деп жуўап берди: – Бул суўдан ишкен ҳәр бир адам және шѳллейди. 14 Бирақ Мен беретуғын суўдан ишкен ҳәр бир адам мәңгиге шѳллемейди. Керисинше, Мен беретуғын суў оның ишинде мәңгилик ѳмир беретуғын тири булаққа айланады. 15 Ҳаял Ийсаға: – Мырза, енди шѳллемеўим ушын ҳәм суў алыўға бул жерге келмеўим ушын, усы суўдан маған бер, – деди. 16 – Барып, күйеўиңди бул жерге шақырып кел, – деди Ийса. 17 Ҳаял Оған: – Мениң күйеўим жоқ, – деп жуўап берди. – Күйеўим жоқ деп, сен дурыс айттың. 18 Сениң бес күйеўиң болды. Ҳәзир бирге жасап атырған адамың да күйеўиң емес. Буны сен дурыс айттың, – деди Ийса. 19 Ҳаял Оған: – Мырза, Сениң пайғамбар екениңе кѳзим жетип тур. 20 Ата-бабаларымыз бул таўда сыйынды, бирақ сизлер: «Сыйыныўға тийисли жер Ерусалимде», – дейсизлер, – деди. 21 Ийса оған былай деди: – Ҳаял, Маған исен, Ќудай Єкеге бул таўда да, Ерусалимде де сыйынбайтуғын ўақыт киятыр. 22 Сизлер билмейтуғыныңызға сыйынасызлар, ал бизлер билетуғынымызға сыйынамыз. Себеби қутқарылыў яҳудийлерден. 23 Бирақ, ҳақыйқый сыйыныўшылардың Ќудай Єкеге руўх ҳәм ҳақыйқатлық пенен сыйынатуғын ўақты келеди. Єне, сол ўақыт ҳәзир келди. Ќудай Єке де Ѳзине усылай сыйынатуғынларды излеп атыр. 24 Ќудай – Руўх, Оған сыйынатуғынлар да руўх ҳәм ҳақыйқатлық пенен сыйыныўы тийис. 25 Ҳаял Ийсаға: – Ќутқарыўшы Масихтың келетуғынын билемен. Ол келгенде, бизлерге ҳәммесин билдиреди, – деди. 26 Ийса оған: – Сениң менен сѳйлесип турған Мен – Солман, – деди. 27 Сол ўақытта Ийсаның шәкиртлери келди ҳәм Оның бир ҳаял менен сѳйлесип турғанын кѳрип, ҳайран қалысты. Бирақ олардың ҳеш қайсысы: «Сен оннан не сорап турсаң?» ямаса «Оның менен неге сѳйлесип турсаң?» – деп сорамады. 28 Сонда ҳаял гүзесин қалдырып, қалаға кетти ҳәм адамларға: 29 – Келиңлер, маған ислеген ислеримниң ҳәммесин айтып берген Адамды кѳриңлер. Ол Масих емес пе екен? – деди. 30 Адамлар қаладан шығып, Ийсаға қарай жүрди. 31 Соның арасында шәкиртлери Ийсадан ѳтинип: – Устаз, аўқат же! – деди. 32 Бирақ Ийса оларға: – Менде сизлер билмейтуғын аўқат бар, – деди. 33 Шәкиртлер бир-бирине: – Мүмкин, биреў Оған аўқат әкелген шығар? – дести. 34 Бирақ Ийса оларға былай деди: – Мениң аўқатым – Мени Жибергенниң еркин орынлаў ҳәм Оның исин тамамлаў. 35 Сизлер: «Жыйын-теримге еле тѳрт ай бар», – деп айтпайсызлар ма? Бирақ, сизлерге айтатуғыным: кѳзлериңизди ашып, егинликке қараңлар. Олар писип жетилисип, жыйын-теримге таяр тур. 36 Орақшы ѳз ҳақын алады ҳәм мәңгилик ѳмир ушын зүрәәт жыйнайды. Солай етип, еккен де, орған да бирге қуўанады. 37 «Биреўи егеди, басқасы орады», – деген нақыл усыған туўры келеди. 38 Мен сизлерди ѳзлериңиз мийнет етпеген зүрәәтти орыўға жибердим. Басқалар мийнет еткен еди, ал сизлер олардың мийнетиниң зүрәәтин алдыңлар. 39 «Ол маған ислеген ислеримниң ҳәммесин айтып берди», – деген ҳаялдың гүўалығы себепли, сол қаладағы самариялылардың кѳбиси Ийсаға исенди. 40 Сонлықтан самариялылар Ийсаға келип, ѳзлери менен қалыўды ѳтинди. Ол сол жерде еки күн қалды. 41 Ийсаның сѳзин еситип, және де кѳбирек адамлар исенди. 42 Олар ҳаялға: – Бизлер енди сениң сѳзлериң себепли емес, ал Оның сѳзлерин ѳзлеримиз еситип, Оның ҳақыйқаттан да дүньяның Ќутқарыўшысы екенин билип, исенемиз, – дести. 43 Еки күн ѳткеннен соң, Ийса сол жерден шығып, Галилаға кетти. 44 Ийсаның Ѳзи: «Пайғамбар ѳз ўатанында қәдирсиз», – деп айтқан еди. 45 Ол Галилаға келгенде, галилалылар Оны жыллы жүзлик пенен қабыл алды. Ѳйткени олар да Ерусалимдеги Ќутқарылыў байрамына барып, Ийсаның сол жерде ислеген барлық ислерин кѳрген еди. 46 Ийса және Ѳзи суўды шарапқа айландырған Галиланың Кана қаласына келди. Сол жерде патшаның бир хызметкери болып, оның улы Капарнаҳумда аўырып атырған еди. 47 Ол Ийсаның Яҳудиядан Галилаға келгенин еситип, Оған барды. Келип, ѳлим тѳсегинде жатырған улына шыпа бериўди Ийсадан ѳтинди. 48 Ийса оған: – Сизлер кәраматлы белгилерди ҳәм таң қаларлық нәрселерди кѳрмегенше исенбейсизлер, ә! – деди. 49 Патша хызметкери Ийсаға: – Мырза, улым ѳлип қалмастан бурын келе гѳр! – деди. 50 Ийса оған: – Бар, улың жасайды, – деди. Ол адам Ийсаның сѳзине исенип, кетти. 51 Жолда киятырғанда оны хызметшилери қарсы алып, оған баласының тири қалғанын айтты. 52 Ол хызметшилеринен баласының аўҳалының саат нешеде жеңиллескенин сорағанда, олар: – Кеше түски саат бирде ыссылығы түсти, – дести. 53 Сонда баланың әкеси буның: «Улың жасайды», – деп Ийса айтқан ўақытта болғанын билип, оның ѳзи ҳәм шаңарағындағылардың ҳәммеси исенди. 54 Бул – Ийсаның Яҳудиядан Галилаға келгеннен соң ислеген екинши кәраматы еди.

Юхан 5

1 Буннан соң, яҳудийлердиң бир байрамы болып, Ийса Ерусалимге кетти. 2 Ерусалимдеги Ќой дәрўазасы қасында еврейше Бейтеста деп аталған бес айўанлы бир ҳәўиз бар еди. 3 - 4 Бул жерде соқыр, ақсақ ҳәм ләң болған жүдә кѳп кесел адамлар жататуғын еди. 5 Сол жерде отыз сегиз жылдан бери кесел болған бир адам бар еди. 6 Ийса оның жатырғанын кѳргенде, узақ ўақыттан бери усы аўҳалда екенин билип, оннан: – Тәўир болыўды қәлейсең бе? – деп сорады. 7 Кесел адам Оған: – Мырза, суў қозғалғанда, мени ҳәўизге түсиретуғын ҳеш кимим жоқ. Мен бараман дегенше, басқа адам меннен бурын түсип алады, – деди. 8 Ийса оған: – Орныңнан тур, тѳсегиңди ал да, жүр, – деди. 9 Ол адам сол ўақытта-ақ шыпа тапты ҳәм тѳсегин алып жүрип кетти. Бул дем алыс күни еди. 10 Сонлықтан яҳудий басшылары шыпа тапқан адамға: – Бүгин дем алыс күни-ғо, тѳсегиңди алып жүриўге болмайды, – деди. 11 Бирақ, сол адам оларға былай деп жуўап берди: – Маған шыпа берген Адам: «Тѳсегиңди ал да, жүр», – деди. 12 – Саған: «Тѳсегиңди ал да, жүр», – деген Адам ким? – деп сорады олар. 13 Ал шыпа тапқан адам Оның ким екенин билмейтуғын еди. Себеби Ийса сол жердеги халықтың арасында кѳринбей қалған еди. 14 Соңынан Ийса сол адамды Ибадатханада ушыратып қалды ҳәм оған: – Мине, сен шыпа таптың. Саған және де жаманырақ нәрсе болмаўы ушын, буннан былай гүна ислеме, – деди. 15 Сол адам барып, ѳзине шыпа берген Адамның Ийса екенин яҳудий басшыларына айтып берди. 16 Сонлықтан бундай ислерди дем алыс күни ислегени ушын, яҳудий басшылары Ийсаны қуўдалай баслады. 17 Бирақ Ийса оларға былай деп жуўап берди: – Єкем усы күнге дейин мийнет етип киятыр, Мен де мийнет етип атырман. 18 Сол себепли яҳудий басшылары Оны ѳлтириў ушын және де кѳбирек ҳәрекет етти. Ѳйткени Ол тек дем алыс күнин бузып ғана қоймай, Ќудайды Єкем деп, Ѳзин Ќудайға теңлестирген еди. 19 Ийса яҳудийлерге былай деди: – Сизлерге шынын, ҳақыйқатын айтаман: Ул Єкениң қылған ислерин кѳрмегенше, Ѳзлигинен ҳеш нәрсе ислей алмайды. Єке нени ислесе, Улы да соны ислейди. 20 Себеби Єке Улын сүйеди ҳәм ислегенлериниң ҳәммесин Оған кѳрсетеди. Сизлерди ҳайран қалдыратуғын булардан да уллырақ ислерди Оған кѳрсетеди. 21 Єкениң ѳлилерди тирилтип, оларға ѳмир бергени сыяқлы, Улы да қәлеген адамына ѳмир береди. 22 Єке ҳеш кимди ҳүким қылмайды, Ол пүткил ҳүкимди Улына тапсырған. 23 Солай етип, ҳәмме адам Єкени ҳүрмет еткени сыяқлы, Улды да ҳүрмет етсин. Улды ҳүрмет етпеген Оны жиберген Єкени де ҳүрмет етпеген болады. 24 Сизлерге шынын, ҳақыйқатын айтаман: Мениң сѳзлеримди тыңлап, Мени Жибергенге исенген адамда мәңгилик ѳмир бар. Ол ҳүким етилмей, ѳлимнен ѳмирге ѳтти. 25 Сизлерге шынын, ҳақыйқатын айтаман: ѳлилердиң Ќудайдың Улының даўысын еситетуғын ўақты келеди ҳәм ол ҳәзир келди де. Оның даўысын еситкенлер тириледи. 26 Ѳйткени Єкениң Ѳзи ѳмирдиң тийкары болғаны сыяқлы, Улдың Ѳзине де ѳмирдиң тийкары болыўды рухсат етти. 27 Оған ҳүким етиў бийлигин де берди. Себеби Ол – Адам Улы. 28 Буған ҳайран қалмаңлар. Ќәбирдегилердиң ҳәммесиниң Оның даўысын еситетуғын ўақты киятыр. 29 Олар қәбирлерден шығады. Жақсылық қылғанлар жасаў ушын, жаманлық қылғанлар ҳүким етилиў ушын қайта тириледи. 30 Мен Ѳзлигимнен ҳеш нәрсе ислей алмайман. Ќалай еситсем, солай ҳүким қыламан ҳәм Мениң ҳүкимим әдил. Ѳйткени Мен Ѳз еркимди емес, ал Мени жиберген Єкемниң еркин орынлаўға тырысаман. 31 Егер Мен Ѳзим туўралы Ѳзим гүўалық берсем, гүўалығым ҳақыйқый болмайды. 32 Бирақ Мен туўралы гүўалық бериўши басқа Биреў бар, Оның Мен туўралы берип атырған гүўалығының ҳақыйқат екенин билемен. 33 Сизлер Яқыяға адамларды жибердиңлер, ол ҳақыйқат ҳаққында гүўалық берди. 34 Мен адамның гүўалығына мүтәж болмасам да, буларды сизлердиң қутқарылыўыңыз ушын айтып атырман. 35 Яқыя – жанып, нур шашып турған шыра еди. Сизлер оның нурында аз ўақыт қуўаныўды қәледиңлер. 36 Бирақ Менде Яқыяникинен уллырақ гүўалық бар. Себеби Єкемниң Маған орынлаўым ушын тапсырған ислери, усы ислеп атырған ислеримниң ѳзи Мени Єкемниң жибергени ҳаққында гүўалық берип атыр. 37 Мени жиберген Єкемниң Ѳзи Мен туўралы гүўалық берип тур. Сизлер ҳеш қашан Оның даўысын да еситпегенсизлер, жүзин де кѳрмегенсизлер. 38 Оның сѳзлери де сизлерде жай алмайды, ѳйткени сизлер Оның Жибергенине исенбей атырсызлар. 39 Сизлер Мухаддес Жазыўларды изертлейсизлер, себеби олар арқалы мәңгилик ѳмирге ийе боламыз, деп ойлайсызлар. Ал олар Мен туўралы гүўалық береди. 40 Бирақ сизлер мәңгилик ѳмирге ийе болыў ушын, Маған келиўди қәлемейсизлер-ғо. 41 Мен адамлардан мақтаў қабыл қылмайман. 42 Бирақ сизлерди билемен, кеўиллериңизде Ќудайдың сүйиспеншилиги жоқ. 43 Мен Єкемниң атынан келсем де, Мени қабыл етпей атырсызлар. Егер басқа биреў ѳз аты менен келсе, оны қабыл етесизлер. 44 Сизлер бир-бириңизден мақтаў еситиўди жақсы кѳресизлер, бирақ жалғыз Ќудайдың мақтаўына ерисиўге умтылмайсызлар. Олай болса, Маған қалай исене аласызлар? 45 Мени Єкемниң алдында сизлерди айыплайды, деп ойламаңлар. Сизлерди айыплаўшы ѳзлериңиз үмит ететуғын Муўса болады. 46 Муўсаға исенгениңизде, Маған да исенер едиңлер. Ѳйткени ол Мен туўралы жазған еди. 47 Бирақ Муўсаның Жазыўларына исенбесеңлер, Мениң сѳзлериме қалай исенесизлер?

Юхан 6

1 Буннан соң, Ийса Галила, яғный Тиберия теңизиниң арғы жағасына ѳтти. 2 Оның аўырыўларға ислеген кәраматларын кѳргенликтен, кѳп халық изине ерди. 3 Ийса таўға шығып, шәкиртлери менен бирге сол жерде отырды. 4 Яҳудийлердиң Ќутқарылыў байрамы жақынлап қалған еди. 5 Ийса басын кѳтерип, Ѳзине қарай кѳп халықтың киятырғанын кѳрип, Филиптен: – Бул адамларға жегизиў ушын нанды қаяқтан сатып аламыз? – деп сорады. 6 Ийса бул гәпти оны сынаў ушын айтты. Себеби Ол не ислейжақ екенин Ѳзи билетуғын еди. 7 Филип Оған: – Олардың ҳәр бирине аз-маз берсек те, еки жүз динарлық нан жетпейди-ғо, – деп жуўап берди. 8 Шәкиртлеринен бири, Симон Петрдиң туўысқаны Андрей Ийсаға: 9 – Бул жерде бир балада бес арпа наны менен еки балық бар. Бирақ усыншама адам ушын булар не болады? – деди. 10 Ийса: – Халықты жерге отырғызыңлар, – деди. Ол жерде шѳп кѳп болғанлықтан, бес мыңға шамалас ер адам жерге жамбаслады. 11 Сонда Ийса нанларды алып, Ќудайға шүкирлик етти де, отырғанларға үлестирип берди. Сол сыяқлы, оларға балықларды да қәлегенинше бѳлип берди. 12 Ҳәмме жеп тойғанда, Ийса шәкиртлерине: – Аўысқан бѳлеклерин жыйнап алыңлар, ҳеш нәрсе зая болмасын, – деди. 13 Солай етип, шәкиртлер адамлар жеген бес арпа нанынан аўысқан бѳлеклерди жыйнап, үлкен он еки себет толтырды. 14 Халық Ийсаның ислеген кәраматын кѳрип: – Ҳақыйқаттан да, Бул дүньяға келетуғын пайғамбар екен, – дести. 15 Ийса олардың келип, Ѳзин патша қылыў ушын зорлық пенен услайжақ екенин билгенде, және жалғыз Ѳзи таўға шығып кетти. 16 Кеш болғанда, Ийсаның шәкиртлери теңизге барды. 17 Олар бир қайыққа минип, теңиздиң арғы жағасындағы Капарнаҳумға қарай жол алды. Ќараңғы түссе де, Ийса еле олардың қасына келмеген еди. 18 Күшли самал есип, теңиз толқынлана баслады. 19 Шәкиртлер бес-алты шақырымдай жүзгеннен соң, теңиздиң үсти менен жүрип, қайыққа жақынласып киятырған Ийсаны кѳрип, қорқып қалысты. 20 Бирақ Ийса оларға: – Бул – Мен, қорқпаңлар! – деди. 21 Сонда олар Ийсаны қайыққа миндирмекши болды. Ќайық сол ўақытта-ақ олар баратырған жағаға келип тоқтады. 22 Ертеңине теңиздиң арғы жағасында қалған халық ол жерде тек бир қайық болғанын, Ийсаның Ѳзи шәкиртлери менен бирге бул қайыққа минбегенин, ал тек шәкиртлериниң ѳзлери кеткенин билди. 23 Сонда Ийемиз шүкирлик етип берген нанды халық жеген жердиң жақынына Тибериядан бир неше қайықлар келди. 24 Ийсаның да, шәкиртлериниң де ол жерде жоқ екенин кѳрген халық қайықларға минди ҳәм Ийсаны излеп, Капарнаҳумға кетти. 25 Олар Ийсаны теңиздиң арғы жағасынан таўып, Оннан: – Устаз, Сен бул жерге қашан келдиң? – деп сорады. 26 Ийса оларға жуўап берип: – Сизлерге шынын, ҳақыйқатын айтаман: сизлер Мени кәраматлар кѳргениңиз ушын емес, ал нан жеп тойғаныңыз ушын излеп атырсызлар. 27 Сизлер бузылатуғын азық ушын емес, ал мәңгилик ѳмирге сақланатуғын азық ушын мийнет етиңлер. Оны сизлерге Адам Улы береди. Ѳйткени Ќудай Єке Оған Ѳз мѳрин басып, бийлик берди, – деди. 28 Олар Ийсадан: – Ќудайға унайтуғын ислерди ислеўимиз ушын не қылыўымыз керек? – деп сорады. 29 – Ќудайға унайтуғын ис – Оның Жибергенине исениў, – деп жуўап берди Ийса. 30 Олар Ийсаға: – Бизлер кѳрип, Саған исениўимиз ушын, қандай кәрамат кѳрсетежақсаң? Не ислейжақсаң? 31 «Жеў ушын оларға аспаннан нан берди», – деп жазылғандай, ата-бабаларымыз шѳлде манна жеген, – деди. 32 Ийса оларға: – Сизлерге шынын, ҳақыйқатын айтаман: сизлерге аспаннан нан берген Муўса емес, ал аспаннан ҳақыйқый нанды сизлерге берип турған – Мениң Єкем. 33 Себеби Ќудайдың наны аспаннан келип, дүньяға ѳмир береди, – деди. 34 Халық Ийсаға: – Мырза, бизлерге бундай нанды ҳәмме ўақыт берип тур, – деди. 35 Ийса оларға былай деди: – Мен – ѳмир наныман. Маған келген адам ҳеш қашан аш болмайды ҳәм Маған исенген адам ҳеш қашан шѳллемейди. 36 Бирақ Мен сизлерге: «Мени кѳрдиңлер, сонда да Маған еле исенбей атырсызлар», – дедим-ғо. 37 Єкемниң Маған бергенлериниң ҳәммеси Маған келеди. Маған келгенлерди ҳеш қашан қуўып шығармайман. 38 Ѳйткени Мен Ѳз еркимди емес, ал Мени Жибергенниң еркин орынлаў ушын аспаннан келдим. 39 Оның Маған бергенлериниң ҳеш бирин жойтпаўым, ал ақырғы күнде ҳәммесин тирилтиўим – бул Мени Жибергенниң ерки. 40 Єкемниң ерки – Оның Улын кѳрип, Оған исенген ҳәр бир адамның мәңгилик ѳмирге ийе болыўы. Мен оны ақырғы күни тирилтемен. 41 Сонда «Мен аспаннан келген нанман», – дегени ушын, яҳудийлер Ийсаға наразылық билдире баслады. 42 – Бул – Юсуптың улы Ийса емес пе? Бизлер Оның ата-анасын таныймыз-ғо. Енди қалай Ол: «Аспаннан келдим», – деп айтып отыр? – дести олар. 43 Ийса оларға былай деп жуўап берди: – Ѳз ара наразы болмаңлар. 44 Егер Мени Жиберген Єкем алып келмесе, ҳеш ким Маған келе алмайды, ал Маған келгенди ақырғы күни тирилтемен. 45 Пайғамбарлардың Жазыўларында: «Ҳәммеси Ќудай тәрепинен үйретиледи», – деп жазылған. Єкемнен еситип, Оннан үйренген ҳәр бир адам Маған келеди. 46 Ќудайдан Келгеннен басқа ҳеш ким Єкени кѳрген емес, Єкени тек ғана Ол кѳрген. 47 Сизлерге шынын, ҳақыйқатын айтаман: исенген адам мәңгилик ѳмирге ийе. 48 Мен – ѳмир наныман. 49 Ата-бабаларыңыз шѳлде манна жесе де, ѳлип кетти. 50 Бул жерде аспаннан келген бир нан бар, оны жеген адам ѳлмейди. 51 Мен – аспаннан келген тири нанман. Егер ким де ким бул нанды жесе, мәңги жасайды. Дүньяға ѳмир бериў ушын, Мен беретуғын бул нан – Ѳз денем. 52 Сонда яҳудийлер: – Ол қалай бизлерге Ѳз денесин жеўге бере алады? – деп ѳз ара тартыса баслады. 53 Ийса оларға былай деди: – Сизлерге шынын, ҳақыйқатын айтаман: Адам Улының денесин жеп, қанын ишпесеңлер, сизлерде ѳмир болмайды. 54 Мениң денемди жеп, қанымды ишкен адамда мәңгилик ѳмир бар ҳәм Мен оны ақырғы күни тирилтемен. 55 Себеби Мениң денем – ҳақыйқый азық, қаным – ҳақыйқый ишимлик. 56 Денемди жеп, қанымды ишкен адам Менде жасайды, Мен онда жасайман. 57 Мени тири Єкем жибергендей ҳәм Мениң Єкем арқалы жасап атырғанымдай, Мениң денемди жеген адам да Мен арқалы жасайды. 58 Аспаннан түскен нан, мине – усы. Бул нан ата-бабаларыңыз жеген маннаға уқсамайды. Олар ѳлип кетти, ал бул нанды жеген адам мәңги жасайды. 59 Ийса бул сѳзлерди Капарнаҳумдағы мәжилисханада тәлим бергенде айтты. 60 Шәкиртлериниң кѳбиси буны еситип: – Ќандай қыйын сѳзлер! Буны ким қабыллай алады? – деди. 61 Шәкиртлериниң буған наразы болғанын билип, Ийса былай деди: – Бул сѳзлер исениўиңизге тосқынлық қылып атыр ма? 62 Егер Адам Улының бурын болған жерине кѳтерилгенин кѳрсеңиз ше? 63 Руўх ѳмир береди, ал дене пайда келтирмейди. Сизлерге айтқан сѳзлерим руўх ҳәм ѳмир. 64 Бирақ араңызда исенбейтуғынлар бар. Ѳйткени Ийса кимлердиң исенбейтуғынын ҳәм кимниң Ѳзине сатқынлық ислейтуғынын бурыннан-ақ билетуғын еди. 65 Ийса және: – «Єкем жол қоймаса, ҳеш ким Маған келе алмайды», – деп сол себепли айтқан едим, – деди. 66 Сол ўақыттан баслап, Ийсаның шәкиртлериниң кѳбиси кетип қалып, енди Оның менен жүрмейтуғын болды. 67 Сонда Ийса он еки шәкиртинен: – Сизлер де кетпекшимисиз? – деп сорады. 68 Симон Петр жуўап берип: – Ийем, бизлер кимге барамыз? Сенде мәңгилик ѳмир сѳзлери бар. 69 Бизлер исенемиз ҳәм билемиз: Сен – Ќудайдың Мухаддесисең, – деди. 70 Ийса оларға: – Сизлерди, он екини таңлап алған Ѳзим емес пе? Бирақ араңыздағы бириңиз – шайтан, – деди. 71 Ол Симон улы Яҳуда Исқариот ҳаққында айтқан еди. Себеби Яҳуда он екиниң бири болса да, кейин Ийсаға сатқынлық иследи.

Юхан 7

1 Соңынан Ийса Галила бойлап жүрди, ѳйткени яҳудий басшылары Оны ѳлтирмекши болғанлықтан, Ол Яҳудияда жүриўди қәлемеди. 2 Яҳудийлердиң Ќос байрамы жақынлап қалған еди. 3 Сонда Ийсаның инилери Оған: – Бул жерден кетип, Яҳудияға бар. Сениң ислеп атырған ислериңди шәкиртлериң де кѳрсин. 4 Себеби ѳзин ашық танытпақшы болған адам жасырын ис ислемейди. Егер Сен усындай ислер ислеп атырған болсаң, Ѳзиңди дүньяға кѳрсет, – дести. 5 Ѳйткени Оған, ҳәтте, инилери де исенбейтуғын еди. 6 Ийса оларға: – Мен ушын ылайықлы ўақыт еле келмеди. Ал сизлер ушын ҳәр қандай ўақыт қолайлы. 7 Дүнья сизлерди жек кѳре алмайды, бирақ Мени жек кѳреди. Себеби Мен оның ислериниң жаман екенлиги ҳаққында гүўалық берип жүрмен. 8 Сизлер байрамға барыңлар. Мен ҳәзирше бул байрамға бармайман, ѳйткени Мениң ўақтым еле толмады, – деди. 9 Ийса оларға усыларды айтып, Галилада қалды. 10 Бирақ инилери байрамға кеткеннен соң, Ийсаның Ѳзи де барды. Ашық түрде емес, ал жасырын барды. 11 Яҳудий басшылары Ийсаны байрамда излеп: «Ол қаяқта?» – деп сорады. 12 Халық арасында Ол ҳаққында кѳп сыбырлы сѳзлер болды. Биреўлер: «Ол жақсы Адам», – десе, басқалар: «Яқ, Ол халықты жолдан азғырып атыр», – деди. 13 Бирақ яҳудий басшыларынан қорққанлықтан, ҳеш ким Ол ҳаққында ашық сѳйлей алмайтуғын еди. 14 Байрамның ярымы ѳткенде Ийса Ибадатханаға кирип, тәлим бере баслады. 15 Яҳудий басшылары: – Бул Адам ҳеш оқымаған болса да, усыншама билимди қаяқтан алған? – деп таң қалысты. 16 Ийса оларға жуўап берип былай деди: – Мениң тәлийматым Ѳзимдики емес, ал Мени Жибергендики. 17 Ким де ким Ќудайдың еркин орынлағысы келсе, бул тәлийматтың Ќудайдан ба ямаса Мен Ѳзлигимнен айтып атырман ба, билип алады. 18 Ѳз атынан сѳйлеўши ѳзине уллылық излейди, ал Ѳзин Жибергенниң уллылығын излеўши – ҳақыйқатшыл, Онда жалған жоқ. 19 Муўса сизлерге Мухаддес Нызамды бермеди ме? Бирақ ҳеш бириңиз де Мухаддес Нызамды орынламайсызлар. Мени не ушын ѳлтирмекшисизлер? 20 Халық: – Сени жин урған ба? Ким Сени ѳлтирмекши? – деди. 21 Ийса сѳзин даўам етип, оларға былай деди: – Мен бир ис иследим, ҳәммеңиз буған ҳайран қалып атырсызлар. 22 Муўса сизлерге сүннетти буйырғанлықтан, сизлер дем алыс күнинде де баланы сүннет етесизлер. Бирақ ҳақыйқатында, сүннет Муўсадан емес, ал бабаңыз Ибрайымнан қалған еди. 23 Муўсаның Нызамы бузылмасын деп, бала дем алыс күни болса да сүннет қылынады екен, неге сизлер Маған дем алыс күни бир адамға толық шыпа бердиң, деп ашыўланасызлар? 24 Сыртқы кѳриниске қарап ҳүким етпеңлер, ал әдиллик пенен ҳүким шығарыңлар. 25 Сонда айырым ерусалимлилер: – Ѳлтирмекши болып атырғаны усы Адам емес пе? 26 Мине, Ол ашық сѳйлеп тур, ал олар Оған ҳеш нәрсе деп атырған жоқ. Мүмкин, басшылар Оның Масих екенин ҳақыйқаттан да тән алған шығар? 27 Бирақ бизлер бул Адамның қаяқтан келгенин билемиз. Ал Масих келгенде, Оның қаяқтан келгенин ҳеш ким билмейди, – дести. 28 Сол ўақытта Ибадатханада тәлим берип турған Ийса бәлент даўыс пенен былай деди: – Сизлер Мени ҳәм Мениң қаяқтан екенимди билесизлер. Мен Ѳз Ѳзимнен келгеним жоқ. Мени Жиберген Ҳақ, сизлер Оны билмейсизлер. 29 Бирақ Мен Оны билемен, себеби Мен Оннан келдим, Мени Ол жиберди. 30 Сонда олар Ийсаны услаўға тырысты, бирақ ҳеш ким Оған қол тийгизбеди. Ѳйткени Оның ўақты еле келмеген еди. 31 Ал халық арасында кѳп адамлар Оған исенип: – Масих келгенде, бул Адамнан да кѳбирек кәраматлар ислер ме екен? – деди. 32 Парисейлер Ийса ҳаққында халық арасындағы бул сѳзлерди еситти. Сонлықтан олар ҳәм бас руўханийлер Ийсаны услаў ушын сақшыларды жиберди. 33 Ийса былай деди: – Мен сизлер менен бирге аз ўақыт боламан, соңынан Мени Жибергенге қайтып бараман. 34 Мени излейсизлер, бирақ таппайсызлар. Мен болатуғын жерге сизлер келе алмайсызлар. 35 Сонда яҳудий басшылары ѳз ара: – Бул Адам бизлер таба алмайтуғындай қаяққа бармақшы? Ол греклер арасына тарқалып кеткен яҳудийлерге барып, греклерге тәлим бермекши ме? 36 «Мени излейсизлер, бирақ таппайсызлар. Мен болатуғын жерге сизлер келе алмайсызлар», – деген сѳзлер нени аңлатады екен? – дести. 37 Байрамның соңғы, уллы күнинде Ийса орнынан турып, бәлент даўыс пенен былай деди: – Ким де ким шѳллесе, Маған келип ишсин. 38 Мухаддес Жазыўда айтылғандай, Маған исенген адамның ишинен тири суў дәрьясы ағады. 39 Ийса бундай деп, Ѳзине исенетуғынлар алатуғын Мухаддес Руўх ҳаққында айтқан еди. Себеби Ол еле уллылыққа ериспегенликтен, оларға Мухаддес Руўх еле берилмеген еди. 40 Халық арасынан айырымлар бул сѳзлерди еситип: – Бул – ҳақыйқаттан да Пайғамбар, – деди. 41 Басқалары: «Бул – Масих», – дести. Ал гейбиреўлери: «Яқ, Масих Галиладан келетуғын ба еди? 42 Мухаддес Жазыўда: „Масих Даўыттың урпағынан болып, Даўыттың ана журты Бейтлеҳем аўылынан келеди“, – деп жазылған емес пе?» – дести. 43 Солай етип, Ийса себепли халық арасында бѳлиниў пайда болды. 44 Олардың гейбиреўлери Оны усламақшы болды, бирақ ҳеш ким Оған қол тийгизбеди. 45 Сақшылар қайтып келгенде, бас руўханийлер менен парисейлер олардан: – Неге Оны алып келмедиңлер? – деп сорады. 46 Сақшылар жуўап берип: – Ҳеш ким ҳеш қашан бул Адам сыяқлы сѳйлеген емес, – деди. 47 Парисейлер оларға: – Сизлер де алдандыңыз ба? 48 Басшылардан ямаса парисейлерден Оған исенген адам болды ма, сирә? 49 Бирақ, Мухаддес Нызамды билмейтуғын бул халық нәлет етилген, – деди. 50 Олардың бири, бурын Ийсаға келген Никодим атлы адам оларға: 51 – Нызамымыз бойынша, дәслеп адамды тыңламай турып, оның не ислегенин билместен, ҳүким етиўге бола ма? – деди. 52 Оған: – Сен де Галиладансаң ба? Мухаддес Жазыўды жақсылап оқы, сонда Галиладан пайғамбар шықпайтуғынын билесең, – дести олар. 53 Соңынан ҳәммеси үйлерине тарқасты.

Юхан 8

1 Ал Ийса Зәйтүн таўына кетти. 2 Таң атқанда, Ол және Ибадатханаға қайтып барды. Пүткил халық Оның қасына келди ҳәм Ийса отырып, оларға тәлим бере баслады. 3 Сонда диний муғаллимлер менен парисейлер Ийсаның алдына бузықшылық ислеп атырғанда усланған бир ҳаялды алып келди. Ҳаялды ортаға турғызып: 4 – Устаз! Бул ҳаял бузықшылық ислеп атырғанда усланды. 5 Муўса Нызамда бизлерге бундай ҳаялларды тас пенен урыўды буйырған. Сен не дейсең? – деди. 6 Олар бул сѳзлерди Ийсаны сынап, Оны айыплайтуғын бир сылтаў табыў ушын айтты. Бирақ Ийса еңкейип, бармағы менен жерге жазып отыра берди. 7 Олар сораўларын даўам ете бергеннен соң, Ийса түргелип: – Араңызда ким гүнасыз болса, сол биринши болып ҳаялға тас атсын, – деди. 8 Соңынан және еңкейип, жерге жаза берди. 9 Олар бул сѳзлерди еситкенде, жасы үлкенлеринен баслап, бирим-бирим кете баслады. Ақырында жалғыз Ийса менен ортада турған ҳаял қалды. 10 Ийса орнынан турып, ҳаялға: – Ҳаял! Олар қаяқта? Ҳеш ким сени айыпламады ма? – деди. 11 – Ҳеш ким, Мырза! – деп жуўап берди ҳаял. Ийса оған: – Мен де сени айыпламайман, бар, буннан былай гүна ислеме, – деди. 12 Ийса және халыққа былай деди: – Мен – дүньяның нурыман. Ким де ким Маған ерсе, қараңғылықта жүрмейди, ал ѳмир нурына ийе болады. 13 Сонда парисейлер Ийсаға: – Сен Ѳзиң ҳаққында Ѳзиң гүўалық берип атырсаң. Сениң гүўалығың ҳақыйқат емес, – деди. 14 Ийса оларға жуўап берип былай деди: – Мен Ѳзим ҳаққында Ѳзим гүўалық берсем де, гүўалығым ҳақыйқат. Ѳйткени Мен қаяқтан келгенимди ҳәм қаяққа кететуғынымды билемен. Ал сизлер Мениң қаяқтан келгенимди ҳәм қаяққа кететуғынымды билмейсизлер. 15 Сизлер адамның ой-пикири менен ҳүким етесизлер, ал Мен ҳеш кимди ҳүким етпеймен. 16 Егер Мен ҳүким етсем де, Мениң ҳүкимим әдил. Себеби Мен жалғыз емеспен. Мен ҳәм Мени Жиберген Єкем екеўмиз бирге ҳүким етемиз. 17 Сизлердиң Мухаддес Нызамыңызда: «Еки адамның гүўалығы дурыс», – деп жазылған-ғо. 18 Мен Ѳзим ҳаққында Ѳзим гүўалық беремен ҳәм Мени жиберген Єкем де гүўалық береди. 19 Сонда олар Ийсадан: – Сениң Єкең қаяқта? – деп сорады. Ийса оларға: – Сизлер Мени де, Мениң Єкемди де билмейсизлер. Егер Мени билгениңизде, Єкемди де билер едиңлер, – деди. 20 Ийса бул сѳзлерди Ибадатханада тәлим берип атырып, садақа қутысының қасында айтты. Бирақ ҳеш ким Оны усламады, ѳйткени Оның ўақты еле келмеген еди. 21 Ийса оларға және: – Мен кетип баратырман. Сизлер Мени излейсизлер. Бирақ ѳз гүналарыңыз бенен ѳлесизлер. Мениң баратуғын жериме сизлер келе алмайсызлар, – деди. 22 Сонда яҳудий басшылары ѳз ара: – Ол Ѳзин Ѳзи ѳлтирежақ па екен? Неге: «Мениң баратуғын жериме сизлер келе алмайсызлар», – деп атыр? – дести. 23 Ийса оларға былай деди: – Сизлер тѳменненсиз, Мен жоқарыданман. Сизлер бул дүньядансыз, ал Мен бул дүньядан емеспен. 24 Сонлықтан Мен: «Сизлер ѳз гүналарыңыз бенен ѳлесизлер», – деген едим. Себеби Мениң Сол екениме исенбесеңлер, ѳз гүналарыңыз бенен ѳлесизлер. 25 Сонда олар Ийсадан: – Сен кимсең? – деп сорады. Ийса оларға: – Бастан-ақ сизлерге ким туўралы айтқан болсам, анық Солман. 26 Сизлер туўралы айтатуғын ҳәм сизлерди ҳүким ететуғын кѳп нәрселерим бар. Мени Жиберген ҳақыйқат ҳәм Мен Оннан не еситсем, дүньяға соны сѳйлеймен, – деди. 27 Олар Ийсаның Єке ҳаққында айтып турғанын түсинбеди. 28 Солай етип, Ийса былай деди: – Адам Улын жоқары кѳтергениңизде, Мениң Сол екенимди ҳәм Ѳзлигимнен ҳеш нәрсе ислемегенимди, ал Єкемниң Маған үйреткенлерин айтқанымды билип аласызлар. 29 Мени Жиберген Мениң менен бирге, Ол Мени жалғыз қалдырмады. Ѳйткени Мен ҳәмме ўақыт Оған унайтуғын ислерди ислеймен. 30 Ийса бул сѳзлерди айтқанда, Оған кѳп адамлар исенди. 31 Сол ўақытта Ийса Ѳзине исенген яҳудийлерге: – Егер Мениң сѳзлерим бойынша жасасаңлар, ҳақыйқый шәкиртлерим боласызлар. 32 Сизлер ҳақыйқатты билип аласызлар, ҳақыйқат сизлерди азат қылады, – деди. 33 – Бизлер – Ибрайымның урпағымыз. Ҳеш қашан ҳеш кимге қул болмағанбыз. Неге: «Азат боласызлар», – деп атырсаң? – деди олар. 34 Ийса оларға жуўап берип былай деди: – Сизлерге шынын, ҳақыйқатын айтаман: гүна ислейтуғын ҳәр бир адам – гүнаның қулы. 35 Ќул үйде мәңги қалмайды, ул мәңги қалады. 36 Сонлықтан егер Ул сизлерди азат қылса, ҳақыйқаттан азат боласызлар. 37 Сизлердиң Ибрайымның урпағы екениңизди билемен. Бирақ Мени ѳлтириўди қәлейсизлер, себеби Мениң сѳзим кеўлиңизден жай алмайды. 38 Мен Єкемнен кѳргенимди айтаман. Ал сизлер әкеңизден еситкениңизди ислейсизлер. 39 Олар Ийсаға жуўап берип: – Бизлердиң бабамыз Ибрайым-ғо, – дести. Ийса оларға: – Егер сизлер Ибрайымның урпақлары болғаныңызда, Ибрайымның ислерин ислер едиңлер. 40 Бирақ енди Мени, Ќудайдан еситкен ҳақыйқатты сизлерге айтқан Адамды ѳлтирежақсызлар. Ибрайым бундай исти ислемеди. 41 Сизлер ѳз әкеңиздиң ислерин қылып атырсызлар, – деди. – Бизлер некесиз туўылған жоқпыз. Бизлердиң бир ғана Єкемиз бар, Ол – Ќудай, – деп жуўап берди олар. 42 Ийса оларға былай деди: – Егер Ќудай сизлердиң Єкеңиз болғанда, Мени сүйер едиңлер. Ѳйткени Мен Ќудайдан келдим ҳәм усы жердемен. Мен Ѳзлигимнен келгеним жоқ, Мени Ол жиберди. 43 Неге айтқанларыма түсинбейсизлер? Себеби Мениң сѳзимди тыңлай алмайсызлар. 44 Сизлер ѳз әкеңиз шайтаннансыз, сизлер оның тилеклерин орынлаўды қәлейсизлер. Ол бастан-ақ адам ѳлтириўши еди. Ол ҳақыйқат тәрепинде турмаған, ѳйткени онда ҳақыйқатлық жоқ. Ол ѳтирик сѳйлеген ўақытта ѳз тәбиятына тән сѳйлейди. Себеби ол ѳтирикши ҳәм ѳтириктиң әкеси. 45 Бирақ Мен ҳақыйқатты айтып турғанлықтан, Маған исенбей атырсызлар. 46 Ќайсы бириңиз Мени гүналы деп, айыплай аласыз? Егер ҳақыйқатты айтып турған болсам, неге Маған исенбей атырсызлар? 47 Ким Ќудайдан болса, Ќудайдың сѳзлерин тыңлайды. Ал сизлер Ќудайдан болмағанлықтан тыңламай атырсызлар. 48 Яҳудийлер Ийсаға жуўап берип: – Сен самариялысаң ҳәм Сени жин урған, деп айтқанымыз дурыс емес пе? – деди. 49 Ийса жуўап берип былай деди: – Мени жин урған жоқ. Бирақ Мен Єкемди ҳүрмет қыламан, ал сизлер Мени масқаралап атырсызлар. 50 Мен Ѳзиме уллылық излемеймен. Уллылығымды излеўши ҳәм ҳүким етиўши Биреў бар. 51 Сизлерге шынын, ҳақыйқатын айтаман: ким де ким сѳзлеримди орынласа, ол ҳеш қашан ѳлим кѳрмейди. 52 Яҳудийлер Ийсаға: – Сени жин урғанын енди билдик. Ибрайым ҳәм пайғамбарлар ѳлип кетти. Ал Сен: «Ким де ким Мениң сѳзлеримди орынласа, ол ҳеш қашан ѳлим кѳрмейди», – деп атырсаң. 53 Сен бизлердиң бабамыз Ибрайымнан уллымысаң? Ол да, пайғамбарлар да ѳлип кеткен. Сен Ѳзиңди ким деп санайсаң? – деди. 54 Ийса жуўап берип былай деди: – Егер Мен Ѳзимди Ѳзим уллыласам, Мениң уллылығым пуш болады. Мени уллылайтуғын, сизлер «Ќудайымыз» деп атайтуғын Мениң Єкем. 55 Сизлер Оны билмейсизлер, ал Мен Оны билемен. Егер Оны билмеймен, десем, сизлер сыяқлы ѳтирикши боламан. Бирақ Мен Оны билемен ҳәм Оның сѳзин орынлайман. 56 Бабаңыз Ибрайым Мениң келетуғын күнимди кѳретуғынына қуўанды ҳәм кѳрип шадланды. 57 Яҳудийлер Ийсаға: – Сен еле елиў жасқа да толғаның жоқ-ғо. Сен Ибрайымды кѳрдиң бе? – деди. 58 Ийса оларға: – Сизлерге шынын, ҳақыйқатын айтаман: Ибрайым туўылмастан бурын Мен бар едим, – деди. 59 Сонда олар Ийсаға ылақтырыў ушын тас алды. Бирақ Ийса олардан жасырынып, Ибадатханадан шығып кетти.

Юхан 9

1 Ийса ѳтип баратырғанда, иштен соқыр болып туўылған бир адамды кѳрди. 2 Шәкиртлери Ийсадан: – Устаз! Бул адамның соқыр болып туўылыўы кимниң гүнасы себепли болды, ѳзиниң бе ямаса ата-анасының ба? – деп сорады. 3 Ийса былай деп жуўап берди: – Бул адамның ѳзиниң де, ата-анасының да гүнасы себепли болған жоқ. Ќудайдың ислери оның ѳмиринде кѳриниўи ушын, ол соқыр болып туўылды. 4 Еле күндиз екен, Мени Жибергенниң ислерин ислеўимиз керек. Түн келеди, сонда ҳеш ким ислей алмайды. 5 Мен дүньяда екенмен, дүньяның нурыман. 6 Ийса бул сѳзлерди айтып болып, жерге түкирди де, түкириктен ылай ислеп, оны соқырдың кѳзлерине жақты 7 ҳәм оған: – Барып, Силоҳа ҳәўизинде жуўын, – деди. Силоҳа – «Жиберилген» деген мәнисти билдиреди. Ол барып жуўынды ҳәм кѳзлери кѳретуғын болып, қайтып келди. 8 Сонда қоңсылары ҳәм бурын оның тиленшилик етип отырғанын кѳргенлер: – Бул – тиленшилик етип отыратуғын сол адам емес пе? – деди. 9 Биреўлери: «Аўа, сол», десе, басқалары: «Яқ, ол тек соған уқсайды», дести. Ал оның ѳзи: «Мен сол адамман», деди. 10 – Олай болса, кѳзлериң қалай ашылды? – деп сорады олар. 11 Ол жуўап берип: – Ийса деген Адам ылай ислеп, кѳзлериме жақты ҳәм маған: «Силоҳа ҳәўизине барып, жуўын», – деди. Сонда мен барып, жуўындым ҳәм кѳзлерим кѳретуғын болды, – деди. 12 Олар: – Ол қаяқта? – деп сорады. – Билмеймен, – деди ол. 13 Адамлар бурын соқыр болған адамды парисейлердиң алдына алып барды. 14 Ийсаның ылай ислеп, соқырдың кѳзин ашқан күн дем алыс күни еди. 15 Сонда парисейлер де оннан кѳзлериниң қалай кѳретуғын болғанын сорады. Сол адам оларға: – Ийса мениң кѳзлериме ылай жақты. Мен жуўындым ҳәм енди кѳретуғын болдым, – деди. 16 Сонда гейбир парисейлер: – Бул Адам Ќудайдан емес. Ѳйткени дем алыс күни жумыс ислеп атыр, – деди. Бирақ басқалары: – Гүнакар адам бундай кәраматларды қалай ислей алады? – деди. Солай етип, олардың арасында бѳлиниў пайда болды. 17 Олар және бурын соқыр болған сол адамнан: – Кѳзлериңди ашқан сол Адам ҳаққында сен не айтасаң? – деп сорады. – Ол пайғамбар, – деди ол. 18 Бирақ яҳудий басшылары кѳзлери ашылған адамның ата-анасын шақыртпағанша, оның бурын соқыр болғанына ҳәм енди кѳзлериниң кѳретуғынына исенбеди. 19 Олар оның ата-анасынан: – Иштен соқыр болып туўылды, деп айтқан улыңыз усы ма? Енди ол қалай кѳретуғын болды? – деп сорады. 20 Оның ата-анасы жуўап берип: – Оның бизлердиң улымыз екенин ҳәм соқыр болып туўылғанын билемиз. 21 Бирақ, енди қалай оның кѳретуғын болғанын ҳәм оның кѳзлерин кимниң ашқанын билмеймиз. Ѳзинен сораң, ол ержеткен, ѳзи ушын ѳзи сѳйлесин, – деди. 22 Соқыр адамның ата-анасы яҳудий басшыларынан қорққанлықтан усылай деди. Себеби яҳудий басшылары: «Ким Ийсаның Масих екенин тән алса, ол мәжилисханадан қуўылсын», – деп тил бириктирген еди. 23 Сонлықтан оның ата-анасы: «Ол ержеткен, ѳзинен сораң», – деген еди. 24 Солай етип, парисейлер соқыр болған адамды екинши мәрте шақырып, оған: – Ҳақыйқатын айтып, Ќудайды мақта! Бизлер бул Адамның гүнакар екенин билемиз, – деди. 25 – Ол гүнакар ма, гүнакар емес пе, билмеймен. Мен тек бир нәрсени билемен: соқыр едим, енди кѳретуғын болдым, – деп жуўап берди ол. 26 Олар және оннан: – Ол саған не иследи? Кѳзлериңди қалай ашты? – деп сорады. 27 – Мен сизлерге жаңа ғана айттым-ғо, бирақ сизлер тыңламадыңлар. Және не еситпекшисизлер? Сизлер де Оның шәкиртлери болыўды қәлейсизлер ме? – деп жуўап берди ол. 28 Сонда яҳудийлер оған жекиринип: – Сен Оның шәкирти! Ал бизлер Муўсаның шәкиртлеримиз! 29 Ќудайдың Муўса менен сѳйлескенин билемиз. Бирақ бул Адамның қаяқтан келгенин билмеймиз, – деди. 30 Кѳзи ашылған адам оларға: – Таң қаларлығы сол-дә! Сизлер Оның қаяқтан келгенин билмейсизлер, бирақ Ол мениң кѳзлеримди ашты. 31 Бизлер Ќудайдың гүнакарларды тыңламайтуғынын билемиз. Бирақ ким де ким Ќудайды сыйлап, Оның еркин орынласа, соны тыңлайды. 32 Дүнья бар болғалы, иштен соқыр болып туўылған адамның кѳзин биреўдиң ашыўы – ҳеш еситилмеген гәп. 33 Егер бул Адам Ќудайдан болмағанда, ҳеш нәрсе ислей алмас еди, – деди. 34 Яҳудийлер оған жуўап берип: – Ѳзиң пүткиллей гүнаға батып туўылғансаң, сен бе бизлерди үйрететуғын? – деп, оны қуўып шығарды. 35 Парисейлердиң оны қуўып шығарғанын еситкен Ийса оны таўып: – Сен Адам Улына исенесең бе? – деп оннан сорады. 36 Ол жуўап берип: – Мырза, Ол ким? Маған айт, мен де Оған исенейин, – деди. 37 Ийса оған: – Сен Оны кѳрдиң. Мине, сениң менен сѳйлесип турған – Оның Ѳзи, – деди. 38 Сонда ол: – Ийем, исенемен, – деп, Ийсаға табынды. 39 Ийса: – Соқырлар кѳрсин, кѳретуғынлар соқыр болсын деп, Мен бул дүньяны ҳүким етиўге келдим, – деди. 40 Ийсаның қасында болған айырым парисейлер бул сѳзлерди еситип, Оған: – Не, бизлер де соқырмыз ба? – деди. 41 Ийса оларға: – Егер сизлер соқыр болғаныңызда, гүнаңыз болмас еди. Бирақ: «Кѳзлеримиз кѳреди» дегениңиз ушын, гүнаңыз мойныңызда қалады, – деди.

Юхан 10

1 Сизлерге шынын, ҳақыйқатын айтаман: ким қой қораға қапыдан кирмей, басқа жерден асырылып түссе, ол – уры ҳәм басқыншы. 2 Ал қапыдан кирген адам қойлардың шопаны. 3 Ќараўыл оған қапыны ашып береди. Ќойлар шопанның даўысына қулақ салады, ол ѳз қойларын атпа-ат шақырып, оларды сыртқа алып шығады. 4 Ол ѳз қойларының ҳәммесин сыртқа шығарғаннан соң, олардың алдында жүреди. Ќойлар да оның изине ереди, ѳйткени олар шопанның даўысын таныйды. 5 Олар жат адамның изине ермейди, ал оннан қашып кетеди. Себеби жат адамның даўысын танымайды. 6 Ийса оларға усы тымсалды айтып берди. Бирақ олар Ийсаның не айтпақшы болғанын түсинбеди. 7 Сонлықтан Ийса және былай деди: – Сизлерге шынын, ҳақыйқатын айтаман: Мен қойлар ушын қапыман. 8 Меннен бурын келгенлердиң ҳәммеси урылар ҳәм басқыншылар еди, қойлар оларға қулақ аспады. 9 Мен – қапыман. Ким де ким Мен арқалы кирсе, қутқарылады. Ол киреди, шығады ҳәм жайлаў табады. 10 Уры тек урлаў, ѳлтириў ҳәм набыт қылыў ушын келеди. Бирақ Мен олар ѳмирге ийе болыўы ушын, дәўлетли ѳмирге ийе болыўы ушын келдим. 11 Мен – жақсы шопанман. Жақсы шопан қойлары ушын жанын береди. 12 Ал жалланған адам қойлардың шопаны ҳәм ийеси емес. Сонлықтан ол қасқырдың киятырғанын кѳрип, қойларды таслап қашып кетеди. Ал қасқыр қойларға шабыўыл жасап, тарқатып жибереди. 13 Ѳйткени ол жалланған адам болғанлықтан, қойларды қайғырмай қашып кетеди. 14 - 15 Мен – жақсы шопанман. Єкемниң Мени билетуғыны ҳәм Мениң Єкемди билетуғыным сыяқлы, Мен де қойларымды билемен, олар да Мени биледи. Мен қойларым ушын жанымды беремен. 16 Мениң бул қорадан болмаған басқа да қойларым бар. Оларды да алып келиўим тийис. Олар Мениң даўысымды еситеди, сонда бир шопаны бар, бир сүриў болады. 17 Мен жанымды қайтып алыў ушын беремен. Сонлықтан Єкем Мени сүйеди. 18 Жанымды Меннен ҳеш ким тартып ала алмайды. Бирақ Мен оны Ѳзим беремен. Менде оны бериўге де, қайтып алыўға да бийлик бар. Бул буйрықты Мен Єкемнен алдым. 19 Усы сѳзлер себепли, яҳудийлер арасында және бѳлиниў пайда болды. 20 Олардың кѳбиси: – Оны жин урған, Оның еси дурыс емес. Неге Оны тыңлап турсызлар? – деди. 21 Ал басқалары: – Бул жинли адамның сѳзлери емес. Жин соқырдың кѳзлерин аша ала ма? – деди. 22 Сол ўақытта Ерусалимде Ибадатхананы Бағышлаў байрамы болды. Ќыс еди. 23 Ийса Ибадатханада, Сулайманның айўанында жүрген еди. 24 Яҳудий басшылары Оның әтирапына жыйналып: – Ќашанға дейин бизлерди түсинбеўшиликке саласаң? Егер Сен Масих болсаң, бизлерге ашығын айт, – деди. 25 Ийса оларға жуўап берип былай деди: – Мен сизлерге айттым, бирақ сизлер исенбей атырсызлар. Єкемниң аты менен қылған ислерим Мен туўралы гүўалық берип атыр. 26 Бирақ та, сизлер исенбей атырсызлар. Себеби сизлер Мениң қойларым емессизлер. 27 Мениң қойларым даўысыма қулақ асады. Мен оларды билемен, олар Мениң изиме ереди. 28 Мен оларға мәңгилик ѳмир беремен ҳәм олар ҳеш қашан набыт болмайды. Ҳеш ким оларды Мениң қолымнан тартып ала алмайды. 29 Оларды Маған берген Єкем – ҳәммеден уллы. Єкемниң қолынан оларды ҳеш ким тартып ала алмайды. 30 Мен ҳәм Єкем бирмиз. 31 Сонда яҳудий басшылары Оған ылақтырыў ушын, жерден және тас алды. 32 Ийса олардан: – Мен сизлерге Єкем тапсырған кѳп жақсы ислерди кѳрсеттим. Олардың қайсы бири ушын, Мени тас пенен уражақсызлар? – деп сорады. 33 Яҳудий басшылары Ийсаға жуўап берип: – Сени жақсы ислериң ушын емес, ал Ќудайға тил тийгизгениң ушын, тас пенен уражақпыз. Сен адам бола тура, Ѳзиңди «Ќудайман», – деп атырсаң, – деди. 34 Ийса оларға былай деди: – «Мен: сизлер қудайларсыз, дедим», – деп Мухаддес Нызамыңызда жазылған емес пе? 35 Ќудай Ѳз сѳзин жиберген адамларды қудайлар деп атаған-ғо. Мухаддес Жазыўды бийкарлаўға болмайды. 36 Єкениң Ѳзине ажыратып алып, дүньяға жиберген Мени «Ќудайдың Улыман», – дегеним ушын, неге «Ќудайға тил тийгизип атырсаң», – дейсизлер? 37 Егер Єкемниң ислерин қылмай атырған болсам, Маған исенбеңлер. 38 Бирақ Оның ислерин қылып атырған болсам, Маған исенбесеңлер де, қылған ислериме исениңлер. Сонда Єкениң Менде, Мениң Єкеде екенимди түсинип, билип аласызлар. 39 Сол ўақытта олар Ийсаны услаўға және ҳәрекет қылды, бирақ Ийса олардың қолларынан қутылып қалды. 40 Ийса және Иордан дәрьясының арғы жағасына, бурын Яқыяның адамларды шомылдырып жүрген жерине барып, сол жерде қалды. 41 Оған кѳп адамлар келип: – Яқыя ҳеш қандай кәрамат ислемеген еди. Бирақ оның бул Адам ҳаққында айтқанларының ҳәммеси дурыс шықты, – деди. 42 Сол жерде кѳп адамлар Ийсаға исенди.

Юхан 11

1 - 2 Бетания деген аўылда Лазар атлы бир адам аўырып атырған еди. Оның қарындаслары Мәриям менен Марта да сол аўылда жасайтуғын еди. Кейинирек Ийемиз Ийсаға әтир май қуйып, Оның аяқларын шашы менен сүртетуғын ҳаял, усы Мәриям еди. 3 Апалы-сиңлили Ийсаға: «Ийем, Сениң жақсы кѳретуғын адамың аўырып атыр», – деп хабар жиберди. 4 Ийса буны еситип: – Бул аўырыўдың изи ѳлим менен жуўмақланбайды, ал Ќудайдың уллыланыўы ушын болады. Солай етип, бул арқалы Ќудайдың Улы да уллыланады, – деди. 5 Ийса Мартаны, оның сиңлисин ҳәм Лазарды сүйетуғын еди. 6 Ийса Лазардың аўырып атырғанын еситсе де, Ѳзи болып атырған жерде және еки күн қалды. 7 Соңынан шәкиртлерине: – Және Яҳудияға барайық, – деди. 8 Шәкиртлери Оған: – Устаз, яҳудийлер Сени жақында ғана тас пенен урмақшы еди-ғо. Сен және сол жерге баражақсаң ба? – деди. 9 Ийса жуўап берип: – Күндиз он еки саат бар емес пе? Күндиз жүрген адам сүрнигип жығылмайды, ѳйткени ол бул дүньяның нурын кѳреди. 10 Ал түнде жүриўши сүрнигип жығылады, себеби онда нур жоқ, – деди. 11 Ийса бул сѳзлерди айтқаннан соң, оларға және былай деди: – Достымыз Лазар уйықлап қалды. Бирақ Мен оны оятыў ушын кетип баратырман. 12 – Ийем, уйықлап қалған болса, тәўир болады, – деди шәкиртлери. 13 Ийса Лазардың ѳлимин нәзерде тутқан еди. Бирақ олар Ийса қәдимги уйқы ҳаққында айтты, деп ойлады. 14 Сонда Ийса оларға ашық айтып: – Лазар ѳлди. 15 Сизлердиң исениўиңиз ушын, Мениң сол жерде болмағаныма сизлер ушын қуўанышлыман. Ал енди оған барайық, – деди. 16 Сонда Егиз деп аталған Томас шәкиртлерге: – Жүриңлер кеттик, бизлер де Оның менен бирге ѳлемиз, – деди. 17 Ийса Бетанияға жақынлағанда, Лазардың қәбирге қойылғанына тѳрт күн болғанын билди. 18 Бетания Ерусалимге жақын, үш шақырымдай жерде болғанлықтан, 19 кѳп яҳудийлер Марта менен Мәриямға әжағасының ѳлими себепли кеўил айтыўға келди. 20 Марта Ийсаның киятырғанын еситип, Оны қарсы алыўға шықты. Ал Мәриям үйде қалды. 21 Марта Ийсаға: – Ийем! Егер Сен усы жерде болғаныңда, әжағам ѳлмес еди. 22 Бирақ ҳәзир де Сен Ќудайдан не сорасаң да, Ќудайдың Саған беретуғынын билемен, – деди. 23 Ийса оған: – Сениң әжағаң тириледи, – деди. 24 – Ақыреттеги қайта тирилиўде оның да қайта тирилетуғынын билемен, – деди Марта. 25 Ийса оған: – Мен қайта тирилиў ҳәм ѳмирмен. Маған исенген адам ѳлсе де, жасайды. 26 Маған исенип жасап атырған ҳәр бир адам ҳеш қашан ѳлмейди. Усыған исенесең бе? – деди. 27 Марта Оған: – Аўа, Ийем. Сениң дүньяға келетуғын Масих, Ќудайдың Улы екениңе исенемен, – деди. 28 Марта усыны айтып болып кетип қалды ҳәм Мәриямды шақырып алып: – Устаз усы жерде, сени шақырып атыр, – деп оған сыбырлады. 29 Мәриям буны еситиўден тез орнынан турды да, Ийсаның жанына кетти. 30 Ийса еле аўылға кирмеген болып, Ол Марта менен ушырасқан жерде еди. 31 Мәриям менен бирге үйде болған ҳәм оған кеўил айтып отырған яҳудийлер оның асығыслық пенен орнынан турып, сыртқа шыққанын кѳрди. Олар оны жылаў ушын қәбирге кетти деп ойлап, изине ерди. 32 Мәриям Ийса турған жерге келгенде, Оны кѳрип, аяқларына жығылды да: – Ийем! Егер Сен усы жерде болғаныңда, әжағам ѳлмес еди, – деди. 33 Мәриямның ҳәм оның менен келген яҳудийлердиң жылағанын кѳргенде, Ийса руўхый қыйналып, жаны ашыды. 34 – Оны қай жерге қойдыңлар? – деп сорады. – Ийем, келип кѳр, – деди олар. 35 Ийса кѳзине жас алды. 36 Сонда яҳудийлер: – Ќараңлар, оны қаншелли сүйер екен! – деди. 37 Бирақ олардың айырымлары: – Соқырдың кѳзлерин ашқан бул Адам Лазарды ѳлимнен аман алып қалмас па еди? – деди. 38 Ийса және ишинен терең қайғырып, қәбирге барды. Ќәбир бир үңгирде болып, оның аўзы тас пенен жабылған еди. 39 Ийса: – Тасты алып қойыңлар, – деди. Марҳумның қарындасы Марта Ийсаға: – Ийем! Енди ийисленип баратыр. Ѳйткени оның қәбирге қойылғанына тѳрт күн болды, – деди. 40 Ийса оған: – «Егер Маған исенсең, Ќудайдың уллылығын кѳресең», – деп саған айтқан жоқ па едим? – деди. 41 Солай етип, олар тасты алып қойды. Ийса кѳзлерин аспанға тигип, былай деди: – Єке! Мениң тилегимди еситкениң ушын, Саған миннетдаршылық билдиремен. 42 Мени ҳәмме ўақыт еситетуғыныңды билемен. Бирақ Мен буны усы жерде турған халық Мени Сениң жибергениңе исениўи ушын айттым. 43 Ийса усыларды айтып, бәлент даўыс пенен: – Лазар, сыртқа шық! – деп бақырды. 44 Сонда аяқ-қоллары кепинлик пенен оралған, бети орамал менен байланған ѳли тирилип, сыртқа шықты. Ийса оларға: – Оны шешиндирип жибериңлер, кете берсин, – деди. 45 Солай етип, Мәриямға келип, Ийсаның қылған ислерин кѳрген яҳудийлердиң кѳбиси Ийсаға исенди. 46 Бирақ айырымлары парисейлерге барып, Ийсаның қылған ислери ҳаққында айтып берди. 47 Сонда бас руўханийлер менен парисейлер жоқарғы кеңесте жыйналып: – Бизлер не қылыўымыз керек? Бул Адам кѳп кәраматлар ислемекте. 48 Егер Оны Ѳз еркине жиберсек, ҳәмме Оған исенип кетеди. Сонда римлилер келип, Ибадатханамызды да, елимизди де жоқ қылады, – деди. 49 Олардың бири, сол жылы бас руўханий болған Каяфа: – Сизлер ҳеш нәрсени билмейсизлер. 50 Пүткил халық набыт болғанынан гѳре, бир адамның халық ушын ѳлиўи сизлер ушын жақсырақ екенин түсинбейсизлер ме? – деди. 51 - 52 Ол бул сѳзлерди ѳзлигинен айтпаған еди. Сол жылы ол бас руўханий болғанлықтан, Ийсаның яҳудий халқы ушын, тек яҳудий халқы ушын ғана емес, ал Ќудайдың тарқалып кеткен балаларын жыйнап бирлестириў ушын ѳлетуғынын болжап айтқан еди. 53 Солай етип, сол күннен баслап олар Ийсаны ѳлтириўге тил бириктирди. 54 Сонлықтан Ийса енди яҳудийлер арасында ашық жүре алмайтуғын болды. Сонда Ол шѳлдиң жақынындағы Ефраим деген қалашаға кетип, шәкиртлери менен бирге сол жерде қалды. 55 Яҳудийлердиң Ќутқарылыў байрамы жақынлап қалған еди. Диний рәсим бойынша тазаланыў ушын, елдиң ҳәмме тәрепинен кѳп адамлар байрамнан бурын Ерусалимге келди. 56 Олар Ийсаны изледи ҳәм Ибадатханада турып: – Ќалай ойлайсызлар. Ол байрамға келер ме екен? – деп бир-биринен сорады. 57 Ал бас руўханийлер менен парисейлер Ийсаны услаў ушын, ким де ким Оның қай жерде екенин билсе, хабар бериўди буйырған еди.

Юхан 12

1 Ќутқарылыў байрамынан алты күн алдын Ийса Бетанияға, Ѳзи ѳлимнен тирилткен Лазар жасайтуғын жерге келди. 2 Сол жерде Ийса ушын кешки зыяпат берилди. Марта хызмет етип жүрген еди. Ийса менен дастурхан әтирапында жамбаслап жатырғанлардың арасында Лазар да бар еди. 3 Сонда Мәриям ярым литр жүдә қымбатлы, сап әтир майын алып келип, Ийсаның аяқларына қуйды ҳәм Оның аяқларын шашлары менен сүртти. Үйдиң иши майдың хош ийисине толып кетти. 4 Сонда Ийсаның шәкиртлериниң бири, соңынан Оған сатқынлық ислейтуғын Яҳуда Исқариот: 5 – Не ушын бул май үш жүз динарға сатылып, ақшасы жарлыларға берилмеди? – деди. 6 Бул сѳзлерди ол жарлыларды ойлағаны ушын емес, ал уры болғаны ушын айтты. Орталықтағы пулдың қутысы онда болып, ол қутыға салынғанлардан ѳзине алатуғын еди. 7 Ийса: – Ҳаялды тынышына қой! Ол буны Мениң жерленетуғын күним ушын сақлап қойған. 8 Жарлылар ҳәмме ўақыт сизлер менен бирге, бирақ Мен сизлер менен ҳәмме ўақыт бирге болмайман, – деди. 9 Кѳплеген яҳудийлер Ийсаның Бетанияда екенин билип, сол жерге келди. Олар тек Ийса ушын емес, ал Ол ѳлимнен тирилткен Лазарды кѳриў ушын да келди. 10 Ал бас руўханийлер Лазарды да ѳлтириўге тил бириктирген еди. 11 Ѳйткени ол себепли, кѳп яҳудийлер олардан кетип қалып, Ийсаға исенетуғын еди. 12 Ертеңине Ерусалимдеги байрамға келген кѳп халық Ийсаның да сол жерге келетуғынын еситип қалды. 13 Олар хурма шақаларын алып, Ийсаны қарсы алыўға шықты ҳәм бәлент даўыс пенен былай деди: – Ҳосанна! «Ийемиздиң аты менен киятырған Израилдың Патшасы жарылқансын!» 14 - 15 Мухаддес Жазыўда: «Ќорқпа, Ерусалим халқы! Мине, гүрреге минип, сениң Патшаң киятыр», – деп жазылғандай, Ийса бир гүррени таўып, оған минди. 16 Оның шәкиртлери дәслеп буны түсинбеди. Бирақ Ийса уллылыққа ерискеннен соң, бул сѳзлердиң Ол ҳаққында жазылғанын ҳәм халықтың буларды Ол ушын ислегенин еслерине түсирди. 17 Ийсаның Лазарды қәбирден шақырып, оны ѳлимнен тирилткен ўақтында Ийса менен бирге болған халық кѳргенлерин айтып жүрди. 18 Сонлықтан Ийсаның бул кәраматты ислегенин еситкен кѳп адамлар Оны қарсы алыўға шықты. 19 Ал парисейлер бир-бирине: – Кѳрип турсызлар ма? Ќолыңыздан ҳеш нәрсе келмей атыр. Пүткил дүнья Оның изине ерип кетти! – деди. 20 Байрамда сыйыныў ушын Ерусалимге келгенлер арасында базы греклер де бар еди. 21 Олар Галиланың Бетсайда қаласынан болған Филипке келип: – Мырза, бизлер Ийсаны кѳриўди қәлеймиз, – деп ѳтиниш етти. 22 Филип барып, буны Андрейге айтты. Андрей менен Филип Ийсаға барып хабарлады. 23 Ийса оларға былай деп жуўап берди: – Адам Улының уллыланатуғын ўақты келди. 24 Сизлерге шынын, ҳақыйқатын айтаман: бийдай дәни жерге түсип ѳлмесе, ол жалғыз қалады. Ал егер ѳлсе, кѳп зүрәәт береди. 25 Ѳз жанын сүйетуғын адам оны жойтады. Ал бул дүньяда ѳз жанын жек кѳретуғын адам оны мәңгилик ѳмир ушын сақлайды. 26 Ким де ким Маған хызмет етиўди қәлесе, изиме ерсин. Мен қай жерде болсам, Мениң хызметшим де сол жерде болады. Ким де ким Маған хызмет етсе, оны Єкем иззет етеди. 27 Енди жүрегим қайғыға толды. Мен не дейин? «Єке, Мени бул ўақыттан қутқар», – дейин бе? Бирақ Мен усы ўақыт ушын келгенмен. 28 Єке, Ѳз атыңды уллыла! Сонда аспаннан: – Атымды уллыладым, Мен оны және де уллылайман, – деген саза келди. 29 Сол жерде турып, буны еситкен халық: «Аспан гүркиреди», – деди. Ал басқалары: «Оған периште сѳйледи», – деди. 30 Ийса оларға жуўап берип: – Бул саза Мен ушын емес, ал сизлер ушын еситилди. 31 Ҳәзир бул дүньяның ҳүким етилетуғын ўақты келди. Ҳәзир бул дүньяның ҳәкими қуўып шығарылады. 32 Мен жерден жоқарыға кѳтерилгенимде, ҳәмме адамларды Ѳзиме тартаман, – деди. 33 Ийса буны қандай ѳлим менен ѳлетуғынын билдириў ушын айтты. 34 Халық Оған былай деп жуўап берди: – Бизлер Мухаддес Жазыўдан Масихтың мәңги жасайтуғынын еситкенбиз. Ќалай Сен: «Адам Улы жоқарыға кѳтерилиўи тийис», – деп атырсаң? Бул Адам Улы дегени ким? 35 Ийса былай деди: – Және аз ўақыт нур сизлер менен бирге болады. Сизлерди қараңғылық баспаўы ушын, нур бар ўақытта жүрип қалыңлар. Ќараңғылықта жүрген адам қаяққа баратырғанын билмейди. 36 Сизлерде нур бар ўақытта нурға исениңлер. Сонда нурдың балалары боласызлар. Ийса усы сѳзлерди айтып болып, олардың кѳзлеринен тасаланды. 37 Ийса олардың кѳз алдында сонша кәраматлар ислесе де, олар Ийсаға исенбеди. 38 Солай етип, Ийшая пайғамбардың айтқан мына сѳзлери орынланды: «Ийем, бизлер айтқан хабарға ким исенди? Ийемниң қүдирети кимге кѳринди?» 39 Сонлықтан олар исене алмады. Себеби Ийшая пайғамбар және былай деген еди: 40 «Ќудай олардың кѳзлерин соқыр етти ҳәм жүреклерин тас қылды. Кѳзлери менен кѳрмейди, Жүреклери менен түсинбейди. Мен оларға шыпа бериўим ушын, Маған қайтып келмейди». 41 Ийшая Ийсаның уллылығын кѳргенликтен, Ол ҳаққында сѳйлеп, усы сѳзлерди айтқан еди. 42 Соған қарамастан, басшылар арасында да кѳбиси Ийсаға исенди. Бирақ парисейлерден қорқып, мәжилисханадан қуўылмаўы ушын, исенимлерин ашық мойынламады. 43 Ѳйткени олар Ќудайдың мақтаўынан гѳре, адамның мақтаўын кѳбирек жақсы кѳрди. 44 Сонда Ийса бәлент даўыс пенен былай деди: – Маған исенген адам Мени Жиберген Ќудайға исенген болады. 45 Және де, Мени кѳрген адам Мени Жиберген Ќудайды кѳрген болады. 46 Маған исенген ҳәр бир адам қараңғылықта қалмаўы ушын, Мен дүньяға нур болып келдим. 47 Ким де ким Мениң сѳзлеримди еситсе де, бирақ оларды орынламаса, Мен оны ҳүким етпеймен. Себеби Мен дүньяны ҳүким етиў ушын емес, ал оны қутқарыў ушын келдим. 48 Мени тән алмай, сѳзлеримди қабылламаған адамның ҳүким етиўшиси бар. Мениң сѳйлеген сѳзим ақырғы күни оны ҳүким етеди. 49 Ѳйткени Мен Ѳзлигимнен сѳйлеген жоқпан. Ал Мени жиберген Єкемниң Ѳзи не айтыўымды ҳәм қалай сѳйлеўимди Маған буйырды. 50 Оның буйрығының мәңгилик ѳмир екенин билемен. Сонлықтан Мен не айтсам да, Єкемниң Маған айтқанын айтып атырман.

Юхан 13

1 Ќутқарылыў байрамының алдыңғы күни Ийса Ѳзиниң бул дүньядан Єкесиниң жанына баратуғын ўақты келгенин билди. Ол бул дүньядағы Ѳзине тийисли адамларды сүйетуғын еди. Оларды ақырына дейин сүйди. 2 Ийса шәкиртлери менен кешки аўқатқа отырды. Шайтан әлле қашан Симон улы Яҳуда Исқариоттың кеўлине Ийсаға сатқынлық қылыў нийетин салған еди. 3 Ийса Єкесиниң ҳәмме нәрсени Оның қолына бергенин, Ѳзиниң Ќудайдан келгенин ҳәм Ќудайға қайтып баратырғанын билип, 4 дастурхан басынан турды. Сыртқы кийимин шешти де, бир сүлгини алып белине байлады. 5 Соңынан ләгенге суў қуйып, шәкиртлериниң аяқларын жуўып, белиндеги сүлги менен сүрте баслады. 6 Ийса Симон Петрдиң қасына келгенде, Петр Оған: – Ийем, мениң аяқларымды Сен жуўажақсаң ба? – деди. 7 Ийса оған жуўап берип: – Мениң не ислеп атырғанымды сен ҳәзир түсинбейсең. Бирақ соңынан түсинип аласаң, – деди. 8 – Мениң аяқларымды Сен ҳеш қашан жуўмайсаң! – деди ол. – Егер Мен сениң аяқларыңды жуўмасам, Мениң менен қатнаста болмайсаң, – деди Ийса. 9 Симон Петр Ийсаға: – Ийем, онда тек аяқларымды емес, қолларымды да, басымды да жуўа гѳр! – деди. 10 Ийса оған: – Шомылған адам пүткиллей таза. Оның тек аяқларын ғана жуўыў керек. Сизлер де тазасызлар, бирақ ҳәммеңиз емес, – деди. 11 Ийса Ѳзине кимниң сатқынлық қылатуғынын билетуғын еди. Сонлықтан: «Бирақ ҳәммеңиз емес» деген еди. 12 Шәкиртлериниң аяқларын жуўып болғаннан соң, Ийса кийимлерин кийип, жамбаслап жатты да, оларға былай деди: – Мениң сизлерге не ислегенимди түсинесизлер ме? 13 Сизлер Мени Устаз ҳәм Ийем деп атайсызлар. Дурыс айтасызлар, себеби Мен Солман. 14 Мен сизлердиң Ийеңиз ҳәм Устазыңыз бола тура, аяқларыңызды жуўған болсам, сизлер де бир-бириңиздиң аяқларыңызды жуўыўыңыз тийис. 15 Мен сизлерге не ислеген болсам, сизлер де соны ислеўиңиз ушын, Мен сизлерге ѳрнек кѳрсеттим. 16 Сизлерге шынын, ҳақыйқатын айтаман: хызметши хожасынан уллы емес. Елши де ѳзин жибергеннен уллы емес. 17 Егер сизлер буларды билип орынласаңыз, бахытлы боласызлар! 18 – Мен ҳәммеңиз туўралы айтып атырған жоқпан. Мен Ѳзимниң таңлап алғанларымды билемен. Бирақ Мухаддес Жазыўдағы: «Мениң нанымды жеген Маған қарсы қол кѳтерди», – деген сѳзлер орынланыўы керек. 19 Бул жүз бергенде, Мениң Сол екениме исениўиңиз ушын, Мен сизлерге ҳәзир, бул болмастан бурын айтып атырман. 20 Сизлерге шынын, ҳақыйқатын айтаман: ким де ким Мен жиберген адамды қабыл алса, Оның Мени қабыл алғаны болады. Ким де ким Мени қабыл алса, Оның Мени Жибергенди қабыл алғаны болады. 21 Ийса буларды айтқаннан соң, руўхый қыйналып, ашық сѳйлеп былай деди: – Сизлерге шынын, ҳақыйқатын айтаман: араңыздағы бириңиз Маған сатқынлық ислейди. 22 Шәкиртлери Оның кимди нәзерде тутып атырғанын түсинбей, бир-бирине қарасты. 23 Шәкиртлер арасында бири Оның кѳкирегине сүйенип жатырған еди. Ийса оны сүйетуғын еди. 24 Симон Петр сол шәкиртке: «Ол ким туўралы айтып атыр, сора», – деп ымлады. 25 Ийсаның кѳкирегине сүйенип жатырған сол шәкирт Оннан: – Ийем, ол ким? – деп сорады. 26 Ийса жуўап берип: – Мен мына бир бѳлек нанды малып, кимге берсем, ол – сол, – деди де, бир бѳлек нанды малып, Симон улы Яҳуда Исқариотқа берди. 27 Яҳуда нанды алыўдан-ақ, оның ишине шайтан кирди. Ийса оған: – Ќылажақ исиңди тезирек қыл, – деди. 28 Дастурхан әтирапында отырғанлардың ҳеш қайсысы Ийсаның бул сѳзлерди Яҳудаға не ушын айтқанын түсинбеди. 29 Ақша қутысы Яҳудада болғанлықтан, Ийса оған: «Байрам ушын бизлерге керекли затларды сатып ал» ямаса «Жарлыларға бир нәрсе бер», – деп атырған шығар, деп ойлады гейбиреўлери. 30 Ал Яҳуда бир бѳлек нанды алыўдан-ақ, сыртқа шығып кетти. Түн болған еди. 31 Яҳуда сыртқа шығып кеткеннен соң, Ийса былай деди: – Ҳәзир Адам Улы уллыланды. Ол арқалы Ќудай да уллыланды. 32 Ќудай Ол арқалы уллыланғанлықтан, Ќудайдың Ѳзи де Оны уллылайды. Оны тез арада уллылайды. 33 Балаларым! Енди Мен сизлер менен бирге узақ ўақыт болмайман. Мени излейсизлер, бирақ яҳудий басшыларына айтқанымдай, сизлерге де айтатуғыным: Мен баратуғын жерге сизлер бара алмайсызлар. 34 Сизлерге жаңа буйрық берип атырман: бир-бириңизди сүйиңлер! Мениң сизлерди сүйгеним сыяқлы, сизлер де бир-бириңизди сүйиңлер. 35 Егер бир-бириңизди сүйсеңлер, сизлердиң Мениң шәкиртлерим екениңизди ҳәмме усы арқалы билип алады. 36 Симон Петр Ийсаға: – Ийем, Сен қаяққа баратырсаң? – деди. Ийса: – Мен баратуғын жерге сен ҳәзир изимнен ерип бара алмайсаң. Бирақ соңынан изимнен келесең, – деп жуўап берди. 37 Петр Оған: – Ийем, не ушын Сениң изиңнен ҳәзир бара алмайман? Мен Сен ушын жанымды беремен! – деди. 38 Ийса оған былай деп жуўап берди: – Мен ушын жаныңды бермекшимисең? Саған шынын, ҳақыйқатын айтаман: қораз шақырмастан бурын сен Меннен үш рет танасаң.

Юхан 14

1 Ийса шәкиртлерине былай деди: – Жүреклериңиз ғам шекпесин. Ќудайға исениңлер, Маған да исениңлер. 2 Єкемниң үйинде орын кѳп. Егер олай болмағанда, сизлерге айтпас едим. Ѳйткени Мен сизлер ушын орын таярлаўға кетип баратырман. 3 Мен барып, сизлер ушын орын таярлағанымнан соң, сизлер де Мен болатуғын жерде болыўыңыз ушын, және келип, сизлерди Ѳз жаныма алып кетемен. 4 Мен баратуғын жерге апаратуғын жолды сизлер билесизлер. 5 Томас Ийсаға: – Ийем, Сениң қаяққа баратуғыныңды билмеймиз-ғо. Жолды қалай биле аламыз? – деди. 6 Ийса оған былай деди: – Мен жол, ҳақыйқат ҳәм ѳмирмен. Мен арқалы болмаса, ҳеш ким Єкеге бара алмайды. 7 Егер Мени билсеңлер, Єкемди де билесизлер. Ҳәзирден баслап Оны билесизлер ҳәм Оны кѳрдиңлер. 8 Филип Ийсаға: – Ийем, бизлерге Єкени кѳрсет, бизлерге соның ѳзи жеткиликли, – деди. 9 Ийса оған былай деди: – Филип, Мен сонша ўақыттан бери сизлер менен бирге болсам да, Мени еле билмейсең бе? Мени кѳрген Єкени кѳрген болады-ғо. Сен не ушын: «Бизлерге Єкени кѳрсет», – деп айтып атырсаң? 10 Мениң Єкеде, Єкениң Менде екенине исенбейсең бе? Сизлерге айтқан сѳзлеримди Ѳзлигимнен айтып турған жоқпан, ал Менде жасап атырған Єке Ѳз ислерин ислеп атыр. 11 Мениң Єкеде, Єкениң Менде екенине исениңлер. Ҳеш болмаса, ислеген ислерим арқалы Маған исениңлер. 12 Сизлерге шынын, ҳақыйқатын айтаман: Маған исенген адамның ѳзи де Мен ислеген ислерди ислейди, ҳәтте, олардан да үлкенирек ислерди ислейди. Себеби Мен Єкеме баратырман. 13 Єке Улы арқалы уллыланыўы ушын, Мениң атым менен не сорасаңлар да, ҳәммесин орынлайман. 14 Мениң атым менен бир нәрсе сорасаңлар, Мен оны орынлайман. 15 – Егер Мени сүйсеңлер, Мениң буйрықларымды орынлайсызлар. 16 Мен Єкемнен сорайман ҳәм Ол сизлер менен мәңги бирге болыўы ушын басқа Жубатыўшыны жибереди. 17 Ол – Ҳақыйқат Руўхы. Дүнья Оны қабыл ете алмайды. Ѳйткени Оны кѳрмейди де, танымайды да. Бирақ сизлер Оны билесизлер. Себеби Ол сизлер менен бирге жасайды, Ол ишиңизде болады. 18 Сизлерди жетим қылып қалдырмайман, сизлерге қайтып келемен. 19 Бираздан кейин, дүнья Мени қайтып кѳрмейди. Бирақ сизлер Мени кѳресизлер. Ѳйткени Мен қайта тирилемен, сизлер де қайта тирилесизлер. 20 Сол күни сизлер Мениң Єкемде, сизлердиң Менде ҳәм Мениң сизлерде екенимди билесизлер. 21 Мениң буйрықларымды билип, оларды орынлаған адам – Мени сүйетуғын адам. Мени сүйген адамды Єкем де сүйеди. Мен де оны сүйип, оған Ѳзимди кѳрсетемен. 22 Исқариотлы емес басқа Яҳуда Ийсаға: – Ийем, бул қалай болғаны, Ѳзиңди дүньяға емес, бизлерге кѳрсетежақсаң ба? – деди. 23 Ийса оған былай деп жуўап берди: – Ким де ким Мени сүйсе, Мениң сѳзимди орынлайды. Єкем де оны сүйеди. Бизлер оған келип, оның менен бирге жасаймыз. 24 Мени сүймеген адам сѳзлеримди орынламайды. Сизлер еситип атырған сѳзлер Меники емес, ал Мени жиберген Єкемдики. 25 Мен еле сизлер менен бирге болған ўақтымда сизлерге буларды айттым. 26 Єкемниң Мениң атымнан жиберетуғын Жубатыўшысы, Мухаддес Руўх сизлерге ҳәммесин үйретеди. Ол Мениң сизлерге айтқанларымның ҳәммесин еслериңизге түсиреди. 27 Мен сизлерге тынышлық қалдыраман. Ѳз тынышлығымды сизлерге беремен. Мен беретуғын тынышлық дүнья беретуғын тынышлыққа уқсамайды. Жүреклериңиз ғам шекпесин, қорқпаңлар. 28 Сизлер Мениң: «Сизлерден кетемен ҳәм және сизлерге қайтып келемен», – дегенимди еситтиңлер. Егер сизлер Мени сүйгениңизде: «Єкемниң жанына баратырман», – дегениме қуўанар едиңлер. Себеби Єкем Меннен уллы. 29 Булар жүз бергенде исениўиңиз ушын, еле жүз берместен бурын, сизлерге ҳәзирден айттым. 30 Сизлер менен енди кѳп сѳйлеспеймен. Ѳйткени бул дүньяның ҳәкими киятыр. Оның Мениң үстимнен ҳеш қандай бийлиги жоқ. 31 Бирақ бул дүнья Мениң Єкемди сүйетуғынымды ҳәм Оның Маған буйырғанларының ҳәммесин орынлайтуғынымды билиўи тийис. Ќәне турыңлар, бул жерден кетейик.

Юхан 15

1 – Мен – ҳақыйқый жүзим ағашыман, ал Єкем бағман. 2 Мендеги жемис бермейтуғын ҳәр бир шақаны Ол кесип таслайды. Жемис беретуғын ҳәр бир шақаны және де кѳбирек жемис берсин деп, путап тазалайды. 3 Мениң сизлерге айтқан сѳзлерим арқалы сизлер әлле қашан тазасызлар. 4 Менде болыңлар, Мен де сизлерде боламан. Ағашта болмаған шақа ѳз-ѳзинен жемис бере алмағаны сыяқлы, сизлер де Менде болмасаңлар, жемис бере алмайсызлар. 5 Мен – жүзим ағашыман, сизлер – шақаларсыз. Ким Менде болып, Мен онда болсам, ол кѳп жемис береди. Себеби Менсиз ҳеш нәрсе ислей алмайсызлар. 6 Ким де ким Менде болмаса, шақа сыяқлы сыртқа тасланып, қуўрап қалады. Бундай шақалар жыйналып, отқа тасланып жандырылады. 7 Егер сизлер Менде болып, Мениң сѳзлерим сизлерде болса, қәлегениңизди сораңлар, сизлерге бериледи. 8 Сизлер кѳп жемис берсеңлер, Єкем уллыланады. Сонда Мениң шәкиртлерим боласызлар. 9 Єкениң Мени сүйгени сыяқлы, Мен де сизлерди сүйдим. Мениң сүйиспеншилигиме садық болыңлар. 10 Мен Єкемниң буйрықларын орынлап, Оның сүйиспеншилигине садық болғанымдай, сизлер де егер Мениң буйрықларымды орынласаңлар, Мениң сүйиспеншилигиме садық боласызлар. 11 Буларды сизлерге Мениң қуўанышым сизлерде болыўы ушын ҳәм қуўанышыңыз толы болыўы ушын айттым. 12 Мениң буйрығым бул: Мен сизлерди қалай сүйген болсам, сизлер де бир-бириңизди солай сүйиңлер. 13 Дослары ушын ѳз жанын берген адамның сүйиспеншилигинен артық сүйиспеншилик жоқ. 14 Егер сизлер буйырғанларымды орынласаңлар, Мениң досларым боласызлар. 15 Буннан былай, сизлерди «қул» деп атамайман. Ѳйткени қул хожайынының не ислейтуғынын билмейди. Сизлерди «досларым» деп атайман. Себеби Єкемнен еситкенлеримниң ҳәммесин сизлерге билдирдим. 16 Сизлер Мени емес, Мен сизлерди таңладым. Барып жемис берсин ҳәм жемиси турақлы болсын деп, сизлерди тайынладым. Солай етип, Мениң атым менен Єкеден не сорасаңлар да, Ол сизлерге береди. 17 Сизлерге буйрығым сол: бир-бириңизди сүйиңлер! 18 – Егер дүнья сизлерди жек кѳрсе, сизлерден алдын оның Мени жек кѳргенин билиңлер. 19 Сизлер бул дүньяники болғаныңызда, дүнья ѳзине тийислилерди сүйер еди. Бирақ, сизлер бул дүньяники емессизлер: ѳйткени Мен сизлерди дүньядан таңлап алдым. Сонлықтан дүнья сизлерди жек кѳреди. 20 Мениң: «Хызметши хожасынан уллы емес», – деген сѳзлеримди еслериңизге түсириңлер. Егер адамлар Мени қуўдаласа, сизлерди де қуўдалайды. Егер Мениң сѳзимди тыңласа, сизлердиң сѳзлериңизди де тыңлайды. 21 Бул ислердиң ҳәммесин сизлерге Мениң атым себепли ислейди. Себеби олар Мени Жибергенди билмейди. 22 Егер Мен келмегенимде ҳәм оларға айтпағанымда, олардың гүналары болмас еди. Бирақ енди гүналарына кеширим жоқ. 23 Мени жек кѳрген адам Мениң Єкемди де жек кѳрген болады. 24 Егер Мен олар арасында ҳеш ким ислемеген ислерди ислемегенимде, оларда гүна болмас еди. Енди болса, олар ислеримди кѳрсе де, Мени де, Єкемди де жек кѳрди. 25 Бирақ бул олардың Мухаддес Нызамындағы: «Мени бийкарға жек кѳрди», – деген сѳзлердиң орынланыўы ушын болды. 26 Єкемнен сизлерге Мен жиберетуғын Жубатыўшы, яғный Єкемнен шығатуғын Ҳақыйқат Руўхы келгенде, Ол Мен туўралы гүўалық береди. 27 Сизлер де гүўалық бересизлер. Ѳйткени әўелден-ақ Мениң менен биргесизлер.

Юхан 16

1 – Мен буларды сизлерге исенимнен қайтпаўыңыз ушын айттым. 2 Сизлерди мәжилисханадан қуўып жибереди. Ҳәтте, сизлерди ѳлтирип атырған ҳәр бир адам буның менен Ќудайға хызмет етип атырман, деп ойлайтуғын ўақыт келеди. 3 Буларды Єкемди де, Мени де билмегенликтен ислейди. 4 Сол ўақыт келгенде буларды сизлерге айтқанымды еске түсириўиңиз ушын сизлерге билдирген едим. Єўелден сизлерге буларды айтқан жоқпан, себеби Мен сизлер менен бирге едим. 5 – Енди болса, Мени Жибергенниң жанына баратырман. Деген менен, араңызда ҳеш ким Меннен: «Ќаяққа баратырсаң?» – деп сорап атырған жоқ. 6 Бирақ сизлерге буларды айтқаным ушын, жүрегиңиз қайғыға толды. 7 Соған қарамастан, Мен сизлерге ҳақыйқатын айтаман: Мениң кеткеним сизлер ушын жақсырақ. Егер Мен кетпесем, сизлерге Жубатыўшы келмейди. Егер кетсем, Оны сизлерге жиберемен. 8 Ол келгенде, гүна ҳаққында, ҳақлық ҳаққында ҳәм ҳүким ҳаққында дүньяның алжасқанын әшкаралайды. 9 Гүна соннан ибарат: адамлар Маған исенбейди. 10 Ҳақлық соннан ибарат: Мен Єкемниң жанына кетип баратырман ҳәм енди қайтып Мени кѳрмейсизлер. 11 Ҳүким соннан ибарат: бул дүньяның ҳәкими ҳүким етилди. 12 Сизлерге және де айтатуғынларым кѳп, бирақ ҳәзир сизлер кѳтере алмайсызлар. 13 Бирақ Ол, яғный Ҳақыйқат Руўхы келгенде, сизлерди толық ҳақыйқатқа қарай жетелейди. Ол Ѳзлигинен сѳйлемейди, тек нени еситсе, соны сѳйлейди ҳәм келешекте не болатуғынын сизлерге билдиреди. 14 Ол Мени уллылайды. Ѳйткени Ол Меникинен алып, сизлерге билдиреди. 15 Єкемде не бар болса, ҳәммеси Меники. Сонлықтан: «Ол Меникинен алып, сизлерге билдиреди», – деген едим. 16 Бираздан соң, сизлер Мени қайтып кѳрмейсизлер. Және бираздан соң, Мени кѳресизлер. 17 Сонда шәкиртлердиң гейбиреўлери бир-бирине: – «Бираздан соң, сизлер Мени кѳрмейсизлер, және бираздан соң, Мени кѳресизлер» ҳәм «Себеби Єкеме кетип баратырман», – деп айтып, Ол бизлерге не демекши? 18 «Бираздан соң» дегени не? Не айтқанына түсинбей атырмыз-ғо, – деди. 19 Ийса олардың Ѳзине бир сораў бермекши болғанын билип, оларға былай деди: – «Бираздан соң, Мени кѳрмейсизлер, және бираздан соң, Мени кѳресизлер», – дегеним ҳаққында бир-бириңизден сорап турсызлар ма? 20 Сизлерге шынын, ҳақыйқатын айтаман: сизлер жылап, аза тутасызлар, ал дүнья қуўанады. Сизлер қайғырасызлар, бирақ қайғыңыз қуўанышқа айланады. 21 Ҳаял бала туўғанда азап шегеди, ѳйткени оның ўақты келди. Бирақ баласын туўғаннан соң, дүньяға адам келгенликтен қуўанып, шеккен азабын умытып кетеди. 22 Сол сыяқлы, сизлер де ҳәзир қайғырып атырсызлар. Бирақ Мен сизлерди және кѳремен ҳәм жүрегиңиз қуўанышқа толады. Бул қуўанышты сизлерден ҳеш ким тартып ала алмайды. 23 Сол күни Меннен ҳеш нәрсе сорамайсызлар. Сизлерге шынын, ҳақыйқатын айтаман: Мениң атым менен Єкемнен не сорасаңлар да сизлерге береди. 24 Ҳәзирге дейин сизлер Мениң атым менен ҳеш нәрсе сорамадыңлар. Сораңлар, аласызлар, сонда қуўанышыңыз толы болады. 25 Сизлерге буларды тымсаллар менен айттым. Бирақ Мен сизлерге тымсаллар менен сѳйлемейтуғын ўақыт келеди, сонда Єкем ҳаққында сизлерге ашықтан-ашық айтаман. 26 Сол күни Мениң атым менен Єкемнен сорайсызлар. Сизлер ушын Єкемнен Мен сорайман, деп атырғаным жоқ. 27 Єкемниң Ѳзи сизлерди сүйеди, себеби сизлер Мени сүйип, Мениң Єкемнен келгениме исендиңлер. 28 Мен Єкемнен шығып, дүньяға келдим. Енди дүньяны қалдырып, Єкеме қайтып баратырман. 29 Шәкиртлери Ийсаға: – Мине, енди ашық айтып турсаң, ҳеш тымсал қолланып атырған жоқсаң. 30 Сениң ҳәмме нәрсени билетуғыныңды енди билемиз. Ҳеш кимниң Саған сораў бериўиниң ҳәжети жоқ. Сол себепли, Сениң Ќудайдан келгениңе исенемиз, – деди. 31 Ийса оларға жуўап берип былай деди: – Енди исенесизлер ме? 32 Мине, ҳәммеңиз үйлериңизге тарқап кетип, Мени жалғыз қалдыратуғын ўақтыңыз келеди, ол келип қалды да. Бирақ Мен жалғыз емеспен, ѳйткени Єкем Мениң менен бирге. 33 Буларды сизлерге Менде болып, тынышлық алыўыңыз ушын айттым. Бул дүньяда қыйыншылық кѳресизлер, бирақ мәрт болыңлар, Мен дүньяны жеңдим!

Юхан 17

1 Ийса бул сѳзлерди айтып болғаннан соң, кѳзлерин аспанға тигип былай деди: – Єке, ўақыт келди. Улың Сени уллылаўы ушын, Сен де Улыңды уллыла. 2 Себеби Сениң Оған берген адамларыңның ҳәммесине Ол мәңгилик ѳмир берсин деп, Сен Оған пүткил адамзат үстинен бийлик бердиң. 3 Мәңгилик ѳмир – бул Сени, жалғыз ҳақ Ќудайды ҳәм Сен жиберген Ийса Масихты билиў. 4 Сениң Маған тапсырған исиңди тамамлағаным менен, Сени жер жүзинде уллыладым. 5 Єке, дүнья жаратылмастан бурын Сениң менен бирге болғанымда, Менде болған уллылық пенен ҳәзир Мени Ѳзиңниң алдыңда уллыла. 6 – Сениң Маған дүньядан берген адамларыңа Сени ашып бердим. Олар Сеники еди, Сен оларды Маған бердиң ҳәм олар Сениң сѳзлериңди орынлады. 7 Сениң Маған бергенлериңниң ҳәммеси Сеннен екенин олар енди билип алды. 8 Ѳйткени Маған берген сѳзлериңди оларға тапсырдым, олар қабыл етти. Олар Мениң Сеннен келгенимди ҳақыйқаттан билди ҳәм Мени Сениң жибергениңе исенди. 9 Олар ушын сорайман: дүнья ушын емес, Маған берген адамларың ушын сорайман. Себеби олар Сеники. 10 Меникиниң ҳәммеси – Сеники ҳәм Сеникиниң ҳәммеси – Меники. Мен олар арқалы уллыландым. 11 Мен енди бул дүньяда емеспен, бирақ олар бул дүньяда. Мен Саған баратырман, Мухаддес Єке, Маған берген Ѳз атыңның күши менен оларды сақла, олар да Биз сыяқлы бир болсын. 12 Мен олар менен бирге болғанымда, Сениң Маған берген атыңның күши менен оларды қорғап сақладым. Набыт болыўға тийисли адамнан басқа олардан ҳеш бири набыт болмады. Солай етип, Мухаддес Жазыў орынланды. 13 Енди Мен Саған баратырман. Мениң қуўанышым оларда толы болыўы ушын, бул сѳзлерди дүньяда болған ўақтымда айтып атырман. 14 Мен оларға Сениң сѳзиңди тапсырдым, дүнья болса оларды жек кѳрди. Ѳйткени Мениң дүньяға тийисли болмағаным сыяқлы, олар да дүньяға тийисли емес. 15 Оларды дүньядан алыўыңды емес, жаўызлықтан, шайтаннан сақлаўыңды сорайман. 16 Мениң дүньяға тийисли болмағаным сыяқлы, олар да дүньяға тийисли емес. 17 Оларды ҳақыйқат пенен мухаддес қыл. Сениң сѳзиң – ҳақыйқат. 18 Сениң Мени дүньяға жибергениң сыяқлы, Мен де оларды дүньяға жибердим. 19 Олар да ҳақыйқат пенен мухаддес болыўлары ушын, Мен Ѳзимди олар ушын бағышлайман. 20 – Мен тек олар ушын емес, ал олардың сѳзлери арқалы Маған исенетуғынлар ушын да сорайман: 21 олардың ҳәммеси бир болсын. Єке, Мени Сениң жибергениңе дүнья исениўи ушын, Сениң Менде ҳәм Мениң Сенде болғаным сыяқлы, олар да Бизде болсын. 22 Биз бир болғанымыз сыяқлы, олар да бир болыўы ушын, Сениң Маған берген уллылығыңды оларға бердим. 23 Мен оларда, Сен Мендесең. Мени Сениң жибергениңди ҳәм Сениң Мени сүйетуғының сыяқлы, оларды да сүйетуғыныңды дүнья билиўи ушын, олар да бир тутас болсын. 24 Єке! Сениң Маған берген адамларың Мен болатуғын жерде Мениң менен бирге болып, Сен Мени дүнья жаратылмастан бурын сүйгенликтен, Сениң Маған берген уллылығыңды олардың да кѳриўин қәлеймен. 25 Єдил Єке! Дүнья Сени билмейди, бирақ Мен Сени билемен. Булар да Мени Сениң жибергениңди биледи. 26 Маған деген сүйиспеншилигиң оларда болыўы ушын ҳәм Мен де оларда болыўым ушын, Сениң атыңды оларға билдирдим ҳәм билдириўди даўам етемен.

Юхан 18

1 Ийса дуўа етип болғаннан соң, шәкиртлери менен бирге Кидрон сайының арғы жағасына ѳтти. Ол жерде бир бағ бар еди. Ийса шәкиртлери менен сол бағқа кирди. 2 Оған сатқынлық қылған Яҳуда да бул жерди билетуғын еди. Себеби Ийса шәкиртлери менен ол жерде тез-тез ушырасып туратуғын еди. 3 Солай етип, Яҳуда жанына бир топар Рим әскерлери менен бас руўханийлер ҳәм парисейлер жиберген сақшыларды алып, сол жерге келди. Олардың қолларында паныс, шом ҳәм қураллар бар еди. 4 Ийса Ѳзине болажақ ҳәмме нәрсени билгенликтен, алдына шығып, олардан: – Кимди излеп жүрсизлер? – деп сорады. 5 – Насыралы Ийсаны, – деп жуўап берди олар. – Мен – Солман, – деди Ийса. Ийсаның сатқыны Яҳуда да олар менен бирге турған еди. 6 Ийса: «Мен – Солман» деўи менен, олар артқа шегинип, жерге жығылды. 7 Сонда Ийса олардан және: – Кимди излеп жүрсизлер? – деп сорады. – Насыралы Ийсаны, – дести олар. 8 Ийса жуўап берип: – Сизлерге айттым-ғо, Мен – Солман. Егер Мени излеп жүрген болсаңлар, бул адамларды жибериңлер, кетсин, – деди. 9 Бул Оның: «Сениң Маған бергенлериңниң ҳеш бирин жойтпадым», – деп бурын Ѳзи айтқан сѳзлериниң орынланыўы ушын болды. 10 Сонда Симон Петр жанындағы қылышын суўырып алып, бас руўханийдиң қулының оң қулағын шаўып таслады. Ќулдың аты Малкус еди. 11 Ийса Петрге: – Ќылышыңды қынабына салып қой! Єкемниң Маған берген азап кесесинен ишпейин бе? – деди. 12 Соңынан әскерлер топары менен олардың басшысы ҳәм яҳудийлердиң сақшылары Ийсаны услап байлады. 13 Оны дәслеп Ханнаға алып барды. Ханна сол жылы бас руўханий болған Каяфаның қәйин атасы еди. 14 Яҳудий басшыларына: «Халық ушын бир адамның ѳлиўи жақсырақ», – деп кеңес берген усы Каяфа еди. 15 Симон Петр менен және басқа шәкирти Ийсаның изине ерип барды. Бул шәкирт бас руўханийге таныс болғанлықтан, Ийса менен бирге бас руўханийдиң ҳәўлисине кирди. 16 Ал Петр сыртта, қапының алдында қалды. Бас руўханийдиң танысы болған сол шәкирт сыртқа шығып, қапыны қараўыллаған шоры қыз бенен сѳйлести де, Петрди ишке алып кирди. 17 Ќапыны қараўыллаған шоры қыз Петрден: – Сен де бул Адамның шәкиртлеринен емессең бе? – деп сорады. – Яқ, – деп жуўап берди ол. 18 Күн суўық болғанлықтан, хызметшилер менен сақшылар кѳмир жағып, жылынып турды. Петр де олар менен бирге турып жылынды. 19 Бас руўханий Ийсадан Оның шәкиртлери ҳәм тәлийматы ҳаққында сорады. 20 Ийса оған былай деп жуўап берди: – Мен дүньяға ашық сѳйледим. Ҳәмме ўақытта яҳудийлер жыйналатуғын мәжилисханаларда ҳәм Ибадатханада үйреттим. Жасырын ҳеш нәрсе айтпадым. 21 Неге Меннен сорап атырсаң? Сѳйлегенлеримди еситкенлерден сора. Олар не айтқанымды биледи. 22 Ийса усыларды айтқанда, Оған жақын турған сақшылардың бири: – Бас руўханийге де усылай жуўап бериўге бола ма? – деп Оның бетине урып жиберди. 23 Ийса оған: – Егер Мен надурыс сѳйлеген болсам, надурыслығымды дәлилле. Бирақ дурыс сѳйлеген болсам, неге Мени урасаң? – деди. 24 Ханна Ийсаны байлаўлы ҳалында бас руўханий Каяфаға жиберди. 25 Симон Петр еле отқа жылынып тур еди. – Сен де Оның шәкиртлеринен емессең бе? – деп сорады олар. Бирақ ол танып: – Яқ, – деди. 26 Бас руўханийдиң қулларының бири, Петр қулағын шапқан адамның ағайини Петрден: – Сени бағда Оның менен бирге кѳрген жоқпан ба? – деп сорады. 27 Петр және танды. Сол ўақытта-ақ қораз шақырды. 28 Таң азанда яҳудий басшылары Ийсаны Каяфаның алдынан Рим ҳәкимханасына алып барды. Олар Ќутқарылыў байрамының асын ҳарамланбай жеў ушын ҳәкимханаға кирмеди. 29 Сол себептен Пилат сыртқа шығып, олардан: – Бул Адамды не нәрседе айыплап атырсызлар? – деп сорады. 30 Олар жуўап берип: – Егер бул Адам жынаятшы болмағанда, Оны сениң алдыңа алып келмес едик, – деди. 31 Пилат оларға: – Оны ѳзлериңиз алып кетип, ѳз нызамыңыз бойынша ҳүким етиңлер, – деди. Яҳудий басшылары: – Бизлерге ҳеш кимди ѳлтириўге рухсат етилмеген, – деди. 32 Ийсаның Ѳзиниң қандай ѳлим менен ѳлетуғыны ҳаққында айтқан сѳзлериниң орынланыўы ушын усылай болды. 33 Сонда Пилат және ҳәкимханаға кирди ҳәм Ийсаны ѳзине шақыртып: – Сен Яҳудийлердиң Патшасымысаң? – деп сорады. 34 Ийса былай деп жуўап берди: – Буны ѳзиң айтып турсаң ба ямаса Мен туўралы саған басқалар айтты ма? 35 Пилат: – Мен не яҳудиймен бе? Сени маған Ѳз халқың менен бас руўханийлериң тапсырды. Сен не ислеп қойдың? – деди. 36 Ийса жуўап берип: – Мениң Патшалығым бул дүньяда емес. Егер Патшалығым бул дүньяда болғанда, яҳудий басшыларының қолына тапсырылмаўым ушын, хызметшилерим гүресер еди. Бирақ Мениң Патшалығым бул жерде емес, – деди. 37 – Демек, Сен Патша екенсең-дә? – деди Пилат. Ийса жуўап берип: – Ѳзиң айтқандай, Мен Патшаман. Мен ҳақыйқат ҳаққында гүўалық бериў ушын туўылдым ҳәм соның ушын дүньяға келдим. Ким ҳақыйқат тәрепинде болса, Мениң даўысымды еситеди, – деди. 38 Пилат Ийсаға: – Ҳақыйқат деген не? – деди. Буны айтып болғаннан соң, Пилат және яҳудийлердиң жанына шығып, оларға: – Мен Оннан ҳеш айып таба алмай атырман. 39 Бирақ сизлерде бар бир әдет бойынша, мен ҳәр Ќутқарылыў байрамында сизлер ушын бир тутқынды босатып беретуғын едим. Сизлер ушын яҳудийлердиң Патшасын босатып бериўимди қәлейсизлер ме? – деди. 40 Бирақ олар және: – Яқ, Оны емес, Барабаны босат! – деп бақырысты. Ал Бараба қозғалаңшы еди.

Юхан 19

1 Сонда Пилат Ийсаны услап, қамшылаўды буйырды. 2 Єскерлер тикенли шыбықлардан таж ѳрип, Ийсаның басына салды. Соңынан Оған шым қызыл шапан кийгизди. 3 Алдына келип: – Жасасын, Яҳудийлердиң Патшасы! – деп жүзине шапалақ пенен урды. 4 Пилат және сыртқа шығып, яҳудийлерге: – Мине, мениң Оннан ҳеш бир айып таппағанымды сизлерди билсин деп, Оны сизлердиң алдыңызға шығарып атырман, – деди. 5 Сонда басында тикенли тажы, үстинде шым қызыл шапаны бар Ийса сыртқа шықты. Пилат оларға: – Мине, бул Адам! – деди. 6 Бас руўханийлер менен олардың сақшылары Ийсаны кѳргенде: – Оны атанақ ағашқа шегеле, шегеле! – деп бақырысты. Пилат оларға: – Оны сизлер алып кетип, атанақ ағашқа шегелеңлер. Ѳйткени мен Оннан ҳеш қандай айып таппай атырман, – деди. 7 Яҳудий басшылары оған жуўап берип: – Бизлерде нызам бар ҳәм сол нызам бойынша, Ол ѳлиўи шәрт. Себеби Ол Ѳзин Ќудайдың Улы деп атады, – деди. 8 Пилат бул сѳзлерди еситкенде, бурынғыдан бетер қорқып кетти. 9 Ќайтадан ҳәкимханаға кирип, Ийсадан: – Сен қай жерденсең? – деп сорады. Бирақ Ийса оған жуўап бермеди. 10 Пилат Оған: – Мениң менен сѳйлеспейжақсаң ба? Сени азат қылыўға да, атанақ ағашқа шегелетиўге де бийлигим бар екенин билмейсең бе? – деди. 11 Ийса жуўап берип: – Саған Ќудайдан берилмегенде, сенде Мениң үстимнен ҳеш қандай бийлик болмас еди. Сонлықтан Мени саған услап бергенниң гүнасы сениң гүнаңнан аўырырақ, – деди. 12 Сол ўақыттан баслап, Пилат Ийсаны азат етиўге тырысты. Бирақ яҳудий басшылары: – Бул Адамды азат қылсаң, Рим патшасы-Ќайсардың досты емессең. Ѳзин патша деп атайтуғын ҳәр бир адам Ќайсарға қарсы болады, – деп бақырысты. 13 Пилат бул сѳзлерди еситкенде, Ийсаны сыртқа шығарды ҳәм «Тас майданша», еврейше Габбата деп аталған жердеги ҳүким гүрсисине отырды. 14 Таярлық күни, Ќутқарылыў байрамынан бир күн бурын саат он екилер шамасында Пилат яҳудийлерге: – Мине, сизлердиң Патшаңыз! – деди. 15 Бирақ олар бақырысып: – Жоқ қыл Оны! Жоқ қыл, атанақ ағашқа шегеле! – деди. Пилат оларға: – Сизлердиң Патшаңызды атанақ ағашқа шегелейин бе? – деди. – Бизлердиң Ќайсардан басқа патшамыз жоқ, – деп жуўап берди бас руўханийлер. 16 Солай етип, Пилат Ийсаны атанақ ағашқа шегелеў ушын әскерлерге тапсырды. Єскерлер Ийсаны алып кетти. 17 Ийса Ѳз атанақ ағашын арқалап, «Бас сүйек орны», еврейше Голгота деп аталған жерге келди. 18 Сол жерде Ийсаны ҳәм Оның менен бирге еки адамды атанақ ағашқа шегеледи. Олардың биреўи оң тәрепте, екиншиси сол тәрепте, ал Ийса ортада еди. 19 Пилат жазыў жаздырып, оны атанақ ағаштың үстине илдиртти. Онда: «НАСЫРАЛЫ ИЙСА – ЯҲУДИЙЛЕРДИЊ ПАТШАСЫ», – деп жазылған еди. 20 Яҳудийлердиң кѳбиси бул жазыўды оқыды. Ѳйткени Ийса атанақ ағашқа шегеленген жер қалаға жақын еди ҳәм бул жазыў еврейше, латынша ҳәм грекше жазылған еди. 21 Яҳудийлердиң бас руўханийлери Пилатқа былай деди: – «Яҳудийлердиң Патшасы» деп жазба, «Оның Ѳзи: Мен – Яҳудийлердиң Патшасыман, деди», – деп жаз. 22 – Не жазажақ болсам жаздым, – деп жуўап берди Пилат. 23 Єскерлер Ийсаны атанақ ағашқа шегелегеннен соң, Оның сыртқы кийимин алды ҳәм оны тѳрт бѳлекке бѳлип, ҳәр қайсысы бир бѳлектен алды. Кѳйлегин де алды. Ол тигилмеген болып, бастан-аяқ бир пүтин тоқыма еди. 24 Сонлықтан әскерлер бир-бирине: – Буны жыртпайық, шек таслайық, кимге түссе, сол алсын, – деди. Бул Мухаддес Жазыўдағы мына сѳзлердиң орынланыўы ушын болды: «Сыртқы кийимимди ѳз ара бѳлисти, Кѳйлегим ушын шек таслады». Єскерлер усы айтылғанды иследи. 25 Ийсаның атанақ ағашының қасында Оның анасы, анасының апасы, Клопаның ҳаялы Мәриям ҳәм магдалалы Мәриям турған еди. 26 Ийса анасын ҳәм оның жанында турған Ѳзиниң сүйикли шәкиртин кѳргенде, анасына: – Апа, мине, сениң улың, – деди. 27 Кейин шәкиртине: – Мине, бул сениң анаң, – деди. Сол ўақыттан баслап, сол шәкирт оны ѳз үйине алды. 28 Соннан соң, Ийса ҳәммесиниң тамамланғанын билип, Мухаддес Жазыў орынланыўы ушын: – Шѳллеп турман! – деди. 29 Сол жерде ашшы шарапқа толы бир гүзе тур еди. Єскерлер сорғышты оған сиңдирип алып, иссоптың шыбығына қадады да, Ийсаның аўзына тутты. 30 Ийса оны татып кѳрип: – Орынланды, – деди де, басын ийип, жан тапсырды. 31 Бул таярлық күни еди. Ертеңги күн Ќутқарылыў байрамына туўра келетуғын айрықша дем алыс күни болғанлықтан, яҳудий басшылары денелерди атанақ ағашта қалдырыўды қәлемеди. Олар Пилаттан шегеленгенлердиң аяқларын сындырып, денелерди алып таслаўды сорады. 32 Сонда әскерлер барып, Ийса менен атанақ ағашқа шегеленгенлердиң дәслеп бириншисиниң, соңынан екиншисиниң аяқларын сындырып таслады. 33 Бирақ Ийсаның қасына келгенде, Оның әлле қашан жан тапсырғанын кѳрип, аяқларын сындырмады. 34 Буның орнына, әскерлердиң бири Оның бүйирин найза менен тести. Сол ўақытта-ақ қан менен суў ағып шықты. 35 Буны кѳрген адамның гүўалығы ҳақыйқат. Ол ѳзиниң ҳақыйқатлықты айтып атырғанын биледи. Сизлер де исениўиңиз ушын ол гүўалық берди. 36 Булардың ҳәммеси: «Оның ҳеш бир сүйеги сынбайды», – деген Мухаддес Жазыўдағы сѳзлердиң орынланыўы ушын болды. 37 Мухаддес Жазыўдың басқа бир жеринде: «Ѳзлери найза менен тескен Адамға қарайды», – делинген. 38 Буннан соң, ариматиялы Юсуп Ийсаның денесин алып кетиў ушын Пилаттан рухсат сорады. Юсуп Ийсаның шәкирти еди. Бирақ ол яҳудий басшыларынан қорққанлықтан, буны жасырып жүрген еди. Пилат рухсат бергеннен соң, Юсуп барып, Ийсаның денесин алып кетти. 39 Бурын түнде Ийсаға келген Никодим де жүз қадаққа жақын мирра менен алоэ араласпасын алып келди. 40 Олар Ийсаның денесин алып, яҳудийлердиң жерлеў дәстүри бойынша, Оны хош ийисли затлар менен кепинликке орады. 41 Ийса атанақ ағашқа шегеленген жерде бир бағ болып, бул бағдың ишинде еле ҳеш ким қойылмаған бир жаңа қәбир бар еди. 42 Бул күн яҳудийлердиң таярлық күни болғанлықтан, қәбир жақын жайласқаны себепли, олар Ийсаны сол жерге қойды.

Юхан 20

1 Ҳәптениң биринши күни, яғный екшемби күни таң азанда, еле қараңғы болғанда, магдалалы Мәриям қәбирге келди ҳәм қәбирдиң аўзындағы тастың алып тасланғанын кѳрди. 2 Ол жуўырып, Симон Петрге ҳәм Ийсаның жақсы кѳретуғын сол шәкиртине барды да, оларға: – Ийемизди қәбирден алып кетипти. Оны қай жерге қойғанын билмеймиз, – деди. 3 Сонда Петр менен басқа шәкирт шығып, қәбирге қарай жол алды. 4 Олар жуўырып кетти. Бирақ сол шәкирт Петрден тезирек жуўырып, қәбирге биринши болып келди. 5 Ол еңкейип ишке қарап, сол жерде кепинликтиң жатырғанын кѳрди, бирақ ишке кирмеди. 6 Оның изинен Симон Петр жетип келип, қәбирге кирди. Сол жерде жатырған кепинликти ҳәм 7 Ийсаның басына оралған орамалды кѳрди. Орамал кепинлик пенен бирге емес, ал бѳлек жерде бүкленип турған еди. 8 Сонда қәбирге биринши болып келген сол шәкирт те ишке кирди ҳәм усыларды кѳрип, исенди. 9 Себеби олар Ийсаның ѳлимнен қайта тирилиўи тийис екенин айтқан Мухаддес Жазыўды елеге дейин түсинбейтуғын еди. 10 Буннан соң, шәкиртлер үйлерине қайтып кетти. 11 Ал Мәриям қәбирдиң сыртында жылап турған еди. Жылап турып, еңкейип қәбирдиң ишине қарады 12 ҳәм ақ кийимли еки периштени кѳрди. Бири Ийсаның денеси жатқан жердиң бас ушында, екиншиси аяқ ушында отырған еди. 13 Олар Мәриямнан: – Ҳаял, сен неге жылап турсаң? – деп сорады. – Ийемди алып кетипти. Оны қай жерге қойғанын билмеймен, – деди ол. 14 Усыларды айтып болып, арқасына бурылды ҳәм Ийсаның турғанын кѳрди. Бирақ Оның Ийса екенин танымады. 15 Ийса оған: – Ҳаял, сен неге жылап турсаң? Кимди излеп жүрсең? – деди. Мәриям Оны бағман деп ойлап, Оған: – Мырза, егер Оны сен алып кеткен болсаң, қай жерге қойғаныңды маған айт, мен Оны алып қайтайын, – деди. 16 Ийса оған: – Мәриям! – деди. Мәриям бурылып, еврейшелеп: – Рәббуний! – деди. (Рәббуний – «устаз» дегенди аңлатады.) 17 Ийса оған: – Маған қол тийгизбе! Себеби Мен еле Єкемниң жанына кѳтерилмедим. Ал сен туўысқанларыма барып, Мениң Єкемниң ҳәм сизлердиң Єкеңиздиң, Мениң Ќудайымның ҳәм сизлердиң Ќудайыңыздың алдына кѳтерилип баратырғанымды айт, – деди. 18 Магдалалы Мәриям шәкиртлерге барып, оларға: – Мен Ийемди кѳрдим! – деди ҳәм Ийсаның ѳзине не айтқанларын оларға хабарлады. 19 Ҳәптениң биринши күни, яғный екшемби күни кеште шәкиртлер бирге жыйналған еди. Яҳудий басшыларынан қорққанлықтан, олар үйдиң қапыларын илип қойғанда, Ийса келди. Олардың ортасында турып, оларға: – Тынышлық сизлерге яр болсын! – деди. 20 Буны айтып, оларға қолларын ҳәм бүйирин кѳрсетти. Шәкиртлер Ийемизди кѳрип, қатты қуўанды. 21 Ийса оларға және былай деди: – Тынышлық сизлерге яр болсын! Єкем Мени жибергени сыяқлы, Мен де сизлерди жиберип атырман. 22 Усылай деди де, оларға қарай үплеп: – Мухаддес Руўхты алыңлар. 23 Сизлер кимниң гүналарын кеширсеңлер, Ќудай да оның гүналарын кеширеди. Сизлер кимниң гүналарын кеширмесеңлер, Ќудай да оның гүналарын кеширмейди, – деди. 24 Он еки шәкирттиң бири, Егиз деп аталған Томас Ийса келгенде олардың арасында жоқ еди. 25 Сонлықтан басқа шәкиртлер оған: – Бизлер Ийемизди кѳрдик, – дести. Бирақ Томас оларға: – Оның қолларындағы шеге излерин кѳрмегенимше, бармағым менен шеге излерин ҳәм қолларым менен Оның бүйирин услап кѳрмегенимше, исенбеймен, – деди. 26 Бир ҳәптеден соң, Ийсаның шәкиртлери және үйде жыйналған еди. Томас та олар менен бирге еди. Үйдиң қапылары илик болғанда, Ийса келип, олардың ортасында турды да: – Тынышлық сизлерге яр болсын! – деди. 27 Соңынан Томасқа: – Бармағыңды берман соз. Ќолларыма қара, қолыңды созып, бүйиримди услап кѳр. Гүманланбай, исен, – деди. 28 Томас Оған жуўап берип: – Ийем мениң, Ќудайым мениң! – деди. 29 Ийса оған: – Сен Мени кѳргенликтен исендиң. Бирақ, кѳрмей исенгенлер қандай бахытлы! – деди. 30 Ийса шәкиртлериниң алдында бул китапта жазылмаған басқа да кѳп кәраматлар иследи. 31 Бирақ булар сизлердиң Ийсаның Масих, Ќудайдың Улы екенине исениўиңиз ушын ҳәм исенип, Оның аты менен ѳмирге ийе болыўыңыз ушын жазылды.

Юхан 21

1 Буннан соң, Ийса Тиберия теңизиниң жағасында шәкиртлерине және кѳринди. Бул былай болды: 2 Симон Петр, Егиз деп аталған Томас, Галиланың Кана қаласынан болған Натаниел, Зебедейдиң уллары ҳәм Ийсаның шәкиртлеринен және екеўи бирге еди. 3 Симон Петр оларға: – Мен балық аўлаўға кетип баратырман, – деди. – Бизлер де сениң менен бирге барамыз, – деди олар. Олар барып, қайыққа минди. Бирақ сол түни ҳеш нәрсе тута алмады. 4 Таң атқанда, теңиздиң жағасында Ийса турған еди. Бирақ шәкиртлери Оның Ийса екенин билмеди. 5 Ийса олардан: – Ҳәй, дослар, балығыңыз жоқ па? – деп сорады. – Жоқ, – деп жуўап берди олар. 6 – Аўыңызды қайықтың оң жағына салыңлар, сонда тутасызлар, – деди Ийса. Олар аў салып, кѳп балық тутқанлықтан, аўды тартып шығара алмады. 7 Ийсаның сүйикли шәкирти Петрге: – Бул Ийемиз! – деди. «Бул Ийемиз» дегенди еситкеннен, Симон Петр жалаңаш болғанлықтан кийимин кийип, ѳзин теңизге атты. 8 Ал басқа шәкиртлер балық толы аўды сүйреп, қайық пенен келди. Ѳйткени олар жағадан шама менен тек жүз метр узақлықта еди. 9 Олар жағаға шыққанда, ол жерде жағылып атырған кѳмирди ҳәм қоздың үстине қойылған балық пенен нанды кѳрди. 10 Ийса оларға: – Ҳәзир тутқан балықларыңыздан алып келиңлер, – деди. 11 Симон Петр қайыққа минип, балыққа толы аўды жағаға тартып шығарды. Аўда бир жүз елиў үш ири балық бар еди. Балықлар соншелли кѳп болса да, аў жыртылмады. 12 Ийса оларға: – Келиңлер, азанғы аўқатты жеңлер, – деди. Шәкиртлериниң ҳеш қайсысы Оннан: «Сен кимсең?» – деп сораўға батына алмады. Себеби Оның Ийемиз екенин билетуғын еди. 13 Ийса жақынырақ келди де, нанды алып, оларға берди. Балықлар менен де усылай иследи. 14 Солай етип, бул Ийсаның ѳлимнен тирилгенинен соң, шәкиртлерине үшинши мәрте кѳриниўи еди. 15 Азанғы аўқатты жеп болғаннан соң, Ийса Симон Петрден: – Юнус улы Симон, Мени олардан да кѳбирек сүйесең бе? – деп сорады. – Аўа, Ийем. Сени жақсы кѳретуғынымды билесең-ғо, – деди Оған Петр. Ийса оған: – Ќозыларымды отлат, – деди. 16 Ийса екинши мәрте оннан: – Юнус улы Симон, Мени сүйесең бе? – деп сорады. Петр Оған: – Аўа, Ийем. Сени жақсы кѳретуғынымды билесең-ғо, – деди. Ийса оған: – Ќойларымды бақ, – деди. 17 Үшинши мәрте Ийса оннан: – Юнус улы Симон, Мени жақсы кѳресең бе? – деп сорады. Петр Оның ѳзинен үш мәрте: «Мени жақсы кѳресең бе?» – деп сорағанына қапа болды. – Ийем, Сен ҳәммесин билесең, Сени сүйетуғынымды да билесең, – деди Петр. Ийса оған былай деди: – Ќозыларымды отлат. 18 Саған шынын, ҳақыйқатын айтаман: жас ўақтыңда белбеўиңди ѳзиң байлап, қәлеген жериңе баратуғын едиң. Бирақ қартайғаныңда қолларыңды созып турасаң ҳәм басқа биреў белбеўиңди байлап, сени қәлемеген жериңе алып барады. 19 Ийса буны Петрдиң қандай ѳлим менен Ќудайды уллылайтуғынын билдириў ушын айтқан еди. Усыны айтып болып: – Изиме ер, – деди. 20 Петр артына бурылып, Ийсаның сүйикли шәкиртиниң излерине ерип киятырғанын кѳрди. Бул – кешки аўқат ўақтында Ийсаның кѳкирегине сүйенип жатып: «Ийем, Саған ким сатқынлық ислейди?» – деп сораған шәкирт еди. 21 Петр оны кѳрип, Ийсадан: – Ийем, оған не болады? – деп сорады. 22 Ийса оған: – Мен келемен дегенше, оның жасаўын қәлесем, саған не? Сен Мениң изиме ер, – деди. 23 Солай етип, туўысқанлар арасында: «Бул шәкирт ѳлмейди», – деген сѳз тарқалды. Бирақ Ийса Петрге: «Ол ѳлмейди», – деген жоқ. Ал: «Мен келемен дегенше, оның жасаўын қәлесем, саған не?» – деген еди. 24 Булардың ҳәммеси ҳаққында гүўалық берип, усыларды жазған сол шәкирт. Бизлер оның гүўалығының ҳақыйқат екенин билемиз. 25 Ийса ислеген басқа да кѳп ислер бар. Егер олар бирме-бир жазылғанда, жазылған китаплар дүньяға сыймас еди, деп ойлайман.

Елшилер 1

1 - 2 Ҳүрметли Теофил! Мен биринши китабымда Ийсаның ислеўге ҳәм үйретиўге кирискенинен баслап, Ѳзи таңлаған елшилерине Мухаддес Руўх арқалы буйрықлар бергеннен соң, аспанға алынған күнине дейин болған ўақыялардың ҳәммесин жазған едим. 3 Ол азап шегип ѳлгеннен кейин, кѳп исенимли дәлиллер менен елшилерге Ѳзиниң қайта тирилгенин кѳрсетти. Ќырық күн даўамында оларға кѳринип, Ќудайдың Патшалығына байланыслы нәрселер ҳаққында айтты. 4 Олар менен бирге болғанда мына буйрықты берди: – Ерусалимнен кетип қалмаңлар. Ал ѳзлериңиз Меннен еситкен Єкемниң ўәдесиниң орынланыўын күтиңлер. 5 Себеби Яқыя суў менен шомылдырған еди, бирақ сизлер кѳп күн ѳтпей Мухаддес Руўх пенен шомылдырыласызлар. 6 Елшилер бирге жыйналғанда, Ийсадан былай деп сорады: – Ийем, Израилға патшалықты ҳәзир қайтарып бережақсаң ба? 7 Ийса оларға: – Єкениң Ѳз бийлиги менен белгилеп қойған ўақыт-мәҳәллерин билиў сизлерге берилмеген. 8 Бирақ сизлерге Мухаддес Руўх түскенде күш-қуўат аласызлар ҳәм Ерусалимде, пүткил Яҳудияда, Самарияда, ҳәтте, дүньяның шетине дейин Мениң гүўаларым боласызлар, – деди. 9 Ийса усыларды айтып болып, олардың кѳз алдында аспанға алынды. Оны бир булт қаплап, олардың нәзеринен узақластырды. 10 Ийса кѳтерилип баратырғанда, олар кѳзлерин аспанға тигип турған еди. Бирден олардың қасында ақ кийимли еки адам пайда болып: 11 – Ҳәй, галилалылар, неге аспанға қарап турсызлар? Сизлерден аспанға алынған бул Ийсаның қалай кѳтерилгенин кѳргениңиздей, Ол анық солай қайтып келеди, – деди. 12 Буннан соң, елшилер Зәйтүн таўы деп аталған таўдан Ерусалимге қайтып келди. Бул таў Ерусалимге жақын болып, бир шақырымдай жерде жайласқан еди. 13 Ќалаға кирип, ѳзлери болып атырған үйдиң жоқарғы қабатына кѳтерилди. Олар: Петр, Юхан, Яқып, Андрей, Филип, Томас, Бартоломей, Матта, Алпейдиң улы Яқып, ўатансүйер Симон ҳәм Яқып улы Яҳуда еди. 14 Булардың ҳәммеси ҳаял-қызлар, Ийсаның анасы Мәриям ҳәм Оның туўысқанлары менен бирликте үзликсиз дуўа ететуғын еди. 15 Сол күнлердиң биринде жыйналған бир жүз жигирмаға шамалас исениўшилердиң арасынан Петр орнынан турып былай деди: 16 – Туўысқанларым! Мухаддес Руўхтың Ийсаны услап алғанларға жолбасшылық еткен Яҳуда ҳаққында Даўыт арқалы әўелден билдирген Мухаддес Жазыўы орынланыўы керек еди. 17 Яҳуда да бизлердиң арамызда бири болып, усы хызметтен үлесин алған еди. ( 18 Бул адам ѳз қылмысының ҳақысына бир егислик жер сатып алды. Ол сол жерде ет-бетинен жығылып, қарны жарылды ҳәм барлық ишеклери ақтарылды. 19 Бул ўақыя Ерусалим турғынларының ҳәммесине мәлим болды. Сонлықтан сол егислик жер олардың тилинде «Хакелдама» деп аталып, «Ќан жери» деген мәнисти аңлатады.) 20 Ѳйткени Забурда: «Оның мәканы қаңырап қалсын, Онда жасаўшы болмасын». Және де: «Оның орнын басқа биреў ийелесин», – деп жазылған. 21 - 22 Сонлықтан Ийемиз Ийса бизлер менен бирге болғанда, яғный Яқыяның суўға шомылдырыўынан баслап, Ийсаның аспанға алынған күнине дейин, бәрқулла бизлердиң арамызда болған адамлардың бири Оның қайта тирилгенине бизлер менен бирге гүўа болыўы тийис. 23 Солай етип, еки адам: лақабы Юстус болған Барсаба деп аталатуғын Юсуп ҳәм Матияс усынылды. 24 - 25 Соңынан олар былай деп дуўа етти: – О, Ийемиз, Сен ҳәр бир адамның кеўлин билесең. Усы еки адамның қайсысын елшилик хызметине таңлағаныңды бизлерге кѳрсет. Ал Яҳуда бул хызметти таслап, ѳзине ылайықлы жерге кетти. 26 Олар екеўине шек таслағанда, шек Матиясқа түсти. Солай етип, ол он бир елшиниң қатарына қосылды.

Елшилер 2

1 Елиўинши күни байрамы келгенде, исениўшилердиң ҳәммеси бир жерге жыйналды. 2 Тосаттан аспаннан күшли самал ескендей болып, бир шаўқым еситилди ҳәм олар отырған үйди пүткиллей толтырып жиберди. 3 Оттың жалыны сыяқлы тиллерге уқсаған бир нәрселер оларға кѳринип, бѳлинип-бѳлинип ҳәр бириниң үстине түсти. 4 Олардың ҳәммеси Мухаддес Руўхқа толып, Руўхтың айтқызыўы бойынша басқа тиллерде сѳйлей баслады. 5 Сол ўақытта Ерусалимде дүньяның ҳәр түрли еллеринен келген диншил яҳудийлер жасайтуғын еди. 6 Бул сести еситип, кѳп халық бир жерге жыйналды. Олардың ҳәр бири ѳз тиллеринде айтылған сѳзлерди еситкенликтен ҳайран болды. 7 Ҳәмме қатты таң қалысып, былай деди: – Ќараңлар, бул сѳйлеп атырғанлардың ҳәммеси галилалы емес пе? 8 Онда қалай олардың бизлердиң ҳәр биримиздиң туўылған жеримиздиң тилинде сѳйлеп атырғанын еситип турмыз? 9 Арамызда парфиялылар, мидиялылар, еламийлилер бар. Месопотамияда, Яҳудияда ҳәм Кападокияда, Понтус ҳәм Азияда, 10 - 11 Фрикия ҳәм Памфилияда, Мысыр ҳәм Ливияның Киренеге жақын үлкелеринде жасайтуғынлар бар. Ѳзлери яҳудий болған ҳәм яҳудий динине ѳткен Римнен келген қонақлар, критлилер ҳәм араблар да бар. Бирақ бизлер Ќудайдың уллы ислери ҳаққында ҳәр биримиз ѳз тиллеримизде еситип турмыз-ғо. 12 Олардың ҳәммеси аң-таң болысып, бир-биринен: – Буны қалай түсиниўге болады? – деп сорады. 13 Ал гейбиреўлери мысқыллап: – Олар таза шарап ишип, мәс болған, – дести. 14 Сонда он бир елши менен бирге Петр орнынан турды да, бәлент даўыс пенен халыққа қарата сѳйледи: – Яҳудийлер ҳәм пүткил Ерусалим турғынлары! Мен буны сизлерге түсиндирейин, сѳзлериме қулақ салыңлар. 15 Бул адамлар сизлер ойлағандай мәс емес. Себеби ҳәзир азанғы саат тоғыз-ғо. 16 Бирақ бул кѳрип турғанларыңыз Иоел пайғамбар арқалы алдын ала айтылған еди: 17 «Ќудай былай дейди: Соңғы күнлерде барлық адамлардың үстине Ѳз Руўхымды жаўдыраман. Улларыңыз ҳәм қызларыңыз пайғамбаршылық етеди. Жасларыңыз аянлар, қартайған адамларыңыз түслер кѳреди. 18 Сол күнлерде Ѳзимниң ер ҳәм ҳаял хызметшилеримниң үстине де, Ѳз Руўхымды жаўдыраман, Олар да пайғамбаршылық етеди. 19 Жоқарыда, аспанда таң қаларлық нәрселер, Тѳменде, жер жүзинде кәраматлы белгилер: қан, от ҳәм бурқыраған түтинлерди кѳрсетемен. 20 Ийемиздиң уллы ҳәм салтанатлы күни келместен алдын, күн қараңғыланады, ай қанға айланады. 21 Сонда Ийемиздиң атын айтып шақырған ҳәр бир адам қутқарылады». 22 Израиллылар, мына сѳзлерге қулақ салыңлар: хабарыңыз бар, Насыралы Ийса Ќудайдың Ол арқалы араңызда ислеген кәраматлары, таң қаларлық ўақыялары ҳәм кәраматлы белгилери менен Ќудай тәрепинен дәлилленген Адам еди. 23 Бул Ийса Ќудайдың ерки ҳәм алдын ала белгилегени бойынша, сизлерге услап берилген еди. Сизлер Оны Ќудайдың Нызамын билмейтуғын басқа миллет адамларының қолы менен атанақ ағашқа шегелеп ѳлтирдиңлер. 24 Ал Ќудай ѳлим азабының тусаўларын үзип, Оны тирилтти. Ѳйткени Оны ѳлимниң услап турыўы мүмкин емес еди. 25 Ол ҳаққында Даўыт былай деген: «Ийемди ҳәмме ўақыт кѳз алдымда кѳрдим, Ол мениң оң жағымда болғанлықтан, мен албырамайман. 26 Сонлықтан кеўлим қуўанып, тилим шадланып сѳйлейди. Денем де үмит ишинде жасайды. 27 Себеби Сен жанымды ѳлилер мәканына таслап кетпейсең, Ѳз Мухаддесиңди ширитип қоймайсаң. 28 Маған ѳмир жолларын үйреттиң, Мени Ѳз жаныңда қуўанышқа бѳлейсең». 29 Туўысқанларым! Мен сизлерге уллы бабамыз Даўыт ҳаққында ашық айта аламан: ол ѳлди ҳәм жерленди. Оның қәбири бүгинге дейин усы жерде, бизлерде сақланған. 30 Даўыт пайғамбар болғанлықтан, Ќудайдың оған: «Сениң урпағыңнан Бирин тахтыңа отырғызаман», – деп ѳзине ант ишип, ўәде бергенин билди. 31 Сонлықтан ол келешекте не болатуғынын кѳрип, Масихтың қайта тирилетуғыны туўралы былай деген еди: «Ол ѳлилер мәканына таслап қалдырылмады, Денеси де ширимеди». 32 Ќудай усы Ийсаны ѳлимнен тирилтти, буған бизлердиң ҳәммемиз гүўамыз. 33 Ол Ќудайдың қүдирети менен аспандағы жоқары ҳәмелге кѳтерилип, Єкеден ўәде етилген Мухаддес Руўхты алды. Ҳәзир кѳргениңиз ҳәм еситкениңиз сыяқлы, сол Руўхты бизлерге жаўдырды. 34 - 35 Даўыт аспанға кѳтерилмеген болса да былай деген еди: «Ийем мениң Ийеме айтты: „Душпанларыңды аяғыңның астына бастырмағанымша, Мениң оң жағымда отыр“». 36 Солай етип, пүткил Израил халқы анық билип қойсын: Ќудай сизлер атанақ ағашқа шегелеген сол Ийсаны ҳәм Ийемиз, ҳәм Масих қылды. 37 Буны еситкенлердиң жүреклерине қанжар суғылғандай болды. Олар Петр ҳәм басқа елшилерден: – Туўысқанлар, бизлер не ислеўимиз керек? – деп сорады. 38 Петр оларға былай деди: – Гүналарыңыздың кеширилиўи ушын тәўбе етип, ҳәр бириңиз Ийса Масихтың аты менен суўға шомылдырылыңлар. Сонда Мухаддес Руўхты сыйға аласызлар. 39 Бул ўәде сизлерге, сизлердиң балаларыңызға ҳәм алыстағылардың ҳәммесине, яғный Ќудай Ийемиз шақырған ҳәр бир адамға берилген. 40 Петр басқа да кѳп сѳзлер менен оларға гүўалық берип: – Бул бузық әўладтан қутқарылыңлар, – деп ѳтиниш етти. 41 Оның сѳзин қабыл еткенлер суўға шомылдырылып, сол күни оларға үш мыңға шамалас адам қосылды. 42 Олар ѳзлерин елшилердиң тәлимине бағышлап, бир-бири менен қарым-қатнаста болды ҳәм бирге нан сындырып, дуўа ететуғын еди. 43 Елшилер арқалы кѳп таң қаларлық нәрселер ҳәм кәраматлы белгилер кѳрсетилгенликтен, ҳәммени қорқыныш бийледи. 44 Исениўшилердиң ҳәммеси бирге жыйналып, ҳәмме нәрсесин орталыққа қойды. 45 Мал-мүликлерин сатып, ҳәр кимниң мүтәжлигине қарай үлестиретуғын еди. 46 Олар ҳәр күни бирге Ибадатхананың ҳәўлисинде жыйналысып, үйлерде нан сындырысты. Ќуўанышлы түрде ҳақ кеўил менен бирге аўқатланды. 47 Ќудайға мақтаўлар айтып, пүткил халықтың алғысына бѳленди. Ийемиз де қутқарылғанларды оларға күн сайын қосып барды.

Елшилер 3

1 Бир күни Петр менен Юхан дуўа етиў ўақтында, түстен кейин саат үште Ибадатханаға баратыр еди. 2 Сол жерде иштен аяғы ләң болып туўылған бир адам бар еди. Ол Ибадатханаға келгенлерден садақа сораў ушын кѳтерип әкелинип, ҳәр күни Ибадатхананың «Гѳззал» деген қапысының қасында отырғызылатуғын еди. 3 Бул адам Ибадатханаға кирип баратырған Петр менен Юханды кѳрип, олардан садақа сорады. 4 Петр менен Юхан оған тигилип қарады. Соңынан Петр оған: – Бизлерге қара! – деди. 5 Сол адам олардан бир нәрсе алыўды дәметип, оларға дыққат пенен тигилип қалды. 6 Петр оған: – Менде гүмис ҳәм алтын жоқ, бирақ саған ѳзимде барымды беремен. Насыралы Ийса Масих аты менен айтаман, жүр! – деп 7 оның оң қолынан услады да, орнынан турғызды. Сол ўақытта-ақ оның аяқлары менен тобықларына күш енди. 8 Ол орнынан ушып турды да, жүре баслады. Былай-былай жүрип секириўи менен Ќудайға алғыслар айтып, олар менен бирге Ибадатханаға кирди. 9 Пүткил халық оның жүрип баратырғанын ҳәм Ќудайды алғыслап атырғанын кѳрип, 10 оның Ибадатхананың «Гѳззал» деген қапысының қасында отырып, тиленшилик еткен адам екенин таныды. Оның менен жүз берген ўақыяға олар қатты ҳайран қалысып, аң-таң болысты. 11 Жаңағы адам Петр менен Юханнан айырылмай жүргенде, пүткил халық ҳайран қалысып, «Сулайманның айўаны» деп аталатуғын жерге, олардың қасына жуўырысып келди. 12 Буны кѳрген Петр халыққа қарата былай деди: – Израиллылар, буған неге аң-таң болып атырсызлар? Бул адамды бизлер ѳз күшимиз ямаса диншиллигимиз бенен жүргизгендей, неге бизлерге тигилип турсызлар? 13 Ибрайымның, Ысақтың, Яқыптың Ќудайы, бизиң ата-бабаларымыздың Ќудайы Ѳз хызметшиси Ийсаны уллылады. Сизлер Оны услап бердиңлер ҳәм Пилат Оны босатыўға қарар еткенде, Оннан Пилаттың алдында ўаз кештиңлер. 14 Мухаддес ҳәм ҳақ Адамнан ўаз кешип, бир адам ѳлтириўшиниң ѳзлериңизге босатылып берилиўин талап еттиңлер. 15 Сизлер Ѳмир Ийесин ѳлтирдиңлер, бирақ Ќудай Оны ѳлимнен тирилтти. Бизлер буған гүўамыз. 16 Сизлер кѳрген ҳәм таныйтуғын бул адам Ийсаның аты менен, Оның атына деген исеним менен шыпа тапты. Ҳәммеңиздиң кѳз алдыңызда оған толық шыпа берген Ийсаға деген исеним еди. 17 Енди туўысқанларым, сизлердиң бул исти басшыларыңыз сыяқлы билмей ислегениңизди билемен. 18 Бирақ барлық пайғамбарлар арқалы Ѳз Масихының азап шегетуғынын алдын ала билдирген Ќудай Ѳз сѳзин усылай әмелге асырды. 19 - 20 Солай етип, тәўбе етиңлер ҳәм гүналарыңыздың жуўылыўы ушын Ќудайға қайтыңлар. Сонда Жаратқан Ийемиз сизлерге рәҳәтлениў ўақытларын береди ҳәм сизлер ушын алдын ала тайынланған Масихты, яғный Ийсаны жибереди. 21 Ќудайдың әййемнен мухаддес пайғамбарлары арқалы айтқанындай, ҳәмме нәрсениң ѳз қәлпине келиўине дейин Ийса аспанда болыўы керек. 22 Ѳйткени Муўса былай деген еди: «Ќудай Ийемиз сизлер ушын туўысқанларыңыздың арасынан мен сыяқлы бир пайғамбарды шығарады. Оның айтқан ҳәр бир сѳзин тыңлаңлар. 23 Сол пайғамбарды тыңламаған ҳәр бир адам Ќудайдың халқы арасынан жоқ етиледи». 24 Самуел пайғамбардан баслап, оннан кейин келип сѳйлеген пайғамбарлардың ҳәммеси де усы күнлер ҳаққында болжаған еди. 25 Сизлер пайғамбарлардың ҳәм Ќудайдың ата-бабаларыңыз бенен дүзген келисиминиң мийрасхорларысызлар. Себеби Ќудай Ибрайымға былай деген еди: «Сениң әўладың арқалы жер жүзиндеги ҳәмме халықлар жарылқанады». 26 Ҳәр бириңизди жаман жолдан қайтарып, сизлерди жарылқаў ушын, Ќудай Ѳзи тайынлаған хызметшисин ең алды менен сизлерге жиберди.

Елшилер 4

1 Петр менен Юхан халыққа сѳйлеп турғанда, руўханийлер, Ибадатхана сақшыларының басшысы ҳәм саддукейлер олардың жанына топарласып келди. 2 Ѳйткени олардың халыққа тәлим берип, Ийсаның мысалында ѳлилердиң қайта тирилетуғынын жәриялағанына қатты ашыўлы еди. 3 Сонлықтан олар Петр менен Юханды услап алды да, ертеңге дейин қамап таслады. Себеби күн кеш болып қалған еди. 4 Бирақ, елшилердиң сѳзин еситкен адамлардың кѳбиси исенди. Исенген ер адамлардың саны бес мыңға шамалас еди. 5 Келеси күни яҳудий басшылары, ақсақаллар ҳәм диний муғаллимлер Ерусалимге жыйналды. 6 Бас руўханий Ханна менен Каяфа, Юхан, Искендер ҳәм бас руўханийдиң урпағынан болған басқа адамлар да сол жерде еди. 7 Олар Петр менен Юханды ортаға турғызып, олардан: – Сизлер буны қандай күш пенен ҳәм кимниң аты менен иследиңлер? – деп сорады. 8 Сонда Петр Мухаддес Руўхқа толып былай деди: – Халық басшылары ҳәм ақсақаллар! 9 Бул ләң адамға исленген жақсылық ҳәм оның қалай шыпа тапқаны ҳаққында бизлер бүгин тергелип атырған болсақ, 10 онда сизлердиң ҳәммеңиз ҳәм пүткил Израил халқы мынаны билип қойыңлар: бул адам сизлер атанақ ағашқа шегелеген, бирақ Ќудай ѳлимнен қайта тирилткен Насыралы Ийса Масихтың атының қүдирети менен сап-саў болып, алдыңызда тур. 11 Усы Ийса Мухаддес Жазыўда айтылғандай: «Сиз, қурылысшылар тәрепинен керексиз деп тасланып, Бирақ, үйдиң мүйешиниң тийкарғы тасы болған тас». 12 Ийсадан басқа ҳеш ким арқалы қутқарылыў жоқ. Ќутқарылыўымыз ушын аспан астында адамларға берилген басқа ҳеш бир ат жоқ. 13 Кеңес ағзалары Петр менен Юханның билимсиз ҳәм қарапайым адамлар екенин байқап, олардың батыллығын кѳргенде таң қалысты. Олардың Ийса менен бирге болғанын билди. 14 Бирақ шыпа тапқан адамның Петр ҳәм Юхан менен турғанын кѳрип, оларға қарсы ҳеш нәрсе айта алмады. 15 Солай етип, кеңес ағзалары оларға сыртқа шығып кетиўди буйырды да, соңынан ѳз ара кеңесе баслап: 16 – Бул адамларға не ислесек екен? Ерусалимде жасайтуғын ҳәр бир адам олардың анық кәрамат ислегенин биледи-ғо. Бизлер буны бийкарлай алмаймыз. 17 Бирақ, бул хабардың халық арасында және де кѳбирек жайылмаўы ушын, буннан былай Ийсаның аты менен ҳеш кимге ҳеш қашан сѳйлемеңлер деп, қорқытып қояйық, – дести. 18 Соңынан оларды шақырып алып, Ийсаның аты менен ҳеш нәрсе айтпаўларын ҳәм үйретпеўлерин буйырды. 19 Бирақ, Петр менен Юхан оларға жуўап берип: – Ѳзлериңиз ойлап кѳриң: Ќудайдың сѳзлеринен гѳре, сизлердиң сѳзлериңизди тыңлаў Ќудай алдында дурыс болар ма екен? 20 Бизлер кѳргенлеримизди ҳәм еситкенлеримизди айтпай тура алмаймыз, – деди. 21 Кеңес ағзалары жазалаў ушын ҳеш қандай себеп таба алмағанлықтан, оларды және қорқытты да, босатып жиберди. Ѳйткени болған ўақыя ушын пүткил халық Ќудайға алғыслар айтып турған еди. 22 Себеби кәраматлы шыпа нәтийжесинде жазылған адамның жасы қырықтан асқан еди. 23 Петр менен Юхан босатылғаннан соң жолдасларына барып, бас руўханийлер менен ақсақаллардың ѳзлерине айтқан сѳзлериниң ҳәммесин хабарлады. 24 Олар буны еситкенде, бир аўыздан Ќудайға қарата бәлент даўыс пенен былай деди: – О, Ќүдиретли Ийемиз! Аспанды, жерди, теңизди ҳәм олардың ишиндегилердиң ҳәммесин Сен жаратқансаң. 25 Ѳз хызметшиң бабамыз Даўыттың аўзы менен Мухаддес Руўх арқалы былай деген едиң: «Миллетлер неге қозғалаң кѳтерди? Халықлар неге пушқа шығатуғын жобалар дүзди? 26 Жер жүзиниң патшалары бас кѳтерди, Ҳүкимдарлар бирге жыйналып, Жаратқан Ийемизге ҳәм Ол тайынлаған Масихқа қарсы турды». 27 Ҳақыйқаттан да, Ҳирод пенен Понтий Пилат бул қалада басқа миллетлер ҳәм Израил халқы менен бирге Сен тайынлаған мухаддес хызметшиң Ийсаға қарсы топланды. 28 Олар буны Сениң қүдиретиң ҳәм еркиң менен алдын ала белгиленгенлерди әмелге асырыў ушын иследи. 29 Енди, О Ийемиз, олардың айбат етиўлерине нәзер салып, Сениң сѳзиңди толық мәртлик пенен айтыўға Ѳз қулларыңа күш-қуўат бере гѳр! 30 Мухаддес хызметшиң Ийсаның аты менен аўырыўларға шыпа бериў ушын, кәраматлы белгилер ҳәм таң қаларлық ислер ислеў ушын қүдиретиңди кѳрсете гѳр! 31 Дуўа етип болғанда, олар жыйналған жер силкинип кетти. Ҳәммеси Мухаддес Руўхқа толып, Ќудайдың сѳзин мәртлик пенен айта баслады. 32 Исениўшилердиң жыйнағындағы ҳәмме адам бир жан, бир тән еди. Ҳеш қайсысы да ѳз мал-мүлкин «меники» демейтуғын еди. Ал ҳәмме нәрсесин орталыққа қойды. 33 Елшилер Ийемиз Ийсаның қайта тирилгени ҳаққында күшли жигер менен, тәсирли түрде гүўалық беретуғын еди ҳәм олардың ҳәммеси Ќудайдың уллы мийримине ийе еди. 34 Олардың арасында жоқшылықта жасайтуғын адам болған жоқ. Ѳйткени жерлери ямаса үйлери барлар оларды сататуғын еди. Түскен ақшаларын алып келип, 35 елшилердиң қолына салатуғын еди. Ақшалар ҳәр кимге мүтәжлигине қарай үлестирилетуғын еди. 36 Мысалы: Лебий урыўынан шыққан Юсуп деген кипрлы бир адам бар еди. Елшилер оған Барнаба, яғный «Жубаныш бериўши» дегенди аңлататуғын ат берген еди. 37 Ол ѳзине тийисли жерди сатты да, ақшасын әкелип, елшилердиң қолына салды.

Елшилер 5

1 Ал Ханания атлы адам ҳаялы Сафира менен мал-мүлкин сатып, 2 ақшаның бир бѳлегин жасырып қалды да, қалған бѳлегин елшилердиң қолына әкелип салды. Буннан оның ҳаялының да хабары бар еди. 3 Сонда Петр оған былай деди: – Ханания, неге шайтанға жүрегиңнен орын берип, Мухаддес Руўхты алдадың ҳәм сатылған жердиң ақшасының бир бѳлегин ѳзиңе алып қалдың? 4 Жер сатылмай-ақ саған тийисли емес пе еди? Сатылғаннан соң да, ақшасын қәлегениңше жумсаўға еркли емес пе едиң? Неге бундай ис ислеўге нийет еттиң? Сен адамларды емес, Ќудайды алдадың-ғо. 5 Ханания бул сѳзлерди еситиўден-ақ жерге жығылып, жан тапсырды. Буны еситкенлердиң ҳәммесин күшли қорқыныш бийледи. 6 Жас жигитлер орынларынан турып, оның денесин кепинледи де, алып кетип жерледи. 7 Арадан шама менен үш сааттай ѳткенде, болған ўақыядан хабарсыз Хананияның ҳаялы ишке кирип келди. 8 Петр оған: – Маған айтшы, жерди усынша ақшаға саттыңлар ма? – деди. – Аўа, соған, – деди ҳаял. 9 Петр оған былай деди: – Неге Ийемиздиң Руўхын сынап кѳриўге келистиңлер? Єнекей, күйеўиңди жерлегенлер есиктен кирип киятыр. Олар сени де алып кетеди. 10 Ҳаял сол ўақытта-ақ Петрдиң аяғына жығылып, жан тапсырды. Ишке кирген жас жигитлер оның ѳлип қалғанын кѳрип, сыртқа алып кетти де, күйеўиниң қасына жерледи. 11 Пүткил исениўшилер жәмәәтин ҳәм болған ўақыяларды еситкенлердиң ҳәммесин күшли қорқыныш бийледи. 12 Халық арасында елшилер арқалы кѳп кәраматлы белгилер кѳрсетилип, таң қаларлық ислер исленетуғын еди. Исениўшилердиң ҳәммеси Сулайманның айўанында жыйналып туратуғын еди. 13 Сырттан оларға қосылыўға ҳеш кимниң батылы бармайтуғын еди, бирақ халық оларға кѳп алғыслар айтатуғын еди. 14 Және де, Ийемизге исенип, исениўшилерге қосылған ер ҳәм ҳаяллардың саны барған сайын арта берди. 15 Ҳәтте, Петр ѳтип баратырғанда, ҳеш болмаса оның саясы аўырыўлардың бириниң үстине түссин деп, оларды кѳшелерге шығарып, кәтлер ҳәм тѳсеклердиң үстилерине жатқызып қойды. 16 Ерусалимниң дѳгерегиндеги қалашалардан да кѳп адамлар жыйналып, аўырыўларды ҳәм жаўыз руўхлардан азап шеккенлерди алып келетуғын еди. Олардың ҳәммеси шыпа табатуғын еди. 17 Сонда бас руўханий ҳәм оның тәрепдарларының ҳәммеси, яғный саддукей топарының ағзаларының қызғаныштан ишлери жанып, 18 елшилерди услатты да, мәмлекет қамақханасына қаматып таслады. 19 Бирақ түнде Ийемиздиң бир периштеси қамақхананың қапыларын ашып, оларды сыртқа шығарды да: 20 – Барыңлар, Ибадатханада турып, бул жаңа ѳмир туўралы сѳзлердиң барлығын халыққа айтыңлар, – деди. 21 Елшилер айтылғанды тыңлап, таң сәҳәрде Ибадатханаға барды да, тәлим бере баслады. Сол ўақытта бас руўханий ҳәм оның тәрепдарлары келип, жоқарғы кеңестиң адамларын, яғный Израил халқының барлық ақсақалларын жыйналыўға шақырды ҳәм елшилерди алып келиў ушын қамақханаға адам жиберди. 22 Бирақ, сақшылар қамақханаға барғанда елшилерди таппай, излерине қайтып келди де, мыналарды хабарлады: 23 – Ќамақхананың беккем етип жабылғанын, қапылардың аўзында қараўыллардың турғанын кѳрдик. Бирақ, қапыларды ашқанымызда, иштен ҳеш кимди таппадық. 24 Бул сѳзлерди еситкен Ибадатхана сақшыларының басшысы менен бас руўханийлер: «Бул не болғаны» десип, албырасып қалды. 25 Сонда олардың қасына бир адам келип: – Єне, сизлер қамаққа салған адамлар Ибадатханада тәлим берип тур, – деп хабарлады. 26 Солай етип, сақшылардың басшысы сақшылар менен бирге кетип, елшилерди алып келди. Бирақ халықтың ѳзлерин тас пенен урыўынан қорқып, оларға зорлық ислемеди. 27 Олар елшилерди алып келип, жоқарғы кеңестиң алдында турғызып қойды. Бас руўханий елшилерди сораўға тутып: 28 – Бул ат пенен тәлим бермең, деп қатаң буйырған едик-ғо. Бирақ сизлер ѳз тәлийматыңызды пүткил Ерусалим қаласына жайыпсызлар. Бул Адамның қанының тѳгилиўине де бизлерди жуўапкер қылмақшысызлар, – деди. 29 Петр менен басқа елшилер былай деп жуўап берди: – Адамларға емес, Ќудайға бойсыныў тийис! 30 Ата-бабаларымыздың Ќудайы сизлер атанақ ағашқа шегелеп ѳлтирген Ийсаны қайта тирилтти. 31 Израилдың тәўбе етип, гүналарының кеширилиўи ушын, Ќудай Оны Кѳсем ҳәм Ќутқарыўшы қылып, Ѳзиниң оң тәрепине кѳтерди. 32 Бизлер бул ислердиң гүўасымыз. Сондай-ақ, Ќудайдың Ѳзине бойсынатуғынларға беретуғын Мухаддес Руўхы да буларға гүўа. 33 Жоқарғы кеңес ағзалары буны еситкенде ашыўға минип, елшилерди ѳлтирмекши болды. 34 Бирақ, пүткил халықтың ҳүрметине ийе болған нызам муғаллими Гамалиел атлы бир парисей кеңесте орнынан турып, елшилерди аз-маз ўақытқа сыртқа шығарып турыўды буйырды. 35 Соңынан ол кеңес ағзаларына былай деди: – Израиллылар! Бул адамларға ислейжақ исиңизди абайлап ислеңлер. 36 Себеби буннан бурын ѳзин уллы деп есаплаған Теудас атлы бир адам шыққан еди. Оған тѳрт жүзге шамалас адам қосылды. Бирақ ол ѳлтирилип, изине ергенлердиң ҳәммеси тарқап, жоқ болып кетти. 37 Оннан соң, халықтың есабы алынған күнлерде галилалы Яҳуда шығып, бир топар адамларды изине ертти. Ол да ѳлтирилип, изине ергенлердиң ҳәммеси тарқап кетти. 38 Сонлықтан енди сизлерге айтатуғыным мынаў: бул адамларға тиймеңлер, оларды тынышына қойыңлар. Ѳйткени бул ис-ҳәрекет адамлардан болса, ол иске аспайды. 39 Бирақ Ќудайдан болса, бул адамларды жоқ қыла алмайсызлар. Және де, Ќудайға қарсы урысыўшы болып қалыўыңыз да мүмкин. 40 Кеңес ағзалары Гамалиелдиң мәсләҳәтин қабыл етти де, елшилерди ишке шақыртып, оларды қамшылатты ҳәм Ийсаның аты менен ўаз айтпаўды буйырып, босатып жиберди. 41 Елшилер Ийсаның аты себепли масқараланыўға миясар болғаны ушын жоқарғы кеңестен қуўанышлы түрде шығып кетти. 42 Олар ҳәр күни Ибадатханада ҳәм үйме-үй тәлим бериўин, Ийсаның Масих екени ҳаққында Хош Хабарды жәриялаўын тоқтатқан жоқ.

Елшилер 6

1 Масихтың шәкиртлериниң саны ѳсип атырған сол күнлерде грекше сѳйлейтуғын исениўши яҳудийлер тәрепинен еврейше сѳйлейтуғын исениўши яҳудийлерге қарсы наразылық пайда болды. Себеби күнделикли жәрдем бѳлистирилгенде, олардың жесирлерине кеўил аўдарылмайтуғын еди. 2 Сонда он еки елши ҳәмме шәкиртлерди бир жерге жыйнап: – Ќудайдың сѳзин жәриялаў исин таслап, дастурхан басында хызмет еткенимиз дурыс болмас. 3 Туўысқанларым! Араңызда жақсы аты шыққан, Мухаддес Руўх пенен даналыққа толған жети адамды таңлаңлар. Оларға усы исти тапсырайық. 4 Ал бизлер ѳзлеримизди дуўа етиўге ҳәм Ќудайдың сѳзин жәриялаўға бағышлайық, – деди. 5 Бул сѳз пүткил жәмәәтке унады. Олар исеними күшли ҳәм Мухаддес Руўхқа толы болған Степанды, және де Филипти, Прохорды, Никанорды, Тимонды, Парменди ҳәм яҳудий динине ѳткен антиохиялы Николасты сайлап, 6 елшилердиң алдында турғызды. Елшилер дуўа етип, олардың үстилерине қолларын қойды. 7 Солай етип, Ќудайдың сѳзи жайылып, Ерусалимдеги шәкиртлердиң саны кѳбейе берди. Руўханийлердиң кѳбиси де елшилердиң тәлимин қабыл алып, исене баслады. 8 Ќудайдың мийрими менен қүдиретине толы болған Степан халық арасында уллы таң қаларлық нәрселер ҳәм кәраматлы белгилер кѳрсететуғын еди. 9 Деген менен, киренели, искендериялы ҳәм Киликия менен Азиядан болған адамлардың «Еркинлер мәжилисханасы» деген мәжилисхананың айырым ағзалары Степанға қарсы шығып, оның менен тартыса баслады. 10 Бирақ ол даналық ҳәм Мухаддес Руўх пенен сѳйлегенликтен, олар қарсы тура алмады. 11 Сонда олар бир неше адамды үгитлеп: «Оның Муўсаға ҳәм Ќудайға тил тийгизгенин еситтик», – деп айтқызды. 12 Солай етип, олар халықты, ақсақалларды ҳәм диний муғаллимлерди ѳшегистирип, бас салып Степанды услады да, оны жоқарғы кеңестиң алдына алып келди. 13 Олар әкелген жалған гүўалар: – Мына адам Ибадатханаға ҳәм Муўсаның Нызамына үзликсиз қарсы сѳйлеп жүр. 14 Бизлер оның: «Насыралы Ийса Ибадатхананы жоқ қылады, Муўсаның бизлерге берген үрп-әдетлерин ѳзгертеди», – дегенин еситтик, – деди. 15 Жоқарғы кеңесте отырғанлардың ҳәммеси Степанның жүзине тигилип қарап, оның жүзиниң периштениң жүзине уқсас екенин кѳрди.

Елшилер 7

1 Сонда бас руўханий Степаннан: – Усы дурыс па? – деп сорады. 2 Степан былай деп жуўап берди: – Туўысқанларым ҳәм ағаларым, маған қулақ салыңлар! Бабамыз Ибрайым Харанға кѳшип орналаспастан бурын Месопотамияда болған ўақтында уллы Ќудай оған кѳринип: 3 «Елиңди ҳәм ағайин-туўғанларыңды қалдырып, Мен саған кѳрсететуғын елге бар», – деген еди. 4 Солай етип, Ибрайым халдейлилердиң елинен шығып, Харанға орналасты. Єкесиниң ѳлиминен кейин, Ќудай оны сол жерден алып, ҳәзир сизлер жасап атырған бул елге кѳширди. 5 Деген менен, Ќудай бул жерде оған ҳеш қандай мийрас, бир қарыс жер де бермеген еди. Бирақ, сол ўақытта Ибрайымның баласы жоқ болса да, Ќудай бул жерди оған ҳәм оның урпақларына мүлик қылып беретуғынын ўәде еткен еди. 6 Және де, Ќудай оған былай деген еди: «Сениң урпақларың жат жерде жат болып, тѳрт жүз жыл қуллықта жасайды ҳәм зулымлық кѳреди. 7 Бирақ Мен оларды қул еткен халықты жазалайман. Буннан соң, олар сол жерден шығып, Маған бул жерде сыйынады». 8 Соңынан Ќудай Ибрайым менен мухаддес келисим дүзип, сүннетлеў рәсимин оның белгиси қылды. Солай етип, Ибрайым Ысақтың әкеси болып, оны сегизинши күни сүннет етти. Ысақ Яқыптың, Яқып он еки уллы аталарымыздың әкеси болды. 9 Юсупты күнлеген аталарымыз оны Мысырға сатып жиберди. Бирақ Ќудай оның менен бирге болып, 10 барлық қыйыншылықларынан қутқарды. Мысыр патшасы Фараонның алдында оған даналық ҳәм мийрим-шәпәәтлик берди. Фараон оны Мысырдың ҳәм сарайындағы барлық адамлардың үстинен басшы қылып қойды. 11 Соңынан пүткил Мысыр ҳәм Канан еллеринде ашлық болып, үлкен қыйыншылықлар басланды. Ата-бабаларымыз жеўге аўқат таба алмай қалды. 12 Мысырда ғәлле бар екенин еситкен Яқып аталарымызды сол жаққа биринши мәрте жоллады. 13 Олар Мысырға екинши мәрте келгенде, Юсуп туўысқанларына ѳзиниң ким екенин танытты ҳәм Фараонға оның шығысы белгили болды. 14 Юсуп әкеси Яқыпты ҳәм барлығы жетпис бес адамнан ибарат болған ҳәмме ағайин-туўғанларын ѳзине шақыртып алды. 15 Солай етип, Яқып Мысырға кѳшип кетти. Оның ѳзи де, ата-бабаларымыз да сол жерде қайтыс болды. 16 Олардың сүйеги Шикемге алып келинип, Ибрайымның сол жерде Хамордың улларынан гүмис ақшаға сатып алған қәбирине қойылды. 17 Ќудайдың Ибрайымға берген ўәдесиниң орынланатуғын ўақты жақынлағанда, Мысырдағы халқымыздың саны жүдә кѳбейип қалған еди. 18 Сол ўақытта Мысырда Юсупты танымайтуғын басқа бир патша тахтқа отырды. 19 Ол халқымыздан ҳийлекерлик пенен пайдаланып, зулымлық иследи ҳәм олардың жаңа туўылған балаларының тири қалмаўы ушын далаға таслаўға мәжбүрледи. 20 Сол ўақытта Муўса дүньяға келди. Ол жүдә сулыў бала болып, үш ай әкесиниң үйинде бағылды. 21 Ол далаға тасланғанда, оны Фараонның қызы таўып алып, ѳз баласындай қылып тәрбиялап ѳсирди. 22 Муўса мысырлылардың барлық билим тараўларынан тәлим алып, сѳзинде де, исинде де күшли болды. 23 Ол қырық жасқа толғанда, оның кеўлинде ѳз туўысқанлары болған израиллылардың жағдайын барып кѳриў нийети пайда болды. 24 Олардың бирине әдилсизлик исленгенин кѳрген Муўса оны жақлады да, әдилсизлик ислеген мысырлыны ѳлтирип, зулымлық кѳрген адам ушын ѳш алды. 25 Ол: «Ќудайдың мен арқалы ѳзлерин қутқаратуғынын туўысқанларым түсинер», – деп ойлаған еди. Бирақ олар түсинбеди. 26 Ертеңине Муўса тѳбелесип атырған еки израиллыны ушыратып қалғанда, оларды жарастырмақшы болып: – Жигитлер, сизлер туўысқансыз-ғо. Неге бир-бириңизге жәбир берип атырсызлар? – деди. 27 Бирақ, жақынына жәбир берген адам Муўсаны ийтерип жиберип: – Ким сени бизлердиң үстимизден басшы ҳәм қазы қылып қойды? 28 Кеше мысырлыны ѳлтиргениңдей, мени де ѳлтирмекшимисең? – деди. 29 Бул сѳзди еситкенде Муўса Мидиян елине қашып кетип, сол жат жерде жасады. Ол сол жерде еки балалы болды. 30 Ќырық жыл ѳткеннен соң, Синай таўының дѳгерегиндеги шѳлде, жанып турған путаның жалынында Муўсаға бир периште кѳринди. 31 Муўса бул кѳриниске таң қалды. Анықлап кѳриў ушын жақынлағанда, Жаратқан Ийемиздиң: 32 «Мен сениң ата-бабаларыңның Ќудайыман, Ибрайымның, Ысақтың, Яқыптың Ќудайыман», – деген даўысы еситилди. Муўса қорққанынан қалтырап, қараўға жүрексине алмады. 33 Соңынан Жаратқан Ийемиз оған былай деди: «Аяқ кийимиңди шеш! Ѳйткени сен турған жер мухаддес. 34 Мен халқымның Мысырда азап-ақырет шегип атырғанын кѳрдим, оның наласын еситип, оны қутқарыў ушын аспаннан түстим. Енди бар, Мен сени Мысырға жиберемен». 35 Бул: «Ким сени басшы ҳәм қазы қылып қойды?» – деп адамлар тән алмаған – сол Муўса еди. Ќудай оны путада кѳринген периште арқалы басшы ҳәм қутқарыўшы қылып жиберди. 36 Мысырда, Ќызыл теңизде ҳәм қырық жыл бойы шѳлде таң қаларлық нәрселер ҳәм кәраматлы белгилер кѳрсетип, халықты Мысырдан шығарған усы Муўса еди. 37 Израил улларына: «Ќудай сизлерге ѳз туўысқанларыңыздың арасынан мен сыяқлы бир пайғамбарды шығарады», – деген де – усы Муўса еди. 38 Синай таўында ѳзине сѳйлеген периштениң сѳзлерин ата-бабаларымызға жеткизген ҳәм шѳлде жыйналған Израил халқы менен бирге болған да сол еди. Ол бизлерге жеткизиў ушын Ќудайдың тири сѳзлерин алған еди. 39 Бирақ, ата-бабаларымыз оған бойсыныўды қәлемеди ҳәм оны тән алмай, кеўиллери Мысырға аўды. 40 Олар Харонға: «Бизлерди баслап жүретуғын қудайлардың мүсинлерин соғып бер, себеби бизлерди Мысыр елинен шығарған сол Муўсаға не болғанын билмеймиз», – деди. 41 Сол күнлерде олар бузаўдың мүсинин соғып, сол бутқа қурбанлық берди. Олар ѳз қоллары менен соққан бутқа қуўанып, кеўил кѳтеристи. 42 Сонлықтан Ќудай олардан жүзин терис бурып, оларды аспан денелерине табыныўға таслап қойды. Бул пайғамбарлардың китабында жазылғандай болды: «Ҳәй, Израил халқы! Сизлер шѳлде қырық жыл бойы, Маған қурбанлық ҳәм сыйлар бердиңиз бе? 43 Ѳзлериңиз табыныў ушын ислеген бутларды: Молохтың шатырын ҳәм қудайыңыз Рефанның жулдызын кѳтерип жүрдиңлер-ғо. Сонлықтан Мен сизлерди Бабилонның аржағына сүргин қыламан». 44 Ата-бабаларымыздың шѳлде Гүўалық шатыры бар еди. Муўса оны ѳзине сѳйлеген Ќудайдың буйырғанындай, кѳрген үлги бойынша ислеген еди. 45 Шатыр әўладтан-әўладқа ѳтип, ата-бабаларымыз Ешуаның басшылығында Ќудай қуўып жиберген халықлардың жерлерин ийелегенде, оны ѳзлери менен бирге алып жүрди. Шатыр Даўыттың заманына дейин болды. 46 Ќудай алдында мийримге ерискен Даўыт Яқыптың Ќудайы ушын мәкан қурыўға рухсат сорады. 47 Бирақ, Ќудай ушын үй салған Сулайман болды. 48 Деген менен, Ќүдиретли Ќудай адамның қолы менен салынған мәканларда жасамайды. Ол пайғамбар арқалы былай деген еди: 49 «Аспан – Мениң тахтым, Жер – аяқ басарым, Сизлер Маған қандай үй салып бережақсызлар? Мениң дем алатуғын орным қай жерде екен? 50 Булардың ҳәммесин Мениң қолым жаратпады ма?» 51 Ҳәй, ѳжетлер, шын кеўилден Ќудайға бойсынбайтуғынлар, Оның сѳзин тыңламайтуғынлар! Сизлер ата-бабаларыңызға уқсап, Мухаддес Руўхқа бәрқулла қарсы турасызлар. 52 Ата-бабаларыңыз пайғамбарлардың қайсы бирин қуўдаламады? Олар ҳақ Адамның келиўин алдын ала болжағанларды да ѳлтирди-ғо. Сизлер де енди Оған сатқынлық ислеп, Оны ѳлтирдиңлер. 53 Сизлер периштелер арқалы берилген Мухаддес Нызамды алсаңлар да, оны орынламадыңлар! 54 Кеңес ағзалары бул сѳзлерди еситкенде ашыўға минип, Степанға қарсы тислерин қайрады. 55 Ал Мухаддес Руўхқа толған Степан кѳзлерин аспанға тигип, Ќудайдың салтанатын ҳәм Ќудайдың оң тәрепинде турған Ийсаны кѳрди. 56 Сонда ол: – Ќараңлар, аспанның ашылғанын ҳәм Адам Улының Ќудайдың оң тәрепинде турғанын кѳрип турман, – деди. 57 Ал олар қулақларын жаўып, қатты қышқырысты. Ҳәммеси бирден Степанға топылды да, 58 оны қаланың сыртына сүйреп шығарып, оған тас ылақтыра баслады. Гүўалар ѳз кийимлерин Саул атлы бир жас жигиттиң аяғының жанына қойды. 59 Олар тас ылақтырып атырғанда, Степан: «Ийем Ийса, руўхымды қабыл ет», – деп дуўа етти. 60 Соңынан ол дизе бүкти де, бәлент даўыс пенен: «О Ийем, бул гүнаны олардың мойнына жүклеме!» – деди. Усыны айтып болып, ол жан тапсырды.

Елшилер 8

1 Степанның ѳлтирилиўин Саул да мақуллаған еди. Сол күнниң ѳзинде-ақ, Ерусалимдеги исениўшилер жәмәәтине қарсы күшли қуўдалаў басланды. Елшилерден басқа исениўшилердиң ҳәммеси Яҳудия менен Самария үлкелериниң ҳәмме жерлери бойлап тарқап кетти. 2 Айырым исениўши адамлар Степанды жерлеп, оны қатты азалады. 3 Бирақ Саул исениўшилер жәмәәтине қатты азап берди. Ол үйме-үй кирип, еркек пе, ҳаял ма, ҳәммесин сүйреп шығарып, қамаққа салдырды. 4 Ал тарқалып кеткен исениўшилер ел аралап, Ќудайдың сѳзин жәриялап жүрди. 5 Филип Самарияның бир қаласына келип, ол жердегилерге Масих ҳаққында жәриялады. 6 Филиптиң сѳзин еситкен ҳәм ол кѳрсеткен кәраматлы белгилерди кѳрген халық оның сѳзлерин дыққат пенен тыңлады. 7 Ѳйткени жин урған кѳп адамлардан жаўыз руўхлар қышқырысып шығып, кѳплеген ләң ҳәм ақсақ болғанлар шыпа табатуғын еди. 8 Солай етип, сол қала үлкен қуўанышқа бѳленди. 9 Сол қалада кѳп ўақытлардан бери сыйқыршылық пенен шуғылланатуғын, Самария халқын таң қалдырып киятырған ҳәм ѳзин уллы адам деп есаплайтуғын Симон атлы бир адам бар еди. 10 Ең қарапайым адамлардан баслап ең абырайлы адамларға дейин, ҳәммеси оны дыққат пенен тыңлап: «Онда уллы қүдирет деп аталатуғын Ќудайдың қүдирети бар», – дейтуғын еди. 11 Симон оларды кѳп ўақытлардан бери сыйқыршылық пенен таң қалдырып киятырғанлықтан, оны ҳәмме тыңлайтуғын еди. 12 Бирақ олар Ќудайдың Патшалығы ҳәм Ийса Масихтың аты ҳаққында Хош Хабарды жәриялаған Филиптиң сѳзлерине исенгенде, еркеклер де, ҳаяллар да суўға шомылдырылды. 13 Симонның ѳзи де исенип суўға шомылдырылғаннан соң, Филиптиң жанынан айырылмады. Кѳрсетилген белгилер ҳәм уллы кәраматларды кѳрип, ол таң қалды. 14 Ерусалимдеги елшилер самариялылардың Ќудайдың сѳзин қабыл еткенин еситип, оларға Петр менен Юханды жиберди. 15 Екеўи сол жерге барып, самариялы исениўшилердиң Мухаддес Руўхты алыўы ушын дуўа етти. 16 Себеби еле олардың ҳеш қайсысына Мухаддес Руўх түспеген болып, олар тек Ийемиз Ийсаның аты менен суўға шомылдырылған еди. 17 Петр менен Юхан олардың үстилерине қолларын қойып дуўа еткенде, олар Мухаддес Руўхты алды. 18 Елшилердиң бул қол қойыў ҳәрекети менен Мухаддес Руўх берилгенин кѳрген Симон оларға ақша усынып: 19 – Маған да усындай қүдирет бериңлер, мен кимниң үстине қолларымды қойсам да, ол Мухаддес Руўхты қабыл қылатуғын болсын, – деди. 20 Бирақ Петр оған былай деди: – Ќудайдың сыйын ақшаға сатып алыўды ойлағаның ушын, ақшаң ѳзиң менен бирге қурып кетсин. 21 Бул исте сениң пайың да, үлесиң де жоқ. Ѳйткени кеўлиң Ќудай алдында ҳақ емес. 22 Енди бул жаўыз нийетиң ушын тәўбе етип, Ийемизге жалбарын! Мүмкин, кеўлиңдеги бул нийетти Ол кеширер. 23 Себеби сениң ашшы қызғанышқа толы екениңди ҳәм жаманлықтың шырмаўында екениңди кѳрип турман. 24 Симон жуўап берип: – Мен ушын Ийеңизге сизлер дуўа етиңлер, айтқанларыңыздың ҳеш бири басыма түспесин, – деди. 25 Петр менен Юхан Ийемиздиң сѳзи ҳаққында гүўалық берип айтқаннан соң, Самарияның кѳп аўылларында Хош Хабарды жәриялап, Ерусалимге қайтты. 26 Сонда Ийемиздиң бир периштеси Филипке былай деди: – Орныңнан турып, қубла тәрепке, Ерусалимнен Газаға баратуғын шѳл жолына бар. 27 Филип орнынан турып, жолға шықты. Сол ўақытта Эфиопияның ҳаял патшасы Кандакияның ўәзирлеринен бири, оның барлық қазнасын басқаратуғын бир ақта сыйыныў ушын Ерусалимге барып, 28 сол жол менен қайтып киятыр еди. Ол арбасында Ийшая пайғамбардың китабын оқып отырған еди. 29 Мухаддес Руўх Филипке: – Барып, сол арбаға жақынлас, – деди. 30 Филип жуўырып арбаның қасына барғанда, оның Ийшая пайғамбардың китабын оқып отырғанын еситип: – Не оқып отырғаныңды түсинесең бе? – деп сорады. 31 Эфиопиялы: – Биреў маған жол-жорық кѳрсетпесе, қалай түсине аламан, – деди де, Филиптен арбаға минип отырыўды ѳтиниш етти. 32 Ол Мухаддес Жазыўдың мына жерин оқып отырған еди: «Ол қой сыяқлы баўызланыўға алып барылды, Жүн қырқыўшының алдында қозы қалай үндемей турса, Ол да солай аўзын ашпады. 33 Ол хорланып, әдил ҳүким алыўдан жуда болды. Оның урпақларын ким тилге алады? Ѳйткени Оның бул дүньядағы ѳмири таўсылды». 34 Ўәзир Филиптен: – Ѳтинемен, маған айтшы: пайғамбар ким туўралы айтып атыр? Ѳзи туўралы ма ямаса басқа биреў туўралы ма? – деп сорады. 35 Сонда Филип Мухаддес Жазыўдың усы жеринен баслап, Ийса ҳаққында Хош Хабарды оған айтып берди. 36 Олар жол жүрип киятырғанда, суў бар жерге келди. – Мине, бул жерде суў бар-ғо, суўға шомылдырылыўыма не тосқынлық қылады? – деди ўәзир. 38 Соңынан арбаны тоқтатыўды буйырды. Филип пенен екеўи суўға түсти ҳәм ол Филиптиң қолынан суўға шомылдырылды. 39 Олар суўдан шыққанда, Ийемиздиң Руўхы Филипти бирден алып кетип, ўәзир оны қайтып кѳрмеди. Солай болса да, ол қуўанышлы түрде жолын даўам етти. 40 Ал Филип Азот қаласында пайда болды. Ол Кесарияға барғанша барлық қалаларды аралап, Хош Хабарды жәриялап жүрди.

Елшилер 9

1 Ал Саул Ийемиздиң шәкиртлерине еле ѳлим қәўпин туўдырып жүрди. Ол бас руўханийге барды да, 2 Дамасктағы мәжилисханаларға хатлар жазып бериўин сорады. Сол жерде Ийсаның жолы менен жүрген еркек болсын, ҳаял болсын, тапса оларды услап, Ерусалимге алып келиў нийетинде еди. 3 Ол жол жүрип Дамаскқа жақынлағанда, тосаттан аспаннан түскен бир нур оның әтирапын жарқыратып жиберди. 4 Саул жерге жығылып: – Саул, Саул, сен неге Мени қуўдалап атырсаң? – деген даўысты еситти. 5 Саул: – Сен кимсең, Ийем? – деп сорады. – Мен – сен қуўдалап атырған Ийсаман. 6 Ал енди орныңнан турып, қалаға бар. Нени ислеў тийис екенлигиң саған айтылады, – деген даўыс еситилди. 7 Саул менен киятырғанлардың тиллери тутылып, тоқтап қалды. Себеби олар даўысты еситсе де, ҳеш кимди кѳрмеген еди. 8 Саул жерден турды. Бирақ кѳзлерин ашқанда, ҳеш нәрсе кѳре алмады. Сонлықтан олар оның қолынан услап, Дамаскқа жетеклеп апарды. 9 Оның кѳзлери үш күн бойы кѳрмей қалып, ҳеш нәрсе ишип жемеди. 10 Дамаскта Ханания атлы Ийсаның шәкирти бар еди. Ийемиз оған кѳринип: – Ханания, – деди. – Усы жердемен, Ийем, – деп жуўап берди ол. 11 Ийемиз оған: – Орныңнан тур да, «Туўры кѳше» деген кѳшеге барып, Яҳуданың үйиндеги Саул атлы бир тарсуслы адамды сора. Ол ҳәзир дуўа етип атыр. 12 Ол ѳзине кѳрсетилген аянда жанына Ханания атлы бир адамның келип, кѳзлериниң қайтадан кѳриўи ушын үстине қолларын қойып дуўа еткенин кѳрген еди, – деди. 13 Ханания жуўап берип: – Ийем! Бул адамның Сениң Ерусалимдеги мухаддеслериңе қанша жаманлық ислегенин мен кѳп адамлардан еситкен едим. 14 Бул жерге де ол Сениң атыңа сыйынатуғынлардың ҳәммесин тутқынға алыў ушын, бас руўханийлерден бийлик алып келген, – деди. 15 Ийемиз оған: – Бар! Ѳйткени Мен бул адамды атымды басқа миллетлерге, патшаларға ҳәм Израил улларына жеткизиў ушын таңладым. 16 Мениң атым ушын қаншама азап шегетуғынын Ѳзим оған кѳрсетемен, – деди. 17 Солай етип, Ханания барды да, сол үйге кирди ҳәм қолларын Саулдың үстине қойып: – Туўысқаным, Саул! Саған киятырған жолыңда кѳринген Ийемиз Ийса кѳзлериңниң ашылып, Мухаддес Руўхқа толыўың ушын мени жиберди, – деди. 18 Сол ўақытта-ақ кѳзлеринен перде түскендей болып, Саул және кѳре баслады. Ол орнынан турып, суўға шомылдырылды ҳәм 19 аўқат жеп, күшке енди. Саул бир неше күн Дамасктағы шәкиртлердиң жанында қалды. 20 Ол дәрҳал Ийсаның Ќудайдың Улы екенлигин мәжилисханаларда жәриялай баслады. 21 Оны еситкенлердиң ҳәммеси таң қалысып: «Мынаў Ерусалимде усы Ийсаның атына сыйынатуғынларды қырған адам емес пе? Ол бул жерге де сондай адамларды тутқын етип, бас руўханийлерге апарыў ушын келген жоқ па еди?» – дести. 22 Бирақ Саул күннен-күнге руўхый күшке толысып барды. Ийсаның Масих екенлиги ҳаққында дәлиллер келтирип, Дамаскта жасайтуғын яҳудийлерди таң қалдыратуғын еди. 23 Арадан кѳп күнлер ѳткенде, яҳудийлер Саулды ѳлтириўге тил бириктирди. 24 Бирақ, олардың бул нийети Саулға белгили болып қалды. Яҳудийлер оны ѳлтириў ушын күни-түни қаланың дәрўазасын аңлыды. 25 Деген менен, Саулдың шәкиртлери бир күни түнде оны себетке салды да, қаланың дийўалынан түсирип жиберди. 26 Саул Ерусалимге келип, сол жердеги шәкиртлерге қосылыўға тырысты. Бирақ оның Ийсаның шәкирти болғанына исенбей, олардың ҳәммеси оннан қорқатуғын еди. 27 Сонда Барнаба оны елшилерге ертип келди. Ол Саулдың жолда Ийемизди қалай кѳргенин, Ийемиздиң оның менен сѳйлескенин ҳәм оның Дамаскта қалай Ийсаның аты менен батыл түрде ўаз айтқанын оларға айтып берди. 28 Солай етип, Саул Ерусалимде олар менен бирге араласып, Ийемиздиң аты менен қорқпастан ўаз айтып жүрди. 29 Ол грекше сѳйлейтуғын яҳудийлер менен сѳйлесип, тартысатуғын еди. Ал олар Саулды ѳлтириўге ҳәрекет етти. 30 Туўысқанлар буны билгенде оны Кесарияға апарып, сол жерден Тарсусқа жиберди. 31 Солай етип, пүткил Яҳудия, Галила ҳәм Самария бойлап исениўшилер тынышлыққа еристи. Ийемизден қорқып жасаған жәмәәт беккемленип, Мухаддес Руўхтың қоллап-қуўатлаўы менен саны ѳсе берди. 32 Сонда Петр ел аралап жүрип, Лиддада жасайтуғын исениўшилерди кѳриўге келди. 33 Ол сол жерде ләң болып сегиз жылдан бери тѳсек тартып жатырған Еней атлы бир адамды кѳрди. 34 Петр оған: – Еней, Ийса Масих саған шыпа береди. Орныңнан турып, тѳсегиңди жыйна, – деди. Еней сол ўақытта-ақ орнынан турды. 35 Лидда ҳәм Шаронда жасайтуғынлардың дерлик ҳәммеси буны кѳрип, Ийемиздиң жолына түсти. 36 Яффада Ийсаның шәкирти болған Тавита атлы бир ҳаял бар еди. Тавита – грекше «Доркас», яғный «кийик» дегенди аңлатады. Ол ҳәмме ўақыт жақсылық ислеп, жарлыларға қайыр-садақа беретуғын еди. 37 Сол күнлери Тавита аўырып, қайтыс болды. Адамлар оның денесин жуўып, жоқарыдағы бѳлмеге қойды. 38 Лидда Яффаға жақын болғанлықтан, Петрдиң сол жерде екенин еситкен шәкиртлер оған еки адамды жиберип: «Тезирек бизлерге кел», – деп ѳтиниш етти. 39 Петр орнынан турып, олар менен бирге кетти. Үйге келгенде, оны жоқарыдағы бѳлмеге алып барды. Барлық жесир ҳаяллар Петрдиң әтирапына жыйналды. Олар жылап турып, Доркастың ѳзлери менен бирге жасаған ўақтында тиккен ишки кийимлери менен кѳйлеклерин оған кѳрсетти. 40 Петр ҳәммени сыртқа шығарып жиберди де, дизе бүгип, дуўа етти. Соңынан ѳлиге бурылып: – Тавита, орныңнан тур! – деди. Ҳаял кѳзлерин ашты да, Петрди кѳрип, тикейип отырды. 41 Петр қолын берип, оны орнынан турғызды. Соңынан исениўшилер менен жесир ҳаялларды шақырды да, тирилген Тавитаны оларға кѳрсетти. 42 Бул ўақыя туўралы хабар пүткил Яффаға мәлим болып, кѳп адамлар Ийемизге исенди. 43 Петр кѳп күн Яффада, Симон атлы тери ийлеўшиниң үйинде қалды.

Елшилер 10

1 Кесарияда «Италиян» деген әскерий бѳлимниң жүзбасысы болған Корнелий атлы бир адам бар еди. 2 Ол пүткил шаңарағы менен Ќудайдан қорқатуғын, диншил адам еди. Халыққа кѳп жәрдем берип, Ќудайға бәрқулла дуўа ететуғын еди. 3 Бир күни түстен кейин саат үшлер шамасында Ќудайдың бир периштесиниң оған келип: «Корнелий!» деп айтқанын ол бир аянда анық кѳрди. 4 Корнелийди қорқыныш бийлеп, ол кѳзлерин периштеге тикти де: – Неўе, Ийем? – деди. Периште оған жуўап берип: – Еткен дуўаларың менен берген қайыр-садақаларың Ќудайға жетип барды. Ќудай оларды есте сақлады. 5 Енди Яффаға адамларды жиберип, Петр деп аталатуғын Симон деген бир адамды шақырт. 6 Ол үйи теңиз жағасында жайласқан Симон атлы бир тери ийлеўшиниң үйинде қонақта, – деди. 7 Ѳзи менен сѳйлескен периште кеткенде, Корнелий хызметшилеринен екеўин ҳәм ѳз жәрдемшилериниң ишинен бир диншил әскерди шақырды. 8 Оларға ҳәммесин түсиндирип, Яффаға жиберди. 9 Ертеңине саат он екилер шамасында олар жол жүрип қалаға жақынласқанда, Петр дуўа етиў ушын тамның тѳбесине шықты. 10 Ол аш болып, аўқат жегиси келди. Аўқат таярланып атырғанда, айрықша жағдайға түсти. 11 Сонда ол аспанның ашылғанын ҳәм дастурхан сыяқлы бир нәрсениң тѳрт мүйеши асылған ҳалында жерге түсип киятырғанын кѳрди. 12 Оның ишинде ҳәр түрли тѳрт аяқлы жаныўарлар, жер баўырлаўшылар ҳәм аспан қуслары бар еди. 13 Бир даўыс оған: – Петр, тур. Сойып же, – деди. 14 – Яқ, Ийем. Мен ҳеш қашан ҳарам ямаса патас зат жеген емеспен, – деди Петр. 15 Даўыс және екинши рет еситилип, Петрге: – Ќудайдың ҳадаллағанын сен ҳарам деме! – деди. 16 Бул үш мәрте тәкирарланып, дастурхан дәрҳал аспанға кѳтерилип кетти. 17 Кѳрген аянының нени аңлататуғынын ойлап, Петр ҳайран болып турғанда, Корнелий жиберген адамлар Симонның үйин сорап, қапының алдында тоқтап қалды. 18 Олар даўыслап: – Петр деп аталатуғын Симон усы жерде турып атыр ма? – деп сорады. 19 Петр еле аян ҳаққында ойланып турғанда, Мухаддес Руўх оған: – Єне, үш адам сени излеп жүр. 20 Ќәне, орныңнан турып, тѳменге түс. Ҳеш екиленбестен, олар менен бирге кет. Себеби оларды Мен жибердим, – деди. 21 Петр тѳменге түсип, адамларға: – Сизлер излеп жүрген адам мен боламан. Ќандай жумыс пенен келдиңлер? – деди. 22 Олар Петрге: – Корнелий деген ҳақ ҳәм Ќудайдан қорқатуғын, пүткил яҳудийлер ҳүрмет ететуғын бир жүзбасы бар. Оған бир мухаддес периште сени үйине шақыртып, сѳзлериңди тыңлаўды буйырыпты, – деди. 23 Сонда Петр оларды ишке мирәт етип, мийман қылды. Ертеңине Петр турып, олар менен бирге жолға шықты. Яффадағы туўысқанлардың айырымлары да оның менен бирге кетти. 24 Олар келеси күни Кесарияға келди. Корнелий ағайин-туўғанларын ҳәм жақын досларын жыйнап, оларды күтип отырған еди. 25 Петр үйге киргенде, Корнелий оны қарсы алды да, аяқларына жығылып, оған табынды. 26 Бирақ Петр оны турғызып: – Тур, мен де адамман-ғо, – деди. 27 Петр Корнелий менен сѳйлесип ишке киргенде, кѳп адамлардың жыйналып отырғанын кѳрип, 28 оларға былай деди: – Яҳудий адамның басқа миллет адамы менен қарым-қатнаста болып, оған барыўы қадаған екенин билесизлер. Бирақ Ќудай маған ҳеш адамды ҳарам ҳәм иплас демеў кереклигин кѳрсеткен еди. 29 Сонлықтан шақырылғанымда бас тартпай усы жерге келдим. Енди мени не себептен шақырғаныңызды сораўыма бола ма? 30 Корнелий былай деди: – Тѳрт күн алдын усындай ўақытта, түстен кейин саат үште үйде дуўа етип отыр едим. Тосаттан жарқыраған кийимли бир адам алдымда пайда болып, 31 маған: «Корнелий! Ќудай сениң дуўаңды еситип, берген қайыр-садақаларыңды есте сақлады. 32 Яффаға адам жиберип, Петр деп аталатуғын Симонды шақырт. Ол теңиз жағасында жасайтуғын тери ийлеўши Симонның үйинде турып атыр», – деди. 33 Сонлықтан мен сизге дәрриў адам жолладым. Сиз де келип, жақсы қылдыңыз. Енди бизлер ҳәммемиз Ийемиздиң сизге буйырған ҳәр бир нәрсесин тыңлаў ушын Ќудай алдында отырмыз. 34 - 35 Сонда Петр былай деп сѳзин баслады: – Ќудайдың адамларды айырмайтуғынын, бирақ Ѳзинен қорққан ҳәм ҳақ ис ислеўши адамды миллетине қарамай қабыл ететуғынын ҳақыйқаттан түсинип турман. 36 Ќудай Израил халқына Ийса Масих арқалы тынышлық Хош Хабарын жәриялағанын билесизлер. Ийса Масих – ҳәр бир адамның Ийеси. 37 Яқыя суўға шомылдырылыўды жәриялағаннан соң, Галиладан баслап пүткил Яҳудияда болған мына ўақыялардан да хабарыңыз бар: 38 Ќудай Насыралы Ийсаға Мухаддес Руўх ҳәм қүдирет берип, хызметке тайынлады. Ийса ҳәмме жерди айланып жақсылық иследи, шайтанның қол астында болғанлардың ҳәммесине шыпа берди. Ѳйткени Ќудай Оның менен бирге еди. 39 Ийсаның яҳудийлердиң үлкесинде ҳәм Ерусалимде ислеген ислериниң ҳәммесине бизлер гүўамыз. Адамлар Оны атанақ ағашқа шегелеп ѳлтирген еди. 40 Бирақ Ќудай Ийсаны үшинши күни ѳлимнен тирилтти ҳәм Оның адамларға кѳриниўине жол қойды. 41 Ол адамлардың ҳәммесине емес, ал Ќудайдың алдын ала таңлаған гүўаларына, яғный бизлерге, ѳлимнен қайта тирилгеннен кейин Ѳзи менен бирге ишип-жегенлерге кѳринди. 42 Ол Ѳзиниң Ќудай тәрепинен тирилерди ҳәм ѳлилерди ҳүким етиўши болып тайынланғанын халыққа жәриялаўымызды ҳәм бул ҳаққында гүўалық бериўимизди буйырды. 43 Пайғамбарлардың ҳәммеси Ийса ҳаққында гүўалық берип, Оған исенген ҳәр бир адамның гүналары Оның аты менен кеширилетуғынын айтқан еди. 44 Петр еле усы сѳзлерди сѳйлеп турғанда, Ќудайдың сѳзлерин еситкен ҳәр бир адамның үстине Мухаддес Руўх түсти. 45 Петр менен бирге келген исениўши яҳудийлер Мухаддес Руўхтың сыйы басқа миллет адамларының үстилерине де жаўғанына таң қалысты. 46 Себеби олардың басқа тиллерде сѳйлеп, Ќудайды алғыслап турғанын еситти. Сонда Петр: 47 – Булар да анық бизлер сыяқлы Мухаддес Руўхты алды. Олардың суўға шомылдырылыўына ким қадаған ете алады? – деди. 48 Солай етип, Петр олардың Ийса Масихтың аты менен суўға шомылдырылыўын буйырды. Соңынан олар Петрден бир неше күн қалыўын ѳтиниш етти.

Елшилер 11

1 Елшилер менен Яҳудиядағы туўысқанлар басқа миллетлердиң де Ќудайдың сѳзин қабыл еткенин еситти. 2 Сонлықтан Петр Ерусалимге келгенде, сүннетли исениўшилер оны айыплап: 3 – Сен сүннетсиз адамлардың үйине барып, олар менен бирге ас ишипсең! – деди. 4 Сонда Петр сѳз баслап, болған ўақыяны избе-излик пенен айтып берди: 5 – Мен Яффа қаласында дуўа етип отырған едим. Айрықша жағдайға түсип, бир аян кѳрдим: дастурханға уқсаған бир нәрсе тѳрт мүйеши асылған ҳалында аспаннан түсип, мениң жаныма дейин келди. 6 Кѳзлеримди тигип, дастурханға дыққат пенен қарадым. Дастурханның ишинде жер жүзинде жасаўшы тѳрт аяқлы жаныўарларды, жабайы ҳайўанларды, жер баўырлаўшыларды ҳәм аспан қусларын кѳрдим. 7 Сонда маған бир даўыстың: «Петр, тур. Сойып же», – дегенин еситтим. 8 «Яқ, Ийем! Аўзыма ҳеш қашан ҳарам ямаса патас нәрсе алғаным жоқ», – дедим. 9 Даўыс аспаннан екинши мәрте еситилип: «Ќудайдың ҳадаллағанын сен ҳарам деме!» – деди. 10 Бул үш мәрте тәкирарланды. Соңынан ҳәммеси және аспанға алынды. 11 Тап сол ўақытта Кесариядан маған жиберилген үш адам мен болып атырған үйдиң алдында турған еди. 12 Мухаддес Руўх маған ҳеш екиленбей олар менен кетиўди айтты. Бул алты туўысқанымыз да мениң менен бирге шығып, сол адамның үйине бардық. 13 Ол бизлерге қалайынша бир периштени кѳргенин айтып берди. Периште оның үйинде пайда болып, ѳзине: «Яффаға адам жоллап, Петр деп аталатуғын Симонды шақырт. 14 Ол саған сени ҳәм пүткил хожалығыңды қутқаратуғын сѳзлерди айтады», – депти. 15 Мен сѳйлей баслағаннан-ақ, ең баста бизлердиң үстимизге түскендей, олардың үстилерине де Мухаддес Руўх түсти. 16 Сонда Ийемиздиң мына сѳзлери ядыма түсти: «Яқыя суў менен шомылдырды, ал сизлер Мухаддес Руўх пенен шомылдырыласызлар». 17 Солай етип, Ќудай Ийемиз Ийса Масихқа исенетуғын бизлерге берген сыйын оларға да берсе, Ќудайға қарсы шығатуғындай мен ким болыппан? 18 Бул сѳзлерди еситип, олар тынышланды. Ќудайды алғыслап былай деди: – Демек, Ќудай басқа миллетлерге де тәўбе етип, мәңгилик ѳмирге ийе болыў мүмкиншилигин берипти. 19 Степан ѳлтирилген күннен басланған қуўдалаў себепли тарқалған исениўшилер Феникия, Кипр ҳәм Антиохияға шекем барды. Олар Ќудайдың сѳзин тек яҳудийлерге жәриялайтуғын еди. 20 Бирақ, олардың арасынан кипрлы ҳәм киренели айырым адамлар Антиохияға барып, греклерге де Ийемиз Ийса туўралы Хош Хабарды жәриялап жүрди. 21 Ийемиздиң қүдирети олар менен бирге болғанлықтан, кѳп адамлар исенип, Ийемиздиң жолына түсти. 22 Бул ҳаққында хабар Ерусалимдеги исениўшилердиң жәмәәтине жетип барғанда, олар Барнабаны Антиохияға жиберди. 23 Барнаба сол жерге келгенде, Ќудайдың мийримин кѳрип қуўанды. Олардың ҳәммесине Ийемизге шын кеўилден садық болыңлар, деп ақыл-нәсият берди. 24 Ѳйткени ол Мухаддес Руўхқа толған, исеними күшли, жақсы адам еди. Солай етип, кѳп адамлар Ийемизге алып келинди. 25 Сонда Барнаба Саулды излеў ушын Тарсусқа кетти. 26 Оны таўып, Антиохияға әкелди. Солай етип, Барнаба менен Саул толық бир жыл сол жердеги исениўшилер жәмәәти менен бирге жыйналып, кѳп адамларға тәлим берди. Усы Антиохия қаласындағы шәкиртлер биринши мәрте масихыйлар деп аталды. 27 Сол күнлери Ерусалимнен Антиохияға бир неше пайғамбарлар келди. 28 Олардан Агабус атлы биреўи орнынан турып, пүткил жер жүзинде ашлық болатуғынын Мухаддес Руўхтан илҳамланып, болжап айтты. Бул ашлық Клавдий патшаның заманында болды. 29 Сонда шәкиртлер Яҳудияда жасайтуғын туўысқанларға қолларынан келгенинше ақшалай жәрдем бериўге қарар етти. 30 Олар жыйналған ақшаларды исениўшилер жәмәәтиниң ақсақалларына Барнаба ҳәм Саул арқалы жиберип, усы қарарды орынлады.

Елшилер 12

1 Сол ўақытта патша Ҳирод исениўшилер жәмәәтиниң гейбир адамларын қуўдалаў ушын тутқынға алды. 2 Ол Юханның туўысқаны Яқыпты қылыш пенен ѳлтиртти. 3 Буның яҳудий басшыларына жаққанын кѳрип, изинен Петрди де услатпақшы болды. Ашытқысыз нан байрамы күнлери еди. 4 Ҳирод Петрди услатып, қамаққа салдырды. Оны қараўыллаўды ҳәр бири тѳрт әскерден ибарат болған тѳрт әскерий топарға тапсырды. Себеби Ќутқарылыў байрамынан соң, оны халықтың алдына шығарыў нийетинде еди. 5 Солай етип, Петр қамаққа алынды. Бирақ исениўшилер жәмәәти ол ушын Ќудайға бар жигери менен дуўа етти. 6 Ҳиродтың Петрди халықтың алдына шығармақшы болған күнинен алдыңғы күни түнде, ол еки әскердиң ортасында қос шынжыр менен байлаўлы ҳалында уйықлап атыр еди. Ќапының аўзында турған қараўыллар да қамақты қараўыллап тур еди. 7 Тосаттан Ийемиздиң бир периштеси пайда болып, қамақтың иши жарқырап кетти. Периште Петрдиң бүйиринен түртип, оны оятты да: – Тез орныңнан тур, – дегенде, Петрдиң қолларындағы шынжырлар шешилип, түсип кетти. 8 Периште оған: – Белиңди буўып, аяқ кийимиңди кий, – деди. Петр усылай иследи. Периште оған: – Шапаныңды кийип, мениң изиме ер, – деди. 9 Петр қамақхана бѳлмесинен шығып, оның изине ерди. Бирақ, периштениң қылып атырған ислериниң оңында болып атырғанын билмей, аян кѳрип турман, деп ойлады. 10 Олар биринши ҳәм екинши қараўыллардан ѳтип, қалаға шығатуғын темир дәрўазаға келди. Дәрўаза оларға ѳз-ѳзинен ашылды. Олар сыртқа шығып бир кѳше ѳткенде, периште бирден Петрдиң жанынан ғайып болды. 11 Сонда ѳзине келген Петр: «Ийемиздиң Ѳз периштесин жиберип, мени Ҳиродтың қолынан ҳәм яҳудий халқының мениң басыма түседи, деп күткен барлық бәлелерден қутқарғанын енди ҳақыйқаттан түсинип турман», – деди. 12 Петр буны түсингеннен соң, Марк деп аталатуғын Юханның анасы Мәриямның үйине кетти. Ол жерде кѳп адамлар жыйналып, дуўа етип отырған еди. 13 Петр сыртқы қапыны қаққанда, Рода атлы бир хызметши қыз ким екенин билиў ушын қапыға келди. 14 Ол Петрдиң даўысын танып, қатты қуўанғанынан қапыны ашпай, қайтадан ишке жуўырып: «Петр қапының алдында тур», – деп хабар берди. 15 «Есиң дурыс па?» – дести оған. Ал қыз сѳзинде турып алғанлықтан, олар: «Бул оның периштеси», – деди. 16 Бирақ Петр қапыны қағыўды даўам етти. Олар қапыны ашып, оны кѳргенде ҳайран қалысты. 17 Петр оларға үндемеўлерин қолы менен ымлап кѳрсетти де, Ийемиздиң оны қамақтан қалай шығарғанын айтып берди. Соңынан: «Бул хабарларды Яқыпқа ҳәм басқа туўысқанларымызға жеткизиңлер», – деп, сол жерден шығып, басқа жаққа кетти. 18 Таң атқанда, Петрге не болғанын түсинбей, әскерлер қатты албырасты. 19 Ҳирод Петрди излетти. Таба алмағаннан соң, қараўылларды сораўға тутып, оларды ѳлтириўди буйырды. Буннан соң, Ҳирод Яҳудиядан Кесарияға кетип, бир қанша ўақыт сол жерде қалды. 20 Ол Тир ҳәм Сидон турғынларына қәҳәрли еди. Сонда олар ѳз ара келисип, Ҳиродқа келди. Патшаның исенимли хызметшиси Бластусты ѳз тәреплерине аўдарып, жарастырыўды сорады. Ѳйткени олардың үлкесиниң азық-аўқаты патшаның үлкесинен ғәрезли еди. 21 Белгиленген күнде патшалық липасларын кийген Ҳирод тахтына отырды да, халыққа сѳз сѳйледи. 22 Сонда халық: «Бул адамның даўысы емес, қудайдың даўысы», – деп бақырысты. 23 Сол ўақытта-ақ Ийемиздиң бир периштеси Ҳиродты урып жиберди. Себеби ол Ќудайға бериў керек болған даңқты ѳзи алған еди. Сонда оның денесин қуртлар кемирип, ол жан тапсырды. 24 Ал Ќудайдың сѳзи жайылып, исениўшилердиң саны арта берди. 25 Тапсырманы орынлаған Барнаба менен Саул Марк деп аталатуғын Юханды ѳзлери менен бирге алып, Ерусалимнен қайтып келди.

Елшилер 13

1 Антиохиядағы исениўшилер жәмәәтинде пайғамбарлар ҳәм муғаллимлер бар еди. Олар: Барнаба, Негр деп аталатуғын Симон, киренели Лукий, үлке патшасы Ҳирод пенен бирге тәрбияланған Манаим ҳәм Саул. 2 Олар Ийемизге сыйынып, ораза тутып отырғанда, Мухаддес Руўх былай деди: «Мен шақырған ис ушын, Маған Барнаба менен Саулды ажыратып бериңлер». 3 Солай етип, олар ораза тутып, дуўа еткеннен соң, Барнаба менен Саулдың үстине қолларын қойды ҳәм оларды жолға шығарып салды. 4 Мухаддес Руўх тәрепинен жиберилген Барнаба менен Саул Селевкияға барып, сол жерден кеме менен Кипрға жүзип ѳтти. 5 Олар атаўдағы Саламис деген қалаға келип, яҳудийлердиң мәжилисханаларында Ќудайдың сѳзин жәриялады. Марк деп аталатуғын Юхан да олар менен бирге болып, оларға хызмет етип жүрди. 6 Олар пүткил атаўды бастан-аяқ басып ѳтип, Папосқа келди. Сол жерде Барешу атлы сыйқыршы ҳәм жалған пайғамбар болған бир яҳудийди ушыратты. 7 Ол ҳәким Сергий Павелдиң кеңесгѳйи болып, оның менен бирге жүретуғын еди. Ҳәким ақыллы адам болғанлықтан, Барнаба менен Саулды шақыртып, Ќудайдың сѳзин тыңламақшы болды. 8 Бирақ, грек тилинде аты Елимас болған жаңағы сыйқыршы оларға қарсылық кѳрсетип, ҳәкимниң исениўине тосқынлық етиўге тырысты. 9 Сонда Мухаддес Руўхқа толған Саул, яғный Павел кѳзлерин Елимасқа тигип: 10 – Ҳәй, кеўли ҳәр қыйлы ҳийле менен жалғанға толы шайтанның баласы! Сен ҳәр қандай ҳақыйқатлықтың душпанысаң! Ийемиздиң туўры жолларын бурмалаўды қоясаң ба, жоқ па? 11 Мине, енди Ийемиз саған қарсы қолын кѳтерди. Сен соқыр болып қалып, бир қанша ўақыт қуяш жақтысын кѳре алмайтуғын боласаң, – деди. Сол ўақытта-ақ оның кѳзлерин қараңғы түнек қаплады ҳәм ол қолынан услап ѳзин жетелейтуғын адамды излеп, әтирапын сыйпалай баслады. 12 Ҳәким болған ўақыяны кѳрип, исенди. Ѳйткени Ийемиз туўралы тәлийматқа ҳайран қалған еди. 13 Павел менен оның жолдаслары Папостан кемеге минип, Памфилияның Пергия қаласына келди. Ал Юхан оларды қалдырып, Ерусалимге қайтып кетти. 14 Олар Пергиядан жолын даўам етип, Писидияның Антиохия қаласына барды. Дем алыс күни мәжилисханаға кирип отырды. 15 Мухаддес Нызам ҳәм пайғамбарлардың Жазыўларынан оқылғаннан соң, мәжилисхананың басшылары оларға: «Туўысқанлар, халыққа айтатуғын нәсият сѳзлериңиз болса, мәрҳәмат, айтыңлар», – деп хабар жиберди. 16 Павел орнынан турды да, қолы менен ишарат етип былай деди: – Ҳәй, израиллылар ҳәм Ќудайға сыйынатуғын басқа миллет адамлары, тыңлаңлар! 17 Бул Израил халқының Ќудайы бизиң ата-бабаларымызды таңлап, олар Мысыр елинде жат болып жасағанда, оларды үлкен халық қылды. Соңынан Ѳзиниң қүдиретли қолы менен оларды сол жерден алып шықты. 18 Шѳлде шама менен қырық жыл олардың қыңырлығына шыдады. 19 Канан жеринде жети миллетти жоқ қылып, олардың жерин Ѳз халқына мийрас етип берди. 20 Булардың ҳәммеси тѳрт жүз елиў жылдай даўам етти. Соңынан Ќудай Самуел пайғамбардың заманына дейин оларға бийлерди берди. 21 Буннан кейин халық патша сорағанда, Ќудай оларға Бенамин урыўынан болған Кистиң улы Саулды берди. Саул қырық жыл патшалық етти. 22 Ќудай оны тахттан түсиргеннен соң, олардың үстилеринен Даўытты патша етип қойды. Ќудай ол туўралы мынадай гүўалық берди: «Мен кеўлимдегидей бир адамды, Ишай улы Даўытты таптым. Ол Мениң ҳәр бир тилегимди орынлайды». 23 Ќудай Ѳз ўәдеси бойынша оның урпағынан Израилдың Ќутқарыўшысы Ийсаны шығарды. 24 Ийса келместен бурын Яқыя пүткил Израил халқына тәўбе етип суўға шомылдырылыўды жәриялады. 25 Яқыя хызметин тамамлаўға шамаласқанда былай деген еди: «Мени ким деп ойлайсызлар? Мен Масих емеспен. Бирақ Ол меннен кейин келеди. Мен Оның аяқ кийиминиң баўын шешиўге де ылайықлы емеспен». 26 Туўысқанларым, Ибрайымның урпақлары ҳәм Ќудайға сыйынатуғын басқа миллет адамлары! Бул қутқарылыў сѳзлери бизлерге жиберилген. 27 Ерусалимде жасайтуғынлар ҳәм олардың басшылары Ийсаның ким екенин билмеди ҳәм ҳәр дем алыс күни оқылатуғын пайғамбарлардың Ол туўралы жазған сѳзлерин түсинбеди. Сонлықтан олар Ийсаны ҳүким етип, пайғамбарлардың сѳзлерин әмелге асырды. 28 Оннан ѳлим жазасына ылайықлы ҳеш қандай айып таба алмаса да, Пилаттан Оны ѳлтириўди сорады. 29 Ол ҳаққында жазылғанлардың ҳәммесин орынлағаннан соң, олар Оны атанақ ағаштан түсирип, қәбирге қойды. 30 Бирақ, Ќудай Оны ѳлимнен тирилтти. 31 Ийса Ѳзи менен Галиладан Ерусалимге келгенлерге кѳп күнлер даўамында кѳринип жүрди. Енди бул адамлар халық алдында Оның гүўалары болды. 32 Бизлер де сизлерге Ќудайдың ата-бабаларымызға ўәде еткен Хош Хабарын жәриялап атырмыз. 33 Ол Ийсаны тирилтиўи арқалы олардың урпақлары болған бизлер ушын сол ўәдени әмелге асырды. Забурдың екинши жырында былай деп жазылған: «Сен Мениң Улымсаң, Бүгин Мен Саған Єке болдым». 34 Ийсаны ҳеш қашан ширитпей, ѳлимнен қайта тирилтетуғыны ҳаққында Ќудай былай деген: «Мен сизлерге Даўытқа ўәде еткен мухаддес ҳәм ҳақыйқый жарылқаўымды беремен». 35 Сонлықтан басқа бир жерде былай делинген: «Ѳз Мухаддесиңниң шириўине жол қоймайсаң». 36 Даўыт ѳз заманында Ќудайдың ерки бойынша хызмет еткеннен соң кѳз жумып, ѳз ата-бабаларының қасына қойылды ҳәм денеси ширип кетти. 37 Бирақ, Ќудай тирилткен Адамның денеси ширимеди. 38 Солай етип, туўысқанларым, мынаны билип алыңлар: гүналарыңыздың усы Ийса арқалы кеширилетуғыны сизлерге жәрияланып атыр. 39 Муўсаның Нызамы менен сизлер ҳеш бир гүнадан ақлана алмас едиңиз. Бирақ Ийсаға исенген ҳәр бир адам Ол арқалы ақланады. 40 Енди абайлы болыңлар! Пайғамбарлардың айтқан мына сѳзлери басыңызға түспесин: 41 «Ќараңлар, ҳәй, мазақ етиўшилер, Таң қалысып, набыт болыңлар! Себеби Мен сизлер жасаған күнлерде бир ис ислеймен, Оны биреў сизлерге айтып берсе де, исенбес едиңлер». 42 Павел менен Барнаба мәжилисханадан шығып баратырғанда, адамлар олардан келеси дем алыс күни де усылар ҳаққында айтыўын ѳтиниш етти. 43 Мәжилисханадағы халық тарқағанда, яҳудийлер ҳәм яҳудий динине ѳткен Ќудайға сыйынатуғынлардың кѳбиси Павел менен Барнабаға ерип жүрди. Павел менен Барнаба олар менен сѳйлесип, Ќудайдың мийримине сүйенип жасаўды үгит-нәсият етти. 44 Келеси дем алыс күни қала халқының дерлик ҳәммеси Ќудайдың сѳзин тыңлаў ушын жыйналды. 45 Бирақ яҳудийлер сонша халықты кѳрип, қызғанышқа толды. Павелдиң сѳзлерине қарсы шығып, оны мазақ етти. 46 Сонда Павел менен Барнаба батырлық пенен жуўап қайтарып былай деди: – Ќудайдың сѳзин дәслеп сизлерге жәриялаўымыз керек еди. Сизлер оны қабыл алмағанлықтан ҳәм ѳзлериңизди мәңгилик ѳмирге ылайықлы кѳрмегенликтен, бизлер енди басқа миллетлерге кетемиз. 47 Ѳйткени Ийемиз бизлерге былай деп буйырған еди: «Дүньяның ҳәмме жерине қутқарылыў әкелиўиң ушын, Сени басқа миллетлер ушын нур етип қойдым». 48 Басқа миллет адамлары буны еситкенде қуўанып кетип, Ийемиздиң сѳзин алғыслады. Мәңгилик ѳмир ушын таңланғанлардың ҳәммеси исенди. 49 Солай етип, Ийемиздиң сѳзи пүткил үлке бойлап жайылды. 50 Бирақ яҳудийлер Ќудайға сыйынатуғын ҳүрметли ҳаялларды ҳәм қала басшыларын үгитлеп, Павел менен Барнабаға қарсы қойды ҳәм оларды қуўдалатып, үлкеден қуўдырып жиберди. 51 Сонда Павел менен Барнаба оларға қарсы ескертиў ретинде аяқларының шаңын қағып, Иконияға кетти. 52 Ал шәкиртлер қуўанышқа ҳәм Мухаддес Руўхқа толып-таса берди.

Елшилер 14

1 Иконияда Павел менен Барнаба әдеттегидей яҳудийлердиң мәжилисханасына барып, сондай тәсирли ўаз айтқанлықтан, яҳудийлерден де, греклерден де кѳп адам исенди. 2 Бирақ, исенбейтуғын яҳудийлер басқа миллет адамларын туўысқанларға қарсы ѳшегистирип, олардың ақыл-ойын уўлады. 3 Сонлықтан ол жерде узақ ўақыт қалған Павел менен Барнаба Ийемизге сүйенип, Ќудайдың сѳзин батырлық пенен айтып жүрди. Ийемиз олар арқалы кәраматлы белгилер ҳәм таң қаларлық нәрселерди кѳрсетип, Ѳз мийрими ҳаққында сѳзлерди тастыйықлады. 4 Ќала халқы екиге бѳлинип, гейбиреўлери яҳудийлердиң, гейбиреўлери елшилердиң тәрепине ѳтти. 5 Яҳудийлер менен басқа миллет адамлары ѳз басшылары менен бирликте елшилерге жәбир берип, оларды тас пенен урмақшы болды. 6 Бирақ буны билип қойған Павел менен Барнаба Ликаонияның Листра, Дербе қалаларына ҳәм сол әтирапларға қашып барып, 7 сол жерлерде де Хош Хабарды жәриялаўды даўам етти. 8 Листрада еки аяғы ләң бир адам бар еди. Ол иштен ләң болып туўылып, ҳеш қашан жүрмеген еди. 9 Бул адам Павелдиң сѳзлерин тыңлап отырғанда, Павел оған тигилип қарап, шыпа табатуғынына исеними бар екенин кѳрди де, 10 қатты даўыслап: – Аяқларыңда тик тур, – деди. Сол адам орнынан ушып турды да, жүре баслады. 11 Халық Павелдиң ислеген исин кѳргенде, ликаония тилинде: – Ќудайлар адам пишинине енип, бизлерге келипти, – деп бақырысты. 12 Олар Барнабаны Зевс, Павелди сѳз сѳйлегени ушын Гермес деп атады. 13 Ќаланың сыртында жайласқан Зевс ибадатханасының руўханийи қала дәрўазасына ѳгизлерди ҳәм гүл шеңберлерин алып келди де, халық пенен бирликте елшилерге қурбанлық бермекши болды. 14 Бирақ елшилер – Барнаба менен Павел буны еситкенде кийимлерин жыртып, кѳпшиликтиң арасына ѳзлерин урды да, былай деп бақырды: 15 – Адамлар! Неге бундай ислеп атырсызлар? Бизлер де сизлер сыяқлы адамлармыз-ғо! Сизлердиң бул мәниссиз нәрселерди таслап, аспанды, жерди, теңизди ҳәм олардың ишиндегилердиң ҳәммесин жаратқан тири Ќудайға қайтыўыңыз ушын Хош Хабарды жәриялап атырмыз. 16 Ќудай ѳткен әўладлардың ўақтында барлық миллетлерди ѳз ѳмир жоллары менен жүриўге қалдырды. 17 Соған қарамастан, Ѳзи ҳаққында гүўалық бериўди тоқтатпай, сизлерге жақсылық ислеп келмекте: Ол аспаннан жаўын жаўдырып, жемислерге бай мәўсимлерди береди. Сизлерди азық пенен тойдырып, жүрегиңизди қуўанышқа толтырады. 18 Усы сѳзлер менен, олар ѳзлерине қурбанлық бермеўге халықты зорға дегенде кѳндирди. 19 Бирақ Писидияның Антиохия ҳәм Икония қалаларынан келген айырым яҳудийлер халықты ѳз тәрепине аўдырып, Павелди тас пенен урды. Оны ѳлди деп ойлап, қаланың сыртына сүйреп шығарып таслады. 20 Деген менен, шәкиртлер әтирапына жыйналғанда, Павел ѳзине келип орнынан турды да, қалаға қайтты. Ертеңине ол Барнаба менен бирге Дербеге кетти. 21 Олар Хош Хабарды Дербе қаласында жәриялап, кѳп шәкирт арттырғаннан соң, Писидиядағы Листра, Икония ҳәм Антиохия қалаларына қайтып келди. 22 Жол-жѳнекей шәкиртлердиң жанларына күш-қуўат берип, исенимде беккем турыўды үгит-нәсият етти де: «Ќудайдың Патшалығына кириўимиз ушын, кѳп қыйыншылықлардан ѳтиўимиз тийис», – деди. 23 Павел менен Барнаба ҳәр бир исениўши жәмәәтте ақсақалларды тайынлады. Ораза тутып, дуўа еткеннен соң, оларды ѳзлери бурыннан исенетуғын Ийемиз Ийсаның қолына тапсырды. 24 Соңынан олар Писидия үлкеси арқалы ѳтип, Памфилия үлкесине келди. 25 Пергияда Ќудайдың сѳзин жәриялағаннан соң, Анталияға кетти. 26 Сол жерден кеме менен Антиохияға қайтты. Бул қалада олар ѳзлерине тапсырылған ис ушын ѳзлерин Ќудайдың мийримине бағышлаған еди. Олар сол исти енди орынлады. 27 Ол жерге жеткенде, олар исениўшилер жәмәәтин бир жерге жыйнап, Ќудайдың ѳзлери арқалы нелер ислегенин, басқа миллетлерге исеним қапысын қалай ашқанын билдирди. 28 Олар сол жердеги шәкиртлер менен бирге узақ ўақыт қалды.

Елшилер 15

1 Яҳудиядан Антиохияға гейбир исениўшилер келип, туўысқанларға: «Егер Муўсаның үрп-әдети бойынша сүннет етилмесеңлер, қутқарыла алмайсызлар», – деп тәлим бере баслады. 2 Павел ҳәм Барнаба олар менен айтысып, қатты тартысып қалды. Ақырында Павел ҳәм Барнабаға, және де олар менен бирге басқа бир неше туўысқанға Ерусалимдеги елшилер менен ақсақалларға барып, усы мәселени шешиў тапсырылды. 3 Солай етип, олар исениўшилер жәмәәти тәрепинен жиберилип, Феникия ҳәм Самария үлкелеринен ѳтти. Жол-жѳнекей басқа миллетлердиң Ийемиздиң жолына түскенин айтып, сол жердеги туўысқанларға үлкен қуўаныш бағышлады. 4 Ерусалимге келгенде, олар исениўшилер жәмәәти, елшилер ҳәм ақсақаллар тәрепинен жақсы қабыл етилди. Ќудайдың ѳзлери арқалы ислеген ҳәмме нәрсесин оларға билдирди. 5 Бирақ, парисейлер арасынан шыққан айырым исениўшилер орынларынан турып: – Исениўши болған басқа миллет адамлары да сүннет етилип, оларға Муўсаның Нызамын орынлаўды буйырыў тийис, – деди. 6 Елшилер менен ақсақаллар бул мәселе бойынша мәсләҳәтлесиў ушын жыйналды. 7 Узақ талқылаўдан соң Петр орнынан турып, оларға былай деди: – Туўысқанлар! Басқа миллетлердиң Хош Хабарды мениң аўзымнан еситип исениўи ушын, Ќудай кѳп ўақыт бурын араңыздан мени таңлағанын билесизлер. 8 Адамның кеўлин билетуғын Ќудай Мухаддес Руўхты бизлерге бергени сыяқлы, басқа миллетлерге де берип, оларды қабыл еткенин кѳрсетти. 9 Ќудай олардың кеўиллерин исенимлери арқалы тазалап, бизлер менен олардың арасына айырмашылық қоймады. 10 Олай болса, енди не ушын ата-бабаларымыз да, ѳзлеримиз де кѳтерип жүре алмаған мойынтырықты шәкиртлердиң мойнына салып, Ќудайды сынап атырсызлар? 11 Олардың Ийемиз Ийсаның мийрими менен қутқарылатуғынындай, бизлер де ѳзлеримиздиң солай қутқарылатуғынымызға исенемиз. 12 Сонда жыйналғанлардың ҳәммеси тынышланып, Барнаба менен Павелди тыңлай баслады. Олар ѳзлери арқалы Ќудайдың басқа миллетлер арасында кѳрсеткен кәраматлы белгилери менен таң қаларлық нәрселери ҳаққында айтып берди. 13 Олар сѳзлерин таўысқаннан соң, Яқып сѳз баслап былай деди: – Туўысқанлар, маған қулақ салыңлар! 14 Басқа миллетлерден Ѳзине тийисли бир халық шығарыў ушын, Ќудай оларға дәслеп қалай мийримлилик кѳрсеткенин Симон Петр баян еткен еди. 15 Пайғамбарлардың сѳзлери де усыған туўры келеди. Былай деп жазылған: 16 «Буннан кейин Мен қайтып келип, Даўыттың қулап қалған үйин қайта қураман. Ќыйралғанларды дүзетип, қайта тиклеймен. 17 Солай етип, қалған адамлар ҳәм Мениң атым менен аталыўшы барлық миллетлер Ийесин – Мени излеп тапсын. 18 Буларды әййемнен билдирген Ийемиз усылай дейди». 19 Сонлықтан, мениң пикиримше, Ќудайдың жолына түскен басқа миллет адамларын қыйнамаўымыз керек. 20 Бирақ, бутларға сойылып ҳарамланған қурбанлық гѳшинен, бузықшылықтан, буўындырылып ѳлтирилген ҳайўанлардың гѳшинен ҳәм қаннан аўлақ болыўларын жазып жибериўимиз тийис. 21 Ѳйткени әййемги ўақытлардан бери Муўсаның Нызамы ҳәр бир қалада жәрияланып киятыр ҳәм ҳәр дем алыс күни мәжилисханаларда оқылмақта. 22 Солай етип, пүткил исениўшилер жәмәәти менен елшилер ҳәм ақсақаллар ѳзлериниң арасынан адамларды сайлап, оларды Павел ҳәм Барнаба менен бирге Антиохияға жибериўге қарар етти. Сайланғанлар: туўысқанлар арасында басшылық етип жүрген Барсаба деп аталатуғын Яҳуда менен Сила еди. 23 Олар арқалы мына хатты жазып жиберди: «Ҳүрметли туўысқанларымыз! Туўысқанларыңыз болған биз, елшилер ҳәм ақсақаллардан, Антиохия, Сирия ҳәм Киликиядағы басқа миллет адамлары болған сиз, туўысқанларға сәлем! 24 Арамыздағы айырым адамлардың сизлерге барғанын ҳәм ѳз сѳзлери менен сизлерди тәшиўишке салып, ақылыңызды ҳайран қылғанын еситтик. Бизлер оларға ҳеш қандай жол-жорық бермеген едик. 25 Сонлықтан арамыздан бир неше адамды сайлап, сүйикли туўысқанларымыз Барнаба ҳәм Павел менен бирликте сизлерге жибериўди бир аўыздан мақул таптық. 26 Булар екеўи Ийемиз Ийса Масихтың аты ушын ѳмирлерин бағышлаған адамлар. 27 Сизлерге және де Яҳуда менен Силаны жиберип атырмыз. Олар бул жазғанларымызды аўызша айтып береди. 28 Себеби Мухаддес Руўх ҳәм бизлер әҳмийетли болған бул қағыйдалардан тысқары сизлерге ҳеш нәрсени жүклемеўди мақул таптық: 29 сизлер бутларға сойылған қурбанлық гѳшинен, қаннан, буўындырылып ѳлтирилген ҳайўанлардың гѳшинен ҳәм бузықшылықтан аўлақ болыңлар. Усылардан сақлансаңлар, жақсы ис қылған боласызлар. Аман болыңлар!» 30 Солай етип, жиберилгенлер жолға шығып, Антиохияға келди. Жәмәәтти бир жерге жыйнап, оларға хатты тапсырды. 31 Исениўшилер хатты оқып, ондағы кеўил кѳтериўши сѳзлерге қуўанды. 32 Пайғамбаршылық сыйын алған Яҳуда менен Сила туўысқанларға кѳп сѳзлер менен ақыл-нәсият айтып, руўхый күш-қуўат берди. 33 Бир қанша ўақыт сол жерде болғаннан соң, туўысқанлар оларды аман-есен шығарып салып, жоллағанларға қайтарды. [ 34 ] 35 Ал Павел менен Барнаба Антиохияда болды. Олар кѳплеген адамлар менен бирликте Ийемиздиң сѳзин үйретип, жәриялап жүрди. 36 Бир қанша ўақыттан соң, Павел Барнабаға: – Енди изимизге қайтып, бизлер Ийемиздиң сѳзин жәриялаған ҳәр бир қаладағы туўысқанларымызға барайық, олардың ҳал-жағдайын кѳрейик, – деди. 37 Барнаба Марк деп аталатуғын Юханды бирге алып жүрмекши болды. 38 Бирақ Павел Памфилияда ѳзлерин таслап кетип, бирликте баслаған исти даўам етпеген Маркты ѳзлери менен бирге алып жүриўди мақул кѳрмеди. 39 Солай етип, олардың арасында кескин түсинбеўшилик болып, бир-биринен бѳлинди. Барнаба Маркты алып, кеме менен Кипрға кетти. 40 Ал Павел Силаны таңлады ҳәм туўысқанлар тәрепинен Ийемиздиң мийримине тапсырылғаннан соң, жолға шықты. 41 Ол Сирия ҳәм Киликия үлкелерин аралап, исениўши жәмәәтлерди беккемлеп жүрди.

Елшилер 16

1 Павел Дербеге, соңынан Листраға келди. Сол жерде анасы исениўши яҳудий, ал әкеси грек болған Тимофей атлы шәкирт бар еди. 2 Листра ҳәм Икониядағы туўысқанлар ол ҳаққында жақсы пикирде еди. 3 Тимофейди ѳзи менен бирге алып жүриўди қәлеген Павел сол жердеги яҳудийлер себепли, оны сүннет еттирди. Ѳйткени ҳәмме Тимофейдиң әкесиниң грек екенин билетуғын еди. 4 Олар қаладан-қалаға ѳтип, Ерусалимдеги елшилер менен ақсақаллар белгилеген қағыйдаларды исениўшилерге орынлаў ушын тапсырды. 5 Солай етип, исениўши жәмәәтлердиң исеними беккемленип, саны күннен-күнге арта берди. 6 Ќудайдың сѳзин Азия үлкесинде жайыўға Мухаддес Руўх тыйым салғанлықтан, Павел менен оның жолдаслары Фрикия ҳәм Галатия үлкелерин аралап жүрди. 7 Олар Мисияның шегарасына келгенде, Битинияға кирмекши болды, бирақ Ийсаның Руўхы оларға рухсат бермеди. 8 Сонлықтан олар Мисиядан ѳтип, Троас қаласына келди. 9 Сол күни түнде Павел аян кѳрди. Македониялы бир адам оның алдында турып: «Македонияға келип, бизлерге жәрдем бер», – деп ѳтинди. 10 Павел бул аянды кѳргеннен соң, бизлер дәрриў Македонияға барыўдың ҳәрекетин иследик. Себеби Ќудай бизлерди оларға Хош Хабарды жәриялаўға шақырып атыр, деген жуўмаққа келдик. 11 Бизлер Троастан кеме менен шығып, туўры Самотракияға, ертеңине Неаполиске жүзип бардық. 12 Ол жерден Македония үлкесиниң ең баслы қаласы, Римниң қол астында болған Филипке жетип келдик. Бул қалада бир неше күн қалдық. 13 Бизлер бул жерде яҳудийлер дуўа ететуғын орын бар деп ойлап, дем алыс күни қала дәрўазасынан сыртқа, дәрьяның жағасына шықтық. Бизлер отырып, сол жерге жыйналған ҳаялларға сѳйлей басладық. 14 Тыңлаўшылар арасында Тиатира қаласынан келген, қымбат баҳалы гезлемелерди сатыўшы Лидия атлы бир ҳаял бар еди. Ол Ќудайға сыйынатуғын еди. Павелдиң сѳзлерине қулақ салыўы ушын, Ийемиз оның кеўлин ашты. 15 Лидия үй-иши менен бирге суўға шомылдырылғаннан соң, бизлерди үйине мирәт етип: «Мени Ийемизге исенеди, деп есаплайтуғын болсаңлар, келиңлер, үйимде болыңлар», – деп бизлерди кѳндирди. 16 Бир күни бизлер дуўа ететуғын жерге баратырғанымызда, палкерлик пенен шуғылланатуғын жаўыз руўхлы бир шорыға дусластық. Бул қыз палкерлик пенен хожайынларына кѳп пайда келтиретуғын еди. 17 Ол Павел менен бизлердиң изимизге түсип: – Бул адамлар – Ќүдиретли Ќудайдың хызметшилери, олар сизлерге қутқарылыў жолын жәриялап атыр! – деп бақырып жүрди. 18 Бул кѳп күн тәкирарланды. Ақырында Павелдиң жанына тийип, ол арқасына бурылды да, қыздың ишиндеги жаўыз руўхқа: – Ийса Масих аты менен буйыраман: оннан шығып кет! – деди. Жаўыз руўх қыздың ишинен дәрҳал шығып кетти. 19 Шорының хожайынлары пайда кѳриўден үмитлериниң үзилгенин билип, Павел менен Силаны услап алды да, базар майданындағы басшыларға сүйреп апарды. 20 Оларды Рим ҳәкимлериниң алдында турғызып: – Мына яҳудийлер қаламызды астан-кестен етпекте. 21 Биз римлилерге қабыл етиўге де, орынлаўға да болмайтуғын үрп-әдетлерди жәриялап жүр, – дести. 22 Халық та оларға қосылып, елшилерге қарсы шықты. Ҳәкимлер Павел менен Силаның кийимлерин жыртып шештирди де, таяқ пенен сабаўға буйрық берди. 23 Оларды кѳп сабатқаннан соң, қамаққа салдырды ҳәм қамақхана хызметкерине оларды жақсылап қараўыллаўды буйырды. 24 Усындай буйрық алған қамақхана хызметкери оларды қамақхананың ишки бѳлмесине қамап, аяқларын буғаў менен қысып таслады. 25 Түнниң орталарында Павел менен Сила дуўа етип, Ќудайды алғыслайтуғын қосық айтып отырған еди. Басқа тутқынлар да оларды тыңлады. 26 Бирден жер қатты қозғалып, қамақхананың тырнағы силкинди ҳәм сол ўақытта-ақ барлық қапылар ашылып, ҳәммениң шынжырлары шешилип кетти. 27 Уйқыдан оянған қамақхана хызметкери қамақхананың қапыларының ашық екенин кѳрди. Тутқынлар қашып кетти, деп ойлаған ол ѳзин ѳлтирмекши болып, қылышын суўырып алды. 28 Бирақ Павел бәлент даўыс пенен бақырып: – Ѳз жаныңа қастыянлық етпе, ҳәммемиз усы жердемиз, – деди. 29 Ќамақхана хызметкери шыра әкелдирип, ишке жуўырып кирди де, қалтырап, Павел менен Силаның алдына жығылды. 30 Оларды сыртқа шығарып: – Мырзалар, қутқарылыўым ушын не ислеўим керек? – деп сорады. 31 Олар: – Ийемиз Ийсаға исен, сонда сен де, үй-ишиң де қутқарыласыз, – деди. 32 Соңынан олар оның ѳзине ҳәм үйиндегилердиң ҳәммесине Ийемиздиң сѳзин айтты. 33 Ќамақхана хызметкери түнниң сол сәтинде оларды алып кетип, жарақатларын жуўды да, дәрриў ѳзи ҳәм пүткил үй-иши суўға шомылдырылды. 34 Ол Павел менен Силаны үйине әкелип, алдыларына дастурхан жайды. Ќудайға исенгенине пүткил үй-иши менен қуўанды. 35 Таң атқанда, ҳәкимлер: «Сол адамларды босатыңлар», – деген буйрық пенен сақшыларды жоллады. 36 Ќамақхана хызметкери бул сѳзлерди Павелге хабарлап: – Ҳәкимлер сизлерди босатыў ушын адам жоллапты. Енди шығып, аман-есен кете бериңлер, – деди. 37 Бирақ Павел сақшыларға былай деди: – Рим пуқаралары болған бизлерди халық алдында ҳүкимсиз сабап, қамаққа салды. Енди бизлерди жасырын қуўып жибермекши ме? Бул болмайды! Бизлерди ѳзлери келип шығарсын! 38 Сақшылар бул сѳзлерди ҳәкимлерге жеткизип барды. Ҳәкимлер Павел менен Силаның Рим пуқаралары екенин еситкенде қорқып кетти. 39 Келип, кеширим сорады. Соңынан оларды сыртқа шығарып, қаладан кетиўлерин ѳтинди. 40 Павел менен Сила қамақтан шығып, Лидияның үйине барды. Сол жерде туўысқанларды кѳрип, оларды жигерлендиргеннен соң, жолға шықты.

Елшилер 17

1 Олар Амфиполис ҳәм Аполлониядан ѳтип, Салоникаға келди. Бул жерде яҳудийлердиң бир мәжилисханасы бар еди. 2 Павел ѳз әдети бойынша мәжилисханаға барды. Үш ҳәпте олар менен Мухаддес Жазыўларды талқылады. 3 Масихтың азап шегип, ѳлимнен қайта тирилиўи тийис екенин түсиндирип, дәлиллер келтирди де: – Мен сизлерге жәриялап атырған бул Ийса – Масих, – деди ол. 4 Яҳудийлердиң базылары мақуллап, Павел менен Силаға қосылды. Сондай-ақ, Ќудайға сыйынатуғын греклердиң үлкен топары ҳәм кѳплеген абырайлы ҳаяллар да солай иследи. 5 Бирақ яҳудийлер күншиллик етип, базарда бос жүрген айырым жарамас адамларды жыйнады да, қалада топалаң салды. Павел менен Силаны таўып, оларды халықтың алдына шығарыў ушын, Ясонның үйине топылып кирди. 6 Бирақ оларды таба алмай, Ясон менен басқа гейбир туўысқанларды қала басшыларының алдына сүйреп апарып: – Пүткил дүньяны астан-кестен еткен бул адамлар усы жерге де келипти. 7 Ясон оларды қабыл қылды. Олардың ҳәммеси Ийса деген басқа бир патша бар екенин айтып, Рим патшасы-Ќайсардың пәрманларына қарсы ҳәрекет етип жүр, – деп бақырды. 8 Бул сѳзлерди еситкен халық ҳәм қала басшылары қатты тынышсызланды. 9 Бирақ олар Ясоннан ҳәм басқалардан кепилликке ақша алып, босатып жиберди. 10 Туўысқанлар дәрриў сол түни Павел менен Силаны Верияға жиберди. Олар Верияға келип, яҳудийлердиң мәжилисханасына кирди. 11 Вериядағы яҳудийлер Салоникадағылардан парасатлырақ еди. Олар Ќудайдың сѳзин үлкен қызығыўшылық пенен қабыл етип, Павел менен Силаның айтқан сѳзлериниң дурыс екенин билиў ушын, ҳәр күни Мухаддес Жазыўларды изертлейтуғын еди. 12 Солай етип, яҳудийлердиң кѳбиси ҳәм кѳплеген абырайлы грек ҳаяллары менен ер адамлары исенди. 13 Бирақ Салоникадағы яҳудийлер Павелдиң Верияда да Ќудайдың сѳзин жәриялағанын билгенде, сол жерге де келди ҳәм халықты үгитлеп, қозғалаң салды. 14 Сонда туўысқанлар Павелди дәрҳал теңиз тәрепке жиберди. Ал Сила менен Тимофей Верияда қалды. 15 Павелди шығарып салыўшылар оны Афинаға дейин апарды. Олар Павелден: «Сила менен Тимофей, мүмкин болса, тез маған жетсин», – деген тапсырманы алып, излерине қайтты. 16 Афинада Сила менен Тимофейди күтип жүрген Павел қаланың бутларға толы екенин кѳргенде, қатты қапа болып ашыўланды. 17 Сонлықтан ол мәжилисханадағы яҳудийлер ҳәм Ќудайға сыйынатуғын греклер менен айтысып, ҳәр күни базар майданында ушырасқанлар менен тартысып жүрди. 18 Эпикуршылардың ҳәм стоик ойшылларының гейбиреўлери де оның менен тартыса баслады. Биреўлери: «Мына мылжың не демекши», – десе, айырымлары: «Ол жат қудайлардың хабаршысы болса керек», – деди. Ѳйткени Павел Ийса ҳәм Оның қайта тирилиўи туўралы Хош Хабарды жәриялап жүр еди. 19 Олар Павелди Ареопаг кеңесине алып келип, оған: – Сен жәриялап жүрген бул жаңа тәлийматтың не екенин билиўимизге бола ма? 20 Себеби сен қулағымызға жат нәрселерди айтып атырсаң, булардың не екенин билгимиз келеди, – деди. 21 Пүткил афиналылар ҳәм сол жерде жасайтуғын шет еллилер ўақытларын тек жаңалықлар айтыў ҳәм тыңлаў менен ѳткизетуғын еди. 22 Павел Ареопаг кеңесиниң ортасында турып, былай деди: – Ҳәй, афиналылар! Сизлердиң ҳәр тәреплеме жүдә диншил екениңизди кѳрип турман. 23 Мен айланып жүрип, сизлер табынатуғын орынларды кѳзден кеширгенимде, «Бийтаныс қудайға» деген жазыўы бар, бир қурбанлық шалынатуғын орынды да кѳрдим. Енди ѳзлериңиз билмей сыйынып жүрген усы Ќудай ҳаққында сизлерге жәриялайжақпан. 24 Дүньяны ҳәм оның ишиндегилердиң ҳәммесин жаратқан Ќудай аспан ҳәм жердиң Ийеси болғанлықтан, адамның қолы менен салынған ибадатханаларда жасамайды. 25 Ол бир нәрсеге мүтәждей, Оған адамның қоллары менен хызмет етип болмайды. Ѳйткени ҳәмме адамларға ѳмир, дем ҳәм барлықты Оның Ѳзи береди. 26 Ќудай ҳәмме миллетлерди бир адамнан жаратып, оларды пүткил жер жүзине орналастырды. Олардың жасайтуғын дәўирлери менен мәканларының шегараларын алдын ала белгилеп берген. 27 Буны Ќудай Ѳзин излесин ҳәм қармаланып болса да тапсын, деп иследи. Деген менен, Ол ҳеш биримизден алыс емес. 28 Себеби сизлердиң шайырларыңыздың гейбиреўлери: «Бизлер Оның урпағымыз», – деп айтқанындай, бизлер Ол арқалы жасаймыз, ҳәрекет етемиз ҳәм бармыз. 29 Бизлер енди Ќудайдың урпағы болғанымыз себепли, Ќудай адамның ѳнери ҳәм ақыл-ойы менен дѳретилген алтын, гүмис ямаса тас мүсинге уқсас деп ойламаңлар. 30 Ѳткен наданлық дәўирлерде Ќудай дыққат аўдармаған болса да, енди ҳәр бир жерде ҳәр бир адамның тәўбе етиўин буйырмақта. 31 Ѳйткени Ол бул дүньяны Ѳзи таңлаған Адамы арқалы әдиллик пенен ҳүким ететуғын күнди белгилеп қойыпты. Буны сол Адамды ѳлимнен қайта тирилтип, ҳәр бир адамға дәлилледи. 32 Ѳлимнен қайта тирилиў ҳаққында еситкенде, кимиси мазақ етип күлди, кимиси: «Бул ҳаққында сени басқа сапар тыңлағымыз келеди», – деди. 33 Соңынан Павел олардың арасынан шығып кетти. 34 Ал гейбир адамлар оған қосылып, исенди. Олардың арасында Ареопаг кеңесиниң ағзасы болған Дионисий, Дамарис атлы бир ҳаял ҳәм және басқалар бар еди.

Елшилер 18

1 Буннан соң, Павел Афинадан шығып, Коринфке келди. 2 Сол жерде Акила атлы, понтлы бир яҳудийге дусласты. Акила ҳаялы Прискила менен жақында Италиядан келген еди. Себеби Клавдий патша барлық яҳудийлердиң Римнен шығып кетиўин буйырған еди. Павел оларға барды да, 3 кәсиплес болғанлықтан олар менен бирге қалып, жумыс иследи. Олардың кәсиби – шатыр соғыў еди. 4 Павел ҳәр дем алыс күни мәжилисханада айтысып, яҳудийлерди ҳәм греклерди исендириўге ҳәрекет етти. 5 Сила менен Тимофей Македониядан келгенде, Павел ѳзин Ќудайдың сѳзин жәриялаўға ҳәм яҳудийлерге Ийсаның Масих екени ҳаққында гүўалық бериўге толық бағышлады. 6 Бирақ яҳудийлер қарсы шығып, оны масқаралағанда, Павел кийиминиң шаңын қағып, оларға былай деди: – Ѳз обалыңыз ѳзиңизге! Мен жуўапкершиликтен азатпан. Буннан былай, басқа миллетлерге кетемен. 7 Павел сол жерден шығып, Ќудайға сыйынатуғын Титус Юстус атлы бир адамның үйине келди. Оның үйи мәжилисханаға иргелес еди. 8 Мәжилисхана басшысы болған Криспус пүткил үй-иши менен Ийемизге исенди. Павелди тыңлаған коринфлилердиң кѳбиси де исенип, суўға шомылдырылды. 9 Бир күни түнде Ийемиз Павелге аян кѳрсетип: «Ќорқпа, үнсиз қалмай, сѳйлей бер! 10 Мен сениң менен биргемен, жаманлық ислеў ушын саған ҳеш ким қол тийгизе алмайды. Ѳйткени бул қалада Мениң адамларым кѳп», – деди. 11 Солай етип, Павел ол жерде бир ярым жыл қалды ҳәм халыққа Ќудайдың сѳзин үйретиўин даўам етти. 12 Галио Ахая үлкесиниң ҳәкими болған ўақытта яҳудийлер биригип, Павелге қарсы шықты. Оны қазыханаға алып барып: 13 – Мына адам халықты үгитлеп, Ќудайға сыйыныўды бизлердиң нызамымызға қайшы келетуғын жол менен үйретип жүр, – деди. 14 Павел енди сѳзин басламақшы болғанда, Галио яҳудийлерге былай деди: – Ҳәй, яҳудийлер! Егер бир нызамсызлық ямаса бир аўыр жынаят исленген болса, мен сизлерди сабырлылық пенен тыңлар едим. 15 Бирақ, сѳзлерге, атларға ҳәм ѳзлериңиздиң нызамыңызға байланыслы мәселелер болса, ѳзлериңиз шешиңлер. Мен бундай нәрселерге қазылық етким келмейди. 16 Солай етип, Галио оларды қазыханадан қуўып жиберди. 17 Сонда олардың ҳәммеси мәжилисхананың басшысы Состенисти услап алып, қазыхананың алдында сабап таслады. Ал Галио буларға кеўил де аўдарған жоқ. 18 Павел сол жерде және бир неше күн болғаннан соң, туўысқанлар менен хошласты. Прискила ҳәм Акила менен бирге Сирияға барыў ушын кемеге минди. Ќудайға ант бергенликтен, Павел Кенхреяда шашын қыйдырып таслады. 19 Ефеске келгенде, Прискила менен Акиланы сол жерде қалдырып, ѳзи мәжилисханаға барды да, яҳудийлер менен айтыса баслады. 20 Олар кѳбирек ўақыт қалыўын ѳтиниш етсе де, Павел қайылшылық бермеди. 21 Бирақ олар менен хошласып атырып: – Ќудай қәлесе, сизлерге және қайтып келемен, – деди. Соңынан кеме менен Ефестен жѳнеп кетти. 22 Ол Кесарияда кемеден түсип, Ерусалимге кетти ҳәм сол жердеги исениўшилер жәмәәтине сәлем бергеннен соң, Антиохияға барды. 23 Антиохияда бир неше ўақыт қалғаннан соң, Павел жолға шықты. Тәртип бойынша Галатия ҳәм Фрикия үлкелерин аралап, ҳәмме шәкиртлерге руўхый күш-қуўат берип жүрди. 24 Сол ўақытта негизи искендериялы болған Аполос атлы бир яҳудий Ефеске келди. Ол Мухаддес Жазыўларды жүдә жақсы билетуғын, сѳзге шешен адам еди. 25 Ийемиздиң жолында тәлим алған ол жалынлы руўх пенен сѳйлеп, Ийса ҳаққында дурыс үйрететуғын еди. Бирақ ол тек Яқыяның суўға шомылдырыўын ғана билетуғын еди. 26 Аполос мәжилисханада батыллық пенен сѳйлей баслады. Буны Прискила менен Акила еситкенде, оны үйине апарып, Ќудайдың жолын анығырақ түсиндирип берди. 27 Аполос Ахаяға кетпекши болғанда, туўысқанларымыз оны қоллап қуўатлады. Сол жердеги шәкиртлердиң оны қабыл қылыўы ушын хат жазып берди. Аполос сол жерге жетип барып, Ќудайдың мийрими менен исенгенлерге кѳп жәрдем берди. 28 Себеби ол Ийсаның Масих екенин Мухаддес Жазыўлар арқалы дәлиллеп, яҳудийлерди халық алдында күшли түрде әшкаралады.

Елшилер 19

1 Аполос Коринфте болғанда, Павел таўлы үлкелерден ѳтип, Ефеске келди. Ол жерде айырым шәкиртлер менен ушырасып, 2 олардан: – Исенген ўақтыңызда Мухаддес Руўхты алдыңыз ба? – деп сорады. – Мухаддес Руўхтың бар екенин бизлер ҳеш еситпедик де, – деп жуўап берди олар. 3 – Олай болса, қандай шомылдырыў менен шомылдырылдыңлар? – деп сорады Павел. – Яқыяның тәлимине тийкарланып, суўға шомылдырылдық, – деди олар. 4 Павел былай деди: – Яқыя халықты тәўбе еттирип ҳәм суўға шомылдырып, оларға ѳзинен соң Келетуғынға, яғный Ийсаға исениўди айтқан еди. 5 Олар буны еситкенде, Ийемиз Ийсаның аты менен суўға шомылдырылды. 6 Павел олардың үстилерине қолларын қойып дуўа еткенде, оларға Мухаддес Руўх түсти ҳәм олар басқа тиллерде сѳйлеп, Ќудайдың сѳзлерин айта баслады. 7 Олар барлығы болып шама менен он еки адам еди. 8 Павел мәжилисханаға барды. Ол сол жерде үш ай даўамында Ќудайдың Патшалығы туўралы тәлим берди ҳәм оларды исендириўге тырысып, батыллық пенен сѳйледи. 9 Бирақ, гейбиреўлери қасарысып исенбеди ҳәм Ийсаның жолын халық алдында жаманлай баслады. Сонлықтан Павел оларды қалдырып, шәкиртлерди ѳзи менен бирге алды да, ҳәр күни Тиранустың мектебинде тәлим бериўин даўам етти. 10 Бул аўҳал еки жылға созылды. Солай етип, яҳудий болсын, грек болсын, Азия үлкесинде жасаған ҳәр бир адам Ийемиздиң сѳзин еситти. 11 Ќудай Павел арқалы таң қаларлық кәраматлар иследи. 12 Ҳәтте, Павелдиң денесине тийген бет орамаллар ямаса алжапқышлар наўқасларға қойылғанда, олар дәртлеринен азат болып, ишлеринен жаўыз руўхлар шығатуғын еди. 13 Ел аралап, жаўыз руўхларды қуўып жүрген гейбир яҳудий дуўаханлар да жаўыз руўх урған адамларға Ийемиз Ийсаның атын қоллана баслады. Олар: «Павел жәриялап жүрген Ийсаның аты менен буйырамыз, шығып кет!» – дейтуғын еди. 14 Бас руўханий Скева атлы бир яҳудийдиң жети улы да усылай ислеп жүрген еди. 15 Бирақ жаўыз руўх оларға: – Ийсаны билемен, Павелди таныйман, ал сизлер кимсиз? – деп жуўап берди де, 16 жаўыз руўх урған адам оларға тәп берип жығып, олардан үстин шықты. Олар үйден жарадар ҳәм жалаңаш болып қашып кетти. 17 Бул хабар Ефесте жасайтуғын барлық яҳудийлер менен греклерге жетип барды. Ҳәммесин қорқыныш бийлеп, Ийемиз Ийсаның аты үлкен ҳүрметке еристи. 18 Исенгенлердиң кѳбиси келип, ислеген жаман ислерин ашық мойынлады. 19 Сыйқыршылық пенен шуғылланатуғын кѳп адамлар да китапларын жыйнап, ҳәммениң кѳз алдында жағып жиберди. Китаплардың баҳасын есаплағанда, елиў мың драхма болды. 20 Солай етип, Ийемиздиң сѳзи қүдирет пенен жайылып, тәсири артып барды. 21 Бул ўақыялардан соң, Павел Македония ҳәм Ахая үлкелеринен ѳтип, Ерусалимге барыўға қарар етти. «Ол жерге барғанымнан соң, Римди де кѳриўим керек», – деди ол. 22 Сонлықтан ѳзи бир неше ўақыт Азия үлкесинде қалып, жәрдемшилеринен екеўин – Тимофей менен Ерастусты Македонияға жиберди. 23 Сол ўақытлары Ийемиз Ийсаның жолына қарсы күшли кѳтерилис пайда болды. 24 Димитрий атлы бир зергер гүмистен Артемида ибадатханасының кишкене үлгилерин соғып, ѳз ѳнерментшилерине кѳп пайда келтиретуғын еди. 25 Димитрий ѳз ѳнерментшилери менен ѳзиндей зергерлерди бир жерге жыйнап, оларға былай деди: – Дослар, усы кәсибимиз арқалы кѳп пайда алатуғынымызды билесизлер. 26 Бирақ Павел деген мына бир адамның қолдан соғылған қудайлардың ҳақыйқый қудайлар емес екенин айтып, тек Ефесте емес, ал пүткил Азияда кѳп санлы адамларды үгитлеп азғырғанын кѳрип ҳәм еситип атырсызлар. 27 Бул бизлердиң ѳнеримиздиң қәдирине қәўип туўдырып қоймай, ал уллы ҳаял қудай Артемиданың ибадатханасының арзымайтуғын нәрсеге айланып, пүткил Азия үлкеси менен пүткил дүнья сыйынатуғын ҳаял қудайды уллылығынан айырыў қәўпи бар. 28 Олар буны еситкенде, қатты ғәзепленип: «Ефеслилердиң Артемидасы уллы!» – деп бақыра баслады. 29 Пүткил қала тәртипсизликке толып кетти. Адамлар Павелдиң жолдаслары македониялы Гаюс пенен Аристархты услап алып, ҳәммеси бирликте тамаша майданына қарай умтылды. 30 Павел халықтың арасына бармақшы болды, бирақ шәкиртлер оған жол қоймады. 31 Павелдиң дослары болған Азия үлкесиниң айырым басшылары да оған хабар жоллап, тамаша майданында кѳринбеўин ѳтинди. 32 Жыйналғанлардың бири анаў, бири мынаў деп бақырысып, жыйналыс бийтәртип болды. Кѳбиси не ушын жыйналғанын да билмейтуғын еди. 33 Яҳудийлер Искендер атлы бир адамды ийтерип ортаға шығарғанлықтан, айырым адамлар болған ўақыя ушын оны айыпкер деп шешти. Искендер қолы менен ишарат етип, ѳзин халық алдында қорғамақшы болды. 34 Бирақ халық оның яҳудий екенин билгенде, ҳәммеси бир аўыздан шама менен еки сааттай: «Ефеслилердиң Артемидасы уллы!» – деп бақырып турды. 35 Ќала хаткери халықты тынышландырып былай деди: – Ефеслилер! Уллы Артемиданың аспаннан түскен мүсининиң ҳәм оның ибадатханасының қорғаўшысы – Ефес қаласы екенин ким билмейди? 36 Буларды ҳеш ким бийкарлай алмайды. Соның ушын тынышланып, ойланып ис тутыўыңыз керек. 37 Сизлердиң бул жерге әкелген адамларыңыз ибадатхананы да тонамаған, ҳаял қудайымызға да тил тийгизбеген. 38 Сонлықтан Димитрийдиң ҳәм оның ѳнерментши жолдасларының биреўге қарсы қандай да бир шағымы бар болса, қазыханалар ашық, қазылар да бар. Бир-бириниң үстинен сол жерде шағым етсин. 39 Ал егер тағы басқа мәселе болса, ол рәсмий жыйналыста шешилиўи тийис. 40 Бүгинги болған ўақыялар себепли айыпланыў қәўпиндемиз. Бундай топалаңды ақлай алыўға бизлерде себеп те жоқ. 41 Ол усы сѳзлерди айтып, жыйналғанларды тарқатып жиберди.

Елшилер 20

1 Ефестеги топалаң басылғаннан кейин, Павел шәкиртлерди шақыртып жигерлендирди. Соңынан олар менен хошласып, Македонияға кетиў ушын жолға шықты. 2 Ол жол-жѳнекей үлкелерди аралағанда, исениўшилерди кѳп сѳзлер менен жигерлендирип, Грецияға келди. 3 Ол жерде үш ай қалды. Кеме менен Сирияға кетпекши болғанда, яҳудийлер ѳзине қарсы тил бириктиргенликтен, Македония арқалы изине қайтыўға қарар етти. 4 Пир улы вериялы Сопатер, салоникалылардан Аристарх пенен Секундус, дербели Гаюс ҳәм Тимофей, Азия үлкесинен Тихик пенен Трофим оның менен бирге кетти. 5 Булар бурын кетип, бизлерди Троас қаласында күтип турды. 6 Ал бизлер Ашытқысыз нан байрамынан соң, Филиптен кеме менен жолға шығып, бес күнде оларға, Троасқа жетип келдик. Ол жерде жети күн болдық. 7 Ҳәптениң биринши күни нан сындырыў ушын бир жерге жыйналғанымызда, Павел исениўшилерге сѳз сѳйледи. Ертеңине кететуғын болғанлықтан, оның ўазы ярым ақшамға дейин созылды. 8 Бизлер жыйналған жоқарғы қабаттағы бѳлмеде кѳп шыралар жанып турған еди. 9 Евтих атлы бир жас жигит әйнекке минип отыр еди. Павелдиң сѳзи созылып кеткенликтен, Евтихты уйқы басты. Ол уйықлап кетип, үшинши қабаттан қулап түсти. Оны жерден кѳтерип алғанда, ол ѳлип қалған еди. 10 Павел тѳменге түсип, жигиттиң үстине еңкейди де, оның еңсесинен кѳтерип: «Уўайымламай-ақ қойың, оның жаны бар!» – деди. 11 Соңынан жоқарыға кѳтерилип, нан сындырып жеди. Олар менен таң атқанша кѳп сѳйлескеннен соң, жолға шықты. 12 Жигитти үйине тири апарып, исениўшилер үлкен жубаныш алды. 13 Бизлер бурынырақ кеме менен кетип, Асос қаласына бардық. Ол жерден Павелди мингизип алыўымыз керек еди. Ѳйткени оның ѳзи пияда жүргиси келгенликтен, бизлерге усылай тапсырған еди. 14 Павел менен Асоста ушырасып, оны кемеге мингиздик те, Митилина қаласына бардық. 15 Ол жерден кеме менен жолға шығып, ертеңине Хиос атаўының қарсысына келдик. Бир күннен соң Самос атаўына, оның ертеңине Милит қаласына бардық. 16 Азия үлкесинде ўақытты босқа жибермеў ушын, Павел Ефеске бармай ѳтиўди уйғарды. Егер мүмкин болса, ол Елиўинши күни байрамында Ерусалимде болыўға асықпақта еди. 17 Павел Милиттен Ефеске адам жиберип, исениўшилер жәмәәтиниң ақсақалларын жанына шақыртты. 18 Олар жанына келгенде, Павел былай деди: – Азия үлкесине қәдем басқан дәслепки күнимнен баслап, сизлер менен бирге болған ўақтымның ҳәммесинде қалай жасағанымды билесизлер. 19 Яҳудийлердиң қастыяншылықлары себепли басымнан ѳткен қыйыншылықларға қарамастан, Ийемизге толық кишипейиллик пенен, сизлер ушын кѳз жасларымды тѳгип хызмет еттим. 20 Және де, пайдалы болған ҳәр қандай нәрсени қалдырмай, сизлерге халық алдында ҳәм үйлерде тәлим бериўди тоқтатпадым. 21 Яҳудийлерге де, греклерге де тәўбе етип Ќудайға қайтыўды ҳәм Ийемиз Ийсаға исениўди жәрияладым. 22 Ал енди болса, Мухаддес Руўхтың жетелеўи менен Ерусалимге баратырман. Ол жерде маған не болатуғынын билмеймен. 23 Бирақ Мухаддес Руўх мени қамақ ҳәм қыйыншылықлар күтип турғанын маған ҳәр бир қалада билдирип атыр. 24 Буған қарамастан, мен ѳз жанымды аямайман. Тек ѳз бәйгимди басып ѳтип, Ќудайдың мийриминиң Хош Хабары туўралы гүўалық бериўди, яғный Ийемиз Ийсаның маған тапсырған исин жуўмақласам болғаны. 25 Мен араңызда жүрип, Ќудайдың Патшалығы ҳаққында жәрияладым. Енди болса, сизлердиң ҳеш қайсысыңыздың мениң жүзимди қайтып кѳрмейтуғынын билемен. 26 Сонлықтан бүгин сизлерге мынаны ашық айтаман, ким де ким араңызда қутқарылмаса, мен ол ушын жуўапкер емеспен. 27 Себеби сизлерге Ќудайдың пүткил еркин толық жәрияладым. 28 Ѳзлериңизге ҳәм Мухаддес Руўх сизлерди бағыўшы қылып қойған пүткил сүриўге кѳз-қулақ болыңлар! Ќудайдың Ѳз Улының қаны менен сатып алған исениўшилер жәмәәтин бағыңлар! 29 Мен кеткеннен соң, сүриўди аямайтуғын жыртқыш қасқырлардың араңызға киретуғынын билемен. 30 Ҳәтте, араңыздан шәкиртлерди жолдан азғырып, ѳзлериниң излерине ертиў ушын, ҳақыйқатты бурмалаўшы адамлар шығады. 31 Сонлықтан сергек болыңлар! Үш жыл бойы, күн-түн демей кѳз жасларымды тѳгип, ҳәр бириңизге үзликсиз ақыл-нәсият бергенимди еслериңизде сақлаңлар! 32 Енди мен сизлерди Ќудайға ҳәм Оның мийримин билдиретуғын сѳзге тапсыраман. Бул сѳз сизлерди беккемлеп, Ќудайдың мухаддес болған пүткил адамлары менен бирге сизлерге де мийрас бериўге қүдирети жетеди. 33 Мен ҳеш кимниң гүмисин, алтынын ямаса кийимин күсемедим. 34 Ѳзимниң ҳәм мениң менен бирге болғанлардың мүтәжликлери ушын усы қолларым менен мийнет еткенимди билесизлер. 35 Ийемиз Ийсаның: «Алған адамнан гѳре, берген адам бахытлырақ», – деген сѳзин умытпай, усылай мийнет етип, ҳәлсизлерге жәрдем бериў кереклигин сизлерге ислеген ҳәр бир исимде кѳрсеттим. 36 Павел усы сѳзлерди айтып болғаннан соң, олардың ҳәммеси менен бирге дизе бүгип, дуўа етти. 37 Олардың ҳәммеси қатты жыласты ҳәм Павелдиң мойнынан қушақлап, оны сүйди. 38 Єсиресе оларды қатты қапа қылған, Павелдиң: «Мениң жүзимди қайтып кѳрмейсиз», – деген сѳзлери болды. Соңынан оны кемеге дейин шығарып салды.

Елшилер 21

1 Олар менен хошласқанымыздан кейин, кеме менен жүзип, туўры Кос атаўына кеттик. Ертеңине Родос атаўына, ол жерден Патара қаласына келдик. 2 Сол жерден Феникияға баратуғын кемени таўып миндик те, жүзип кеттик. 3 Кипр кѳрингенде, оның қубла тәрепинен ѳтип, Сирияға қарай жол алдық. Кеме Тир қаласында жүгин түсириў керек болғанлықтан, сол жерде тоқтадық. 4 Ол жерде шәкиртлерди излеп таўып, олар менен бирге жети күн қалдық. Шәкиртлер Мухаддес Руўхтың билдириўи менен, Павелден Ерусалимге бармаўды ѳтинди. 5 Бирақ кететуғын ўақтымыз болғанда шығып, жолымызды даўам еттик. Ҳәмме исениўшилер ҳаял ҳәм бала-шағалары менен бирге бизлерди қаланың сыртына дейин шығарып салды. Теңиздиң жағасында дизе бүгип, дуўа еттик. 6 Бир-биримиз бенен хошласқанымыздан соң, кемеге миндик. Ал олар үйлерине қайтты. 7 Тирден жолымызды даўам етип, Птолемайда қаласына келдик. Ол жердеги туўысқанларымыз бенен кѳрисип, олардың жанында бир күн қалдық. 8 Ертеңине шығып, Кесарияға келдик. Сайланған жети хызметшиниң бири болған, Хош Хабар жәриялаўшы Филиптиң үйине барып, оның менен қалдық. 9 Бул адамның пайғамбаршылық ететуғын, турмысқа шықпаған тѳрт қызы бар еди. 10 Сол жерде бир талай күн болғанымыздан соң, Яҳудиядан Агабус атлы бир пайғамбар келди. 11 Ол бизлерге келип, Павелдиң белбеўин алды да, оның менен ѳзиниң аяқ-қолларын байлап: – Мухаддес Руўх былай дейди: «Яҳудийлер бул белбеўдиң ийесин Ерусалимде усылай етип байлап, басқа миллет адамларына услап береди», – деди. 12 Бул сѳзлерди еситип, бизлер ҳәм сол жердеги адамлар Павелден Ерусалимге бармаўын ѳтиндик. 13 Сонда Павел былай деп жуўап берди: – Не ислеп атырсызлар? Неге жыласып, жүрегимди езип атырсызлар? Мен Ийемиз Ийсаның аты ушын Ерусалимде тек аяқ-қолымды байлатыўға емес, ал ѳлиўге де таярман. 14 Павелди кѳндире алмағанлықтан: «Ийемиздиң қәлегени болсын», – деп қайтып үндемедик. 15 Сол күнлерден соң жолға таярланып, Ерусалимге келдик. 16 Кесариядағы шәкиртлердиң айырымлары да бизлер менен бирге келди. Олар бизлерди жасап турыў ушын дәслепки шәкиртлердиң бири болған, кипрлы Минасонның үйине алып барды. Бизлер сол үйде болдық. 17 Ерусалимге келгенимизде, туўысқанларымыз бизлерди қуўанышлы түрде қарсы алды. 18 Ертеңине бизлер Павел менен бирге Яқыпты кѳриўге бардық. Ақсақаллардың ҳәммеси де сол жерге жыйналған еди. 19 Павел олардан ҳал-аўҳал сорағаннан кейин, ѳз хызмети арқалы Ќудайдың басқа миллетлер арасында ислеген ислерин бирим-бирим айтып берди. 20 Олар буны еситип, Ќудайды алғыслады да, Павелге былай деди: – Туўысқанымыз Павел! Ѳзиң кѳрип турсаң, яҳудийлер арасында Ийемизге исениўши кѳп мыңлаған адамлар бар. Олардың ҳәммеси Мухаддес Нызамға жүдә инталы. 21 Олардың алған хабарына қарағанда, сен басқа миллетлер арасында жасайтуғын барлық яҳудийлерге балаларын сүннет етпеўлерин ҳәм үрп-әдетлеримизди орынламаўын айтып, Муўсаның Нызамынан бас тартыў кереклигин үйретип жүрген екенсең. 22 Енди не қылыў керек? Олар, әлбетте, сениң усы жерге келгениңди еситеди. 23 Сонлықтан мына айтқанымызды исле. Арамызда Ќудай алдында ант ишкен тѳрт адам бар. 24 Оларды жаныңа алып, тазаланыў рәсиминен ѳт. Олар шашларын алдырыўы ушын, керекли қурбанлықтың қунын сен тѳле. Солай етип, ҳәмме адам сен ҳаққында еситкенлериниң тийкарсыз екенин ҳәм сениң Мухаддес Нызам бойынша жасап атырғаныңды билсин. 25 Ал басқа миллет исениўшилерине келсек, бизлер оларға бутларға сойылған қурбанлықтың гѳшинен, қаннан, буўындырылып ѳлтирилген ҳайўанлардың гѳшинен ҳәм бузықшылықтан аўлақ болыўлары туўралы қарарымызды жазып жиберген едик. 26 Келеси күни Павел жанына сол тѳрт адамды алып, олар менен бирге тазаланыў рәсиминен ѳтти. Соңынан тазаланыў күнлериниң қашан тамам болатуғынын ҳәм ҳәр бири ушын қашан қурбанлық шалынатуғынын билдириў ушын, Ибадатханаға кирди. 27 Жети күнлик мүддет тамамланыўға шамаласқанда, Азия үлкесинен келген яҳудийлер Павелди Ибадатханада кѳрип, пүткил халыққа қозғалаң салды да, оны услап алып: 28 – Ҳәй, израиллылар, жәрдем бериңлер! Бул адам ҳәмме жерде ҳәмме адамларға бизиң халқымызға, Мухаддес Нызамға ҳәм Ибадатханаға қарсы тәлим берип жүр. Оның үстине, греклерди де Ибадатханаға алып келип, бул мухаддес орынды ҳарамлады, – деп бақырысты. 29 Ѳйткени олар буннан алдын Павелди қалада ефесли Трофим менен бирге кѳргенликтен, Павел оны Ибадатханаға алып келген, деп ойлайтуғын еди. 30 Пүткил қала аяққа турды. Ҳәр тәрептен жуўырысып келген халық Павелди услап, Ибадатхананың сыртына сүйреп шығарды. Сол ўақытта-ақ Ибадатхананың дәрўазасы жабылды. 31 Олар Павелди ѳлтирмекши болып атырғанда, Рим мыңбасысына: «Пүткил Ерусалим қозғалаң кѳтерди!» – деген хабар жетип барды. 32 Мыңбасы дәрҳал әскерлер менен жүзбасыларды жанына алып, халық турған жерге жуўырып келди. Олар мыңбасы менен әскерлерди кѳргенде, Павелди урыўды тоқтатты. 33 Сонда мыңбасы жақынлап келип, Павелди тутқынға алды да, қос шынжыр менен байлаўды буйырды. Соңынан: – Бул ким? Ол не иследи? – деп сорады. 34 Халық ишинен биреўи анаў, биреўи мынаў, деп бақырды ҳәм шаўқым себепли жѳнли жуўап ала алмағанлықтан, мыңбасы Павелди әскерий бѳлимге алып кетиўди буйырды. 35 Павел басқышқа келгенде, халық сондай ғәзепли болғанлықтан, әскерлер оны кѳтерип жүриўге мәжбүр болды. 36 Халық оның изинен: – Оны жоқ етиңлер! – деп бақырып жүрди. 37 Єскерий бѳлимге кирейин деп атырғанда, Павел мыңбасыға: – Сизге бир нәрсе айтсам бола ма? – деди. Мыңбасы: – Сен грекше билесең бе? 38 Демек, сен буннан бурын қозғалаң кѳтерип, тѳрт мың қозғалаңшыны шѳлге апарған мысырлы емес екенсең-ғо, – деди. 39 Павел: – Мен яҳудиймен. Киликияның белгили қаласы Тарсустың пуқарасыман. Сизден ѳтиниш, халыққа сѳз сѳйлеўге рухсат етиң, – деди. 40 Мыңбасы рухсат етиўден, Павел басқыштың үстинде турып, халыққа қолы менен ишарат етти. Терең тынышлық орнағаннан соң, оларға еврей тилинде сѳйлей баслады.

Елшилер 22

1 – Туўысқанларым ҳәм ағаларым! Енди сизлерге айтажақ, ѳзимди ақлаўшы сѳзлеримди тыңлаңлар! 2 Павелдиң ѳзлерине еврейше сѳйлегенин еситкенде, олар бурынғыдан бетер тым-тырыс болды. Павел былай деп даўам етти: 3 – Мен яҳудиймен. Киликияның Тарсус қаласында туўылып, усы Ерусалим қаласында ѳстим. Гамалиелдиң қолы астында ата-бабаларымыздың нызамы бойынша муқыятлы түрде тәрбияландым. Ҳәзир сизлердиң ҳәммеңиз сыяқлы, мен де Ќудайға инталы хызмет еттим. 4 Ийсаның жолы менен жүриўшилерди ѳлгенше қуўдалап, еркек пе, ҳаял ма деместен, оларды байлап қамаққа салдым. 5 Бас руўханий менен барлық ақсақаллар кеңеси де сѳзлеримди тастыйықлай алады. Мен олардан Дамасктағы яҳудийлерге жазылған хат алып, жолға шыққан едим. Мениң мақсетим Ийсаға исенетуғын сол жердеги адамларды да байлап, жазалаў ушын Ерусалимге әкелиў еди. 6 Мен жолға шығып, Дамаскқа жақынлағанымда, түслер шамасында тосаттан аспаннан түскен бир жарық нур әтирапымды жарқыратып жиберди. 7 Мен жерге жығылдым ҳәм бир даўыстың маған: «Саул, Саул! Сен неге Мени қуўдалап атырсаң?» – дегенин еситтим. 8 «Сен кимсең, Ийем?» – деп сорадым мен. Ол маған: «Мен – сен қуўдалап атырған Насыралы Ийсаман» – деди. 9 Мениң жанымдағылар нурды кѳрсе де, мениң менен Сѳйлескенниң сѳзлерин түсинбеди. 10 «Ийем, не ислеўим керек?» – деп сорадым мен. Ийемиз маған: «Орныңнан турып, Дамаскқа бар. Саған бекитилген ислердиң ҳәммеси сол жерде айтылады», – деди. 11 Жаңағы нурдың салтанатлы жақтысынан кѳзлерим кѳрмей қалғанлықтан, жанымдағылар қолымнан услап, мени Дамаскқа жетеклеп апарды. 12 Сол жерде Ханания атлы бир диншил адам бар еди. Ханания сол жердеги барлық яҳудийлер арасында жақсы аты шыққан адам болып, Мухаддес Нызам бойынша жасайтуғын еди. 13 Ол жаныма келип турды да: «Туўысқаным, Саул! Кѳзлериң кѳрип кетсин!» – деди. Мениң сол ўақытта-ақ кѳзлерим ашылып, оны кѳрдим. 14 Ханания былай деди: «Ата-бабаларымыздың Ќудайы Ѳзиниң еркин билиўиң ушын ҳәм ҳақ Адамды кѳрип, Оның аўзынан шыққан сести еситиўиң ушын, сени таңлады. 15 Себеби сен кѳргенлериңди ҳәм еситкенлериңди барлық адамларға жәриялап, Оның гүўасы боласаң. 16 Енди нени күтип отырсаң? Орныңнан турып, суўға шомылдырыл ҳәм Оның атын айтып шақырып, гүналарыңнан тазалан!» 17 Мен Ерусалимге қайтып келип, Ибадатханада дуўа етип отырғанымда, айрықша жағдайға түсип, Ийемизди кѳрдим. 18 Ол маған: «Тезирек Ерусалимнен кет! Ѳйткени бул жердеги адамлар сениң Мен туўралы берген гүўалығыңды қабыл етпейди», – деди. 19 Мен Оған былай дедим: «Ийем! Олар мениң мәжилисханама-мәжилисхана жүрип, Саған исенетуғынларды қамап, сабағанымды биледи. 20 Және де, Сениң гүўаң Степанның қаны тѳгилгенде, мен де сол жерде едим. Мен оны ѳлтиргенлердиң кийимлерин қараўыллап, олардың исин мақуллап турдым». 21 Ийемиз маған: «Бар! Мен сени узаққа, басқа миллетлерге жиберемен», – деди. 22 Адамлар Павелди усы сѳзлерине дейин тыңлады. Бирақ соңғы сѳзлерди еситкенде: – Бундай адамды жер бетинен қуртыў керек, ол жасаўға ылайықлы емес! – деп даўысларының барынша бақыра баслады. 23 Олар усылай бақырысып, ашыў менен кийимлерин ылақтырып, аспанға шаң-тозаң кѳтерип турғанда, 24 мыңбасы Павелди әскерий бѳлимниң ишине апарыўды буйырды. Халықтың Павелге қарсы не ушын усылай бақырып атырғанын билиў ушын, оны қамшылап, тергеўди тапсырды. 25 Ќолларын керип, қайыс пенен байлап атырғанда, Павел сол жерде турған жүзбасыға: – Рим пуқарасын ҳүким етпей турып қамшылаў нызамға туўры келе ме? – деди. 26 Жүзбасы буны еситкенде, мыңбасыға барып хабар берди де: – Не ислейин деп атырсызлар? Бул адам – Рим пуқарасы екен-ғо, – деди. 27 Сонда мыңбасы Павелдиң жанына келип: – Маған айтшы, сен Рим пуқарасымысаң? – деп сорады. – Аўа, – деди Павел. 28 – Мен бул пуқаралыққа кѳп ақша менен еристим, – деди мыңбасы. – Ал мен Рим пуқарасы болып туўылдым, – деди Павел. 29 Сонда Павелди тергемекши болғанлар дәрҳал жанынан шегинди. Павелди байлатқан мыңбасы да оның Рим пуқарасы екенин билгенде қорқып кетти. 30 Ертеңине мыңбасы яҳудийлердиң Павелди не ушын айыплап атырғанын анық билмекши болғанлықтан, оны кисенлерден босатты да, бас руўханийлер менен пүткил жоқарғы кеңестиң жыйналыўын буйырды. Соңынан Павелди алып келип, олардың алдында турғызып қойды.

Елшилер 23

1 Павел жоқарғы кеңес ағзаларына дыққат пенен нәзер салып: – Туўысқанларым! Мен бүгинги күнге дейин Ќудайдың алдында пәк ҳүждан менен жасадым, – дегенде, 2 бас руўханий Ханания Павелдиң жанында турғанларға оның аўзына урыўды буйырды. 3 Сонда Павел оған: – Ҳәй, еки жүзли! Сени Ќудай урады! Сен мени Мухаддес Нызам бойынша ҳүким етиў ушын отырсаң, бирақ Мухаддес Нызамды бузып, мени урыўды буйырып атырсаң, – деди. 4 Павелдиң қасында турғанлар: – Ќудайдың бас руўханийин де мазақ етиўге бола ма? – деди. 5 Павел былай деди: – Туўысқанларым, оның бас руўханий екенин билмейтуғын едим. Себеби: «Ѳз халқыңның басшысына жаман сѳз айтпа», – деп Мухаддес Жазыўда айтылған-ғо. 6 Сонда олардың бир бѳлегиниң саддукейлер, басқа бѳлегиниң парисейлер екенин билген Павел жоқарғы кеңесте бәлент даўыс пенен: – Туўысқанларым! Мен парисеймен ҳәм парисейдиң улыман. Мен ѳлилердиң қайта тирилиўинен үмит еткеним ушын ҳүким етилип атырман, – деди. 7 Павел буны айтқанда, парисейлер менен саддукейлер арасында жәнжел пайда болып, жыйналғанлар екиге бѳлинди. 8 Ѳйткени саддукейлер ѳлимнен қайта тирилиў де, периште де, руўх та жоқ, дейди. Ал парисейлер булардың ҳәммесин тән алады. 9 Солай етип, жыйналыста күшли шаўқым басланды. Парисейлер топарынан айырым диний муғаллимлер орынларынан турып: – Бизлер бул адамнан ҳеш қандай айып таппай турмыз. Егер оған руўх ямаса периште сѳйлеген болса ше? – деп қызып сѳйледи. 10 Жәнжел кем-кемнен күшейип баратырғанлықтан, олардың Павелди тилкимлеп таслаўынан қорққан мыңбасы әскерлерге тѳменге түсиўди ҳәм олардың арасынан оны күш пенен алып кетип, әскерий бѳлимге апарыўды буйырды. 11 Сол түни Ийемиз Павелге кѳринип: «Мәрт бол! Мен туўралы Ерусалимде қалай гүўалық берген болсаң, Римде де солай гүўалық бериўиң тийис», – деди. 12 Ертеңине яҳудийлер тил бириктирип: «Павелди ѳлтирмегенимизше ишип-жесек, бизлерге нәлет болсын», – деп ѳз ара ант ишти. 13 Бул тил бириктириўге қатнасқанлардың саны қырықтан аслам еди. 14 Олар бас руўханийлер менен ақсақалларға барып былай деди: – «Павелди ѳлтирмегенимизше аўзымызға бир түйир нәрсе алсақ, бизлерге нәлет болсын», – деп қатал түрде ант иштик. 15 Енди сизлер жоқарғы кеңес пенен бирликте мыңбасыға барың да, ѳзлериңизди Павелдиң мәселесин еле де анығырақ тексеретуғын қылып кѳрсетип, оны сизлерге алып келиўин ѳтиниш етиңлер. Ол кеңеске келместен бурын бизлер оны ѳлтириўге таяр турамыз. 16 Бирақ Павелдиң жийени олардың тил бириктиргенин еситип қалып, әскерий бѳлимге барды да, бул хабарды Павелге жеткизди. 17 Павел жүзбасылардың бирин жанына шақырып: – Бул жигитти мыңбасыға алып барың, айтатуғын гәпи бар екен, – деди. 18 Жүзбасы жигитти мыңбасыға алып келди де: – Тутқын Павел мени шақырып, мына жигитти сизге апарыўымды ѳтиниш еткен еди. Оның сизге айтажақ гәпи бар екен, – деди. 19 Мыңбасы жигиттиң қолынан услады да, оны шетке шығарып: – Маған не айтпақшы едиң? – деп сорады. 20 Жигит былай деп жуўап берди: – Яҳудийлер ѳз ара тил бириктирип, Павелдиң мәселесин анығырақ тексериў сылтаўы менен, оны ертең жоқарғы кеңеске алып келиўиңизди сизден ѳтиниш етпекши. 21 Бирақ сиз оларға қулақ салмаң! Себеби олардың қырықтан асламы оны тасада күтпекте. Олар: «Павелди ѳлтирмегенимизше ишип-жесек, бизлерге нәлет болсын!» – деп ант ишти. Енди олар сизиң қайылшылығыңызды күтип, таяр болып турыпты. 22 Мыңбасы жигитке: – Буларды маған хабарлағаныңды ҳеш кимге айтпа! – деп тапсырды да, оны қайтарып жиберди. 23 Соңынан мыңбасы жүзбасылардың екеўин жанына шақырып алып былай деди: – Түнде, саат тоғызда Кесарияға кетиў ушын, еки жүз пияда әскер, жетпис атлы ҳәм еки жүз найзалы әскер таярлаңлар. 24 Павелди миндирип, оны аман-есен ҳәким Феликске жеткизиў ушын, атлар менен тәмийинлеңлер. 25 Соңынан мыңбасы тѳмендеги хатты жазды: 26 «Ҳүрметли ҳәким Феликске Клавдий Лисястан сәлем! 27 Яҳудийлер бул адамды услап алып ѳлтирейин деп атыр еди. Бирақ мен оның Рим пуқарасы екенин билгенимнен соң, әскерлерим менен жетип барып, қутқарып қалдым. 28 Оны не ушын айыплап атырғанын билмекши болып, яҳудийлердиң жоқарғы кеңесине алып бардым. 29 Сонда оның яҳудийлердиң нызамына байланыслы тартыслы нәрселер себепли айыпланып атырғанын анықладым. Бирақ онда ѳлимге ямаса қамалыўға ылайық ҳеш қандай айып жоқ. 30 Бул адамға қарсы қастыяншылық исленежақ екенлиги маған хабар етилгенде, оны дәрҳал сизге жолладым. Оның айыплаўшыларына да оған қарсы шағымларын сизиң алдыңызда айтыўды буйырдым». 31 Солай етип, әскерлер ѳзлерине берилген буйрық бойынша Павелди алып, түнде Антипатрис деген қалашаға барды. 32 Ертеңине олар атлы әскерлерди Павел менен жолды даўам етиў ушын қалдырып, ѳзлери әскерий бѳлимге қайтып келди. 33 Атлы әскерлер Кесарияға барып, хатты ҳәкимге берди де, Павелди оның қолына тапсырды. 34 Ҳәким хатты оқып, Павелден қайсы үлкеден екенин сорады. Киликиялы екенин билгенде, оған: 35 «Сени айыплаўшыларың келгенде тыңлайман», – деди де, оның Ҳиродтың сарайында қараўылланыўын буйырды.

Елшилер 24

1 Арадан бес күн ѳткеннен соң, бас руўханий Ханания айырым ақсақаллар ҳәм Тертулус атлы нызам қәнийгеси болған бир шешен менен Кесарияға келип, ҳәкимге Павелдиң үстинен шағым жасады. 2 Павел шақырылғанда, Тертулус оны айыплай баслады: – Уллы мәртебели Феликс! Сизиң арқаңызда узақ ўақытлардан бери тынышлықта жасап атырмыз. Сизиң келешекти кѳре билетуғыныңыз арқалы бул миллеттиң абаданшылығы раўажланып бармақта. 3 Бизлер буны ҳәмме ўақытта, ҳәмме жерде үлкен миннетдаршылық пенен мойынлаймыз. 4 Бирақ сизиң ўақтыңызды алмаў ушын, бизлердиң айтажақ бир аўыз сѳзимизди дыққат пенен тыңлаўыңызды ѳтиниш етемен. 5 Бизлер бул адамды обадай қәўипли, дүнья жүзиндеги пүткил яҳудийлер арасында қозғалаң кѳтериўши ҳәм «Насыралылар» деген азғын топардың жетекшилериниң бири деп таптық. 6 Ҳәтте, ол Ибадатханамызды да ҳарамламақшы болғанда, бизлер оны қолға алдық . 8 Сиз де оны тергегениңизде, бизлердиң оны не ушын айыплап атырғанымыздың ҳәммесин ѳзинен билип аласыз. 9 Яҳудийлер де Павелди айыплап, айтылғанлардың дурыс екенин мақуллады. 10 Ҳәким Павелдиң сѳйлеўи ушын ишарат еткенде, Павел былай деп жуўап берди: – Сизиң кѳп жыллардан бери бул миллетке қазылық етип киятырғаныңызды билип, ѳзимди сизиң алдыңызда ақлайтуғыныма қуўанышлыман. 11 Мениң Ерусалимге сыйыныў ушын келгениме он еки күннен кѳп болмағанын ѳзиңиз билип алыўыңызға болады. 12 Олар мениң я Ибадатханада, я мәжилисханаларда, я қаланың басқа бир жеринде биреў менен тартысып турғанымды ямаса халыққа қозғалаң салып жүргенимди кѳрмеди. 13 Ҳәзир де маған тағып атырған айыпларын сизге дәлиллеп бере алмайды. 14 Бирақ, сизге мынаны мойынлайман: олар «азғын топар» деп атайтуғын жол бойынша мен ата-бабаларымның Ќудайына сыйынып, Мухаддес Нызамда ҳәм пайғамбарлардың Жазыўларында айтылған ҳәр бир нәрсеге исенемен. 15 Бул адамлар сыяқлы мен де ҳақ адамлардың да, гүнакарлардың да қайта тирилиўин Ќудайдан үмит етемен. 16 Сонлықтан да, мен Ќудайдың ҳәм адамлардың алдында пәк ҳүжданлы болыўға ҳәмме ўақыт тырысаман. 17 Миллетиме қайыр-садақа, Ќудайға қурбанлықлар бериў ушын, кѳп жылдан соң Ерусалимге қайтып келдим. 18 Мен тазаланыў рәсиминен ѳтип, усыларды ислеп атырғанымда, олар мени Ибадатханада кѳрди. Сонда мениң қасымда кѳп адам да, шаўқым да болған жоқ. 19 Бирақ ол жерде Азия үлкесинен келген айырым яҳудийлер бар еди. Сизиң алдыңызда әне солар турып, маған тағатуғын айыплары бар болса, айтыўлары керек. 20 Я болмаса, жоқарғы кеңестиң алдында турғанымда, меннен қандай айып тапқанын бул жердеги адамлар айтсын. 21 Мен тек олардың алдында турғанымда: «Ѳлилердиң қайта тирилетуғынына исенгеним ушын, бүгин мен ҳүким етилип атырман», – деп бақырған едим. 22 Сонда Феликс Ийсаның жолы туўралы жақсы билгенликтен: – Даўыңызды мыңбасы Лисяс келгенде шешемен, – деди де, истиң қаралыўын кейинге қалдырды. 23 Соңынан ол жүзбасыға Павелди қараўыллаўды, бирақ еркинлик берип, досларының оған жәрдемлесиўине тыйым салмаўын буйырды. 24 Бир қанша күннен соң, Феликс ѳзиниң Друзилла атлы яҳудий ҳаялы менен бирге келди. Ол Павелди шақыртып алып, оның Масих Ийсаға исениў ҳаққында айтқанларын тыңлады. 25 Павел ҳақлық, ѳзин тыйыў ҳәм келешектеги ҳүким ҳаққында айтқанда Феликс қорқып кетип: – Ҳәзирше бара бер. Ўақыт тапсам, сени және шақыртып аламан, – деди. 26 Соның менен бирге, босатылыўы ушын Павелдиң ѳзине пара бериўинен үмит ететуғын еди. Сонлықтан оны тез-тез шақыртып, оның менен гүрриңлесетуғын еди. 27 Бирақ арадан еки жыл ѳткенде, Феликстиң орнына Порций Фест келди. Феликс яҳудийлерге жағынғысы келгенликтен, Павелди қамақта қалдырып кетти.

Елшилер 25

1 Фест үлкеге ҳәкимлик ўазыйпасына келгеннен соң үш күн ѳткенде, ол Кесариядан Ерусалимге барды. 2 Сонда бас руўханийлер менен яҳудийлердиң басшылары оған Павелдиң үстинен шағым жасады. 3 Мийримлилик кѳрсетип, Павелди Ерусалимге жибериўин оннан жалынып сорады. Ал ѳзлери Павелди жолда ѳлтирмекши болып, тил бириктирген еди. 4 Фест оларға жуўап берип, Павелдиң Кесариядағы қамақта екенин ҳәм ѳзиниң де жақында сол жерге баратуғынын айтты да: 5 – Араңызда бийлиги барлар мениң менен бирге барып, бул адам бир қылмыс ислеген болса, оны айыпласын, – деди. 6 Фест олардың жанында сегиз ямаса он күннен артық қалмай, Кесарияға қайтты. Ертеңине ол ҳүким гүрсисине отырып, Павелди алып келиўди буйырды. 7 Павел келгенде, Ерусалимнен барған яҳудийлер оның әтирапын қоршап алды да, оған ѳзлери дәлиллеп бере алмайтуғын кѳп аўыр айыплар тақты. 8 Павел ѳзин ақлап: – Мен я яҳудийлердиң нызамына, я Ибадатханаға, я Рим патшасы-Ќайсарға қарсы ҳеш қандай жынаят ислегеним жоқ, – деди. 9 Бирақ яҳудийлерге жағынғысы келген Фест Павелге: – Ерусалимге барып, сол жерде усылар бойынша мениң алдымда ҳүким етилиўди қәлейсең бе? – деди. 10 Павел былай деди: – Мен Ќайсардың ҳүким гүрсиси алдында турман. Мен усы жерде ҳүким етилиўим тийис. Мениң яҳудийлерге ҳеш қандай жаманлық ислемегенимди ѳзиңиз жүдә жақсы билесиз. 11 Егер мен айыплы болсам ҳәм ѳлимге ылайықлы бир нәрсе ислеген болсам, ѳлимнен бас тартпас едим. Ал егер булардың маған тағып атырған айыплары тийкарсыз болса, онда ҳеш бир адамның мени олардың қолына услап бериўге ҳақысы жоқ. Мен Ќайсардың ҳүкимин талап етемен. 12 Сонда Фест кеңесгѳйлери менен мәсләҳәтлескеннен соң: – Сен Ќайсардың ҳүкимин талап еттиң, енди Ќайсарға барасаң, – деп жуўап берди. 13 Бир қанша күннен соң, Агриппа патша менен Верника Фестти қутлықлаў ушын Кесарияға келди. 14 Олар сол жерде кѳп күн қалғанлықтан, Фест Павелдиң исин патшаға билдирип былай деди: – Бул жерде Феликс қамақта қалдырып кеткен бир адам бар. 15 Мен Ерусалимде болғанымда, яҳудийлердиң бас руўханийлери менен ақсақаллары оған айып тағып, оны жазалаўымды талап қылған еди. 16 Мен оларға: «Айыпланыўшы ѳз айыплаўшылары менен жүзлеспей турып, оған тағылып атырған айыплардан ѳзин қорғаўға мүмкиншилик берместен, оны услап бериў – римлилердиң әдетине қайшы келеди», – деп жуўап бердим. 17 Сонлықтан олар мениң менен бул жерге келгенде, мен ўақытты босқа жибермей, ертеңине-ақ ҳүким гүрсисине отырдым да, сол адамның алып келиниўин буйырдым. 18 Бирақ айыплаўшылар орынларынан турғанда, оған мен күткен айыплардың ҳеш бирин тақпады. 19 Тек олардың ѳз дини ҳәм бир Ийса атлы ѳлген, бирақ Павел тири деп тастыйықлаған Адам ҳаққында айырым тартыслары бар екен. 20 Мен бул мәселени қалай шешиўди билмей албырап, Павелден: «Ерусалимге барып, усылар бойынша сол жерде ҳүким етилиўди қәлейсең бе?» – деп сорадым. 21 Бирақ ол ѳз исин Ќайсардың қараўын ҳәм оған дейин қамақта қалдырылыўын талап етти. Сонлықтан мен оны Ќайсарға жоллаўыма дейин қамақта болыўын буйырдым. 22 Сонда Агриппа Фестке: – Бул адамды мен де тыңлағым келеди, – деди. – Оны ертең-ақ тыңлайсыз, – деди Фест. 23 Ертеңине Агриппа менен Верника уллы сән-салтанат пенен келип, мыңбасылар ҳәм қаланың абырайлы адамлары менен бирликте рәсмий залға кирди. Фесттиң буйрығы бойынша Павел алып келинди. 24 Фест былай деди: – Патша Агриппа ҳәм усы жердеги ҳәмме адамлар! Сизлер мына адамды кѳрип турсызлар. Ерусалимде де, бул жерде де, пүткил яҳудий халқы оның үстинен маған шағым жасап: «Ол буннан былай жасамаўы тийис» – деп бақырысқан еди. 25 Бирақ мен оның ѳлим жазасына ылайық ҳеш қандай ис ислемегенин анықладым. Оның ѳзи Ќайсардың ҳүкимин талап еткенликтен, оны Ќайсарға жибериўге қарар еттим. 26 Ал менде болса, ол ҳаққында ҳүкимдарға жазғандай, белгили ҳеш нәрсе жоқ. Сонлықтан бул тергеўдиң нәтийжесинде маған жазыўға бир нәрсе табылып қалар деп, оны сизлердиң алдыңызға, әсиресе, патша Агриппа, сизиң алдыңызға шығардым. 27 Ѳйткени тутқынды Ќайсарға жоллап, оған қойылған айыпларды билдирмеў надурыс болар, деп ойлайман.

Елшилер 26

1 Агриппа Павелге: – Ѳзиңди ақлап сѳйлеўиңе рухсат бериледи, – деди. Сонда Павел қолын кѳтерип ишарат етти де, ѳзин ақлап сѳйлей баслады: 2 – Патша Агриппа! Яҳудийлердиң маған тағып атырған барлық айыпларына қарсы бүгин ѳзимди сизиң алдыңызда ақлап атырғаным ушын бахтиярман, деп есаплайман. 3 Себеби әсиресе сиз яҳудийлердиң үрп-әдетлерин ҳәм тартыслы мәселелерин жақсы билесиз. Сонлықтан мени сабырлылық пенен тыңлаўыңызды ѳтиниш етемен. 4 Дәслеп ѳз елимде, соңынан Ерусалимде жаслығымнан бери қалай ѳмир сүргенимди пүткил яҳудийлер биледи. 5 Олар мени кѳп ўақыттан бери таныйды ҳәм егер қәлесе, динимиздиң ең қатал бағыты бойынша парисей болып жасағаным туўралы гүўалық бере алады. 6 Енди болса, Ќудайдың ата-бабаларымызға берген ўәдесинен үмит еткеним ушын, мен усы жерде турып, ҳүким етилип атырман. 7 Бизиң он еки урыўымыз күни-түни Ќудайға бар ықласы менен хызмет етип, бул ўәдениң орынланыўынан үмит етеди. О, патшам! Мени яҳудийлер, мине, усы үмит себепли айыпламақта. 8 Ќудайдың ѳлилерди тирилтиўин сизлер неге исенип болмайтуғын нәрсе, деп есаплайсызлар? 9 Ҳақыйқатында мен де Насыралы Ийсаның атына қарсы қолымнан келген ҳәмме нәрсени ислеўим керек, деп ойлайтуғын едим. 10 Мен буны Ерусалимде иследим де. Бас руўханийлерден алған бийлик пенен исениўшилердиң кѳбисин қамаққа салдырдым. Оларға ѳлим жазасы берилиўи ушын даўыс беретуғын едим. 11 Мәжилисханама-мәжилисхана жүрип, оларды тез-тез жазалап, Ийсаға тил тийгизиўге мәжбүрлейтуғын едим. Оларға қәҳәрли болғаным соншелли, ҳәтте, оларды жат қалаларда да қуўдаладым. 12 Бир мәрте мен бас руўханийлерден бийлик ҳәм тапсырма алып, Дамаскқа қарай жолға шықтым. 13 О, патшам! Тал түсте жолда баратырғанымда, аспаннан түсип, мениң ҳәм жолдасларымның әтирапын жарқыратып жиберген қуяштың сәўлесинен де жарық бир нур кѳрдим. 14 Ҳәммемиз жерге жығылғанымызда, бир даўыстың маған еврей тилинде сѳйлегенин еситтим: «Саул, Саул, сен неге Мени қуўдалап атырсаң? Ќудайға қарсы турсаң, ѳзиңе зыян болады». 15 «Ийем, Сен кимсең?» – деп сорадым мен. Ийемиз жуўап берип былай деди: «Мен – сен қуўдалап атырған Ийсаман. 16 Ќәне, тикейип, орныңнан тур! Мени кѳргениң ҳәм Мениң саған кѳрсетежақ нәрселерим ҳаққында гүўалық бериўиң ушын, және де, сени Ѳз хызметиме тайынлаў ушын саған кѳриндим. Сен кѳргенлериң ҳәм саған кѳрсетежақ нәрселерим ҳаққында гүўалық бересең. 17 Мен сени ѳз халқыңның ҳәм басқа миллетлердиң қолынан қутқараман. 18 Басқа миллетлердиң кѳзлерин ашып, оларды қараңғылықтан жақтыға, шайтанның қолы астынан Ќудайға апарыў ушын сени оларға жиберип атырман. Солай етип, олардың гүналары кеширилип, Маған деген исенимлери менен мухаддес адамлардың арасынан үлес алсын». 19 Сонлықтан, патша Агриппа, аспаннан берилген аянға бағынбай тура алмадым. 20 Дәслеп Дамаск, соңынан Ерусалим ҳәм пүткил Яҳудия үлкесиндеги яҳудийлерге, және басқа миллетлерге де тәўбе етип Ќудайға қайтыўды ҳәм тәўбеге ылайық ислер ислеўди жәриялап жүрдим. 21 Яҳудийлердиң мени Ибадатханада услап, ѳлтирмекши болғанының себеби усы. 22 Бирақ бүгинги күнге дейин маған Ќудай жәрдем берип келмекте. Сонлықтан үлкен-киши, ҳәммеге гүўалық берип, усы жерде турман. Мениң айтып турғанларым пайғамбарлардың ҳәм Муўсаның болжап айтқанларынан басқа емес. 23 Олар Масихтың азап шегетуғынын ҳәм биринши болып ѳлимнен тирилетуғынын, Ѳз халқына ҳәм басқа миллетлерге нур ҳаққында жәриялайтуғынын билдирген еди. 24 Павел усы тәризде ѳзин ақлап турғанда, Фест бәлент даўыс пенен: – Павел, сениң есиң дурыс емес! Кѳп оқығаның сени ақылыңнан аздырыпты! – деди. 25 Павел былай деди: – Есим дурыс, ҳүрметли Фест! Мениң сѳзлерим ҳақыйқатқа ҳәм ақылға сай. 26 Патша бул нәрселер ҳаққында жақсы билгенликтен, мен оның менен еркин сѳйлесип турман. Булардың ҳеш бириниң оның дыққатынан шетте қалмағанына исенемен. Ѳйткени бул бир шетте болған жоқ. 27 Патша Агриппа! Сиз пайғамбарлардың сѳзлерине исенесиз бе? Билемен, исенесиз. 28 Сонда Агриппа Павелге: – Мени аз-маз ўақыттың ишинде кѳндирип, масихый қылмақшымысаң? – деди. 29 – Аз болсын, кѳп болсын, тек сиз емес, ал бүгин мени тыңлап отырғанлардың ҳәммеси мына шынжырларсыз мен сыяқлы болыўын Ќудайдан тилеймен, – деди Павел. 30 Сонда патша, ҳәким, Верника ҳәм олар менен отырғанлар орынларынан турды. 31 Олар сыртқа шығып, ѳз ара: «Бул адам ѳлимге ямаса қамалыўға ылайық ҳеш нәрсе ислемеген», – дести. 32 Агриппа Фестке: «Егер бул адам Рим патшасы-Ќайсардың ҳүкимин талап етпегенде, оны азат қылыўға болар еди», – деди.

Елшилер 27

1 Италияға кеме менен кетиўге қарар еткенимизде, Павел менен басқа айырым тутқынлар Август әскерий бѳлиминен болған Юлий атлы бир жүзбасыға тапсырылды. 2 Азия үлкесиниң жағаларындағы жағысларға баратуғын Адрамиттиң кемесине минип, бизлер жолға шықтық. Жанымызда Салоникадан келген македониялы Аристарх та бар еди. 3 Ертеңине Сидонға жетип келдик. Юлий Павелге адамгершилик ислеп, оның ѳз мүтәжликлерине жәрдем алыўы ушын, досларына барып келиўине рухсат етти. 4 Ол жерден кеме менен және жолға шықтық. Самал қарсы алдымыздан есип турғанлықтан, Кипр атаўының ық жағы менен жүрдик. 5 Киликия ҳәм Памфилия үлкелериниң қарсы алдындағы теңизден ѳтип, Ликияның Мира қаласына келдик. 6 Жүзбасы сол жерде Италияға баратуғын Искендериядан келген кемени таўып, бизлерди оған мингизди. 7 Кѳп күн бойы әсте-ақырын жүзип, зорға дегенде Книдосқа жетип бардық. Самалға қарсы жүзиў қыйын болғанлықтан, Крит атаўының ық жағы менен Салмон қаласының қасынан ѳттик. 8 Жаға бойлап зордан жүзип, Ласея қаласының қасындағы «Гѳззал жағыс» деген жерге келдик. 9 Бизлер кѳп ўақытты сарп етип алдық. Ҳәтте, яҳудийлердиң ораза күнлери де ѳтип кеткенликтен, енди жүзиў қәўипли еди. Сонлықтан Павел оларға ескертип: 10 – Адамлар! Бул жолымыз тек жүк ҳәм кеме ушын емес, ал жанларымыз ушын да жүдә қәўип-қәтерли болатуғынын кѳрип турман, – деди. 11 Бирақ жүзбасы Павелдиң сѳзлеринен гѳре, кеме айдаўшысы менен кемениң хожайынының сѳзине қулақ асты. 12 Жағыс қыслаўға қолайлы болмағанлықтан, кемедегилердиң кѳбиси жолға шығыўды ҳәм илажы болса Феникске жетип, қысты сол жерде ѳткизиўди шешти. Феникс – қубла-батыс ҳәм арқа-батыс тәреплерге қараған, Критте жайласқан бир жағыс еди. 13 Ќубладан жумсақ самал есе баслағанда, олар ѳз мақсетимизге жеттик деп ойлап, кѳшкини кѳтерди де, Криттиң жағасы менен жүзип кетти. 14 Бирақ кѳп ѳтпей, атаў тәрептен «Арқа-шығыс» деп аталатуғын даўыл бастырып келди. 15 Кеме даўыл тәрепинен искенжеге алынып, самалға қарсы тура алатуғын күшимиз болмағанлықтан, бизлер тәслим болып кете бердик. 16 «Кавда» деп аталатуғын бир киши атаўдың ық жағына жеткенимизде, кемениң қайығын зорға дегенде сақлап үлгердик. 17 Кемешилер қайықты жоқарыға тартып шығарып, кемени арқан менен беккем етип байлап қойды. Ливия жағасының қайыр жерлерине тийиўден қорқып, желқомды түсирди де, ығып кете берди. 18 Даўыл бизлерди қатты қыйнағанлықтан, олар ертеңине кемеден жүк ылақтыра баслады. 19 Үшинши күни кемениң қурал-сайманларын да ѳз қоллары менен теңизге ылақтырды. 20 Кѳп күн бойы қуяш та, жулдызлар да кѳринбеди. Даўыл еле қәҳәрли болғанлықтан, ақырында аман қалыўдан үмитимизди пүткиллей үздик. 21 Адамлар кѳп ўақыттан бери ҳеш нәрсе жемеген еди. Сонда Павел ортаға шығып былай деди: – Адамлар! Маған қулақ асып, Криттен шықпағаныңызда, бундай қәўип-қәтер менен шығынға ушырамаған болар едик. 22 Бирақ енди сизлерди мәрт болыўға шақыраман. Тек кеме ғана апатқа ушырап, араңызда ҳеш бир жан набыт болмайды. 23 Себеби мен тийисли болып, хызмет етип жүрген Ќудайдың бир периштеси ѳткен түни жаныма келип, 24 былай деди: «Ќорқпа Павел! Сен Рим патшасы-Ќайсардың алдына барыўың тийис. Және Ќудай сениң менен сапарлас болғанлардың ҳәммесин саған бағышлады». 25 Сонлықтан, адамлар, мәрт болыңлар! Мен Ќудайға исенемен: маған не айтылса, сол болады. 26 Бизлер бир атаўға ығызылып апарылыўымыз тийис. 27 Даўылдың басланғанына он тѳрт күн болғанда, бизлер Адрия теңизинде ығып жүр едик. Шама менен түнниң ярымында кемешилер қандай да бир қурғақлыққа жақынласқанын шамалады. 28 Сонда олар теңиздиң тереңлигин ѳлшеп, жигирма қулаш екенин билди. Аз-маз ўақыттан соң және ѳлшеп кѳргенде, он бес қулаш екенин кѳрди. 29 Суўдың астындағы жартасқа урылыўымыздан қорқып, олар кемениң арт бетинен тѳрт кѳшки ылақтырды да, таңның тезирек атыўын тилеп, дуўа етти. 30 Кемешилер кемеден қашпақшы болып, алдыңғы тәрептен кѳшки таслаўды сылтаўлады да, қайықты теңизге түсире баслады. 31 Бирақ Павел жүзбасы менен әскерлерге: – Булар кемеде қалмаса, сизлерге аман қалыў жоқ, – деди. 32 Сонда әскерлер қайықтың арқанларын кесип, оны теңизге түсирип жиберди. 33 Таң атайын деп турғанда, Павел ҳәммени аўқат жеўге үгитлеп: – Ҳеш нәрсе жемей аўқатсыз қалып күткениңизге бүгин он тѳрт күн болды. 34 Сонлықтан аўқат жеп алыўыңызды ѳтиниш етемен. Бул аман қалыўыңыз ушын зәрүр. Ҳеш қайсысыңыздың бир тал шашыңыз да набыт болмайды, – деди. 35 Павел усыларды айтып болып нанды алды да, ҳәммениң алдында Ќудайға шүкирлик билдирип, нанды бѳлип жей баслады. 36 Сонда ҳәмме жигерленип, аўқат жеди. 37 Кемеде барлығымыз болып еки жүз жетпис алты жан едик. 38 Аўқатқа тойып болғаннан соң, олар бийдайды теңизге тѳгип, кемени жеңиллетти. 39 Таң атқанда, кемешилер ѳзлери келген жерди танымады. Бирақ жағасы қумлық болған бир қолтықты кѳрип қалып, мүмкин болса, кемени сол жерге апарып тоқтатыўды уйғарды. 40 Кѳшкилердиң арқанларын кесип, теңизге таслады да, рульлерди байлаған арқанларды шешти. Алдыңғы желқомды самал тәрепке кѳтерип, жағаға қарай жүзип кетти. 41 Бирақ кеме бир қумлы сайыз жерге тап болып, тумсығы қумға батты да, қыймылдамай қалды. Ал артқы жағы күшли толқынлар тәрепинен соққыланып, сынып кетти. 42 Тутқынлар жүзип қашып кетеди деп ойлап, әскерлер оларды ѳлтирмекши болды. 43 Бирақ жүзбасы Павелди қутқарғысы келип, әскерлерге бул нийетин иске асырыўға тыйым салды. Соңынан жүзип билетуғынларға биринши болып ѳзлерин теңизге атып, жағаға шығыўларын буйырды. 44 Ал қалғанлары болса, кимиси тахтай, кимиси кемениң сынық бѳлеклеринен услап, олардың излеринен жетип барды. Солай етип, ҳәммеси аман-есен жағаға шықты.

Елшилер 28

1 Аман қалғанымыздан соң, атаўдың атының Мальта екенин билдик. 2 Жергиликли адамлар бизлерге әдеттен тыс адамгершилик кѳрсетти. Жаўын жаўып, күн суўық болғанлықтан, олар от жағып, ҳәммемизди жақсы қабыл етти. 3 Павел бир қушақ отын жыйнап, оттың үстине салды. Сонда оттың ыссысынан қашқан бир уўлы жылан оның қолына жабысты. 4 Жергиликли адамлар Павелдиң қолына жыланның асылып турғанын кѳрип, бир-бирине: – Бул адам, сѳзсиз, адам ѳлтирген қанхор екен. Теңизден аман қалған болса да, әдиллик қудайы оның тири қалыўына жол қоймады, – дести. 5 Бирақ Павел қолын силкип, жыланды оттың ишине ылақтырып жиберди ҳәм ҳеш қандай зыян кѳрмеди. 6 Олар Павелдиң денесиниң исип кетиўин ямаса бирден ѳлип қалып, жерге жығылыўын күтип тур еди. Бирақ узақ ўақыт күтип, оған ҳеш қандай зыян келмегенин кѳргенде, пикирлерин ѳзгертип: «Ол бир қудай», – дести. 7 Бизлер турған жердиң жақынында атаўдың басшысы болған Публий атлы адамның жер-мүлки бар еди. Ол бизлерди үйине қабыл етип, үш күн мийман қылды. 8 Сол ўақытта Публийдиң әкесиниң ыссылығы кѳтерилип, иши ѳтип аўырып жатырған еди. Павел оның жанына барып дуўа етти де, қолларын оның үстине қойып, шыпа берди. 9 Усы ўақыядан соң, атаўдағы басқа аўырыў адамлар да келип, шыпа табатуғын еди. 10 Олар бизлерге кѳп ҳүрмет кѳрсетти ҳәм жолға шығып баратырғанымызда керекли нәрселерди кемеге жүкледи. 11 Үш айдан соң, сол атаўда қыслап қалған «Егиз қудайлар» деп аталатуғын Искендериядан келген бир кеме менен жолға шықтық. 12 Сиракуз қаласына барып, үш күн қалдық. 13 Ол жерден жолымызды даўам етип, Региумға келдик. Ертеңине қубладан есе баслаған самалдың жәрдеми менен еки күнде Путеолийге бардық. 14 Ол жерден туўысқанларымызды таптық. Олардың ѳтиниши бойынша, бизлер олар менен бирге бир ҳәпте қалдық. Ақырында бизлер Римге келдик. 15 Хабарымызды еситкен Римдеги туўысқанларымыз бизлерди күтип алыў ушын Аппий майданы ҳәм «Үш мийманхана» ға дейин келди. Павел оларды кѳргенде Ќудайға шүкирлик етип, жигерленип қалды. 16 Римге келгенимизде, Павелге ѳзин қараўыллайтуғын әскер менен ѳз алдына жасаўға рухсат етилди. 17 Үш күннен соң, Павел Римдеги яҳудий жетекшилерин бирге жыйналыўға шақырды. Олар жыйналғанда, Павел былай деди: – Туўысқанларым! Мен халқымызға ямаса ата-бабаларымыздың үрп-әдетлерине қарсы ҳеш нәрсе ислемесем де Ерусалимде тутқын болып, римлилердиң қолына тапсырылдым. 18 Олар мени тергеп болғаннан соң, босатып жибермекши болды. Ѳйткени маған ѳлим жазасын беретуғындай ҳеш қандай тийкар жоқ еди. 19 Бирақ, яҳудийлер буған қарсы шыққанлықтан, мен Рим патшасы-Ќайсардың ҳүкимин талап етиўге мәжбүр болдым. Деген менен, буны мен ѳз халқымды айыпламақшы болып ислемедим. 20 Сонлықтан сизлерди бул жерге усылар ҳаққында сѳйлесип, ушырасыўға шақырдым. Себеби мен Израилдың үмити ушын мына шынжырлар менен байланғанман. 21 Олар Павелге: – Сен туўралы Яҳудиядан хат алмадық, ол жерден келген ѳзимиздиң адамлардың ҳеш бири сен туўралы жаман хабар да әкелмеди ямаса жаман нәрсе де айтпады. 22 Бирақ бизлер сениң пикириңди ѳзиңнен еситиўди қәлеймиз. Ѳйткени ҳәмме жерде сен тийисли болған бул топарға қарсы шығып атырғанын билемиз, – деди. 23 Олар Павел менен бир күнди белгилеп, сол күни кѳп адамлар менен бирге ол болып атырған жерге келди. Павел азаннан кешке дейин оларға Ќудайдың Патшалығы туўралы гүўалық берип, түсиндирди. Муўсаның Нызамына ҳәм пайғамбарлардың Жазыўларына тийкарланып, оларды Ийса ҳаққында айтылғанларға исендириўге ҳәрекет етти. 24 Айырымлары Павелдиң сѳзлерине исенди, ал базылары исенбей қалды. 25 Ѳз ара бир келисимге келе алмай, Павел мына соңғы сѳзлерин айтып турғанда олар кете баслады: – Мухаддес Руўх Ийшая пайғамбар арқалы ата-бабаларыңызға былай сѳйлеп, дурыс айтқан: 26 «Бул халыққа барып, мыналарды айт: Тыңлап еситесизлер, бирақ ҳеш түсинбейсизлер, Ќарайсызлар, бирақ ҳеш кѳрмейсизлер. 27 Себеби бул халықтың кеўли қайсар болып, қулақлары питип қалған, олар кѳзлерин де жумып алған. Олай болмағанда, олардың кѳзлери кѳрер еди, қулақлары еситер еди, кеўиллери түсинер еди. Олар Маған қайтып келсе, Мен оларға шыпа берер едим». 28 Мынаны билип қойыңлар: Ќудай Ѳзиниң бул қутқарылыўын басқа миллетлерге берди. Олар буны қабыл алады. 30 Павел кирейге алған жайында толық еки жыл болып, ѳзин кѳриўге келгенлердиң ҳәммесин қабыл етти. 31 Ол батыллық пенен, ҳеш бир тосқынлықсыз Ќудайдың Патшалығы туўралы жәриялап, Ийемиз Ийса Масих ҳаққында тәлим берди.

Яқып 1

1 Мен, Ќудайдың ҳәм Ийемиз Ийса Масихтың қулы Яқыптан, жер жүзине тарқалып кеткен Ќудайдың халқына сәлем! 2 Ҳәй, туўысқанларым, түрли сынаўларға ушырағаныңызда оны үлкен қуўаныш пенен қабыл етиңлер. 3 Себеби исенимиңиздиң сыналыўынан сабырлық пайда болатуғынын билесизлер. 4 Ҳеш бир кемшиликсиз, жетилискен ҳәм минсиз адамлар болыўыңыз ушын толық сабырлық етиңлер. 5 Егер араңыздағы бириңиздиң даналығы кем болса, ҳәммеге сақыйлық пенен, айыпламай беретуғын Ќудайдан сорасын. Ќудай оған береди. 6 Бирақ ҳеш гүманланбастан, исеним менен сорасын. Ѳйткени гүманланған адам самал менен шайқатылып тынышсызланған теңиз толқынына уқсайды. 7 - 8 Ѳзиниң пүткил жолларында турақсыз болған, бундай еки ойлы адам Ийемизден бир нәрсе аламан, деп ойламасын. 9 Тѳмен жасайтуғын туўысқан Ќудайдың ѳзине берген мәртебеси менен мақтансын. 10 Ал бай туўысқан ѳз пәслиги менен мақтансын. Себеби бай адам даладағы гүл сыяқлы солып қалады. 11 Ќуяш шығып, жәзийрама ыссысы менен шѳпти қуўратып таслайды. Оның гүли тѳгилип, кѳркиниң гѳззаллығы жоғалады. Бай адам да усылай ѳз ислери менен солып жоқ болады. 12 Сынаўға шыдаған адам бахытлы! Ѳйткени ол сынаўдан ѳткеннен соң, Ќудайдың Ѳзин сүйетуғынларға ўәде еткен ѳмир тажын алады. 13 Азғырылыўға түскенде ҳеш ким: «Мен Ќудай тәрепинен азғырылып атырман», – демесин. Себеби Ќудай жаманлық пенен азғырыла алмайды ҳәм Оның Ѳзи де ҳеш кимди азғырмайды. 14 Бирақ ҳәр ким ѳзиниң жаман қәлеўлерине берилип, алданып азғырылады. 15 Кейин сол қәлеў ҳәмледар болып, гүнаны туўады. Ал гүна жетилисип, ѳлимди туўады. 16 Ҳәй, сүйикли туўысқанларым, алданбаңлар! 17 Ҳәр қандай жақсы ҳәм минсиз сый жоқарыдан, нурлар Єкеси болған Ќудайдан келеди. Онда ҳеш қандай ѳзгерис ямаса ѳзгериўши кѳлеңке жоқ. 18 Оның жаратқанларының арасында биринши мийўелери болыўымыз ушын, Ол Ѳз қәлеўи бойынша бизлерди ҳақыйқат сѳзи менен ѳмирге еристирди. 19 Сүйикли туўысқанларым, мынаны есте сақлаңлар: ҳәр бир адам еситиўде шаққан, сѳйлеўде ақырын, ғәзеплениўде де ақырын болсын. 20 Ѳйткени адамның ғәзеби Ќудайдың талап еткен ҳақлығын иске асыра алмайды. 21 Сонлықтан ҳәр қандай ипласлықты ҳәм ҳәмме жерди жайлап кеткен жаманлықты таслап, ѳзлериңизде егилген, жанларыңызды қутқара алатуғын Ќудайдың сѳзин кишипейиллик пенен қабыл етиңлер. 22 Сѳзди тек тыңлаўшылар болып, ѳз-ѳзиңизди алдамаңлар, оны орынлаўшылар болыңлар. 23 Егер ким де ким сѳзди тыңлап, оны орынламаса, ол ѳз тәбийғый келбетин айнада кѳрген адамға уқсайды. 24 Себеби ол ѳзин кѳрип болып, кетип қалады ҳәм қандай екенин дәрҳал умытады. 25 Бирақ азатлық бериўши минсиз нызамға анықлап қарайтуғын ҳәм ол бойынша жасайтуғын адам умытшақ тыңлаўшы болмай, оны ис жүзинде қолланады. Бундай адам ѳз ислери менен бахытлы болады. 26 Ѳзин диншил деп есаплап, тилин тыймаған адам ѳзин ѳзи алдаған болады. Оның диншиллиги бос. 27 Єкемиз Ќудайдың алдында пәк ҳәм қәтесиз диншиллик бул – жетим-жесирлерге қыйын күнлеринде жәрдем етип, ѳзин дүньяның напәкликлеринен сақлаў.

Яқып 2

1 Ҳәй, туўысқанларым, уллы Ийемиз Ийса Масихқа исеними бар сизлер адамларды алаламаңлар. 2 Егер сизлердиң жыйналысыңызға алтын жүзикли, сәнли кийимлер кийген бир адам менен жупыны кийим кийген бир жарлы адам келсе, 3 сизлер сәнли кийим кийген адамға ҳүрмет кѳрсетип: «Сиз бул жерге, жақсы жерге отырың», ал жарлы адамға болса: «Сен ана жерде тур» ямаса: «Аяқ бетимде отыр» десеңлер, 4 араңызда алалық жасап, жаман нийетли ҳүким шығарыўшылар болып қалмайсызлар ма? 5 Ќулақ салыңлар, сүйикли туўысқанларым: Ќудай бул дүньяда жарлы болғанларды исенимде бай болыўы ҳәм Ѳзин сүйгенлерге ўәде еткен Патшалығының мийрасхорлары болыўы ушын таңламады ма? 6 Бирақ сизлер жарлыны бийабырай қылдыңыз-ғо. Сизлерге зулымлық жасап атырған байлар емес пе? Сизлерди ҳүкимханаларға сүйреп апаратуғын да байлар емес пе? 7 Сизлерге берилген қәдирли атты мазақ қылыўшылар да олар емес пе? 8 Мухаддес Жазыўдағы: «Ѳзиңди сүйгениң сыяқлы, жаныңдағы адамды да сүй», – деген баслы нызамды ҳақыйқаттан орынласаңлар, жақсы қыласызлар. 9 Бирақ адамларды алаласаңлар, гүна ислеп атырған боласызлар ҳәм Мухаддес Нызам алдында жынаятшы сыпатында жазаланасызлар. 10 Ѳйткени ким де ким Мухаддес Нызамды толығы менен орынлап, тек бир нәрседе айыплы болса, ол пүткил Мухаддес Нызамға қарсы гүнакар болады. 11 Себеби «Неке ҳадаллығын бузба», – деген Ќудай, «Адам ѳлтирме», – де деген. Егер сен неке ҳадаллығын бузбасаң да, бирақ адам ѳлтирсең, Мухаддес Нызамға қарсы жынаятшы боласаң. 12 Азатлық бериўши нызам бойынша ҳүким етилетуғынлар сыяқлы сѳйлеңлер ҳәм ис тутыңлар. 13 Ѳйткени ҳүким – реҳимсиз адамға реҳимсиз. Ал реҳим ҳүкимнен үстин. 14 Туўысқанларым, егер ким де ким исеними барлығын айтып, жақсы ислер қылмаса, не пайдасы бар? Бундай исеним оны қутқара ала ма? 15 Бир ер ямаса ҳаял туўысқанымыз жалаңаш қалып, күнделик азығына зар болса, 16 араңыздағы бириңиз оларға: «Аман-есен барың, жылының ҳәм тойың» десе, бирақ денесине керекли затлар бермесе, буннан не пайда? 17 Сол сыяқлы, ислерсиз исеним де ѳз-ѳзинен ѳли. 18 Бирақ биреў: «Сениң исенимиң бар, мениң ислерим бар. Маған ислерсиз исенимиңди кѳрсет, ал мен саған исенимимди ислерим арқалы кѳрсетейин», – дейди. 19 Сен Ќудайдың жалғыз екенине исенесең бе? Жақсы қыласаң. Жинлер де буған исенип, қалтырасады. 20 Ҳәй, ақылсыз адам, ислерсиз исенимиңниң пайдасыз екенин билиўди қәлейсең бе? 21 Бабамыз Ибрайым улы Ысақты қурбанлық шалынатуғын орынға бағышлап, ислери менен ақланбады ма? 22 Кѳрип турғаныңдай, исеними оның ислери менен ҳәрекет етти. Исеними ислери менен кәмал тапты. 23 Солай етип, «Ибрайым Ќудайға исенди ҳәм сол себепли ақланды», – деп жазылған Мухаддес Жазыў орынланып, ол Ќудайдың досты деп аталды. 24 Кѳрип турсызлар, адам тек исеними менен емес, ислери менен ақланады. 25 Сол сыяқлы, жансызларды қабыл ети