The New Testament of our Lord and Saviour Jesus Christ

मत्ति 1

1 ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌ 2 अब्राहामरे़ कुस्‍साः इसहाक वये़, इसहाकरे़ कुस्‍साः याकुब वये़, याकुबरे़ कुस्‍साःहाॽ यहुदा हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुम्‍भुॽ कुन्‍साॽसि मे़वये़रो॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् यहुदाःल्‍ले़ कुस्‍साःहाॽ पेरेज नु जिराह वये़त्‍छि (खे़ङ्‌हाॽरे़ खुन्‍छिॽ माःल्‍ले़ कुमिङ् तामार वये़), फारे़सरे़ कुस्‍साः हे़स्रोन वये़, हे़स्रोनरे़ कुस्‍साः आराम वये़रो॥ 4 हे़क्‍क्‍याङ् आरामरे़ कुस्‍साः अम्‍मिनादाब वये़, अम्‍मिनादाबरे़ कुस्‍साः नहसोन वये़, नहसोनरे़ कुस्‍साः सल्‍मोन वये़रो॥ 5 हे़क्‍क्‍याङ् सल्‍मोनरे़ कुस्‍साः बोअज वये़ (बोअजरे़ कुम्‍मारे़ कुमिङ् राहाब वये़), बोअजरे़ कुस्‍साः ओबेद वये़ (खे़ल्‍ले़ कुम्‍मारे़ कुमिङ् रुथ वये़), ओबेदरे़ कुस्‍साः यिसै वये़॥ 6 हे़क्‍क्‍याङ् यिसैरे़ कुस्‍साः दाउद हाङ्‌ङिन्‌ वये़॥दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साः सोलोमन वये़ (सोलोमनरे़ कुम्‍मा बेत्सेबाःन् उरियाहरे़ कुमेःत् वये़रो॥) 7 हे़क्‍क्‍याङ् सोलोमनरे़ कुस्‍साः रहोबाम वये़, रहोबामरे़ कुस्‍साः अबिया वये़, अबियारे़ कुस्‍साः आसा वये़रो॥ 8 हे़क्‍क्‍याङ् आसारे़ कुस्‍साः यहोसापात वये़, यहोसापातरे़ कुस्‍साः यहोराम वये़, यहोरामरे़ कुस्‍साः उज्‍जियाह वये़रो॥ 9 हे़क्‍क्‍याङ् उज्‍जियाहरे़ कुस्‍साः योताम वये़, योतामरे़ कुस्‍साः आहाज वये़, आहाजरे़ कुस्‍साः हिजकिया वये़रो॥ 10 हे़क्‍क्‍याङ् हिजकियारे़ कुस्‍साः मनस्‍से वये़, मनस्‍सेरे़ कुस्‍साः अम्‍मोन वये़, अम्‍मोनरे़ कुस्‍साः योसियाह वये़रो॥ 11 हे़क्‍क्‍याङ् योसियाहरे़ कुस्‍साःहाॽ यकोनियास नु कुन्‍साॽसि मे़वये़रो (खे़ङ्‌हाॽग इस्राइलिहाॽ बे़बिलोन लाजेॽओ मे़दे़म्‍सु मे़देॽरुसिआङ् मे़गत्तुसिबा ये़म्‍मो सामे़वाःन्‍छिङ्‌ङाङ्‌ मे़वये़रो)॥ 12 बे़बिलोःन्‍नो मे़देॽरुसिआङ् याङ्‌सि यकोनियासरे़ कुस्‍साः सालतिएल वये़, हे़क्‍क्‍याङ् सालतिएलरे़ कुस्‍साः यरुबाबेल वये़रो॥ 13 हे़क्‍क्‍याङ् यरुबाबे़लरे़ कुस्‍साः अबिउद वये़, अबिउदरे़ कुस्‍साः एलियाकिम वये़, एलियाकिमरे़ कुस्‍साः आजोर वये़रो॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् आजोररे़ कुस्‍साः सादोक वये़, सादोकरे़ कुस्‍साः आखिम वये़, आखिमरे़ कुस्‍साः एलिउद वये़रो॥ 15 हे़क्‍क्‍याङ् एलिउदरे़ कुस्‍साः एलाजार वये़, एलाजाररे़ कुस्‍साः मत्तान वये़, मत्तानरे़ कुस्‍साः याकुब वये़रो॥ 16 हे़क्‍क्‍याङ् याकुबरे़ कुस्‍साः युसुफ वये़॥ युसुफे़न् मरियमरे़ कुये़म्‍बाॽ वये़, हे़क्‍क्‍याङ् हाबा कन् मरियम्‍मिन्‍लाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍त 17 अक्‍खेलॽरिक् अब्राहामलाम् दाउद हाङ् थारिक् थिक्-लि (१४) थाःक् मे़वये़, हे़क्‍क्‍याङ् दाउद हाङ्‌लाम् बे़बिलोन लाजेॽओ मे़दे़म्‍सु मे़देॽरुसिआङ् मे़गत्तुसिबा ये़म् थारिक् थिक्-लि (१४) थाःक् मे़वये़, हे़क्‍क्‍याङ् बे़बिलोःन्‍नो पुङ्‌लाधाबा मे़जोगुसिआङ् मे़देॽरुसिबा ये़म्‍माङ्‌धो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌ सावाःन्‍छिङ्‌बा ये़म् थारिक् थिक्-लि (१४) थाःक् मे़वये़रो॥ 18 आल्‍ल ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुसावाःन्‍छिङ्‌मान् अक्‍खेलॽरिक् पोःक्‍खे़रो–कुम्‍मा मरियमरे़ कुमेःक्‍खिम् पोःङ्‌मा पाःन्‍निन् युसुफे़न्‍नु पुॽरे़आङ् वये़, कर खुन्‍छिॽ मेःक्‍खिम् पोःङ्‌मानुःल्‍ले़ तगिए खुने़ॽ सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ 19 खुने़ॽनु कुमेःक्‍खिम् पाःन् के़बुॽबा युसुफे़ङ्‌ग साम्‌योनिबा मना वये़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कुजाःत्‍थि मे़बेःक्‍ने़न्‍ल फाॽआङ् खे़ल्‍ले़ स्‍वाःत्ताङ् नाॽमा निङ्‌वाॽ चोगुरो॥ 20 कर हे़क्‍के इःत्तुर वये़ल्‍ले़ से़प्‍माङ्‌मो यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बान् 21 खुने़ॽ ये़म्‍बित्‍छाॽसाःधिक् कत्तुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ कुमिङ्‌ङिन् ये़सु 22 माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पालाम् 23 “सिसादिङ् मे़न्‍छियाॽइन् मे़न्‍छुक्‍मा पोःङ्‌ङाङ् ये़म्‍बित्‍छाॽसाःधिक् कत्तुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् इम्‍मानुएल मे़मे़त्तुॽरो॥ ‘इम्‍मानुएल’ फाॽइङ्‌ग ‘निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् आनिॽनु वाॽ’ पोःङ्‌लो॥” 24 आल्‍ल युसुफे़न् से़प्‍माङ्‌मोलाम् सोरे़आङ् यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ मे़त्तुबा कुइसिःक्‍के मरियम्‍मिन् मेःक्‍खिम् मे़त्तु, हे़क्‍क्‍याङ् कुहिम्‍मो तारुरो॥ 25 कर मरियम्‍मिन् मे़न्‍छुक्‍मा वये़र थारिक् खुन्‍छिॽ सोरिक् मे़इप्‍से़त्‍छिन्‍लो॥ याङ्‌सि मरियम्‍मिल्‍ले़ साः कत्तुआङ् युसुफरे़ खे़न् अङे़ःक्‌वाःन् ये़सु मिङ् वाःत्तुरो॥

मत्ति 2

1 आल्‍ल ये़सुःन् यहुदिया थुम्‍मोबा बे़थलेहे़म पाङ्‌जुम्‍मो सावाःन्‍छिङ्‌बा ये़म्‍मो हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़प्‍मो हाङ् चोगुर वये़रो॥ ये़सुःन् सावाःन्‍छिङ्‌ङाङ् नाम्‍गे़न् पिसाङ्‌बा लाजेॽलाम् सिक्‍कुम्‍निबा खागे़इक्‍पाहाॽ यरुसले़म्‍मो मे़द्‌ये़, हे़क्‍क्‍याङ् 2 अक्‍खेलॽरिक् पाःन् सेःन्‍मे़दोसु, “यहुदिहाॽरे़ 3 हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कन् पाःन्‍निन् खे़प्‍सुआङ् कुनिङ्‌वाॽबाल्‍ले़ साॽरिक् ये़ःक्‍खु, हे़क्‍केलॽरिक्‍के खुने़ॽनुए यरुसले़म्‍मोबा के़रे़क् मनाहाॽआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽबाल्‍ले़ साॽरिक् ये़ःक्‍खुसिरो॥ 4 हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ के़रे़क् तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ उःत्तुसिआङ् कन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍त मे़प्‍मनाबान् आत्तो सावाःन्‍छिङ्‌मा के़बोःङ्‌बा वाॽबे लॽरिक् सेःन्‍दोसुसि॥ 5 खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “यहुदिया थुम्‍मोबा बे़थलेहे़म्‍मो खुने़ॽ सावाःन्‍छिङ्‌मा के़बोःङ्‌बा वाॽरो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍तुआङ् पत् 6 ‘यहुदिया थुम्‍मोबा बे़थलेहे़म्‍मे,खे़ने़ॽग यहुदियाबा पाङ्‌जुम्‍हाॽओ साॽरिक् के़ये़क्‍पा के़जोःक्‍लो,थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़बाङ्‌जुम्‍लाम् हाङ्‌युक्‍पाधिक् ताःरो,खुने़ॽग मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बा कुइसिःक् पोःङ्‌ङाङ् आमना इस्राइलिहाॽ कम्‍ब्राङ् के़मे़प्‍पा पोःङ्‌लो॥’ ” 7 हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् सिक्‍कुम्‍निबा खागे़इक्‍पाहाॽ स्‍वाःत्ताङ् उःत्तुसि हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽलाम् खेःम्‍सिक्‍पान् थाःम्‍सिङ्‌बा कुजे़क् ये़म्‍मिन् निङ्‌वाॽ खोःसु॥ 8 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़त्तुसिर बे़थलेहे़म्‍मो पाङ्‌घुदेःसुसि, “पेगे़म्‍मे़ॽआङ् अङे़ःक्‌वाःन् कोःत्ते़म्‍मे़ॽ॥ खे़न् अङे़ःक्‌वाःन् के़घोःसुम्‍ने़ फाॽग्र फे़रे़म्‍मे़ॽआङ् इङ्‌गाॽ आमे़त्ते़म्‍मे़ॽओ॥ इङ्‌गाॽआङ् खुने़ॽ सेवा मे़त्तुङ्‌लो॥” 9 हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुआङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़धासिङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् खेःम्‍सिक्‍पान् याम्‍मो मे़निःसु हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ तगि तगि पेआङ् अङे़ःक्‌वा वये़बा हिम्‌ कुदोःप्‍मा के़रे़आङ् फन्‍छिङ्‌लो॥ 10 खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् खेःम्‍सिक्‍पान् याम्‍मो मे़निःसुआङ् साॽरिक् मे़सःत्ते़॥ 11 हिम् सिगाङ् मे़लाःस्‍से़ल्‍ले़ अङे़ःक्‌वाःन् नु कुम्‍मा मरियम्‍मिन् मे़निःसुसिरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ साम्‍बोःन्‍नाङ् अङे़ःक्‌वाःन् सेवा मे़मे़त्तु, हे़क्‍क्‍याङ् सुःक्‌वाःन्‌ मे़भाःक्‍खुआङ् साम्‍म्‍याङ्, थिक् परिक्‍पा इमे़ल्‍लुङ्‌बा साङ्‌सिङ् नु कुनाम् के़नुॽबा मुर्रहाॽ मे़दोःन्‍दु मे़बिरुरो॥ 12 हे़क्‍क्‍याङ् से़प्‍माङ्‌मो माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍लो मे़नुःक्‍खे़म् मे़बेगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ लॽरिक् साम्‍दिङ् पिरुसिबाल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ वेॽलाम् आबाङे लाजेॽओ मे़नुःक्‍खे़ मे़बेरो॥ 13 खे़न् सिक्‍कुम्‍निबा खागे़इक्‍पाहाॽ मे़बे हे़क्‍क्‍याङ् यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बाधिक् युसुफरे़ कुसे़प्‍माङ्‌मो थाःन्‍छिङ्‌ङाङ् अक्‍खे मे़त्तु, “पोगे़ॽआङ् अङे़ःक्‌वाःन् नु कुम्‍माःन् तेॽरे़से़ॽआङ् मिस्र लाजेॽओ खे़त्‍छिङ् पेगे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ मे़म्‍मे़त्ते थारिक् खे़ने़ॽ खे़प्‍मोए वये़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ अङे़ःक्‌वाःन् से़प्‍मा फाॽआङ् कोःत्तुर वाॽरो॥” 14 बा खे़न् से़न्‍दिक्‍सा युसुफरे़ अङे़ःक्‌वाःन् नु कुम्‍माःन् तेॽरुसिआङ् मिस्रओ खे़त्‍छिङ् पेरो॥ 15 हे़रोद हाङ्‌ङिन् मे़न्‍छिःए थारिक् खुने़ॽ खे़प्‍मोए याःक्‍ते़रो॥ हे़क्‍केलॽरिक् यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पालाम् इङ्‌गाॽ आस्‍साःन् मिस्रलाम् लाःक्‍कात् उःत्तुङ्‌लो लॽरिक्‌ उन्‍छेःन् पाःत्तुबान् के़रे़रो॥ 16 आल्‍ल हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ सिक्‍कुम्‍निबा खागे़इक्‍पाहाॽरे़ हे़क्‍केलॽरिक् खुने़ॽ इङ्‌मे़ले़क्‍तुआङ् वेॽ लाम् मे़बेबा निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् साॽरिक् कुसिक् पोगे़रो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ थक्‍सुबाहाॽ पाङ्‌घुसिआङ् बे़थलेहे़म नु खे़न् खिरिबा तङ्‌बे ने़त्‍छिआङ् योबा ये़म्‍बित्‍छाॽ अङे़ःक्‌वा साःहाॽ के़रे़क् से़प्‍पाङ्‌घुसिरो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् सिक्‍कुम्‍निबा खागे़इक्‍पाहाॽलाम् खेःम्‍सिक्‍पान् तङ्‌बे ने़त्‍छिआङ्धो तगि थाःम्‍सिङ्‌बा निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् वये़रो॥ 17 खे़ङ्‌ग यर्मिया माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् उन्‍छेःन् पाःत्तुबा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन्‍निन् के़रे़बारो– 18 “के़हाःप्‍मा के़भिःक्‍मा नु मेरिङ् के़धक्‍मा यम्‍बा इक्‍लाःन् रामा पाङ्‌जुम्‍मो खे़म्‍दे़त्‍लो,राहे़लरे़ कुस्‍साःहाॽ हाःप्‍तुसिॽरो॥ खे़ङ्‌ग हाङ्‌हाङ् मे़त्‍छिङ्‌मा मे़दे़न्‍ने़न्‍लो,थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कुस्‍साःहाॽ के़रे़क् मे़स्‍ये़रो॥” 19 आल्‍ल हे़रोद हाङ्‌ङिन् स्‍ये़आङ् मिस्र लाजेॽओ युसुफे़न्‍नु यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बान् कुसे़प्‍माङ्‌मो थाःन्‍छिङ्‌ङाङ् 20 मे़त्तु, “पोगे़ॽआङ् अङे़ःक्‌वाःन् नु कुम्‍माःन् इस्राइल लाजेॽओ तेॽरे़से़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ अङे़ःक्‌वाःन् से़प्‍मा के़गोःप्‍पे़न्‌ स्‍ये़आङ् होःप्‍लो॥” 21 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ युसुफरे़ अङे़ःक्‌वाःन् नु कुम्‍माःन् इस्राइल लाजेॽओ तेॽरुसि॥ 22 कर हे़रोद हाङ्‌ङिन् स्‍ये़आङ् खुने़ॽ कुले़क्‌वा कुस्‍साः अर्खिलाउसरे़ यहुदिया थुम्‍मो हाङ् चोगुर वाॽ के़लॽबान् युसुफरे़ निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् खुने़ॽ खे़प्‍मो पेःक्‍मा किःसे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ याम्‍मो से़प्‍माङ्‌मो साम्‍दिङ् पिरुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽ गालिल थुम्‍मो पेआङ् 23 नासरत पाङ्‌जुम्‍मो वाॽमा हेःक्‍ते़रो॥ कङ्‌ग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ थुक्‍तुबाङ्‌ग नासरि मे़मे़त्तु”

मत्ति 3

1 खे़न् ये़म्‍मो 2 “खिनिॽ लायोलाम् हिन्‍दे़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिन् 3 खुने़ॽ कुयाःम्‍बेओ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुआङ् वाॽरो,“खुने़ॽ एःक्‍सादे़न्‍नो अक्‍खेलॽरिक् के़अःक्‍पा इक्‍लारो,‘दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमाराम्‍मिन् यारिप् चोगे़म्‍मे़ॽआङ् कुलाम्‍हाॽ तोःन्‍दोःन्‌ चोगे़म्‍मे़ॽ!’ ” 4 आल्‍ल युहुन्‍नाःल्‍ले़ उमेरे़ कुमुरिक्‍लाम् थाक्‍मनाबा तेःत्तिन् चाक्‍खुआङ् से़होबा फॽइ युप्‍सुरो॥ खुने़ॽ कुजामाङ्‌ग निःङ्‌घुःक्‌वा नु ताम्‍भुङ् सक्‌वाघु वये़रो॥ 5 यरुसले़म ये़क्‌यक्‍लाम् नु यहुदिया थुम् हे़क्‍क्‍याङ् यर्दन यङ्‌घङ् खिरिबा के़रे़क् थुम्‍हाॽओलाम् मनाहाॽ कुदुम्‍से़ 6 मे़द्‌ये़आङ् इङ्‌गाॽ लायोबाआरो मे़बाःत्तुर यर्दन यङ्‌घङ्‌ङो खुने़ॽलाम् बप्‍तिस्‍मा मे़बोःक्‍खे़रो॥DN00408b.tifयुहुन्‍नाःल्‍ले़ मनाहाॽ बप्‍तिस्‍मा पिरुसिॽ 7 कर यरिक् फरिसिहाॽ नु सदुकिहाॽ 8 लायोलाम् के़हिन्‍दिबा पाःन्‍निन् ओसेःन्‍दाङ् चोःक्‍से़ नुःबा याःम्‍बक् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ 9 आनिगे़ग अब्राहामरे़ कुस्‍साःसिगे़, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुम्‍दिङ्‌लाम् खे़त्‍छिङ्‌मा सुक्‍तिगे़ॽ फाॽआङ् निङ्‌वाॽ मे़इःत्ते़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ग कन् लुङ्‌हाॽआङ् अब्राहामरे़ कुस्‍साः चोःक्‍मा सुक्‍तुसिॽरो॥ 10 आल्‍लोसा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुघासे़न्‍निल्‍ले़ तःन्‍दिङ्‌ग सिङ्‌बुङ्‌मो 11 लायोलाम् के़हिन्‍दिआङ् इङ्‌गाॽग च्‍वाःत्तिल्‍ले़ बप्‍तिस्‍मा पिनिङ्‌लो, कर आएगाङ् के़दाःबे़ङ्‌ग इङ्‌गाॽनुःल्‍ले़आङ् मुक्‍साम्‍साबा चोःक्‍लो॥ खुने़ॽ कुलाङ्‌सुःप्‍हाॽ इङ्‌गाॽ योःक् कुइसिःक् पङ्‌माआङ् मे़लाॽआन्‍लो॥ खुने़ॽ सेसेमाङ् नु मिःल्‍ले़ बप्‍तिस्‍मा के़बिरिॽरो॥ 12 कुभॽएःत्तिल्‍ले़ सिःन् आःम्‍मा फाॽआङ् खुने़ॽ यारिप् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ तुगुर सुप्‍सुआङ्‌ सिःन् चाधोःक्‍लाओ चिक्‍खुॽ हे़क्‍क्‍याङ् कुहक्‍हाॽ आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़न्‍छिःमनाबा मिओ हाःन्‍दुदेःसुॽरो॥” 13 खे़न् ये़म्‍मो ये़सुःन् गालिल थुम्‍मोलाम् यर्दन यङ्‌घङ्‌ङो बप्‍तिस्‍मा पोःङ्‌से़ युहुन्‍नारो त्‍ये़रो, 14 कर युहुन्‍नारे़ अत्तुर खुने़ॽ अक्‍खे मे़त्तु, “इङ्‌गाॽने़ खे़ने़ॽनु बप्‍तिस्‍मा पोःङ्‌मा के़बोःङ्‌बा, आक्‍खेलॽरिक् खे़ने़ॽ इङ्‌गाॽओ के़द्‌ये़बाबे?” 15 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “आल्‍लोरे़ लागि अक्‍खेए पोःङ्‌लरो, अक्‍खेलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़रे़क् निङ्‌वाॽ चोगुबा पाःन्‍निन् के़त्‍लरो॥” हे़क्‍क्‍याङ् युहुन्‍नाःन् ते़न्‍दे़आङ् खुने़ॽ बप्‍तिस्‍मा पिरुरो॥ 16 ये़सुःन् बप्‍तिस्‍मा पोःक्‍खे़आङ् च्‍वाःत्तोलाम् लाःक्‍कात् लःन्‍दे़नुमे़ःन्‍ने ताङ्‌साक्‍पे़न्‌ हरे़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसेमाङ्‌ङिन् पुत्तुःक्‍के हे़क्‍के खुने़ॽ कुसम्‍दाङ् ये़ःर पत्‍छे़बा निःसुरो॥ 17 हे़क्‍क्‍याङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् अक्‍खेलॽरिक् इक्‍लाधिक् त्‍ये़, “कन् आमिःम् आस्‍साःरो, इङ्‌गाॽ खुने़ॽनु साॽरिक् सःत्ताङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥”

मत्ति 4

1 हे़क्‍क्‍याङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ ये़सुःन् माफे़न्‍साम्‍लाम् 2 खे़प्‍मो खुने़ॽ लिबोःङ्‌ (४०) से़न्‍दिक् नु ले़न्‍दिक् थारिक् थेआङ् मे़जने़न्‍नाङ् साॽरिक् कुसे़त्‍लाःक्‍ते़रो॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् माफे़न्‍साम्‍मिन् खे़प्‍मो त्‍ये़आङ् खुने़ॽ अक्‍खे मे़त्तुर कुनिङ्‌वाॽ साॽरु, “खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽफुसाःने़ फाॽग्र कन् लुङ्‌हाॽ खरे़ःङ् पोःक्‍खे़ॽ फाॽआङ् मे़त्ते़ॽ॥” 4 कर ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “हे़क्‍के मे़जोःक्‍कान्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ मोसारे़ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍तुआङ् पत्, ‘मे़न्‍छाम् याप्‍मिःङ्‌ग कुजाःल्‍ले़रक् मे़हिङ्‌ने़न्‌, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाःत्तुबा के़रे़क् पाःन्‍निल्‍ले़ हिङ्‌॥’ ” 5 हे़क्‍क्‍याङ् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ खुने़ॽ यरुसले़म्‍मो तेॽरुआङ् माङ्‌हिम्‍मोबा के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ केःम्‍बा चम्‍जम्‍बा ते़न्‍नो ये़प्‍सुआङ् मे़त्तु 6 “खे़ने़ॽ से़क्‍खाए निङ्‌वाॽफुसाःने़ फाॽग्र पिन्‍दे़ थ्‍ये़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्, ‘निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ खे़ने़ॽ के़लागि इङ्‌जाःङ् पिरुसिआङ् खे़ने़ॽ थाःङ्धाःङ्‌ङे खुनिॽ हुक्‍को के़म्‍दाःक्‍काङ् के़लाङ्‌ङिन् लुङ्‌ङो मे़धाम्‍सिङ्‌ङिन्‍लो॥’ ” 7 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “कर साम्‌योसाप्‍लाओ याम्‍मो अक्‍खेलॽरिक्‍काङ् साप्‍ते़आङ् पत्, ‘दाङ्‌बा के़निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ मे़साॽरे़न्‍ने़ॽ॥’ ” 8 हे़क्‍क्‍याङ् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ खुने़ॽ साॽरिक् चम्‍जम्‍बा कोःक्‍माओ तेॽरुआङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा के़रे़क् हाङ्‌जुम्‍हाॽ हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मोबा पयम्‌ यम्‍बा नु नुःब्‌नुःबा पाःन्‍हाॽ ओसेःन्‍धाक्‍तुआङ् 9 मे़त्तु, “खे़ने़ॽ साम्‍बोःन् के़भन्‍छिङ्‌ङाङ् इङ्‌गाॽ सेवा के़मे़त्ताने़ फाॽग्र कङ्‌हाॽ के़रे़क् पिने़ॽ॥” 10 ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “सैताने, कप्‍मोलाम् पेगे़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्, ‘खे़ने़ॽ दाङ्‌बा के़निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍लक् सेवा मे़त्ते़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽइन्‍लक् कुसेवा चोगे़ॽओ॥’ ” 11 हे़क्‍क्‍याङ् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ ये़सुःन् ले़रुधआङ्‌ माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ मे़द्‌ये़ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कम्‍ब्राङ् मे़मे़त्तु॥ 12 आल्‍ल ये़सुरे़ युहुन्‍नाःन् पुङ्‌लाहिम्‍मो मे़साक्‍तुआङ् याक्‌ के़लॽबा खे़प्‍सुआङ् खुने़ॽ गालिल थुम्‍मो नुःक्‍खे़ पे॥ 13 खुने़ॽ नासरत पाङ्‌जुम्‍मिन् ले़रुआङ् कपर्नहुम पाङ्‌जुम्‍मो वाॽसे़ पेरो॥ खे़ङ्‌ग गालिल वरक्‍किल्‍ले़ कुबेसाङ् नाप्‍तालि नु जबुलुन थुम्‍मो ने़रो॥ 14 माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुबा पाःन्‍निन् के़रे़बारो– 15 “यर्दन यङ्‌घङ्‌ङिल्‍ले़ नाधाःम्‍बिबा गालिल वरक्‍किल्‍ले़ कुबेसाङ्‌बा नाप्‍तालि नु जबुलुन के़युङ्‌बा याप्‍मिसे,गालिल थुम्‍मो के़वाॽबा थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्से, 16 खादाम्‍मो के़वाॽबा मनाहाॽरे़ पयम् यम्‍बा ओःत्तिःन् मे़निःसुरो॥सिःमे़ल्‍ले़न् खामाक्‍माओ के़वाॽबाहाॽरे़ खुनिॽ लुम्‍मो ओःत्तिधिक् ओःत्‍लो॥” 17 खे़न् ये़म्‍माङ्धो ये़सुरे़ अक्‍खे पाःत्तुर इङ्‌भोःमा हेःक्‍तु, “लायोलाम् हिन्‍दे़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिन् निःत्ताङ्‌ङे त्‍ये़आङ् वाॽरो॥” 18 थिक् ये़न् ये़सुःन् गालिल वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओ लाङ्‌घेगे़र वये़ल्‍ले़ पत्रुस मे़प्‍मनाबा सिमोने़न् नु कुन्‍साॽ आन्‍द्रियासे़न् निःसुसि॥ खे़ङ्‌हाॽ वरक्‍को योःङ् ले़प्‍ते़त्‍छुर यागे़त्‍छि, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ योःङ् के़ले़प्‍पा वये़त्‍छिरो॥ 19 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ आएगाङ् थाने़त्‍छे़ॽओ, खिन्‍छिॽ ङा के़दे़म्‍सु के़दाःत्‍छुबा कुइसिःक् इङ्‌गाॽओ मना के़दाःप्‍पा चोःक्‍ने़त्‍छिङ्‌लो॥” 20 खिमो खे़ङ्‌हाॽरे़ खुन्‍छिॽ योःङ्‌ङिन् ने़स्‍से़त्‍छु थ्‍ये़से़त्‍छुआङ् खुने़ॽनु पेसि॥ 21 खे़प्‍मोलाम् मिसाक् नानाक् पेःल्‍ले़ ये़सुरे़ जब्‍दियारे़ कुस्‍साः याकुब नु खे़ल्‍ले़ कुन्‍साॽ युहुन्‍नाःन् निःसुसि॥ खे़ङ्‌हाॽ खुन्‍छिॽ पाःन्‍नु खःङ्‌बेओ योःङ् ले़म्‍दे़त्‍छुर यागे़त्‍छि॥ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ उःत्तुसिनुमे़ःन्‍ने 22 खःङ्‌बेन् नु खुन्‍छिॽ पाःन् ले़रे़त्‍छु थ्‍ये़से़त्‍छुआङ् ये़सुःन्‍नु पेसिरो॥ 23 ये़सुरे़ यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍हाॽओ निसाम् हुॽरुसिर निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ सुनाइङ् से़ःसु, हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् परिक्‍ले़न् तुक्‍मा यॽमालाम् के़दुक्‍पाहाॽ वेःन्‍दुसिर गालिल थुम्‍मो खाराक् ताक्‍कन्‍दे़रो॥ 24 ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ इङ्‌घङ्‌ङिन् सिरिया लाजेॽ खाराक् से़ःरे़, हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् परिक्‍ले़न् तुक्‍माल्‍ले़ तरुसिबा मनाहाॽ, के़दुक्‍पाहाॽ, फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुसिबाहाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् थप्‍मा के़मःबाहाॽ नु के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ खुने़ॽओ मे़दारुसिआङ् खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क् नुसुसिरो॥ 25 हे़क्‍क्‍याङ् गालिल थुम्, थिबोःङ् पाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़न्‌ थुम्, यरुसले़म, यहुदिया नु यर्दन यङ्‌घङ् नाधाःम्‍बिबा थुम्‍मोलाम् के़दाःबा यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़दिम्‍दुरो॥

मत्ति 5

1 आल्‍ल ये़सुरे़ यरिक् मनाहाॽ निःसुसिआङ् कोःक्‍माओ थाःङ् पेआङ् युङ्‌सिङ्, हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽआङ् खे़त्‍थो मे़बेआङ् कुघिरि मे़युङ्‌सिङ्॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ अक्‍खेलॽरिक् खे़ङ्‌हाॽ हुॽमा हेःक्‍तुसि 3 “के़रे़क् पाःन्‍नो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् चाहाबा के़जोःक्‍पाहाॽथेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिन् खे़ङ्‌हाॽरे़न्‍नेरो॥ 4 मेरिङ् के़धक्‍पाहाॽ मुॽइसाबासिरो,थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ हाङ्‌हाङ् मे़त्‍छिङ्‌मान् मे़घोःसुॽरो॥ 5 चुङ्‌जिगे़न् नःम्‍नःम्‍बा मनाहाॽ मुॽइसाबासिरो,थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् खे़ङ्‌हाॽरे़न्‍नेरो॥ 6 हे़क्‍क्‍याङ् साम्‌योनिबा याःम्‍बक् चोःक्‍माओ स्‍याङ्‌मे़न्‍दाङ् के़बप्‍पाहाॽ मुॽइसाबासिरो,थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के चोःक्‍मा खे़ङ्‌हाॽ फाॽरुसिॽरो॥ 7 वेॽ मनाहाॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍पाहाॽ मुॽइसाबासिरो,थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ लुङ्‌माॽ मे़दुक्‍तुसिॽरो॥ 8 सिक्‍लुङ्‌मो सेसे के़वाॽबाहाॽ मुॽइसाबासिरो,थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मे़निःसुॽरो॥ 9 नादङ् के़जोःक्‍पाहाॽ मुॽइसाबासिरो,थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽग निङ्‌वाॽफुसाः मे़बोःङ्‌लो॥ 10 साम्‌योनिबा याःम्‍बक् मे़जोगुल्‍ले़ मनाहाॽरे़ तुक्‍खे मे़जाःत्तुसिबाहाॽ मुॽइसाबासिरो,थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग खे़ङ्‌हाॽरे़न्‍नेरो॥ 11 इङ्‌गाॽ चोगुङ्‌ङिल्‍ले़ मनाहाॽरे़ खिनिॽ किनाःन्‍दि के़म्‍बिरिॽ, तुक्‍खे के़म्‍जाःत्तिआङ् खिनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ फोत्‍याबा फे़न् पाःन्‍हाॽ मे़बाःत्तुल्‍ले़ मुॽइसाबा के़बोःक्‍खिरो॥ 12 खे़न् ये़म्‍मो पसःत् सःत्ते़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो खिनिॽ थुम्‍घोःन् यम्‍बा चोःक्‍लो॥ उन्‍छेःन्‍स्‍मा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽआङ् मनाहाॽरे़ बा हे़क्‍केए मे़मे़त्तुसिरो॥ 13 खिनिॽग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माओबा युम्‍निङ्‌लो, कर युम्‍मिल्‍ले़ कुलिम्‍मे़न् माःबेःक्‍ने़ फाॽग्र याम्‍मो के़लिम्‍बा चोःक्‍मा सुक्‍मे़दे़त्‍ने़न्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ कुयाःम्‍बक् थेआङ् होःप्‍लो, कर खे़ङ्‌ग लाप्‍फुमा पोःङ्‌ङाङ् मनाहाॽरे़ मे़दोॽरुरो॥ 14 खिनिॽग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा ओःत्तिनिङ्‌लो॥ कोःक्‍माओबा ये़क्‌यक्‍किन् थेःल्‍ले़आङ् इःप्‍मा मे़सुक्‍तुन्॥ 15 आत्तिल्‍ले़आङ् सेमिःन् हाःन्‍दुआङ् नइमाल्‍ले़ मे़सुःप्‍तुन्, कर हिम् सिगाङ्‌बा के़रे़क् मनाहाॽ खानिःमा मे़सुक्‍ल फाॽआङ् थो सेमि युङ्‌दे़न्‍नो युक्‍खुॽरो॥ 16 हे़क्‍केलॽरिक् सेमिःन् ओःप्‍पा हे़क्‍केए खिनिॽ के़जोगुम्‍बा सुयाःम्‍बक्‍हाॽ मनाहाॽ ओसेःन्‍धाक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा खिनिॽ निङ्‌वाॽफुपाःल्‍ले़ कुनारा मे़भोःसुॽरो॥ 17 इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मोसाःन् पिरुबा साम्‌योथिम्‍मिन् नु माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ मे़बाःत्तुबा पाःन्‍निन् कुसुम् मे़न्‍दम्‍नाबा चोःक्‍से़ त्‍याङ्‌बा फाॽआङ् मे़इःत्ते़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ इङ्‌गाॽग कुसुम्‌ मे़न्‍दम्‍नाबा चोःक्‍से़ मे़ःन्, कर खे़ङ्‌हाॽ कुलिङ्‌धो के़त्‍छे़ने़ त्‍याङ्‌बारो॥ 18 से़क्‍खाए इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्, इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् नु ताङ्‌साक्‍पे़न्‌ माःमा पेःक्‍मानुःल्‍ले़ तगि साम्‌योथिम्‍मो के़बप्‍पा के़रे़क् पाःन्‍निन् मे़ङ्‌गे़त्ते थारिक् खे़प्‍मोबा के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ चुक्‍सा पाःन्‍धिक्‍काङ् मे़माःने़न्‍लो॥ 19 हाःत्‍ले़ कन् इङ्‌जाःङ्‌हाॽओबा चुक्‍सा पाःन्‍धिक् फेःन्‍दुआङ् वेहाॽ बा हे़क्‍के चोःक्‍मा हुॽरुसिॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मो खे़न् चुक्‍सा पोःङ्‌लो, कर हाःत्‍ले़ कन् इङ्‌जाःङ्‌हाॽ इःत्तु-नाःत्तुआङ् वेॽहाॽ हे़क्‍के चोःक्‍मा हुॽरुसिॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मो खे़न् पयम् यम्‍बा पोःङ्‌लो॥ 20 कर खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ, फरिसिहाॽ हे़क्‍क्‍याङ्‌ साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽनुःल्‍ले़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ्‌हाॽ खिनिॽ नुःरिक्‍काङ् के़न्‍इःत्तुम्‍मिन् के़न्‍नाःत्तुम्‍मिन्‍ने़ फाॽग्र से़क्‍खासाङ् खिनिॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मो के़न्‍लासिन्‍लो॥” 21 आल्‍ल, “उन्‍छेःन् मोसारे़ कुसाम्‌यो इङ्‌जाःङ्‌ङिल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुबान् खिनिॽ के़घे़प्‍सुम्‍माङ् के़वयिॽ, ‘मना मे़से़रे़न्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मना के़से़प्‍पाल्‍ले़ खुम्‍दिङ् खोःसुॽरो,’ 22 कर इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्, हाःत् कुन्‍साॽइन्‍नु कुयाःक् ले़ॽ, खे़ल्‍ले़ खुम्‍दिङ् खोःसुॽरो॥ याम्‍मो हाःत्‍ले़ कुन्‍साॽइन् ‘अदङ्’ मे़त्तुॽ, खे़ङ्‌ग के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा यहुदि खासे़न्‍लोःम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ तगि मे़ये़प्‍सुॽ, कर हाःत्‍ले़ कुन्‍साॽइन् साक्‍मुरा मे़त्तुॽ, खे़ङ्‌ग खे़मायङ्‌सङ्‌ङोबा मिओ पेःक्‍मा सुक्‍लो॥ 23 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ने़ॽ माङ्‌हिम्‍मोबा ले़त्तिङ्‌ तोःम्‍मादे़न्‍नो ले़त्तिङ्‌ङिन् तोःम्‍मानुःल्‍ले़ तगि खे़ने़ॽनु के़न्‍देःङ्‌बाल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ तुगे़आङ् वाॽबा के़निङ्‌वाॽ सुम्‍मो ताने़ फाॽग्र 24 के़ले़त्तिङ्‌ङिन् ले़त्तिङ्‌ तोःम्‍मादे़न्‍निल्‍ले़ कुबेसाङ् ने़स्‍से़ थ्‍ये़ॽआङ् के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगि के़न्‍देःङ्‌बाल्‍लो पेगे़ॽआङ् नादङ् चोगे़त्‍छे़ॽओ॥ हे़क्‍क्‍याङ्‌लक् त्‍ये़ॽआङ् के़ले़त्तिङ्‌ङिन् तोःन्‍दे़ॽओ॥ 25 आप्‍तिक् के़गुःप्‍पाल्‍ले़ खे़ने़ॽ खासे़न्‍दे़न्‍नो तेॽमानुःल्‍ले़ तगि खुने़ॽनु नादङ् चोगे़ॽओ, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र खे़ने़ॽ खासे़न्‍लोःम्‍बाल्‍लो के़देॽआङ् खासे़न्‍लोःम्‍बाल्‍ले़ तिलिङ्‌गाहाॽरो हुक्‍के़सुप्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ पुङ्‌लाहिम्‍मो के़म्‍साक्‍लो॥ 26 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍ने़ॽ, खे़प्‍मो साम्‍बाःन्‌याङ् के़रे़क् मे़न्‍हुङ्‌ङे थारिक् खे़प्‍मोए के़याक्‍लो॥” 27 आल्‍ल, “खिनिॽ मोसारे़ कुसाम्‌यो इङ्‌जाःङ्‌ङिल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुबा के़घे़प्‍सुम्‍माङ् के़वयि, ‘खे़ने़ॽ चाराम्‍मा याःम्‍बक् मे़जोगे़न्‍ने़ॽओ’ 28 कर इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ् आत्तिल्‍ले़ फे़न् निङ्‌वाॽ इःत्तुर मे़न्‍छुमाॽइन् ओमे़त्तुॽ, खे़ल्‍ले़ग तगिए खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन्‍नु कुनिङ्‌वाॽबो चाराम्‍मा याःम्‍बक् चोगुदेःसुरो॥ 29 खे़ने़ॽ चुप्‍साङ् के़मिक्‍किल्‍ले़ लायो चोःक्‍मा के़बाङ्‌ने़ फाॽग्र लःत्ते़ॽआङ् लाप्‍फुःसे़ॽओ॥ के़रे़क् नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् खे़मायङ्‌सङ्‌ङो लाप्‍फुमानुःल्‍ले़ मिक्‍थिक् मे़ःन्‍ने वाॽमाए नुःबारो॥ 30 हे़क्‍क्‍याङ् चुप्‍साङ् हुक्‍किल्‍ले़ लायो चोःक्‍मा के़बाङ्‌ने़ फाॽग्र खे़न्‍नाङ् खक्‍ते़ॽआङ् लाप्‍फुःसे़ॽओ॥ के़रे़क् नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् खे़मायङ्‌सङ्‌ङो लाप्‍फुमानुःल्‍ले़ हुक्‍थिक् मे़ःन्‍ने वाॽमाए नुःबारो॥” 31 “याम्‍मो मोसारे़ कुसाम्‌यो इङ्‌जाःङ्‌ङिल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुआङ् वाॽ, ‘आत्तिल्‍ले़ मेलिङ्‌गे़न् कुमेःत्तिन् नाॽरु, खे़ल्‍ले़ नाॽने़बारो फाॽआङ् साप्‍ला साप्‍मा पिमा पोःङ्‌॥’ 32 कर इङ्‌गाॽ खिनिॽ मे़त्‍निङ्, हाःत्‍ले़ वेॽहाॽनु चाराम्‍मा याःम्‍बक् मे़न्‍जोःक्‍के के़वाॽमा मेलिङ्‌गे़न् कुमेःत्तिन् नाॽरुॽ खे़ल्‍ले़ खे़न् कुमेःत्तिन् चाराम्‍मा याःम्‍बक् के़जोःक्‍मा चोगुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिल्‍ले़ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन्‍नु मेःक्‍खिम् चोगुॽ खे़ल्‍ले़आङ् चाराम्‍मा याःम्‍बक् चोगुॽरो॥” 33 “याम्‍मो खिनिॽ मोसारे़ कुसाम्‌यो इङ्‌जाःङ्‌ङिल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुबा के़घे़प्‍सुम्‍माङ् के़वयिॽ, ‘खिनिॽ के़जोगुम्‍बा माङ्‌हे़क्‍किन्‌ मे़भेःन्‍दे़म्‍मे़न्‍ने़ॽ, कर यहवे दाङ्‌बान्‍नु के़जोगुम्‍बा माङ्‌हे़क्‍किन्‌ के़गे़त्तुम्‍लए पोःङ्‌लो॥’ 34 कर इङ्‌गाॽ खिनिॽ मे़त्‍निङ्, आप्‍फाल्‍ले़आङ् माङ्‌मे़हे़क्‍कासिम्‍मे़न्‍ने़ॽ॥ हे़क्‍केलॽरिक् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिङ्‌ङोआङ् मे़ःन्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ् युक्‍नारो॥ 35 हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ कुमिङ्‌ङोआङ् माङ्‌मे़हे़क्‍कासिम्‍मे़न्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌ग खुने़ॽ कुलाङ् तोॽभेःत्‍लो॥ हे़क्‍केलॽरिक्‍के यरुसले़म्‍मिल्‍ले़ कुमिङ्‌ङोआङ् माङ्‌मे़हे़क्‍कासिम्‍मे़न्‍ने़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌ग पयम् यम्‍बा हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुये़क्‌यक्‍लो॥ 36 हे़क्‍केलॽरिक्‍के खिनिॽ थे़गेःक्‍पाल्‍ले़न् माङ्‌मे़हे़क्‍कासिम्‍मे़न्‍ने़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ थे़गेःक्‍इधिक्‍काङ् फःगे़लॽबा इग्र माक्‍के़लॽबा चोःक्‍मा के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिल्‍लो॥ 37 खिनिॽ पाःन्‍निङ्‌ग ‘ओ’ ने़ फाॽग्र ‘ओ’ पाःत्ते़म्‍मे़ॽ, ‘मे़ःन्’ ने़ फाॽग्र ‘मे़ःन्’ पाःत्ते़म्‍मे़ॽ॥ खे़न्‍नाङ्‌धोबाङ्‌ग माफे़न्‍साम्‍लाम् के़दाःबारो॥” 38 “मोसारे़ कुसाम्‌यो इङ्‌जाःङ्‌ङिल्‍ले़ ‘मिक्‍किल्‍ले़ कुले़क्‌वा मिक्, हे़क्‍क्‍याङ् हाबोॽबाल्‍ले़ कुले़क्‌वा हाबोॽबा’ 39 कर इङ्‌गाॽ खिनिॽ मे़त्‍निङ्, मनाहाॽरे़ ताप्‍फे़ःल्‍लिक् के़म्‍मे़त्तिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ ताप्‍फे़ःल्‍लिक् मे़मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़न्‍ने़ॽ॥ आत्तिल्‍ले़ चुप्‍साङ् ले़प्‍माङ्‌बा के़ने़दे़ङ्‌बान् के़ले़ङ् के़बिॽ, खे़न् वेॽस्‍मान्‍नाङ् तोःन्‍दे़ पिरे़ॽ॥ 40 हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिल्‍ले़ के़जाङ्‌मा तेःत्तिन् नाप्‍मारे़ लागि खासे़न्‍दे़न्‍नो के़देॽ, खे़न् के़घाम्‍मा के़लोमाहाॽआङ् पिरे़देःसे़ॽओ॥ 41 थक्‍सुबाल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़न्‍दे़न्‍ने़न्‍छाङ् किलोमितर थिक् थारिक् कुगक्‍किन् कुःप्‍मा तेॽमा के़गोःत्‍ने़ फाॽग्र खे़न्‍नु किलोमितर ने़त्‍छि थारिक् पेगे़ॽओ॥ 42 के़नाःक्‍पाहाॽ खे़ने़ॽ पिरे़से़ॽ, आत्तिल्‍ले़ थे़त्‍ला के़नाःक् खे़न् पिरे़ॽओ॥” 43 “मोसारे़ कुसाम्‌यो इङ्‌जाःङ्‌ङिल्‍ले़ के़बाङ्‌भेॽसाबाहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़से़ॽआङ् के़निङ्‌मिहाॽ चिःत्ते़से़ॽ 44 कर इङ्‌गाॽ खिनिॽ मे़त्‍निङ्, निङ्‌मिहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽआङ् खिनिॽ ताप्‍फे़ःल्‍लिक्‌ के़मे़प्‍पाहाॽ तुवा चोगे़म् पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ 45 हे़क्‍केलॽरिक् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा खिनिॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साः के़बोःक्‍खिॽरो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ग नुःबा नु ताप्‍फे़ःम्‍बा सम्‍दाङ् नाम्से़ःक् पाङ्‌घुआङ् साम्‌योनिबाहाॽ नु लायोबाहाॽओ पाङ्‌गे़न्‍दिङ् वाहिःत्‌ थाःमा पाङ्‌घुरो॥ 46 खिनिॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍पाहाॽरक् लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तुम्‍सिम्‍ने़ फाॽग्र खिनिॽ थे हाङ्‌से़म्‍मिन् के़घोःसुम्‍माङ्‌बे? हे़क्‍तङ्‌बा याःम्‍बक्‍किङ्‌ग एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽरे़आङ् मे़जोगुरो॥ 47 फुॽनुसाॽहाॽनुरक् खिनिॽ सेवा के़मःइने़ फाॽग्र वेॽहाॽनुःल्‍ले़ थे यम्‍बा याःम्‍बक् के़जोगुम्‍माङ्बे? खे़ङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुसिङ् मे़न्‍निःप्‍मनाबाहाॽरे़आङ् मे़जोगुरो॥ 48 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् के़रे़क् पाःन्‍नो कुलिङ्‌धो के़गे़प्‍पा चोःक्‍पा कुइसिःक् खिनिॽआङ् हे़क्‍तङ्‌बा पोःङ्‌माए पोःङ्‌लो॥”

मत्ति 6

1 ये़सुरे़ याम्‍मो मे़त्तुसि, “सिङ्‌सिङ् ये़क्‌ये़क् लॽरे़म्‍मे़ॽओ, खिनिॽ के़जोगुम्‍बा साम्‌योनिबा याःम्‍बक्‍हाॽ मनाहाॽरे़ मे़निःसुआङ् खिनिॽ नारा मे़भोःसुर फाॽआङ् मना तगि मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ हे़क्‍के के़जोगुम्‍ने़ फाॽग्र साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् थेआङ् के़ङ्‌घोःसुम्‍मिन्‍लो॥ 2 हे़क्‍केलॽरिक् मे़ङ्‌गप्‍मनाबाहाॽ कुजा के़बिरुसिल्‍ले़ वेॽहाॽरे़ मे़घे़प्‍सुर मे़निःसुर फाॽआङ् मुक्‍ला मे़मुक्‍खे़न्‍ने़ॽओ॥ कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पाहाॽरे़ यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो नु लाम्‍लाम्‍मो मनाहाॽरे़ मे़निःसुआङ् खुनिॽ नारा मे़भोःसुर फाॽआङ् हे़क्‍के मे़जोगुॽ॥ इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍ने़ॽ, खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ हाङ्‌से़म्‍मिङ्‌ग तगिसा मे़घोःसु मे़सुरुआङ् मे़वाॽ॥ 3 कर खे़ने़ॽ मे़ङ्‌गप्‍मनाबाहाॽ के़बिरुसिल्‍ले़ वेॽहाॽरे़ मे़न्‍निए पिरे़से़ॽओ॥ 4 हे़क्‍केलॽरिक् के़बिरुसिबा पाःन्‍निन् स्‍वाःत्ताङ् पोःङ्‌लरो॥ हे़क्‍क्‍याङ्‌लक् स्‍वाःत्ताङ् के़जोगुबा पाःन् के़निःबा पानुदिङ् के़म्‍बारे़ हाङ्‌से़म् के़बिरो॥” 5 “हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ तुवा के़जोगुम्‍मिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पाहाॽ कुइसिःक् मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ग मनाहाॽरे़ मे़निःसुर फाॽआङ् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो नु लाम्‍लाम्‍मो ये़प्‍माआङ् तुवा चोःक्‍मा खुनिॽ सिराॽ थाङ्‌लो॥ इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ याःम्‍बक्‍किल्‍ले़न् हाङ्‌से़म्‍मिन् तगिए मे़घोःसु मे़सुरुआङ् मे़वाॽरो॥ 6 कर खे़ने़ॽ तुवा के़जोगुल्‍ले़ के़हिम्‍लक्‍सिङ्‌ सिगाङ् लाःसे़ॽआङ् लाम्‍धेःप्‍पान्‌ सुबे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् निःमे़न्‍दे़प्‍मनाबा पानुदिङ् के़म्‍बानु एःक् तुवा चोगे़ॽओ॥ हे़क्‍क्‍याङ् स्‍वाःत्ताङ् चोःक्‍मनाबा याःम्‍बक् के़निःबा पानुदिङ् के़म्‍बारे़ हाङ्‌से़म् के़बिरो॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् तुवा के़जोगिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुसिङ् मे़न्‍निःप्‍मनाबाहाॽ हे़क्‍के मनाहाॽरे़ मे़घे़प्‍सुर मुनुनु मे़लॽरे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ग यरिक् मे़बाःत्तिल्‍ले़रक् माङ्‌ङिल्‍ले़ खुनिॽ तुवाःन् खे़प्‍सुॽ फाॽआङ् मे़इःत्तुॽरो॥ 8 कर खिनिॽ खे़ङ्‌हाॽ हे़क्‍के मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ नाःक्‍मानुःल्‍ले़ तगिए साङ्‌ग्राम्‍बा पानुदिङ् खिनिॽ पाःल्‍ले़ के़ङ्‌गत्तुम्‍मिन्‍बान् निःसुॽरो॥ 9 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् तुवा चोगे़म्‍मे़ॽओ–‘साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो के़वाॽबा आनिगे़ पानुदिङ् पाए,मनाहाॽरे़ के़मिङ्‌ङिन् सेसे मे़इःत्तुर मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् के़म्‍बिररो॥ 10 के़हाङ्‌जुम्‍मिन् ताररो,हे़क्‍क्‍याङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो हे़क्‍के इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोआङ् के़निङ्‌वाॽ कुइसिःक्‍के मे़जोगुररो॥ 11 हे़क्‍क्‍याङ् थिक्‌याःन्‍धक्‍पा कुजाःन् आबिरे़ॽओ॥ 12 आनिगे़ तक्‍ले़ङ्‌वाओ लायो के़जोःक्‍पाहाॽ ले़प्‍मि पिरुम्‍सिम्‍बे़बा हे़क्‍केएआनिगे़ चोगुम्‍बे़बा लायोःन् ले़प्‍मि आबिरे़ॽओ॥ 13 हङ्‌साॽमो आन्‍धाःसे़न्‍ने़ॽओ,कर माफे़न्‍साम्‍लाम् आसे़ःप्‍ते़ॽओ॥((थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ हाङ्‌जुम्, मुक्‍साम् नु मिमिदिङ्‌ङिन् सदादिङ् खे़ने़ॽइन्‍नेरो॥))’ 14 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ लायो के़जोःक्‍पाहाॽ ले़प्‍मि के़बिरुम्‍सिम्‍ने़ फाॽग्र साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो के़वाॽबा खिनिॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़आङ् ले़प्‍मि के़बिरिॽरो॥ 15 कर खिनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ लायो के़जोःक्‍पाहाॽ ले़प्‍मि के़म्‍बिरुम्‍सिम्‍मिन्‍ने़ फाॽग्र खिनिॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़आङ् खिनिॽ लायोःन् ले़प्‍मि के़म्‍बिरिन्‍लो॥” 16 “हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ चाःने़त् के़युङ्‌ङिल्‍ले़ 17 कर खे़ने़ॽ चाःने़त् के़युङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़धे़गेःक्‍पो निःङ्‌गेॽ हुःत्ते़ॽआङ् के़नाराःन् वाहप्‍ते़ॽओ॥ 18 हे़क्‍केलॽरिक् खे़ने़ॽ चाःने़त् के़युङ्‌बान् वेॽ मनाहाॽरे़ निङ्‌वाॽ मे़ङ्‌घोःसुन्‍लरो, कर निःमे़न्‍दे़प्‍मनाबा पानुदिङ् के़म्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़रक् निःसुररो॥ हे़क्‍के के़जोगुल्‍ले़ स्‍वाःत्ताङ् चोःक्‍मनाबा के़निःबा पानुदिङ् के़म्‍बारे़ हाङ्‌से़म् के़बिॽरो॥” 19 “इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो याङ्‌साकुन्‍धे मे़लुप्‍से़न्‍ने़ॽओ॥ खे़प्‍मोग थक्‍पाहाॽरे़ मे़जःॽ, हिङ्‌धोःक्‍किल्‍ले़ यःन्‍दुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खुःन्‍द्रिक्‍पाहाॽरे़ मे़घुःत्तुॽरो॥ 20 कर साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो याङ्‌साकुन्‍धे लुप्‍से़म्‍मे़ॽओ॥ खे़प्‍मोग थक्‍पाहाॽरे़ मे़न्‍जने़न्, हिङ्‌धोःक्‍किल्‍ले़आङ् मे़यःत्‍छुन्, हे़क्‍क्‍याङ् खुःन्‍द्रिक्‍पाहाॽरे़आङ् मे़न्‍घुःत्तुन्‍लो॥ 21 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आत्तो खिनिॽ याङ्‌साकुन्‍धेःन् वाॽ, खे़प्‍मोए खिनिॽ निङ्‌वाॽइन्‍नाङ्‌ पेःक्‍लो॥ 22 मिक्‍किङ्‌ग नासिङ्‌गे़न् थक्‍कोबा सेमिरो, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ के़मिक्‍किन् नुॽने़ फाॽग्र, के़रे़क् नासिङ्‌गे़न् के़धक्‍किन् ओःत्‍लो॥ 23 कर खे़ने़ॽ के़मिक्‍किन् फे़न्‍ने़ फाॽग्र के़रे़क् नासिङ्‌गे़न् के़धक्‍किन् खादाम्‍मो वाॽरो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ने़ॽओबा से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्तिःन्‍ने खादाम्‍ने़ फाॽग्र खे़न् खादाम्‍मान् आक्‍खे़न् साॽरिक् पोःङ्‌बिला॥ 24 आत्तिल्‍ले़आङ् ने़प्‍फु दाङ्‌बाहाॽ सेवा चोःक्‍मासि मे़सुक्‍तुन्‍सिन्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ थिक्‍किन् नुःरिक् मे़त्तुॽआङ् वेॽस्‍मान् चिःत्तुॽरो, मे़ःङ्‌ग्र थिक्‍किन् इङ्‌धाःङ् पिरुआङ् वेॽस्‍मान् इङ्‌धाःङ् मे़बिरुन्‍लो॥ खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नु याङ्‌साकुन्‍धेःन् सोसोरिक् सेवा चोःक्‍मा के़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥” 25 “खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ खिनिॽ मे़त्‍निङ्, कन् ने़त्तिगे़न् हिङ्‌मन्‍नो थेःन् चामा थुङ्‌माबे फाॽआङ् निङ्‌वाॽ इःत्‍छिङ्‌मो मे़ध्‍ये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, हे़क्‍केलॽरिक्‍के कन् नासिङ्‌गे़न् थक्‍कोआङ् थेःन् चाङ्‌मा वाःप्‍माबे फाॽआङ् निङ्‌वाॽ इःत्‍छिङ्‌मो मे़ध्‍ये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ ने़त्तिगे़न् हिङ्‌मन्‍निन् चामा थुङ्‌मानुःल्‍ले़ हे़क्‍क्‍याङ् नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् चाङ्‌मा वाःप्‍मानुःल्‍ले़ नुःबा मे़जोःक्‍ने़न्बि? 26 पुसाहाॽ ओमे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ, खे़ङ्‌हाॽरे़ चा मे़न्‍देःसुन् मे़न्‍छुप्‍सुन् हे़क्‍क्‍याङ् याङ्‌मे़ङ्‌घोःत्तुन्‍छाङ्‌ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा खिनिॽ पाःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ चामा पिरुसिरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ खे़ङ्‌हाॽनुःल्‍ले़आङ् इमे़ल्‍लुङ्‌बा के़न्‍जोगिम्‍बि? 27 निङ्‌साम्‍मो के़ध्‍ये़ॽइआङ्‌ खिनिॽ हिङ्‌मन्‍नो कुमुक्‍थिक् फोःमा के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिन्॥ 28 हे़क्‍केःल्‍ले़ थे़माःन्‌ चाङ्‌मा वाःप्‍माबे फाॽआङ् थेआङ् निङ्‌साम्‍मो के़ध्‍ये़ॽइबाबे? ताम्‍भुङ्‌मो के़लिङ्‌बा फुङ्‌ङिन् ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, खे़ङ्‌हाॽ याःम्‍बक् मे़न्‍जोःक्‍ने़न्‌ खिःआङ् मे़न्‍लःन्‍ने़न्॥ 29 कर इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्, सोलोमन हाङ्‌ङिन् मिङ्‌सोधाःङ्‌सोओ मुक्‍ते़आङ् वये़साङ् खे़न् यारिक्‍काङ् नुःबा तेःत् मे़जाक्‍सिङ्‌ङिन्‍लो॥ 30 नसाःन् के़सुःम्‍बासे, आइन् के़लिङ्‌बाआङ् ताःन्‍दिक् मिओ लाप्‍फुमा के़बोःङ्‌बा याःन् फुङ्‌हाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् यारिक् नुःबा चोगुसिल्‍ले़ खे़न्‍नुःल्‍ले़ नुःरिक्‍काङ् तेःत् खिनिॽ के़न्‍जाःक्‍तिम्‍बि? 31 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ थेःन् चामा थुङ्‌मा बे, थेःन् चाङ्‌मा वाःप्‍माबे फाॽआङ् निङ्‌वाॽ इःत्‍छिङ्‌मो मे़ध्‍ये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 32 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌ बा खे़न् पाःन्‍हाॽओ पत्‍लो, कर साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा खिनिॽ पानुदिङ् पाःल्‍ले़ कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ चाहाबा के़जोगिॽ फाॽआङ् निःसुरो॥ 33 कर के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुहाङ्‌जुम् नु कुसाम्‌योनिमान् कोःत्ते़म्‍मे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ खुने़ॽ के़बिरिॽरो॥ 34 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ताःन्‍दिक् थे पोःङ् फाॽआङ् निङ्‌वाॽ इःत्‍छिङ्‌मो मे़ध्‍ये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ताःन्‍दिक्‍पा तुक्‍खेःन् ताःन्‍दिक्‍के पोःङ्, हे़क्‍क्‍याङ् आइन्‍बा तुक्‍खेःन् आइन्‍छा यरिक् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥”

मत्ति 7

1 ये़सुरे़ याम्‍मो पाःत्तु, “मनाहाॽ पाःन् मे़धिक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़न्‍ने़ॽ, हे़क्‍केलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽआङ् पाःन् के़न्‍धिक्‍तिन्‍लो॥ 2 वेॽहाॽ पाःन् के़धिक्‍तुम्‍सिम्‍बा हे़क्‍केए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽआङ् पाःन् के़धिक्‍तिॽरो॥ आक्‍खेलॽरिक् वेॽहाॽ के़मे़त्तुम्‍सिम्, बा हे़क्‍केलॽरिक्‍के निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽआङ् के़मे़त्तिॽरो॥ 3 आबाङे मिक्‍को सिङ्‌घङ्‌ मे़न्‍निःमनाबाल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् के़न्‍साॽरे़ कुमिक्‍कोबा साप्‍सेःक्‍किन् के़निःसुबे? 4 आबाङे मिक्‍को सिङ्‌घङ्‌ मे़न्‍निःमनाबाल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् के़न्‍साॽइन् के़मिक्‍कोबा साप्‍सेःक्‍किन् लःत्तुङ्‌ पिने़ फाॽआङ्‌ मे़प्‍मा के़सुक्‍तुबे? 5 कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पाए, के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगि आबाङे के़मिक्‍कोबा सिङ्‌घङ्‌ङिन् लःत्ते़देःसे़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ्‌लक् के़न्‍साॽरे़ कुमिक्‍कोबा साप्‍सेःक्‍किन् नुःरिक् के़निःसुआङ् लःप्‍मा के़सुक्‍तुॽरो॥ 6 सेसे चिगःक्‌वाःन् ख्‍याबाहाॽ 7 “नाःक्‍ते़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ के़म्‍बिरिॽ॥ कोःत्ते़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ के़घोःसुम्॥ लाम्‍धेःप्‍पो पेगे़म्‍मे़ॽआङ् खक्‌ खक्‌ मे़त्ते़म्‍मे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ लागि हन्‍लो॥ 8 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़नाःक्‍पाहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पिरुसिॽ, के़गोःप्‍पाहाॽरे़ मे़घोःसुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् लाम्‍धेःप्‍पो के़बेःक्‍पाआङ् खक्‌ खक्‌ के़मे़प्‍पाहाॽ खुने़ॽ लाम्‍धेःप्‍पे़न्‌ हन्‍दु पिरुसिॽरो॥ 9 आत्तिल्‍ले़ कुस्‍साःन् कुजा नाःक्‍किल्‍ले़ लुङ्‌ङिन् पिरुबे? 10 इग्र ङासाःन् नाःक्‍तुल्‍ले़ असेःक्‍पे़न्‌ पिरुबे? 11 खिनिॽ निङ्‌वाॽ के़भे़ॽबा के़जोगिसाङ् खिनिॽ साःहाॽरे़ मे़नाःक्‍तुल्‍ले़ नुःबा पाःन्‍हाॽ पिमा के़ले़स्‍सुम्‍ने़ फाॽग्र, खे़न्‍नुःल्‍ले़आङ् यरिक् खिनिॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा पानुदिङ् पाःल्‍ले़ खुने़ॽ के़नाःक्‍पाहाॽ नुःबा पाःन्‍हाॽ पिरुसिॽरो॥” 12 “के़रे़क् पाःन्‍नो मनाहाॽरे़ आक्‍खेलॽरिक् खिनिॽ के़म्‍मे़त्ति के़म्‍इःत्तिबा निङ्‌वाॽ के़जोगुम्, हे़क्‍केलॽरिक्‍के खिनिॽआङ् खे़ङ्‌हाॽ इःत्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् थिम्‍मो मोसारे़ साप्‍तुबा साम्‌योथिम् नु माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ मे़बाःत्तुबा पाःन्‍निन् के़त्‍लो॥” 13 “चिभिःप्‍फिःप्‍पा लाःप्‍मादे़न्‍नोलाम् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो लाःसे़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ यम्‍बा लाःप्‍मादे़न् नु ताम्‍दाम्‍बा लाम्‍मिल्‍ले़ग मे़क्‍माओ के़देॽरिॽरो॥ खे़न्‍लाम्‍बा यरिक् मनाहाॽ मे़लाःत्‍लो॥ 14 कर चुक्‍सा लाःप्‍मादे़न् नु चिभिःप्‍फिःप्‍पा लाम्‍मिल्‍ले़ग मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍नो के़देॽरिॽरो॥ खे़न् के़घोःबाहाॽग मिसाक्‍लक् मे़बोःङ्‌लो॥” 15 “इङ्‌ले़क्‍पा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽनु सिङ्‌सिङ् ये़क्‌ये़क् लॽरे़म्‍मे़ॽओ, खे़ङ्‌हाॽग लाःक्‍कात्‍लाम् मे़ल्‍लुक् कुइसिःक् मे़ले़ङ्‌सिङ्‌ङाङ् खिनिॽओ मे़दारो, कर सिगाङ्‌ग खे़ङ्‌हाॽ किप्‍मा के़घुःबा पराबासिरो॥ 16 खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़जोगुबा खुनिॽ याःम्‍बक्‍कोलाम् खे़ङ्‌हाॽ कुसिङ् के़निःत्तुम्‍सिम्‍लो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मनाहाॽरे़ तिङ्‌ग्रेःक् पोःक्‍लाओलाम् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ नु सिध्राःक्‍पोलाम् पःत्‍छेॽइन् मे़न्‍दुबुन्‍लो॥ 17 हे़क्‍केलॽरिक्‍के के़रे़क् नुःबा सिङ्‌बुङ्‌ङो नुःबाए सिङ्‌सेॽइन् थोःक्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् ताप्‍फे़ःम्‍बा सिङ्‌बुङ्‌ङो ताप्‍फे़ःम्‍बाए सिङ्‌सेॽइन् थोःक्‍लो॥ 18 हे़क्‍क्‍याङ् नुःबा सिङ्‌बुङ्‌ङो ताप्‍फे़ःम्‍बा सिङ्‌सेॽइन् मे़धोःक्‍ने़न्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् ताप्‍फे़ःम्‍बा सिङ्‌बुङ्‌ङो नुःबा सिङ्‌सेॽइन् मे़धोःक्‍ने़न्‍लो॥ 19 हे़क्‍केलॽरिक् नुःबा सिङ्‌सेॽ मे़न्‍धोःक्‍मना के़रे़क् सिङ्‌बुङ्‌हाॽ ताङ्‌माआङ् मिओ लाप्‍फुमा पोःङ्‌लो॥ 20 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़जोगुबा खुनिॽ याःम्‍बक्‍कोलाम् इङ्‌ले़क्‍पा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ कुसिङ् के़निःत्तुम्‍सिम्‍लो॥” 21 आल्‍ल “ ‘आदाङ्‌बे, आदाङ्‌बे’, लॽरिक् याप्‍मि के़मे़प्‍पाहाॽ के़रे़क् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मो मे़न्‍लाःत्‍ने़न्‍लो, कर साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो के़वाॽबा पानुदिङ् आम्‍बारे़ कुनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के के़जोःक्‍पाहाॽरक् मे़लाःत्‍लो॥ 22 खासे़न् ये़न्‍नो यरिक् मनाहाॽ मे़दाआङ् अक्‍खे मे़मे़त्तारो, ‘आदाङ्‌बे, आदाङ्‌बे, खे़ने़ॽ के़मिङ्‌ङो माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पारिगे़रो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ के़मिङ्‌ङो फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःत्तुम् लःत्तुम्‍सिम्‍बे़आङ् निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ चोगुम्‍बे़रो॥’ 23 कर खे़न् ये़म्‍मो खे़ङ्‌हाॽ इङ्‌गाॽ अक्‍खे मे़त्तुङ्‌सिङ्, ‘खिनिॽग आप्‍फाल्‍ले़आङ् कुसिङ् निःत्‍निङ्‌बा होःप्‍लो॥ खिनिॽ पानुदिङ् आम्‍बारे़ कुनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के मे़न्‍जोःक्‍के फे़न् याःम्‍बक् के़जोःक्‍पासे, कप्‍मोलाम् पेगे़म्‍मे़ॽ!’ ” 24 आल्‍ल “खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ पेलिगे़न् आबाःन्‍जाक् के़घे़म्‍बाआङ् हे़क्‍के के़जोःक्‍पे़ङ्‌ग पयम् यम्‍बा लुङ्‌सम्‍दाङ् हिम्‍पाङ्‌यक् के़ने़बाआङ् हिम् के़जोःक्‍पा सिक्‍कुम्‍बा मना कुइसिःक् चोःक्‍लो॥ 25 हे़क्‍क्‍याङ् पाङ्‌गे़न्‍दिङ् वाहित् थ्‍ये़आङ्‌, यङ्‌घङ्‌ङिन् कुक्‍खे़ ये़, हे़क्‍क्‍याङ् किप्‍मा के़घुःबा सुरित् केजङ् हुःरे़आङ् खे़न् हिम्‍मिन् हिप्‍तुसाङ् मे़जोःन्‍दे़न्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् हिम्‍मिल्‍ले़न् हिम्‍पाङ्‌यक्‍किङ्‌ग पयम् यम्‍बा लुङ् सम्‍दाङ् ने़स्‍से़रो॥ 26 कर पेलिगे़न् आबाःन्‍जाक्‍किन् के़घे़म्‍बाआङ् हे़क्‍के मे़न्‍जोःक्‍मनाबाङ्‌ग ये़ःङ्‌घाओ हिम्‍पाङ्‌यक् के़ने़बाआङ् हिम् के़जोःक्‍पा अदङ् मना कुइसिःक् चोःक्‍लो॥ 27 पाङ्‌गे़न्‍दिङ् वाहित् थ्‍ये़आङ्‌, यङ्‌घङ्‌ङिन् कुक्‍खे़ ये़, हे़क्‍क्‍याङ् किप्‍मा के़घुःबा सुरित् केजङ् हुःरे़आङ् खे़न् हिम्‍मिन् हिप्‍तुल्‍ले़ यरे़बेरो॥” 28 ये़सुरे़ कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ पाःत्तु सुरु, हे़क्‍क्‍याङ् कुनिसाम् के़घे़म्‍बा यरिक् मनाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो, 29 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽग साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ कुइसिःक् मे़ःन्, कर युक् के़गप्‍पा कुइसिःक् हुॽरुसिरो॥

मत्ति 8

1 ये़सुःन्‌ कोःक्‍माओलाम् यो थ्‍ये़ःल्‍ले़ यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़दिम्‍दुरो॥ 2 हक्‍चघत् खे़प्‍मो लोगेॽ तुक्‍माल्‍ले़ तरुबा मनाधिक् कुदगि थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्‌ङाङ् खे़ल्‍ले़ अक्‍खे मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽ के़जोगुने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽ वेःम्‍मा के़सुक्‍कारो॥” 3 ये़सुरे़ कुहुक्‍किन् सन्‍छुर खे़न् मनाःन् सुःसुआङ् अक्‍खे मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌लो॥ खे़ने़ॽ नुरे़ॽओ!” खिमो खे़न् मनाःन् लोगेॽ तुक्‍मालाम् नुःरे़रो॥ 4 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “आत्तिन् मनाःन्‍नाङ् कन् पाःन्‍निन् मे़मे़त्ते़न्‍ने़ॽओ, कर माङ्‌हिम्‍मो पेगे़ॽआङ् नुःराङ्‌लो फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍लो ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌ङे़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ् मोसारे़ कुसाम्‌योथिम्‍मो साप्‍ते़बा कुइसिःक् सिदुङ्‌जभा चोगे़ॽओ॥ हे़क्‍केलॽरिक् के़रे़क् मनाहाॽरे़ खे़ने़ॽ के़नुरे़बान् मे़निःसुररो॥” 5 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् कपर्नहुम पाङ्‌जुम्‍मो के़रे़र पत्‍छे़ल्‍ले़ रोमि थक्‍तुम्‍बाधिक् खुने़ॽओ त्‍ये़आङ् अक्‍खे मे़त्तुर कुभाॽ नाःक्‍तु, 6 “दाङ्‌बे, इङ्‌गाॽ आसेवारोबान् हिम्‍मो पोःक्‍मा युङ्‌मा मे़न्‍छुक्‍के थारिक् तुक्‍काङ् ने़रो॥” 7 ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ पेःक्‍काआङ् नुसुङ्‌लो॥” 8 कर थक्‍तुम्‍बाल्‍ले़ नोगप् पिरु “दाङ्‌बे, खे़ने़ॽ आहिम्‍मो लाङ्‌दाःक्‍मा इङ्‌गाॽ मे़लाॽआन्‍लो॥ खे़ने़ॽ नुॽर फाॽआङ् के़बाःत्तुसाङ् आसेवारोबान् नुॽरो॥ 9 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽआङ् आधुङ्‌धोबा सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ युक्‍को के़वाॽबा मनाआरो, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽआङ् आयुक्‍को थक्‍सुबाहाॽ मे़वाॽरो॥ इङ्‌गाॽ थक्‍सुबान् ‘पेगे़ॽ’ मे़त्तुङ्‌ङिल्‍ले़ पेःक्, वेॽस्‍मान् ‘फे़रे़ॽ’ मे़त्तुङ्‌ङिल्‍ले़ फे़न्, हे़क्‍क्‍याङ् आसेवारोबान् ‘खे़न् चोगे़ॽ’ मे़त्तुङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ चोगुॽरो॥” 10 ये़सुरे़ कन् खे़प्‍सुल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ मये़र खुने़ॽ कुएगाङ् कुएगाङ् के़दिम्‍बाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, अक्‍तङ्‌बा यम्‍बा नसाःन् के़गप्‍पा मनाःङ्‌ग इस्राइलोआङ् इङ्‌गाॽ मे़ङ्‌घोए वाॽआरो! 11 खिनिॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्‌लो, के़रे़क् पिसाङ्‌बा लाजेॽलाम् यरिक् मनाहाॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मो मे़दाआङ् साभाङ्‌जा चासे़ खिनिॽ थाःक्‍थे़बा अब्राहाम, इसहाक, हे़क्‍क्‍याङ् याकुबे़न्‍नु सोरिक् मे़युङ्‌सिङ्‌लो॥ 12 कर साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मो वाॽमा फाॽआङ् मे़सेगे़बा इस्राइलिहाॽग खे़प्‍मोलाम् लाःक्‍कात् खामाक् लुम्‍बाःत्तो लाप्‍मे़भुॽरो॥ खे़प्‍मोग हाःप्‍मा नु हाबोॽ ये़ःङ्‌मान्‍लक् पोःङ्‌लो॥” 13 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् थक्‍तुम्‍बे़न् मे़त्तु, “पेगे़ॽओ, नसाःन् के़जोगुबा हे़क्‍केए पोःङ्‌लो॥” हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् कुसेवारोबान् बा खे़न् ये़म्‍मोए नुःरे़रो॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् पत्रुसरे़ कुहिम्‍मो त्‍ये़ःल्‍ले़ खे़प्‍मो पत्रुसरे़ कुन्‍नोःप्‍मे़न् तुङ्‌ङिल्‍ले़ तरुआङ् ने़स्‍से़रो॥ 15 ये़सुरे़ खे़ल्‍ले़ कुहुक्‍को सुःसुल्‍ले़सा तुङ्‌ङिल्‍ले़ ले़रुरो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् पोगे़आङ् तरे तोमा हेःक्‍तुसिरो॥ 16 हे़क्‍क्‍याङ् युःन्‍छिक् पोःक्‍खे़आङ् यरिक् फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुसिबा मनाहाॽ खुने़ॽओ मे़दारुसि, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ पाःन्‍जाक्‍किल्‍ले़ खे़न् फे़न्‍साम्‍हाॽ के़रे़क् नाःत्तु लःत्तुसिआङ् के़रे़क् के़दुक्‍पाहाॽ नुसुसिरो॥ 17 माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुबान् के़त्‍ल फाॽआङ् अक्‍खे पोःक्‍खे़बारो–“खुने़ॽ आबाङे आनिॽ तुक्‍खेहाॽ याङ्‌सिङ्‌लो,हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ तुक्‍मा यॽमाहाॽ कुयु तेॽरुरो॥” 18 आल्‍ल ये़सुरे़ यरिक् मनाहाॽ कुगब्रिङ् निःसुसिल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ वरक्‍किल्‍ले़ नाहाङ्‌दाङ् पेगे़म्‍मे़ॽ मे़त्तुसि॥ 19 खे़ङ्‌हाॽरे़ पेःक्‍मा यारिप् मे़जोगुर मे़यागे़ल्‍ले़ साम्‌योथिम्‍साम्‍बाधिक् फे़रे़आङ् मे़त्तु, “सिक्‍साम्‍बे, खे़ने़ॽ आत्ति के़बेःक्‍साङ् खे़ने़ॽनु पेःक्‍कारो॥” 20 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “किधिबाहाॽरे़ लुङ्‌घुरि मे़गत्तुॽ, पुसाहाॽरे़ हाप् मे़गत्तुॽ, कर इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ग थे़गेःक् नाःम्‍मा ते़न्‍नाङ् मे़गत्तान्‍लो॥” 21 वेॽस्‍मा हुॽसाम्‍बाधिक्‍ले़ खुने़ॽ मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, तगि इङ्‌गाॽ के़सिःबा आम्‍बाःन् इप्‍पुङ्‌ङो चिङ्‌से़ पेःक्‍मा पाङ्‌घाङ्‌ङे़ॽओ॥” 22 कर ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ तिम्‍दाङ्‌ङे़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ् हाराॽ याम्‍साम्‍मो के़सिःबा मनाहाॽरे़ खुनिॽ आबाङे चेहाॽ इप्‍पुङ्‌ङो मे़जिक्‍खुसिररो॥” 23 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् पोगे़आङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु खःङ्‌बेओ लाःसे़आङ् वरक्‍किल्‍ले़ नाधाःम्‍बि मे़धासिङ्॥ 24 हक्‍चघत् वरक्‍को किप्‍मा के़घुःबा सुरित्‌ के़जजङ्‌ङिन् हुःमा हेःक्‍ते़आङ् वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिल्‍ले़ खःङ्‌बेन् वे़त्‍ले़क्‌ तिम्‍से़रो॥ कर ये़सुःङ्‌ग इप्‍से़आङ् ने़स्‍से़रो॥ 25 कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़बेआङ् खुने़ॽ अक्‍खे मे़मे़त्तुर मे़भोःक्‍खु, “आदाङ्‌बे, याप्‍मि ताङ्‌से़ःप्‍ते़ॽओ! आनिगे़ग हुम्‍मा सिःमा इःत्तिगे़रो!” 26 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “नसाःन् के़सुःम्‍बासे, थेआङ् अक्‍खेलॽरिक् के़गिःसिबाबे?” हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ पोगे़आङ् सुरित्‌ केजङ्‌ङिन् नु वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिन् फे़ःक्‍तु, हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् चिजि ये़म्‌ये़म् पोःक्‍खे़रो॥ 27 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र सेःन्‍मे़दोःसिङ् “खुने़ॽग आक्‍तङ्‌बा मनाःन्बे? खुने़ॽ कुइङ्‌जाःङ्‌ङिन् वाभेल्‍ले़ङ्‌ नु सुरित्‌ केजङ्‌ङिल्‍ले़आङ् खे़प्‍सुङ्‌ग!” 28 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ वरक्‍किल्‍ले़ नाहाङ्‌दाङ् गदरिनि लाजेॽओ के़रे़, हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़प्‍मो इप्‍पुङ्‌दे़न्‍लाम् फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुसिबा ने़प्‍फु मनाहाॽ कुदुम्‍से़ फे़रे़त्‍छि॥ खे़ङ्‌हाॽ कम्‍म्‍याक् साॽरिक् किप्‍मा के़घुःबा चोगे़त्‍छि आत्तिन्‍नाङ् खे़न् ते़न्‍नो पोःङ्‌मार लाङ्‌घेःक्‍मा मे़न्‍छुक्‍ते़न्‍लो॥ 29 खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खेलॽरिक् अःक्‍ते़त्‍छि, “निङ्‌वाॽफुसाःए, खे़ने़ॽ आन्‍छिगे़नु थे के़गोःत्तुबाबे? खासे़न् ये़म्‍मिन्‍ने मे़न्‍दाए आन्‍छिगे़ तुक्‍खे चाःत्‍छे़ कप्‍मो के़द्‌ये़बाबि?” 30 खे़प्‍मोलाम् मिसाक् नानाक् यरिक् फाक्‍हाॽ चामे़रामे़र मे़ये़बे़॥ 31 खे़न् फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ ये़सुःन् याप्‍मि लाःक्‍कात् के़लःप्‍पाने़ फाॽग्र खे़न् फाक्‍हाॽओ लाःप्‍मा आबाङ्‌घे़ॽओ लॽरिक् पेलि मे़भाक्‍तु॥ 32 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “पेगे़म्‍मे़ॽ!” खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़न् ने़प्‍फु मनाहाॽलाम् खे़ङ्‌हाॽ मे़लःन्‍दे़ मे़बेआङ् फाक्‍हाॽओ मे़लाःसे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् फाक्‍हाॽ सङ्‌माङ्‌ङे सङ्‌माङ् मे़लोःक्‍ते़र याक्‍पे़ओनु मक्‍मे़ध्‍ये़आङ् वरक्‍को मे़हुमे़ मे़स्‍ये़रो॥ 33 खे़न् फाक् के़गम्‍बाहाॽ निःत्ताङ्‌बा पाङ्‌जुम्‍मो मे़बेआङ् फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुसिबा ने़प्‍फु मनाहाॽरो पोःक्‍खे़बा के़रे़क् पाःन्‍हाॽ मे़जे़क्‍तुसिरो॥ 34 हे़क्‍क्‍याङ् पाङ्‌जुम्‍मोबा यरिक् मनाहाॽ ये़सुरो मे़द्‌ये़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् आनिगे़ थुम्‍मोलाम् लःन्‍दे़ पेगे़ॽ फाॽआङ् पेलि मे़भाक्‍तुरो॥

मत्ति 9

1 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् खःङ्‌बेओ लाःसे़आङ् नाहाङ्‌दाङ्‌बा आबाङे कुबाङ्भेॽओ के़रे़रो॥ 2 खे़प्‍मो कुभा मनाहाॽरे़ लङ्‌ले़ःङ्‌वा मनाधिक् कुने़त्‍नाःन्‍नुए खुने़ॽओ मे़दारुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् लङ्‌ले़ःङ्‌वाःन् वेःप्‍मा सुक् के़लॽबा नसाःन् मे़गत्तुबा ये़सुरे़ निःसुआङ् मे़त्तु, “आस्‍साःए, हाङ्‌हाङ् लॽरे़ॽओ, खे़ने़ॽ के़लायोहाॽ ले़प्‍मि पोःक्‍खे़रो॥” 3 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़प्‍मो के़वाॽबा कुभा साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “कन् मनाःल्‍ले़ग निङ्‌वाॽफुमाङ् कुइसिःक् लायो ले़प्‍मि के़बिबा ले़ङ्‌सिङ्‌ङाङ् माङ्‌चे़ॽया पाःन्‍निन्‍ने़ पाःत्तुर पत्‍लो!” 4 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌ निःसुआङ् अक्‍खे मे़त्तुसि, “थेआङ् हे़क्‍केलॽरिक् फे़न् निङ्‌वाॽ के़इःत्तुम्‍बाबे? 5 ‘के़लायोहाॽ ले़प्‍मि पोःक्‍खे़’, मे़प्‍मा उसुरु चोःक्‍पि, इ ‘पोगे़ॽआङ् थासिङ्‌ङे़ॽ’ मे़प्‍मा उसुरु चोःक्‍पि? 6 इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो लायोहाॽ ले़प्‍मि पिमा युक् कत्तुङ् लॽरिक् ओसेःन्‍धाक्‍निङ्‌लो॥” हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़न् लङ्‌ले़ःङ्‌वाःन् मे़त्तु, “पोगे़ॽ, के़ने़त्‍नाःन् याङ्‌सिङ्‌ङे़ॽआङ् के़हिम्‍मो थासिङ्‌ङे़ॽ॥” 7 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् पोगे़आङ् कुहिम्‍मो थासिङ्‌लो॥ 8 मनाहाॽरे़ कन् मे़निःसुआङ् साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छाम् याप्‍मिःन् अक्‍तङ्‌बा मुक्‍साम् के़बिबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा मे़भोःसुरो॥ 9 ये़सुःन् खे़प्‍मोलाम् पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ मत्ति मे़प्‍मनाबा मनाःन् एःङ्‌याङ् फोःङ्‌मा ते़न्‍नो युङे़बा निःसुआङ् मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ तिम्‍दाङ्‌ङे़ॽओ॥” खे़न् मुत्‍थ्रिक् पोगे़आङ् खुने़ॽनु थासिङ्‌लो॥ 10 खे़न् युःन्‍छिक् ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मत्तिरे़ कुहिम्‍मो चाजासे़ मे़युङ्‌सिङ्‌ङिल्‍ले़ एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बा यरिक् मनाहाॽ नु वेॽ “लायोबाहाॽ” मे़द्‌ये़आङ् खे़ङ्‌हाॽनु सोरिक् चाजासे़ मे़युङ्‌सिङ्॥ 11 हे़क्‍केःल्‍ले़ कुभा फरिसिहाॽरे़ खे़न् मे़निःसुआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़मे़त्तुसि, “थेआङ् खिनिॽ सिक्‍साम्‍बान् एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ लायोबाहाॽनु सोरिक् चाजाबाबे?” 12 ये़सुरे़ कन् खे़प्‍सुआङ् मे़त्तुसि, “सिदाॽसाम्‍बे़ङ्‌ग मे़न्‍दुक्‍मनाहाॽरे़ लागि मे़ःन्, कर के़दुक्‍पाहाॽरे़ लागिरो॥ 13 साम्‌योसाप्‍लाओ यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ इङ्‌गाॽग सिदुङ्‌जभा चाहाबा मे़जोःक्‍कान्, कर वेॽहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ के़लॽबा निङ्‌वाॽ कत्तुङ्‌लो, 14 हे़क्‍क्‍याङ् थिक्‍ले़ङ् बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नारे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् ये़सुःन् सेःन्‍मे़दोसु, “आनिगे़ नु फरिसिहाॽ चाःने़त्तो ए़त्‍ले़ङ् युङिगे़ॽ कर थेआङ् के़हुॽसाम्‍बाहाॽ चाःने़त्तो मे़न्‌युङ्‌ने़न्‍बाबे?” 15 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “मेःक्‍खिम्‍साबे़न् कुन्‍जुम्‍हाॽनु वाॽर थारिक् खुने़ॽ कुन्‍जुम्‍हाॽ चाःने़त्तो मे़युङ्‌ङाङ् मेरिङ् मे़धक्‍पि? कर खे़ङ्‌हाॽलाम् मेःक्‍खिम्‍साबे़न् साक्‍के़ल्‍ले़क् मे़दे़म्‍सुआङ् मे़देॽरुल्‍ले़रक्‌ खे़ङ्‌हाॽ चाःने़त्तो मे़युङ्‌लो॥ 16 आत्तिल्‍ले़आङ् कुसङ् चिरिक्‍किल्‍ले़ कुद्रे़क्‌ चाङ्‌ङिन् मे़ले़म्‍दुन्‍लो, ले़म्‍दुने़ फाॽग्र खे़न् किङ्‌ङाङ् आल्‍लसाङ् यम्‍बा थे़ःक्‍खुदेःसुॽरो॥ 17 आत्तिल्‍ले़आङ् कुसङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् कुद्रे़क्‌ से़होबा सुःक्‌वाओ मे़युक्‍खुन्, कर युक्‍खुने़ फाॽग्र कुसङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःल्‍ले़ कुद्रे़क्‌ से़होबा सुःक्‌वाःन्‌ थे़ःक्‍खुदेःसुॽरो, हे़क्‍क्‍याङ् थिःन् वे़त् पेःक्‍काङ् चासोःक्‍लो॥ कर कुसङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन्‌ कुसङ् से़होबा सुःक्‌वाओ याक्‍मा पोःङ्‌, हे़क्‍केःल्‍ले़ चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् नु से़होबा सुःक्‌वाःन्‌ ने़प्‍माङ् ताङ्‌लो॥” 18 ये़सुरे़ हे़क्‍के पाःत्तुर पत्‍छे़ल्‍ले़ सुहाङ्‌युक्‍पाधिक् कुदगि थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्‌ल अक्‍खे पाःत्तु, “आदाङ्‌बे, आस्‍साः चुक्‍मे़न् खारक् स्‍ये़रो, कर खे़ने़ॽ फे़रे़ॽआङ् कुसम्‍दाङ् के़हुक्‍किन् ने़स्‍से़ पिरे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् हिङ्‌लो॥” 19 ये़सुःन् पोगे़आङ् खे़न्‍नु थासिङ्, हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽआङ् खुने़ॽ कुएगाङ् मे़धासिङ्‌लो॥ 20 बा खे़न् ये़म्‍मो तङ्‌बे थिक्-ने़त्ताङ्‌धो (१२) माक्‍खिॽ वयुःमाल्‍ले़ तरुमा मे़न्‍छुमाॽधिक् ये़सुरे़ कुएगाङ् त्‍ये़आङ् कुदेःत्तिल्‍ले़ कुयाःन्‌ सुःसु॥ 21 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽओ खुने़ॽ कुदेःत्तिल्‍ले़ कुयाःन्‍लक् सुःसुङ्‌साङ् इङ्‌गाॽ वेःत्तारो के़लॽबा इःत्तुआङ् वये़॥ 22 ये़सुःन् हिल्‍लिक्‌ हिसिङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् निःसुआङ् मे़त्तु, “मामुए, हाङ्‌हाङ् लॽरे़ॽओ, नसाःन् के़जोगुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़वेःत्ते़रो॥” हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् हाबा खे़न् ये़म्‍मो वेःत्ते़रो॥ 23 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् खे़न् लाम्‍लोःबाल्‍ले़ कुहिम्‍मो के़रे़ल्‍ले़ खे़प्‍मो चे लुप्‍मा ये़म्‍मो मे़प्‍फ्रामा के़मुःप्‍पाहाॽ नु मेरिङ् के़धक्‍पा यरिक् मनाहाॽ निःसुसि॥ 24 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “पेगे़म्‍मे़ॽओ, कन् चुक्‍मे़ङ्‌ग मे़न्‍छिःए वाॽ इप्‍से़आङ्‌लक् ने़रो”, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ मे़एःत्तुरो॥ 25 खे़न् मनाहाॽ खे़प्‍मोनु मे़लःत्तुसिआङ् ये़सुःन् सिगाङ् लाःसे़ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् चुक्‍मे़ल्‍ले़ कुहुक्‍किन् ते़म्‍सुल्‍ले़ खे़न् चुक्‍मे़न् मुत्‍थ्रिक् पोगे़रो॥ 26 कन् इङ्‌घङ्‌ङिन् खे़न् थुम्‍मो के़रे़क् पिसाङ् से़ःरे़रो॥ 27 ये़सुःन् खे़प्‍मोलाम् पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ ने़प्‍फु मिक्‍फःम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ कुएगाङ् कुएगाङ् तिम्‍दे़त्‍छुर अक्‍खेलॽरिक् अःक्‍ते़त्‍छि, “दाउदरे़ कुस्‍साःए, 28 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् लाःसे़बा हिम्‍मो पेसिल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “खिन्‍छिॽ मिक् निःमा के़सुक्‍सुर चोःक्‍मा सुक्‍तुङ् फाॽआङ् नसाःन् के़जोःक्‍सुबि?”चोःक्‍सुगे़ॽरो, आदाङ्‌बे फाॽआङ् नोगप् पिरे़त्‍छु॥ 29 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुन्‍छिॽ मिक्‍हाॽ सुःसु पिरुसिर मे़त्तुसि, “खिन्‍छिॽ नसाःन् के़जोगे़त्‍छुबा कुइसिःक्‍के पोःङ्‌लरो॥” 30 खे़ङ्‌हाॽ मिक् निःमा के़सुक्‍पा पोःक्‍खे़त्‍छि॥ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ “कन् पाःन्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ आत्तिल्‍ले़आङ् निङ्‌वाॽ मे़घोःसुन्‍लरो” मे़त्तुसि॥ 31 कर खे़ङ्‌हाॽ पेसिआङ् खे़न् थुम्‍मो के़रे़क् पिसाङ् खुने़ॽ कुयाःम्‍बेओ इङ्‌घङ् से़ःसे़त्‍छुरो॥ 32 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ लःन्‍दे़त्‍छिर पत्‍छे़त्‍छिल्‍ले़ कुभा मनाहाॽरे़ फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ पाःप्‍मा मे़न्‍छुक्‍मनाबा मनाधिक् ये़सुरो मे़दारु॥ 33 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् फे़न्‍साम्‍मिन् ये़सुरे़ नाःत्तु लःत्तु हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाःन् पाःप्‍मा हेःक्‍ते़रो॥ खे़न् मे़निःसुआङ् खे़न् मनाहाॽरे़ साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र अक्‍खे मे़बाःत्तु, “इस्राइल लाजेॽ खाराक् अक्‍तङ्‌बा निङ्‌वाॽ के़माबा पाःङ्‌ग आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़न्‍निए वयिगे़रो॥” 34 कर फरिसिहाॽरे़ मे़बाःत्तु, “कन् मनाःल्‍ले़ग फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ खुनिॽ हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍लाम् फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःत्तु लःत्तुसिॽरो॥” 35 ये़सुःन् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍हाॽओ हुॽरुसिर निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ सुनाइङ् से़ःसुर के़रे़क् परिक्‍ले़न् के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ वेःन्‍दुसिर ये़क्‌यक् नु पाङ्‌भेॽहाॽओ लाम्‍दिःक् चोगे़रो॥ 36 ये़सुरे़ यरिक् मनाहाॽ निःसुसिल्‍ले़ कुलुङ्‌माॽ स्‍याःत् लॽरे़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽग मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बा मे़ःन्‍नेबा मे़ल्‍लुक् हे़क्‍के लाम् के़बोःप्‍पाआङ् तुक्‍खे के़जाबा कुइसिःक् मे़जोगे़रो॥ 37 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “सुम्‍मा के़बोःङ्‌बा चाःन् यरिक् ने़ःॽ, कर चा के़सुम्‍बा याःलिक्हाॽ मे़सुःन्‍लो॥ 38 हे़क्‍केःल्‍ले़ सुम्‍मा के़बोःङ्‌बा चाःल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बान् यरिक् याःलिक्हाॽ चा सुम्‍से़ पाङ्‌घुसिर फाॽआङ् खिनिॽ तुवा चोगे़म्‍मे़ॽओ॥”

मत्ति 10

1 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ थिक्-ने़त् (१२) कुहुॽसाम्‍बाहाॽ उःत्तुसिआङ् फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःप्‍मा लःप्‍मा नु के़रे़क् परिक्‍ले़न् के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ वेःम्‍मा युक् पिरुसिरो॥ 2 खे़न् थिक्-ने़त् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़सिमोन (खुने़ॽ पत्रुसआङ् मे़मे़त्तु),आन्‍द्रियास (पत्रुसरे़ कुन्‍साॽ),याकुब (जब्‍दियारे़ कुस्‍साः),युहुन्‍ना (याकुबरे़ कुन्‍साॽ), 3 फिलिप,बारथोलोमाइ,थोमा,मत्ति (एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बा),याकुब (अल्‍फायसरे़ कुस्‍साः),थे़दियस हे़क्‍क्‍याङ् 4 सिमोन (खुने़ॽ “हाङ्‌बिफ्‍युङ् के़जोःक्‍पा”हे़क्‍क्‍याङ् यहुदा इस्‍करियोत (खुने़ॽ ये़सुरे़ कुनसाःन् के़ले़ङ्‌बा पोःक्‍खे़रो)॥ 5 ये़सुरे़ कन् थिक्-ने़त् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसिर पाङ्‌घुसिरो– “थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरो मे़बेगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ् सामरिहाॽरे़ खुनिॽ पाङ्‌जुम्‍हाॽओ मे़बेगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, 6 कर लाम् के़बोःप्‍पा मे़ल्‍लुक् हे़क्‍तङ्‌बा इस्राइलबा मनाहाॽरो पेगे़म्‍मे़ॽओ॥ 7 खिनिॽ के़बेगिल्‍ले़ कन् सुनाइङ्‌ङिन् से़ःसे़म्‍मे़ॽओ–‘साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिन् निःत्ताङ्‌ङे वाॽ॥’ 8 के़दुक्‍पाहाॽ नुसे़म्‍सिम्‍मे़ॽ, के़सिःबाहाॽ कुहिङ्‌वे़त् चोगे़म्‍सिम्‍मे़ॽ, लोगेॽ तुक्‍माल्‍ले़ याङ्‌घुसिबाहाॽ नुसे़म्‍सिम्‍मे़ॽ, फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःत्ते़म्‍लःत्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ॥ आम्‍भा के़घोःसुम्, आम्‍भाए पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ 9 याङ् मे़ःन्‍ने खिनिॽ पेगे़म्‍मे़ॽ, 10 हे़क्‍क्‍याङ् सुःक्‌वा, ले़क्‍सिङ्‌मा चाङ् नु लाङ्‌सुःप्, हे़क्‍क्‍याङ् तक्‍काःत् थेआङ् मे़याङ्‌ङासिम्‍मे़न्‍ने़ॽओ॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाल्‍ले़ खुने़ॽ चाहाबा के़जोःक्‍पा पाःन्‍हाॽ खोःमाए पोःङ्‌लो॥ 11 खिनिॽ के़बेगिबा पाङ्‌जुम् पाङ्‌भेॽहाॽओ सुम्‍बोधाबा मनाःन् कोःत्ते़म्‍मे़ॽआङ् खे़प्‍मोलाम् के़न्‍लःन्‍दिन्‌ के़म्‍बेगिन्‍ल थारिक् कुहिम्‍मोए याःक्‍ते़म्‍मे़ॽओ॥ 12 खे़न् हिम्‍मो के़लाःस्‍सिल्‍ले़ मनाहाॽनु ‘सनारुङ् के़घोःसुम्‍निरो’ लॽरिक् सेवा मये़म्‍मे़ॽओ॥ 13 खे़न् हिम्‍सयङ्‌ङिन् खिनिॽ सनारुङ् खोःमा के़लाॽबा चोःक्‍ने़ फाॽग्र खिनिॽ सनारुङ्‌ङिन् खे़प्‍मो याःक्‍लाःत्‍लरो॥ कर के़लाॽबा मे़जोःक्‍ने़न्‍ने़ फाॽग्र खिनिॽ सनारुङ्‌ङिन् खिनिॽओए नुःङ्‌लरो॥ 14 आत्तिल्‍ले़ खिनिॽ लाङ्‌दाःक्‍मा के़म्‍बिरिन्‍नाङ् खिनिॽ पाःन्‍नाङ् मे़घे़प्‍सुन्, खे़न् हिम् इग्र पाङ्‌जुम्‍मोलाम् खिनिॽ के़बेगिल्‍ले़ खिनिॽ लाङ्‌ङो के़घिप्‍पा खाम् हिःक्‍किन् बा खे़प्‍मोए थाप्‍से़म्‍ध्‍ये़म्‍मे़ॽओ॥ 15 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्‌लो, ताःन्‍दि खासे़न् ये़न्‍नोग खे़न् पाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुदुक्‍खेःन्‍नुःल्‍ले़ सदोम नु गमोराबा 16 “खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ! मे़ल्‍लुक्‍हाॽ पराबाहाॽरे़ खुनिॽ लुम्‍मो पाङ्‌मनाबा कुइसिःक् पाङ्‌निङ्‌लो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ असेःक्‍पा हे़क्‍के चाचाःप्‍पा नु पुत्तुःक्‍के हे़क्‍के कुदोःप्‍मा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽओ॥ 17 मनाहाॽनु सिङ्‌सिङ् ये़क्‌ये़क् लॽरे़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खासे़न् लोःम्‍मा हिम्‍मो खिनिॽ के़म्‍देॽरिॽ, यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो ते़ःम्‍भुक् के़म्‍बिरिॽरो॥ 18 खिनिॽ याप्‍मि नसाःन् के़जोगिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ सुहाङ्‌गे़म्‍बाहाॽ नु हाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ तगि के़म्‍देॽरिॽ॥ खे़न् ये़म्‍मो खे़ङ्‌हाॽ नु के़रे़क् थिम्‍मे़न्‍दङ्‌ सुवाङ्‌हाॽ इङ्‌गाॽ आयाःम्‍बेओ मे़प्‍मासि सुये़म् के़घोःसुम्‍लो॥ 19 कर खिनिॽ के़म्‍दे़म्‍सिल्‍ले़ से़ःप्‍सिङ्‌मारे़ लागि आल्‍ल थे़मा पाःप्‍मा, आक्‍खेलॽरिक् पाःप्‍माबे फाॽआङ् निङ्‌साम्‍मो मे़ध्‍ये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ खे़न् ये़म्‍मोग खिनिॽ पाःप्‍मा के़बोःङ्‌बा पाःन्‍निन् बा खे़न् ये़म्‍मोए के़घोःसुम्‍लो॥ 20 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ आबाङे के़म्‍बारिन् कर खिनिॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसेमाङ्‌ङिन् खिनिॽलाम्‍बा पाःत्‍लो॥ 21 फुॽनुसाॽहाॽ आबाङे फुॽनुसाॽहाॽरे़ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़बोःक्‍काङ् इङ्‌मे़ले़क्‍तुसि हे़क्‍क्‍याङ् से़प्‍मा मे़बाङ्‌घुसिरो॥ हे़क्‍केलॽरिक् पा-माहाॽ साःहाॽरे़, हे़क्‍क्‍याङ् साःहाॽ पा-माहाॽरे़ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़बोःक्‍काङ् से़प्‍मा मे़बाङ्‌घुसिरो॥ 22 खिनिॽ याप्‍मि नसाःन् के़जोगिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ के़रे़क् मनाहाॽरे़ के़म्‍जिःत्तिॽरो, कर आत्तिल्‍ले़ कुनुप्‍मो थारिक् थरुॽ, खे़ल्‍ले़ए से़न्‍लप् खोःसुॽरो॥ 23 खिनिॽ थिक्‍ते़न्‍नो तुक्‍खे के़म्‍जाःत्तिल्‍ले़ वेॽस्‍मा ते़न्‍नो खे़त्‍छिङ्‌ङे़म्‍मे़ॽओ॥ इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन् नुःङ्‌ङा युःआल्‍ले़ खिनिॽ कन् इस्राइलस्‍मा के़रे़क् ये़क्‌यक्‍हाॽओ सुनाइङ् से़ःमा याःम्‍बक् मे़न्‍छुःत्ते के़वयिॽरो॥ 24 हुॽसाम्‍बे़न् कुसिक्‍साम्‍बान्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा, हे़क्‍क्‍याङ् सेवारोबे़न् कुन्‍दाङ्‌बान्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा मे़ःन्‍लो॥ 25 हुॽसाम्‍बे़न् कुसिक्‍साम्‍बे़न्‌ कुइसिःक् हे़क्‍क्‍याङ् सेवारोबे़न् कुन्‍दाङ्‌बे़न्‌ कुइसिःक् पोःङ्‌माए पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌गाॽ हिम्‍दाङ्‌बान्‍ने खे़ङ्‌हाॽरे़ फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ खुनिॽ हाङ् बालजिबुल 26 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽनु मे़गिसे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मे़धाःप्‍ने़न्‍ल फाॽआङ् ते़प्‍ते़आङ्‌ के़वाॽबा पाःन् इग्र कुसिङ् निःत्‍मे़दे़त्‍ने़न्‍ल फाॽआङ् माॽरे़आङ् के़वाॽबा पाःन् थेआङ् होःप्‍लो॥ 27 इङ्‌गाॽ आल्‍लो खागे़माक्‍पाओ मे़त्‍निङ्‌बा पाःन्‍निन् खागे़ओःप्‍पाओ मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ, खिनिॽ स्‍वाःत्ताङ् मे़त्‍निङ्‌बा पाःन्‍निन् के़रे़क् मनाहाॽरे़ मे़घे़प्‍सुर फाॽआङ् हिम् सम्‍दाङ्‌लाम् यम्‍बा इक्‍लाओ इङ्‌भन् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ 28 नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् के़से़प्‍पाहाॽनु खिनिॽ मे़गिसे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खिनिॽ याम्‍साम्‍मिन् से़प्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥ कर नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् नु याम्‍साम्‍मिन् ने़प्‍माङ् खे़मायङ्‌सङ्‌ङो मे़ङ्‌मा के़सुक्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु किःसे़म्‍मे़ॽओ॥ 29 ने़त्‍छि चुजुक्‍सा पुहाॽरे़ याङ्‌धिक् मे़ले़क्‍ने़न्‍बि? हे़क्‍केसाङ् खिनिॽ पानुदिङ् पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ मे़ःन्‍ने लत्‍थिक्‍काङ् खाम्‍मो मक् मे़धाने़न्‍लो॥ 30 हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽ थे़गेःक्‍कोबा के़रे़क् थे़गेःक्‍इहाॽ खुने़ॽ निःरुआङ् वाॽरो॥ 31 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मे़गिसे़म्‍मिन्‍ने़ॽ॥ खिनिॽग यरिक् चुजुक्‍सा पुहाॽनुःल्‍ले़आङ् इमे़ल्‍लुङ्‌बा के़जोगिरो॥ 32 हाःत्‍ले़ मना तगि ये़सुःन् नसाःन् चोगुङ् लॽरिक् पाःत्तुॽ, साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो के़वाॽबा आम्‍बारे़ कुदगि इङ्‌गाॽआङ् खे़न् ताःक्‍तुङ्‌लो॥ 33 हाःत्‍ले़ इङ्‌गाॽ मना तगि नाॽआ, साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो के़वाॽबा आम्‍बारे़ कुदगि इङ्‌गाॽआङ् खे़न् नाॽरुङ्‌लो॥” 34 “इङ्‌गाॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो सनारुङ् ताःत्‍छे़ त्‍याङ्‌बा फाॽआङ् मे़इःत्ते़म्‍मिन्‍ने़ॽ॥ इङ्‌गाॽ सनारुङ् ताःत्‍छे़ग मे़ःन्, कर तुक्‍खे ताःत्‍छे़ त्‍याङ्‌बारो॥ 35 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ पाःल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ ये़म्‍बित्‍छाॽसाःन्, माःल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़न्‍छुमाॽसाःन्, हे़क्‍क्‍याङ् नोःप्‍माल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ पाङ्‌लिमान् फोःङ्‌से़ त्‍याङ्‌बारो॥ 36 मनाःल्‍ले़ कुनिङ्‌मिहाॽग आबाङे कुहिम्‍सयङ्‌हाॽए मे़बोःङ्‌लो॥ 37 कुम्‍बा कुम्‍मासि इङ्‌गाॽनुःल्‍ले़आङ् यरिक् लुङ्‌माॽ के़दुक्‍पे़न्‌ आहुॽसाम्‍बा पोःङ्‌मा मे़लाॽरुन्‍लो॥ हे़क्‍केलॽरिक्‍के कुस्‍साः कुएहाॽ इङ्‌गाॽनुःल्‍ले़आङ् यरिक् लुङ्‌माॽ के़दुक्‍पे़न्‌ आहुॽसाम्‍बा पोःङ्‌मा मे़लाॽरुन्‍लो॥ 38 हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिल्‍ले़ कुसिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङिन् आबाङे पक्‍खुआङ् इङ्‌गाॽनु लाङ्‌मे़घेःक्‍ने़न् खे़न् आहुॽसाम्‍बा पोःङ्‌मा मे़लाॽरुन्‍लो॥ 39 आत्तिल्‍ले़ ने़त्तिगे़न् कुहिङ्‌मन्‍निन् आबाङे हिङ्‌मा कोःत्तुॽ खे़ल्‍ले़ खे़न् मासुॽरो, कर आत्तिल्‍ले़ ने़त्तिगे़न् कुहिङ्‌मन्‍निन् आलागि मासुॽ, खे़ल्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःसुॽरो॥” 40 “आत्तिल्‍ले़ खिनिॽ लाङ्‌गे़दाःक्‍तिॽ, खे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽआङ् लाङ्‌दाःक्‍कारो, हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ लाङ्‌दाःक्‍का, खे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ याप्‍मि के़बाङ्‌बे़न्‍नाङ् लाङ्‌दाःक्‍तुॽरो॥ 41 आत्तिल्‍ले़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पे़न्‌ लाङ्‌दाःक्‍तुॽ, खे़ल्‍ले़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पे़ल्‍ले़न् थुम्‍घोःन् खोःसुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिल्‍ले़ साम्‌योनिबा याप्‍मिःन् लाङ्‌दाःक्‍तुॽ, खे़ल्‍ले़ साम्‌योनिबाल्‍ले़न् थुम्‍घोःन् खोःसुॽरो॥ 42 आत्तिल्‍ले़ इङ्‌गाॽओ नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽओ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ चुक्‍साधिक्‍किन् आहुॽसाम्‍बा फाॽआङ् फङ्‌नाधिक् च्‍वाःत् पिरुॽ, खे़ल्‍ले़ से़क्‍खाए थुम्‍घोःन् खोःसुॽरो॥”

मत्ति 11

1 ये़सुरे़ थिक्-ने़त् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌जाःङ् पिरु सुरुसिआङ् खे़प्‍मोलाम् खुने़ॽ गालिल खिरिबा पाङ्‌जुम् हे़ङ्‌घाःत्ति निसाम् हुॽसे़ नु सुनाइङ् से़ःसे़ थासिङ्‌लो॥ 2 खे़न् ये़म्‍मो पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍ते़आङ् यागे़बा बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तरे़ चोगुबा याःम्‍बक्‍हाॽ खे़प्‍सुआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ ये़सुरो पाङ्‌घुसि॥ 3 खे़ङ्‌हाॽ मे़बेआङ् ये़सुःन् सेःन्‍मे़दोसु, “के़दाःबार के़बप्‍पा ख्रिस्‍ते़न्‌ बा खे़ने़ॽएने़बि, इ वेॽस्‍मान् हाङ्‌घुम्‍बे़बाबि?” 4 ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “नुःक्‍खे़म् पेगे़म्‍मे़ॽआङ् के़निःसुम्‍बा नु के़घे़प्‍सुम्‍बा पाःन्‍हाॽ युहुन्‍नाःन् मे़त्ते़म्‍मे़ॽओ– 5 मिक्‍फःम्‍बाहाॽरे़ निःमा मे़सुक्‍तुॽ, लाङ्‌सक्‍पाहाॽ लाङ्‌मे़घेःक्, लोगेॽ तुक्‍माल्‍ले़ तरुसिबाहाॽ मे़नुॽ, नाधाक्‍पाहाॽरे़ खे़म्‍मा मे़सुक्‍तुॽ, के़सिःबाहाॽ कुहिङ्‌वे़त् मे़बोःङ्, हे़क्‍क्‍याङ् याङ्‌गे़साॽबाहाॽरे़ सुनाइङ् मे़घे़प्‍सुॽरो॥ 6 इङ्‌गाॽ याप्‍मि चप्‍चि मे़न्‍जोःक्‍मना मनाःन् मुॽइसाबारो॥” 7 बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़प्‍मो के़वाॽबा मनाहाॽ युहुन्‍नारे़ कुयाःम्‍बेओ अक्‍खे मे़त्तुसि, “ये़ःङ्‌घादे़न्‍नो थेःन् ओमत्‍छे़ के़बेगिबाबे? सुरित् केजङ्‌ङिल्‍ले़ वाःन्‍जो-वाःन्‍जो लॽरिक् वाःन्‍दुबा थिङ्‌ने़त् हे़क्‍तङ्‌बा मनाःन्बि? 8 मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र थेःन् ओमत्‍छे़ के़बेगिबाबे? नुःब्‌ नुःबा चाङ्‌देःत् के़जाङ्‌बा मनाःन्बि? मे़ःन्, हे़क्‍तङ्‌बा मनाःङ्‌ग हाङ्‌हिम्‍मोरक् वाॽरो॥ 9 हे़क्‍केःल्‍ले़ थेःन् ओमत्‍छे़ खिनिॽ के़बेगि? माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पान्बि? ओरो, से़क्‍खाए इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्, खुने़ॽग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पानुःल्‍ले़आङ् यम्‍बारो॥ 10 साम्‌योसाप्‍लाओ युहुन्‍नारे़ कुयाःम्‍बेओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुआङ् पत्,‘इङ्‌गाॽ आइङ्‌साबान् के़लाम्‍मिन् यारिप् चोःक्‍से़ खे़ने़ॽनुःल्‍ले़ तगि पाङ्‌घुङ्‌लो॥’ 11 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःन्‍नुःल्‍ले़ वेॽ यम्‍बा हाःत्ताङ् सामे़न्‌वाःन्‍छिङ्‌ङे वाॽरो॥ हे़क्‍केसाङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मो चुबे़त्‍छिक्‍लक् के़ये़क्‍पा मनाःन् खुने़ॽनुःल्‍ले़ यम्‍बारो॥ 12 युहुन्‍नारे़ इङ्‌भन् चोःक्‍मा हेःक्‍तुआङ्धो आइन् थारिक् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिन् लुबुबुना तगि पोःर पत्, हे़क्‍क्‍याङ् कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ के़बोःक्‍पाहाॽरे़ साके़ल्‍ले़क्‍काङ् अप्‍मा तम्‍सिन् मे़जोगुर मे़बत्॥ 13 युहुन्‍नारे़ कुये़म्‍मो थारिक् मोसारे़ साप्‍तुबा साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ ताःन्‍दि के़दाःबार के़बप्‍पा निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओए मे़बाःत्तुआङ् वये़रो॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ नसाःन् चोःक्‍मा के़दे़न्‍दिॽने़ फाॽग्र खे़ङ्‌हाॽरे़ ताः लॽरिक् मे़बाःत्तुबा एलियाःङ्‌ग युहुन्‍नाःन्‍नेरो॥ 15 नुःरिक्‍काङ् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽआङ् कुसिङ्‌ निःत्ते़म्‍मे़ॽओ! 16 कोये़म्‍बा कन् मनाहाॽ थेःन्‍नु तङ्‌घुङ्‌सिङ्‌बाबे? कन् मनाहाॽग पाङ्‌जुम्‍मो के़वाॽबा हिन्‍जाॽहाॽ कुइसिःक् मे़जोःक्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ वेॽ हिन्‍जाॽहाॽ अक्‍खे मे़मे़त्तुसिॽ, 17 ‘खिनिॽ लागि आनिगे़ के हिप्‍मना, कर खिनिॽ के़न्‍लाःक्‍खिन्,हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ मेरिङ् थक्‍मना, कर खिनिॽ के़न्‍हाबिन्॥’ 18 हे़क्‍केलॽरिक् बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःङ्‌ग मे़न्‍जा मे़न्‍धुङ्‌ङे त्‍ये़साङ् खिनिॽ खे़ङ्‌ग फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ युक्‍तुआङ् वाॽ लॽरिक् के़मे़त्तुम्॥ 19 इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःङ्‌ग चाङ्‌ल थुङुङ्‌ल त्‍याङ्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ अक्‍खे मे़बाःत्तु, ‘खे़ङ्‌ग तःक् थे़ःक्‍के नु थिःमसाङ्‌लो, एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽ नु लायोबाहाॽरे़ खुनिॽ चुम्‍लो॥’ कर निङ्‌वाॽफु सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽइङ्‌ग कुयाःम्‍बक्‍कोलाम् खे़न् निस्‍से चोःक् फाॽआङ् निःदे़त्‍लो॥” 20 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ तगि यरिक्‍तङ्‌बा निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ चोगुबा ये़क्‌यक्‍हाॽ फे़ःक्‍मा हेःक्‍तुसि, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़प्‍मोबा मनाहाॽ खुनिॽ लायोलाम् मे़न्‍हिन्‍दे़न्‍लो॥ 21 “खोराजिन नु बे़थसेदा पाङ्‌जुम्‍मोबा मनासे, चिःत्ते़आङ्‌लक् स्‍ये़रो! खिनिॽ पाङ्‌जुम्‍मो पोःक्‍खे़बा निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ ये़क्‌यक् तायर नु सिदोन्‍नो 22 कर इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, खासे़न् ये़न्‍नोग खिनिॽ तुक्‍खेन्‍नुःल्‍ले़ तायर नु सिदोनबा मनाहाॽरे़ खुनिॽ तुक्‍खेःन् थम्‍मा सुक्‍के़दे़प्‍पा पोःङ्‌लो॥ 23 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ कपर्नहुम पाङ्‌जुम्‍मोबा मनासे, साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् थारिक् पेगिगे़ॽ के़लॽरिबि? मे़ःन्‍लो! खिनिॽग खे़मायङ्‌सङ्‌ थारिक् के़ध्‍ये़ॽइरो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ पाङ्‌जुम्‍मो चोगे़बा हे़क्‍तङ्‌बा निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ सदोम ये़क्‌यक्‍को चोगे़आङ् वये़ल्‍ले़ग खे़न् ये़क्‌यक्‍किङ्‌ग आइन् थारिक् ने़स्‍से़बामे़न्! 24 कर इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्, खासे़न्‍निल्‍ले़ ये़न्‍नोग खे़ने़ॽनुःल्‍ले़ सादोमरे़ कुदुक्‍खेःन् थम्‍मा सुक्‍के़दे़प्‍पा पोःङ्‌लो॥” 25 खे़न् ये़म्‍मो ये़सुरे़ तुवा चोगु, “आम्‍बे, साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् नु इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ दाङ्‌बाए, इङ्‌गाॽ नोगे़न् पिने़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽग सिक्‍कुम्‍साबाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् चाःप्‍पाहाॽनु के़माॽरुबा पाःन्‍निन् हिन्‍जाॽ हे़क्‍तङ्‌बाहाॽ ओसेःन्‍गे़धाक्‍तुसिरो॥ 26 आम्‍बे, बा अक्‍खे चोःक्‍माए खे़ने़ॽ के़सिराॽ थाङे़रो॥” 27 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ मनाहाॽ मे़त्तुसि, “आम्‍बारे़ के़रे़क् पाःन्‍हाॽ पिराङ्‌ङाङ् वाॽरो॥ कुस्‍साःन् कुम्‍बारे़रक् कुसिङ् निःत्तुॽ, वेॽहाॽरे़ कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् पानुदिङ् पाःन् कुसिङ् मे़निःत्तुर फाॽआङ् कुस्‍साःल्‍ले़ ओसेःन्‍धाक्‍तुसिबा मनाहाॽरे़रक् कुसिङ् मे़निःत्तुॽरो॥ 28 के़रे़क् के़लिःप्‍पा कक्‍किल्‍ले़ 29 इङ्‌गाॽ आजिघे़ःप्‍पिन् कुये़म्‍मे़ॽआङ् इङ्‌गाॽनु हुॽआसिम्‍मे़ॽओ॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽग लुम्‍लुम्‍बा नु चुङ्‌जिगे़म्‍बा चोःक्‍कारो, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ याम्‍साम्‍मिल्‍ले़ नाःम्‍सिङ्‌मा खोःसुॽरो॥ 30 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आजिघे़ःप्‍पिन् उसुरुबा नु कुःमा पाङ्‌निङ्‌बा आगक्‍किन् याङ्‌याङ्‌बा चोःक्‍लो॥”

मत्ति 12

1 थिक्‍ले़ङ् ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ नाःम्‍सिङ्‌ ये़न्‍नो 2 कुभा फरिसिहाॽरे़ खे़न् मे़निःसुआङ् ये़सुःन् मे़मे़त्तु, “ओमे़त्ते़ॽ, नाःम्‍सिङ्‌ ये़न्‍नो याःम्‍बक् चोःक्‍मा मे़नुॽने़न्, कर के़हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ग मे़जोगुङ्‌ग!” 3 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “मे़ःम्‍बे़! दाउद हाङ्‌ङिन् नु कुमनाहाॽरे़ खुनिॽ से़त्‍लाःक्‍ते़ल्‍ले़ मे़जोगुबा पाःन्‍निन् साम्‌योसाप्‍लाओ मे़न्‍निःत्ते के़वयिॽबि? 4 दाउद हाङ्‌ङिन् निङ्‌वाॽफु साःङ्‌गाहिम्‍मो लाःसे़आङ् खुने़ॽ नु कुन्‍जुम्‍हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् तोःम्‍मनाबा सेसे खरे़ःङ्‌ङिन् मे़जरो॥ खे़ङ्‌ग साम्‌योथिम् कुइसिःक् निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़रक् चामा के़नुॽबा वये़, कर वेॽहाॽरे़ चामा मे़न्‍नुॽमनाबा वये़रो॥ 5 याम्‍मो मोसारे़ साप्‍तुबा साम्‌योथिम्‍मिन् मे़न्‍निःत्ते के़वयिॽबि? साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ याःम्‍बक् चोःक्‍मा मे़नुॽने़न् पाःत्तुसाङ् निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़आङ् नाःम्‍सिङ्‌ ये़न्‍नो माङ्‌हिम्‍मो याःम्‍बक् मे़जोगु, करसाङ् आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा मे़बोःक्‍खे़रो॥ 6 इङ्‌गाॽ से़क्‍खा मे़त्‍निङ्, माङ्‌हिम्‍मिन्‍नुःल्‍ले़आङ् यम्‍बान् कप्‍मो वाॽरो॥ 7 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ सिदुङ्‌जभाःन् चाहाबा मे़जोःक्‍कान् कर मनाहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ फाॽआङ् निङ्‌वाॽ चोगुङ् लॽरिक् साम्‌योसाप्‍लाओ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् के़निःसुम्‍माङ् के़वयिल्‍ले़ग फोत्‍या मे़ःन्‍नेबा मनाहाॽ आप्‍तिक् के़न्‍गुःत्तुम्‍सिम्‍मे़न्‍बा वये़ मे़न्॥ 8 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःङ्‌ग नाःम्‍सिङ्‌ ये़न्‍निल्‍ले़न्‍नाङ् कुन्‍दाङ्‌बाआरो॥” 9 ये़सुःन् खे़प्‍मोलाम् पेआङ् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो लाःसे़॥ 10 खे़प्‍मो कुहुक् के़सम्‍बा मनाधिक् वये़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो कुभा यहुदिहाॽरे़ ये़सुःन् आप्‍तिक्‌ कुःप्‍मा फाॽआङ् मे़सुगुर मे़वये़आङ् सेःन्‍मे़दोसु, “नाःम्‍सिङ्‌ ये़न्‍नो मनाहाॽ वेःम्‍मासि साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ आबिॽबि मे़ःम्‍बि?” 11 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “खिनिॽ मे़ल्‍लुक्‍किन् नाःम्‍सिङ्‌ ये़न्‍नो केःम्‍बा लुम्‍बाःत्तो मक्‍थाःल्‍ले़ के़न्‍उःक्‍खुम् के़न्‍लःत्तुम्‍मिन्‍बि? 12 मे़न्‍छाम् याप्‍मिःङ्‌ग मे़ल्‍लुक्‍किन्‍नुःल्‍ले़ इमे़ल्‍लुङ्‌बा मे़जोःक्‍ने़न्बि? नाःम्‍सिङ्‌ ये़न्‍नो नुःबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ आबिॽरो॥” 13 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् मनाःन् मे़त्तु, “के़हुक्‍किन् सन्‍छे़ॽ॥” खे़ल्‍ले़ कुहुक्‍किन् सन्‍छुल्‍ले़ खिमो वेःत्ते़आङ् वेॽस्‍मा कुहुक्‍किन् हे़क्‍केए नुःबा पोःक्‍खे़रो॥ 14 कर फरिसिहाॽ यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मोलाम् मे़लःन्‍दे़ मे़बेआङ् ये़सुःन् आक्‍खेआङ् से़प्‍माबे फाॽआङ् पाःन् मे़दङ्‌घुरो॥ 15 ये़सुरे़ खे़न् चे़म्‍भन् मे़जोगुबान् निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् खुने़ॽ खे़प्‍मोलाम् पेरो॥ यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़दिम्‍दु हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ के़रे़क् वेःन्‍दुसि, 16 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ खुने़ॽ कुयाःम्‍बेओ थेआङ् मे़म्‍बाःत्तुन्‍ल फाॽआङ् के़साक्‍पा इङ्‌जाःङ् पिरुसि॥ 17 कङ्‌ग ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुबाःन्‍निन् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍तुबान् के़रे़बारो– 18 “इङ्‌गाॽ सेगुङ्‌बा नु लुङ्‌माॽ तुक्‍तुङ्‌बा आसेवारोबान् कप्‍मो वाॽरो॥खुने़ॽनु इङ्‌गाॽ सःत्ताङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥कुसम्‍दाङ् आसेसेमाङ्‌ङिन् ने़स्‍सुङ्‌पिरुङ्हे़क्‍क्‍याङ् थिम्‍मे़न्‍दङ्‌ सुवाङ्‌हाॽ खासे़न्‌रे़न्‌ इङ्‌भन् चोगुसिॽरो॥ 19 खुने़ॽग मे़घेःने़न् मे़अःक्‍ने़न् हे़क्‍क्‍याङ् लाम्‍लाम्‍मो खुने़ॽ पाःप्‍पाआङ् खे़म्‍मे़दे़त्‍ने़न्‍लो॥ 20 खासे़न्‍निन् कुलिङ्‌धो मे़ङ्‌गे़त्ते थारिक् खुने़ॽग वाःन्‍जोजोबा थिङ्‌ने़ःत्तिन्‍नाङ् मे़से़क्‍खुन्,हे़क्‍क्‍याङ् सिदोॽदोॽबा सेमिन्‍नाङ् मे़से़रुन्‍लो॥ 21 खुने़ॽ कुमिङ्‌ङो के़रे़क् थिम्‍मे़न्‍दङ्‌ सुवाङ्‌हाॽरे़ निङ्‌साङ् मे़जोगुॽरो॥” 22 खे़ङ्‌हाॽरे़ फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मिक्‍फःम्‍बा नु पाःप्‍मा मे़न्‍छुक्‍मनाबा मनाधिक् ये़सुरो मे़दारु, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ वेःन्‍दुआङ् खे़न् पाःप्‍मा नु खानिःमा के़सुक्‍पा पोःक्‍खे़रो॥ 23 के़रे़क् मनाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र मे़बाःत्तु, “कङ्‌ग के़दाःबार के़बप्‍पा दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साः से़न्‍लप् के़बिबा हाङ्‌ङिन् मे़ःम्‍बि?” 24 कर फरिसिहाॽरे़ खे़न् मे़घे़प्‍सुल्‍ले़ अक्‍खे मे़बाःत्तु, “फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ खुनिॽ हाङ् बालजिबुलरे़ कुमुक्‍साम्‍लाम्‌रक्‌ कन् मनाःल्‍ले़ फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःत्तु लःत्तुसिबारो॥” 25 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌ निःसुआङ् अक्‍खे मे़त्तुसि, “आप्‍फेःक् लुम्‍मो के़घेबा के़धक्‍पाआङ् के़से़म्‍बा के़रे़क् हाङ्‌जुम्‍हाॽ मे़मे़क्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आप्‍फेःक् लुम्‍मो के़घेबा के़धक्‍पाआङ् के़से़म्‍बा ये़क्‌यक् नु हिम्‍सयङ्‌हाॽरे़ मे़न्‍धःत्तुन्‍लो॥ 26 माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ आप्‍फेःक् फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःत्तुसिआङ् आबाङे कुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ पोःक्‍ने़ फाॽग्र आक्‍खेआङ् कुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ थरुबे? 27 हे़क्‍क्‍याङ् बालजिबुल माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍लाम् इङ्‌गाॽ फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःत्तुङ् लःत्तुङ्‌सिङ्‌ने़ फाॽग्र खिनिॽ मनाहाॽरे़ आत्तिन् मुक्‍साम्‍लाम् फे़न्‍साम्‍हाॽ मे़नाःत्तु मे़लःत्तुसिबे? खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़जोगुबा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ए खिनिॽ पिर्बेःम्‍बो के़ध्‍ये़ॽइआङ् के़वयिॽ फाॽआङ् ओसेःन्‍आम्‍धाक्‍लो॥ 28 कर इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसेमाङ्‌लाम् फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःत्तुङ् लःत्तुङ्‌सिङ्‌लो, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् खिनिॽ लुम्‍मो त्‍ये़ चुरे़आङ् वाॽ फाॽआङ् कुसिङ् निःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥” 29 “याम्‍मो खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ, के़धुम्‍बा मनाःल्‍ले़ कुहिम्‍मो लाःप्‍माआङ् खे़ल्‍ले़ कुजिगःक्‌वाहाॽ नाप्‍मादेॽमानुःल्‍ले़ तगि खे़न् के़धुम्‍बा मनाःन् इघेःङ्‌माए पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ्‌लक् कुहिम्‍मो लाःप्‍माआङ् चिगःक्‌वाहाॽ लःप्‍मादेॽमा सुक्‍ते़त्‍लो॥” 30 “आत्तिन् इङ्‌गाॽनु थिक्‍हुप्‍पो होःप्‌ खे़न् आदक्‍ले़ङ्‌वाओ वाॽ, हाःत्‍ले़ इङ्‌गाॽनु मे़सुप्‍सुन् खे़ल्‍ले़ से़ःसुरो॥” 31 “खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ खिनिॽ मे़त्‍निङ्, मे़न्‍छाम् याप्‍मिरे़ चोःक्‍मनाबा के़रे़क् लायो नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ पाःप्‍मनाबा माङ्‌चे़ॽया पाःन्‍निल्‍ले़न् ले़प्‍मि खोःमा सुक्‍ते़त्, कर सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ पाःप्‍मनाबा माङ्‌चे़ॽया पाःन्‍निल्‍ले़न् ले़प्‍मि आप्‍फाल्‍ले़आङ् खोमे़दे़त्‍ने़न्‍लो॥ 32 आत्तिन् मनाःल्‍ले़ मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ पाःत्तुॽ, खे़ल्‍ले़ ले़प्‍मि खोःसुॽ, कर सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ के़बाःप्‍पाल्‍ले़ कन् ये़म्‍मो हे़क्‍क्‍याङ् के़दाःबा ये़म्‍मोआङ् ले़प्‍मि मे़घोःसुन्‍लो॥” 33 नुःबा सिङ्‌बुङ्‌ङो नुःबाए सिङ्‌सेॽ थोःक्‍लो, ताप्‍फे़ःम्‍बा सिङ्‌बुङ्‌ङो ताप्‍फे़ःम्‍बाए सिङ्‌सेॽ थोःक्‍लो॥ सिङ्‌बुङ्‌माङ्‌ग सिङ्‌सेॽलाम्‍मे कुसिङ् निःत्ते़त्‍लो॥ 34 असेःक्‍पासे, कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पा के़जोगिॽ, हे़क्‍केःल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् नुःबा पाःन् पाःप्‍मा के़सुक्‍तिबे? थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽबो के़याक्‍पा पाःन्‍हाॽए मुराःल्‍ले़ पाःत्तुॽरो॥ 35 नुःबा मनाःल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽबो के़याक्‍पा नुःबा पाःन्‍हाॽलाम्‍मे पाःत्तुॽरो, हे़क्‍क्‍याङ् कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पा मनाःल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽबो के़याक्‍पा ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन्‍हाॽलाम्‍मे पाःत्तुॽरो॥ 36 इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्, खासे़न् ये़न्‍नो मनाहाॽरे़ मे़बाःत्तुबा के़रे़क् हने़बा पाःन् सुत्‍लाहाॽरे़न् चिदङ् पिमा पोःङ्‌लो॥ 37 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ के़बाःत्तुम्‍बा पाःन् सुत्‍लाहाॽरे़ए खिनिॽ साम्‌योनिबा इग्र लायोबा के़बोःक्‍खिॽरो॥ 38 हे़क्‍क्‍याङ् कुभा साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु फरिसिहाॽ मे़दङ्‌सिङ् हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरो मे़द्‌ये़आङ् मे़मे़त्तु, “सिक्‍साम्‍बे, खे़ने़ॽ के़जोगुबा निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन्‍धिक्‌ आनिगे़ ओमे़प्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुम्‍बे़आङ् वाॽरो॥” 39 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “कन्‌ ये़म्‍मोबा कुॽइगे़भे़ॽबा नु लायोबा मनाहाॽरे़ निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन्‍हाॽ ओमे़प्‍मा मे़गोःत्तुॽ, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा योनारे़ कुमिक्‍सेःन्‍नाङ्‌धो वेॽ मिक्‍सेःन् थेआङ् ओमे़प्‍मा मे़ङ्‌घोःसुन्‍लो॥ 40 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ योनाःङ्‌ग यम्‍बा ङाःल्‍ले़ लरुआङ् कुसाप्‍पोःक्‍पो से़न्‍दिक् ले़न्‍दिक् सुम्‌ये़न् थारिक् यागे़॥ 41 निनबे 42 लाङ्‌गे़त् पिसाङ्‌बा सिवा लाजेॽस्‍मा हाङ्‌मान् 43 “फे़न्‍साम्‍मिन् मनाओलाम् लःन् पेःक्‍किल्‍ले़ नाःम्‍सिङ्‌ ते़न् कोःत्‍छे़ से़ङ्‌से़ङ्‌बा ते़न् हे़ङ्‌घाःत्ति पेःक्‍लो, कर खे़ल्‍ले़ आत्तान्‍नाङ् मे़घोःसुन्‍नाङ्‌ 44 अक्‍खे मे़त्‍छिङ्‌लो, ‘इङ्‌गाॽ ले़रुङ्‌बा मनाःल्‍लोए नुःङ्‌ङा पेःक्‍कारो॥’ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् खे़प्‍मो नुःङ् ताःल्‍ले़ तगि यागे़बा ते़न्‍निन् कुघाले़म्, मे़दुगुबा नु नुःबा मे़जोगुबा निःसुॽ॥ 45 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् पेःक्‍काङ् आप्‍फेःक्‍नुःल्‍ले़आङ् साॽरिक् कुॽइ के़भे़ॽबा वेॽ नुसि फे़न्‍साम्‍हाॽ तारुसिआङ् खे़ङ्‌हाॽ सिगाङ् मे़लाःत्ताङ् मे़युङ्‌सिङ्‌लो॥ खे़न् मनाःल्‍ले़ कुयाक्‍नाम्‍मिन् तगिबानुःल्‍ले़आङ्‌ ताप्‍फे़ःम्‍बा पोःङ्‌लो॥ कन् ये़म्‍मोबा कुॽइ के़भे़ॽबा मनाहाॽरे़ खुनिॽ याक्‍नाम्‍मिन्‍नाङ् बा हे़क्‍तङ्‌बाए पोःङ्‌लो॥” 46 ये़सुःन् मनाहाॽनु पारे़र यागे़ल्‍ले़ कुम्‍मा नु कुन्‍साॽसि खुने़ॽनु ताॽजे़ङ्‌मा निङ्‌वाॽ मे़जोगुआङ् लाःक्‍कात् मे़ये़बे़रो॥ 47 मनाधिक् पेआङ् खुने़ॽ मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, के़म्‍मा नु के़न्‍साॽसि खे़ने़ॽनु ताॽजे़ङ्‌मा फाॽआङ् लाःक्‍कात् के़म्‍हाङ्‌ल मे़ये़प्‍लो॥” 48 ये़सुरे़ खे़न् नोगप् पिरु, “आम्‍मा नु आन्‍साॽसि हाःत्‍छिबे?” 49 कुहुॽसाम्‍बाहाॽ सोःक्‍तुसिर खे़न् मनाःन् मे़त्तु, “ओमे़त्ते़से़ॽ, कप्‍मो आम्‍मा नु आन्‍साॽसि मे़युङ्‌लो॥ 50 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आत्तिन्‍हाॽरे़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा आम्‍बारे़ कुनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के मे़जोगुॽ, खे़ङ्‌हाॽए आम्‍मा नु आन्‍साॽसिरो॥”

मत्ति 13

1 बा खे़न् ये़न्‍नो ये़सुःन् हिम्‍मोलाम् पेआङ् गालिल वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओ युङ्‌सिङ्‌लो॥ 2 खे़प्‍मो यरिक् मनाहाॽ मे़जुप्‍से़, हे़क्‍केःल्‍ले़ खुने़ॽ खःङ्‌बेओ लाःसे़आङ् युङ्‌सिङ्‌, कर मनाहाॽ लाःक्‍कात् वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओ मे़ये़बे़॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ अक्‍खेलॽरिक् यरिक् पाःन्‍हाॽ खे़दाॽओ मे़त्तुसि,“लत्‍छा याःन्‍के़मःबाधिक् याॽरिःम्‍बा ले़प्‍से़ पेरो॥ 4 खे़ल्‍ले़ याॽरिःम्‍बे़न् ले़प्‍तुल्‍ले़ कुभा याॽरिःम्‍बे़न् लाम्‍मो मक्‍थ्‍ये़, हे़क्‍क्‍याङ् पुहाॽ मे़द्‌ये़आङ् मे़ज मे़देःसुरो॥ 5 हे़क्‍क्‍याङ् कुभा याॽरिःम्‍बे़न् लुङ्‌घे़रे़क्‍को चुक्‍ते़रो॥ खे़ङ्‌हाॽ लिङ्‌माग लिङे़, कर यरिक् खाम् मे़ने़स्‍से़न्‍नाङ् कुस्‍साःप्‍पिन् खाम् सिगाङ्‌धारिक् मे़लाःसे़न्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कुदाःन्‍दिक्‍मा नाम् से़ःरे़ल्‍ले़ नाम्‍मिल्‍ले़ से़ःक्‍तुआङ् के़रे़क् हेरे़बेरो॥ 7 कुभा याॽरिःम्‍बाङ्‌ग तिङ्‌ग्रेःक्‍पाल्‍ले़ कुसेॽ के़ने़बा ते़न्‍नो चुक्‍ते़आङ् सोसोरिक् लिङे़ल्‍ले़ तिङ्‌ग्रेःक्‍पाल्‍ले़ खे़न् सुःप्‍तु से़रुरो॥ 8 कुभा याॽरिःम्‍बे़ङ्‌ग नुःबा खाम्‍मो चुक्‍ते़रो॥ खे़ङ्‌हाॽओ किप्‍थिक् ले़ङ् (१००), तुक्‍पोःङ्‌ ले़ङ् (६०) नु सुम्‍बोःङ् ले़ङ् (३०) थारिक् कुजाॽ पत्‍छे़रो॥ 9 खे़म्‍मा ने़क्‍खोॽ के़गप्‍पाहाॽरे़ कन् पाःन्‍निन् नुःरिक् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽआङ् कुसिङ्‌ निःत्ते़म्‍मे़ॽओ!” 10 हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् ये़सुःन् सेःन्‍मे़दोसु, “आदाङ्‌बे, थेआङ् कन्‍हाॽनु खे़दाॽओरक् के़बाःप्‍पाबे?” 11 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़न् सिगाङ्‌बा पाःन्‍हाॽ खिनिॽरक् कुसिङ्‌ निःप्‍मा के़घोःसुम्‍माङ् के़वयिॽरो, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ग मे़ङ्‌घोए मे़वाॽरो॥ 12 यरिक् के़गप्‍पाल्‍ले़ आल्‍लसाङ् यरिक् खोःसुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़न् यरिक् पोःङ्‌लो॥ कर हाःत्‍ले़ मे़गत्तुन्, खे़ल्‍ले़ कत्तुबान्‍नाङ् मे़नाप्‍तुॽरो॥ 13 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ खे़ङ्‌हाॽनु खे़दाॽओ पाःत्तारो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ ओमे़मे़त्तुसाङ् मे़न्‍निःसुन्‍लो, मे़घे़प्‍सुसाङ् कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्‍लो॥ 14 माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुबान् कन् मनाहाॽओ के़रे़बारो–‘खिनिॽ के़घे़प्‍सुम्‍साङ् कुसिङ् के़न्‍निःत्तुम्‍मिन्,ओगे़मे़त्तुम्‍साङ् के़न्‍निःसुम्‍मिन्‍लो॥ 15 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् मनाहाॽरे़ खुनिॽ खासिङ्‌ङिन्‌ के़धुङ्‌बा पोःक्‍खे़आङ् वाॽ॥खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ ने़क्‍खोॽबान् थाक्‍ते़आङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ मिक्‍किन् इम्‌ मे़मे़त्तुआङ् वाॽ॥ मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ ने़क्‍खोॽबाल्‍ले़ मे़घे़प्‍सुबा नु मिक्‍किल्‍ले़ मे़निःसुबामे़न्‌, हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ सिक्‍लुङ्‌माओ कुसिङ् मे़निःत्तुआङ् इङ्‌गाॽ ले़प्‍माङ् मे़नुःक्‍खे़बामे़न्‌, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ खे़ङ्‌हाॽ वेःन्‍दुङ्‌सिङ्‌मे़न्‌ फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाःत्तुरो॥’ 16 कर खिनिॽग मुॽइसाबानिङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ मिक्‍किल्‍ले़ निःसुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् ने़क्‍खोॽबाल्‍ले़ खे़प्‍सुॽरो॥ 17 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, यरिक् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ नु साम्‌योनिबा मनाहाॽरे़ खिनिॽ के़निःसुम्‍बा के़घे़प्‍सुम्‍बा पाःन्‍हाॽ निःमा नु खे़म्‍मा साॽरिक् निङ्‌वाॽ मे़जोगुआङ् वये़, कर निःमा नु खे़म्‍मा मे़ङ्‌घोःसुन्‍लो॥” 18 “आल्‍ल याॽरिःम्‍बा के़ले़प्‍पाल्‍ले़न् खे़दाॽइल्‍ले़ कुबेःन् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ 19 आत्तिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍बा पाःन्‍निन् खे़प्‍सुआङ् कुसिङ्‌ मे़निःत्तुन्, खे़न् मनाःङ्‌ग लाम्‍मो के़जुक्‍पा याॽरिःम्‍बा कुइसिःक् चोःक्॥ माफे़न्‍साम्‍मिन् ताआङ् खे़ल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽओ के़याक्‍पा पाःन्‍जाक्‍किन् लःत्तु तेॽरुरो॥ 20 लुङ्‌घे़रे़क्‍को के़जुक्‍पा याॽरिःम्‍बे़ङ्‌ग पाःन्‍जाक्‍किन् के़सःप्‍पार के़दाःक्‍पा मना कुइसिःक् चोःक्, 21 कर ताङ्‌बा कुस्‍साःप्‌ के़बप्‍पा कुबुङ्‌मान् हे़क्‍के खे़ल्‍ले़ सप्‍फारक् थरुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् पाःन्‍जाक्‍किन् नसाःन् चोगुबाल्‍ले़ के़साक्‍पा पाःन् नु तुक्‍खेःन् तानुमे़ःन्‍ने हाराए नसाःन्‍निन् ले़रुदेःसुॽरो॥ 22 तिङ्‌ग्रेःक्‍पाल्‍ले़ कुसेॽ के़ने़बादे़न्‍नो के़जुक्‍पा याॽरिःम्‍बे़ङ्‌ग पाःन्‍जाक् के़घे़म्‍बा मना कुइसिःक् चोःक्, कर खे़ल्‍ले़ कन्‌ हिङ्‌मन्‍नोबा थेःन् चामा थुङ्‌मा नु याङ्‌साकुन्‍धेसाबा आक्‍खेआङ् पोःङ्‌मा के़लॽबा निङ्‌वाॽइल्‍ले़ पाःन्‍जाक्‍किन् सुःप्‍तुदेःसुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ कुजाॽ मे़भत्‍छुन्‍लो॥ 23 हे़क्‍क्‍याङ् नुःबा खाम्‍मो के़जुक्‍पा याॽरिःम्‍बे़ङ्‌ग पाःन्‍जाक्‍किन् के़घे़म्‍बाआङ् कुसिङ्‌ के़निःप्‍पा मना कुइसिःक् चोःक्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ किप्‍थिक्, तुक्‍पोःङ्‌ नु सुम्‍बोःङ् ले़ङ् थारिक् कुजाॽ फत्‍छुरो॥” 24 ये़सुरे़ वेॽस्‍मा खे़दाॽइन् खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग अक्‍तङ्‌बा चोःक्‍लो–लत्‍छा मनाधिक्‍ले़ प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍पो नुःबा याॽरिःम्‍बान् ले़प्‍तु, 25 कर से़न्‍दिक् के़रे़क् मे़इप्‍से़आङ् मे़ने़स्‍से़ल्‍ले़ कुनिङ्‌मिःन् त्‍ये़आङ् खे़न् मासि ले़प्‍मनाबाओ माले़ःन्‍दो याॽरिःम्‍बान् ले़प्‍तुधआङ् पेरो॥ 26 हे़क्‍क्‍याङ् मासिःन् कुजाॽ थोःक्‍मा हेःक्‍ते़ल्‍ले़ माले़ःन्‍दोहाॽआङ् निःधाबे़रो॥ 27 हे़क्‍क्‍याङ् सेवारोबाहाॽ लाजेॽ दाङ्‌बाल्‍लो मे़द्‌ये़आङ् सेःन्‍मे़दोसु, ‘आदाङ्‌बे, खे़ने़ॽग प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍पो मासि याॽरिःम्‍बारक् के़ले़प्‍तुआङ् ने़स्‍से़ मे़ःम्‍बि, कर आक्‍खेआङ् माले़ःन्‍दोःन्‍नाङ् लिङे़बे?’ 28 खुने़ॽ नोगप् पिरुसि, ‘खे़ङ्‌ग निङ्‌मिःल्‍ले़ हे़क्‍के चोगुबारो॥’सेवारोबाहाॽरे़ खुने़ॽ याम्‍मो सेःन्‍मे़दोसु, ‘खे़न् माले़ःन्‍दोहाॽ आःक्‍खुम्‍देःसुम्‍बे़ लॽरिक् निङ्‌वाॽ के़इःत्तुबि?’ 29 लाजेॽ दाङ्‌बाल्‍ले़ मे़त्तुसि, ‘हे़क्‍के मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, माले़ःन्‍दोःन् के़आःक्‍खुम्‍मिल्‍ले़ मासिःन्‍नाङ् के़आःक्‍खुम् के़से़रुम्‍लो॥ 30 चासुम्‍मा ये़म् थारिक् ने़प्‍माङ् सोसोरिक् पोसिर॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ये़म्‍मो चागे़सुम्‍बाहाॽ के़रे़क्नु तगि माले़ःन्‍दोहाॽ आःक्‍खे़म्‍मे़ॽआङ् इभुत्ते़म्‍मे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् मिओ लाप्‍फुःसे़म्‍मे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् मासिःन् सुप्‍से़म्‍मे़ॽआङ् चायाङ्‌माओ याःक्‍ते़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिरुङ्‌सिङ्‌लो॥’ ” 31 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ याम्‍मो वेॽ खे़दाॽधिक् मे़त्तुसि, “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग यःङ्‌गेॽ याॽरिःम्‍बान् कुइसिःक् चोःक्‍लो॥ मनाधिक्‍ले़ खे़न् यःङ्‌गेॽ याॽरिःम्‍बान् तेॽरुआङ् इक्‍ताप्‍पो ले़प्‍तु॥ 32 के़रे़क् याॽरिःम्‍बाओ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ चुक्‍सा चोःक्‍साङ् खे़न् पोःआङ् प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍पोबा वेॽ नुधि-साक्‍चिॽनुःल्‍ले़ यम्‍बा कुबुङ् पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् पुसाहाॽ मे़दाआङ् कुबोराःक्‍को हाप् मे़जोगुरो॥” 33 ये़सुरे़ आल्‍लसाङ् वेॽस्‍मा खे़दाॽइन् खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग फे़ॽरुम्‍मो याक्‍मनाबा खरे़ःङ् के़भङ्‌बा सिदाॽइन् हे़क्‍तङ्‌बा चोःक्‍लो॥ थिक् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ खप्प्‍याओ यरिक् फे़ॽरुम्‍मो मिसाक् सिदाॽइन् याक्‍तु, हे़क्‍क्‍याङ् सॽरु युक्‍खुआङ् मे़न्‌युप्‍पे थारिक् सुःप्‍तु युक्‍खुरो॥” 34 कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ ये़सुरे़ मनाहाॽ खे़दाॽओ मे़त्तुसिरो, से़क्‍खाःल्‍ले़ खुने़ॽ पारे़ल्‍ले़ खे़दाॽओरक् पारे़॥ 35 हे़क्‍केःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुबाःन्‍निन् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुबान् के़रे़बारो–“इङ्‌गाॽ खे़दाॽओरक् पाःत्तारो,हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़न् नावागे़न् चइःत् ने़स्‍से़आङ्धोबा सिबिॽ पाःन्‍हाॽ पाःत्तुङ्‌लो॥” 36 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाहाॽ ले़रुधसिआङ् ये़सुःन् हिम्‍मो पे॥ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ खुने़ॽओ मे़द्‌ये़आङ् “प्‍याङ्‌सिओबा माले़ःन्‍दोरे़न् खे़दाॽइल्‍ले़ कुबेःन् पोआधक्‍ते़ॽ” फाॽआङ् मे़मे़त्तु॥ 37 ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍पो नुःबा याॽरिःम्‍बा के़ले़प्‍पाङ्‌ग इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःआरो॥ 38 प्‍याङ्‌सिगे़न् इःक्‍ताप्‍पिङ्‌ग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् नुःबा याॽरिःम्‍बाहाॽग निङ्‌वाॽफु हाङ्‌जुम्‍बा मनासिरो॥ माले़ःन्‍दोहाॽग माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुमनासिरो, 39 हे़क्‍क्‍याङ् माले़ःन्‍दो याॽरिःम्‍बा के़ले़प्‍पा निङ्‌मिःङ्‌ग माफे़न्‍साम्‍मिन्‍लो॥ चासुम्‍मा ये़म्‍मिङ्‌ग कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ कुनुप्‍मान्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् चागे़सुम्‍बाहाॽग माङ्‌लाइङ्‌बासिरो॥” 40 “हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् माले़ःन्‍दोहाॽ मे़सुप्‍सुआङ् मिओ लाप्‍मे़भुसुबा कुइसिःक्‍के इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ कुनुप्‍मान् पोःङ्‌लो॥ 41 इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ आमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ पाङ्‌घुङ्‌सिङ् हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् लायो चोःक्‍मा के़बाङ्‌बाहाॽ नु फे़न् याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽ आहाङ्‌जुम्‍मोलाम् मे़सुप्‍सुसिॽआङ्‌ 42 यम्‍बा मिहाप्‍पो लाप्‍मे़भुसुसिॽरो॥ खे़प्‍मो आत्तात्तान्‍ने तुक्‍खेःल्‍ले़ हाःप्‍मान् नु हाबोॽ ये़ःङ्‌मान् पोःङ्‌लो॥ 43 हे़क्‍क्‍याङ् साम्‌योनिबाहाॽ खुनिॽ निङ्‌वाॽफुपाःल्‍ले़ कुहाङ्‌जुम्‍मो नाम् कुइसिःक् मे़ले़क्‍लो॥ नुःरिक्‍काङ् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽआङ् कुसिङ्‌ निःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥” 44 याम्‍मो “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍पो चिङ्‌मनाबा यरिक् याङ्‌भुःन् कुइसिःक् चोःक्‍लो॥ मनाधिक्‍ले़ खे़न् याङ्‌भुःन् खोःसुआङ् याम्‍मो चिक्‍खुरो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् सःत्‍ल पेःक्‍काङ् खुने़ॽ कत्तुबा के़रे़क् चिगःक्‌वाहाॽ सङ्‌घुआङ् खे़न् प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍पिन् इङुरो॥” 45 “याम्‍मो साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग अक्‍तङ्‌बा चोःक्–लत्‍छा नुःब्‌ नुःबा ते़क्‍सेःक् के़गोःप्‍पा ले़ङ्‌हङ्‌बाल्‍ले़ 46 साॽरिक् इमे़ल्‍लुङ्‌बा ते़क्‍सेःक्‍किन् खोःसु, हे़क्‍क्‍याङ् पेआङ् खे़ल्‍ले़ कत्तुबा के़रे़क् कुजिगःक्‌वाहाॽ सङ्‌घुआङ् खे़न् ते़क्‍सेःक्‍किन् इङुरो॥” 47 “याम्‍मो, साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिन् यम्‍बा योःङ् कुइसिःक् चोःक्‍लो॥ खे़न् योःङ्‌ङिन् वरक्‍को मे़ले़प्‍तुल्‍ले़ खे़प्‍मो के़रे़क् परिक्‍ले़न् ङाहाॽ मे़धाःरो॥ 48 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् योःङ्‌ङो कुले़म् ङाहाॽ मे़धाआङ् योःङ् के़ले़प्‍पाहाॽरे़ लाःक्‍कात् मे़उःक्‍खु मे़लःत्तु, हे़क्‍क्‍याङ् मे़युङ्‌सिङ्‌ङाङ् नुःबा ङाहाॽ ङा याङ्‌माओ मे़याक्‍तुसि, कर ताप्‍फे़ःम्‍बा ङाहाॽ याम्‍मो च्‍वाःत्तो लाप्‍मे़भुसुसिरो॥ 49 इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ कुनुप्‍मोआङ् बा हे़क्‍केए पोःङ्‌लो॥ माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ मे़दाआङ् साम्‌योनिबाहाॽओलाम् फोत्‍याबा मनाहाॽ वेॽ मे़से़न्‍दुसिॽआङ्‌ 50 खे़ङ्‌हाॽ यम्‍बा मिहाप्‍पो लाप्‍मे़भुसुसिॽरो॥ खे़प्‍मो आत्तात्तान्‍ने तुक्‍खेःल्‍ले़ हाःप्‍मान् नु हाबोॽ ये़ःङ्‌मान् पोःङ्‌लो॥” 51 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “कन् पाःन्‍हाॽ कुसिङ्‌ के़निःत्तुम्‍बि?”खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “आनिगे़ कुसिङ् निःत्तुम्‍बे़रो!” 52 खुने़ॽ मे़त्तुसि, “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मो हुॽसाम्‍बा के़बोःङ्‌बा के़रे़क् साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽग हिम्‍दाङ्‌बा कुइसिःक् मे़जोःक्‍लो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ सन्‍दोःक्‍लाम् कुसङ् नु के़यःप्‍पा के़ये़क्‍पा इमे़ल्‍लुङ्‌बा चिगःक्‌वाहाॽ मे़लःत्तुसिॽरो॥” 53 ये़सुरे़ कन् खे़दाॽहाॽ पाःत्तु सुरुआङ् खे़प्‍मोलाम् पेआङ् 54 आबाङे कुबाङ्भेॽओ त्‍ये़रो॥ खे़प्‍मोबा यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो मनाहाॽ हुॽमा हेःक्‍तुसिल्‍ले़ मनाहाॽरे़ कुनिसाम्‍मिन् मे़घे़प्‍सुआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र अक्‍खे मे़बाःत्तु, “कन् मनाःल्‍ले़ अक्‍तङ्‌बा सिक्‍कुम् निङ्‌वाॽ नु निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा मुक्‍साम् आत्तोलाम् खोःसुबे? 55 मे़ःम्‍बे़, कङ्‌ग सिङ् के़गाम्‍बाल्‍ले़ कुस्‍साःन्‌ मे़ःम्‍बि? कल्‍ले़ कुम्‍मारे़ कुमिङ् मरियम हे़क्‍क्‍याङ् कुन्‍साॽसिग याकुब, युसुफ, सिमोन नु यहुदासि मे़ःन्‍छिबि? 56 खे़ल्‍ले़ कुन्‍साॽ मे़न्‍छुमाहाॽ आनिॽनुएसे़ मे़वाॽबा॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ कन् मनाःल्‍ले़ आत्तोलाम् कन् पाःन्‍हाॽ खोःसुबे?” 57 हे़क्‍के मे़बाःत्तुर खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ नामे़न्‍छाॽरुन्‍लो॥कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पे़ङ्‌ग के़रे़क् ते़न्‍नो मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् मे़बिरु, कर आप्‍फेःक् कुहिम्‍मो नु कुबाङ्‌भेॽओरक् इङ्‌धाःङ् मे़म्‍बिरुन्‍लो॥” 58 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ नसाःन् होःप्‍ते़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़प्‍मो यरिक् निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक् मे़जोगुन्‍लो॥

मत्ति 14

1 खे़न् ये़म्‍मो गालिल थुम्‍मोबा सुहाङ्‌गे़म्‍बा हे़रोद एन्‍तिपासरे़ ये़सुरे़ चोगुबा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ खे़प्‍सु, 2 हे़क्‍क्‍याङ् कुसेवारोबाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, “कङ्‌ग से़क्‍खासाङ् से़प्‍पाङ्‌घुङ्‌सिङ्‌बा बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःन्‍नेरो, खुने़ॽ याम्‍मो हिङे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मुक्‍साम्‍लाम्‍बा निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक् चोगुर वाॽरो॥” 3 आल्‍ल उन्‍छोःन्‍छा हे़रोदरे़ आबाङे कुन्‍साॽ फिलिपरे़ कुमेःत् हे़रोदियासे़न्‌ मेःत्‌ कत्तुआङ् वये़॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ युहुन्‍नारे़ खुने़ॽ ए़त्‍ले़ङ् “खे़न् आबाङे के़न्‍साॽरे़ कुमेःत्तिन् खे़ने़ॽ मेःत् कप्‍मा मे़नुॽने़न्” मे़त्तुआङ् वये़रो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ हे़रोदरे़ युहुन्‍नाःन् पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍तुआङ्‌ वये़॥ 5 हे़रोदरे़ युहुन्‍नाःन् से़प्‍मा निङ्‌वाॽ चोगु कर मनाहाॽनु किःसे़आङ् वये़ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मनाहाॽरे़ग युहुन्‍नाःन् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा फाॽआङ् नसाःन् मे़जोगुआङ् वये़रो॥ 6 कर हे़रोदरे़ कुसावाःन्‍छिङ्‌मा ससःत्‍सराङ्‌ङो हे़रोदियासरे़ कुस्‍साः मे़न्‍छुमाॽइन् हे़रोदे़न नु तरेबाहाॽरे़ खुनिॽ तगि नुःरिक् लाःक्‍खे़आङ् हे़रोदरे़ साॽरिक् कुनिङ्‌वाॽ त्‍ये़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ 7 खे़ने़ॽ थे के़नाःक्‍तुसाङ् पिने़रो लॽरिक् माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌लो॥ 8 कुम्‍मारे़ हुःस्‍सुआङ् खे़न् चुक्‍मे़ल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तु, “बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ कुधे़गेःक्‍पे़न्‌ चे़त्‍थ्‍याओ पिराङ्‌ङे़ॽओ॥” 9 खे़न् पाःन्‍निन् खे़प्‍सुआङ् हे़रोदे़न कुनिङ्‌वाॽ तुगे़, कर खे़प्‍मो के़वाॽबा तरेबाहाॽरे़ खुनिॽ तगि खुने़ॽ चोगुबा माङ्‌हे़क्‍किन्‌ के़प्‍मा पोःक्‍खे़ के़लॽबा निङ्‌वाॽ चोगुआङ् चुक्‍मे़ल्‍ले़ नाःक्‍तुबान् के़त्ते़म्‌ पिरे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिरुसिरो॥ 10 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ पुङ्‌लाहिम्‍मो के़याक्‍पा युहुन्‍नारे़ कुधे़गेःक्‍पे़न्‌ खक्‍पाङ्‌घुसिआङ्‌ 11 कुधे़गेःक्‍पे़न्‌ मे़दारुआङ् खे़न् चुक्‍मे़न् चे़त्‍थ्‍याओ मे़बिरु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ खे़न् कुम्‍मारो तेॽरु॥ 12 खे़न् एगाङ् युहुन्‍नारे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् कुधक्‍किन् मे़देॽरुआङ् मे़लुप्‍तु॥ हे़क्‍क्‍याङ् मे़बेआङ् कन् पाःन्‍निन् ये़सुःन् मे़मे़त्तु॥ 13 ये़सुरे़ युहुन्‍नारे़ कुयाःम्‍बेओ खे़प्‍सुआङ् खःङ्‌बेओलाम् खुने़ॽरक् एःक्‍सादे़न्‍नो पे॥ कर यरिक् मनाहाॽरे़ ये़सुःन् पेबा पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुआङ् खुनिॽ पाङ्‌जुम्‍लाम् खुने़ॽ पेबा ले़प्‍माङ् लाङ्‌मे़घेगे़र कुएगाङ् मे़धासिङ्‌लो॥ 14 ये़सुःन् खःङ्‌बेओलाम् लःन्‍दे़ल्‍ले़ यरिक् मनाहाॽ निःसुसिआङ् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसि, हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो के़वाॽबा खे़न् के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ वेःन्‍दुसिरो॥ 15 हे़क्‍क्‍याङ् युःन्‍छिक् पोःक्‍खे़र पत्‍छे़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ खुने़ॽओ मे़द्‌ये़आङ् मे़मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, कङ्‌हाॽ पाङ्‌घे़देःसे़से़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् एःक्‍सादे़न्‍नो थेआङ् इङ्‌मा चामा खोमे़दे़त्‍ने़न्‍लो, याम्‍मो नाम्‍ध्‍ये़बेरो॥ हाराॽ खिरिबा पाङ्‌भेॽहाॽओ मे़बेःक्‍काङ् चामा थुङ्‌मा मे़इङु मे़जररो॥” 16 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “कन्‍हाॽ पाङ्‌मासि मे़ःन्‍लो॥ खिनिॽए कङ्‌हाॽ कुजा पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥” 17 खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “आनिगे़ग ङासि खरे़ःङ्‌हाॽ नु ने़त्‍छि ङाहाॽरक् कत्तुम्‍बे़ङ्‌ग!” 18 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खे़न् खरे़ःङ्‌ङिन् नु ने़त्‍छि ङाहाॽ कत्‍ना इङ्‌गाॽओ फे़त्ते़म्‍मे़ॽ॥” 19 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ मनाहाॽ याःन् सम्‍दाङ् युङ्‌मा पाङ्‌घुसिआङ् ङासि खरे़ःङ्‌ङिन् नु ने़त्‍छि ङाहाॽ पक्‍खुआङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् ले़प्‍माङ् थो ओमये़र निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुआङ् खरे़ःङ्‌हाॽ खे़ःक्‍खु॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ पिरुसिआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खे़न् मनाहाॽ मे़हाःत्तुसिरो॥ 20 खे़न् मनाहाॽरे़ खाघा मे़जआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ कुजि के़नम्‍बाहाॽ मे़सुप्‍सुल्‍ले़ थिक्-ने़त् (१२) नइमा योरे़रो॥ 21 खे़न् के़जाबाहाॽओग मे़न्‍छुमाहाॽ नु हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ मे़न्‍निःत्‍छिङ्‌ङे ये़म्‍बित्‍छाॽहाॽरक् हे़न्‍छिङ् ङासि (५०००) यारिक् मे़वये़रो॥ 22 खे़न् एगाङ् ये़सुरे़ मनाहाॽ पाङ्‌घुसिर पत्‍छे़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ खःङ्‌बेओ लाःस्‍से़म्‍मे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽनुःल्‍ले़ तगि नाहाङ्‌दाङ् पेगे़म्‍मे़ॽ मे़त्तुसि॥ 23 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ के़रे़क् मनाहाॽ पाङ्‌घुदेःसुसिआङ्‌ तुवा चोःक्‍से़ थो कोःक्‍माओ पेरो॥ खादामे़ल्‍ले़ खे़प्‍मो खुने़ॽरक् वये़रो॥ 24 खे़न् ये़म्‍मो कुहुॽसाम्‍बाहाॽ खःङ्‌बेलाम् वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओनु माःङ्‌घा मे़गे़रे़आङ् मे़वये़ल्‍ले़ खुनिॽ तक्‍ले़प्‍माङ्‌नु सुरित् केजङ्‌ङिन् हुःरे़आङ् वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिल्‍ले़ खःङ्‌बेन् साॽरिक् वाःन्‍दुरो॥ 25 इङ्‌वा काःमानुःल्‍ले़ तगि ये़सुःन् च्‍वाःत् सम्‍दाङ् लाङ्‌घेगे़र हुॽसाम्‍बाहाॽ मे़वये़बा खःङ्‌बेओ पेरो॥ 26 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ च्‍वाःत् सम्‍दाङ् लाङ्‌घेगे़र पत्‍छे़बा मे़निःसुआङ्‌ “कङ्‌ग सिसाम्‍लो!” लॽरिक्‌ साॽरिक् मे़गिसे़आङ्‌ मे़भिःक्‍ते़रो॥ 27 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ खिमो मे़त्तुसि, “मे़गिसे़म्‍मिन्‍ने़ॽ! इङ्‌गाॽ ये़सुआ॥ हाङ्‌हाङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ!” 28 हे़क्‍केःल्‍ले़ पत्रुसरे़ मे़त्तु, “दाङ्‌बे, से़क्‍खा खे़ने़ॽएने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽआङ् च्‍वाःत् सम्‍दाङ् लाङ्‌घेगे़र फे़रे़ॽ मे़त्ताङ्‌ङे़ॽओ॥” 29 ये़सुरे़ मे़त्तु, “फे़रे़ॽ”॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ पत्रुसे़न्‍नाङ् च्‍वाःत्तो लाङ्‌घेगे़र ये़सुःन् वये़बा ले़प्‍माङ् थासिङ्॥ 30 कर पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ यम्‍बा सुरित् केजङ् नु वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिन् निःसुआङ् किःसे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् च्‍वाःत्तो हुम्‍मा हेःक्‍ते़ल्‍ले़ “आदाङ्‌बे, ताङ्‌से़ःप्‍ताङ्‌ङे़ॽओ” लॽरिक् अःक्‍ते़॥ 31 खिमो ये़सुरे़ कुहुक्‍को ते़म्‍सुर मे़त्तु, “नसाःन् के़सुःम्‍बाए, थेआङ् चप्‍चि के़जोगुबाबे?” 32 हे़क्‍क्‍याङ् खुन्‍छिॽ खःङ्‌बेओ लाःसे़त्‍छिआङ् सुरित् केजङ्‌ङिन् हुःमा चक् लॽरे़रो॥ 33 कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ सेवा मे़जोगु, “दाङ्‌बे, खे़ने़ॽग से़क्‍खाए निङ्‌वाॽफुसाःने़रो!” 34 खे़ङ्‌हाॽ नाधाःम्‍बिबा गने़सरे़त ते़न्‍नो मे़गे़रे़आङ् 35 खे़प्‍मोबा मनाहाॽरे़ ये़सुःन् कुसिङ् मे़निःत्तुआङ् खुने़ॽ त्‍ये़बा इङ्‌घङ्‌ङिन् खे़न् खिरिबा ते़न्‍नो से़ःरे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽरे़ यरिक् के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ ये़सुरो मे़दारुसि॥ 36 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ के़देःत्तिल्‍ले़ कुसुक्‍पे़न्‍लक्‍साङ्‌ सुःमा आबिरे़ॽओ फाॽआङ् खुने़ॽ पेलि मे़भाक्‍तु, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ के़सुबाहाॽ के़रे़क् मे़वेःत्ते़रो॥

मत्ति 15

1 हे़क्‍क्‍याङ् कुभा फरिसिहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ यरुसले़म ये़क्‌यक्‍लाम् मे़द्‌ये़आङ् ये़सुःन् सेःन्‍मे़दोसु, 2 “थेआङ् के़हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ आनिॽ पाधे़बाहाॽरे़ मे़जोगु मे़युरुबा थिम्‍मिन् मे़न्‍इःत्तुन्‌ मे़न्‍नाःत्तुन्बाबे? खे़ङ्‌हाॽरे़ चामानुःल्‍ले़ तगि चोःक्‍थिम् कुइसिःक् हुक् वामे़न्‍हप्‍तुन्‍लो॥” 3 ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “खिनिॽआङ् पाधे़बाहाॽरे़ मे़जोगु मे़युरुबा थिम्‍मिन् इःप्‍मा नाःप्‍मा फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ्‌ङिन् थेआङ् के़भेःन्‍दुम्‍बाबे? 4 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाःत्तुॽ, ‘के़म्‍बा के़म्‍मासि मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिरे़से़ॽ’ हे़क्‍क्‍याङ् ‘आत्तिल्‍ले़ कुम्‍बा कुम्‍मासि साङ्‌ग्रा मे़त्तुसिॽ, खे़ङ्‌ग से़प्‍माए पोःङ्‌लो॥’ 5 कर आत्तिल्‍ले़ कुम्‍बा कुम्‍मासि इङ्‌गाॽलाम् खिन्‍छिॽ खोःमा के़बोःङ्‌बा कुभाॽइन्, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् पिरुङ्‌ सुरुङ्‌ङाङ् वाॽ लॽरिक् पाःत्तुॽ, 6 खे़ल्‍ले़ आबाङे कुम्‍बा कुम्‍मासि कुभाॽ पिमासिआङ्‌ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिमासि मे़बोःङ्‌ने़न्‌ लॽरिक् खिनिॽ के़बाःत्तुम्‍माङ्‌ आप्‍फेःक् खिनिॽ चोःक्‍थिम्‍मिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् थेना-धेबा के़जोगुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ 7 खिनिॽ निङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पासे, खिनिॽ याःम्‍बेओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुबाःन्‍निन् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ साप्‍तुबाङ्‌ग से़क्‍खाए लाॽरुरो, 8 ‘कन् मनाहाॽरे़ग खुनिॽ मुराःल्‍ले़रक् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् मे़बिआरो,कर खुनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌ इङ्‌गाॽ ले़प्‍माङ् होःप्‍लो, 9 कङ्‌हाॽरे़ हने़ए सेवा मे़जोःक्‍का,कर मे़हुॽरुसिबा निसाम्‍मिङ्‌ग मे़न्‍छाम् याप्‍मिरे़ आप्‍फेःक् मे़जोगुबा थिम्‌रक्‍लो॥’ ” 10 ये़सुरे़ मनाहाॽ उःत्तुसिआङ् मे़त्तुसि, “आबाःन्‍निन् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽआङ् कुसिङ्‌ निःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 11 मनाःल्‍ले़ कुमुराओलाम् के़लाःप्‍पा चाःल्‍ले़ खुने़ॽ आसुत्‍थो मे़जोगुन्, कर कुमुराओलाम् के़लःम्‍बा पाःन्‍निल्‍ले़ खुने़ॽ आसुत्‍थो चोगुरो॥” 12 हे़क्‍क्‍याङ् हुॽसाम्‍बाहाॽ खुने़ॽओ मे़द्‌ये़आङ् मे़मे़त्तु, “खे़ने़ॽ के़बाःत्तुबा पाःन्‍निल्‍ले़ फरिसिहाॽ लक्‍तुसिबा निङ्‌वाॽ के़घोःसुबि?” 13 ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा पानुदिङ् आम्‍बारे़ मे़लेःत्तुन्‍बा के़रे़क् सिङ्‌बुङ्‌हाॽ खुनिॽ साःप्‍पोनुए मे़आःक्‍खुॽरो, 14 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍से़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ खे़ङ्‌हाॽग मिक्‍फःम्‍बा लाम्‍लोःबासिरो॥ मिक्‍फःम्‍बाल्‍ले़ मिक्‍फःम्‍बे़न् लाम्‍लोसुने़ फाॽग्र ने़प्‍माङ् लुम्‍बाःत्तो के़ङ्‌सि लाःत्‍छिॽरो॥” 15 पत्रुसरे़ मे़त्तु, “कन् खे़दाॽओ के़मे़त्तुसिबा पाःन्‍निल्‍ले़ कुबेःन् याप्‍मि आजे़क्‍ते़ॽओ॥” 16 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “आल्‍लसाङ् खिनिॽ निङ्‌वाॽ पाःक्‍पि? 17 मुराओलाम् के़लाःप्‍पे़ङ्‌ग साप्‍पोःक्‍को पेःक्‍काङ् लाःक्‍कात् लःन्‍बेःक् फाॽआङ् कुसिङ्‌ के़न्‍निःत्तुम्‍मिन्‍बि? 18 कर मना मुराओलाम् लाःक्‍कात् के़लःम्‍बा पाःन्‍निङ्‌ग सिक्‍लुङ्‌मालाम् लःन्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ए मनाःङ्‌ग आसुत्‍थो चोगुरो, 19 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ फे़न् निङ्‌वाॽ इःप्‍मा, मना से़प्‍मा, चाराम्‍मा याःम्‍बक्, याम्‍बोःप्‍मा, खुःम्‍मा, फोत्‍याबा तोःन्‍दि पिमा, माङ्‌चे़ॽया पाःन्‍हाॽ निङ्‌वाॽबोलाम् लःन्‍लो॥ 20 कन् पाःन्‍हाॽरे़ग मनाःन् आसुत्‍थो चोगुरो॥ कर हुक् वामे़न्‍हप्‍पे चःल्‍ले़ खे़न् आसुत्‍थो मे़बोःङ्‌ङिन्‍लो॥” 21 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् गालिललाम् इस्राइल लाःक्‍कात्‍पा तायर नु सिदोन ये़क्‌यक् खिरिबा थुम्‍हाॽओ पे॥ 22 खे़प्‍मोबा कनानि सुवाङ्‌स्‍मा मे़न्‍छुमाॽधिक् खुने़ॽओ त्‍ये़आङ् अक्‍खे मे़त्तुर पेलि फाक्‍तु, “दाउदरे़ कुस्‍साः आदाङ्‌बे, लुङ्‌माॽ तुक्‍ताङ्‌ङे़ॽओ! आस्‍साः चुक्‍मे़न् फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुआङ् साॽरिक् तुक्‍खे चाःत्तुॽरो॥” 23 कर ये़सुरे़ खे़न् थेआङ् नोगप् मे़बिरुन्॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ अक्‍खे मे़मे़त्तुर खुने़ॽनु पेलि मे़भाक्‍तु, “आदाङ्‌बे, खे़न् पाङ्‌घे़देःसे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ ए़त्‍ले़ङ् पेलि फाक्‍तुआङ्‌ आनिगे़ निङ्‌धे़न्‍दुरो॥” 24 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् मे़त्तु, “इङ्‌गाॽग इस्राइलस्‍मा के़माबा मे़ल्‍लुक्‍हाॽरे़ लागिरक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाङ्‌घाङ्‌बारो॥” 25 खे़न् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्‌ल अक्‍खे मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽ कुभाॽ पिराङ्‌ङे़ॽओ॥” 26 ये़सुरे़ मे़त्तु, “हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽरे़ खुनिॽ खरे़ःङ्‌ङिन् नाप्‍मासिआङ्‌ कोःत्‍चोहाॽ पिमासि नुःबा मे़ःन्‍लो॥” 27 खे़ल्‍ले़ मे़त्तु, “से़क्‍खाएरो आदाङ्‌बे, कर कोःत्‍चोहाॽरे़आङ् खुनिॽ दाङ्‌बाल्‍ले़ चामादे़न्‍नोलाम् मक्‍के़धाःबा कुजिहाॽ मे़जरो॥” 28 ये़सुरे़ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् नोगप् पिरु, “खे़ने़ॽग से़क्‍खाए यम्‍बा नसाःन् के़गप्‍मा मे़न्‍छुमाॽने़न्‍ने़रो! खे़ने़ॽ के़नाःक्‍तुबे़न् के़घोःसुॽरो॥” हे़क्‍क्‍याङ् बा खे़न् ये़म्‍मो खे़न् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ कुस्‍साः चुक्‍मे़न् नुःरे़रो॥ 29 ये़सुःन् खे़न् ते़न्‍नोलाम् गालिल वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओ पोःक्‍खे़र नुःक्‍खे़ पे, हे़क्‍क्‍याङ् कोःक्‍माओ थो पेआङ् खे़प्‍मो युङ्‌सिङ्‌लो॥ 30 खे़प्‍मो यरिक् मनाहाॽरे़ लाङ्‌सक्‍पाहाॽ, मिक्‍फःम्‍बाहाॽ, लाङ् हुक् फे़त्‍के़लाॽबाहाॽ, खुनिॽ पाःन् मे़न्‍लःम्‍मनाबाहाॽ नु वेॽ यरिक् के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ मे़दारुसिआङ् कुलाङ्‌बुङ्‌मो मे़युक्‍खुसिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क् ये़सुरे़ नुसुसिरो॥ 31 खे़न् मनाहाॽरे़ पाःप्‍मा मे़न्‍छुक्‍मनाबाहाॽ मे़बारे़बा, लाङ् हुक् फे़त्‍के़लाॽबाहाॽ मे़नुरे़बा, लाङ्‌सक्‍पाहाॽ लाङ्‌मे़घेगे़बा नु मिक्‍फःम्‍बाहाॽरे़ निःमा मे़सुक्‍तुबा मे़निःसुआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र इस्राइलस्‍मा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुनारा मे़भोःसुरो॥ 32 ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ उःत्तुसिआङ् मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ कन् मनाहाॽ आलुङ्‌माॽ मे़दुक्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽग सुम्‌ये़न्‍नाङ्‌धो इङ्‌गाॽनुए मे़वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ चामा थुङ्‌मा थेआङ् मे़ङ्‌गत्तुन्‍लो॥ खे़ङ्‌हाॽ बा हे़क्‍के साक्‍मे़न्‍जा पाङ्‌मासि आनिङ्‌वाॽ होःप्‍लो, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र मे़बेःक्‍ल मे़बत्तिल्‍ले़सा साक्‍लाम्‍बत्तुसिरो॥” 33 हे़क्‍केःल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “अक्‍तङ्‌बा एःक्‍सादे़न्‍नो कम्‍म्‍याक् यरिक् मनाहाॽ चाःप्‍मासिरे़ लागि खरे़ःङ्‌ङिन् आत्तान्‍नु खोःमा सुक्‍ते़प्‍पाबे?” 34 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “आक्‍खे़म्‍म्‍याक् खरे़ःङ् के़गत्तुम्‍बे?”खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “नुसि खरे़ःङ् नु चुजुक्‍सा कुभा ङारक् कत्तुम्‍बे़रो॥” 35 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् मनाहाॽ खाम्‍बाङ्‌ङो युङ्‌ पाङ्‌घुसि॥ 36 खे़न् नुसि खरे़ःङ्‌ङिन् नु ङाःन्‌ खप्‍सुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुर खे़ःक्‍खु, हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ पिरुसिआङ् मनाहाॽ मे़हाःत्तुसिरो॥ 37 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् के़रे़क् मनाहाॽरे़ खाघा मे़ज॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ कुजि के़नम्‍बे़न् मे़सुप्‍सुल्‍ले़ नुसि नइमा योरे़रो॥ 38 खे़न् के़जाबाहाॽओग मे़न्‍छुमाहाॽ नु हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ मे़न्‍निःत्‍छिङ्‌ङे ये़म्‍बित्‍छाॽहाॽरक् हे़न्‍छिङ् लिसि (४०००) यारिक् मे़वये़रो॥ 39 ये़सुरे़ खे़न् मनाहाॽ पाङ्‌घुदेःसुसि, हे़क्‍क्‍याङ् खःङ्‌बेओ लाःसे़आङ् मगादान् पाङ्‌जुम् खिरिबा ते़न्‍नो पेरो॥

मत्ति 16

1 कुभा फरिसिहाॽ नु सदुकिहाॽ मे़द्‌ये़आङ् “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् के़ये़बा फाॽआङ् निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन्‍धिक्‌ याप्‍मि ओसेःन्‍आधाक्‍ते़ॽ” मे़मे़त्तुर ये़सुरे़ कुनिङ्‌वाॽ मे़साॽरु॥ 2 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “युःन्‍छिक् ताङ्‌साक्‍पे़न्‌ हे़ःत् लॽइल्‍ले़ ताःन्‍दिक् नाम्से़ःक् लॽरिक् के़बाःत्तुम्॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् तानाम् ताङ्‌साक्‍पे़न्‌ मुदःप्‍पिल्‍ले़ 4 कन्‌ ये़म्‍मोबा कुइगे़भे़ॽबा नु लायोबा मनाहाॽरे़ निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन्‍हाॽ ओमे़प्‍मा मे़गोःत्तुॽ, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा योनारे़ कुमिक्‍सेःन्‍नाङ्‌धो वेॽ मिक्‍सेःन् थेआङ् मे़ङ्‌घोःसुन्‍लो॥” हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ पक्‍थसिआङ् खे़प्‍मोलाम् थासिङ्‌लो॥ 5 याङ्‌सि हुॽसाम्‍बाहाॽ वरक्‍किल्‍ले़ नाधाःम्‍बि मे़गे़रे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खरे़ःङ् याङ्‌सिङ्‌मा निङ्‌वाॽ मे़भेःत्‍छुबान् निङ्‌वाॽ मे़घोःसुरो॥ 6 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “फरिसिहाॽ नु सदुकिहाॽरे़ खुनिॽ खरे़ःङ् के़भङ्‌बा सिदाॽलाम् सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ॥” 7 खे़ङ्‌हाॽरे़ खरे़ःङ्‌ङिन् आम्‍भे़त्तुम्‍मिन्‍नाङ् आनिॽ अक्‍खे आमे़त्ते़बारो फाॽआङ् खुनिॽ लुम्‍मो पाःन् मे़धक्‍ते़रो॥ 8 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽनिङ्‌वाॽओबा पाःन्‍निन् कुसिङ्‌ निःत्तुआङ् मे़त्तुसि, “नसाःन् के़सुःम्‍बासे, खिनिॽ लुम्‍मो खरे़ःङ् होःप्‌ फाॽआङ् थेआङ् पाःन् के़धक्‍तिबाबे? 9 खिनिॽ आल्‍लसाङ् कुसिङ् के़न्‍निःत्तुम्‍मिन्‍बि? हे़न्‍छिङ् ङासि (५०००) मनाहाॽरे़ ङासि खरे़ःङ् मे़जआङ् कुजि के़नम्‍बान्‌ के़सुप्‍सुम्‍मिल्‍ले़ आक्‍खे़न् नइमा योरे़, खे़न् निङ्‌वाॽ के़भेःत्‍छुम्‍बि? 10 याम्‍मो हे़न्‍छिङ् लिसि (४०००) मनाहाॽरे़ नुसि खरे़ःङ् मे़ज हे़क्‍क्‍याङ् आक्‍खे़म्‍म्‍याक् कुजि के़नम्‍बाहाॽ खिनिॽ के़सुप्‍सुम्, खे़न्‍नाङ् खिनिॽ निङ्‌वाॽ के़भेःत्‍छुम्‍बि? 11 खरे़ःङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्‌बा मे़ःन् फाॽआङ् आल्‍लसाङ् कुसिङ्‌ के़न्‍निःत्तुम्‍मिन्‍बि? कर फरिसिहाॽ नु सदुकिहाॽरे़ खुनिॽ खरे़ःङ् के़भङ्‌बा सिदाॽलाम् सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ्‌ने़ हे़क्‍के मे़त्‍निङ्‌बारो॥” 12 हे़क्‍क्‍याङ्‌लक् खे़ङ्‌हाॽरे़ खरे़ःङ् के़भङ्‌बा सिदाॽलाम् सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽ मे़त्तुसिबा मे़ःन्, कर फरिसिहाॽ नु सदुकिहाॽरे़ खुनिॽ निसाम्‍मिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ पाःत्तुबा फाॽआङ् कुसिङ् मे़निःत्तुरो॥ 13 ये़सुःन् सिजरिया फिलिप्‍पि थुम्‍मो त्‍ये़ःल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ सेःन्‍दोसुसि, “मनाहाॽरे़ मे़न्‍छाम्‍साःन् हाःत् फाॽआङ् मे़बाःत्तुॽबे?” 14 खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “कुभारे़ बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍ना, वेॽहाॽरे़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा एलिया, हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍लसाङ् वेॽहाॽरे़ग यर्मिया मे़ःन्‍छाङ् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽओ लत्‍छाने़रो फाॽआङ् मे़बाःत्तुॽरो॥” 15 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “कर खिनिॽग, इङ्‌गाॽ हाःत्‍आ फाॽआङ् याप्‍मि के़मे़त्तिॽबे?” 16 सिमोन पत्रुसरे़ नोगप् पिरु, “खे़ने़ॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍त, आजुनि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साःने़रो॥” 17 ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “योनारे़ कुस्‍साः सिमोने, खे़ने़ॽग मुॽइसाबाने़रो थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कङ्‌ग मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ ओसेःन्‍दाङ् के़म्‍जोगे़बा मे़ःन्, कर साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा पानुदिङ् आम्‍बारे़ खे़ने़ॽ ओसेःन्‍दाङ् के़जोगे़बारो॥ 18 से़क्‍खा पाःन् खे़ने़ॽ मे़त्‍ने़ॽ, खे़ने़ॽ पत्रुसने़रो (पत्रुस फाॽइन् लुङ्‌लो), हे़क्‍क्‍याङ् कन् पयम् यम्‍बा लुङ्‌सम्‍दाङ् इङ्‌गाॽ आसेसेहुप्‍लक्‍किन् चोगुङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कन् आसेसेहुप्‍लक्‍किन् सिःमे़ल्‍ले़न् मुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ नाःम्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ 19 खे़ने़ॽग साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़न्‌ तिमिक्‍हाॽ पिने़रो॥ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो के़साक्‍तुबान्‌ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोआङ् साक्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो के़हन्‍दुबान्‌ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो हन्‍लो॥” 20 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दाङ्‌बा ख्रिस्‍तआ फाॽआङ् आत्तिन्‍हाॽआङ् मे़जे़क्‍ते़म्‍सिम्‍मे़न्‍ने़ॽओ लॽरिक् के़साक्‍पा इङ्‌जाःङ् पिरुसिरो॥ 21 खे़न् ये़म्‍माङ्धो ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ खुने़ॽ यरुसले़म्‍मो पेःक्‍माए पोःङ्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ, तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽओलाम् यरिक् पाःन्‍नो तुक्‍खे चामाए पोःङ् हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ सिःमाए पोःङ्‌ङाङ् याम्‍मो सुम् ये़न् एगाङ् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌मा पोःङ् के़लॽबा पाःन्‍निन् चे़क्‍मा हेःक्‍तुसिरो॥ 22 कर पत्रुसरे़ खुने़ॽ थिक्‍ले़प्‍माङ् तेॽरुआङ् फे़ःक्‍तु, “आदाङ्‌बे, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ अक्‍खे पोःङ्‌मा मे़बाङ्‌घुन्‍लो, अक्‍तङ्‌बा पाःङ्‌ग खे़ने़ॽनु आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥” 23 ये़सुःन् पत्रुस ले़प्‍माङ् हिसिङ्‌ङाङ् मे़त्तु, “माफे़न्‍साम्‍मे, खे़ने़ॽ इङ्‌गाॽलाम् माःङ्‌घा पेगे़ॽ! खे़ने़ॽ के़घःआरो॥ खे़ने़ॽग निङ्‌वाॽफुमाङ् कुइसिःक् मे़ःन्, कर मे़न्‍छाम् याप्‍मि कुइसिःक्‍लक् निङ्‌वाॽ के़इःत्तुॽरो॥” 24 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “आत्तिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ तिम्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुॽ, हाराॽ खे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽरक् चाङ्‌ थुङुङ् के़लॽबा कुनिङ्‌वाॽइन्‌ से़रुआङ् कुसिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङिन् पक्‍खुआङ् इङ्‌गाॽ तिम्‍माररो॥ 25 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आत्तिल्‍ले़ कुहिङ्‌मन्‍निन् ताङ्‌से़ःप्‍तुङ् लॽरिक् निङ्‌वाॽ चोगुॽ, खे़ल्‍ले़ खे़न्‍नाङ् मासुॽ, कर आत्तिल्‍ले़ कुहिङ्‌मन्‍निन् आलागि मासुॽ, खे़ल्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःसुॽरो॥ 26 मे़न्‍छाम् याप्‍मिःल्‍ले़ के़रे़क् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् खुने़ॽइन् चोगुआङ् मे़न्‍नुप्‍मनाबा कुहिङ्‌मन्‍निन् मासुल्‍ले़ नुःबा पोःङ्‌बि? थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मे़न्‍छाम् याप्‍मिःल्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा कुहिङ्‌मन्‍निन् याङ्‌ना खोःमारे़ लागि थेःल्‍ले़आङ् ले़क्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ 27 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन् पानुदिङ् आम्‍बारे़ कुमिमिदिङ्‌ङो कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽनु युःआल्‍ले़ के़रे़क् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ मे़जोगुबा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़न् लाॽरुबा थुम्‍घोःन् पिरुङ्‌सिङ्‌लो॥ 28 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन् आहाङ्‌जुम्‍मो हाङ् चोःक्‍से़ युःआबा मे़न्‍निए थारिक् कप्‍मो के़ये़प्‍पाहाॽओ कुभाग मे़न्‍छिःने़न्‍लो॥”

मत्ति 17

1 हे़क्‍के मे़त्तुसिबा तुक्‍सि (६) ये़न् एगाङ् ये़सुरे़ पत्रुस, याकुब नु कुन्‍साॽ युहुन्‍नाःन् खुने़ॽनु थो केःम्‍बा कोःक्‍माओ तेॽरुसि॥ 2 खे़ङ्‌हाॽरे़ ओमे़मे़त्तुर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ए ये़सुरे़ कुनाइबेःक्‌ ले़ङ्‌सिङ्‌ल पे, हे़क्‍क्‍याङ् कुनाराःन् नाम्‍मिन् कुइसिःक् ले़क्‍ते़ हे़क्‍क्‍याङ् कुदेःत्तिन्‍नाङ् मिक्‍किन् चे़मुर ओःत्ते़रो॥ 3 हक्‍चघत् खे़प्‍मो माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा मोसाःन् नु एलियाःन्‍नाङ् थाःम्‍ने़त्‍छिआङ् ये़सुःन्‍नु ताॽजे़क्‍खे़त्‍छि॥ 4 पत्रुसरे़ ये़सुःन् मे़त्तु, “दाङ्‌बे, आनिॽ कप्‍मोए वाॽमा नुःबा पोःङ्‌लो॥ खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽ के़जोगुने़ फाॽग्र सुम्‍सि याक्‍साहाॽ चोगुङ्, थिक् खे़ने़ॽइन् हे़क्‍क्‍याङ् मोसाःन् नु एलियारे़ खुन्‍छिॽ लागिआङ् थिक् थिक् चोगुङ्‌लो॥” 5 अक्‍खेलॽरिक् खुने़ॽ पारे़र पत्‍छे़ल्‍ले़ए फः लॽरिक् के़ओःप्‍पा खाप्‍मिःत्तिल्‍ले़ चिदे़प् ते़प्‍तुसिआङ् खाप्‍मिःत्तोलाम् अक्‍तङ्‌बा इक्‍ला मे़घे़प्‍सु, “कन्‌ आमिःम् आस्‍साःरो, खुने़ॽनु इङ्‌गाॽ सःत्ताङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ खुने़ॽ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ॥” 6 हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ कन् मे़घे़प्‍सुल्‍ले़ साॽरिक् मे़गिसे़आङ् खाम्‍मो साम्‍बोःन् हबत्‌ मे़भन्‍छिङ्‌लो॥ 7 कर ये़सुःन् खे़प्‍मो त्‍ये़आङ् खे़ङ्‌हाॽ सुस्‍सुसिर मे़त्तुसि, “पोगे़म्‍मे़ॽ, मे़गिसे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥” 8 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ओमे़मे़त्तुल्‍ले़ खे़प्‍मो ये़सुःन्‍लक्‌ वये़ कर वेॽ हाःत्ताङ् होःप्‍ते़रो॥ 9 खे़ङ्‌हाॽ कोःक्‍मालाम् यो मे़ध्‍ये़र मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ इङ्‌जाःङ् पिरुसि, “इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो मे़न्‍हिङ्‌ङे थारिक् कन् के़निःसुम्‍बा पाःन्‍हाॽ आत्तिन्‍नाङ् मे़जे़क्‍ते़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥” 10 खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् सेःन्‍मे़दोसु, “थेआङ् साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌ ताःमानुःल्‍ले़ तगि एलियाःङ्‌ग युःमाए पोःङ् फाॽआङ् मे़बाःत्तुबाबे?” 11 ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “से़क्‍खाएरो, एलियाःङ्‌ग युःॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तरे़ कुदाःमान् के़रे़क् यारिप् चोगुॽरो॥ 12 कर इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, एलियाःन् त्‍ये़ चुरे़आङ् वाॽ, कर मनाहाॽरे़ कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्‍नाङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ निङ्‌वाॽ थाप्‍थाप् मे़मे़त्तुआङ् मे़वाॽरो॥ हे़क्‍केलॽरिक् मे़न्‍छाम्‍साःन्‍नाङ् खुनिॽ हुक्‍को थाआङ् तुक्‍खे चारो॥” 13 हे़क्‍क्‍याङ्‌लक् ये़सुरे़ बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ मे़त्तुसिबा फाॽआङ् हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ कुसिङ्‌ मे़निःत्तु॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ याम्‍मो यरिक् मनाहाॽ मे़वये़बा ते़न्‍नो मे़गे़रे़ल्‍ले़ खे़प्‍मो मनाधिक् ये़सुरो त्‍ये़आङ् कुदगि थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्‌ल 15 पाःत्तु, “आदाङ्‌बे, आस्‍साःन् लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़ॽओ॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न्‍निन् थप्‍मामःमे़ल्‍ले़ याङ्‌घुआङ् वाॽ हे़क्‍क्‍याङ् साॽरिक् तुक्‍खे चारो॥ ए़त्‍ले़ङ् खे़न् च्‍वाःत्तो नु मिओ थाःरो॥ 16 खे़न् के़हुॽसाम्‍बाहाॽरो मे़वेःन्‍दुर फाॽआङ् तारुङ्, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ वेःम्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥” 17 ये़सुरे़ मे़त्तुसि, “नसाःन् के़होःप्‍पा नु ताक्‍के़भे़ॽबा मनासे, आप्‍फाल्‍ले़ थारिक् इङ्‌गाॽ खिनिॽनु वाॽआबाबे? आप्‍फाल्‍ले़ थारिक् नासि थःत्‍निङ्‌बाबे? खे़न् चुक्‍पे़न् कत्‍ना फे़त्ते़म्‍मे़ॽ॥” 18 ये़सुरे़ खे़न् फे़न्‍साम्‍मिन् फे़ःक्‍तुआङ् खे़न् चुक्‍पे़ल्‍लोलाम्‌ लःन्‍दे़ पेरो॥ बा खे़न् ये़म्‍मोए खे़न् चुक्‍पे़न् वेःत्ते़रो॥ 19 याङ्‌सि हुॽसाम्‍बाहाॽ स्‍वाःत्ताङ् ये़सुरो मे़द्‌ये़आङ् सेःन्‍मे़दोसु, “थेआङ्‌ आनिगे़ खे़न् फे़न्‍साम्‍मिन् नाःप्‍मा लःप्‍मा मे़सुक्‍तुम्‍बे़न्‍बाबे?” 20 ये़सुरे़ मे़त्तुसि, “थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ नसाःन्‍निन् सुःन्‍लो॥ इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, खिनिॽ नसाःन्‍निन् यःङ्‌गेॽ याॽरिःम्‍बाधिक् याःत्‍छाङ् कन् कोःक्‍मान् ‘खे़प्‍मोलाम् खे़त्‍छिङ्‌ङे़ॽ’ के़मे़त्तुम्‍मिल्‍ले़, खे़न् खे़त्‍छिङ् पेःक्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽलाम्‍बा पोःङ्‌मा मे़न्‍छुक्‍मना थेआङ् होःप्‍लो॥” 21 ((कर अक्‍तङ्‌बा फे़न्‍साम्‍मिङ्‌ग तुवा नु चाःने़त् मे़ःन्‍ने लःप्‍मा सुक्‍मे़दे़त्‍ने़न्‍लो॥)) 22 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ गालिल थुम्‍मो मे़द्‌ये़ल्‍ले़ खुने़ॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, “आल्‍ल मे़न्‍छाम्‍साःन् इङ्‌मे़ले़क्‍तुॽआङ् मनाहाॽरो हुक् मे़सुप्‍तुॽ, 23 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ मे़से़रुॽ, कर सुम् ये़न् एगाङ् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो कुहिङ्‌वे़त् पोःङ्‌लो॥” कन् पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ योःम् पुॽरे़रो॥ 24 याङ्‌सि ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ कपर्नहुम्‍मो मे़द्‌ये़, हे़क्‍क्‍याङ्‌ माङ्‌हिम् एःङ्‌याङ् 25 खे़ल्‍ले़ नोगप् पिरु, “थेआङ् मे़हुङुन्‍बे? हुङुॽरो॥”हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुसे़न् हिम्‍मो लाःसे़नामे़ःन्‍ने़ ये़सुरे़ सेःन्‍दोसु, “सिमोने, थे निङ्‌वाॽ के़इःत्तुबे? इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा हाङ्‌हाॽरे़ एःङ्‌याङ् आत्तिल्‍लोलाम् मे़भोःक्‍खुबे? खुनिॽ आबाङे मनालाम्‍बा मे़भोःक्‍खुबि, इ वेॽ लाजेॽबा मनालाम् मे़भोःक्‍खुबि?” 26 पत्रुसरे़ नोगप् पिरु, “वेॽ लाजेॽबा मनालाम् मे़भोःक्‍खुरो॥”ये़सुरे़ मे़त्तु, “हे़क्‍केने़ फाॽग्र खुनिॽ आबाङे मनाहाॽरे़ हुङ्‌मा मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥ 27 हे़क्‍केसाङ् आनिॽनु खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ सिक् मे़बोःक्‍ने़न्‍ल फाॽआङ् गालिल वरक्‍को पेगे़ॽआङ् खेःङ् तेसे़ॽओ॥ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगि के़दे़म्‍सुबा ङाःल्‍ले़ कुमुराओ याङ्‌इत्‍छिधिक् के़घोःसुॽरो॥ खे़न् तेॽरे़ॽआङ् आन्‍छिॽ माङ्‌हिम् एःङ्‌याङ्‌ङिन् हुङे़ॽओ॥”

मत्ति 18

1 खे़न् ये़म्‍मो हुॽसाम्‍बाहाॽ ये़सुरो मे़द्‌ये़आङ् सेःन्‍मे़दोसु, “दाङ्‌बे साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मो के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बान्‌ हाःप्‍पे?” 2 ये़सुरे़ खे़प्‍मो हिन्‍जाॽधिक् उःत्तुआङ् खुनिॽ लुम्‍मो ये़प्‍सुर 3 मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, खिनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌ के़ले़क्‍खुम्‍माङ् कन् हिन्‍जाॽइन् कुइसिःक् खिनिॽ के़म्‍बोःक्‍खिन्‍ने़ फाॽग्र आप्‍फाल्‍ले़आङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मो लाःप्‍मा के़न्‍छुक्‍तिन्‍लो, 4 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आत्तिन्‌ आप्‍फेःक् चुङ्‌जिगे़न् नःम्‍सिङ्‌ङाङ् कन् हिन्‍जाॽइन् हे़क्‍के पोःङ् खे़न्‍ने साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मो यम्‍बा पोःङ्‌लो॥ 5 हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिल्‍ले़ आमिङ्‌ङो अक्‍तङ्‌बा चुक्‍सा हिन्‍जाॽइन् लाङ्‌दाःक्‍तुॽ, खे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ लाङ्‌दाःक्‍कारो॥ 6 कर आत्तिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ याप्‍मि नसाःन् के़जोःक्‍पा चुक्‍सा हिन्‍जाॽथिक् लायो चोःक्‍मा पाङ्‌घुॽ, खे़ल्‍ले़ कुनिःङ्‌मो लुम्‍सुम्‍मिन् इघेःङ्‌माआङ् वरक्‍को लाप्‍फुमाल्‍ले़ए नुःबा पोःङ्‌लो॥ 7 कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् चिःत्ते़आङ्‌लक् स्‍ये़रो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ लायो चोःक्‍मा के़बाङ्‌बा पाःन्‍हाॽ कप्‍मो यरिक् वाॽरो॥ अक्‍तङ्‌बा पाःन्‍हाॽग ताःएरो, कर वेॽहाॽ लायोओ के़धाःबा मनाःङ्‌ग चिःत्ते़आङ्‌लक् स्‍ये़रो! 8 खे़ने़ॽ के़लाङ् के़हुक्‍किल्‍ले़ लायो चोःक्‍मा के़बाङ्‌ने़ फाॽग्र खक्‍ते़ॽआङ् लाप्‍फुसे़ॽ॥ लाङ्-हुक् ने़प्‍माङ्‌नु आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़न्‍छिःमना मि के़दिःप्‍पा खे़मायङ्‌सङ्‌ङो पेःक्‍मानुःल्‍ले़ लाङ्धिक्‌ नु हुक्‍थिक् मे़ःन्‍ने मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःमाए नुःबारो॥ 9 खे़ने़ॽ के़मिक्‍किल्‍ले़ लायो चोःक्‍मा के़बाङ्‌ने़ फाॽग्र यगे़लःत्ते़ॽआङ् लाप्‍फुसे़ॽओ॥ ने़त्‍छि मिक्‍नु आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़न्‍छिःमना खे़मायङ्‌सङ्‌बा मिओ पेःक्‍मानुःल्‍ले़ मिक्‍थिक्‍नु मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःमाए नुःबारो॥” 10 “सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ, कन् चुक्‍पा चुक्‍पाहाॽ कुनामे़न्‍छाॽ मे़जोगे़म्‍सिम्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ इङ्‌गाॽ से़क्‍खा पाःन् मे़त्‍निङ्, कङ्‌हाॽ कम्‍ब्राङ् के़मे़प्‍पा खुनिॽ माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ सदादिङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो पानुदिङ् आम्‍बारे़ कुदगि मे़वाॽरो॥ 11 ((थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःङ्‌ग के़माबाहाॽ ताङ्‌से़ःप्‍से़ त्‍याङ्‌बारो॥))” 12 “आल्‍ल, किप्‍थिक् (१००) मे़ल्‍लुक् के़गप्‍पाल्‍ले़ कुमे़ल्‍लुक्‍थिक् माःल्‍ले़ थे चोगुॽ? खे़ल्‍ले़ खे़न् फाङ्‌-फाङ् (९९) मे़ल्‍लुक्‍हाॽ चाराम्‍मादे़न्‍नो ले़रुधसिआङ् खे़न् के़माबा मे़ल्‍लुक्‍किल्‍ले़ कुगोःत्‍छे़ मे़बेःक्‍किन्‍बि? 13 खे़ल्‍ले़ खे़न् के़माबा मे़ल्‍लुक्‍किन् खोःसुल्‍ले़ से़क्‍खाए खे़न् मे़म्‍माए फाङ्‌-फाङ् (९९) मे़ल्‍लुक्‍हाॽ कत्तुसिबानुःल्‍ले़आङ् साॽरिक् सःत्‍लो॥ 14 हे़क्‍केलॽरिक्‍के साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो के़वाॽबा खिनिॽ पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़आङ् कन् चुक्‍पाहाॽओ थिक्‍काङ् मे़माःने़न्‍ल के़लॽबा कुनिङ्‌वाॽ वाॽरो॥ 15 नसानिबाधिक्‍ले़ खे़ने़ॽ के़दक्‍ले़ङ्‌वाओ लायो चोगुॽने़ फाॽग्र खे़ने़ॽरक् खे़ल्‍लो पेगे़ॽआङ् कुलायोःन् ओसेःन्‍धाक्‍ते़ॽओ॥ खे़ल्‍ले़ के़बाःन्‍निन् खे़प्‍सुने़ फाॽग्र खे़न् नसानिबाल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ के़दोःन्‍दुरो॥ 16 कर खे़ने़ॽ के़बाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुन्‍ने़ फाॽग्र खे़ने़ॽनु वेॽ थिक्‍पा इग्र ने़प्‍फु तेॽरे़से़ॽआङ् याम्‍मो पेगे़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाःल्‍ले़ पाःत्तुबा कुइसिःक्, ‘ने़प्‍फु इग्र सुम्‍सि तोःन्‍दिहाॽरे़ खुनिॽ तगि के़रे़क् पाःन्‍हाॽरे़न् निःन्‍धो चोःक्‍मा पोःङ्‌लो॥’ 17 खे़ल्‍ले़ आल्‍लसाङ् खे़ङ्‌हाॽ खे़म्‍मा नाॽरुसिने़ फाॽग्र सेसेहुप्‍लक्‍को कन् पाःन्‍निन् तारे़म्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍क्‍याङ् सेसेहुप्‍लक्‍किल्‍ले़ पाःत्तुबा पाःन्‍निन्‍नाङ् नाॽरुने़ फाॽग्र खे़ङ्‌ग थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ् नु एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बा ताप्‍फे़ःम्‍बा मना कुइसिःक् इःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 18 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो के़साक्‍तुबान्‌ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोआङ् साक्‍लो, हे़क्‍केलॽरिक्‍के इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो के़हन्‍दुबान्‌ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो हन्‍लो॥ 19 याम्‍मो इङ्‌गाॽ अक्‍खेआङ् मे़त्‍निङ्, खिनिॽओ ने़प्‍फु मनाहाॽ निङ्‌वाॽबो थिक्‍हुप् के़बोःङ्‌सिने़ फाॽग्र थे के़नाःक्‍सुसाङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा पानुदिङ् आम्‍बारे़ खे़न् के़जोःक्‍सि के़बिसिॽरो॥ 20 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ने़प्‍फु इग्र सुम्‍भु मनाहाॽ इङ्‌गाॽ आमिङ्‌ङो मे़जुम्‍मिल्‍ले़, इङ्‌गाॽ खुनिॽ लुम्‍मो वाॽआरो॥” 21 हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुसे़न् ये़सुरो फे़रे़आङ् सेःन्‍दोसु, “आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽ आदक्‍ले़ङ्‌ङो लायो के़जोःक्‍पार के़ने़बान् आक्‍खे़न्‍ले़ङ् ले़प्‍मि पिरुङ्‌बाबे? नुसि ले़ङ् थारिक्‍पि?” 22 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “नुसि (७) ले़ङ्‌रक् मे़ःन्, कर नुसिआङ्‌ नुबोःङ्‌ ले़ङ् (७०) थारिक् ले़प्‍मि के़बिरुर पोःङ्‌लो॥ 23 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग लत्‍छा हाङ्‌धिक्‍ले़ कुसेवारोबाहाॽरे़ मे़देॽरुबा साम्‍म्‍याङ्-याङ्‌इत्‍छिःन्‌ फोःङ्‌मा याःम्‍बक् चोगुबान्‍नु तङ्‌मा सुक्‍ते़त्‍लो॥ 24 खे़न् हाङ्‌ङिल्‍ले़ सिङ्‌नाःत्तिन् फोःङ्‌मा हेःक्‍तुल्‍ले़ थिबोःङ् हे़न्‍छिङ् (१०,०००) साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छि सिङ्‌नाःत् फोःङ्‌मा के़बोःङ्‌बा मनाःन् खुने़ॽओ मे़दारु॥ 25 खे़ल्‍ले़ खे़न् साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छिःन्‌ हुङ्‌मा मे़सुक्‍तुम्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मेलिङ्‌गे़न् कुमेःत्, कुस्‍साःहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ कत्तुबा के़रे़क् चिगःक्‌वाहाॽ सङ्‌घे़म्‍मे़ॽआङ् फोःङ्‌मा के़बोःङ्‌बा याङ्‌ङिन् फोःक्‍खे़म्‍मे़ॽ लॽरिक् हाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌जाःङ् पिरुसिरो॥ 26 कर खे़न् सेवारोबान् हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदगि थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्‌ङाङ् पेलि फाक्‍तु, ‘आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽ नासि थःत्ताङ्‌ङे़ॽआङ्‌ कुभा ये़म् थारिक् हाङ्‌घाङ्‌ङे़ॽओ! इङ्‌गाॽ के़याङ्‌ङिन् के़रे़क् हुङुङ् पिने़रो॥’ 27 हाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुआङ् के़रे़क् हुङ्‌मा के़बोःङ्‌बा याङ्‌ङिन् ले़प्‍मि पिरुआङ् पाङ्‌घुदेःसुरो॥ 28 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् सेवारोबान् लाःक्‍कात् लःन्‍दे़ल्‍ले़ किप्‍थिक् युप्‍पा याङ्‌इत्‍छि कुसिङ्‌नाःत् के़बप्‍पा कुन्‍जुम् सेवारोबान् तुमु॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ खे़न् कुन्‍जुम् सेवारोबान् फत्तुर कुसित्‍लाःन् यॽरुआङ् अक्‍खे मे़त्तु, ‘इङ्‌गाॽओनु के़देॽरुबा सिङ्‌नाःत्तिन् आल्‍लोसा हुङे़ॽ॥’ 29 खे़ल्‍ले़ थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्‌ङाङ् पेलि फाक्‍तुर मे़त्तु, ‘चुम्‍मे, इङ्‌गाॽ नासि थःत्ताङ्‌ङे़ॽआङ्‌ कुभा ये़म् थारिक् हाङ्‌घाङ्‌ङे़ॽओ! इङ्‌गाॽ के़याङ्‌ङिन् के़रे़क् हुङुङ्‌लो॥’ 30 कर खे़ल्‍ले़ मे़दे़न्‍दे़न्‍नाङ् खे़न् हुङ्‌मा के़बोःङ्‌बा याङ्‌ङिन् मे़न्‍हुङ्‌ङे थारिक् पुङ्‌लाहिम्‍मो याक्‍ल फाॽआङ् साक्‍मा पाङ्‌घुसिरो॥ 31 वेॽ सेवारोबाहाॽरे़ कन् पाःन्‍निन् मे़निःसुआङ् खुनिॽ साॽरिक् निङ्‌वाॽ तुगे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़बेआङ् कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ हाङ्‌ङिन् मे़जे़क्‍तु॥ 32 हाङ्‌ङिल्‍ले़आङ् खे़न् तगिस्‍मा सेवारोबान् उःत्तुआङ् मे़त्तु, ‘खे़ने़ॽग ताक्‍के़भे़ॽबा सेवारोबाने़रो! खे़ने़ॽ पेलि के़भाक्‍ताङ्‌बाल्‍ले़ के़रे़क् के़सिङ्‌नाःत्तिन् ले़प्‍मि पिने़आङ् वयाङ्‌लो॥ 33 कर खे़ने़ॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ने़बा कुइसिःक्‍के खे़ने़ॽआङ् के़न्‍जुम् सेवारोबान् लुङ्‌माॽ तुक्‍मा मे़बोःङ्‌ने़म्‍बि?’ 34 हे़क्‍क्‍याङ् हाङ्‌ङिल्‍ले़ साॽरिक् कुसिक्‍किन् पोगे़आङ् खे़न् सेवारोबे़न् सिङ्‌नाःत्तिन् मे़न्‍हुङ्‌ङे थारिक् तुक्‍खे मे़जाःत्तुर फाॽआङ् पुङ्‌लाधाबाल्‍लो हुक् सुप्‍तुरो॥” 35 ये़सुरे़ कुनुप्‍मो कुहुॽसाम्‍बाहाॽ अक्‍खेलॽरिक् मे़त्तुसि, “खिनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ लायो के़जोःक्‍पाहाॽ सिक्‍लुङ्‌मोनुए ले़प्‍मि के़म्‍बिरुम्‍सिम्‍मिन्‍ने़ फाॽग्र साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा आम्‍बारे़आङ् बा हे़क्‍केए के़मे़त्तिॽरो॥”

मत्ति 19

1 ये़सुरे़ कन् पाःन्‍हाॽ पाःत्तु सुरुआङ् गालिल थुम्‍मोलाम् यर्दन यङ्‌घङ्‌ङिल्‍ले़ नाधाःम्‍बिबा यहुदिया थुम्‍मो पेरो॥ 2 यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़दिम्‍दु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ वेःन्‍दुसिरो॥ 3 कुभा फरिसिहाॽ मे़द्‌ये़आङ् खुने़ॽ कुनिङ्‌वाॽ साॽमा फाॽआङ् पाःन् मे़गे़सु, “थेआङ् याःम्‍बक् मे़म्‍भेःन्‍ने मनाःल्‍ले़ कुमेःत्तिन् नाॽमा साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ पिरुबि मे़ःम्‍बि?” 4 ये़सुरे़ मे़त्तुसि, “मे़ःम्‍बे़! साम्‌योसाप्‍लाओ के़बप्‍पा पाःन्‍निन् खिनिॽ मे़न्‍निःत्ते के़वयिॽबि? चइःत्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ कुहेःक्‍सिङ्‌मोए ‘खे़ङ्‌हाॽ ये़म्‍बित्‍छाॽ नु मे़न्‍छुमाॽ चोगुसिरो॥’ 5 हे़क्‍क्‍याङ् ‘खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ये़म्‍बित्‍छाॽइल्‍ले़ कुम्‍बा नु कुम्‍मासि ले़रुसिआङ् कुमेःत्तिन्‍नु तङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ लत्‍छा थक् पोःङ्‌सिरो॥’ 6 आल्‍ल खे़ङ्‌हाॽग ने़प्‍फुसि मे़ःन्, कर लत्‍छा थक्‍सिरो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लत्‍छा थक् चोगुसिबाहाॽ मे़न्‍छाम् याप्‍मिरे़ से़म्‍मासि मे़नुॽने़न्‍लो॥” 7 खे़ङ्‌हाॽरे़ सेःन्‍मे़दोसु, “हे़क्‍केने़ फाॽग्र थेआङ् मोसाःल्‍ले़ ‘ये़म्‍बित्‍छाॽइल्‍ले़ कुमेःत्तिन् इङ्‌गाॽ नाॽने़बारो फाॽआङ् साप्‍ला साप्‍तुआङ् पाङ्‌मादेःमा सुक्‍तुॽ’ लॽरिक् साप्‍तुबाबे?” 8 ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “खिनिॽ पाःन् मे़ङ्‌घे़म्‍मनाबा के़जोगिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मोसारे़ खिनिॽ मेःत्‍हाॽ नाॽमा के़सुक्‍तुम्‍सिम् फाॽआङ् साप्‍तुबारो॥ कर कुहेःक्‍सिङ्‌मोग अक्‍तङ्‌बा होःप्‍ते़रो॥ 9 इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्, आत्तिन् ये़म्‍बित्‍छाॽइल्‍ले़ कुमेःत्तिन् वेॽहाॽनु मे़न्‍लाम्‍मे नाॽरुआङ् वेॽ मे़न्‍छुमाॽइन्‍नु मेःक्‍खिम् चोगु, खे़ल्‍ले़आङ् चाराम्‍मा याःम्‍बक्‍के चोगुॽरो॥” ((हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिल्‍ले़ खे़न् नाॽरुमा मे़न्‍छुमाॽइन्‍नु मेःक्‍खिम् चोगुॽ खे़ल्‍ले़आङ् याम्‍बोःप्‍मा याःम्‍बक्‍के चोगुॽरो॥)) 10 हे़क्‍केःल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “मेःत् ये़म्‍बाॽ लुम्‍मो बा हे़क्‍केरक् पोःङ्‌ने़ फाॽग्र मेःक्‍खिम् मे़न्‍जोःक्‍माए नुःबारो॥” 11 ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “के़रे़क्‍ले़ग कन् पाःन्‍हाॽ ताःक्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्, कर आत्तिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् खोःसुॽ, खे़ल्‍ले़रक् ताःक्‍मा सुक्‍तुॽ॥ 12 मेःक्‍खिम् मे़न्‍जोःक्‍मना यरिक् पन्‌ये़म्‍हाॽ वाॽरो॥ कुभाग सावाःन्‍छिङ्‌मानुधोए सिङ्‌गारु मे़वाॽरो, वेॽहाॽ मनाहाॽरे़ सिङ्‌गारु मे़जोगुसि, हे़क्‍क्‍याङ् कुभाग साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मो माङ्‌सेवा याःम्‍बक् चोःक्‍मा फाॽआङ् मेःक्‍खिम् मे़न्‍जोःक्‍ने़न्‍लो॥ आत्तिल्‍ले़ ताःक्‍मा सुक्‍तुॽ हाराॽ खे़ल्‍ले़ए ताःक्‍तुर॥” 13 थिक् ये़न् ये़सुरे़ हुक् ने़स्‍सुआङ् तुवा चोगु पिरुसिर फाॽआङ् मनाहाॽरे़ हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ मे़दारुसि॥ कर कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खे़न् हिन्‍जाॽबित्‍छा के़दाःप्‍पाहाॽ मे़भे़ःक्‍तुसि॥ 14 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ इङ्‌गाॽओ ताःमा फाःक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ, खे़ङ्‌हाॽ मे़साक्‍ते़म्‍सिम्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग कन् हिन्‍जाॽबित्‍छा हे़क्‍तङ्‌बाहाॽरे़न्‍नेरो॥” 15 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ सम्‍दाङ् हुक् ने़स्‍सुर मुॽइसाम् पिरुसिआङ् खे़प्‍मोलाम् थासिङ्‌लो॥ 16 आल्‍ल मनाधिक् ये़सुरो फे़रे़आङ् सेःन्‍दोसु, “सिक्‍साम्‍बे, आक्‍तङ्‌बा नुःबा याःम्‍बक् चोगुङ्‌ङिल्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःसुङ्‌बे?” 17 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “नुःबा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ थेआङ् सेःन्‍गे़दोआबाबे? के़नुॽबाग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍लक् वाॽरो॥ कर खे़ने़ॽ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःमा निङ्‌वाॽ के़जोगुने़ फाॽग्र साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ्‌हाॽ इःत्ते़ नाःत्ते़ॽओ॥” 18 खे़न् मनाःल्‍ले़ सेःन्‍दोसु, “आत्तिन् साम्‌योइङ्‌जाःङ्‌ङिन्‌ इःत्तुङ् नाःत्तुङ्‌बाबे?”हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ मे़त्तु, “मना से़प्‍मा मे़नुॽने़न्, चाराम्‍मा याःम्‍बक् चोःक्‍मा मे़नुॽने़न्, खुःम्‍मा मे़नुॽने़न्, इङ्‌ले़क् पाःप्‍मा मे़नुॽने़न्, 19 के़म्‍बा के़म्‍मासि इङ्‌धाःङ् पिरे़से़ॽ॥ हे़क्‍क्‍याङ् आप्‍फेःक् लुङ्‌माॽ के़दुक्‍सिङ्‌बा कुइसिःक्‍के के़बाङ्‌भेॽसाबाहाॽआङ्‌ लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़से़ॽओ॥” 20 खे़न् थाङ्‌बे़न्‍निल्‍ले़ मे़त्तु, “कन्‍हाॽ के़रे़क् इःत्तुङ्-नाःत्तुङ्‌ङाङ्‌ङे वाॽआरो॥ आल्‍लसाङ् याम्‍मो थे चोःक्‍माओ सुःन्‍दाङ्‌बे?” 21 ये़सुरे़ मे़त्तु, “खे़ने़ॽ से़क्‍खाए कुलिङ्‌धो के़प्‍मा निङ्‌वाॽ के़जोगुने़ फाॽग्र पेगे़ॽआङ् के़गत्तुबान्‌ के़रे़क् सङ्‌घे़देःसे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् याङ्‌गे़साॽबाहाॽ पिरे़से़ॽओ॥ हे़क्‍केलॽरिक् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो याङ्‌साकुन्‍धे के़घोःसुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् फे़रे़ॽआङ् इङ्‌गाॽ तिम्‍दाङ्‌ङे़ॽओ॥” 22 खे़न् थाङ्‌बे़न्‍निल्‍ले़ कन् पाःन्‍निन् खे़प्‍सुआङ् कुनिङ्‌वाॽ तुगे़र खे़प्‍मोलाम् पेरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ग यरिक् याङ्‌साकुन्‍धे कत्तुरो॥ 23 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, याङ्‌साकुन्‍धेसाबाहाॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मो लाःप्‍मा साॽरिक् साक्‍लो॥ 24 याम्‍मोआङ् खिनिॽ मे़त्‍निङ्, याङ्‌साकुन्‍धेसाबे़न् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो लाःप्‍मानुःल्‍ले़ उमेःन् सम्‍मेःत्तिल्‍ले़ कुहङ्‌ङो लाःप्‍मा उसुरु पोःङ्‌लो॥” 25 हे़क्‍क्‍याङ् हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ कन् मे़घे़प्‍सुआङ् साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र सेःन्‍मे़दोसु, “हे़क्‍केःल्‍ले़ हाःत् ताङ्‌से़ःप्‍मा सुक्‍पाबे?” 26 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ ओमे़त्तुसिर मे़त्तुसि, “मे़न्‍छाम् याप्‍मिरे़ लागि कन् पोःङ्‌मा मे़न्‍छुक्‍मनाबा चोःक्‍साङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़रे़क् पाःन्‍हाॽ चोःक्‍मा सुक्‍तुॽरो॥” 27 पत्रुसरे़ नोगप् पिरु, “दाङ्‌बे, आनिगे़ग के़रे़क् पाःन्‍हाॽ ले़रुम्‍बे़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ तिम्‍मासिगे़आङ् वयिगे़रो॥ आनिगे़ग थे खोःसुम्‍बे़बाबे?” 28 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन् के़दाःबा कुसङ् हाङ्‌जुम्‍मो मिमिदिङ्‌गे़न् हाङ्‌युक्‍नाओ युङ्‌ङारो॥ खे़न् ये़म्‍मो खिनिॽ इङ्‌गाॽ याप्‍मि के़दिम्‍बाहाॽआङ् थिक्-ने़त् (१२) हाङ्‌युक्‍नाओ के़युङिआङ् इस्राइलबा थिक्-ने़त् सुवाङ्‌हाॽ सम्‍दाङ् हाङ् के़जोगिॽरो॥ 29 आत्तिल्‍ले़ आलागि हिम्‍धाःङ्‌हाॽ, प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍हाॽ, ने़ॽनुसाॽहाॽ, फुॽनुसाॽहाॽ, पाः माहाॽ, इग्र हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ ले़रुसिआङ् वाॽ, खे़ल्‍ले़ग किप्‍थिक् (१००) ले़ङ्‌नुःल्‍ले़आङ्‌ यरिक् खोःसुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःसुॽरो॥ 30 कर आल्‍लो तगि के़वाॽबा यरिक् मनाहाॽ एगाङ् मे़बोःङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍लो एगाङ् के़वाॽबा यरिक् मनाहाॽ तगाङ् मे़बोःङ्‌लो॥”

मत्ति 20

1 “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग अक्‍तङ्‌बा चोःक्–लत्‍छा चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍ताप्‍दाङ्‌बान् थिक् तानाम्‍सा कुइक्‍ताप्‍पो याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा याःलिक्‌ साङ्‌से़ॽ पेरो॥ 2 खे़ल्‍ले़ मनाहाॽ थिक्‌ये़न्‍बा नाम्‌याक्‍किङ्‌ग युप्‍पायाङ्‌धिक् 3 तानाम्‍बा कुमुक् फाङ्‌सि (९) मुक्‍ते़र पत्‍छे़ल्‍ले़ खुने़ॽ पाङ्‌जुम्‍मो पेःल्‍ले़ कुभा मनाहाॽ पाङ्‌जुम्‍हाःत्ति थेआङ् मे़न्‍जोःक्‍के मे़वये़बा निःसुसिआङ् 4 मे़त्तुसि, ‘खिनिॽआङ् पेगे़म्‍मे़ॽआङ् आजे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍को याःम्‍बक् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ खिनिॽ खोःमा के़याॽरिबा याङ्‌ङिन् पिनिङ्‌लो॥’ 5 हे़क्‍केलॽरिक् खे़ङ्‌हाॽ याःम्‍बक् चोःक्‍से़ मे़बे॥ खुने़ॽ ले़न्‍दिक् कुमुक् थिक्-ने़त् (१२) हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍मो कुमुक् सुम्‍सि (३) मुक्‍ते़र पत्‍छे़ल्‍ले़ लाःक्‍कात् पेःल्‍ले़ मनाहाॽ तुमुसिआङ् बा हे़क्‍केए मे़त्तुसि॥ 6 याङ्‌सि कुमुक् ङासि (५) मुक्‍ते़र पत्‍छे़ल्‍ले़ खुने़ॽ पाङ्‌जुम्‍मो पेःल्‍ले़ मनाहाॽ थेआङ् मे़न्‍जोःक्‍के मे़वये़ मे़गत्ते़बा याम्‍मो निःसुसिआङ् सेःन्‍दोसुसि, ‘आइन् थेआङ् खिनिॽ नाम्‍धाधा याःम्‍बक् के़न्‍जोगिन्‍बाबे?’ 7 खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, ‘थेःन् चोःक्‍माबे, आनिगे़ आत्तिल्‍ले़आङ् याःलिक् याप्‍मि मे़साङिगे़न्‍लो॥’खे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, ‘हे़क्‍केने़ फाॽग्र खिनिॽआङ् पेगे़म्‍मे़ॽआङ् आजे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍को याःम्‍बक् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥’ 8 हे़क्‍क्‍याङ् युःन्‍छिक् पोःक्‍खे़ल्‍ले़ खे़न् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़न् याःलिक् के़भम्‍बान् उःत्तुआङ् मे़त्तु, ‘के़रे़क्‌ याःलिक्‍हाॽ उःत्ते़से़ॽआङ् के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ एगाङ् याःम्‍बक्‍को के़भन्‍छिङ्‌बाहाॽओलाम् के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगि याःम्‍बक्‍को के़भन्‍छिङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ नाम्‌याक्‍किन् हाःत्ते़से़ॽओ॥’ 9 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् याःलिक् के़भम्‍बाल्‍ले़ कुमुक् ङासि मुक्‍ते़ल्‍ले़ याःम्‍बक्‍को के़भन्‍छिङ्‌बा याःलिक्‍हाॽ उःत्तुसिआङ् युप्‍पायाङ् थिक् थिक् के़रे़क् नाम्‌याक् पिरुसिरो॥ 10 हे़क्‍केलॽरिक् के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगि याःम्‍बक्‍को के़भन्‍छिङ्‌बाहाॽरे़ग खे़न् मे़निःसुआङ् आनिगे़ यरिक् खोःसुम्‍बाबिला लॽरिक् मे़इःत्तु, कर खे़ङ्‌हाॽरे़आङ् युप्‍पायाङ् थिक्‍लक् मे़घोःसुरो॥ 11 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ नाम्‌याक् मे़दाःक्‍तुआङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ दाङ्‌बान्‍नु लुङ्‌हाःप्‍मा मे़हेःक्‍ते़रो॥ 12 खे़न् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, ‘कन् एगाङ् के़साङुसिबाहाॽरे़ग कुमुक् थिक्‍लक् याःम्‍बक् मे़जोगु॥ आनिगे़ ले़न्‍दिक् खाराक् नाम्‍से़ःक्‍माओ याःम्‍बक् चोगुम्‍बे़साङ् खे़ङ्‌हाॽनु कुदङ्‌बा याप्‍मि के़जोगे़रो॥’ 13 कर खे़न् मनाःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽओ थिक्‍किन् नोगप् पिरु, ‘लाजे, इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽ निङ्‌घुम् मे़म्‍मे़त्ते वाॽआरो॥ खे़ने़ॽ युप्‍पायाङ्‌धिक्‍को याःम्‍बक् चोःक्‍मा के़दे़न्‍दे़बाबि मे़ःम्‍बि? 14 के़नाम्‌याक्‍किन् ताःक्‍ते़ॽआङ् पेगे़ॽओ॥ इङ्‌गाॽग एगाङ् साङ्‌मनाबान्‍नाङ् खे़ने़ॽ पिने़बा यारिक्‍के पिमा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 15 इङ्‌गाॽ आनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के मनाहाॽ आयाङ्‌ङिन् पिमासि युक् मे़गत्तान्बि? इङ्‌गाॽ आनिङ्‌वाॽ यम्‍बा चोगुङ्‌ङिल्‍ले़ थेआङ् के़सिक् पोःक्‍पाबे?’ 16 अक्‍खेलॽरिक् आल्‍लो तगि के़वाॽबाहाॽ एगाङ् मे़बोःङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍लो एगाङ् के़वाॽबाहाॽ तगाङ् मे़बोःङ्‌लो॥” 17 आल्‍ल ये़सुःन् यरुसले़म थो पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ थिक्-ने़त् (१२) कुहुॽसाम्‍बाहाॽ थिक्‍ले़प्‍माङ् तेॽरुसिआङ् अक्‍खे मे़त्तुसि, 18 “ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, आनिॽ यरुसले़म थो आबेःक्‍ल आबत्‍लो॥ खे़प्‍मो तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ हुक्‍को मे़न्‍छाम्‍साःन् इङ्‌मे़ले़क्‍तुआङ् हुक्‍मे़सुप्‍तुॽरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ सिःमे़ल्‍ले़न् खुम्‍दिङ् मे़बिरुआङ् 19 थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ किनाःन्‍दि मे़बिरुर, ते़ःम्‍भुक् मे़याक्‍तुर, सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् मे़भोःन्‍दु मे़से़रुर फाॽआङ् हुक्‍मे़सुप्‍तुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् सुम् ये़न् एगाङ् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌लो॥” 20 हे़क्‍क्‍याङ् जब्‍दियारे़ कुस्‍साः याकुब नु युहुन्‍नारे़ खुन्‍छिॽ माःन्‌ कुस्‍साःहाॽनु त्‍ये़आङ् थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्‌ल ये़सुःन् पेलि फाक्‍तुरो॥ 21 ये़सुरे़ खे़न् सेःन्‍दोसु, “थे़मा चोगुङ् पिने़र फाॽआङ् पेलि के़भाक्‍काबे?”खे़ल्‍ले़ नोगप् पिरु, “के़हाङ्‌जुम्‍मो कन् ने़प्‍फु आस्‍साःहाॽ के़जुप्‍साङ् नु के़भे़न्‍छाङ् ले़प्‍माङ् युङ्‌मा पाङ्‌घे़से़ॽओ॥” 22 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिन्‍छिॽ थेःन् के़नाःक्‍सुर के़बत्‍छिॽ खे़न् कुसिङ् के़न्‍निःत्‍छुन्॥ इङ्‌गाॽ थुङुङ्‌बा तुक्‍खेवा खोर्याओ थुङ्‌मा के़सुक्‍सुबि?”खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् पिरे़त्‍छु, “सुक्‍सुगे़ॽ॥” 23 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिन्‍छिॽ से़क्‍खाए इङ्‌गाॽ थुङुङ्‌बा खोर्याओ के़धुङ्‌सुॽ, करसाङ् आभे़न्‍छाङ् नु आजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् युङ्‌मा के़सुक्‍सिॽ पाःप्‍मा युक् मे़गत्तान्‍लो॥ खे़न् ते़न्‍हाॽग पानुदिङ् आम्‍बारे़ आत्तिन्‍हाॽ पिमासि फाॽआङ् यारिप् चोगुआङ् वाॽ, बा खे़ङ्‌हाॽरक् युङ्‌मा मे़घोःरो॥” 24 हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ थिबोःङ् (१०) हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ कन् मे़घे़प्‍सुआङ् याकुब हे़क्‍क्‍याङ् युहुन्‍नाःन्‍नु खुन्‍छिॽ सिक् पोगे़रो॥ 25 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ उःत्तुसिआङ् मे़त्तुसि, “थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ हाङ्‌हाॽरे़ग मनाहाॽ खुनिॽ निङ्‌वाॽ पाःप्‍पाःत्‌ मे़मे़त्तुसिॽ, हे़क्‍क्‍याङ् सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽरे़आङ् खुनिॽ फोःसाङ्‌बाहाॽ साक्‍के़ले़क्‍काङ्‌ युक् मे़जोगुसिबाग खिनिॽ के़निःसुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ 26 कर खिनिॽ लुम्‍मोग हे़क्‍के पोःङ्‌मा मे़नुॽने़न्‍लो॥ खिनिॽ लुम्‍मोग आत्तिल्‍ले़ लाम्‍लोःबा पोःङ्‌मा निङ्‌वाॽ चोगुॽ खे़न् हाराॽ खिनिॽ सेवारोबा पोःङ्‌लरो॥ 27 हे़क्‍क्‍याङ् हाःत्‍ले़ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगाङ् पोःङ्‌मा निङ्‌वाॽ चोगुॽ, हाराॽ खे़न् खिनिॽ योःक् पोःङ्‌लरो॥ 28 हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन् सेवा मे़जोःक्‍कार फाॽआङ् मे़ःन्, कर सेवा चोःक्‍से़ त्‍याङ्‌बारो॥ हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् मनाहाॽ लायोलाम् थे़ॽमासिआङ्‌ ताङ्‌से़ःप्‍मासि फाॽआङ् इङ्‌गाॽ आहिङ्‌मन्‍निन् पिसे़ त्‍याङ्‌बारो॥” 29 ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ ये़रिहो ये़क्‌यक्‍कोलाम् मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ यरिक् मनाहाॽ खुने़ॽनु मे़धासिङ्‌लो॥ 30 खे़प्‍मो मे़बेर मे़बत्‍छे़बा लाम्‍मो ने़प्‍फु मिक्‍फःम्‍बाहाॽ युङे़त्‍छि॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् खे़प्‍मोलाम् पेःक्‍ल पत् के़लॽबा निङ्‌वाॽ खोःसे़त्‍छुआङ् अःक्‍ते़त्‍छि, “दाङ्‌बे, दाउदरे़ कुस्‍साःए, आन्‍छिगे़ लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़ॽओ!” 31 खे़न् मनाहाॽरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़भे़ःक्‍तुसिर स्‍वाःत् युङ्‌मा मे़बाङ्‌घुसि, कर खे़ङ्‌हाॽ आल्‍लसाङ् साॽरिक् अःक्‍ते़त्‍छिरो, “दाङ्‌बे, दाउदरे़ कुस्‍साःए, आन्‍छिगे़ लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़ॽओ!” 32 ये़सुरे़ ये़म्‍सिङ्‌ङाङ् खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “इङ्‌गाॽ थे़मा चोगुङ् पिने़त्‍छिङ्‌बा खिन्‍छिॽ निङ्‌वाॽ के़जोःक्‍सुबे?” 33 खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् पिरे़त्‍छु, “दाङ्‌बे, आन्‍छिगे़ निःमा के़सुक्‍पा आजोगे़त्‍छे़ॽओ॥” 34 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसिआङ् खुन्‍छिॽ मिक्‍हाॽ सुःसु पिरुसि, हे़क्‍क्‍याङ् खिमो खे़ङ्‌हाॽ निःमा के़सुक्‍पा पोःक्‍खे़त्‍छिआङ् खुने़ॽ कुएगाङ् कुएगाङ् खे़ङ्‌हाॽ थाने़त्‍छिरो॥

मत्ति 21

1 ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ यरुसले़म मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ यरुसले़म निःत्ताङ्‌बा जैतुन कोःक्‍माल्‍ले़ कुबेसाङ्‌बा बे़थफागे पाङ्‌भेॽ निःत्ताङ् मे़गे़रे़, हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ ने़प्‍फु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसिर पाङ्‌घुसि, 2 “खिन्‍छिॽ तगाङ्‌बा पाङ्‌भेॽओ पेसे़ॽ, खे़प्‍मो के़लाःत्‍छिल्‍ले़सा इमे़घेःक्‍खुमा अदङ्‌माःल्‍ले़ कुबेसाङ् कुस्‍साःन् ये़प्‍पा के़दुम्‍सुॽ॥ खे़न् ले़रे़त्‍छे़ॽआङ् इङ्‌गाॽओ तारे़त्‍छे़ॽओ॥ 3 मनाहाॽरे़ थेआङ् कन् अदङ्‌साःन् के़ले़त्‍छुबाबे फाॽआङ् सेःन्‍गे़म्‍लाप्‍सिने़ फाॽग्र कङ्‌हाॽ आनिगे़ दाङ्‌बे़न् चाहाबा चोगे़आङ् वाॽ, हाराए खुने़ॽ याङ्‌ना नुःक्‍तुसिॽ फाॽआङ् मे़त्ते़छे़ॽओ॥” 4 कङ्‌ग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुबान् के़त्‍ल फाॽआङ् पोःक्‍खे़बारो– 5 “यरुसले़मस्‍मा मनाहाॽ मे़त्ते़से़ॽ,खिनिॽ पयम्‌ हाङ्‌ङिन् खिनिॽओ तार पत्‌,खुने़ॽग चुङ्‌जिगे़न् नःम्‍सिङ्‌ङाङ् अदङ्‌साःन् युक्‍तुआङ् ताः,खुने़ॽग अदङ्‌साःन्‍ने युक्‍तुआङ् तार पत्‍लो॥” 6 खे़न् ने़प्‍फु हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ ये़सुरे़ पाःत्तुबा हे़क्‍के चोगे़त्‍छु॥ 7 खे़ङ्‌हाॽरे़ अदङ्‌साःन् नु अदङ्‌माःन् तारे़त्‍छुआङ् खे़ङ्‌हाॽ सम्‍दाङ् खुनिॽ तेःत्‍हाॽ मे़ने़स्‍सु हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ अदङ्‌साःन् युक्‍तुरो॥ 8 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो यरिक् मनाहाॽरे़ ये़सुरे़ कुदगि कुदगि लाम्‍मो खुनिॽ तेःत्‍हाॽ मे़भे़सु, हे़क्‍क्‍याङ् वेॽहाॽरे़ चुजुक्‍सा सिङ् पोराःक्‍हाॽ मे़जे़प्‍तुआङ् लाम्‍मो मे़भे़सुर खुने़ॽ लाङ्‌दाःक्‍मा मे़बिरुरो॥ 9 खुने़ॽ कुदगि नु कुएगाङ् के़बप्‍पा यरिक् मनाहाॽरे़ मे़अःक्‍ते़र अक्‍खे मे़बाःत्तु,“दाउदरे़ कुस्‍साःल्‍ले़ कुनारा पोःररो!यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमिङ्‌ङो के़दाःबान् मुॽइसाबा पोःङ्‌लरो!साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा पोःररो!” 10 ये़सुःन्‌ यरुसले़म ये़क्‌यक्‍को लाःसे़ल्‍ले़ यम्‍बा हयङ्‌ किल्‍लिङ्‌ पोःक्‍खे़आङ् मनाहाॽरे़ अक्‍खेलॽरिक् सेःन्‍लाप्‍मा मे़हेःक्‍तु, “कङ्‌ग हाःत्‍निबे?” 11 मनालुम्‍मोलाम् कुभारे़ नोगप् मे़बिरुसि, “कङ्‌ग गालिलस्‍मा नासरतलाम् के़दाःबा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा ये़सुरो॥” 12 ये़सुःन् माङ्‌हिम्‍मो पेआङ् खे़प्‍मो चिगःक्‌वा के़सङ्‌बा के़इङ्‌बाहाॽ नाःप्‍मा लःप्‍मा हेःक्‍तुसि॥ याङ् के़ले़क्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ याङ्‌ले़क्‍मा साप्‍ने़त्तिन् नु पुत्तुःक्‍के के़सङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ युक्‍नाःन् ले़क्‍खुबिरुसिरो॥lb00250c.tifयहुदिहाॽरे़ खुनिॽ माङ्‌हिम् 13 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, “साम्‌योसाप्‍लाओ साप्‍ते़आङ् पत्, ‘इङ्‌गाॽ आहिम्‍मिङ्‌ग तुवा चोःक्‍मा हिम् पोःङ्,’ कर खिनिॽग फाःन्‍दाहाॽ चिङ्‌सिङ्‌मा ते़न् के़जोगुम्‍माङ् के़वयिॽरो!” 14 ये़सुःन् माङ्‌हिम्‍मो वये़ल्‍ले़ मिक्‍फःम्‍बाहाॽ नु लाङ्‌सक्‍पाहाॽ मे़द्‌ये़ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क् नुसुसिरो॥ 15 कर तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ चोगुबा निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ मे़निःसु हे़क्‍क्‍याङ् हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽरे़आङ् माङ्‌हिम्‍मो दाउदरे़ कुस्‍साःल्‍ले़ कुनारा पोःर लॽरिक् मे़अःक्‍ते़बा मे़घे़प्‍सुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ सिक् पोगे़रो॥ 16 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “कन्‍हाॽरे़ थे मे़बाःत्तुर मे़बत् के़ङ्‌घे़प्‍सुन्बि?”ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खे़प्‍सुङ्‌बे़, कर साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् के़बप्‍पे़न्‌ खिनिॽ मे़न्‍निःत्ते के़वयिॽबि?‘हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ नु नुगे़धुङ्‌बाहाॽलाम् खुने़ॽ के़नारा फोःमा पाङ्‌घुसि’ ” 17 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ ले़रुधसिआङ् ये़क्‌यक्‍लाम् बे़थानि पाङ्‌जुम्‍मो पेआङ् याङ्‌धोःक्‍ते़रो॥ 18 कुदाःन्‍दिक् तानाम्‍सा ये़सुःन् कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु ये़क्‌यक्‍को नुःक्‍खे़आङ् पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ कुसे़त्‍लाःक्‍ते़॥ 19 लाम्‍मिल्‍ले़ कुबेसाङ् पःत्‍छेॽबुङ्‌मान् निःसुआङ् कुबेसाङ् पे, हे़क्‍क्‍याङ् ओमे़त्तुल्‍ले़ कुभे़क्‌वारक् पत्‍छे़ कर कुजाॽ मे़बत्‍छे़न्‍लो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़न् पःत्‍छेॽबुङ्‌मान् मे़त्तु, “आल्‍लआङ्‌धो आप्‍फाल्‍ले़आङ् के़जाॽ मे़धोःक्‍ने़न्‍लरो॥” हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् पःत्‍छेॽबुङ्‌मान् खिमो इले़मे़ स्‍ये़रो॥ 20 हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खे़न् मे़निःसुआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र मे़बारे़, “आक्‍खे़न् हाराने़ कन् पःत्‍छेॽबुङ्‌मान् इले़मे़ स्‍ये़बाबे!” 21 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, खिनिॽ चप्‍चि मे़न्‍जोःक्‍के नसाःन् के़जोगुम्‍ने़ फाॽग्र कन् पःत्‍छेॽबुङ्‌मान् इङ्‌गाॽ चोगुङ्‌बा कुइसिःक् खिनिॽआङ् चोःक्‍मा के़सुक्‍तुम्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़म्‍म्‍याक्‍लक् मे़ःन्, कर ‘कन् कोःक्‍मान् हाॽयाक्‌ आगे़ॽआङ् वाहङ्‌ङो लाप्‍फुसिङ्‌ङे़ॽ’ के़मे़त्तुम्‍मिल्‍ले़ खे़न् के़त्‍लो॥ 22 खिनिॽ तुवाओ के़नाःक्‍तुम्‍बा पाःन्‍निन् खोःसुम्‍बे़ॽ फाॽआङ् नसाःन् के़जोगुम्‍ने़ फाॽग्र निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् के़घोःसुम्‍लो॥” 23 ये़सुःन् माङ्‌हिम्‍मो के़रे़आङ् मनाहाॽ निसाम् हुॽमा हेःक्‍तुसिल्‍ले़ तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु वेॽ यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ खे़प्‍मो मे़द्‌ये़आङ् खुने़ॽ सेःन्‍मे़दोसु, “खे़ने़ॽ थे़मा युक्‍किल्‍ले़ अक्‍तङ्‌बा याःम्‍बक्‍हाॽ के़जोगुर के़वाॽ? कन् युक्‍किन् हाःत्‍ले़ के़बिरे़?” 24 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽआङ् लत्‍छा सेःन्‍लाप्‍थिक् सेःन्‍दोःनिङ्‌लो॥ इङ्‌गाॽ याप्‍मि नोगप् के़बिरिॽने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽआङ् थे़मा युक्‍किल्‍ले़ याःम्‍बक् चोगुङ् खे़न् मे़त्‍निङ्‌लो॥ 25 युहुन्‍नारे़ बप्‍तिस्‍मा पिमा कुयुक्‍किन् आत्तोलाम् त्‍ये़बाबे? निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् त्‍ये़बाबि, इ मनालाम्बि?”खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ लुम्‍मो पाःन् मे़धक्‍ते़र अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “आल्‍ल आनिॽ ‘निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम्’ आमे़त्तुम्‍ने़ फाॽग्र, थेआङ् नसाःन् के़न्‍जोगुम्‍मिन् फाॽआङ् सेःन्‍आलाप्॥ 26 कर ‘मनाहाॽलाम्’ आबाःत्तुम्‍ने़ फाॽग्र मनाहाॽ आनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़बोःक्‍पि फाॽआङ् आगिरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् मनाहाॽरे़ युहुन्‍नाःन् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा फाॽआङ् मे़इःत्तुआङ् मे़वाॽरो॥” 27 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् मे़मे़त्तु, “आनिगे़ मे़निःसुम्‍बे़न्‍लो॥”हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “हे़क्‍केने़ फाॽग्र थे़मा युक्‍किल्‍ले़ अक्‍तङ्‌बा याःम्‍बक्‍हाॽ चोगुङ् खे़न् इङ्‌गाॽआङ् मे़मे़त्‍निङ्‌ङिन्‍लो॥” 28 याम्‍मो ये़सुरे़ खे़न् तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ खे़दाॽधिक् मे़त्‍निङ्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ थे के़इःत्तुम् आमे़त्ते़म्‍मे़ॽओ॥ लत्‍छा मनाधिक् वये़, खे़ल्‍ले़ ने़प्‍फु कुस्‍साः ये़म्‍बित्‍छाॽहाॽ वये़त्‍छि॥ खे़न् मनाःन् कुस्‍साः तुम्‍बाल्‍लो पेआङ् मे़त्तु, ‘आस्‍साःए, पेगे़ॽआङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍को याःम्‍बक् चोगे़ॽओ॥’ 29 खे़न् कुस्‍साःल्‍ले़ तगिग ‘मे़जोःक्‍कान्‍लो’ मे़त्तु, कर याङ्‌सि कुनिङ्‌वाॽ नुःक्‍खे़, हे़क्‍क्‍याङ्‌ पेआङ् याःम्‍बक् चोगुरो॥ 30 हे़क्‍क्‍याङ् कुम्‍बाःन् कुस्‍साः फोॽबाल्‍लो पेआङ् बा हे़क्‍केए मे़त्तु॥ खे़न् कुस्‍साः फोॽबाल्‍ले़आङ्, ‘पोःङ् आदाङ्‌बे, पेःक्‍कारो’ मे़त्तु, कर खे़न् याःम्‍बक्‍को मे़बेने़न्‍लो॥ 31 आल्‍ल खे़न् ने़प्‍फुओ आत्तिल्‍ले़ खुन्‍छिॽ पाःल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के चोगे़त्‍छुबे?”खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “तुम्‍बाल्‍ले़रो॥”ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽ नु के़त्‍निमाहाॽ खिनिॽनुःल्‍ले़आङ् तगि मे़लाःत्‍लो॥ 32 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःन् खिनिॽ साम्‌योनिबा लाम् ओसेःन्‍धाक्‍से़ त्‍ये़बारो, हे़क्‍केसाङ् खुने़ॽ सम्‍दाङ् खिनिॽ नसाःन् के़न्‍जोगुम्‍मिन्‍लो॥ कर एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽ नु के़त्‍निमाहाॽरे़ खुने़ॽ नसाःन् मे़जोगुआङ् मे़वाॽरो॥ खे़न् के़निःसुम्‍साङ् खिनिॽ लायोलाम् के़न्‍हिन्‍दिन्‍नाङ् खुने़ॽ नसाःन्‍नाङ्‌ के़न्‍जोगुम्‍मिन्‍लो॥” 33 ये़सुरे़ याम्‍मो खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “वेॽस्‍मा खे़दाॽधिक् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ॥ थिक्‍ले़ङ् यम्‍बा लाजेॽदाङ्‌बाधिक् वये़, खे़ल्‍ले़ लत्‍छा इक्‍को चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ लेःत्तुआङ् कुघिरि लुङ्‌धाक् से़त्तुर फाङु, हे़क्‍क्‍याङ् कुलुम्‍मो लुम्‍बाःत् तयुआङ् खे़प्‍मो चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ एःम्‍मा ते़न्धिक्‌ चोगु॥ इक् कोमा याक्‍साधिक्‍काङ् चोगु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍किन् कुभ्रे़ःङ् लक् खोःमारे़ लागि इक्‍मसाबाहाॽ पिरुसिआङ् खुने़ॽ लाम्‍दिःक् चोःक्‍से़ पेरो॥ 34 चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ तुप्‍मा ये़म् त्‍ये़ःल्‍ले़ कुलक् लाःसे़ कुसेवारोबाहाॽ इक्‍मःबाहाॽरो पाङ्‌घुसिरो॥ 35 खे़न् इक्‍मःबाहाॽरे़ कुसेवारोबाहाॽ मे़दे़म्‍सुसि हे़क्‍क्‍याङ् थिक्‍सिगेःक्‍पान् मे़हिप्‍तु, निसिगेःक्‍पान् मे़से़रुआङ् सुम्‍सिगेःक्‍पान् लुङ्‌ङिल्‍ले़ मे़बःत्तु मे़से़रुरो॥ 36 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ तगिनुःल्‍ले़आङ् यरिक् कुसेवारोबाहाॽ पाङ्‌घुसि, कर खे़न् इक्‍मःबाहाॽरे़ खे़ङ्‌हाॽआङ् बा हे़क्‍केए मे़मे़त्तुसि॥ 37 हे़क्‍क्‍याङ् कुनुप्‍मो खे़न् इक्‍के़ल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ आल्‍ल कन् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुङ्‌बा आस्‍साःन् पाङ्‌घुङ्‌ङिल्‍ले़ग से़क्‍खासाङ् कुना मे़साॽरुबिला फाॽआङ् इःत्तुआङ् कुस्‍साःन् पाङ्‌घु॥ 38 कर खे़ङ्‌हाॽरे़ कुस्‍साःन् मे़निःसुआङ् अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, ‘कङ्‌ग कुम्‍बारे़ कुलक् के़घोःबारो, कन्‌ से़रुम्‍माङ् कुलाजेॽ सिङ्‌बुङ्‌हाॽ आनिॽ हुक्‍काप्‍पासिरो॥’ 39 हे़क्‍केलॽरिक् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ मे़दे़म्‍सुआङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍कोलाम् लाःक्‍कात् मे़लःत्तुआङ् मे़से़रुरो॥” 40 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “आल्‍ल चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍के़ल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बान् ताआङ् खे़न् इक्‍मःबाहाॽ आक्‍खे मे़त्तुसिॽबे?” 41 खे़न् तुम्‌यक्‌याबाहाॽ नु यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽरे़ खुने़ॽ नोगप् मे़बिरु, “खुने़ॽ ताआङ् खे़न् ताक्‍के़भे़ॽबा मनाहाॽ से़क्‍खासाङ् साॽरिक् तुक्‍खे चाःत्तुसिर से़रुसिॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍किन् कुभ्रे़ःङ् लक् खोःमारे़ लागि वेॽ इक्‍मःबाहाॽ पिरुसिआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ तुम्‍मिल्‍ले़ कुलक्‍किन्‌ मे़बिरुॽरो॥” 42 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ साम्‌योसाप्‍लाओ मे़न्‍निःत्ते के़वयिबि?‘लुङ्‌गाम्‍बाहाॽरे़ मे़नाॽरुबा लुङ्‌ङिन्के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ के़ये़क्‍पा कुम्‍मा लुङ् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥कङ्‌ग यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ए चोगुबारो,हे़क्‍क्‍याङ् कन् आनिॽ निःमो निङ्‌वाॽ के़माबा चोःक्‍लो॥’ 43 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ मे़त्‍निङ्, खिनिॽओलाम् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् नाप्‍पाङ् खे़न्‍निन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के के़जोःक्‍पा मनाहाॽ पिरुसिरो॥ 44 ‘आत्तिन्‍हाॽ खे़न् लुङ् सम्‍दाङ् मक्‍मे़धाःॽ, खे़ङ्‌हाॽ मे़भक् मे़सिःरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन्‍हाॽ सम्‍दाङ् खे़न् लुङ्‌ङिन् मक्‍थाःॽ, खे़ङ्‌हाॽ मे़भे़क् मे़सिःरो॥’ ” 45 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु फरिसिहाॽरे़ कन् खे़दाॽइन् मे़घे़प्‍सुआङ् कङ्‌ग आनिगे़ याःम्‍बेओए ये़सुरे़ पाःत्तुर पत् फाॽआङ् निङ्‌वाॽ मे़घोःसुरो॥ 46 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ ते़म्‍मा निङ्‌वाॽ मे़जोगु, कर मनाहाॽ मे़गिरुसि थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मनाहाॽरे़ ये़सुःङ्‌ग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा फाॽआङ् मे़इःत्तुआङ् मे़वये़रो॥

मत्ति 22

1 ये़सुरे़ खे़न् यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽ याम्‍मो खे़दाॽहाॽओ अक्‍खे मे़त्तुसि – 2 “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग लत्‍छा हाङ्‌धिक्‍ले़ कुस्‍साःल्‍ले़ कुमेःक्‍खिम्‍मिल्‍ले़न्‌ साभाङ्‌जा से़ःसुबा खे़दाॽ कुइसिःक् चोःक्‍लो॥ 3 मेःक्‍खिम् साभाङ्‌जारे़न् चामुक् थिमुक्‍किन् यारिप् पोःक्‍खे़आङ् खे़न् हाङ्‌ङिल्‍ले़ उःत्‍छिङ् के़घोःबाहाॽ साभाङ्‌जाओ ताःप्‍मासि कुसेवारोबाहाॽ पाङ्‌घुसि, कर खे़ङ्‌हाॽ ताःमा मे़न्‍दे़न्‍दे़न्‍लो॥ 4 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुभा कुसेवारोबाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसिर पाङ्‌घुसि, ‘खे़न् उःत्‍छिङ् के़घोःबाहाॽ अक्‍खे मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ, इङ्‌गाॽ मेःक्‍खिम् साभाङ्‌जाःन्‌ यारिप् चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआ॥ लुप्‍मनाबा थक्‍साहाॽ से़रुङ्‌सिङ्‌ङाङ् के़रे़क् चामा थुङ्‌मान् यारिप् पोःक्‍खे़आङ् वाॽ, मेःक्‍खिम् साभाङ्‌जाओ त्‍ये़म्‍मे़ॽओ॥’ 5 कर खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़म्‍घे़म् मे़न्‍लाप्‍तुन्‍नाङ् कुभाग प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍पो याःम्‍बक् चोःक्‍से़ मे़बे, कुभा ले़ङ्‌हङ् चोःक्‍से़ मे़बे, 6 कुभारे़ग कुसेवारोबाहाॽ मे़दे़म्‍सुसिआङ् ताप्‍फे़ःल्‍लिक् मे़मे़त्तुसिआङ् मे़से़रुसिरो॥ 7 खे़न् हाङ्‌ङिल्‍ले़ साॽरिक् कुसिक् पोगे़॥ खुने़ॽ थक्‍सुबाहाॽ पाङ्‌घुसिआङ् खे़न् मना के़से़प्‍पाहाॽ के़रे़क् से़प्‍मा पाङ्‌घुसि, हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ ये़क्‌यक्‍किन् फुत्‍लुम् हाःन्‍दुदेःसु पिरुसिरो॥ 8 हे़क्‍क्‍याङ् हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेवारोबाहाॽ मे़त्तुसि, ‘मेःक्‍खिम् साभाङ्‌जाःन्‌ यारिप् पोःक्‍खे़आङ् वाॽ, कर खे़प्‍मो उःत्‍छिङ् के़घोःबाहाॽ ताःमा सुम्‍बोधाबा मे़न्‍जोःक्‍ने़न्‍लो॥ 9 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़क्‌यक्‍कोबा लाम् लाम्‍मो पेगे़म्‍मे़ॽआङ् के़दुमुम्‍सिम्‍बा के़रे़क् मनाहाॽ उःत्ते़म्‌ तारे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥’ 10 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ सेवारोबाहाॽ ये़क्‌यक्‍को मे़बेआङ् लाम् लाम्‍मो मे़दुमुसिबा के़रे़क् नुःबा नु ताप्‍फे़ःम्‍बा मनाहाॽ मेःक्‍खिम् साभाङ्‌जाओ मे़उःत्तु मे़दारुसिआङ् खे़प्‍मोबा युक्‍नाहाॽ मे़धिम्‍सुरो॥ 11 कर हाङ्‌ङिन् तरे तुम्‍से़ सिगाङ् लाःसे़ल्‍ले़ खे़प्‍मो नुःबा तेःत् मे़न्‍जाङ्‌मनाबा मनाधिक् निःसुआङ् 12 सेःन्‍दोसु, ‘चुम्‍मे, खे़ने़ॽ आक्‍खेलॽरिक् मेःक्‍खिम् साभाङ्‌जाओ, मेःक्‍खिम्‍मो चाङ्‌मनाबा नुःबा तेःत् मे़ःन्‍ने के़लाःसे़बे?’ खे़न् मनाःल्‍ले़ थेआङ् पाःप्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ 13 हे़क्‍क्‍याङ् हाङ्‌ङिल्‍ले़ सेवारोबाहाॽ मे़त्तुसि, ‘कन् मनाःन् ते़म्‍से़म्‍मे़ॽआङ् कुलाङ् कुहुक्‍हाॽ इघेःक्‍खे़म्‍मे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् लाःक्‍कात् खादाम्‍मो लाप्‍फुःसे़म्‍मे़ॽओ॥ खे़प्‍मो हाःप्‍मान् नु साॽरिक् तुक्‍खेःल्‍ले़ हाबोॽ ये़ःङ्‌मान् पोःङ्‌लो॥’ 14 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ उःत्‍छिङ्‌मा के़घोःबाहाॽ यरिक् मे़वाॽ, कर सेःक्‍सिङ्‌मा के़घोःबाहाॽ कुभारक् मे़वाॽरो॥” 15 हे़क्‍क्‍याङ् फरिसिहाॽ सोरिक् मे़जुप्‍से़आङ् ये़सुःन् आक्‍खेलॽरिक् पाःन्‍नो थाःमाबे फाॽआङ् सुक्‍मा मे़हेःक्‍तुरो॥ 16 फरिसिहाॽरे़ खुनिॽ हुॽसाम्‍बाहाॽ हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽनु ये़सुरो मे़बाङ्‌घुसि॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् सेःन्‍मे़दोसु, “सिक्‍साम्‍बे, खे़ने़ॽग से़क्‍खा पाःन्‍लक् के़बाःप्‍पे़न्‌ आनिगे़ निःसुम्‍बे़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलाम्‍मिन् से़क्‍खाए के़हुॽरुसिरो॥ खे़ने़ॽ मनाहाॽरे़ खुनिॽ पाःन्‍नो के़म्‍बत्‍ने़न्, हे़क्‍क्‍याङ् मनाआङ्‌ के़न्‍छे़न्‍दुन्‍छिन्‌॥ 17 हे़क्‍केःल्‍ले़ कन्‌ पाःन्‍निन् आमे़त्ते़ॽरोमि पयम् हाङ् सिजरे़न् एःङ्‌याङ् हुङ्‌मा आनिॽ साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ आबिॽबि आम्‍बिने़न्बि?” 18 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ फे़न् निङ्‌वाॽइन्‌ निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् मे़त्तुसि, “खिनिॽ निङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पासे, थेआङ् अक्‍खेलॽरिक् इङ्‌गाॽ पाःन्‍नो ते़म्‍मा निङ्‌वाॽ के़इःत्तुम्‍बाबे? 19 एःङ्‌याङ् हुङ्‌मा के़बोःङ्‌बा रोमि याङ्‌इत्‍छिःन्‌ कत्‍ना फे़त्ते़म्‍मे़ॽ॥” खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽओ याङ्‌इत्‍छिःन्‌ मे़दारुआङ् 20 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “कप्‍मो हाःत्‍ले़ कुइत्‍छाप् नु कुबाःन्‍साप् पप्‍पे?” 21 खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “सिजरे़ल्‍ले़न्‌ पत्‍लो॥”हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “सिजरले़ कुबाःन्‍हाॽ सिजरे़न् पिरे़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुबाःन्‍हाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍ने पिरे़म्‍मे़ॽओ॥” 22 खे़ङ्‌हाॽरे़ कन् नोगप्‍पिन् मे़घे़प्‍सुआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ खे़प्‍मोए मे़ले़रुमे़धःआङ् मे़बेरो॥ 23 बा खे़न् ये़न्‍नो सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌मन् होःप्‌ लॽरिक् नसाःन् के़जोःक्‍पा सदुकिहाॽ ये़सुरो मे़द्‌ये़आङ् सेःन्‍मे़दोसु, 24 “सिक्‍साम्‍बे, मोसारे़ साम्‌योथिम्‍मो अक्‍खेलॽरिक् साप्‍तुआङ् पत्, ‘आत्तिल्‍ले़ कुम्‍भुॽइन् कुस्‍साः कुए मे़न्‌वाॽए सिःॽ, खे़ल्‍ले़ कुन्‍साॽरे़ मेमेदुमा कुन्‍ने़ॽद्रेःन्‍नु मेःक्‍खिम् चोःक्‍माए पोःङ्॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुम्‍भुॽरे़ कुलागि सागप्‍मा पोःङ्‌लो॥’ 25 आल्‍ल नुसि फुॽनुसाॽहाॽ मे़वये़॥ तुम्‍बाल्‍ले़ मेःक्‍खिम् चोगुआङ् कुस्‍साः कुए मे़न्‌वाॽए स्‍ये़, हे़क्‍क्‍याङ् कुमेःत्तिन्‍नु कुन्‍साॽरे़ मेःक्‍खिम् चोगु॥ 26 हे़क्‍केलॽरिक् सरुम्‍बा, याङ्‌सरुम्‍बा नु फोॽबा थारिक्‍ले़ खे़न् मेमेदुमान्‍नु मेःक्‍खिम् मे़जोगु, कर तुम्‍बान् हे़क्‍केए खुनिॽ सा-ए मे़न्‌वाॽए मे़स्‍ये़रो॥ 27 आल्‍ल कुनुप्‍मो खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन्‍नाङ् स्‍ये़रो॥ 28 आल्‍ल खे़ङ्‌हाॽ सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो मे़हिङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् आत्तिल्‍ले़ कुमेःत् पोःङ्‌बाबे? थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन्‍नु नुसि फुॽनुसाॽ के़रे़क्‍ले़ मेःक्‍खिम् मे़जोगुआङ् मे़वये़रो॥” 29 ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “खिनिॽग पिर्बेःम्‍बो के़ध्‍ये़ॽइआङ् के़वयिॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाःन् कुसिङ् मे़न्‍निःत्ते के़वयि, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिन्‍नाङ् कुसिङ् मे़न्‍निःत्ते के़वयिॽरो॥ 30 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो मे़हिङ्‌ङिल्‍ले़ग मनाहाॽ मेःक्‍खिम् मे़न्‍जोःक्‍ने़न्‍लो, कर खे़ङ्‌हाॽग साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा माङ्‌लाइङ्‌बा कुइसिःक्‍ने़ मे़बोःङ्‌लो॥ 31 कर सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌माल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुबान् मे़न्‍निःत्ते के़वयिॽबि? 32 ‘इङ्‌गाॽग अब्राहाम, इसहाक नु याकुबरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌आरो॥’ 33 खे़न् के़जुम्‍बा मनाहाॽरे़ कन् पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुल्‍ले़ कुनिसाम्‍मो खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो॥ 34 ये़सुरे़ सदुकिहाॽरे़ खुनिॽ मुराःन् सुबु पिरुसि के़लॽबा पाःन्‍निन् फरिसिहाॽरे़ मे़घे़प्‍सु हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌मे़दङ्‌सिङ्‌ङाङ् ये़सुरो मे़द्‌ये़रो॥ 35 खे़ङ्‌हाॽओ साम्‌योसाप्‍ला साॽरिक् के़ले़बाधिक्‍ले़ ये़सुःन् अक्‍खेलॽरिक् कुनिङ्‌वाॽ साॽरुर सेःन्‍लाप्‍तु, 36 “सिक्‍साम्‍बे, साम्‌योथिम्‍मो इःप्‍मा नाःप्‍माए के़बोःङ्‌बा के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा इङ्‌जाःङ्‌ङिन् आत्तिङ्‌ग?” 37 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “ ‘के़न्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् के़रे़क् के़सिक्‍लुङ्‌माल्‍ले़, के़रे़क् के़सक्‍मासाम्‍मिल्‍ले़, हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् के़निङ्‌वाॽइल्‍ले़ मिःम्‍जि मे़त्ते़ॽओ॥’ 38 कङ्‌ग थिक्‍सिगेःक्‍पा नु के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ के़ये़क्‍पा इङ्‌जाःङ्‌लो॥ 39 हे़क्‍केलॽरिक् निसिगेःक्‍पा के़ये़क्‍पा इङ्‌जाःङ्‌ङिङ्‌ग बा कन्‍लो, ‘आप्‍फेःक्‌ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍सिङ्‌बा कुइसिःक्‍के के़बाङ्‌भेॽसाबाहाॽआङ्‌ लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़से़ॽओ॥’ 40 के़रे़क् साम्‌योथिम् नु माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ निसाम्‍मिन् कन् ने़त्‍छि इङ्‌जाःङ्‌लाम् त्‍ये़बारो॥” 41 हे़क्‍क्‍याङ् फरिसिहाॽ थिक्‍दे़न्‍नो सोरिक् मे़जुप्‍से़आङ् मे़वये़ल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, 42 “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तरे़ कुयाःम्‍बेओ खिनिॽ थे के़इःत्तुम्‍बे? खुने़ॽ हाःत्‍ले़ कुस्‍साः फाॽआङ् खिनिॽ निङ्‌वाॽ के़इःत्तुम्‍बे?”खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “खुने़ॽग दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साःरो॥” 43 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो सेःन्‍दोसुसि, “हे़क्‍केने़ फाॽग्र सेसेमाङ्‌लाम् दाउदरे़ आक्‍खेलॽरिक् आदाङ्‌बे फाॽआङ्‌ मे़त्तुबाबे? थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम्‍मो पाःत्तु, 44 ‘यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आन्‍दाङ्‌बान् अक्‍खे मे़त्तु,के़निङ्‌मिहाॽ के़युक्‍को इङ्‌गाॽ मे़न्‍दाःत्‍छिङ्‌ङे थारिक्आजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् खे़ने़ॽ युङे़ॽओ॥’ 45 दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ए खुने़ॽ आदाङ्‌बे लॽरिक् मे़त्तुने़ फाॽग्र आक्‍खेलॽरिक् ख्रिस्‍ते़न्‌ दाउदरे़ कुस्‍साः पोःङ्‌बाबे?” 46 आत्तिन्‍हाॽरे़आङ्‌ पाःन्सुत्‍लाधिक् नोगप् पिमा मे़न्‍छुक्‍तुन्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ये़न्‍नाङ्‌धो आत्तिन्‍हाॽरे़आङ्‌ खुने़ॽ पाःन् सेःन्‍दोःमा आःन्‍छिङ्‌माआङ्‌ मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥

मत्ति 23

1 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़प्‍मो के़जुम्‍बा मनाहाॽ नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, 2 “साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु फरिसिहाॽरे़ मोसारे़ साप्‍तुबा साम्‌योथिम्‍मिन्‌ पोधक्‍मा युक् मे़गत्तुॽ॥ 3 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ के़म्‍मे़त्ति के़म्‍हुॽरिबा पाःन्‍निन् खिनिॽ इःप्‍मा नाःप्‍मा पोःङ्, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़जोगुबा हे़क्‍के मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़बाःत्तुबा पाःन्‍हाॽ कुइसिःक्‍ग आबाङेआङ् मे़न्‍जोगुन्‍लो॥ 4 खे़ङ्‌हाॽरे़ग के़लिःप्‍पा कक्‌ हे़क्‍तङ्‌बा के़साक्‍पा थिम्‍हाॽ मे़जोगुआङ् मनाहाॽ मे़गुःत्तुसिॽ, कर कक् याङ्‌याङ् लॽर फाॽआङ् आबाङे हुक्‍चोधिक्‍किल्‍ले़आङ् मे़न्‍छुस्‍सुन्‍लो॥ 5 खे़ङ्‌हाॽरे़ग नुःबा पाःन्‍हाॽ मनाहाॽ ओसेःन्‍धाक्‍मासि फाॽआङ्‌लक् मे़जोगुरो–खे़ङ्‌हाॽरे़ साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ् साप्‍मा याक्‍मनाबा माक्‍पे़न्‍छाप्‍हाॽ यम्‍ब्‌ यम्‍बा 6 खे़ङ्‌हाॽ साभाङ्‌जा नु यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मोबा तुम्‍म्‍याङ्‌हाङ् युक्‍नाहाॽओ युङ्‌मा खुनिॽ सिराॽ थाङ्‌लो॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् पाङ्‌जुम्‍मो मनाहाॽरे़ सेवा मे़मे़त्तुसिबा नु सिक्‍साम्‍बे लॽरिक् मे़मे़त्तुसिबा खुनिॽ सिराॽ थाङ्‌लो॥ 8 कर खिनिॽग आत्तिन्‍हाॽरे़आङ्‌ सिक्‍साम्‍बे लॽरिक् के़मे़म्‍मे़त्तिन्‍लरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽग थिक्‍लक् सिक्‍साम्‍बान् के़गत्तुम्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ के़रे़क्‍क फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽ हे़क्‍केनिङ्‌लो॥ 9 इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो ‘पाःए’ लॽरिक् वेॽ आत्तिन्‍हाॽआङ् मे़मे़त्ते़म्‍सिम्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽग थिक्‍लक् निङ्‌वाॽफुपाः के़गत्तुम्‍लो, खुने़ॽग साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो वाॽरो॥ 10 आत्तिन्‍हाॽरे़आङ्‌ ‘सिक्‍साम्‍बे’ लॽरिक् के़मे़म्‍मे़त्तिन्‍लरो थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽग थिक्‍लक् सिक्‍साम्‍बान् के़गत्तुम्‍लो, खुने़ॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तरो॥ 11 खिनिॽ लुम्‍मो के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ के़ये़क्‍पा मनाःन् हाराॽ खे़न् खिनिॽ सेवारोबा पोःङ्‌मा पोःङ्‌लो॥ 12 आत्तिल्‍ले़ यम्‍बा ले़ङ्‌सिङ्‌मा कोःत्तुॽ, खे़ङ्‌ग चुक्‍सा पोःङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन् चुक्‍सा ले़ङ्‌सिङ् खे़ङ्‌ग यम्‍बा पोःङ्‌लो॥ 13 खिनिॽ कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पा साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु फरिसिसे, के़जिःत्ति के़स्‍ये़ॽइरो! साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुलाम्‍मिन् वेॽ मनाहाॽरे़ लागि के़साक्‍तुम्‍माङ् के़वयिॽरो, हे़क्‍क्‍याङ् आबाङेआङ् खे़प्‍मो खिनिॽ के़न्‍लासिन् हे़क्‍क्‍याङ् लाःप्‍मा के़गोःप्‍पा वेॽ मनाहाॽआङ् लाःप्‍मा के़म्‍बाङ्‌घुम्‍सिम्‍मिन्‍लो॥ 14 ((खिनिॽ कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पा साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु फरिसिसे, के़जिःत्ति के़स्‍ये़ॽइरो! खिनिॽग मेमेदुमाहाॽ इङ्‌गे़ले़क्‍तुम्‍सिम्‍माङ्‌ खुनिॽ हिम्‍धाःङ्‌हाॽ के़नाप्‍तुम्‍सिम्‌, कर नुःबा ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌मारे़ लागि केःम्‍ब्‌ केःम्‍बा तुवा के़जोगुम्॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ खुम्‍दिङ्‌ङिङ्‌ग से़क्‍खासाङ् साॽरिक् किप्‍मा के़घुःबा पोःङ्‌लो॥)) 15 खिनिॽ कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पा साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु फरिसिसे, के़जिःत्ति के़स्‍ये़ॽइरो! खिनिॽग थिक् मनाःन् यहुदि साम्‌योओ ताःप्‍मा फाॽआङ् लाजेॽ नु वाहङ् खाराक् लाम्‍दिःक् के़जोगिरो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाःन् यहुदि साम्‌योओ के़दाःरुम्‍माङ्‌ग खे़न् खिनिॽनुःल्‍ले़आङ् साॽरिक् खे़मायङ्‌सङ्‌ङो खुम्‍दिङ् के़घोःबा के़जोगुम्‍लो॥ 16 खिनिॽ मिक्‍फःम्‍बा लाम्‍लोःबासे, के़जिःत्ति के़स्‍ये़ॽइरो! आत्तिन्‌ माङ्‌हिम्‍मिल्‍ले़ कुमिङ्‌ङो माङ्‌हे़क्‍सिङ् खे़ङ्‌ग थेआङ् मे़ःन्‍लो, कर आत्तिन्‌ माङ्‌हिम्‍मोबा साम्‍म्‍याङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिङ्‌ङो माङ्‌हे़क्‍सिङ् खे़न् कुबाःन्‍निल्‍ले़ खेःङ्‌सिङ्‌लो लॽरिक् खिनिॽ के़बाःत्तुम्॥ 17 खिनिॽ मिक्‍फःम्‍बा अदङ्‌से! साम्‍म्‍याङ्‌ङिन् यम्‍बाबि साम्‍म्‍याङ्‌ङिन् सेसे के़जोःक्‍पा माङ्‌हिम्‍मिन् यम्‍बाबि? 18 खिनिॽ अक्‍खेलॽरिक्‍काङ् के़बाःत्तुम्, ‘आत्तिन्‌ ले़त्तिङ्‌ तोःम्‍मादे़न्‍निल्‍ले़न् माङ्‌हे़क्‍सिङ् खे़न् थेआङ् मे़ःन्‍लो, कर आत्तिन्‌ ले़त्तिङ्‌ तोःम्‍मादे़न्‍नोबा चोफाॽले़न् माङ्‌हे़क्‍सिङ् खे़न् कुबाःन्‍निल्‍ले़ खेःङ्‌सिङ्‌लो॥’ 19 खिनिॽ मिक्‍फःम्‍बा मनासे, चोफाॽइन् यम्‍बा बि चोफाॽइन् सेसे के़जोःक्‍पा ले़त्तिङ्‌ तोःम्‍मादे़न्‍निन् यम्‍बाबि? 20 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आत्तिन्‌ ले़त्तिङ्‌ तोःम्‍मादे़न्‍निल्‍ले़न् माङ्‌हे़क्‍सिङ् खे़न्‌ खे़प्‍मो के़रे़क् के़ने़बाल्‍ले़न्‍नाङ् माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌लो॥ 21 हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन्‌ माङ्‌हिम्‍मिल्‍ले़न् माङ्‌हे़क्‍सिङ् खे़ङ्‌ग खे़प्‍मो के़वाॽबाल्‍ले़न्‍नाङ् माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌लो॥ 22 आत्तिन्‌ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङिल्‍ले़न् माङ्‌हे़क्‍सिङ् खे़ङ्‌ग निङ्‌वाॽफु युक्‍ना नु खे़प्‍मो के़युङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़न्‍नाङ् माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌लो॥ 23 खिनिॽ कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पा साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु फरिसिसे, के़जिःत्ति के़स्‍ये़ॽइरो! खिनिॽ इक्‍ताप्‍पोलाम् नाम्‍सुना, सःप्‍फा नु हिम्‍चे़म्‍भे़न् हे़क्‍तङ्‌बा मारुक्‍हाॽरे़न्‍नाङ् थिबोःङ्‌लक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् के़बिरुम्, कर नुःरिक्‍काङ् खासे़न् के़न्‍जोगुम्‍सिम्‍मिन्, वेॽ मनाहाॽ लुङ्‌माॽ के़न्‍दुक्‍तुम्‍सिम्‍मिन्‌, हे़क्‍क्‍याङ् नसाःन् के़न्‍जोगुम्‍मिन्‍लो॥ कन् नाःप्‍माए के़बोःङ्‌बा साम्‌योथिम्‍बा पाःन्‍हाॽ के़न्‍नाःत्तुम्‍मिन्‍लो॥ खिनिॽग थिबोःङ्‌लक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् के़बिरुम्‍मिल्‍ले़ कन् नुःरिक्‍काङ् खासे़न् चोःक्‍मा, वेॽ मनाहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍मासि नु नसाःन् चोःक्‍मा के़लॽबा साम्‌योथिम्‍मोबा नाःप्‍माए के़बोःङ्‌बा पाःन्‍हाॽआङ् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ 24 खिनिॽ मिक्‍फःम्‍बा लाम्‍लोःबासे, खिनिॽ सिक्‍चाहाॽ के़साःक्‍तुम् के़लःत्तुम्‍सिम्, कर उमेःन् के़लरुम्‍लो॥ 25 खिनिॽ कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पा साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु फरिसिसे, के़जिःत्ति के़स्‍ये़ॽइरो! खिनिॽग खोर्याःन् नु चे़त्‍थ्‍याःन्‌ लाःक्‍कात्‍लक् वागे़हप्‍तुम्, कर सिगाङ्‌ग इङ्‌गाॽरक् चाङ् थुङुङ् के़लॽबा निङ्‌वाॽ चोःक्‍मान्‌ नु मनाहाॽ के़नाप्‍तुम् के़दाःरुम्‍सिबा पाःन्‍हाॽरे़ के़दिम्‍सिआङ्‌ के़वयिॽरो॥ 26 मिक्‍फःम्‍बा फरिसिसे, के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगि खोर्याःन् कुसिगाङ् वाहप्‍ते़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍केलॽरिक् लाःक्‍कात्ताङ् सेसे पोःङ्‌लो॥ 27 खिनिॽ कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पा साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु फरिसिसे, के़जिःत्ति के़स्‍ये़ॽइरो! खिनिॽग चुनि खाम्‍मिल्‍ले़ ले़ङ्‌मनाबा इःप्‍पुङ् कुइसिःक् के़जोगिॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् ओमे़प्‍माल्‍ले़ लाःक्‍कात्‍लाम् नुःबा थाःप्‍साङ् सिगाङ्‌ग के़सिःबा मनाःल्‍ले़ कुये़प् नु के़जिःम्‍बा पाःन्‍निल्‍ले़ कुधिम् चोःक्‍लो॥ 28 हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽ मनाहाॽनु लाःक्‍कात्‍लाम् साम्‌योनिबा के़धाबिसाङ् सिगाङ्‌ग निङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पा नु ताप्‍फे़ःम्‍बा के़जोगिॽरो॥ 29 खिनिॽ कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पा साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु फरिसिसे, के़जिःत्ति के़स्‍ये़ॽइरो! खिनिॽ सुधे़बा ताक्‍थे़बाहाॽरे़ मे़से़रुसिबा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ इप्‍पुङ्‌ङिन् के़जोगुम्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़लुःन्‍दुसिबा साम्‌योनिबा मनाहाॽरे़ खुनिॽ इप्‍पुङ्‌ङिन् के़साःक्‍तुम् के़जोगुम्‍लो॥ 30 हे़क्‍क्‍याङ् के़बाःत्तुम्, ‘आनिगे़ सुधे़बा ताक्‍थे़बाहाॽरे़ खुनिॽ ये़म्‍मो आनिगे़ वयिगे़ल्‍ले़ग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ से़प्‍मासि चुम् मे़मे़त्तुम्‍सिम्‍बे़म्‍बा वये़रो॥’ 31 हे़क्‍केलॽरिक् के़बाःत्तुम्‍मिल्‍ले़ खिनिॽ आबाङे आनिगे़ग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ के़से़प्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ थाःक्‍मे़न्‍छाॽसिगे़ फाॽआङ् तोःन्‍दि के़बिरुम्‍लो॥ 32 हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽ थाःक्‍थे़बाहाॽरे़ मे़हेःक्‍तुबा लायोःन् खिनिॽ के़त्ते़म्‌ सुरे़म्‍मे़ॽओ! 33 असेःक्‍पासे, खिनिॽ ताङ्‌बु असेःक्‍किल्‍ले़ कुस्‍साःसे, आक्‍खेलॽरिक् खे़मायङ्‌सङ्‌ङोबा खुम्‍दिङ्‌लाम् के़बिन्‍दिबाबे? 34 हे़क्‍केःल्‍ले़ नुःरिक्‍काङ् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ, ताःन्‍दि खिनिॽओ इङ्‌गाॽ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ, सिक्‍कुम्‍साबा मनाहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ पाङ्‌घुङ्‌सिङ्‌लो॥ खे़ङ्‌हाॽओ कुभा खिनिॽ के़से़रुम्‍सिम्, कुभा सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् के़भोःन्‍दुम्‍सिम्, हे़क्‍क्‍याङ् कुभाग यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो ते़ःम्‍भुक् के़याक्‍तुम्‍सिम्‍माङ् ये़क्‌यक् थप्‍मा निङ्‌घुम् के़मे़त्तुम्‍सिम्‍लो॥ 35 हे़क्‍केलॽरिक् कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो मे़से़रुसिबा के़रे़क् साम्‌योनिबा मनाहाॽ हाबिले़न्‍नाङ्‌धो माङ्‌हिम् नु ले़त्तिङ्‌ तोःम्‍मादे़न् लुम्‍मो के़से़रुम्‍बा बेरेक्‍याहले़ कुस्‍साः जकरिया थारिक्‍पा खुनिॽ माक्‍खिॽइल्‍ले़ खिनिॽ के़दे़त्तिरो॥ 36 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, कन् के़रे़क् पाःन्‍निल्‍ले़न्‌ आप्‍तिक्‍किन् कन् ये़म्‍मोबा मनाहाॽ सम्‍दाङ् थाःरो॥” 37 “यरुसले़म्‍मोबा मनासे, यरुसले़म्‍मोबा मनासे, खिनिॽग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ के़से़रुम्‍सिम्, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽओ पाङ्‌घुसिबा इङ्‌साबाहाॽ लुङ्‌ङिल्‍ले़ के़बःत्तुम्‍सिम्‍लो॥ आक्‍खे़न् ले़ङ् खिनिॽ मुॽइदाङ्‌साहाॽ वामाःप्‍माल्‍ले़ वाज्‍याःक्‍हाॽ कुप्‍तुसिबा कुइसिःक् खिनिॽ साःहाॽ सुम्‍मासि निङ्‌वाॽ चोगुङ्, कर खिनिॽ के़न्‍दे़न्‍दिन्‍लो॥ 38 ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽओ, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ हिम्‍मिन् 39 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, ‘दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमिङ्‌ङो के़दाःबान् मुॽइसाबारो’

मत्ति 24

1 ये़सुःन् माङ्‌हिम्‍मोलाम् पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ माङ्‌हिम्‍मिल्‍ले़न् नुःब्‌ नुःबा हिम्‍हाॽ खुने़ॽ ओसेःन्‍धाक्‍मा फाॽआङ् कुबेसाङ् मे़द्‌ये़॥ 2 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “कन् के़निःसुम्‍बा हिम्‍हाॽरे़ कुयाःम्‍बेओ से़क्‍खा पाःन् मे़त्‍निङ्, थिक् लुङ्‌सम्‍दाङ् वेॽ लुङ्‌धिक्‍काङ् मे़न्‍ने़ए थारिक् कङ्‌हाॽ के़रे़क् मे़यः मे़बेःक्‍लो॥” 3 याङ्‌सि ये़सुःन् जैतुन कोःक्‍माओ वये़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् स्‍वाःत्ताङ् सेःन्‍मे़दोसु, “दाङ्‌बे, कन् पाःन्‍हाॽ आप्‍फाल्‍ले़ पोःङ्‌बाबे? खे़ने़ॽ के़युःमा ये़म्‍मिन् नु कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा ये़म्‍मिल्‍ले़ कुनुप्‍मा मिक्‍सेःन्‍निन् आमे़त्ते़ॽओ॥” 4 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ, आत्तिल्‍ले़आङ् खिनिॽ इङ्‌गे़न्‍ले़क्‍तिन्‍लरो, 5 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ यरिक् मनाहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌ इङ्‌गाॽएरो लॽरिक् मे़बाःत्तुर इङ्‌गाॽ आमिङ्‌ङो मे़दारो, हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् मनाहाॽ इङ्‌मे़ले़क्‍तुसिॽरो॥ 6 खिनिॽग थङ् नु थङ्‌हाॽरे़न् हयङ्‌किल्‍लिङ्‌हाॽ के़घे़प्‍सुम्, कर खिनिॽ निङ्‌वाॽ मे़मये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ कङ्‌हाॽग पोःङ्‌माए पोःङ्, कर बा खे़न् ये़म्‍मोएग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ कुनुप्‍मान् मे़दाने़न्‍लो॥ 7 मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ नु लाजेॽहाॽ लुम्‍मो थङ् पोःक्, यरिक् ते़न्‍नो यम्‍बा साक् पोःक् हे़क्‍क्‍याङ् लुप्‍लि थाङ्‌लो॥ 8 कङ्‌ग के़दाःबार के़बप्‍पा किप्‍मा के़घुःबा तुक्‍खेहाॽरे़ कुहेःक्‍सिङ्‌मारक्‍लो॥ 9 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽग मनाहाॽरे़ के़म्‍दे़म्‍सिआङ् तुक्‍खे के़म्‍जाःत्तिॽ, हे़क्‍क्‍याङ् के़म्‍से़रिॽरो॥ खिनिॽ याप्‍मि नसाःन् के़जोगिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ के़रे़क् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽरे़ के़म्‍जिःत्तिॽरो॥ 10 खे़न् ये़म्‍मो यरिक् मनाहाॽ नसाःन्‍लाम् मे़नुःङ्‌ङाङ्‌ इङ्‌मे़ले़क्‍सिङ्‌ङाङ् मे़जिःत्‍छिङ्‌लो॥ 11 हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌ले़क्‍पा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ मे़लःन् मे़दाआङ् यरिक् मनाहाॽ इङ्‌मे़ले़क्‍तुसिॽरो॥ 12 ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन्‍हाॽ पोःर पेःक्‍पाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ यरिक् मनाहाॽरे़ से़क्‍खा निङ्‌वाॽओनु लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌मा मे़ले़रुरो॥ 13 कर आत्तिल्‍ले़ कुनुप्‍मो थारिक् थरुॽ, खे़ल्‍ले़ए से़न्‍लप् खोःसुॽरो॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽरे़ मे़घे़प्‍सुर फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍ले़न् सुनाइङ्‌ङिन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍को खाराक् इङ्‌भोःॽ, हे़क्‍क्‍याङ् कुनुप्‍मान् ताःरो॥ 15 माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा दानिएलरे़ पाःत्तुबा सिक्‍के़ले़ःङ्‌बान् माङ्‌हिम्‍मोबा सेसे दे़न्‍नो ये़प्‍पा के़निःसुम्‍लो॥” 16 “खे़न् ये़म्‍मो यहुदियाबा मनाहाॽ कोःक्‍मा फाङ्‌जङ् हे़ङ्‌घाःत्ति मे़घे़त्‍छिङ् मे़बेःक्‍लरो॥ 17 खे़न् ये़म्‍मो हिम् सम्‍दाङ् के़वाॽबा मनाःन् चिगःक्‌वा लाःसे़ हिम् सिगाङ् मे़लाःत्‍ने़न्‍ल॥ 18 प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍पो के़वाॽबान् हाराॽ कुसुङ्‌घेःक्‌वा लाःसे़ कुहिम्‍मो मे़नुःङ्‌ने़न्‌ मे़बेःक्‍ने़न्‍लरो॥ 19 कन् ये़म्‍मिङ्‌ग मे़न्‍छुक्‍मा नु सावामाहाॽरे़ लागि आक्‍खे़न् किप्‍मा के़घुःबा पोःङ्‌ङि! 20 चुङ्‌वाःम्‍मा ये़म्‍मो नु नाःम्‍सिङ्‌ ये़न्‍नो खिनिॽ खे़त्‍छिङ्‌मा मे़बोःङ्‌ने़न्‍ल फाॽआङ् तुवा चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ 21 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् ये़म्‍मो अक्‍तङ्‌बा किप्‍मा के़घुःबा तुक्‍खेःन् ताःरो॥ अक्‍तङ्‌बा तुक्‍खेःङ्‌ग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् नावागे़न् चइःत् ने़स्‍से़आङ्धो आल्‍लो थारिक् मे़म्‍बोःङ्‌ङे वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् ताःन्‍दि याम्‍मो आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥ 22 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् ये़न्‍हाॽ ताङ्‌सा मे़जोगुन्‍निल्‍ले़ग आत्तिन् मनाहाॽआङ् हिङ्‌मा मे़न्‍छुक्‍ते़न्‍बारो॥ कर खुने़ॽ सेगुसिबाहाॽ मे़हिङ्‌ल फाॽआङ् खे़न् ये़न्‍हाॽ ताङ्‌सा पोःक्‍खे़बारो॥ 23 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ये़म्‍मो मनाहाॽरे़ ‘ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌ कप्‍मो वाॽ’ इग्र ‘खुने़ॽ खे़प्‍मो वाॽ’ लॽरिक् मे़बाःत्तुर मे़दाःल्‍ले़ नसाःन् मे़जोगे़म्‍सिम्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 24 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌ले़क्‍पा ख्रिस्‍तहाॽ नु इङ्‌ले़क्‍पा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ मे़लःन् मे़दाआङ् पयम् यम्‍बा मिक्‍सेःन् नु निङ्‌वाॽ के़माबा पाःन्‍हाॽ मे़जोगुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेगुसिबा मनाहाॽआङ् खुनिॽ सुक्‍सुक् इङ्‌मे़ले़क्‍तुसिॽरो॥ 25 ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, कन् पाःन्‍हाॽ पोःङ्‌मानुःल्‍ले़ तगिए खिनिॽ मे़त्‍निङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 26 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मनाहाॽरे़ ‘ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, ख्रिस्‍ते़ङ्‌ग ये़ःङ्‌घादे़न्‍नो वाॽ’ के़म्‍मे़त्तिग्र, ओमे़त्‍छे़ खे़प्‍मो मे़बेगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, इग्र ‘ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, खुने़ॽ कप्‍मो सिगाङ्‌बा याक्‍फाङ्‌ङो वाॽ’ के़म्‍मे़त्तिसाङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ पाःन्‍निन् नसाःन् मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 27 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ कुयुःमाङ्‌ग साःम्‍भे ले़क्‍किल्‍ले़ के़रे़क् ताङ्‌साक्‍पे़न्‌ थोॽरुबा कुइसिःक्‍के पोःङ्‌लो॥ 28 आत्तो सिनुःन् ने़ॽ, खे़प्‍मोए किदाबाहाॽआङ् मे़जुम्‍लो॥” 29 “खे़न् किप्‍मा के़घुःबा तुक्‍खेःन् एगाङ् खिमो‘नाम्‍मिन् खामाक्‍लो,लाबाल्‍ले़ ओःत्ति मे़बिरुन्‍लो,ताङ्‌साक्‍पोबा खेःम्‍सिक्‍पाहाॽ मक्मे़धाःरो,हे़क्‍क्‍याङ् ताङ्‌साक्‍पोबा मुक्‍साम्‍हाॽ मे़यङ्‌लो॥’ 30 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ये़म्‍मो ताङ्‌साक्‍पो मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ कुयुःमाल्‍ले़न् मिक्‍सेःन्‍निन् थाःप्‍पाङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा के़रे़क् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ मेरिङ् मे़धक्‍लो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़न्‍छाम्‍साःन् ताङ्‌साक्‍पो मुक्‍साम् हे़क्‍क्‍याङ् पयम् मिमिदिङ्‌ङिन्‍नु खाप्‍मिःत्तो युःर पप्‍पा मे़निःसुॽरो॥ 31 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ सेगुसिबा मनाहाॽ सुम्‍से़ के़रे़क् पिसाङ्‌लाम् ताङ्‌साक्‍पाल्‍ले़ खोःप्‍तुबा नु इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ ताःक्‍तुबाओ थुत्तुरिःप्‍पाल्‍ले़न् पयम् इक्‍लानु कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो पाङ्‌घु युःसुसिॽरो॥” 32 “आल्‍ल पःत्‍छेॽबुङ्‌मोलाम् कन् पाःन्‍निन् कुसिङ् निःत्ते़म्‍मे़ॽओ, खे़ल्‍ले़ कुबोराःक्‍हाॽलाम्‍बा कुसङ् कुनःक्‍हाॽ लःम्‍मा हेःक्‍किल्‍ले़ हाङ्‌वाःम्‍मा ये़म्‍मिन् निःत्ताङ् त्‍ये़रो फाॽआङ् कुसिङ्‌ के़निःत्तुम्॥ 33 हे़क्‍केलॽरिक्‍के इङ्‌गाॽ पाःत्तुङ्‌बा कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ के़त्‍ल पेःक्‍पा के़निःसुम्‍मिल्‍ले़ मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ कुयुःमान् निःत्ताङ्‌ङे वाॽ फाॽआङ् कुसिङ्‌ के़निःत्तुम्‍लो॥ 34 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ मे़म्‍बोःङ्‌ङे थारिक् कन् मे़न्‍छाम् थाःक्‍हाॽ मे़न्‍छिःने़न्॥ 35 ताङ्‌साक्‍पे़न्‌ नु खाम्‍बेःक्‍मान् ले़क्‍काङ् पेःक्, कर इङ्‌गाॽ आबाःन्‍जाक्‍हाॽ आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़ले़क्‍ने़न् मे़बेःक्‍ने़न्‍लो॥” 36 “आल्‍ल खे़न् ये़म् नु ये़न्‍हाॽ आप्‍फाल्‍ले़ पोःङ् फाॽआङ् आत्तिल्‍ले़आङ् मे़निःसुन्॥ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा माङ्‌लाइङ्‌बा नु निङ्‌वाॽफुसाःल्‍ले़आङ् मे़निःसुन्‍लो, कर पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़रक् निःसुॽरो॥ 37 हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छाम्‍साःन् नुःङ् युःल्‍ले़ नुहारे़ कुये़म् हे़क्‍केए पोःङ्‌लो॥ 38 नुहाःन्‌ वालाधाओ लाःसे़बा ये़म्‍मो थारिक्‍के मनाहाॽ मे़जर मे़धुङुर हे़क्‍क्‍याङ् मेःक्‍खिम् मे़जोगुर मे़वये़॥ 39 हे़क्‍क्‍याङ् वादोःक्‍मा थाङे़आङ् निःम्‍मा सिःमानुःल्‍ले़ तगि थे पोःङ् के़लॽबान् खे़ङ्‌हाॽरे़ थेआङ् निङ्‌वाॽ मे़ङ्‌गत्तुन्‍लो॥ बा हे़क्‍केलॽरिक्‍के मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ कुयुःमान्‍नाङ् पोःङ्‌लो॥ 40 खे़न् ये़म्‍मो ने़प्‍फु मनाहाॽ प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍पो याःम्‍बक् चोःक्‍सुर याक्‍सिल्‍ले़ थिक्‍किन् तेॽ, वेॽस्‍मान् वाॽ लाःत्‍लो॥ 41 हे़क्‍क्‍याङ् ने़प्‍फु मे़न्‍छुमाहाॽ लुङ्‌सुम्‍मो याॽ युःत्‍नु युङ्‌सिल्‍ले़ थिक्‍किन् तेॽ, वेॽस्‍मान् युङ्‌ लाःत्‍लो॥ 42 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽआङ् आप्‍फाल्‍ले़साङ् यारिप् पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ दाङ्‌बान् आप्‍फाल्‍ले़ युःबे के़लॽबान् खिनिॽ निङ्‌वाॽ के़ङ्‌गत्तुम्‍मिन्‍लो॥ 43 हिम्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ खुःन्‍द्रिक्‍पे़न् आत्तिन् ये़म्‍मो ताः के़लॽबान् निङ्‌वाॽ खोःसुने़ फाॽग्र खे़ल्‍ले़ मे़न्‍इम्‍मे हिम्‍मिन् कोसुआङ् खे़न् खुःन्‍द्रिक्‍पे़न् खुःप्‍मा मे़बाङ्‌घुन् के़लॽबा पाःन्‍निन् कुसिङ् निःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 44 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽआङ् आप्‍फाल्‍ले़साङ् यारिप् वये़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मे़न्‍छाम्‍साःन् युः फाॽआङ् मे़न्‍इःत्ते के़वयिल्‍ले़ खुने़ॽ युःरो॥” 45 “आत्तिन् सेवारोबान् नसाःन्‍साबा नु सिक्‍कुम्‍साबा चोःक्, खे़न्‍निन् हिम्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ कुहिम्‍धाःङ्‌हाॽ ओमे़प्‍मा युक् पिरुआङ् खे़ल्‍ले़ वेॽ सेवारोबाहाॽ ये़म्‌ये़म्‍मो चामा-थुङ्‌मा पिरुसिॽरो॥ 46 खे़न् हिम्‍दाङ्‌बान् नुःङ् ताःल्‍ले़ खे़न् सेवारोबाल्‍ले़ बा हे़क्‍केए चोगुर वाॽबा तुमुने़ फाॽग्र खे़न् थुम्‍घो पिरुॽरो॥ 47 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, खे़न् हिम्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़न् सेवारोबान् के़रे़क् कुयाङ्‌साकुन्‍धे सम्‍दाङ् युक् पिरुॽरो॥ 48 कर खे़न् ताक्‍के़भे़ॽबा सेवारोबाल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽबो आन्‍दाङ्‌बान् माःङ्‌घा पेआङ् वाॽ, 49 हारा मे़दाने़न् लॽआङ् कुन्‍जुम् सेवारोबाहाॽ हिप्‍तुसिआङ् थिःमसाङ्‌हाॽनु चामा-थुङ्‌मा हेःक्‍तुॽने़ फाॽग्र 50 खे़ल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बान् ताः लॽरिक् निङ्‌वाॽ मे़इःत्तुन्‍बा ये़म्‍मो कुन्‍दाङ्‌बान् ताःरो॥ 51 हे़क्‍क्‍याङ् कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़न् साॽरिक् ते़ःम्‍भुक् याक्‍तुआङ् कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पाहाॽनु सोरिक् खुम्‍दिङ् पिरुॽरो॥ खे़प्‍मोग हाःप्‍मान् नु साॽरिक् तुक्‍खेःल्‍ले़ हाबोॽ ये़ःङ्‌मान् पोःङ्‌लो॥”

मत्ति 25

1 ये़सुरे़ याम्‍मो पाःत्तु, “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग अक्‍तङ्‌बा चोःक्–ते़न्‍धाम्‍गे़न् मेःक्‍खिम्‍ले़न्‌ नालिसाङ्‌ङिन् लाम्‍लक्‍से़ सेमि के़बङ्‌माआङ् के़बेःक्‍मा थिबोःङ् सिसागे़न्‌ मे़न्‍छियाॽहाॽ मे़वये़॥ 2 खे़ङ्‌हाॽओ ङासि कुनिसिःक् के़होःप्‍मा नु ङासि सिक्‍कुम्‍सामा मे़न्‍छियाॽहाॽ मे़वये़रो॥ 3 खे़न् कुनिसिःक् के़होःप्‍मा मे़न्‍छियाॽहाॽरे़ सेमिःङ्‌ग मे़देॽरु कर निःङ्‌गेःन् मे़न्‌याङ्‌सिङ्‌ङिन्‍लो॥ 4 कर खे़न् ङासि सिक्‍कुम्‍सामा मे़न्‍छियाॽहाॽरे़ग सेमिःन् नु निःङ्‌गेःन् कार्‍योमाहाॽओ मे़याङ्‌सिङ्‌लो॥ 5 हे़क्‍क्‍याङ् ते़न्‍धाम्‍गे़न् मेःक्‍खिम्‍ले़न्‌ नालिसाङ्‌ङिन् सुःसे़आङ् हारा मे़द्‌ये़ने़न्‍निल्‍ले़ग खे़ङ्‌हाॽ इत्‍थोॽवा लोःमा मे़हेःक्‍ते़आङ् मे़इप्‍से़रो॥ 6 से़त्‍लुम्‍भक्‍ते़ल्‍ले़ ते़न्‍धाम्‍गे़न् नालिसाङ्‌ङिन् खा त्‍ये़रो, कुदुम्‍से़ लःन्‍दे़म्‍मे़ॽओ लॽरिक् पाःप्‍मनाबा इक्‍लाःन् मे़घे़प्‍सु, 7 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् सिसागे़न् मे़न्‍छियाॽहाॽ मे़बोगे़आङ् खुनिॽ सेमिःन् मे़हाःन्‍दुरो॥ 8 खे़न् कुनिसिःक् के़होःप्‍माहाॽरे़ सिक्‍कुम्‍सामा मे़न्‍छियाॽहाॽ मे़मे़त्तुसि, ‘आनिगे़आङ् कुभा निःङ्‌गेॽ आबिरे़ॽना, आनिगे़ सेमिःङ्‌ग सिःमा इःत्ते़रो॥’ 9 खे़न् सिक्‍कुम्‍सामा मे़न्‍छियाॽहाॽरे़ नोगप् मे़बिरुसि, ‘मे़ःन्‍लो, आनिॽ के़रे़क् के़दे़क्‍पा निःङ्‌गेॽग मे़गत्तुम्‍बे़न्‍लो॥ निःङ्‌गेॽ के़सङ्‌बाहाॽरो खिनिॽ पेगे़म्‍मे़ॽआङ् इङे़म्‍मे़ॽओ॥’ 10 कर खे़ङ्‌हाॽ निःङ्‌गेॽ इङ्‌से़ मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ए ते़न्‍धाम्‍गे़न् मेःक्‍खिम्‌रे़ नालिसाङ्‌ङिन् के़रे़ त्‍ये़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् यारिप् के़बोःङ्‌मा सिसागे़न् मे़न्‍छियाॽहाॽ खुने़ॽनु मेःक्‍खिम् साभाङ्‌जाओ मे़लाःसे़आङ् लाम्‍धेःप्‍पे़न्‌ सुबे़रो॥ 11 याङ्‌सि खे़न् कुनिसिःक् के़होःप्‍मा सिसागे़न् मे़न्‍छियाॽहाॽ मे़गे़रे़ मे़द्‌ये़आङ् अक्‍खेलॽरिक् मे़अःक्‍ते़, ‘दाङ्‌बे, दाङ्‌बे, आनिगे़ लागिआङ् लाम्‍धेःप्‍पे़न्‌ हन्‍दे़ आबिरे़ॽना!’ 12 कर खे़न् नालिसाङ्‌ङिल्‍ले़ नोगप् पिरुसि, ‘इङ्‌गाॽ से़क्‍खासाङ् कुसिङ् मे़निःत्‍निङ्‌ङिन्‍लो॥’ 13 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ सिङ्‌सिङ् ये़क्‌ये़क्‍काङ्‌ यारिप् वये़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आयुःमा ये़म्‍मिन् के़न्‍निःसुम्‍मिन्‍लो॥” 14 ये़सुरे़ याम्‍मो मे़त्तुसि, “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग अक्‍तङ्‌बा चोःक्–माःङ्‌घा लाम्‍दिःक्‍को के़बेःक्‍पार के़बप्‍पा मनाधिक् वये़॥ खे़ल्‍ले़ कुसेवारोबाहाॽ उःत्तुसिआङ् कुयाङ्‌ङिन् फोःमा फाॽआङ् पिरुसिरो॥ 15 खे़ल्‍ले़ थिक्‍किन् हे़न्‍छिङ् ङासि 16 खे़न् हे़न्‍छिङ् ङासि साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छि के़घोःबा सेवारोबान् खिमो पेआङ् खे़न् याङ्‌ङिन् के़ःसुआङ् वेॽ हे़न्‍छिङ् ङासि साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छि थगुरो॥ 17 हे़क्‍केलॽरिक्‍के हे़न्‍छिङ् ने़त्‍छि साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छि के़घोबे़ल्‍ले़आङ् वेॽ हे़न्‍छिङ् ने़त्‍छि साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छि थगु॥ 18 कर हे़न्‍छिङ् थिक्‍लक् साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छि के़घोःबा सेवारोबाङ्‌ग पेआङ् खाम्‍मिन् तयुआङ्‌ कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ कुयाङ्‌ङिन् खे़प्‍मो लुप्‍तु ने़स्‍सुरो॥ 19 यरिक् ये़म् एगाङ् खुनिॽ दाङ्‌बान् नुःक्‍खे़ त्‍ये़आङ् कुसेवारोबाहाॽ कुयाङ्‌ङिल्‍ले़न् खाराःत् नाःक्‍तुसि॥ 20 खे़न् हे़न्‍छिङ् ङासि साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छि के़घोःबा सेवारोबे़ल्‍ले़ वेॽ हे़न्‍छिङ् ङासि साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छि तारुआङ् अक्‍खे मे़त्तु, ‘आदाङ्‌बे, हे़न्‍छिङ् ङासि साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छि के़बिराङ्‌ङाङ् वये़, कर ओमे़त्ते़ॽओ, इङ्‌गाॽ वेॽ हे़न्‍छिङ् ङासि थगुङ् पिने़आङ् वाॽरो॥’ 21 कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़न् मे़त्तु, ‘नुःबा नु निङ्‌वाॽइरे़ खोःप्‍तुबा सेवारोबाए, नुःबा के़जोगुरो! खे़ने़ॽग मिसाक् याङ्‌ङो नसाःन्‍साबा के़बोःक्‍खे़, आल्‍ल यरिक् पाःन्‍नो युक् पिने़रो॥ आल्‍ल आनिॽ सोरिक् सःत्तिरो!’ 22 हे़क्‍क्‍याङ् हे़न्‍छिङ् ने़त्‍छि साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छि के़घोःबा कुसेवारोबाल्‍ले़ मे़त्तु, ‘आदाङ्‌बे, खे़ने़ॽग इङ्‌गाॽ हे़न्‍छिङ् ने़त्‍छि साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छि के़बिराङ्‌ङाङ् वये़, कर ओमे़त्ते़ॽओ, इङ्‌गाॽ वेॽ हे़न्‍छिङ् ने़त्‍छि थगुङ् पिने़आङ् वाॽरो॥’ 23 कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़न् मे़त्तु, ‘नुःबा नु निङ्‌वाॽइरे़ खोःप्‍तुबा सेवारोबाए, नुःबा के़जोगुरो! खे़ने़ॽग मिसाक् याङ्‌ङो नसाःन्‍साबा के़बोःक्‍खे़, आल्‍ल यरिक् पाःन्‍नो युक् पिने़रो॥ आल्‍ल आनिॽ सोरिक् सःत्तिरो!’ 24 आल्‍ल हे़न्‍छिङ् थिक् साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छि के़घोःबा सेवारोबाल्‍ले़आङ् मे़त्तु, ‘आदाङ्‌बे, खे़ने़ॽग के़जिःप्‍पा के़जोःक् फाॽआङ् निःसुङ्‌ङाङ् वयाङ्‌लो॥ खे़ने़ॽ आत्तो चा के़न्‍देःसुन् खे़प्‍मो खे़ने़ॽ चा के़सुप्‍सुॽरो, आत्तो चा के़न्‍छे़सुन् खे़प्‍मोए चा के़भुङ्‌लो॥ 25 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ किःसाङ्‌ङाङ् के़याङ्‌ङिन् तेॽरुङ्‌ङाङ् खाम्‍मो चिक्‍खुङ्॥ ओमे़त्ते़ॽ, खे़ने़ॽ के़याङ्‌ङिन् खा कप्‍मो वाॽरो॥’ 26 खे़ल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़न् नोगप् पिरु, ‘खे़ने़ॽ ताक्‍के़भे़ॽबा नु कुले़म्‍गे़युबा सेवारोबाए! खे़ने़ॽग इङ्‌गाॽ आत्तो चा मे़देःआन् खे़प्‍मो चा सुप्‍सुङ्, आत्तो चा मे़से़ःसुङ्‌ङिन् खे़प्‍मो चा फुक्‍खुङ् फाॽआङ् के़निःसुआङ्‌ङे के़वये़रो॥ 27 हे़क्‍केःल्‍ले़ आयाङ्‌ङिन् के़देॽरुआङ् सिङ्‌नाःत् के़गे़बाहाॽरो के़युक्‍खुल्‍ले़ पोःक्‍खे़बारो॥ हे़क्‍के के़जोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ नुःक्‍खाङ् त्‍याङ्‌ङिल्‍ले़ आयाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साःग खोःसुङ्‌बा वये़रो॥ 28 कन् सेवारोबाल्‍ले़ कत्तुबा याङ्‌ङिन् नाप्‍ते़म्‍मे़ॽआङ् थिबोःङ् हे़न्‍छिङ् साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छि के़गप्‍पे़न्‌ पिरे़म्‍मे़ॽओ॥ 29 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़गप्‍पाल्‍ले़ आल्‍लसाङ् यरिक् खोःसुआङ् खे़ल्‍ले़न् यरिक् पोःङ्‌लो॥ कर हाःत्‍ले़ मे़गत्तुन्, खे़ल्‍ले़ कत्तुबान्‍नाङ् नाप्‍लो॥ 30 आल्‍ल खे़न् इनाःम्‍बा सेवारोबान् लाःक्‍कात् खादाम्‍मो लाप्‍फुःसे़म्‍मे़ॽ॥ खे़प्‍मो हाःप्‍मान् नु साॽरिक् तुक्‍खेःल्‍ले़ हाबोॽ ये़ःङ्‌मान् पोःङ्‌लो॥’ ” 31 “मे़न्‍छाम्‍साःन् कुमिमिदिङ्‌ङो के़रे़क् कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽनु युःल्‍ले़ खुने़ॽ मिमिदिङ्‌गे़न् कुहाङ्‌युक्‍नाओ युङ्‌सिङ्‌लो॥ 32 इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा के़रे़क् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ खुने़ॽ कुदगि मे़जुम्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बाल्‍ले़ मे़ल्‍लुक्‍हाॽ मे़न्‍दाक्‍हाॽलाम् से़न्‍दुसिबा कुइसिःक् मनाहाॽ से़न्‍दुसिरो॥ 33 कुजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् मे़ल्‍लुक्‍हाॽ नु कुभे़न्‍छाङ् ले़प्‍माङ् मे़न्‍दाक्‍हाॽ से़न्‍दुसिरो॥ 34 हे़क्‍क्‍याङ् हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ्‌बाहाॽ मे़त्तुसि, ‘पानुदिङ् आम्‍बारे़ मुॽइसाम् पिरुसिबासे, त्‍ये़म्‍मे़ॽओ, नावागे़न्‌ चइःत् ने़स्‍से़आङ्धो खिनिॽ लागि यारिप् चोःक्‍मनाबा हाङ्‌जुम्‍मिन् युक्‍ते़म्‍मे़ॽओ॥ 35 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आसे़त्‍लाःक्‍ते़आङ् वयाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ कुजा याप्‍मि आगे़बिरि, आवामिःसे़आङ् वयाङ्‌ङिल्‍ले़ च्‍वाःत् याप्‍मि आगे़बिरि, इङ्‌गाॽ वाॽमा ते़न् मे़ःन्‍ने लाम्‍दिःक्‍पा पोःक्‍खाङ्‌ङाङ् वयाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ हिम्‍मो याप्‍मि आगे़देॽरिरो॥ 36 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ तेःप्‍फुङ् मे़ःन्‍ने वयाङ्‌ङिल्‍ले़ तेःत् याप्‍मि आगे़बिरि, इङ्‌गाॽ तुगाङ्‌ङाङ् वयाङ्‌ङिल्‍ले़ याप्‍मि कम्‍ब्राङ् आगे़मे़त्ति, हे़क्‍क्‍याङ् पुङ्‌लाहिम्‍मो मे़साक्‍ताङ्‌ङाङ् यागाङ्‌ङिल्‍ले़ याप्‍मि आगे़साॽरिरो॥’ 37 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् साम्‌योनिबाहाॽरे़ खुने़ॽ नोगप् मे़बिरु, ‘दाङ्‌बे, आप्‍फाल्‍ले़ खे़ने़ॽ साक्‍मे़न्‍जा निःआसिगे़आङ् कुजा पिआसिगे़बे? के़वामिःसे़बा निःआसिगे़आङ् च्‍वाःत् थुङ्‌मा पिॽआसिगे़बे? 38 हिम्‍धाःङ् मे़ःन्‍ने लाम्‍दिःक्‍पा के़बोःक्‍खे़बा निःआसिगे़आङ् हिम्‍मो तेॽआसिगे़बे? आप्‍फाल्‍ले़ तेःत् मे़ःन्‍ने निःआसिगे़आङ् तेःत् पिॽआसिगे़बे? 39 आप्‍फाल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़दुगे़बा नु पुङ्‌लाहिम्‍मो के़यागे़बा निःआसिगे़आङ् साॽआसिगे़बे?’ 40 हे़क्‍क्‍याङ् हाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि ‘इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, कङ्‌हाॽओ के़वाॽबा आम्‍भुॽ आन्‍साॽसिओ लत्‍छा चुक्‍पाधिक् च्‍या के़मे़त्तुम्, खे़न् इङ्‌गाॽए याप्‍मि आगे़मे़त्तिबारो॥’ 41 हे़क्‍क्‍याङ् हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुभे़न्‍छाङ् ले़प्‍माङ्‌बाहाॽ मे़त्तुसि, ‘खिनिॽ निङ्‌वाॽफु साक्‍मुराःल्‍ले़ के़दे़त्तिबासे, खिनिॽ इङ्‌गाॽओलाम् पेगे़म्‍मे़ॽओ॥ खिनिॽग माफे़न्‍साम्‍मिन् नु खुने़ॽ कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ केःप्‍मासि फाॽआङ् यारिप् चोगुबा आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़न्‍छिःमना मि के़दिःप्‍पा खे़मायङ्‌सङ्‌ङो पेगे़म्‍मे़ॽओ॥ 42 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आसे़त्‍लाःक्‍ते़आङ् वयाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ कुजा याप्‍मि आगे़म्‍बिरिन्, आवामिःसे़आङ् वयाङ्‌ङिल्‍ले़ च्‍वाःत् थुङ्‌मा याप्‍मि आगे़म्‍बिरिन्, 43 इङ्‌गाॽ वाॽमा ते़न् मे़ःन्‍ने लाम्‍दिःक्‍पा पोःक्‍खाङ्‌ङाङ् वयाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ हिम्‍मो याप्‍मि आगे़न्‍देॽरिन्, इङ्‌गाॽ तेःप्‍फुङ्‌ मे़ःन्‍ने वयाङ्‌ङिल्‍ले़ तेःत् याप्‍मि आगे़म्‍बिरिन्, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ तुगाङ् हे़क्‍क्‍याङ् पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍ताङ्‌ङाङ् यागाङ्‌ङिल्‍ले़ याप्‍मि आगे़न्‍छाॽरिन्‍लो॥’ 44 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़आङ् नोगप् मे़बिरु, ‘दाङ्‌बे, आप्‍फाल्‍ले़ आनिगे़ खे़ने़ॽ के़से़त्‍लाःक्‍ते़बा नु के़वामिःसे़बा हे़क्‍क्‍याङ् वाॽमा ते़न् मे़ःन्‍ने नु तेःप्‍फुङ् चाहाबा के़जोगे़बा, के़दुगे़बा नु पुङ्‌लाहिम्‍मो के़यागे़बा निःसुम्‍बे़आङ् कुभाॽ मे़बिआसिगे़न्बे?’ 45 खे़न् ये़म्‍मो खुने़ॽ नोगप् पिरुसि, ‘इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, कन् आम्‍भुॽ आन्‍साॽसिओ आत्तिन् लत्‍छा चुक्‍साधिक् हे़क्‍के के़म्‍मे़त्तुम्‍मिन्, खे़न् इङ्‌गाॽए याप्‍मि आगे़म्‍मे़त्तिम्‍बारो॥’ 46 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽग मे़न्‍नुप्‍मनाबा खुम्‍दिङ्‌ङो मे़बेःक्‍लो, कर साम्‌योनिबाहाॽग मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍नो मे़बेःक्‍लो॥”

मत्ति 26

1 ये़सुरे़ कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ पाःत्तु सुरुआङ् खुने़ॽ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, 2 “यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मिन् ताःमा निये़न्‍लक् वाॽबाग खिनिॽ के़निःसुम्‍मेरो, हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छाम्‍साःन् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङो फोःन्‍छे़ हुक्‍मे़सुप्‍तुॽरो॥” 3 खे़न् ये़म्‍मो तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ कुहिम्‍मो मे़जुप्‍से़॥ खे़ल्‍ले़ कुमिङ्‌ग कैयाफास वये़॥ 4 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् आक्‍खेलॽरिक् स्‍वाःत्ताङ् ते़म्‍माआङ् से़प्‍माबे फाॽआङ् चे़म्‍भन् मे़जोगुरो॥ 5 कर खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़बाःत्तु, “कन् तङ्‌नाम्‍मोग आनिॽ हे़क्‍के चोःक्‍मा मे़नुॽने़न्‍लो, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र कन् मनाहाॽरे़ हयङ्‌किल्‍लिङ् मे़जोगुॽरो॥” 6 खे़न् ये़म्‍मो ये़सुःन् बे़थानि पाङ्‌भेॽओ लोगेॽ तुक्‍मालाम् के़वेःप्‍पा सिमोनरे़ कुहिम्‍मो वये़रो॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् चाजानु युङे़ल्‍ले़ मे़न्‍छुमाॽधिक् इमे़ल्‍लुङ्‌बा फुङ्‌नाम्‌ के़याक्‍पा ले़म्‍भालुङ् पर्यामानु त्‍ये़आङ् ये़सुरे़ कुधे़गेःक्‍पो हुक्‍खुरो॥ 8 खे़न् मे़निःसुआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ सिक् पोगे़आङ् अक्‍खे मे़बाःत्तु, “थेआङ् कन् फुङ्‌नाम्‍मिन् चासोःक्‍खुबाबे? 9 कङ्‌ग यरिक् याङ्‌ङो सङ्‌माआङ् याङ्‌गे़साॽबाहाॽ पिःमनासिल्‍ले़ पोःक्‍खे़बारो॥” 10 ये़सुरे़ कन् निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “थेआङ् कन् मे़न्‍छुमाॽइन् तुक्‍खे के़जाःत्तुम्‍बाबे? खे़ल्‍ले़ग आलागि नुःबा चोगुआङ् वाॽरो॥ 11 याङ्‌गे़साॽबाहाॽग सदादिङ् खिनिॽनु मे़वाॽरो॥ कर इङ्‌गाॽग सदादिङ् खिनिॽनु मे़वाॽआन्‍लो॥ 12 खे़ल्‍ले़ नासिङ्‌गे़न् आधक्‍को फुङ्‌नाम्‍मिन् हुक्‍खुआङ् आलुप्‍माल्‍ले़न् यारिप् चोगुआङ् वाॽरो॥ 13 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो आत्तिसाङ् सुनाइङ् इङ्‌भोःल्‍ले़, खे़प्‍मो कन् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ चोगुबा कुयाःम्‍बक्‍किन् मनाहाॽरे़ मे़जे़क्‍खुआङ् निङ्‌वाॽ मे़इःत्तुरो॥” 14 हे़क्‍क्‍याङ् थिक्-ने़त् कुहुॽसाम्‍बाहाॽओ यहुदा इस्‍करियोत मे़प्‍मनाबे़न् तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरो पेआङ् 15 मे़त्तसि, “ये़सुःन् के़दे़म्‍सुम्‍ल फाॽआङ् खिनिॽ हुक्‍को थाःसुङ् पिनिङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ थे याप्‍मि आगे़बिरिबे?”हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ सुम्‍बोःङ् (३०) युप्‍पायाङ् खे़न् मे़बिरुरो॥ 16 खे़न् ये़म्‍माङ्धो यहुदाःल्‍ले़ ये़सुःन् इङ्‌ले़क्‍मा फाॽआङ् सुये़म् कोःप्‍मा हेःक्‍तुरो॥ 17 आल्‍ल सिदाॽ मे़न्‍भःन्‍नेबा खरे़ःङ् चामा तङ्‌नाम्‍मिल्‍ले़ थिक्‍सिगेःक्‍पा ये़न्‍नो ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ खुने़ॽओ मे़द्‌ये़आङ् सेःन्‍मे़दोसु, “दाङ्‌बे, यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‌रे़न्‌ 18 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “खिनिॽ ये़क्‌यक्‍को पेगे़म्‍मे़ॽ, खे़प्‍मो लत्‍छा मनाधिक् के़दुमुम्॥ खे़न् अक्‍खे मे़त्ते़म्‍मे़ॽ, ‘दाङ्‌बाल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुआङ् वाॽ, इङ्‌गाॽ आये़म्‍मिन् निःत्ताङ्‌ङे त्‍ये़आङ् वाॽरो, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽ के़हिम्‍मो आहुॽसाम्‍बाहाॽनु यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‌रे़न्‌ ससाङ्‌स्रोःत् चोगुम्‍बे़ॽरो॥’ ” 19 हे़क्‍केःल्‍ले़ हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ ये़सुरे़ पाःत्तुबा कुइसिःक्‍के यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‌रे़न्‌ चामा थुङ्‌मान्‌ यारिप् चोगे़त्‍छु॥ 20 हे़क्‍क्‍याङ् युःन्‍छिक् ये़सुःन् थिक्-ने़त् कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु सोरिक् चामा ते़न्‍नो युङ्‌सिङ्॥DN00489b.tifये़सुःन्‌ नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मो चा मे़जःॽ 21 हे़क्‍क्‍याङ् मे़जर मे़युङे़ल्‍ले़ अक्‍खे मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, खिनिॽओ थिक्‍किल्‍ले़ इङ्‌गाॽ इङ्‌ले़क्‍कारो॥” 22 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ साॽरिक् निङ्‌साम्‍मो मे़ध्‍ये़आङ्‌ के़रे़क्‍ले़ खुने़ॽ सेःन्‍दोःमा मे़हेःक्‍तु, “दाङ्‌बे, के़बाःत्तुबा मनाःन् इङ्‌गाॽबि?” 23 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “आल्‍लो इङ्‌गाॽनु सोरिक् के़जाबार के़युङ्‌बाधिक्‍किल्‍ले़ इङ्‌गाॽ इङ्‌ले़क्‍कारो॥ 24 मे़न्‍छाम्‍साःङ्‌ग साम्‌योसाप्‍लाओ साप्‍ते़बा कुइसिःक्‍के सिःमाए पोःङ्‌लो॥ कर मे़न्‍छाम्‍साःन् इङ्‌गे़ले़क्‍पे़ङ्‌ग चिःत्ते़ स्‍ये़रो! खे़ङ्‌ग सामे़वाःन्‍छिङ्‌ङिन्‍निल्‍ले़ नुरे़बारो॥” 25 हे़क्‍क्‍याङ् से़क्‍खाओ खुने़ॽ इङ्‌ले़क् के़मे़प्‍पा यहुदाःल्‍ले़आङ् सेःन्‍दोसु, “सिक्‍साम्‍बे, के़बाःत्तुबा मनाःन् इङ्‌गाॽएबि?”ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “खे़ने़ॽ आबाङे के़बाःत्तुरो॥” 26 खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़जर मे़युङे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ खरे़ःङ्‌ङिन् खप्‍सुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ःक्‍खुआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसिर पिरुसि, “कन् ताःक्‍ते़म्‍मे़ॽआङ् चे़म्‍मे़ॽओ, कङ्‌ग नासिङ्‌गे़न् आधक्‍लो॥” 27 हे़क्‍क्‍याङ् चल्‍लङ्‌ना खोर्याःन् पक्‍खुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़त्तुसिर पिरुसि, “खिनिॽ के़रे़क्‍ले़ कन् थुङे़म्‍मे़ॽओ॥ 28 कन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु चोःक्‍मनाबा कुसङ् माङ्‌हुप्‍ले़न्‌ आमाक्‍खिॽरो॥ कन् यरिक् मनाहाॽरे़ खुनिॽ लायोःन् ले़प्‍मि पोःङ्‌ल फाॽआङ् वादेःन्‍लो॥ 29 इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्, आइन्‍नाङ्‌धो पानुदिङ् आम्‍बारे़ कुहाङ्‌जुम्‍मो खिनिॽनु कुसङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् मे़न्‍धुङ्‌ङे थारिक् याम्‍मो चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् मे़धुङ्‌ङान्‍लो॥” 30 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ माङ्‌सेवा साम्‍लो साम्‍मे़लोरे़आङ् जैतुन कोःक्‍माओ मे़बेरो॥ 31 खे़प्‍मो ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “आइन् से़न्‍दिक्‍सा खिनिॽ के़रे़क्‍ले़ इङ्‌गाॽ याप्‍मि के़ले़रिॽआङ् के़बिगिॽरो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खे पाःत्तुआङ् पत्,‘इङ्‌गाॽ मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बान् हिप्‍तुङ्,हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् मे़ल्‍लुक्‍हाॽ के़रे़क् पिसाङ् मे़से़रो॥’ 32 कर इङ्‌गाॽ कुसिवे़त्‍लाम् कुहिङ्‌वे़त् पोःङ्‌ङाआङ् खिनिॽनुःल्‍ले़ तगि गालिल थुम्‍मो पेःक्‍कारो॥” 33 पत्रुसरे़ नोगप् पिरु, “के़रे़क्‍ले़ खे़ने़ॽ के़म्‍ले़त् के़म्‍धाःसाङ् इङ्‌गाॽग आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़ले़त्‍ने़न्‍लो॥” 34 ये़सुरे़ मे़त्तु, “पत्रुसे, से़क्‍खाए मे़त्‍ने़ॽ, आक्‍खो से़न्‍दिक् इङ्‌वा काःमानुःल्‍ले़ तगिए, खुने़ॽ कुसिङ् मे़निःत्तुङ्‌ङिन् के़बाःत्तुर खे़ने़ॽ सुम्‍ले़ङ् के़नाॽआरो॥” 35 कर पत्रुसरे़ हादिङ् थक्‍ते़र मे़त्तु, “मे़ःन्‍लो, इङ्‌गाॽग खे़ने़ॽनु सिःमा पोःङ्‌साङ् आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़नाॽने़न्‍लो॥” वेॽ हुॽसाम्‍बाहाॽरे़आङ् बा हे़क्‍केए मे़बाःत्तुरो॥ 36 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु गे़तसमनि मे़प्‍मनाबा जैतुन सिङ्‌लाओ पे, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ खे़प्‍मो तुवा चोगुङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ कप्‍मो युङे़म्‍मे़ॽओ॥” 37 ये़सुरे़ पत्रुसे़न् नु जब्‍दियारे़ ने़प्‍फु कुस्‍साःहाॽ खुने़ॽनु तेॽरुसि, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ साॽरिक् मिङ्‌वारे़ कुधिम्नु निङ्‌साम्‍मो थ्‍ये़रो॥ 38 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽग मिङ्‌वारे़ योःन्‍दाङ्‌ङाङ् सिःमालिङ्‌धो थारिक् के़राङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ कप्‍मो चाङ्‌जाङ्‌ङाङ् युङे़म्‍मे़ॽर याप्‍मि चुम् आमे़त्ते़म्‍मे़ॽओ॥” 39 खुने़ॽ याम्‍मो मिसाक् नानाक् पेआङ् खाम्‍मो साम्‍बोःन् फन्‍छिङ्‌ङाङ्‌ अक्‍खेलॽरिक् तुवा चोगे़रो, “पानुदिङ् आम्‍बे, पोःङ्‌मा सुक्‍ने़ फाॽग्र, कन् इनोगे़न् तुक्‍खेरे़न् खोर्याःन् इङ्‌गाॽओलाम् खे़त्ते़देःसे़ॽओ॥ हे़क्‍केसाङ् आनिङ्‌वाॽ हे़क्‍केग मे़ःन्, कर के़निङ्‌वाॽ हे़क्‍केए पोःङ्‌लरो॥” 40 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ नुःक्‍खे़ फे़रे़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़इप्‍से़आङ् मे़ने़स्‍से़बा तुमुसि॥ ये़सुरे़ पत्रुसे़न् मे़त्तु, “खिनिॽ कुमुक्‍थिक्‍काङ् इङ्‌गाॽनु चाङ्‌जाङ्‌ङाङ् युङ्‌मा के़न्‍छुक्‍तिन्बि? 41 हङ्‌साॽमाओ मे़ध्‍ये़ॽइगे़न्‍ल फाॽआङ् निङ्‌वाॽ चाङ्‌जाङ्‌ङाङ् तुवा चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ खिनिॽ निङ्‌वाॽइल्‍ले़ नुःरिक्‍काङ् चोःक्‍मा के़गोःत्तुम्, कर खिनिॽ नासिङ्‌गे़न् थक्‍किङ्‌ग मे़धुम्‍मिन्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिल्‍लो॥” 42 खुने़ॽ याम्‍मो पेआङ् तुवा चोगु, “पानुदिङ् आम्‍बौ, इङ्‌गाॽ कन् इनोगे़न् तुक्‍खेरे़न् खोर्याःन् मे़न्‍धुङ्‌ङे मे़बोःङ्‌ङिन्‍ने़ फाॽग्र खे़ने़ॽ के़निङ्‌वाॽ कुइसिःक्‍के पोःङ्‌लरो॥” 43 खुने़ॽ नुःक्‍खे़ फे़रे़ल्‍ले़ याम्‍मो कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़इप्‍से़आङ् मे़ने़स्‍से़बा तुमुसि, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मिक्‌युःमाल्‍ले़ साॽरिक् तरुसिआङ् मे़वये़॥ 44 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽ खे़ङ्‌हाॽ ले़रुधसिआङ् याम्‍मो तुवा चोःक्‍से़ पेआङ् तगि हे़क्‍के तुवा चोगु॥ 45 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ नुःक्‍खे़ फे़रे़आङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ आल्‍लसाङ् के़नासिङ्‌ङिआङ् के़इप्‍सिआङ् के़ने़स्‍सिबि? ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन् लायोबाहाॽरे़ खुनिॽ हुक्‍को थाःमा ये़म्‍मिन् त्‍ये़रो॥ 46 पोगे़म्‍मे़ॽ, कप्‍मोलाम् पिगि! ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, इङ्‌गाॽ याप्‍मि इङ्‌गे़ले़क्‍पे़न्‌ खा फे़न्‍ल पत्‍लो!” 47 ये़सुःन् हे़क्‍केलॽरिक् पारे़र पत्‍छे़ल्‍ले़ थिक्-ने़त् कुहुॽसाम्‍बाहाॽओबा यहुदा मे़प्‍मनाबे़न् खे़प्‍मो के़रे़ त्‍ये़॥ खुने़ॽनु तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽरे़ मे़बाङ्‌घुसिबा ताभे नु तक्‍काःत् के़गप्‍पा यरिक् मनाहाॽआङ् मे़वये़॥ 48 आल्‍ल ये़सुःन् इङ्‌गे़ले़क्‍पे़ल्‍ले़ आत्तिन् मनाःन् इङ्‌गाॽ चुप् मे़त्तुङ्, खे़न् ते़म्‍से़म्‍मे़ॽ लॽरिक् मिक्‍सेःन् पिरुसिआङ् वये़॥ 49 खिमो यहुदाःन् ये़सुरो पेआङ् “आसेवारो, सिक्‍साम्‍बे” मे़त्तुर चुप् मे़त्तु॥ 50 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “चुम्‍मे, खे़ने़ॽ थे चोःक्‍से़ के़द्‌ये़बा खे़न् हारा चोगे़ॽओ॥” हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ मनाहाॽरे़ ये़सुःन् हुक् मे़याक्‍तुआङ्‌ मे़दे़म्‍सुरो॥ 51 ये़सुःन्‍नु के़वाॽबाहाॽओ थिक्‍ले़ ताभेःन् तरप् फिःक्‍खुआङ् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ कुसेवारोबान् चे़प्‍तुल्‍ले़ कुने़क्‍खोॽबान् पे़त्तु थाःसुरो॥ 52 ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “के़दाभेःन् फे़सिःप्‍पो याक्‍ते़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आत्तिल्‍ले़ ताभेःन् ओगप् चोगुॽ, खे़न् ताभेलाम्‍मे सिःॽ॥ 53 इङ्‌गाॽ पानुदिङ् आम्‍बाःन् नाःक्‍तुङ्‌ङिल्‍ले़ माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़न् थिक्-ने़त् तुरानुःल्‍ले़ यरिक् 54 कर हे़क्‍केलॽरिक् नाःक्‍तुङ्‌ङिल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् पोःङ्‌माए पोःङ् लॽरिक् साप्‍ते़बान् आक्‍खेआङ् के़प्‍पाबे?” 55 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुदे़म्‍से़ के़दाःबा मनाहाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ हाङ्‌बिफ्‍युङ् के़जोःक्‍पाआबि? थेआङ् इङ्‌गाॽ आदे़म्‍से़ ताभेनु तक्‍काःत्‍नु के़द्‌ये़ॽइबे? इङ्‌गाॽग थिक्‌याःन्‍धक्‍सा माङ्‌हिम् लक्‍खुम्‍मो निसाम् हुॽइसे़ वयाङ्‌बा हे़क्‍केसाङ् याप्‍मि के़न्‍दे़म्‍सिन्॥ 56 कर कङ्‌ग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ मे़साप्‍तुबान् के़त्‍ल फाॽआङ् पोःक्‍खे़बारो॥” हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ पक्‍मे़धःआङ् मे़घे़त्‍छिङ् मे़बेरो॥ 57 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् के़दे़म्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा कैयाफासरे़ कुहिम्‍मो मे़देॽरु॥ खे़प्‍मो साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ मे़जुप्‍से़आङ् मे़वये़रो॥ 58 कर पत्रुसरे़ग ये़सुःन् नु खे़न् मनाहाॽ मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ कुलक्‍खुम्‍मो थारिक् माःङ्‌घालाम् तिम्‍दुसिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍ल ये़सुःन् थे मे़मे़त्तुइला लॽरिक् ओमे़त्‍छे़ सिगाङ् लाःसे़आङ् सेवारोबाहाॽनु युङ्‌सिङ्‌लो॥ 59 आल्‍ल तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु यहुदि ये़जुम्‍भोरे़न् के़रे़क् पासिङ्‌पादाङ्‌लाहाॽरे़ ये़सुःन् सिःमे़ल्‍ले़न् खुम्‍दिङ् पिमा फाॽआङ् खुने़ॽ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओबा आप्‍तिक्‍हाॽ मे़गोःत्तु॥ 60 खे़प्‍मो यरिक् फोत्‍याबा आप्‍तिक् के़गुःप्‍पाहाॽ मे़लःन्‍दे़, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ थेआङ् तसि मे़ङ्‌घोःसुन्॥ कुनुप्‍मो ने़प्‍फु मना लःन्‍दे़त्‍छिआङ्‌ 61 पाःत्ते़त्‍छु, “कन् मनाःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफु माङ्‌हिम्‍मिन् यःमा सुक्‍तुङ्, हे़क्‍क्‍याङ् सुम्‌ये़न्‍नो याम्‍मो चोःक्‍मा सुक्‍तुङ्‌लो लॽरिक् पाःत्तुरो॥” 62 हे़क्‍क्‍याङ् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बान् पोगे़आङ् ये़सुःन् सेःन्‍दोसु, “कन् मनाहाॽरे़ के़दक्‍ले़ङ्‌वाओ पिरे़त्‍छुबा तोःन्‍दिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ थेआङ् खे़ने़ॽ नोगप् के़म्‍बिरुन्‍छिन्‍बाबे?” 63 कर ये़सुःन् मे़म्‍बाःत्ते ये़बे़॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ मे़त्तु, “आजुनि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिङ्‌ङो खे़ने़ॽ इङ्‌जाःङ् पिने़, से़क्‍खाए आमे़त्ते़ॽ, खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा निङ्‌वाॽफुसाःने़बि?” 64 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “ओरो, खे़ने़ॽ आबाङे हे़क्‍के के़बाःत्तुॽरो॥ कर इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्, ताःन्‍दि इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन् मुक्‍साम्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् युङ्‌ङाॽबा नु साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोनु खाप्‍मिःत्तो युःआबा के़निःसुम्‍लो॥” 65 हे़क्‍क्‍याङ् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ कुसाक्‍के़न् ओसेःन्‍धाक्‍तुसिर आबाङे कुदेःत्तिन् थे़ःक्‍खुआङ्‌ अक्‍खे पाःत्तु, “कल्‍ले़ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ माङ्‌चे़ॽया पाःन्‌ पाःत्तुरो! आल्‍ल आनिॽ वेॽ तोःन्‍दिहाॽ थेआङ् चाहाबा आजोगे़बे? कल्‍ले़ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ माङ्‌चे़ॽया पाःन्‌ पाःत्तुबान् खिनिॽ के़घे़प्‍सुम्‍लो॥ 66 कन् पाःन्‍नो खिनिॽ थे के़बाःत्तुम्?”खुने़ॽ सिःमाए पोःङ्‌ फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु॥ 67 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् कुनाराओ थे़त् मे़धोःक्‍तुर हुक्‍पुत्तिल्‍ले़ मे़लक्‍तु॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुभारे़ग कुने़दे़ङ्‌बान् मे़ले़क्‍खुआङ् 68 अक्‍खे मे़बाःत्तु, “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते, ल आल्‍ल माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पारे़ॽ! खे़ने़ॽ हाःत्‍ले़ के़हिप्‍ते़?” 69 आल्‍ल पत्रुसे़न् लाःक्‍कात् लक्‍खुम्‍मो युङे़ल्‍ले़ खे़प्‍मो सेवारोमा चुक्‍माधिक् फे़रे़आङ् मे़त्तु, “खे़ने़ॽआङ् गालिलस्‍मा ये़सुःन्‍नुए के़वये़रो॥” 70 कर पत्रुसरे़ के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ तगि खे़न् पाःन्‍निन् नाॽरुर मे़त्तु, “खे़ने़ॽ के़बाःत्तुबान् कुसिङ् मे़न्‍निःप्‍पे़न्‍लो!” 71 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ लक्‍खुम्‍मोलाम् ताःक्‍हन् ले़प्‍माङ् पे॥ खे़प्‍मो वेॽस्‍मा सेवारोमा चुक्‍मे़ल्‍ले़ खुने़ॽ निःसुआङ् वेॽ मनाहाॽ मे़त्तुसि, “कन् मनाःन्‍नाङ् नासरतस्‍मा ये़सुःन्‍नुए वये़रो॥” 72 पत्रुसरे़ माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌ल याम्‍मो खे़न् पाःन्‍निन् अक्‍खेलॽरिक् नाॽरु, “से़क्‍खासाङ् इङ्‌गाॽग कन् मनाःन् कुसिङ् मे़निःत्तुङ्‌ङिन्‍लो!” 73 सप्‍फाआङ् खे़प्‍मो के़ये़प्‍पा मनाहाॽ पत्रुसरो मे़बेआङ् मे़मे़त्तु, “से़क्‍खासाङ् खुने़ॽ कुहुॽसाम्‍बाहाॽओ खे़ने़ॽआङ् लत्‍थिक्‌ने़रो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़बाःन्‌ इक्‍लाःन् गालिलस्‍मा कुइसिःक् चोःक्‍लो॥” 74 हे़क्‍केःल्‍ले़ पत्रुसरे़ याम्‍मो माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌ल पाःत्तु, “से़क्‍खासाङ् कन् मनाःन् इङ्‌गाॽ कुसिङ् निःत्तुङ्‌ङाङ् वाॽआने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽ सिःआर॥” हे़क्‍के पाःत्तुनामे़ःन्‍ने इङ्‌वाःन् काःसे़रो॥ 75 हे़क्‍केःल्‍ले़ पत्रुसरे़ खिमो ये़सुरे़ इङ्‌वा काःमानुःल्‍ले़ तगि खे़ने़ॽ सुम्‍ले़ङ् के़नाॽआ लॽरिक् पाःत्तुबा पाःन्‍निन् कुनिङ्‌वाॽ सुम् लॽरे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुसे़न् लक्‍खुम्‍मोनु लःन्‍दे़ पेआङ् उःक्‍काङ्-उःक् हाबे़रो॥

मत्ति 27

1 कुनाम्‍दाःप्‍मा खाओःत्ते़र पत्‍छे़ल्‍ले़सा तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽरे़ आक्‍खेलॽरिक् ये़सुरे़ सिःमे़ल्‍ले़न् खुम्‍दिङ् खोःसुर याःम्‍माबे फाॽआङ् निङ्‌सेःक् मे़जोगुरो॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् इमे़घेःक्‍खु हे़क्‍क्‍याङ् रोमि सुहाङ्‌गे़म्‍बा पिलातसरो मे़देॽरुरो॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ इङ्‌गे़ले़क्‍पा यहुदाःल्‍ले़ ये़सुःन् सिःमे़ल्‍ले़न् खुम्‍दिङ् मे़बिरु के़लॽबा पाःन्‍निन् निःसुआङ् साॽरिक् कुनिङ्‌वाॽ लोःरे़, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़न् सुम्‍बोःङ् युप्‍पायाङ्‌ङिन् तेॽरुआङ् तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसिर नुःक्‍तु पिरुसि, 4 “इङ्‌गाॽग लायो चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आप्‍फाल्‍ले़आङ् फे़न् याःम्‍बक् मे़न्‍जोःक्‍के के़वाॽबा मनाःन् इङ्‌ले़क्‍तुङ्‌लो॥”हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “आनिगे़ थेआङ् चोगुम्‍बे़बा होःप्‍लो॥ खे़ङ्‌ग खे़ने़ॽ आबाङे के़जोगुबारो॥” 5 खे़न् खे़प्‍सुआङ् यहुदाःल्‍ले़ खे़न् युप्‍पायाङ्‌ङिन् माङ्‌हिम्‍मो लाप्‍फुसुध, हे़क्‍क्‍याङ् लःन्‍दे़ पेआङ् आबाङे फोःन्‍छिङ् स्‍ये़रो॥ 6 तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़ खे़न् युप्‍पायाङ्‌ङिन् मे़घप्‍सुआङ् मे़बाःत्तु, “कङ्‌ग मना से़त्‍छे़ पिमनाबा याङ्‌लो, हे़क्‍केःल्‍ले़ माङ्‌हिम् याङ्‌भुङ्‌माओ केःप्‍मा साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ आम्‍बिने़न्‍लो॥” 7 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ कोःम्‍भलेरे़ कुइक्‍ताप्‍पिन् ताक्‍कन्‍निबाहाॽ मे़सिःल्‍ले़ लुप्‍मासि फाॽआङ् इङ्‌मा निःन्‍धो मे़जोगु॥ 8 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आइन् थारिक्‍साङ् खे़न् इक्‍ताप्‍पिन् माक्‍खिॽरे़ इङ्‌मनाबा इक्‍ताप् लॽरिक् मे़मे़त्तुरो॥ 9 कङ्‌ग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यर्मियाःल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुबान् के़रे़बारो–“इस्राइलिहाॽरे़ मे़हे़न्‍दुबा कुमे़ल्‍लुङ् सुम्‍बोःङ् युप्‍पायाङ् मे़दाःक्‍तुरो, 10 हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बे़ल्‍ले़ ओःन्‍धाक्‍ताङ्‌बा कुइसिःक् खे़ङ्‌हाॽरे़ कोःम्‍भलेरे़ कुइक्‍ताप्‍पिन् मे़इङुरो॥” 11 आल्‍ल ये़सुःन् रोमि सुहाङ्‌गे़म्‍बा पिलातसरे़ कुदगि ये़बे़ल्‍ले़ सुहाङ्‌गे़म्बे़ल्‍ले़ खुने़ॽ सेःन्‍दोसु, “से़क्‍खा खे़ने़ॽ यहुदि हाङ्‌ने़बि?”ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “खे़ङ्‌ग खे़ने़ॽए के़बाःत्तुर के़बत्‍लो॥” 12 कर ये़सुरे़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽरे़ आप्‍तिक् मे़गुःत्तुल्‍ले़ खुने़ॽ मे़म्‍बाःत्ते ये़बे़रो॥ 13 हे़क्‍केःल्‍ले़ पिलातसरे़ सेःन्‍दोसु, “खे़ने़ॽ के़दक्‍ले़ङ्‌वाओ के़म्‍गुःत्ते़बा आप्‍तिक्‍किन् के़ङ्‌घे़प्‍सुन्बि?” 14 कर ये़सुःन् पाःन्‍धिक्‍काङ् मे़म्‍बाःत्ते ये़बे़, हे़क्‍केःल्‍ले़ सुहाङ्‌गे़म्‍बाल्‍ले़ साॽरिक् कुनिङ्‌वाॽ मये़रो॥ 15 आल्‍ल यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मो लत्‍छा साक्‍पा के़धाःबा मनाःन् मनाहाॽरे़ ले़रे़ आबिरे़ॽ फाॽआङ् पेलि मे़भाक्‍तुल्‍ले़ सुहाङ्‌गे़म्‍बाल्‍ले़ ले़प्‍मा थिम् कत्तुरो॥ 16 खे़न् ये़म्‍मो बरब्‍बास मे़प्‍मनाबा के़इङ्‌बा कुॽइगे़भे़ॽबान् पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍ते़आङ् वये़॥ 17 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मनाहाॽ मे़जुप्‍से़आङ् मे़वये़ल्‍ले़ पिलातसरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “आत्तिन्‌ ले़रुङ् पिनिङ् फाॽआङ् निङ्‌वाॽ के़इःत्तुम्‍माङ् के़वयिॽबे? बरब्‍बासे़न बि इ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍त मे़प्‍मनाबा ये़सुःन् ले़रुङ् पिनिङ्‌बाबि?” 18 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽरे़ ये़सुःन् नामे़हे़त्तुआङ् खुने़ॽओ हुक्‍मे़सुप्‍तुबा पाःन्‍निन् कुसिङ्‌ निःत्तुआङ् वये़॥ 19 पिलातसे़न् खासे़न् युक्‍नाओ युङे़ल्‍ले़ए मेलिङ्‌गे़न् कुमेःत्तिल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुर इङ्‌घङ् हाक्‍तु, “खे़न् साम्‌योनिबा मनाःन् थेआङ् मे़मे़त्ते़न्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आन्‍दे़ से़न्‍दिक् खे़न् मनाःल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ साॽरिक् ताप्‍फे़ःम्‍बा से़प्‍माङ् माक्‍तुङ्‌लो॥” 20 कर तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽरे़ बरब्‍बासे़न ले़प्‍मा पाङ्‌मा हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् सिःमे़ल्‍ले़न् खुम्‍दिङ् पिमा पाङ्‌मा पोःङ् लॽरिक् मनाहाॽ मे़हुसुसिरो॥ 21 सुहाङ्‌गे़म्‍बाल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “खे़न् ने़प्‍फुओ आत्तिन् ले़रुङ् पिनिङ् फाॽआङ् खिनिॽ निङ्‌वाॽ के़जोगुम्‍माङ् के़वयिॽबे?”मनाहाॽरे़ मे़मे़त्तु, “बरब्‍बासे़न ले़रे़ॽओ॥” 22 पिलातसरे़ सेःन्‍दोसुसि, “हे़क्‍केने़ फाॽग्र निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍त मे़प्‍मनाबा ये़सुःन् थे मे़त्तुङ्‌बाबे?”खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् फोःन्‍दे़ॽओ!” 23 हे़क्‍केःल्‍ले़ पिलातसरे़ याम्‍मो सेःन्‍दोसुसि, “थेआङ्बे? खे़ल्‍ले़ थे याःम्‍बक् फेःन्‍दुआङ् वाॽबे?”कर खे़ङ्‌हाॽ आल्‍लसाङ् साॽरिक् मे़अःक्‍ते़, “खे़न् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् फोःन्‍दे़ॽओ!” 24 आल्‍ल पिलातसरे़ थेआङ् चोःक्‍मा सुक्‍मे़न्‍दे़प्‍मनाबा नु याम्‍मो हयङ्‌किल्‍लिङ् के़बोःङ्‌बा निःसुआङ् कन् पाःन्‍नो खुने़ॽ कुहुक् होःप्‌ लॽरिक् ओसेःन्‍धाक्‍से़ कुहुक्‍हाॽ वाहप्‍तुर खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “कन् याःम्‍बक् मे़न्‍भेःन्‍ने के़वाॽबा मनाःल्‍ले़ कुसिःमे़न्‍नो इङ्‌गाॽ आलक् होःप्‍लो॥ अक्‍खे के़जोःक्‍पाहाॽग बा खिनिॽनिङ्‌लो!” 25 हे़क्‍केःल्‍ले़ के़रे़क् मनाहाॽरे़ मे़मे़त्तु, “कन् पाःन्‍निल्‍ले़न् तन्‍छ्रुङ्‌ङिन् आनिगे़ नु आनिगे़ मुॽइदाङ्‌सा सम्‍दाङ् थाःररो!” 26 हे़क्‍क्‍याङ् पिलातसरे़ बरब्‍बासे़न ले़रु पिरुसि, कर ये़सुःन् ते़ःम्‍भुक् याक्‍मा पाङ्‌घुसिआङ् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् फोःम्‍मा फाॽआङ् रोमि थक्‍सुबाहाॽ हुक्‍सुप्‍तुसिरो॥ 27 हे़क्‍क्‍याङ् सुहाङ्‌गे़म्‍बाल्‍ले़ कुधक्‍सुबाहाॽरे़ ये़सुःन् खुनिॽ तुरा यक्‍को मे़देॽरुआङ् खे़प्‍मो तुराबा के़रे़क् थक्‍सुबाहाॽ कुघिरि मे़जुप्‍से़॥ 28 खे़ङ्‌हाॽरे़ कुदेःत्तिन् मे़भे़न्‍दु मे़बिरुआङ् परान्‍ला हाङ्‌देःत्तिन् मे़जाक्‍तु॥ 29 हे़क्‍क्‍याङ् तिङ्‌ग्रेःक्‍किल्‍ले़न् तिचः मे़भयुआङ् कुधे़गेःक्‍पो मे़घुःक्‍तु॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ तक्‍काःत्तिन् कुजुप्‍साङ् हुक्‍को मे़भत्‍छुआङ् कुदगि थुङ्‌बोहजॽ मे़युङ्‌सिङ्‌ल अक्‍खेलॽरिक् किनाःन्‍दि मे़बिरु, “यहुदि हाङ्‌ङे, तियाहा!” 30 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ थ्‍ये़त् मे़धोःक्‍तुआङ् तक्‍काःत्तिल्‍ले़ कुधे़गेःक्‍पो ए़त्‍ले़ङ् मे़घाक्‍खु॥ 31 हे़क्‍केलॽरिक् खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् किनाःन्‍दि मे़बिरु मे़सुरुआङ् खे़न् हाङ्‌देःत्तिन् मे़भे़न्‍दुआङ् कुदेःत्तिन् मे़जाक्‍तु॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् थक्‍सुबाहाॽरे़ खुने़ॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङो फोःन्‍छे़ मे़देॽरुरो॥ 32 खे़ङ्‌हाॽ मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ साइरेनि ये़क्‌यक्‍लाम् के़दाःबा सिमोन मे़प्‍मनाबा मनाःन् मे़दुमुआङ् ये़सुरे़ कुसिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङिन् साक्‍के़ल्‍ले़क् पङ्‌मा मे़बाङ्‌घु॥ 33 खे़ङ्‌हाॽ गलगथा मे़प्‍मनाबा कोःक्‍माओ मे़गे़रे़ (गलगथा फाॽइङ्‌ग मिक्‍खोःक्‍पा पोःङ्‌लो)॥ 34 खे़प्‍मो खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् के़घिःक्‍पा सिदाॽ फुप्‍मनाबा चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् मे़धुङ्‌घु, कर ये़सुरे़ खे़न् साॽरुआङ् थुङ्‌मा मे़दे़न्‍दे़न्‌॥ 35 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् मे़भोःन्‍दुआङ् कुदेःत्‍हाॽ हाःत्‍छिङ्‌मा फाॽआङ् तॽयाःन्‍सोःन् मे़गे़सुरो॥DN00493b.tifये़सुःन्‌ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् 36 खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़प्‍मो सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङिल्‍ले़ कुबुङ्‌मो मे़युङे़र खुने़ॽ मे़गोःसुरो॥ 37 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुधे़गेःक् सम्‍दाङ् कुआप्‍तिक् सक्‍किन् मे़घिप्‍सुआङ् पत्‍छे़, खे़प्‍मो “कङ्‌ग यहुदिहाॽरे़ खुनिॽ हाङ् ये़सुरो” लॽरिक् मे़साप्‍तुआङ् पत्‍छे़॥ 38 खुने़ॽनुए कुभे़न्‍छाङ् नु कुजुप्‍साङ्‌बा सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌हाॽ सम्‍दाङ् ने़प्‍फु फाःन्‍दाहाॽ थक्‍सुबाहाॽरे़ मे़भोःन्‍दुसिरो॥ 39 खे़प्‍मोलाम् लाङ्‌गे़घेःक्‍पा मनाहाॽरे़आङ् खुनिॽ थे़गेःक्‍पे़न्‌ मे़हिक्‍खुर अक्‍खेलॽरिक् खुने़ॽ किनाःन्‍दि मे़बिरु, 40 “खे़ने़ॽ माङ्‌हिम्‍मिन् के़यःबाआङ् सुम्‌ये़न्‍नो के़जोःक्‍पे, खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽफुसाःने़ फाॽग्र सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङोलाम् यो थ्‍ये़ॽआङ् आबाङे ताङ्‌से़ःप्‍सिङ्‌ङे़ॽओ॥” 41 हे़क्‍केलॽरिक्‍के तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽरे़आङ् खुने़ॽ किनाःन्‍दि मे़बिरु॥ 42 खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़बाःत्तु, “खे़ल्‍ले़ग वेॽहाॽ ताङ्‌से़ःप्‍तुसि, कर आबाङे ताङ्‌से़ःप्‍सिङ्‌मा मे़सुक्‍ते़न्‍लो॥ खुने़ॽग इस्राइलस्‍मा हाङ्‌मु! हाराॽ खुने़ॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङोलाम् यो थाःर, हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ खुने़ॽ नसाःन् चोगुम्‍बे़ॽरो॥ 43 खे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन् चोगुॽ॥ हाराॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ निङ्‌वाॽ चोगुॽने़ फाॽग्र खे़न् खे़प्‍मोलाम् आल्‍लो से़ःप्‍तुररो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ग इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽफुसाःआ लॽरिक् पाःत्तुआङ् वये़रो॥” 44 बा हे़क्‍केलॽरिक्‍के खुने़ॽनु सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङो मे़भोःन्‍दुसिबा फाःन्‍दाहाॽरे़आङ् खुने़ॽ किनाःन्‍दि पिरे़त्‍छुरो॥ 45 हे़क्‍क्‍याङ् ले़न्‍दिक् कुमुक् थिक्-ने़त्ताङ्‌धो कुमुक् सुम्‍सि थारिक् खादाम्‍माल्‍ले़ खे़न् लाजेॽइन्‌ सिदे़प् ते़प्‍तुरो॥ 46 कुमुक् सुम्‍सि मुक्‍ते़र पत्‍छे़ल्‍ले़ ये़सुःन् अक्‍खेलॽरिक् यम्‍बा इक्‍लाओ अःक्‍ते़, “एलि, एलि लामा सबखथानि?” 47 खे़प्‍मो के़ये़प्‍पा कुभारे़ खे़न् मे़घे़प्‍सुआङ् अक्‍खे मे़बाःत्तु, “खे़ल्‍ले़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा एलियाःन् उःत्तुर पत्‍लो॥” 48 खे़ङ्‌हाॽओ लत्‍छा मनाधिक् खिमो लोःक्‍ते़र पेआङ् खिगाक्‍माःन् के़सुःप्‍पा चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिओ निःप्‍सु हे़क्‍क्‍याङ् तक्‍काःत्तिल्‍ले़ कुसम्‍मो फत्‍छु हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ पिःत्तु थुङुर फाॽआङ् कुमुराओ थुप्‍तु पिरुरो॥ 49 कुभारे़ मे़बाःत्तु, “सप्‍फारो, एलियाःन् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् युःआङ् खे़न् ताङ्‌से़ःप्‍तुॽबि मे़ःम्‍बि ओमे़त्तुम्‍लो॥” 50 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् याम्‍मो यम्‍बा इक्‍लाओ अःक्‍ते़, हे़क्‍क्‍याङ् कुसक्‍मा पेआङ् स्‍ये़रो॥ 51 बा खे़न् ये़म्‍मो माङ्‌हिम्‍मोबा फोःन्‍दाःन् थोलाम् यो कुबुङ्‌मो थारिक् खे़ल्‍ले़क् ते़ःक्‍खे़॥ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् साॽरिक् थुरुप्‍लुप् यक्‍खे़, पयम् लुङ्‌हाॽ पःक्‍खे़, 52 इप्‍पुङ्‌हाॽ मे़हरे़आङ् उन्‍छेःन् के़सिःबाआङ् के़वाॽबा यरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽ ने़त्तिगे़न् हिङ्‌मन्‍नो कुहिङ्‌वे़त् मे़बोःक्‍खे़आङ् मे़बोगे़रो॥ 53 खे़ङ्‌हाॽ इप्‍पुङ्‌हाॽलाम् लाःक्‍कात् मे़लःन्‍दे़ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङे़आङ् याङ्‌सि खे़ङ्‌हाॽ सेसे ये़क्‌यक्‍को मे़बेआङ् यरिक् मनाहाॽरो निःमे़धाबे़रो॥ 54 खे़प्‍मो रोमि थक्‍तुम्‍बान् नु वेॽहाॽरे़ ये़सुःन् मे़गोःसुर मे़युङे़॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ लुप्‍लि थाङे़बा नु खे़प्‍मो पोःक्‍खे़बा पाःन्‍हाॽ मे़निःसुआङ् साॽरिक् मे़गिसे़र मे़अःक्‍ते़, “से़क्‍खासाङ् कन् मनाःन् निङ्‌वाॽफुसाःए वये़रे़त्‍छ॥” 55 खे़प्‍मो यरिक् मे़न्‍छुमाहाॽ माःङ्‌घालाम् ओमइ मे़ये़बे़॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ग ये़सुःन् गालिललाम्‍मे कुसेवा चोःक्‍से़ मे़दिम्‍दुर मे़द्‌ये़आङ् मे़वये़रो॥ 56 खे़प्‍मो के़वाॽमाहाॽओ मरियम मग्‍दलिनि, याकुब नु युसुफरे़ कुम्‍मा मरियम, हे़क्‍क्‍याङ् जब्‍दियारे़ कुमेःत् (याकुब नु युहुन्‍नारे़ कुम्‍मा) मे़वये़रो॥ 57 हे़क्‍क्‍याङ् युःन्‍छिक् पोःक्‍खे़र पत्‍छे़ल्‍ले़ आरिमाथिया पाङ्‌जुम्‍बा युसुफ मे़प्‍मनाबा याङ्‌साकुन्‍धेसाबा मनाःन् त्‍ये़॥ खुने़ॽआङ् ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बा पोःक्‍खे़आङ् वये़रो॥ 58 खे़न् पिलातसरो पेआङ् ये़सुरे़ कुधक्‍किन् नाःक्‍तु, हे़क्‍क्‍याङ् पिलातसरे़आङ् खे़न् मे़बिरुर फाॽआङ् थक्‍सुबाहाॽ इङ्‌जाःङ् पिरुसिरो॥ 59 ये़सुरे़ कुधक्‍किन् युसुफरे़ तेॽरुआङ् नुःबा चेदेःत्तिल्‍ले़ कित्तु, 60 हे़क्‍क्‍याङ् आबाङे कुलागि लुङ्‌ङो खोःम्‍मनाबा कुसङ् इप्‍पुङ्‌ङो ने़स्‍सुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् इप्‍पुङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुराओ लाःक्‍कात्‍लाम् यम्‍बा लुङ्‌ङिल्‍ले़ थेःक्‍तुधःआङ् नुःक्‍खे़ पेरो॥ 61 मरियम मग्‍दलिनिःन् नु वेॽस्‍मा मरियम्‍मिल्‍ले़ खे़न् निःत्ताङ्‌नुए ओमे़त्ते़त्‍छुर युङे़त्‍छि॥ 62 हे़क्‍क्‍याङ् कुदाःन्‍दिक्‍मा यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‌रे़न्‌ थिक्‍सिगेःक्‍पा ये़न्‍नो, तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु फरिसिहाॽ पिलातसरो मे़बेआङ् 63 अक्‍खे मे़मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, खे़न् इङ्‌ले़क्‍पे़न्‌ कुहिङ्‌वे़त् वये़ल्‍ले़ ‘इङ्‌गाॽ सिःआबा सुम्‌ये़न्‍नो याम्‍मो कुहिङ्‌वे़त् पोःङ्‌ङारो’ लॽरिक् पाःत्तुबा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ इःप्‍मनारो॥ 64 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आदाङ्‌बारे़ सुम्‌ये़न् थारिक् सिङ्‌सिङ्‌ङाङ् कुइप्‍पुङ्‌ङिन् कोमा पाङ्‌घे़से़ॽओ॥ मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र कुहुॽसाम्‍बाहाॽ से़न्‍दिक् मे़दाआङ् कुधक्‍किन् मे़घुःत्तु मे़देॽरुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् ‘सिःमे़न्‍लाम् कुहिङ्‌वे़त् पोःक्‍खे़आङ् वाॽ’ लॽरिक् मनाहाॽ मे़मे़त्तुसिॽरो॥ कन् पाःन्‍निङ्‌ग तगिस्‍मा इङ्‌ले़क्‍किन्‍नुःल्‍ले़आङ् साॽरिक् ताप्‍फे़ःम्‍बा पोःङ्‌लो॥” 65 हे़क्‍केःल्‍ले़ पिलातसरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इःप्‍पुङ् के़गोःबा थक्‍सुबाहाॽ तेॽरे़म्‍सिम्‍मे़ॽआङ् खिनिॽ सुक्‍सुक् खे़न् इप्‍पुङ्‌ङिन् कोसे़म्‍मे़ॽ॥” 66 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मे़बेआङ् इप्‍पुङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुराओबा लुङ्‌ङो एःप्‍साप् मे़युक्‍तुआङ् मनाहाॽरे़ मे़न्‍हन्‍दुन्‍ल फाॽआङ् थक्‍सुबाहाॽ खे़प्‍मो कोमा मे़बाङ्‌घुसिरो॥

मत्ति 28

1 नाःम्‍सिङ्‌ ये़न्‍निल्‍ले़ कुदाःन्‍दिक्‍मो, ते़ने़बा ये़न्‍नो खाओःत्ते़र पत्‍छे़ल्‍ले़ मरियम मग्‍दलिनिःन् नु वेॽस्‍मा मरियम्‍मिन् ये़सुःन् मे़ने़स्‍सुबा इप्‍पुङ्‌ङिन् ओमे़त्‍छे़ पेसिरो॥ 2 हक्‍चघत् साॽरिक् किप्‍मा के़घुःबा लुप्‍लि थाङे़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बाधिक् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् यो थ्‍ये़आङ् इप्‍पुङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुराओ के़ये़प्‍पा खे़न् यम्‍बा लुङ्‌ङिन् थिक् ले़प्‍माङ् इसुआङ् खे़न् सम्‍दाङ् युङ्‌सिङ्‌लो॥ 3 खे़ल्‍ले़ कुनाराःन् साःम्‍भे कुइसिःक् ले़क्‍ते़, हे़क्‍क्‍याङ् कुदेःत्‍हाॽ नाःङ्‌ कुइसिःक् फः लॽरे़रो॥ 4 खे़न् इःप्‍पुङ् के़गोःबा थक्‍सुबाहाॽ किःमाल्‍ले़ मे़यक्‍खे़र हर्गुप् मे़जोःन्‍दे़आङ् कुसिवे़त् मना कुइसिःक् मे़बोःक्‍खे़रो॥ 5 हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ खे़न् मे़न्‍छुमाहाॽ मे़त्तुसि, “मे़गिसे़त्‍छे़न्‍ने़ॽओ, खिन्‍छिॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् मे़भोःन्‍दुबा ये़सुःन् के़गोःत्‍छुबा पाःन्‍निन् कुसिङ् निःत्तुङ्‌लो॥ 6 खुने़ॽग कप्‍मो होःप्‍लो, खुने़ॽ पाःत्तुबा कुइसिःक्‍के कुसिवे़त्‍लाम् कुहिङ्‌वे़त् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥ फे़रे़त्‍छे़ॽआङ् कुधक्‍किन् ने़स्‍से़बा ते़न्‍निन् ओमे़त्ते़त्‍छे़ना॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् हारा पेगे़त्‍छे़ॽआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ अक्‍खे मे़त्ते़छे़ॽओ, ‘खुने़ॽग कुसिवे़त्‍लाम् कुहिङ्‌वे़त् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽनुःल्‍ले़ तगि गालिलओ पेःक्‍ल पत्‍लो॥ खुने़ॽ खे़प्‍मोए खिनिॽ के़दुमुम्‍लो॥’ ओमे़त्ते़त्‍छे़ॽओ, कन् पाःन्‍निन् खिन्‍छिॽ मे़त्‍ने़त्‍छिङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥” 8 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् मे़न्‍छुमाहाॽ किःसे़त्‍छिसाङ् ओमुलॽरे़त्‍छिर ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़वये़बा ते़न्‍नो खे़न् पाःन्‍निन् मे़त्‍छे़ इप्‍पुङ्‌लाम् चात्ते़त्‍छिर पेसिरो॥ 9 हक्‍चघत् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ तुमुसिआङ् “सेवारो” मे़त्तुसि, हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ ये़सुरो त्‍ये़त्‍छिआङ् कुलाङ्‌हाॽ ते़म्‍से़त्‍छुर सेवा चोगे़त्‍छु॥ 10 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिन्‍छिॽ मे़गिसे़त्‍छे़न्‍ने़ॽओ, पेगे़त्‍छे़ॽआङ् आन्‍साॽसि गालिलओ के़बेगिमु मे़त्ते़छे़से़ॽओ, खे़ङ्‌हाॽरे़ इङ्‌गाॽ खे़त्‍थोए मे़दुम्‍माॽरो॥” 11 खे़न् मे़न्‍छुमाहाॽ ये़क्‌यक्‍को नुःक्‍खे़त्‍छि पेसे़त्‍छिल्‍ले़ कुभा थक्‍सुबाहाॽ मे़बेआङ् पोःक्‍खे़बा के़रे़क् हिन्‍दोःक्‍किन् तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ मे़जे़क्‍तुसिरो॥ 12 हे़क्‍केःल्‍ले़ तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ मे़जुप्‍से़आङ् इङ्‌मे़दङ्‌घु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ थक्‍सुबाहाॽ यरिक् याङ् मे़बिरुसिर 13 अक्‍खे मे़मे़त्तुसि, “आनिगे़ से़न्‍दिक् इप्‍सिगे़आङ् ने़स्‍सिगे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् कुधक्‍किन् मे़घुःत्तुआङ् मे़देॽरुरो लॽरिक् खिनिॽ के़बाःत्तुम्‍ल पोःङ्‌लो॥ 14 कन् पाःन्‍निन् सुहाङ्‌गे़म्‍बाल्‍ले़ खे़प्‍सुने़ फाॽग्र खुने़ॽ कुनिङ्‌वाॽ तासुम्‍बे़आङ् खिनिॽ नाङ्‌ङासिगे़ॽरो॥” 15 हे़क्‍केःल्‍ले़ थक्‍सुबाहाॽरे़ यरिक् याङ् मे़दाःक्‍तुआङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़मे़त्तुसिबा कुइसिःक्‍के खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़बाःत्तुरो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कन् पाःन्‍निङ्‌ग से़ःरे़आङ् आइन् थारिक्‍साङ् यहुदिहाॽरे़ मे़बाःत्तुरो॥ 16 हे़क्‍क्‍याङ् थिक्-थिक् (११) कुहुॽसाम्‍बाहाॽ ये़सुरे़ पेगे़म्‍मे़ॽओ लॽरिक् मे़त्तुसिबा गालिलओबा कोःक्‍माओ मे़बेरो॥ 17 खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़प्‍मो ये़सुःन् मे़निःसुआङ् सेवा मे़जोगु, कर कुभारे़ग चप्‍चि मे़जोगुरो॥ 18 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् खे़ङ्‌हाॽओ त्‍ये़आङ् मे़त्तुसि, “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् नु इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा के़रे़क् युक्‍किन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ पिराङ्‌ङाङ् वाॽरो॥ 19 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ पेगे़म्‍मे़ॽआङ् के़रे़क् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ हुॽसाम्‍बा चोगे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ पानुदिङ् पाः, आबुदिङ् साः, हे़क्‍क्‍याङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिङ्‌ङो बप्‍तिस्‍मा पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ 20 इङ्‌गाॽ इङ्‌जाःङ् पिनिङ्‌बा के़रे़क् पाःन्‍हाॽ इःप्‍मा नाःप्‍मा हुॽरे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽओ, इङ्‌गाॽग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ कुनुप्‍मो थारिक्‍के खिनिॽनु सदादिङ् वाॽआरो॥”

मर्कुस 1

1 कङ्‌ग निङ्‌वाॽफुसाः 2 माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍तुआङ् पत्,“निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाःत्तु,‘खे़ने़ॽ के़लाम्‍मिन् यारिप् चोगुर फाॽआङ् इङ्‌गाॽ आइङ्‌साबे़न् के़दगि पाङ्‌घुङ् युःसुङ्‌लो॥’ 3 खुने़ॽ एःक्‍सादे़न्‍नो अक्‍खेलॽरिक् के़अःक्‍पा इक्‍लारो,‘दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमाराम्‍मिन् यारिप् चोगे़म्‍मे़ॽआङ् कुलाम्‍हाॽ तोःन्‍दोःन्‌ चोगे़म्‍मे़ॽ!’ ” 4 माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ साप्‍तुबा कुइसिःक् बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःन् एःक्‍सादे़न्‍नो त्‍ये़आङ्‌ लायोलाम् हिन्‍दे़म्‍मे़ॽआङ् बप्‍तिस्‍मा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ लायोःन् ले़प्‍मि के़बिरिॽ लॽरिक् इङ्‌भन् चोगुरो॥ 5 यहुदिया थुम्‌ नु यरुसले़म ये़क्‌यक्‍लाम् यरिक् मनाहाॽ खुने़ॽओ मे़द्‌ये़आङ् इङ्‌गाॽ लायोबाआरो मे़बाःत्तुर यर्दन यङ्‌घङ्‌ङो खुने़ॽलाम् बप्‍तिस्‍मा मे़बोःक्‍खे़रो॥ 6 आल्‍ल युहुन्‍नाःङ्‌ग उमे़ःल्‍ले़ कुमुरिक्‍लाम् थाक्‍मनाबा तेःत् के़जाङ्‌बा नु से़होबा फॽइ के़युम्‍बा चोगे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽग निःङ्‌घुःक्‌वा नु ताम्‍भुङ् सक्‌वाघु के़जाबा वये़रो॥ 7 युहुन्‍नाःल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुर इङ्‌भोःसु, “इङ्‌गाॽ आएगाङ् इङ्‌गाॽनुःल्‍ले़आङ् मुक्‍साम्‍साबान्‌ ताःरो॥ इङ्‌गाॽग योःक् कुइसिःक् कुलाङ्‌सुःप्‌ नाम्‍हाॽ फाःङ्‌माआङ् मे़लाॽआन्‍लो॥lb00294c.tifकुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ कुलाङ्‌सुःप्‌ नाम्‍हाॽ योःक्‍किल्‍ले़ फाःक्‍खुॽ 8 इङ्‌गाॽग खिनिॽ च्‍वाःत्तिल्‍ले़ बप्‍तिस्‍मा पिनिङ्‌ल पत्ता, कर खुने़ॽग सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ बप्‍तिस्‍मा के़बिरिॽरो॥” 9 खे़न् ये़म्‍मो ये़सुःन् गालिल थुम्‍मोबा नासरतलाम् त्‍ये़आङ् युहुन्‍नालाम् यर्दन यङ्‌घङ्‌ङो बप्‍तिस्‍मा पोःक्‍खे़॥ 10 खुने़ॽ च्‍वाःत्तोलाम् लःन्‍दे़नुमे़ःन्‍ने ताङ्‌साक्‍पे़न्‌ हरे़आङ् सेसेमाङ्‌ङिन् पुत्तुःक्‍के हे़क्‍के खुने़ॽ कुसम्‍दाङ् ये़ःर पत्‍छे़बा निःसुरो॥ 11 हे़क्‍क्‍याङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् इक्‍लाधिक् त्‍ये़, “खे़ने़ॽ आमिःम् आस्‍साःने़रो, खे़ने़ॽनु इङ्‌गाॽ साॽरिक् सःत्ताङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥” 12 खिमो सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ एःक्‍सादे़न्‍नो पेःक्‍माए पोःङ् फाॽआङ् तेॽरु॥ 13 खुने़ॽ खे़प्‍मो लिबोःङ्‌ (४०) ये़न् थारिक् वये़ल्‍ले़ माफे़न्‍साम् सैतानिल्‍ले़ खुने़ॽ फे़न् याःम्‍बक् चोःक्‍पाङ्‌मा फाॽआङ् कुनिङ्‌वाॽ साॽरु॥ खे़प्‍मो खुने़ॽ ताम्‍भुङ्‌थक्‍साहाॽनु वये़, हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ 14 आल्‍ल युहुन्‍नाःन् पुङ्‌लाहिम्‍मो मे़साक्‍तुआङ् यागे़ल्‍ले़ ये़सुःन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसुनाइङ्‌ङिन् इङ्‌भन् से़ःसुर गालिल थुम्‍मो त्‍ये़रो॥ 15 खुने़ॽ अक्‍खे पाःत्तुर इङ्‌भन् से़ःसु, “कन् सुये़म्‍मिन् त्‍ये़आङ् वाॽ, निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् निःत्ताङ्‌ङे वाॽरो, हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ लायोलाम् हिन्‍दे़म्‍मे़ॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसुनाइङ्‌ङिन् नसाःन् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥” 16 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् गालिल वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओ पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ सिमोन नु कुन्‍साॽ आन्‍द्रियासे़न् योःङ् ले़प्‍ते़त्‍छुर यागे़त्‍छिबा तुमुसि॥ खे़ङ्‌हाॽ ने़प्‍माङ् योःङ् के़ले़प्‍पा वये़त्‍छिरो॥ 17 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिन्‍छिॽ इङ्‌गाॽ आएगाङ् थाने़त्‍छे़ॽओ, खिन्‍छिॽ ङा के़दे़म्‍सु के़दाःत्‍छुबा कुइसिःक् इङ्‌गाॽओ मना के़दाःप्‍पा चोःक्‍ने़त्‍छिङ्‌लो॥” 18 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खिमो योःङ्‌ङिन् ने़स्‍से़त्‍छुथे़ःसुआङ् ये़सुःन् के़नाःप्‍पा पोःङ्‌से़ कुएःक् कुएःक् थाने़त्‍छिरो॥ 19 खुने़ॽ मिसाक् नानाक् पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ जब्‍दिरे़ कुस्‍साः याकुबे़न् नु कुन्‍साॽ युहुन्‍नाःन्‍नाङ् खुन्‍छिॽ खःङ्‌बेओ योःङ्‌ङिन् ले़म्‍दे़त्‍छुर यागे़त्‍छिबा निःसुसिरो॥ 20 खुने़ॽ खे़ङ्‌हाॽआङ् उःत्तुसिआङ् खिमो खुन्‍छिॽ पाः जब्‍दि हे़क्‍क्‍याङ् मे़साङुसिबा याःलिक्‍हाॽ खःङ्‌बेओ पक्‍थे़त्‍छुआङ् ये़सुरे़ कुएगाङ् थाःने़त्‍छि॥ 21 ये़सुःन् नु खे़ङ्‌हाॽ कपर्नहुम पाङ्‌जुम्‍मो मे़बे॥ नाःम्‍सिङ्‌ ये़न्‍नो ये़सुःन् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो पेआङ् हुॽमा हेःक्‍तुसिरो॥ 22 खुने़ॽ कुनिसाम्‍मिन् मे़घे़प्‍सुआङ् खे़प्‍मोबा मनाहाॽरे़ साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ 23 ये़सुरे़ खे़न् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो हुॽमा हेःक्‍तुसिल्‍ले़ फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुबा मनाधिक् अःक्‍ते़र पारे़, 24 “नासरतबा ये़सुए, खे़ने़ॽ आनिगे़नु थे के़गोःत्तुबाबे? खे़ने़ॽ आनिगे़ मे़ङ्‌से़ के़द्‌ये़बाबि? खे़ने़ॽ हाःत्‍ने़बे फाॽआङ् निःसुम्‍बे़रो–खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़बाङ्‌घे़बा सेसे कुमनाने़रो॥” 25 ये़सुरे़ खे़न् फे़न्‍साम्‍मिन् फे़ःक्‍तु, “स्‍वाःत्! खे़न् मनाःन् ले़रे़ॽआङ् पेगे़ॽ!” 26 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ खे़न् मनाःन् पिर्धाप् थाप्‍सुधआङ् यम्‍बा इक्‍लाओ फिःक्‍ते़र ले़रुधःरो॥ 27 खे़ॽयो के़जुम्‍बाआङ् के़वाॽबा मनाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र अक्‍खे मे़लॽरे़, “कङ्‌ग आक्‍तङ्‌बा निसाम्बे? खुने़ॽग फे़न्‍साम्‍हाॽ इङ्‌जाःङ् पिरुसिआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़आङ् मे़घे़प्‍सुरो॥ आक्‍तङ्‌बा युक्‍किन्‍ने कत्तुबे!” 28 खुने़ॽ कुमिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌ङिन् के़रे़क् गालिल थुम्‍मो से़ःरे़रो॥ 29 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् नु खुने़ॽ के़नाःप्‍पाहाॽ यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍लाम् मे़लःन्‍दे़आङ् सिमोन नु आन्‍द्रियासरे़ खुन्‍छिॽ हिम्‍मो मे़बेरो॥ युहुन्‍नाःन् नु याकुबे़न्‍नाङ् खे़ङ्‌हाॽनुए पेसिरो॥ 30 खे़प्‍मो सिमोनरे़ कुन्‍नोःप्‍मे़न् कुदुङ् त्‍ये़आङ् थाःसुआङ् ने़स्‍से़॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खिमो खे़न् पाःन्‍निन् ये़सुःन् मे़मे़त्तु॥ 31 ये़सुःन् कुबेसाङ् पेआङ् कुहुक्‍को ते़म्‍सुआङ् फोःक्‍खु॥ खिमो खे़न् वेःत्ते़आङ् खुने़ॽ खे़ङ्‌हाॽ सेवा चोःक्‍मा हेःक्‍तुसिरो॥ 32 नाम्‍धे़आङ् खे़न् युःन्‍छिक् यरिक् के़दुक्‍पाहाॽ नु फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुसिबा मनाहाॽ ये़सुरो मे़दारुसि॥ 33 खे़न् पाङ्‌जुम्‍मोबा यरिक् मनाहाॽ खे़न् हिम्‍मो मे़जुप्‍से़॥ 34 ये़सुरे़ वेॽ वेॽ परिक्‍पा तुक्‍माल्‍ले़ तरुसिबा मनाहाॽ वेःन्‍दुसिर यरिक् फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःत्तुलःत्तुसिरो॥ खुने़ॽ फे़न्‍साम्‍हाॽ पाःप्‍मा मे़बाङ्‌घुन्‍सिन्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ हाःत् फाॽआङ् कुसिङ् मे़निःत्तुआङ् मे़वये़रो॥ 35 कुदाःन्‍दिक् खाओःप्‍मानुःल्‍ले़ तगि ये़सुःन् एःक्‍सादे़न्‍नो पेआङ् तुवा चोगे़॥ 36 याङ्‌सि सिमोन नु कुन्‍देःङ्‌बाहाॽ खुने़ॽ कुगोःत्‍छे़ मे़बे॥ 37 खुने़ॽ मे़दुमुआङ् मे़मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, के़रे़क् मनाहाॽरे़ खे़ने़ॽ के़म्‍गोःत्‍ल मे़वाॽरो॥” 38 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “आनिॽ कन् खिरिबा वेॽस्‍मा पाङ्‌भेॽहाॽओ पेगि॥ इङ्‌गाॽ खे़प्‍मोआङ् सुनाइङ् से़ःमा पोःङ्॥ हाबा खे़ल्‍ले़ लागि इङ्‌गाॽ त्‍याङ्‌बारो॥” 39 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ गालिल थुम्‍मो खाराक् लाङ्‌घेगे़र खे़ङ्‌घाःत्तिबा यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो सुनाइङ् से़ःसुआङ् फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःत्तु लःत्तुसिरो॥ 40 थिक् लोगेॽ तुक्‍माल्‍ले़ तरुबा मनाःन् ये़सुरो त्‍ये़आङ् थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्‌ङाङ् पेलि फाक्‍तु, “आदाङ्‌बे, खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽ के़जोगुने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽ वेःम्‍मा के़सुक्‍कारो॥” 41 ये़सुरे़ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुर कुहुक्‍किल्‍ले़ सुःसुआङ् मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽ चोगुङ्, खे़ने़ॽ नुरे़ॽओ॥” 42 खिमो खे़न् मनाःन् लोगेॽ तुक्‍मोलाम् नुःरे़रो॥ 43 ये़सुरे़ खे़न् मनाःन्, “खे़ने़ॽ के़नुरे़बा पाःन्‍निन् आत्तिन्‍नाङ् मे़मे़त्ते़न्‍ने़ॽओ, 44 कर पेगे़ॽआङ् निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍लो ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌ङे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ नुःराङ् फाॽआङ् मनाहाॽ ओसेःन्‍धाक्‍मासिरे़ लागि मोसारे़ इङ्‌जाःङ् चोगुबा हे़क्‍के 45 कर खुने़ॽ पेआङ् नुःरे़बा पाःन्‍निन् के़रे़क् मनाहाॽ चे़क्‍तुसि॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ये़सुःन् पाङ्‌जुम्‍मो मनाहाॽरे़ मे़निःसुर ताःमा मे़सुक्‍ते़न्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ लाःक्‍कात् एःक्‍सादे़न्‍नो वये़आङ् खे़प्‍मोए काक् पिसाङ्‌लाम् यरिक् मनाहाॽ मे़द्‌ये़रो॥

मर्कुस 2

1 थिक्‌ये़न् निये़न् एगाङ् ये़सुःन् कपर्नहुम पाङ्‌जुम्‍मो नुःक्‍खे़ त्‍ये़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ हिम्‍मो वाॽ के़लॽबा इङ्‌घङ्‌ङिन् से़ःरे़रो॥ 2 यरिक् मनाहाॽ खे़न् हिम्‍मो हत्‍मे़न्‍हत् लाम्‍धेःप्‍पुङ्‌नु लक्‍खुम्‍मो थारिक् मे़जुप्‍से़आङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सुनाइङ् इङ्‌भन् चोगुसिरो॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो लिसि मनाहाॽरे़ लङ्‌ले़ःङ्‌वा मनाधिक् मे़गुयुआङ् मे़दारु, 4 कर खे़न् हिम्‍मो यरिक् मनाहाॽरे़ सधे़क्‌ मे़धिम्‍सुआङ् मे़युङे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् लङ्‌ले़ःङ्‌वाःन् ये़सुरे़ कुदगि तेॽमा मे़न्‍छुक्‍तुन्॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् मनाहाॽरे़ थो खाम्‍बुओlb00234c.tifइस्राइलओबा लत्‍छा हिम् 5 खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् के़दुक्‍पे़न्‌ वेःप्‍मा सुक् के़लॽबा नसाःन् मे़गत्तुबा ये़सुरे़ निःसुआङ् लङ्‌ले़ःङ्‌वाःन् मे़त्तु, “आस्‍साःए, खे़ने़ॽ के़लायोहाॽ ले़प्‍मि पोःक्‍खे़रो॥” 6 आल्‍ल खे़प्‍मो के़युङ्‌बा साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ निङ्‌वाॽ मे़इःत्‍छिङ्, 7 “मे़ःन्, कन् मनाःल्‍ले़ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ माङ्‌चे़ॽया पाःन्‍ने पाःत्तुॽरो! निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नुःल्‍ले़ वेॽ हाःत्‍ले़आङ् मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिरे़न् लायोःन् ले़प्‍मि पिमा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥” 8 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽबो थे मे़इःत्तुर मे़युङ् के़लॽबान्‌ निःसुआङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “थेआङ् हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽ के़इःत्तुम्‍बाबे? 9 कन् लङ्‌ले़ःङ्‌वाःन्‌ ‘के़लायोहाॽ ले़प्‍मि पोःक्‍खे़’ मे़प्‍मा उसुरु चोःक्‍पि? इ ‘पोगे़ॽआङ् के़ने़त्‍नाःन् खप्‍से़ॽआङ् थासिङ्‌ङे़ॽ’ मे़प्‍मा उसुरु चोःक्‍पि? 10 कर इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो लायोहाॽ ले़प्‍मि पिमा युक् कत्तुङ् फाॽआङ् ओसेःन्‍धाक्‍निङ्‌लो॥” हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़न् लङ्‌ले़ःङ्‌वाःन् मे़त्तु, 11 “आल्‍ल पोगे़ॽ! के़ने़त्‍नाःन् याङ्‌सिङ्‌ङे़ॽआङ् के़हिम्‍मो थासिङ्‌ङे़ॽ॥” 12 खिमो खे़न् मुत्‍थ्रिक् पोगे़आङ् कुने़त्‍नाःन् याङ्‌सिङ्‌ हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽरे़ खुनिॽ तगिए लःन्‍दे़ पेरो॥ खे़न् मनाहाॽरे़ मे़निःसुआङ् साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् अक्‍खे मे़मे़त्तुर कुनारा मे़भोःसु, “अक्‍तङ्‌बाग आनिगे़ आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़न्‍निए वयिगे़रो॥” 13 याम्‍मो ये़सुःन् वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओ पे॥ यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़दिम्‍दुआङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ खाहुन् हुॽरुसि॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ अल्‍फायसरे़ कुस्‍साः ले़बिःन् एःङ्‌याङ् फोःङ्‌मा ते़न्‍नो युङे़बा निःसुआङ् मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ तिम्‍दाङ्‌ङे़ॽओ॥” खे़न् मुत्‍थ्रिक् पोगे़आङ् खुने़ॽनु थासिङ्‌लो॥ 15 याङ्‌सि ले़बिःल्‍ले़ कुहिम्‍मो ये़सुःन्‍नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ चाजासे़ उःत्तुसि, यरिक् एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽ 16 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़प्‍मो फरिसि 17 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ पाःन्‍निन् खे़प्‍सुआङ् नोगप् पिरुसि, “सिदाॽसाम्‍बे़ङ्‌ग मे़न्‍दुक्‍मनाहाॽरे़ लागि मे़ःन्, कर के़दुक्‍पाहाॽरे़ लागिरो॥ खे़न् हे़क्‍के इङ्‌गाॽआङ् साम्‌योनिबाहाॽरे़ लागि मे़ःन्, कर लायोबाहाॽ लायोलाम् मे़नुःङ्‌ङाङ्‌ ताङ्‌मे़से़ःप्‍ल फाॽआङ् त्‍याङ्‌बारो॥” 18 आल्‍ल बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍ना नु फरिसिहाॽरे़ खुनिॽ हुॽसाम्‍बाहाॽ चाःने़त्तो मे़युङे़आङ् मे़वये़॥ थिक्‌ये़न् मनाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् ये़सुःन् सेःन्‍मे़लाप्‍तु, “फरिसिहाॽ नु बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ खुनिॽ हुॽसाम्‍बाहाॽग चाःने़त्तो मे़युङ्, कर खे़ने़ॽ के़हुॽसाम्‍बाहाॽ थेआङ् चाःने़त्तो मे़न्‌युङ्‌ने़न्‍बाबे?” 19 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “मेःक्‍खिम्‍साबे़न् कुन्‍जुम्‍हाॽनु वाॽर थारिक् खे़ङ्‌हाॽ चाःने़त्तो मे़युङ् फाॽआङ् के़इःत्तुम्‍बि? मे़ःन्‍लो, मेःक्‍खिम्‍साबे़न् वाॽर थारिक् खे़ङ्‌हाॽ आप्‍फाल्‍ले़आङ् चाःने़त्तो मे़न्‌युङ्‌ने़न्, 20 कर खे़ङ्‌हाॽलाम् मेःक्‍खिम्‍साबे़न् साक्‍के़ल्‍ले़क् मे़दे़म्‍सुआङ् मे़देॽरुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ चाःने़त्तो मे़युङ्‌लो॥ 21 आत्तिल्‍ले़आङ् कुसङ् चिरिक्‍किल्‍ले़ कुद्रे़क्‌ चाङ्‌ङिन् मे़ले़म्‍दुन्‍लो, ले़म्‍दुने़ फाॽग्र खे़न् किङ्‌ङाङ् आल्‍लसाङ् यम्‍बा थे़ःक्‍खुदेःसुॽरो॥ 22 आत्तिल्‍ले़आङ् कुसङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् 23 थिक्‍ले़ङ् नाःम्‍सिङ्‌मा ये़न्‍नो ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍लुम्‍मोनु मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ नुक्‍मा चामा फाॽआङ् सिःदाप्‍माहाॽ तुप्‍मा मे़हेःक्‍तु॥ 24 हे़क्‍केःल्‍ले़ फरिसिहाॽरे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “ओमे़त्ते़ॽ, थेआङ् नाःम्‍सिङ्‌ ये़न्‍नो चोःक्‍मा मे़न्‍नुॽमनाबा याःम्‍बक्‍किन् मे़जोगुबाबे?” 25 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “साम्‌योसाप्‍लाःन् खिनिॽ मे़न्‍निःत्ते के़वयिॽबि? दाउद हाङ्‌ङिन् नु कुमनाहाॽरे़ खुनिॽ से़त्‍लाःक्‍ते़ल्‍ले़ 26 दाउदे़न् निङ्‌वाॽफु साःङ्‌गाहिम्‍मो लाःसे़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो तोःम्‍मनाबा सेसे खरे़ःङ्‌ङिन् चआङ् याम्‍मो कुमनाहाॽआङ् पिरुसि (खे़न् ये़म्‍मो अबियाथारे़न् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा वये़)॥ खे़ङ्‌ग आनिॽ साम्‌योथिम् कुइसिःक् निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़रक् चामा के़नुॽबा वये़रो॥” 27 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ अक्‍खे पाःत्तुर पाःन् नुप्‍सु, “नाःम्‍सिङ् ये़न्‍निन् मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मि नुॽमा तामारे़ लागि चोगे़बारो, कर कन् मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिःन् नाःम्‍सिङ्‌ ये़न्‍निल्‍ले़ लागि चोगे़बा मे़ःन्‍लो॥ 28 हे़क्‍केःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःङ्‌ग नाःम्‍सिङ्‌ ये़न्‍निल्‍ले़न्‍नाङ् कुन्‍दाङ्‌बाआॽरो”

मर्कुस 3

1 ये़सुःन् याम्‍मो यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो पे॥ खे़प्‍मो लत्‍छा कुहुक् के़हेबा मनाधिक् वये़॥ 2 नाःम्‍सिङ्‌ ये़न्‍नो खे़न् मनाःन् ये़सुरे़ वेःन्‍दुॽने़ फाॽग्र खुने़ॽ फोत्‍या कुःप्‍मा फाॽआङ् मनाहाॽरे़ ये़सुःन् मे़सुगुर मे़वये़॥ 3 ये़सुरे़ खे़न् कुहुक् के़हेबा मनाःन् मे़त्तु, “फे़रे़ॽआङ्‌ के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ तगि ये़बे़ॽ॥” 4 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “नाःम्‍सिङ् ये़न्‍नो नुःबा नु ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक्‍को, आत्तिन् चोःक्‍मा नुःबाबे? हिङ्‌मन् ताङ्‌से़ःप्‍माबि मे़ङ्‌माबि?” कर खे़न् मनाहाॽ मे़म्‍बाःत्ते स्‍वाःत् मे़युङे़रो॥ 5 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ चिःप्‍मान् निःसुआङ् खुने़ॽ कुनिङ्‌वाॽ तुगे़आङ् साॽरिक् कुसिक् पोगे़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाःन् मे़त्तु, “के़हुक्‍किन् सन्‍छे़ॽ॥” हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ कुहुक्‍किन् सन्‍छुल्‍ले़ खिमो वेःत्ते़रो॥ 6 हे़क्‍क्‍याङ् फरिसिहाॽ यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मोलाम् मे़लःन्‍दे़ मे़बेआङ् हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽनु ये़सुःन् आक्‍खेआङ् से़प्‍माबे फाॽआङ् पाःन् मे़दङ्‌घुरो॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओ पेःल्‍ले़ खे़प्‍मो गालिल थुम्‍मोलाम् यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़दिम्‍दुरो॥ 8 खुने़ॽ चोगुबा याःम्‍बक्‍हाॽ मे़घे़प्‍सुआङ् यरिक् मनाहाॽ यहुदिया, यरुसले़म, इदुमिया, यर्दन नाधाःम्‍बिबा लाजेॽओनु, हे़क्‍क्‍याङ् तायर नु सिदोन ये़क्‌यक् खिरिलाम्‌ कुओमे़त्‍छे़ मे़द्‌ये़रो॥ 9 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ यरिक् मनाहाॽरे़ मे़न्‍लाःक्‍तुन्‍ल मे़न्‍दोॽरुन्‍ल फाॽआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ खःङ्‌बेधिक् कुलागि यारिप् चोःक्‍मा पाङ्‌घुसि॥ 10 खुने़ॽ यरिक् मनाहाॽ नुसुसिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽ कुसुःसे़ मनाहाॽ मे़जन्‍छिङ्‌ल मे़बोःरे़ मे़धाङे़॥ 11 हे़क्‍क्‍याङ् फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ याङ्‌घुसिबा मनाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़निःसुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मे़धाम्‍सिङ्‌ल मे़भिःक्‍ते़र अक्‍खेलॽरिक् मे़बारे़, “खे़ने़ॽग निङ्‌वाॽफुसाःने़रो!” 12 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ खुने़ॽ कुयाःम्‍बेओ थेआङ् मे़म्‍बाःत्तुन्‍ल फाॽआङ् के़साक्‍पा इङ्‌जाःङ् पिरुसि॥ 13 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् कोःक्‍माओ पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽबाल्‍ले़ चसिबा कुहुॽसाम्‍बाहाॽ उःत्तुसिआङ् खे़ङ्‌हाॽआङ् खुने़ॽनुए मे़बेरो॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽनु मे़वाॽर हे़क्‍क्‍याङ्‌ सुनाइङ् मे़से़ःसुर फाॽआङ् थिक्-ने़त् (१२) हुॽसाम्‍बाहाॽ सेगुसिआङ् खे़ङ्‌हाॽ सेःक्‌युक्‍मिबा फाॽआङ् मे़त्तुसिरो॥ 15 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ फे़न्‍साम् नाःप्‍मा लःप्‍मा युक् पिरुसि॥ 16 ये़सुरे़ सेगुसिबा थिक्-ने़त् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ मिङ्‌हाॽ कन्‍लो–सिमोन (खुने़ॽ पत्रुस लॽरिक् मिङ् वाःत्तु), 17 जब्‍दियारे़ कुस्‍साःहाॽ याकुब नु युहुन्‍ना (ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ बोअनरगे़स लॽरिक् मिङ् वाःत्तुसि, खे़ल्‍ले़ कुबेइङ्‌ग “ताङ्‌साक् के़लोःङ्‌बाल्‍ले़ कुस्‍साःहाॽ” पोःङ्‌लो), 18 हे़क्‍क्‍याङ् आन्‍द्रियास, फिलिप, बारथोलोमाइ, मत्ति, थोमा, अल्‍फायसरे़ कुस्‍साः याकुब, थे़दियस, सिमोन (हाङ्‌बिफ्‍युङ् के़जोःक्‍पा), 19 हे़क्‍क्‍याङ् यहुदा इस्‍करियोतिन्‌ (ताःन्‍दि खे़ल्‍ले़ ये़सुःन् इङ्‌ले़क्‍तु)॥ 20 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् हिम्‍मो लाःसे़आङ् खे़प्‍मो यरिक् मनाहाॽ मे़जुप्‍से़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽ नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ चाजामा ये़म्‍मिन्‍ने मे़ङ्‌घोःसुन्‍लो॥ 21 कुभा मनाहाॽ अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “मे़ःम्‍बे़, आइन् खुने़ॽग नाक्‍खे़बे बि थेनिबे?” हे़क्‍केःल्‍ले़ कुहिम्‍सयङ्‌रे़ खे़न् मे़घे़प्‍सुआङ् खुने़ॽ खे़प्‍मोलाम् उःप्‍मा तेॽमा फाॽआङ् मे़द्‌ये़रो॥ 22 यरुसले़मलाम् के़दाःबा साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ अक्‍खे मे़बाःत्तु, “खुने़ॽग बालजिबुल माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुआङ् वाॽ॥ खुने़ॽ फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ खुनिॽ हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍लाम् फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःत्तुॽ लःत्तुसिॽरो॥” 23 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ उःत्तुसिआङ् खे़दाॽओ मे़त्तुसि, “आक्‍खेलॽरिक् माफे़न्‍साम्‍मिन् आबाङे नाःत्‍छिङ्बे? 24 आप्‍फेःक् लुम्‍मो के़घेबा के़धक्‍पाआङ् के़से़म्‍बा हाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ मे़धरुन्‍लो॥ 25 हे़क्‍क्‍याङ् आप्‍फेःक् लुम्‍मो के़घेबा के़धक्‍पाआङ् के़से़म्‍बा हिम्‍सयङ्‌ङिल्‍ले़ मे़धरुन्‍लो॥ 26 माफे़न्‍साम्‍मिन्‍नाङ् आबाङे तक्‍ले़ङ्‌वाओ पोःक्‍ने़ फाॽग्र खे़ल्‍ले़आङ् मे़धरुन्‍नाङ् नुप्‍लो॥ 27 के़धुम्‍बा मनाःल्‍ले़ कुहिम्‍मो लाःप्‍माआङ् खे़ल्‍ले़ कुजिगःक्‌वाहाॽ नाप्‍मादेॽमानुःल्‍ले़ तगि खे़न् के़धुम्‍बा मनाःन् इघेःङ्‌माए पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ्‌लक् कुहिम्‍मो लाःप्‍माआङ् चिगःक्‌वाहाॽ लःप्‍मादेॽमा सुक्‍ते़त्‍लो॥ 28 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़बाःत्तुबा के़रे़क् माङ्‌चे़ॽया पाःन् नु मे़जोगुबा के़रे़क् लायोहाॽरे़न् ले़प्‍मि खोःमा मे़सुक्‍तुरो, 29 कर सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ माङ्‌चे़ॽया पाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ आप्‍फाल्‍ले़आङ् ले़प्‍मि मे़ङ्‌घोःसुन्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कङ्‌ग ले़प्‍मि मे़म्‍बोःङ्‌मनाबा लायोरो॥” 30 (ये़सुरे़ फे़न्‍साम्‍मिन् कत्तु लॽरिक् खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़बाःत्तुआङ् मे़वये़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ हे़क्‍के मे़त्तुसिबारो॥) 31 याङ्‌सि ये़सुरे़ कुम्‍मा नु कुन्‍साॽसि खुने़ॽ वये़बा हिम्‍मो मे़द्‌ये़आङ् लाःक्‍कात् कुउःत्‍छे़ मनाहाॽ मे़बाङ्‌घुसिरो॥ 32 हे़क्‍क्‍याङ् कुगब्रिङ् के़युङ्‌बा मनाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “के़म्‍मा नु के़न्‍साॽसि लाःक्‍कात् मे़द्‌ये़आङ् खे़ने़ॽ के़म्‍हाङ्‌ल मे़ये़प्‍लो॥” 33 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “आम्‍मा नु आन्‍साॽसि हाःत्‍छिबे?” 34 खुने़ॽ खे़प्‍मो कुगब्रिङ् के़युङ्‌बा मनाहाॽ ओमे़त्तुसिर याम्‍मो पाःत्तु, “कप्‍मो आम्‍मा नु आन्‍साॽसि मे़युङ्‌लो॥ 35 आत्तिन्‍हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के मे़जोगुॽ खे़ङ्‌हाॽए आम्‍मा नु आन्‍साॽसिरो॥”

मर्कुस 4

1 याङ्‌सि याम्‍मो ये़सुरे़ गालिल वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओ निसाम् हुॽमा हेःक्‍तुसिरो॥ खे़प्‍मो यरिक् मनाहाॽ मे़जुप्‍से़, हे़क्‍केःल्‍ले़ खुने़ॽ खःङ्‌बेओ लाःसे़आङ् युङ्‌सिङ्‌, कर मनाहाॽ लाःक्‍कात् वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओ मे़ये़बे़॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ अक्‍खेलॽरिक् यरिक् पाःन्‍हाॽ खे़दाॽओ हुॽरुसि– 3 “खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ! लत्‍छा याःन्‍के़मःबाधिक् याॽरिःम्‍बा ले़प्‍से़ पेरो॥lb00094c.tifयाॽरिःम्‍बा के़ले़प्‍पे़न्‌ 4 खे़ल्‍ले़ याॽरिःम्‍बे़न् ले़प्‍तुल्‍ले़ कुभा याॽरिःम्‍बे़न् लाम्‍मो मक्‍थ्‍ये़, हे़क्‍क्‍याङ् पुहाॽ मे़द्‌ये़आङ् मे़जमे़देःसुरो॥ 5 हे़क्‍क्‍याङ् कुभा याॽरिःम्‍बे़न् लुङ्‌घे़रे़क्‍को चुक्‍ते़रो॥ खे़ङ्‌हाॽ लिङ्‌माग लिङे़, कर यरिक् खाम् मे़ने़स्‍से़न्‍नाङ् कुसाःप्‍पिन् खाम् सिगाङ्‌धारिक् मे़लाःसे़न्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कुदाःन्‍दिक्‍मा नाम् से़ःरे़ल्‍ले़ नाम्‍मिल्‍ले़ ये़म्‍दुआङ् काक् हेरे़बेरो॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् कुभा याॽरिःम्‍बाङ्‌ग तिङ्‌ग्रेःक्‍पाल्‍ले़ कुसेॽ के़ने़बा ते़न्‍नो चुक्‍ते़आङ् सोसोरिक् लिङे़ल्‍ले़ तिङ्‌ग्रेःक्‍पाल्‍ले़ खे़न् सुःप्‍तुदेःसुआङ् कुजाॽ थोःक्‍मा मे़सुक्‍ते़न्‍लो॥ 8 वेॽ याॽरिःम्‍बे़न् नुःबा खाम्‍मो चुक्‍ते़॥ हे़क्‍क्‍याङ् लिङे़आङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ सुम्‍बोःङ् ले़ङ् (३०), तुक्‍पोःङ्‌ ले़ङ् (६०) हे़क्‍क्‍याङ् किप्‍थिक् ले़ङ् (१००) थारिक् कुजाॽ पत्‍छे़रो॥” 9 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खे़म्‍मा ने़क्‍खोॽ के़गप्‍पाहाॽरे़ कन् पाःन्‍निन् नुःरिक् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽआङ् कुसिङ्‌ निःत्ते़म्‍मे़ॽओ!” 10 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् एःक्‍लेःक्‌ वये़ल्‍ले़ थिक्-ने़त् (१२) हुॽसाम्‍बाहाॽ नु वेॽ हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ “कन् खे़दाॽइल्‍ले़ कुबेःन् थे़माबे?” फाॽआङ् सेःन्‍मे़दोसु॥ 11 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “खिनिॽ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़न् सिगाङ्‌बा पाःन्‍हाॽ कुसिङ् निःप्‍मा के़घोःसुम्‍माङ् के़वयिॽ, कर वेॽ मनाहाॽरे़ग खे़दाॽओरक् खे़म्‍मा मे़घोःसुॽरो॥ 12 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ अक्‍खे साप्‍ते़आङ् पत्,‘खे़ङ्‌हाॽरे़ ओमे़मे़त्तु, ए़त्‍ले़ङ् ओमे़मे़त्तुसाङ् मे़न्‍निःसुन्॥खे़ङ्‌हाॽरे़ ए़त्‍ले़ङ् मे़घे़प्‍सुसाङ् कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्॥मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र खे़ङ्‌हाॽग लायोलाम् मे़नुःङ् मे़दाआङ् लायोलाम् ले़प्‍मि मे़घोःसुॽबारो॥’ ” 13 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “कन् खे़दाॽइन्‍ने कुसिङ् के़न्‍निःत्तुम्‍मिन्‍ने़ फाॽग्र, वेॽ खे़दाॽहाॽ आक्‍खेलॽरिक् कुसिङ् के़निःत्तुम्‍बाबे? 14 याॽरिःम्‍बा के़ले़प्‍पाल्‍ले़ निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् से़ःसुरो॥ 15 कुभा मनाहाॽ लाम्‍मो के़जुक्‍पा याॽरिःम्‍बा कुइसिःक् मे़जोःक्‍लो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ पाःन्‍जाक् मे़घे़प्‍सुनुमे़ःन्‍ने माफे़न्‍साम्‍मिन् ताआङ् पाःन्‍जाक्‍किन् खुनिॽ निङ्‌वाॽबोलाम् लःत्तु तेॽरुरो॥ 16 वेॽ मनाहाॽ लुङ्‌घे़रे़क्‍को के़जुक्‍पा याॽरिःम्‍बा कुइसिःक् मे़जोःक्‍लो॥ पाःन्‍जाक् मे़घे़प्‍सुल्‍ले़ मे़सःत्‍ल मे़घे़प्‍सुॽ, 17 कर ताङ्‌बा कुसाःप् के़बप्‍पा कुबुङ्‌मान् हे़क्‍के खे़ङ्‌हाॽ सप्‍फारक् मे़बत्‍लो, कर पाःन्‍जाक्‍किन्‌ नसाःन् मे़जोगुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ के़साक्‍पा पाःन् नु तुक्‍खेःन् तानुमे़ःन्‍ने हाराए नसाःन्‍निन् मे़ले़रु मे़देःसुॽरो॥ 18 वेॽहाॽ तिङ्‌ग्रेःक्‍पालाओ के़जुक्‍पा याॽरिःम्‍बा कुइसिःक् मे़जोःक्‍लो॥ 19 खे़ङ्‌हाॽरे़ पाःन्‍जाक् खे़म्‍माग मे़घे़प्‍सुॽ, कर कन्‌ हिङ्‌मन्‍नो थेःन् चामा थुङ्‌मा, याङ्‌साकुन्‍धेसाबा आक्‍खेआङ् पोःङ्‌मा हे़क्‍तङ्‌बा वेॽ फे़न् निङ्‌वाॽइल्‍ले़ पाःन्‍जाक्‍किन् सुःप्‍तुदेःसुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ याम्‍मो कुजाॽ मे़म्‍भत्‍छुन्‍लो॥ 20 कर वेॽ मनाहाॽ नुःबा खाम्‍मो के़जुक्‍पा याॽरिःम्‍बा कुइसिःक् मे़जोःक्‍लो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ पाःन्‍जाक्‍किन् मे़घे़प्‍सुआङ् निङ्‌वाॽओ मे़दाःक्‍तु, हे़क्‍क्‍याङ् सुम्‍बोःङ् (३०) ले़ङ्, तुक्‍पोःङ्‌ (६०) ले़ङ् हे़क्‍क्‍याङ् किप्‍थिक् (१००) ले़ङ् थारिक् कुजाॽ मे़भत्‍छुरो॥” 21 आल्‍ल ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ सेमिःन् ने़त्‍ना सिगाङ् के़युक्‍खुम्बि? इ नइमाल्‍ले़ के़सुःप्‍तुम् के़युक्‍खुम्बि? हाःत्‍ले़आङ् हे़क्‍केग मे़जोगुन्‍लो, कर सेमिःन् चम्‍जम्‍बा ते़न्‍नो थो युक्‍खुॽरो॥ 22 हे़क्‍केःल्‍ले़ सिगाङ्‌बा पाःन्‍निन् के़रे़क्‍ले़ मे़निःसु, हे़क्‍क्‍याङ् चिङ्‌नाबा पाःन्‍निन् ओसेःन्‍दाङ् पोःङ्‌लो॥” 23 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खे़म्‍मा ने़क्‍खोॽ के़गप्‍पाहाॽरे़ कन् पाःन्‍निन् नुःरिक्‍काङ् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ॥” 24 खुने़ॽ याम्‍मो मे़त्तुसि, “सिङ्‌सिङ्‌ङाङ् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ! आक्‍तङ्‌बा कुसिःक्‍माल्‍ले़ के़सिःक्‍तुम्‍सिम्, आम्‍भा खे़न् कुसिःक्‍माल्‍ले़ खिनिॽआङ् के़म्‍सिःक्‍तिॽ, खे़न्‍नुःल्‍ले़ यरिक्‍काङ् खिनिॽ के़म्‍सिःक्‍ति के़म्‍बिरिॽरो॥ 25 यरिक् के़गप्‍पाल्‍ले़ आल्‍लसाङ् यरिक् खोःसुॽ, कर हाःत्‍ले़ मे़गत्तुन्, खे़ल्‍ले़ कत्तुबान्‍नाङ् मे़नाप्‍तुॽरो॥” 26 ये़सुरे़ याम्‍मो पाःत्तु, “निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् अक्‍तङ्‌बा चोःक्–मनाधिक्ले़ याॽरिःम्‍बान् इक्‍ताप्‍पो ले़प्‍तुॽ, 27 हे़क्‍क्‍याङ् ये़म् ले़क्‍ल पेःक्‍किल्‍ले़, खुने़ॽ खे़न् याॽरिःम्‍बान् आक्‍खेलॽरिक् लिङ्‌ फाॽआङ् कुसिङ् मे़निःत्तुन्‍छाङ् खे़न् याॽरिःम्‍बान् लिङ्‌लो॥ 28 आबाङे खाम्‍बेःक्‍मो पोगुगे़न् कुजाःन् लिङ्‌, खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ए कुजाॽ थोःक्‍ल याःन्‍दुॽ, तगि कुनःक्‌ थाङ्‌ हे़क्‍क्‍याङ् पोआङ्‌ कुजाॽ थोःक्‌॥ 29 पोगुगे़न् कुजाःन् तुम्‍माङ् खे़न् मनाःन्‌ कात्‍च्‍याःन् याङ्‌सिङ्‌ङाङ् चा सुम्‍से़ इक्‍ताप्‍पो लाःत्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ चासुम्‍मा ये़म्‍मिन् त्‍ये़रो॥” 30 ये़सुरे़ याम्‍मो पाःत्तु, “निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् थेःन्‍नु तङ्‌माबे? आक्‍खेलॽरिक् कुबि पिमाआङ् पोधक् चोःक्‍माबे? 31 कङ्‌ग खाम्‍मो ले़प्‍मनाबा यःङ्‌गेॽ याॽरिःम्‍बान् कुइसिःक् चोःक्‍लो॥ इक्‍सा खाम्‍बेःक्‍कोबा याॽरिःम्‍बाहाॽओ खे़न् के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ चुक्‍साङ्‌ 32 इक्‍ताप्‍पो वेॽ नुधि-साक्‍चिॽनुःल्‍ले़ यम्‍बा पोःङ्‌ङाङ् कुबोराःक्‍हाॽओ पुहाॽरे़आङ् हाप् मे़जोगुरो॥” 33 ये़सुरे़ अक्‍तङ्‌बा खे़दाॽओ मनाहाॽरे़ पाःन्‍जाक् कुसिङ् निःप्‍मा मे़सुक्‍तुर थारिक् हुॽरुसि॥ 34 खुने़ॽ पारे़ल्‍ले़ खे़दाॽओरक् पारे़, कर कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु एःक् मे़वये़ल्‍ले़ खे़दाॽइल्‍ले़ कुबेःन् हन्‍दु पिरुसिरो॥ 35 खे़न् से़न्‍दिक् ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “वरक्‍किल्‍ले़ नाहाङ्‌दाङ् पेगि॥” 36 हे़क्‍केलॽरिक् यरिक् मनाहाॽनु मे़से़न्‍दे़आङ् खुने़ॽ बा खे़न् खःङ्‌बेओनु नाहाङ्‌दाङ् मे़देॽरुरो॥ खे़प्‍मो वेॽ खःङ्‌बेहाॽआङ् मे़ने़स्‍से़रो॥ 37 हक्‍चघत् यम्‍बा सुरित्‌ केजङ् हुःमा हेःक्‍ते़आङ् वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिन् खःङ्‌बेओ लाःसे़आङ् खा खःङ्‌बेइन्‍ने तिम्‍से़रो॥ 38 ये़सुःन् खःङ्‌बेल्‍ले़ कुएःक् ले़प्‍माङ् ताक्‍खोःङ्‌धिक्‌ कोःक्‍सिङ्‌ङाङ् इप्‍से़आङ् ने़स्‍से़॥ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ मे़भोःक्‍खुर अक्‍खे मे़मे़त्तु, “सिक्‍साम्‍बे, आनिगे़ हुम्‍मा सिःमा इःत्तिगे़रो! थेआङ् स्‍वाःत् के़ने़बाबे?” 39 ये़सुःन् पोगे़आङ् सुरित्‌ केजङ्‌ङिन् “मे़न्‍हुःए़ॽ” मे़त्तुआङ् फे़ःक्‍तु, हे़क्‍क्‍याङ् वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिन् “चिजि ये़म्‌ये़म् लॽरे़ॽ” मे़त्तु, सुरित्‌ केजङ्‌ङिन् चिजि ये़म्‌ये़म् लॽरे़आङ्, वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिन्‍नाङ् चिजि ये़म्‌ये़म् पोःक्‍खे़रो॥ 40 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ सेःन्‍लाप्‍तुसि, “थेआङ् खिनिॽ के़गिःसि के़स्‍ये़ॽइबा? आल्‍लसाङ् याप्‍मि नसाःन् के़न्‍जोगिन्‍बि?” 41 कर खे़ङ्‌हाॽ साॽरिक् मे़गिसे़आङ् अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “आक्‍खेलॽरिक् खुने़ॽ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् सुरित्‌ केजङ्‌ङिन्‌ नु वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिल्‍ले़आङ् खे़प्‍सुबाबे? कन् मनाःङ्‌ग हाःप्‍पे?”

मर्कुस 5

1 ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ वरक्‍किल्‍ले़ नाहाङ्‌दाङ् गेरासेनस लाजेॽओ मे़गे़रे़॥ 2 ये़सुःन् खःङ्‌बेओनु लाःक्‍कात् लःन्‍दे़नुमे़ःन्‍ने फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुबा मनाधिक् इप्‍पुङ्‌दे़न्‍नोलाम् खुने़ॽ कुदुम्‍से़ त्‍ये़॥ 3 खे़न् मनाःन् इप्‍पुङ्‌दे़न्‍हाॽओ वये़गत्ते़॥ हाःत्‍ले़आङ् खे़न् फे़न्‍थक्‍क्रङ्‌ङिल्‍ले़आङ् इघेःङ्‌मा मे़सुक्‍तुन्, 4 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मनाहाॽरे़ यरिक्‍ले़ङ् कुहुक् कुलाङ्‌ङो इमे़घेःक्‍खु मे़भत्‍छु मे़बिरुबा फे़न्‍थक्‍क्रङ्‌हाॽ नु फे़न्‍हुक्‍पाःङ्‌गिहाॽ फुॽरुआङ् वये़रो॥ आत्तिल्‍ले़आङ् खे़न् मनाःन् युक्‍को कप्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ 5 खे़न् इप्‍पुङ्‌दे़न्‍नो नु कोःक्‍मा फाङ्‌जङ्‌घाःत्तिरक् से़न्‍दिक् ले़न्‍दिक् अःक्‍ते़र फिःक्‍ते़र लुङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ःन्‍छिङ्‌ल वये़गत्ते़रो॥ 6 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ ये़सुःन् माःङ्‌घालाम्‍मे निःसुआङ् लोःक्‍ते़र फे़रे़आङ् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिरुर कुलाङ्‌जक्‍को थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्‌लो॥ 7 खे़ल्‍ले़ यम्‍बा इक्‍लाओ अःक्‍ते़र ये़सुःन् मे़त्तु, “के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ पयम् यम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साः ये़सुए, खे़ने़ॽ इङ्‌गाॽनु थे के़गोःत्तुबाबे? इङ्‌गाॽ तुक्‍खे मे़जाःत्ताङ्‌ङिन्‍ने़ॽ फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिङ्‌ङो पेलि फाक्‍ने़ॽरो॥” 8 (थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ तगि ये़सुरे़ खे़न् फे़न्‍साम्‍मिन् खे़ने़ॽ खे़न् मनाओलाम् लाःक्‍कात् लःन्‍दे़ पेगे़ॽ फाॽआङ् मे़त्तुआङ् वये़रो॥) 9 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् सेःन्‍दोसु, “के़मिङ् थे़माबे?”हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ नोगप् पिरु, “इङ्‌गाॽ आमिङ् तुरारो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् मनाओ आनिगे़ यरिक् यागिगे़॥” 10 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ ये़सुःन् पेलि फाक्‍तु, “कन् थुम्‍मोलाम् आनिगे़ आम्‍बाङ्‌घे़न्‍ने़ॽओ॥” 11 आल्‍ल खे़न् कोःक्‍माओ यरिक् फाक्‍हाॽ चामे़रामे़र मे़ये़बे़॥ 12 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ ये़सुःन् पेलि मे़भाक्‍तु, “आनिगे़ खे़न् फाक्‍हाॽओ लाःप्‍मा आबाङ्‌घे़ॽओ॥ आनिगे़ खे़ङ्‌हाॽओ लाःसिगे़ॽ॥” 13 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़आङ् खे़ङ्‌हाॽ लाःप्‍मा पाङ्‌घुसिआङ् फे़न्‍साम्‍हाॽ खे़न् मनाओलाम् मे़लःन्‍दे़ मे़बेआङ् फाक्‍हाॽओ मे़लाःसे़॥ खे़न् हे़न्‍छिङ् ने़त्‍छि यारिक् फाक्‍हाॽ सङ्‌माङ्‌ङे सङ्‌माङ् मे़लोःक्‍ते़र याक्‍पे़ओनु मक्‍मे़ध्‍ये़आङ् वरक्‍को मे़हुमे़ मे़स्‍ये़रो॥ 14 खे़प्‍मो फाक् के़गम्‍बाहाॽआङ् मे़वये़॥ खे़ङ्‌हाॽ मे़लोःक्‍ते़र मे़बेआङ् पाङ्‌जुम्‍मो नु खे़न् खिरिबा पाङ्‌भेॽहाॽओ कन् पाःन्‍निन् मे़से़ःसु॥ हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽ थेःन्‍ने़ पोःक्‍खे़बे फाॽआङ् ओमे़त्‍छे़ 15 ये़सुःन् वये़बा ते़न्‍नो मे़द्‌ये़रो॥ खे़प्‍मो खे़ङ्‌हाॽरे़ तगि फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुबा मनाःन् वेःत्ते़आङ् नुःरिक्‍काङ् तेःत् चाक्‍खुआङ् युङे़बा मे़निःसु॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाःन् नु फाक्‍हाॽ थे मे़बोःक्‍खे़ फाॽआङ् के़निःबा मनाहाॽरे़ मे़जे़क्‍तुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ साॽरिक् मे़गिसे़॥ 17 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् आनिगे़ थुम्‍मोलाम् लःन्‍दे़ पेगे़ॽ फाॽआङ् पेलि मे़भाक्‍तुरो॥ 18 ये़सुःन् खःङ्‌बेओ लाःसे़र पत्‍छे़ल्‍ले़ तगि फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुबा मनाःन् ये़सुरे़ कुबेसाङ् त्‍ये़आङ्, आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽआङ् खे़ने़ॽनुए तेॽराङ्‌ङे़ॽओ फाॽआङ् पेलि फाक्‍तु॥ 19 कर ये़सुरे़ मे़दे़न्‍दे़न्‍ल अक्‍खे मे़त्तु, “खे़ने़ॽ नुःक्‍खे़ पेगे़ॽआङ् के़हिम्‍सयङ् नु के़बाङ्‌भेॽसाबाहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़लागि चोगुबा यम्‍बा याःम्‍बक्‍किन् नु लुङ्‌माॽ के़दुक्‍ते़बा पाःन्‍निन् चे़क्‍ते़से़ॽओ॥” 20 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाःन्‍नाङ् खे़प्‍मोलाम् नुःक्‍खे़ पेआङ् थिबोःङ् पाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़न्‌ थुम्‍मो खाराक्‌ ये़सुरे़ चोगुबा यम्‍बा पाःन्‍निन् इङ्‌भन् से़ःसुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽरे़ खे़न् मे़घे़प्‍सुआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो॥ 21 ये़सुःन् खःङ्‌बेओ लाःसे़आङ् वरक्‍किल्‍ले़ नाहाङ्‌दाङ् नुःक्‍खे़ पेआङ् वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओ यरिक् मनाहाॽ कुगब्रिङ् मे़जुप्‍से़रो॥ 22 पाङ्‌तिबा यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मोबा लाम्‍लोःबा याइरस मे़प्‍मनाबा मनाःन् त्‍ये़ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुलाङ्‌जक्‍को हबत्‌ फन्‍छिङ्‌ल 23 अक्‍खेलॽरिक् पेलि फाक्‍तु, “आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽ आस्‍साः चुक्‍मे़न् सिःमा लिङ्‌धोओ के़रे़आङ् ने़रो॥ खे़न् वेःत्ताङ् हिङ्‌ल फाॽआङ् खे़ने़ॽ फे़रे़ॽआङ् के़हुक्‍किन् कुसम्‍दाङ् ने़स्‍से़ पिरे़ॽओ॥” 24 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् खे़न्‍नु थासिङ्, हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ चिभिःत् मे़भिःत्तुर मे़दिम्‍दुरो॥ 25 खे़प्‍मो तङ्‌बे थिक्-ने़त्ताङ्‌धो (१२) माक्‍खिॽ वयुःमाल्‍ले़ तरुमा मे़न्‍छुमाॽधिक् वये़॥ 26 खुने़ॽ यरिक् सिदाॽसाम्‍बाहाॽरो सिदाॽ मे़त्‍छिङ्‌से़ पेआङ् खुने़ॽ कत्तुबा के़रे़क् याङ्‌साकुन्‍धेहाॽ माःन्‍दुसाङ्, खे़न् वेःप्‍माल्‍ले़ कुले़क्‌वा खे़न्‍नुःल्‍ले़आङ् साॽरिक् तुगे़बेआङ् वये़रो॥ 27 खे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ खे़प्‍सुआङ् वये़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ मनाहाॽरे़ खुनिॽ एगाङ्‌लाम् त्‍ये़आङ् ये़सुरे़ कुदेःत्तिन् सुःसुरो॥ 28 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ कुदेःत्तिन्‍लक्‌ सुःसुङ्‌साङ् इङ्‌गाॽ वेःत्ता लॽरिक् कुनिङ्‌वाॽओ इःत्‍छिङ्‌॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुदेःत्तिन् सुःसुनुमे़ःन्‍ने कुधक्‍को माक्‍खिॽ वयुःमान् चिबे़आङ् चाङ्‌जाङ् लॽरे़बा निङ्‌वाॽ खोःसुरो॥ 30 खिमो ये़सुरे़ कुधक्‍कोनु मुक्‍साम् लःन्‍दे़बा निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् खिरि हिसिङ्‌ङाङ् मनाहाॽ ओमे़त्तुसिर मे़त्तुसि, “हाःत्‍ले़ इङ्‌गाॽ आदेःत्तिन् सुःसुबे?” 31 ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, अक्‍खेलॽरिक् मनाहाॽरे़ के़म्‍जन्‍ल के़म्‍भिःत्‍ल मे़बत्, हे़क्‍केःल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् हाःत्‍ले़ सुःसाङ्‌बे फाॽआङ्‌ के़बाःत्तुबाबे?” 32 कर ये़सुरे़ खुने़ॽ के़सुमे़न् ओमे़त्‍छे़ खिरि ओमये़॥ 33 खे़न् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ नासिङ्‌गे़न् कुधक्‍को पोःक्‍खे़बा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ इःत्तुआङ् कुगिःमाल्‍ले़ यक्‍खे़र ये़सुरे़ कुलाङ्‌जक्‍को हबत्‌ फन्‍छिङ्‌ल ये़सुःन् के़रे़क् पाःन्‍निन् चे़क्‍तु॥ 34 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ मे़त्तु, “मामुए, नसाःन् के़जोगुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़वेःत्ते़रो॥ खे़ने़ॽ के़वेःत्ते़आङ् के़वाॽरो, नुःरिक्‍काङ् पेगे़ॽओ!” 35 ये़सुःन् पारे़र पत्‍छे़ल्‍ले़ खे़न् लाम्‍लोःबा याइरसरे़ कुहिम्‍मोलाम् इङ्‌साबाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् मे़मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, के़स्‍साःङ्‌ग स्‍ये़रो॥ आल्‍ल सिक्‍साम्‍बे़न् थेआङ् तुक्‍खे चाःप्‍माबे?” 36 कर ये़सुरे़ खे़न् खे़म्‍खे़म्‍माङ् मे़न्‍लाप्‍पे याइरसे़न् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ मे़गिसे़न्‍ने़ॽओ, नसाःन्‍लक् चोगे़ॽओ॥” 37 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ पत्रुस, याकुब नु कुन्‍साॽ युहुन्‍नाःन्‍लक् खुने़ॽनु पेःक्‍मा पाङ्‌घुसि॥ 38 खे़ङ्‌हाॽ याइरसरे़ कुहिम्‍मो मे़गे़रे़ल्‍ले़ मनाहाॽ हयङ्‌किल्‍लिङ् नु मेरिङ् थक्‍नु मे़हाबे़र मे़यागे़बा ये़सुरे़ निःसुसि॥ 39 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ हिम् सिगाङ् लाःसे़आङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ थेआङ् हयङ्‌किल्‍लिङ् नु मेरिङ् थक्‍नु के़हाबिबाबे? चुक्‍मे़ङ्‌ग मे़न्‍छिःए वाॽ, इप्‍से़आङ्‌लक् ने़ॽ॥” 40 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ मे़एःत्तु, कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क् लाःक्‍कात् लःत्तुसिआङ् चुक्‍मे़ल्‍ले़ कुम्‍बा कुम्‍मा हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽनु के़वाॽबा कुहुॽसाम्‍बाहाॽ चुक्‍मे़न् ने़स्‍से़बा ते़न्‍नो तेॽरुसि॥ 41 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् चुक्‍मे़ल्‍ले़ कुहुक्‍को ते़म्‍सुआङ् “तलिता कुमि” मे़त्तु, खे़ल्‍ले़ कुबेःङ्‌ग “चुक्‍मे, पोगे़ॽओ!” पोःङ्‌लो॥ 42 खिमो खे़न् चुक्‍मे़न् मुत्‍थ्रिक् पोगे़आङ् लाङ्‌घेगे़॥ (खे़न् तङ्‌बे थिक्-ने़त् (१२) के़रे़आङ् वये़॥) खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो॥ 43 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ कन् पाःन्‍निन् आत्तिन्‍नाङ्‌ मे़मे़त्ते़म्‍मिन्‍ने़ॽ फाॽआङ् के़साक्‍पा इङ्‌जाःङ् पिरुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् चुक्‍मे़न् थे़माइ चामा पिरे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् मे़त्तुसिरो॥

मर्कुस 6

1 ये़सुःन् खे़प्‍मोलाम् पेआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु आबाङे कुबाङ्भेॽओ त्‍ये़॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् नाःम्‍सिङ्‌ ये़न्‍नो ये़सुःन् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो पेआङ् हुॽमा हेःक्‍तुसि॥ खे़प्‍मो यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ कुनिसाम्‍मिन् मे़घे़प्‍सुआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़आङ् अक्‍खे मे़बाःत्तु, “कन् मनाःल्‍ले़ अक्‍तङ्‌बा पाःन्‍निन् आत्तो खोःसुबे? आक्‍खेलॽरिक् सिक्‍कुम् निङ्‌वाॽ नु निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ चोगुबे! 3 कङ्‌ग मरियम‌रे़ कुस्‍साः सिङ् के़गाम्‍बे़न् मे़ःम्‍बि? कङ्‌ग याकुब, युसुफ, यहुदा नु सिमोनसिरे़ खुनिॽ फुॽने मे़ःम्‍बि? कल्‍ले़ कुन्‍साॽ मे़न्‍छुमाहाॽग आनिॽनुएसे़ मे़वाॽबा॥” हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ नामे़न्‍छाॽरुन्‍लो॥ 4 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पे़ङ्‌ग कुबाङ्‌भेॽसाबाहाॽ, कुगाॽइसोधोःक्‍हाॽ नु कुहिम्‍सयङ्‌हाॽरे़ इङ्‌धाःङ् मे़म्‍बिरुन्‍लो॥ कर वेॽ ते़न्‍नोरक् खुने़ॽ कुबाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुॽरो॥” 5 खे़प्‍मोबा मनाहाॽरे़ खुनिॽ नसाःन् होःप्‍ते़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ये़सुरे़ निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा मे़सुक्‍तुन्, कर थिक्-ने़त्‍छि के़दुक्‍पाहाॽ सम्‍दाङ्‌लक् कुहुक् ने़स्‍सु पिरुसिआङ् वेःन्‍दुसिरो॥ 6 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ नसाःन्‍निन् होःप्‍ते़बा निःसुआङ् कुनिङ्‌वाॽ मये़॥हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ पाङ्‌भेॽहाॽओ हुॽरुसिर पेरो॥ 7 थिक्-ने़त् (१२) कुहुॽसाम्‍बाहाॽ उःत्तुसिआङ् फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःप्‍मा लःप्‍मा युक् पिरुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् सुनाइङ् इङ्‌भन् से़ःसे़ ने़त्‍ने़त्‍छि पाङ्‌घुसि॥ 8 हे़क्‍क्‍याङ् अक्‍खेलॽरिक् इङ्‌जाःङ् पिरुसि, “खिनिॽ लाम्‍दिःक्‍को के़बेगिल्‍ले़ तक्‍काःत्‍लक्‌ याङ्‌ङासिम्‍मे़ॽ, खे़न्‍नाङ्धो वेॽ चामा चा, सुःक्‌वा नु याङ् थेआङ् मे़देॽरे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 9 लाङ्‌सुःप्‍पिन् चाक्‍खे़म्‍मे़ॽ, कर वेॽ ले़क्‍सिङ्‌मा चाङ्‌ मे़बक्‍खे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 10 खिनिॽ के़बेगिल्‍ले़ आत्तिन् हिम्‍मो लाङ्‌दाःक्‍मा के़म्‍बिरिॽ, खे़न् पाङ्‌भेॽओलाम् मे़म्‍बेःक्‍के थारिक् बा खे़न् हिम्‍मोए वये़म्‍मे़ॽओ॥ 11 हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन् लाजेॽओ खिनिॽ लाम् के़मे़न्‍दाःक्‍तिन् हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ पाःन्‍नाङ् मे़ङ्‌घे़प्‍सुन्, खे़न् लाजेॽइन्‌ के़ले़रुम्‍माङ्‌ के़बिगिल्‍ले़ खिनिॽ लाङ्‌ङो के़घिप्‍पा खाम् हिःक्‍किन् थाप्‍से़म् थाॽरे़म्‍सिम्‍मे़ॽ 12 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़बेआङ् मनाहाॽओ खिनिॽ लायोलाम् हिन्‍दे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् इङ्‌भन् से़ःमा मे़हेःक्‍तु॥ 13 खे़ङ्‌हाॽरे़ मनाहाॽलाम् फे़न्‍साम्‍हाॽ मे़लःत्तुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् यरिक्‌ के़दुक्‍पाहाॽ निःङ्‌गेॽ मे़हुःत्तु मे़बिरुसि, हे़क्‍क्‍याङ्‌ मे़वेःन्‍दुसिरो॥ 14 आल्‍ल ये़सुरे़ कुमिङ्‌सो-कुधाःङ्‌सो के़रे़क् पिसाङ् से़ःरे़, हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ हे़रोद 15 कर वेॽहाॽरे़ मे़बाःत्तु, “कङ्‌ग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा एलियाःन्‍लो॥”वेॽहाॽरे़ मे़बाःत्तु, “उन्‍छोःन्‍बा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽओ खुने़ॽआङ् थिक्‍लो॥” 16 कर हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कन् खे़प्‍सुआङ् अक्‍खे पाःत्तु, “कङ्‌ग बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍लो॥ इङ्‌गाॽ खुने़ॽ कुनिःङ्‌मान्‌ खक् पाङ्‌घुङ्‌सिङ्‌ङाङ्‌ वये़, कर याम्‍मो कुसिवे़त्‍लाम् कुहिङ्‌वे़त् पोःक्‍खे़रो!” 17 हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ आबाङे कुन्‍साॽ फिलिपरे़ कुमेःत् हे़रोदियासे़न् मेःत्‌ कत्तुआङ् वये़॥ हे़क्‍क्‍याङ् हे़रोदियासरे़ कुनिङ्‌वाॽ ताःमा फाॽआङ् बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःन् ते़म्‍माआङ् पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍मा इङ्‌जाःङ् पिरुसिआङ् वये़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ युहुन्‍नारे़ खुने़ॽ ए़त्‍ले़ङ् “खे़न् आबाङे के़न्‍साॽरे़ कुमेःत्तिन् मेःत् कप्‍मा मे़नुॽने़न्” मे़त्तुआङ् वये़रो॥ 19 हे़रोदियासरे़ युहुन्‍नाःन्‍नु कुसिक् पोगे़आङ् खे़न् से़प्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुआङ् वये़साङ् खुने़ॽ से़प्‍मा मे़न्‍छुक्‍के वये़, 20 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ युहुन्‍नाःन् साम्‌योनिबा नु सेसेबा मना फाॽआङ् कुसिङ् निःत्तुआङ् वये़, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽ ताङ्‌से़ःप्‍तुआङ् वये़रो॥ युहुन्‍नारे़ कुबाःन्‍निन् खुने़ॽ खे़प्‍सुल्‍ले़ साॽरिक् किःसे़आङ्‌ वये़साङ् सःत्ते़र खे़प्‍सुरए वये़रो॥ 21 आल्‍ल यम्‍बा सुये़म् त्‍ये़॥ हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसावाःन्‍छिङ्‌मा ससःत्‍सराङ्‌ङो गालिल थुम्‍मोबा पयम्‌ यम्‍बा सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽ, तिलिङ्‌गाहाॽरे़ खुनिॽ थक्‍तुम्‍बाहाॽ नु मिङ्‌सोदाङ्‌बा तुम्‍म्‍याहाङ्‌हाॽ तरे उःत्तुसिआङ् वये़॥ 22 हे़रोदियासरे़ आबाङे कुस्‍साः मे़न्‍छुमाॽइन् खे़प्‍मो त्‍ये़आङ् लाःक्‍खे़, हे़क्‍क्‍याङ् हे़रोद हाङ्‌ङिन् नु खे़प्‍मो के़दाःबा के़रे़क् तरेबाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ तासु पिरुसिल्‍ले़ हाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ थे के़नाःक्‍कासाङ् इङ्‌गाॽ पिने़रो॥” 23 खे़ल्‍ले़ माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌ल मे़त्तु, “खे़ने़ॽ थे के़नाःक्‍का इङ्‌गाॽ पिने़॥ आहाङ्‌जुम्‍मिन् कुभ्रे़ःङ् के़नाःक्‍तुसाङ् पिने़रो॥” 24 खे़न् चुक्‍मे़न् कुम्‍मारो पेआङ् सेःन्‍दोसु, “आल्‍ल थे नाःक्‍तुङ्‌बाबे?”हे़क्‍केःल्‍ले़ कुम्‍मारे़ मे़त्तु, “बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ कुधे़गेःक्‍किन्‌ नाःक्‍ते़ॽ॥” 25 खिमो खे़न् चुक्‍मे़न्‍नाङ् पेआङ् मे़त्तु, “बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ कुधे़गेःक्‍किन्‌ आल्‍लोसा चे़त्‍थ्‍याओ पिराङ्‌ङे़ॽओ॥” 26 हे़क्‍केःल्‍ले़ हे़रोद हाङ्‌ङिन् साॽरिक् कुनिङ्‌वाॽ तुगे़साङ् खे़प्‍मो के़वाॽबा तरेबाहाॽरे़ खुनिॽ तगि खुने़ॽ चोगुबा माङ्‌हे़क्‍किन्‌ के़प्‍माए के़लॽबा निङ्‌वाॽ चोगुआङ् 27 खे़प्‍मो के़ये़प्‍पा हाङ्‌तिलिङ्‌गाःन् पेगे़ॽआङ् युहुन्‍नारे़ कुधे़गेःक्‍किन्‌ फे़त्ते़ॽ फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिरु॥ खे़न् खिमो पुङ्‌लाहिम्‍मो पेआङ् युहुन्‍नारे़ कुधे़गेःक्‍किन्‌ खक्‍तु, 28 हे़क्‍क्‍याङ् चे़त्‍थ्‍याओ फे़त्तुआङ् खे़न् चुक्‍मे़न् पिरु॥ चुक्‍मे़ल्‍ले़ खे़न् तेॽरुआङ् कुम्‍मा पिरुरो॥ 29 युहुन्‍नाःल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ कन् मे़घे़प्‍सुआङ् मे़द्‌ये़, हे़क्‍क्‍याङ् कुधक्‍किन् मे़देॽरुआङ् इप्‍पुङ्‌ङो मे़लुप्‍तु॥ 30 तगि ये़सुरे़ इङ्‌भन् चोःक्‍से़ पाङ्‌घुसिबा सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़ मे़जोगुबा याःम्‍बक् नु मे़हुॽरुसिबा पाःन्‍हाॽ मे़नुःक्‍खे़ मे़द्‌ये़आङ् ये़सुःन् मे़जे़क्‍तु॥ 31 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ आल्‍ल एःक्‍सादे़न्‍नो पिगिआङ् सप्‍फासिक् नाःम्‍मासि फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़दाःबा के़बेःक्‍पा मनाहाॽरे़ मे़जोगुल्‍ले़ खुनिॽ चामा ये़म्‍माङ् मे़ङ्‌घोए मे़वये़रो॥ 32 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ खःङ्‌बेओ स्‍वाःत्ताङ् मे़लाःसे़आङ् एःक्‍सादे़न्‍नो मे़बे॥ 33 कर यरिक् मनाहाॽरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़बेर मे़बत्‍छे़बा मे़निःसुसिआङ् कुसिङ् मे़निःत्तुसि, हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् पाङ्‌जुम्‍मोलाम् मे़लोःक्‍ते़र मे़बे, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़बेबा ते़न्‍नो खे़ङ्‌हाॽनुःल्‍ले़ तगि खे़प्‍मो मे़गे़रे़॥ 34 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् खःङ्‌बेओलाम् लःन्‍दे़ल्‍ले़ यरिक् मनाहाॽ निःसुसिआङ् कुलुङ्‌माॽ मे़दुगे़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बा मे़ःन्‍नेबा मे़ल्‍लुक्‍हाॽ हे़क्‍के मे़लॽरे़॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ यरिक् निसाम् हुॽरुसि॥ 35 नाम्‍ध्‍ये़र पत्‍छे़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ खे़प्‍मो मे़द्‌ये़आङ् ये़सुःन् मे़मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, कङ्‌हाॽ पाङ्‌घे़देःसे़से़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् एःक्‍सादे़न्‍नो थेआङ् इङ्‌मा चामा खोःमे़दे़त्‍ने़न्‍लो, याम्‍मो नाम्‍माङ् थ्‍ये़बेरो॥ हाराॽ खिरिबा हिम्‍हाॽ नु पाङ्‌भेॽहाॽओ मे़बेःक्‍काङ् चामा थुङ्‌मा मे़इङु मे़जररो॥” 37 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽए कङ्‌हाॽ कुजा पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ”खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् याम्‍मो मे़मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, किप्‌ ने़त्‍छि (२००) याङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌मनाबा खरे़ःङ्‌ङिल्‍ले़आङ् कङ्‌हाॽ मे़योरुन्‍छिन्‍लो॥ आक्‍खेलॽरिक् पिमा सुक्‍मे़दे़प्‍पे?” 38 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ आक्‍खे़म्‍म्‍याक् खरे़ःङ् के़गत्तुम्, पेगे़म्‍मे़ॽआङ् ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ!”हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ओमे़मे़त्तु, हे़क्‍क्‍याङ् मे़भे़रे़आङ् मे़मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, आनिगे़ग ङासि (५) खरे़ःङ् नु ने़त्‍छि (२) ङारक् कत्तुम्‍बे़॥” 39 खे़न् मनाहाॽ याःन् के़युङ्‌बा खाम्‍मो थे़ःक्‍पे़त्ताङ्‌ युङ्‌मा पाङ्‌घे़म्‍सिम्‍मे़ॽ फाॽआङ् ये़सुरे़ इङ्‌जाःङ् पिरुसि, 40 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ किप्‌ थिक् (१००) नु ङाबोःङ्‌ (५०) लॽरिक् मे़हासिङ्‌ङाङ् थे़ःक्‍पे़त्‌ मे़बे़न्‍छिङ्‌ङाङ्‌ मे़युङ्‌सिङ्॥ 41 ये़सुरे़ खे़न् ङासि (५) खरे़ःङ् नु ने़त्‍छि (२) ङाहाॽ याङ्‌सिङ्‌ङाङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् ले़प्‍माङ् ओमे़त्तुर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुर खरे़ःङ्‌हाॽ खे़ःक्‍खु॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाहाॽ मे़हाःत्तुसिर फाॽआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ पिरुसि॥ खे़न् ने़त्‍छि ङाहाॽआङ् खे़ःक्‍खुआङ् मनाहाॽ मे़हाःत्तुसिर फाॽआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ पिरुसिरो॥ 42 खे़ङ्‌हाॽरे़ खाघा मे़जरो॥ 43 हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खे़न् खरे़ःङ् नु ङाहाॽरे़ कुजि के़नम्‍बाहाॽ मे़सुप्‍सुल्‍ले़ थिक्-ने़त् (१२) नइमा योरे़रो॥ 44 खे़न् खरे़ःङ् के़जाबाहाॽ हे़न्‍छिङ् ङासि (५०००) ये़म्‍बित्‍छाॽहाॽरक् मे़वये़॥ 45 ये़सुरे़ मनाहाॽ पाङ्‌घुसिनामे़ःन्‍ने खःङ्‌बेओ लाःसे़म्‍मे़ॽआङ् वरक्‍किल्‍ले़ नाहाङ्‌दाङ् बे़थसेदाओ इङ्‌गाॽनुःल्‍ले़ तगि पेगे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि॥ 46 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मोलाम् तुवा चोःक्‍से़ थो कोःक्‍माओ पेरो॥ 47 आल्‍ल खादामे़ल्‍ले़ खःङ्‌बेन् वरक्‍किल्‍ले़ कुलुम्‍मो वये़, हे़क्‍क्‍याङ् वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओ ये़सुःङ्‌ग एःक् वये़रो॥ 48 कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ सुरित् केजङ्‌ङिन् खुनिॽ तक्‍ले़प्‍माङ्‌नु हुःरे़बाल्‍ले़ खःङ्‌बेन् वरक्‍को तगि तेॽमा के़साक्‍पा मे़दुमुआङ् मे़यागे़बा ये़सुरे़ निःसुसि॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ इङ्‌वा काःमानुःल्‍ले़ तगि ये़सुःन् वरक्‍को लाङ्‌घेगे़र पेरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़यागे़बा खःङ्‌बेन् लाम्‍बाक्‍मा इःत्तुल्‍ले़ 49 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ लाङ्‌घेगे़बा मे़निःसुआङ् कङ्‌ग सिसाम्‍ने फाॽआङ् साॽरिक् मे़गिसे़र मे़अःक्‍ते़॥ खिमो ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “मे़गिसे़म्‍मिन्‍ने़ॽ! इङ्‌गाॽ ये़सुआ॥ हाङ्‌हाङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ!” 51 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् खःङ्‌बेओ लाःसे़आङ् सुरित् केजङ्‌ङिन् हुःमा चक् लॽरे़॥ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़॥ 52 खे़ङ्‌हाॽरे़ खरे़ःङ्‌ङिल्‍ले़ यरिक् मनाहाॽ ते़क्‍तुसिबा निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍किन् कुसिङ् मे़न्‍निःत्ते मे़वये़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ के़धुङ्‌बा चोगे़रो॥ 53 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ वरक्‍किल्‍ले़ नाधाःम्‍बि मे़गाःक्‍तुआङ् गने़सरे़त्तो मे़गे़रे़आङ् खःङ्‌बेन् इमे़घेःक्‍खु॥ ये़सुःन् खःङ्‌बेलाम् लःन्‍दे़नुमे़ःन्‍ने खे़प्‍मोबा मनाहाॽ के़रे़क्‍ले़ खुने़ॽ कुसिङ् मे़निःत्तु॥ 55 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ खिरिबा ते़न्‍नो मे़लोःक्‍ते़र मे़बेआङ् के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ ये़सुःन् वये़बा ते़न्‍नोए खुनिॽ ने़त्‍नाःन्‍नुए मे़दारुसिरो॥ 56 पाङ्‌भेॽ पाङ्‌जुम् ये़क्‌यक्‍को खुने़ॽ आत्तान् पेसाङ् के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ कुलाम्‍मो मे़ने़स्‍सुसिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुदेःत्तिल्‍ले़ कुसुक्‍पे़न्‍लक्‍साङ्‌ सुःमा फाॽआङ् के़दुक्‍पाहाॽरे़ पेलि मे़भाक्‍तु, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ के़सुबाहाॽ के़रे़क् मे़वेःत्ते़रो॥

मर्कुस 7

1 थिक्‌ये़न् यरुसले़म ये़क्‌यक्‍लाम् कुभा फरिसिहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ ये़सुरो मे़द्‌ये़॥ 2 खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुरे़ कुभा कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ यहुदिहाॽरे़ खुनिॽ वाहप्‍सिङ्‌मा चोःक्‍थिम् कुइसिःक् हुक् वामे़न्‍हप्‍पे चा मे़जबा मे़निःसुसि॥ 3 (फरिसिहाॽ नु काक् यहुदिहाॽरे़ खुनिॽ पाधे़बाहाॽरे़ खुनिॽ साक्‍थिम् कुइसिःक् वामे़न्‍हप्‍सिङ्‌ङे चा मे़न्‍जने़न्‍लो॥ 4 खे़ङ्‌हाॽरे़ पाङ्‌जुम्‍लाम् हिम्‍मो मे़दाःल्‍ले़ वाहप्‍सिङ्‌मा नु सेसेसाङ्‌साङ् चोःक्‍मा थिम् मे़न्‍जोःक्‍के मे़न्‍जने़न्॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ फङ्‌नाहाॽ, चे़त्‍थ्‍याहाॽ, खप्‍प्‍याहाॽ वाहप्‍मा सुत्‍थो चोःक्‍मा वेॽ थिम्‍हाॽआङ् मे़गत्तुरो॥) 5 हे़क्‍केःल्‍ले़ फरिसिहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ ये़सुःन् सेःन्‍मे़लाप्‍तु, “के़हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ग सुत्‍थो चोःक्‍मा थिम् मे़न्‍जोःक्‍के चा मे़जबा आनिगे़ निःमना॥ थेआङ् के़हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ आनिॽ पाधे़बाहाॽरे़ मे़जोगु मे़युरुबा थिम्‍मिन् मे़न्‍इःत्तुन्‌ मे़न्‍नाःत्तुन्बाबे?” 6 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “खिनिॽ निङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पाहाॽरे़ खिनिॽ याःम्‍बेओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुबाःन्‍निन् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ साप्‍तुबाङ्‌ग से़क्‍खाए लाॽरुरो,‘कन् मनाहाॽरे़ग खुनिॽ मुराःल्‍ले़रक् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् मे़बिआरो,कर खुनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌ इङ्‌गाॽ ले़प्‍माङ् होःप्‍लो॥ 7 कङ्‌हाॽरे़ हने़ सेवा मे़जोःक्‍का,कर मे़हुॽरुसिबा निसाम्‍मिङ्‌ग मे़न्‍छाम् याप्‍मिरे़ आप्‍फेःक् मे़जोगुबा थिम्‌रक्‍लो॥’ 8 खिनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ्‌ङिन् के़नाॽरुम्‍माङ् मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिहाॽरे़ खुनिॽ चोःक्‍थिम्‍मिन् के़इःत्तुम् के़नाःत्तुम्‍लो॥ 9 खिनिॽ पाधे़बाहाॽरे़ मे़जोगु मे़युरुबा थिम्‍मिन् इःप्‍मा नाःप्‍मा साॽरिक् चाःप्‍पा के़जोगिॽआङ्‌ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ्‌ङिन् के़नाॽरुम्‍लो॥ 10 कुबिओ मोसाःल्‍ले़ 11 कर खिनिॽ फरिसिहाॽरे़ याप्‍मिहाॽ, ‘च्‍या इङ्‌गाॽलाम् कुभाॽ के़घोःसुम्, खे़न् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुर्बान् पिमनाबारो’ लॽरिक् खुनिॽ पा-माहाॽ हे़क्‍के मे़प्‍मासि नुःबारो फाॽआङ् के़मे़त्तुम्‍सिम्‍लो (कुर्बान् फाॽइन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो तोःम्‍नाबा हुक्‍सोयाङ्‌लो)॥ 12 हे़क्‍केलॽरिक् खे़न्‌ कुम्‍बा कुम्‍मासि कुभाॽ पिमा खिनिॽ के़म्‍बाङ्‌घुम्‍मिन्‍लो॥ 13 अक्‍खेलॽरिक् खिनिॽ के़बोःङ्‌बा के़युःबा चोःक्‍थिम्‍हाॽ के़इःत्तुम् के़नाःत्तुम्‍माङ् निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् के़ले़रुम् के़देःसुम्‍लो॥ बा हे़क्‍तङ्‌बा याःम्‍बक्‍हाॽरक् खिनिॽ के़जोगुम्॥” 14 ये़सुरे़ मनाहाॽ याम्‍मो उःत्तुसिआङ् मे़त्तुसि, “खिनिॽ के़रे़क्‍ले़ इङ्‌गाॽ आबाःन्‍निन् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽआङ् कुसिङ् निःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 15 लाःक्‍कात्‍लाम् मना सिगाङ् के़लाःप्‍पा पाःन्‍निल्‍ले़ मनाःन् आसुत्‍थो मे़जोगुन्‍लो, कर निङ्‌वाॽओलाम् लाःक्‍कात् के़लःम्‍बा पाःन्‍निल्‍ले़ए मनाःन् आसुत्‍थो चोगुॽरो॥ 16 ((ने़क्‍खोॽ के़बप्‍पाहाॽरे़ नुःरिक्‍काङ् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ॥”)) 17 खे़न् मनाहाॽ पक्‍थसिआङ् ये़सुःन् हिम् सिगाङ् लाःसे़ हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ कन् खे़दाॽइल्‍ले़ कुबेःन् थे़माबे फाॽआङ् सेःन्‍मे़दोसुरो॥ 18 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “आल्‍लसाङ् खिनिॽ निङ्‌वाॽ पाःक्‍लो! मना सिगाङ् के़लाःप्‍पा चाःमनाबा कुजाःल्‍ले़ खे़न् आसुत्‍थो मे़जोगुन् के़लॽबा के़न्‍निःसुम्‍मिन्‍बि? 19 कङ्‌ग सिक्‍लुङ्‌माओ मे़बेःक्‍ने़न्, कर कन् साप्‍पोःक्‍को लाःत्ताङ् लाःक्‍कात् लःम्‍बेःक्‍लो॥” (अक्‍खेलॽरिक् ये़सुरे़ काक् चाःमनाबा चाहाॽ सुत्‍थो चोःक् फाॽआङ् पाःत्तुरो॥) 20 हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍मो खुने़ॽ पाःत्तु, “सिक्‍लुङ्‌मोलाम् के़लःम्‍बा पाःन्‍निल्‍ले़ खुने़ॽ आसुत्‍थो चोगुॽरो॥ 21 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मि निङ्‌वाॽ सिगाङ्‌लाम् फे़न् निङ्‌वाॽ, याम्‍बोःप्‍मा, खुःम्‍मा, मना से़प्‍मा, चाराम्‍मा याःम्‍बक्, खिःम्‍मा, ताप्‍फे़ःम्‍बा निङ्‌वाॽ चोःक्‍मा, इङ्‌ले़क् चोःक्‍मा, चे़ल्‍ले़क्‍ले़क्‌ लॽमा, नाहे़म्‍मा, चे़ॽया इङ्‌दो पाःप्‍मा, आङ्‌दिङ् लॽमा, अदङ् पाःन् चोःक्‍मा, हे़क्‍तङ्‌बा फे़न् पाःन्‍हाॽ लःन्‍लो॥ 23 अक्‍तङ्‌बा फे़न् पाःन्‍हाॽ सिगाङ्‌लाम् लाःक्‍कात् लःन्‍नाङ् मनाःन् आसुत्‍थो चोगुॽरो॥” 24 ये़सुःन् खे़न् ते़न्‍नोलाम् तायर नु सिदोन ये़क्‌यक् खिरिबा थुम्‍हाॽओ पेरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ थिक् हिम्‍मो लाःसे़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ खे़प्‍मो त्‍ये़बा आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् निङ्‌वाॽ मे़ङ्‌घोःसुन्‍ल के़लॽबा इःत्तुआङ् वये़॥ कर खुने़ॽ चिङ्‌सिङ्‌मा मे़सुक्‍ते़न्‍लो॥ 25 कर कुस्‍साःन् फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुआङ् के़वाॽमा मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ खुने़ॽ त्‍ये़बा पाःन्‍निन् खे़प्‍सुनामे़ःन्‍ने ये़सुरो त्‍ये़आङ् कुलाङ्‌जक्‍पो थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्॥ 26 खे़न् मे़न्‍छुमाःन् सिरिया लाजेॽस्‍मा सुरोफोनिसिया थुम्‍मो सागे़वाःन्‍छिङ्‌मा थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌स्‍मा वये़॥ खे़ल्‍ले़ आस्‍साः चुक्‍मे़ल्‍लोलाम् फे़न्‍साम्‍हाॽ लःत्ताङ् पिराङ्‌ङे़ॽना फाॽआङ् खुने़ॽ पेलि फाक्‍तु॥ 27 ये़सुरे़ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् मे़त्तु, “हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽरे़ खरे़ःङ्‌ङिन् खाघा मे़जर पोःङ्॥ हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽरे़ खुनिॽ खरे़ःङ्‌ङिन् नाप्‍मासिआङ्‌ कोःत्‍चोहाॽ पिमासि नुःबा मे़ःन्‍लो॥” 28 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ नोगप् पिरु, “से़क्‍खाएरो आदाङ्‌बे, कर कोःत्‍चोहाॽरे़आङ् हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽरे़ खुनिॽ चामादे़न्‍नोलाम् मक्‍के़धाःबा कुजिहाॽ मे़जरो॥” 29 ये़सुरे़ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ नुःबा नसाःन् कुधिम्‍बा नोगप् के़बिराङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ के़हिम्‍मो पेगे़ॽ, के़स्‍साः चुक्‍मे़ल्‍लोलाम् फे़न्‍साम्‍मिन् लःन्‍दे़ पेआङ् वाॽरो॥” 30 खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् कुहिम्‍मो नुःक्‍खे़ पेआङ् कुस्‍साःन् नुःरिक्‍काङ् कुने़त्‍नाओ इप्‍से़आङ् ने़स्‍से़बा तुमु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ खे़न् मे़ले़रु मे़धःआङ् वये़॥ 31 ये़सुःन् तायरलाम् सिदोन पोःक्‍खे़र पेआङ् खुने़ॽ गालिल वरक् नु थिबोःङ् पाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़न्‌ थुम्‍मो पेरो॥ 32 खे़प्‍मो मनाहाॽरे़ नाधाक्‍पा नु कुबाःन् मे़न्‍लःम्‍मनाबा मनाधिक् मे़दारुआङ् ये़सुरे़ कुहुक्‍किन् कुसम्‍दाङ् ने़स्‍सुनि फाॽआङ् पेलि मे़भाक्‍तुरो॥ 33 ये़सुरे़ खे़न् मनाहाॽलाम् माःङ्‌घा तेॽरुआङ् कुने़क्‍खोॽबो हुक्‍चोःन् केःत्तु, हे़क्‍क्‍याङ् हुक्‍को थ्‍याःत् थोःक्‍तुआङ् कुले़सोःप्‍पिन् सुःसु हे़क्‍क्‍याङ् ताङ्‌साक्‍पे़न्‌ ले़प्‍माङ् ओमये़आङ् सक्‍मा सोःन्‍छिङ्‌ल “इफ्फाथा” मे़त्तुरो॥ खे़न् फाॽइन् “हन्‍छिङ्‌ङे़ॽ” पोःङ्‌लो॥ 35 खिमो खे़न् मनाःन् ने़क्‍खोॽ खे़म्‍मा के़सुक्‍पा नु पाःप्‍मा के़सुक्‍पा पोःक्‍खे़आङ् नुःरिक् पाःप्‍मा हेःक्‍ते़रो॥ 36 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् मनाहाॽ कन् पाःन्‍निन् हाःत्ताङ् मे़प्‍मासि मे़ःन् फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिरुसिरो॥ कर आक्‍खे़न् मे़प्‍मासि मे़ःन्‍लो मे़त्तुसिसाङ् कन् इङ्‌भन्‍निन् मे़से़ःसुर मे़देॽरुरो॥ 37 खे़ङ्‌हाॽरे़ साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र अक्‍खे मे़बाःत्तुरो, “खुने़ॽग काक् पाःन्‍हाॽ साॽरिक् नुःबा चोगुआङ् वाॽरो! अक्‍खेलॽरिक् नाधाक्‍पाहाॽ नु पाःप्‍मा मे़न्‍छुक्‍मनाबाहाॽआङ् नुसुसिरो॥”

मर्कुस 8

1 खे़न् ये़म्‍मो यरिक् मनाहाॽ याम्‍मो ये़सुःन् वये़बा ते़न्‍नो मे़जुप्‍से़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽनु चामा थुङ्‌मा थेआङ् होःप्‍ते़॥ खुने़ॽ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ उःत्तुसिआङ् मे़त्तुसि, 2 “कन् मनाहाॽ इङ्‌गाॽ आलुङ्‌माॽ मे़दुक्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽग सुम्‌ये़न्‍नाङ्‌धो इङ्‌गाॽनुए मे़वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ चामा थुङ्‌मा थेआङ् मे़ङ्‌गत्तुन्‍लो॥ 3 इङ्‌गाॽ खे़ङ्‌हाॽ हिम्‍मो बा अक्‍खेए पाङ्‌घुङ्‌देःसुङ्‌सिङ्‌ने़ फाॽग्र मे़बेःक्‍ल मे़बत्तिल्‍ले़सा साक्‍किल्‍ले़ साक्‍लाम्‍बत्तुसिॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कुभाग साॽरिक् माःङ्‌घा माःङ्‌घालाम् मे़द्‌ये़आङ् मे़वाॽरो॥” 4 हे़क्‍केःल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “कन् एःक्‍सादे़न्‍नो आक्‍खेलॽरिक् कम्‍म्‍याक् यरिक् मनाहाॽ खरे़ःङ्‌ङिल्‍ले़ खाःप्‍मासिबे?” 5 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “खिनिॽ आक्‍खे़म्‍म्‍याक् खरे़ःङ् के़गत्तुम्‍बे?”खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “आनिगे़ग नुसि खरे़ःङ्‌लक् कत्तुम्‍बे़रो॥” 6 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़न् मनाहाॽ खाम्‍बाङ्‌ङो युङे़म्‍मे़ॽ मे़त्तुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् नुसि खरे़ःङ्‌ङिन् खप्‍सुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुर खे़ःक्‍खु, हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ पिरुसिआङ् मनाहाॽ मे़हाःत्तुसिरो॥ 7 खे़ङ्‌हाॽरे़ थिक्-ने़त्‍छि चुजुक्‍सा ङाआङ् मे़गत्तु॥ खे़न्‍नाङ् ये़सुरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुआङ् हाःत्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ फाॽआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ पिरुसिरो॥ 8 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाहाॽरे़ खाघा मे़ज॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खे़न् कुजि के़नम्‍बाहाॽ मे़सुप्‍सुल्‍ले़ नुसि नइमा योरे़रो॥ 9 खे़न् के़जाबाहाॽ हे़न्‍छिङ् लिसि (४०००) यारिक्‌ मे़वये़॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् मनाहाॽ पाङ्‌घुदेःसुसिआङ्‌ 10 खुने़ॽ कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु खःङ्‌बेओ लाःसे़आङ् नाहाङ्‌दाङ् दलमनुथा पाङ्‌जुम् खिरिबा ते़न्‍नो पेरो॥ 11 कुभा फरिसिहाॽ खे़प्‍मो मे़जुप्‍से़आङ् ये़सुःन्‍नु पाःन्‍धक्‍मा मे़हेःक्‍ते़॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् के़ये़बा फाॽआङ् निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन्‍धिक्‌ याप्‍मि ओसेःन्‍आधाक्‍ते़ॽओ” मे़मे़त्तुर ये़सुरे़ कुनिङ्‌वाॽ मे़साॽरु॥ 12 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुःन् केःम्‍बा सक्‍मा सोःन्‍छिङ्‌ल पारे़, “थेआङ् कन् ये़म्‍मोबा मनाहाॽरे़ निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन् ओमे़प्‍मा मे़गोःत्तुबाबे? कर इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, कन् मनाहाॽरे़ खे़न् हे़क्‍तङ्‌बा मिक्‍सेःन् ओमे़प्‍मा मे़ङ्‌घोःसुन्‍लो॥” 13 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ ले़रुसिआङ् दलमनुथालाम् कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु याम्‍मो खःङ्‌बेओ लाःसे़आङ् नाधाःम्‍बि थासिङ्॥ 14 कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ चामा थुङ्‌मा कुजाहाॽ याङ्‌सिङ्‌मा निङ्‌वाॽ मे़भेःत्‍छुरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खरे़ःङ्‌धिक्‍लक् खःङ्‌बेओ मे़गत्तु॥ 15 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ साम्‍दिङ् पिरुसि, “हे़रोद हाङ्‌ङिन् नु फरिसिहाॽरे़ खुनिॽ खरे़ःङ् के़भङ्‌बा सिदाॽलाम् सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ!” 16 खे़ङ्‌हाॽरे़ आनिॽ खरे़ःङ्‌ङिन् आङ्‌गत्तुम्‍मिन्‍नाङ् हे़क्‍के आमे़त्ते़बारो फाॽआङ् पाःन्‍धक्‍मा मे़हेःक्‍ते़॥ 17 ये़सुरे़ कन् पाःन्‍निन् कुसिङ् निःत्तुआङ् मे़त्तुसि, “खिनिॽ लुम्‍मो खरे़ःङ् होःप्‌ फाॽआङ् थेआङ् पाःन् के़धक्‍तिबा? खिनिॽ आल्‍लसाङ् पाःन् कुसिङ् के़न्‍निःत्तिन्‍नाङ्‌ खासिङ् के़न्‍निःत्तिन्‍बि? आल्‍लसाङ् खिनिॽ निङ्‌वाॽ थुङ्‌बि? 18 ओमे़प्‍मा मिक् के़गत्तुम्‍साङ् के़न्‍निःसुम्‍मिन्‍बि? खे़म्‍मा ने़क्‍खोॽ के़गत्तुम्‍साङ् के़ङ्‌घे़प्‍सुम्‍मिन्‍बि? खिनिॽ निङ्‌वाॽ मे़याक्‍ने़न्‍बि? 19 इङ्‌गाॽ ङासि खरे़ःङ्‌ङिल्‍ले़ हे़न्‍छिङ् ङासि (५०००) मनाहाॽ चाःत्तुङ्‌सिङ्‌ङिल्‍ले़ कुजि के़नम्‍बाहाॽ आक्‍खे़न् नइमा के़भुक्‍खुम्‍बे?”खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “थिक्‌-ने़त्” (१२)॥ 20 “हे़क्‍क्‍याङ् नुसि खरे़ःङ्‌ङिल्‍ले़ हे़न्‍छिङ् लिसि (४०००) मनाहाॽ चाःत्तुङ्‌सिङ्‌ङिल्‍ले़ आक्‍खे़न् नइमा कुजि के़नम्‍बाहाॽ के़भुक्‍खुम्‍बे?”खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “नुसि” (७)॥ 21 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “आल्‍लसाङ् कुसिङ् निःप्‍मा के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिन्‍बि?” 22 ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ बे़थसेदाओ मे़गे़रे़॥ खे़प्‍मो मनाहाॽरे़ मिक्‍फःम्‍बाधिक् ये़सुरो मे़दारुआङ् “खे़ल्‍ले़ कुसम्‍दाङ् के़हुक्‍किन् ने़स्‍से़ॽआङ् खानिःमा के़सुक्‍पा चोगे़ॽओ” फाॽआङ् पेलि मे़भाक्‍तुरो॥ 23 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् मिक्‍फःम्‍बे़न् कुहुक्‍को ते़म्‍सुआङ् पाङ्‌भेॽओलाम् लाःक्‍कात् तेॽरु, हे़क्‍क्‍याङ् कुध्‍याःत्तिन् कुमिक्‍को फत्‍छुर कुहुक्‍किन् ने़स्‍सुबिरुआङ् सेःन्‍दोसु, “आल्‍लो खानिःमा के़सुक्‍तुबि?” 24 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ खिरि ओमये़र पाःत्तु, “आल्‍लो खानिःमा सुक्‍तुङ्, कर मनाहाॽग सिङ्‌बुङ् हे़क्‍केने़ निःमे़धाःप्‍पाङ्‌ लाङ्‌मे़घेःक्‍पा निःसुङ्‌सिङ्‌लो॥” 25 ये़सुरे़ याम्‍मो कुमिक् सम्‍दाङ् हुक् ने़स्‍सुबिरुआङ् खे़न् अदक्‍तक्‍काङ् ओमये़, हे़क्‍क्‍याङ् नुःरिक्‍काङ् निःमा के़सुक्‍पा पोःक्‍खे़रो॥ 26 ये़सुरे़ खे़न् मनाःन् अक्‍खे मे़त्तुर कुहिम्‍सयङ्‌ङो पाङ्‌घुदेःसु, “खे़ने़ॽ पाङ्‌भेॽओ मे़न्‍लाःत्ते के़हिम्‍मो नुःक्‍खे़ पेगे़ॽओ॥” 27 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन्‌ नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ सिजरिया फिलिप्‍पि थुम्‍मोबा पाङ्‌भेॽहाॽओ मे़बे॥ मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ अक्‍खेलॽरिक् सेःन्‍दोसुसि, “इङ्‌गाॽ हाःत्‍आ फाॽआङ् मनाहाॽरे़ मे़बाःत्तुॽबे?” 28 हे़क्‍केःल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “कुभारे़ खे़ने़ॽ बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍ना नु वेॽहाॽरे़ग एलिया फाॽआङ् मे़बाःत्तुॽ॥ कुभारे़ग वेॽ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽओ लत्‍छाने़रो फाॽआङ् मे़बाःत्तुॽरो॥” 29 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो सेःन्‍दोसुसि, “कर खिनिॽग, इङ्‌गाॽ हाःत्‍आ फाॽआङ् याप्‍मि के़मे़त्तिॽबे?”पत्रुसरे़ नोगप् पिरु, “खे़ने़ॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तने़ॽरो॥” 30 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ आयाःम्‍बेओ कन् पाःन्‍निन् आत्तिन्‍हाॽआङ् मे़मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़न्‍ने़ॽ फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिरुसिरो॥ 31 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे पाःत्तुर हुॽमा हेःक्‍तुसि, इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ यरिक् तुक्‍खेहाॽ तुम्‍मा पोःङ्, हे़क्‍क्‍याङ् यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽरे़, तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़, हे़क्‍क्‍याङ् साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ मे़नाॽआ, हे़क्‍क्‍याङ् मे़से़त्ताआङ्‌ याम्‍मो सुम् ये़न् एगाङ् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌ङा के़लॽबा पाःन्‍निन् कुनिङ्‌वाॽ हन्‍दुआङ् चे़क्‍तुसिरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ पत्रुसरे़ खुने़ॽ थिक्‍ले़प्‍माङ् तेॽरुआङ् फे़ःक्‍तुरो॥ 33 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ खिरि हिसिङ्‌ङाङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ ओमे़त्तुसिर पत्रुसे़न् फे़ःक्‍तु, “माफे़न्‍साम्‍मे, खे़ने़ॽ इङ्‌गाॽलाम् माःङ्‌घा पेगे़ॽ॥ खे़ने़ॽग निङ्‌वाॽफुमाङ् कुइसिःक् मे़ःन्, कर मे़न्‍छाम् याप्‍मि कुइसिःक्‍लक् निङ्‌वाॽ के़इःत्तुॽरो॥” 34 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ यरिक् मनाहाॽ नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ उःत्तुसिआङ् अक्‍खे मे़त्तुसि, “आत्तिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ तिम्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुॽ, हाराॽ खे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽरक् चाङ्‌थुङ्‌ङुङ् के़लॽबा कुनिङ्‌वाॽइन्‌ से़रुआङ् सिलाम्‍साक्‍मा कुसिङ्‌ङिन् पक्‍खुआङ् इङ्‌गाॽ तिम्‍माररो॥ 35 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आत्तिल्‍ले़ कुहिङ्‌मन्‍निन् ताङ्‌से़ःप्‍तुङ् लॽरिक् निङ्‌वाॽ चोगुॽ, खे़ल्‍ले़ खे़न्‍नाङ् मासुॽ, कर आत्तिल्‍ले़ कुहिङ्‌मन्‍निन् आलागि नु सुनाइङ्‌ङिल्‍ले़ कुलागि मासुॽ, खे़ल्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःसुॽरो॥” 36 मे़न्‍छाम् याप्‍मिःल्‍ले़ काक् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् खुने़ॽइन् चोगुसाङ् मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍निन् मासुल्‍ले़ नुःबा पोःङ्‌बि? 37 मे़न्‍छाम् याप्‍मिःल्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍निन् याङ्‌ना खोःमारे़ लागि थेःल्‍ले़आङ् नुःक्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ 38 कन्‌ कुॽइगे़भे़ॽबा नु लायोबा ये़म्‍मो आत्तिन् मनाःन् इङ्‌गाॽनु हे़क्‍क्‍याङ् आबाःन्‍जाक्‍किन्‍नु सिरिङ् मःॽ, इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन्‍नाङ् आम्‍बारे़ कुमिमिदिङ्‌ङो सेसे माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽनु युःआल्‍ले़ खे़न्‍नु सिरिङ् मःआरो॥

मर्कुस 9

1 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, कप्‍मो के़ये़प्‍पा कुभा मनाहाॽ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् मुक्‍साम्‍नु युःबा मे़न्‍निए थारिक् मे़न्‍छिःने़न्‍लो॥” 2 तुक्‍सि (६) ये़न् एगाङ् ये़सुरे़ पत्रुस, याकुब नु युहुन्‍नाःन् थो केःम्‍बा कोःक्‍माओ तेॽरुसि॥ खे़प्‍मो हाःत्ताङ् मे़होःप्‍ते़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ओमे़मे़त्तुर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ए ये़सुरे़ कुनाइबेःक्‌ ले़ङ्‌सिङ्‌ल पेआङ् 3 कुदेःत्‍हाॽ मिक्‍किन् चे़मुर थारिक् फुत्‍त्रिःङ्‌ग्‍याःप्‍पा पोःक्‍खे़, खे़म्‍म्‍याक् साॽरिक् फः लॽर थारिक् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो हाःत्‍ले़आङ् चाङ्‌ङिन् वाहप्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ 4 हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा एलियाःन् नु मोसाःन् थाःम्‍ने़त्‍छिआङ् ये़सुःन्‍नु ताॽजे़क्‍खे़त्‍छिरो॥ 5 पत्रुसरे़ ये़सुःन् मे़त्तु, “सिक्‍साम्‍बे, आनिॽग कप्‍मोए आवाॽइल्‍ले़ नुःबा पोःङ्‌लो॥ आनिगे़ कप्‍मो सुम्‍सि याक्‍साहाॽ चोगुम्‍बे़बि? थिक् खे़ने़ॽइन् हे़क्‍क्‍याङ् मोसाःन् नु एलियारे़ खुन्‍छिॽ लागिआङ् थिक् थिक् चोगुम्‍बे़रो!” 6 पत्रुसरे़ थे पाःप्‍माबे फाॽआङ् कुनिङ्‌वाॽइल्‍ले़ थेआङ् मे़धाप्‍तुन्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ साॽरिक् मे़गिसे़आङ् मे़वये़रो॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् खाप्‍मिःत्तिल्‍ले़ चिदे़प् ते़प्‍तुसिआङ् खाप्‍मिःत्तोलाम् अक्‍तङ्‌बा इक्‍ला मे़घे़प्‍सु, “कन् आमिःम् आस्‍साःरो॥ खुने़ॽ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ॥” 8 खे़ङ्‌हाॽ खिरि ओमे़मःये़ल्‍ले़ ये़सुःन्‍लक् वये़, वेॽ हाःत्ताङ् मे़होःप्‍ते़रो॥ 9 खे़ङ्‌हाॽ कोःक्‍मालाम् यो मे़ध्‍ये़र मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ कन् के़निःसुम्‍बा पाःन्‍निन् इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो मे़न्‍हिङ्‌ङे थारिक् हाःत्ताङ् मे़जे़क्‍ते़म्‍मे़न्‍ने़ॽ फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिरुसिरो॥ 10 खे़ङ्‌हाॽरे़आङ् कन् पाःन्‍निन् खुनिॽ लुम्‍मोए मे़युक्‍खु॥ खे़ङ्‌हाॽ कन् सिःमे़न्‍लाम् हिङ्‌मा फाॽइन् थे़माने़बे फाॽआङ् पाःन् मे़धक्‍ते़रो॥ 11 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ सेःन्‍मे़दोसु, “थेआङ् साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌ ताःमानुःल्‍ले़ तगि एलियाःङ्‌ग युःमाए पोःङ् फाॽआङ् मे़बाःत्तुबाबे?” 12 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ अक्‍खे मे़त्तुसि, “से़क्‍खाएरो, एलियाःङ्‌ग युःॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तरे़ कुदाःमान् के़रे़क् यारिप् चोगुॽरो॥ आक्‍खेलॽरिक् मे़न्‍छाम्‍साःन् तुक्‍खे चामाए पोःङ्, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ मनाहाॽरे़ मे़नाॽरु के़लॽबा साप्‍ते़आङ् मे़बत्‍ने़न्‍बि? 13 कर एलियाःन् त्‍ये़ चुरे़आङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् कुयाःम्‍बेओ साप्‍ते़आङ् पप्‍पा हे़क्‍के खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ निङ्‌वाॽ थाप्‍थाप् मे़मे़त्तुआङ् मे़वाॽरो॥” 14 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ वेॽ हुॽसाम्‍बाहाॽ मे़वये़बा ते़न्‍नो मे़गे़रे़ल्‍ले़ खे़प्‍मो यरिक् मनाहाॽ मे़जुप्‍से़आङ् मे़वये़॥ खे़प्‍मो कुहुॽसाम्‍बाहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ पाःन्‍धक्‍नु मे़यागे़॥ 15 ये़सुःन् ये़बा मे़निःसुआङ् खे़प्‍मो के़वाॽबा के़रे़क् मनाहाॽ साॽरिक् हाःप्‍मे़ले़क्‍ते़आङ् मे़लोःक्‍ते़र ये़सुःन् सेवा मे़जोगुरो॥ 16 ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ सेःन्‍दोसुसि, “खे़ङ्‌हाॽनु थे़मा पाःन् के़धक्‍तिबाबे?” 17 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाहाॽओ थिक्‍ले़ पाःत्तु, “सिक्‍साम्‍बे, आस्‍साःन् कप्‍मो तारुङ्‌ङाङ् वाॽआ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ तरुआङ् कुबाःन्‍नाङ् मये़बेआङ् वाॽरो॥ 18 फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ फत्तुल्‍ले़ खे़न् खाम्‍मो थाम्‍सिङ्‌ङाङ् कुध्‍याःत्तिन् फुजुःक्-फुजुःक् लःन्‍नाङ् कुहाबोॽबान् इसिक्‍खुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खाक्‍तुॽरो॥ के़हुॽसाम्‍बाहाॽ ‘खे़न् फे़न्‍साम्‍मिन् आस्‍साःल्‍लोलाम् नाःत्ते़म् आबिरे़म्‍मे़ॽ’ मे़त्तुङ्‌सिङ्, कर मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥” 19 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “नसाःन् के़होःप्‍पासे, आप्‍फाल्‍ले़ थारिक् इङ्‌गाॽ खिनिॽनु वाॽआर नासि थःत्‍निङ्‌बाबे? खे़न् चुक्‍पे़न् कत्‍ना फे़त्ते़म्‍मे़ॽ॥” 20 खे़न् चुक्‍पे़न् ये़सुरो मे़दारु, हे़क्‍क्‍याङ् फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ ये़सुःन् निःसुआङ् खे़न् चुक्‍पे़न् खाम्‍मो पिर्धाप् थाप्‍सु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् चुक्‍पे़न् कुध्‍याःत्तिन् फुजुःक्-फुजुःक् लःन्‍दे़र होःत्‍छिङ्‌मा हेःक्‍ते़रो॥ 21 ये़सुरे़ खे़न् चुक्‍पे़ल्‍ले़ कुम्‍बाःन् सेःन्‍दोसु, “कन् चुक्‍पे़न् आप्‍फाल्‍ले़आङ्धो अक्‍खे पोःक्‍खे़बाबे?”खे़ल्‍ले़ नोगप् पिरु, “कन् अङे़ःक्‌वा वये़आङ्धोए अक्‍खे पोःक्‍खे़बारो॥ 22 कन् फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ यरिक् ले़ङ् से़प्‍मा कोःत्तुल्‍ले़ चुक्‍पे़न् मिओ नु च्‍वाःत्तो से़प्‍मा फाॽआङ् लाप्‍फुसु याक्‍तुरो॥ आदाङ्‌बे, लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़ॽओ, के़सुक्‍तुने़ फाॽग्र आभाॽरे़ॽओ॥” 23 ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “ ‘के़सुक्‍तुने़ फाॽग्र’ फाॽआङ् थेआङ् के़बाःत्तुबाबे? नसाःन् के़जोःक्‍पाल्‍ले़ कुलागिग थेसाङ् पोःङ्‌मा सुक्‍लो॥” 24 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् चुक्‍पे़ल्‍ले़ कुम्‍बारे़ खिमो यम्‍बा इक्‍लाओ मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽ नसाःन् चोगुङ्, कर आल्‍लसाङ् यरिक् नसाःन् चोःक्‍मा फाॽराङ्‌ङे़ॽओ!” 25 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ यरिक् मनाहाॽ खे़प्‍मो मे़लोःक्‍ते़र मे़भे़रे़बा निःसुसिआङ् खे़न् फे़न्‍साम्‍मिन् फे़ःक्‍तु, “नाधाक्‍पा नु कुबाःन् मे़न्‍लःम्‍नाबा फे़न्‍साम्‍मे, खे़न् चुक्‍पे़ल्‍लोलाम्‌ लःन्‍दे़ पेगे़ॽआङ् आप्‍फाल्‍ले़आङ् याम्‍मो मे़लाःसे़न्‍ने़ॽ!” 26 खे़न् फे़न्‍साम्‍मिन् फिःक्‍ते़र खे़न् साॽरिक् थाप्‍सुधआङ् लःन्‍दे़ पेरो॥ खे़न् चुक्‍पे़न् खाक्‍तुआङ् के़सिःबा कुइसिःक् पोःक्‍खे़आङ् ने़स्‍से़॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ कुभारे़ग खे़ङ्‌ग स्‍ये़ फाॽआङ् मे़बाःत्तुरो॥ 27 कर ये़सुरे़ खे़ल्‍ले़ कुहुक्‍कोलाम् ते़म्‍सुर फोःक्‍खुआङ् ये़प्‍सु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ये़म्‍सिङ्‌लो॥ 28 ये़सुःन् हिम्‍मो लाःसे़आङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ स्‍वाःत्ताङ् सेःन्‍मे़दोसु, “थेआङ्‌ आनिगे़ खे़न् फे़न्‍साम्‍मिन् नाःप्‍मा लःप्‍मा मे़सुक्‍तुम्‍बे़न्‍बाबे?” 29 ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “अक्‍तङ्‌बाङ्‌ग तुवाःल्‍ले़रक् नाःप्‍मा लःप्‍मा सुक्‍ते़त्‍लो॥” 30 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खे़न् ते़न्‍निन् पक्‍मे़धःआङ् गालिल मे़लस्‍सुर मे़बे॥ खुनिॽ आत्तो मे़वाॽ फाॽआङ् वेॽहाॽरे़ निङ्‌वाॽ मे़ङ्‌घोःसुन्‍ल के़लॽबा ये़सुरे़ निङ्‌वाॽ इःत्तुआङ् वये़रो, 31 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ हुॽरुसिर वये़॥ खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, “आल्‍ल मे़न्‍छाम्‍साःन् इङ्‌मे़ले़क्‍त्तुॽ हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽरो हुक् मे़सुप्‍तु मे़बिरुॽआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ मे़से़रुॽ, कर सुम्‌ये़न् एगाङ् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो कुहिङ्‌वे़त् पोःङ्‌लो॥” 32 कर कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो सेःन्‍दोःमाआङ् मे़गिसे़रो॥ 33 खे़ङ्‌हाॽ कपर्नहुम्‍मो मे़द्‌ये़आङ् खे़प्‍मोबा हिम्‍मो मे़वये़ल्‍ले़ ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ सेःन्‍दोसुसि, “आन्‍दे़ःन् लाम्‍मो खिनिॽ थे़माःन्‌ पाःन् के़धक्‍तिर के़वयिबाबे?” 34 कर खे़ङ्‌हाॽ मे़म्‍बारे़न्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ आनिॽओ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बान्‌ हाःप्‍पे फाॽआङ् पाःन्मे़धक्‍ते़आङ् मे़वये़रो॥ 35 ये़सुःन् युङ्‌सिङ्‌ङाङ् थिक्-ने़त् (१२) कुहुॽसाम्‍बाहाॽ उःत्तुसिआङ् मे़त्तुसि, “हाःत्‍ले़ तगि पोःङ्‌मा निङ्‌वाॽ चोगुॽ, खे़न् के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ एगाङ् पोःङ्‌माआङ् के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ सेवारोबा पोःङ्‌मा पोःङ्‌लो॥” 36 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़प्‍मो हिन्‍जाॽधिक् खुनिॽ लुम्‍मो ये़प्‍सु, हे़क्‍क्‍याङ् कुभक्‍तुङ्‌ङो युक्‍खुर मे़त्तुसि, 37 “आत्तिल्‍ले़ आमिङ्‌ङो अक्‍तङ्‌बा चुक्‍सा हिन्‍जाॽइन् लाङ्‌दाःक्‍तुॽ, खे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ लाङ्‌दाःक्‍कारो॥ इङ्‌गाॽ याप्‍मि लाङ्‌गे़दाःक्‍पाल्‍ले़ इङ्‌गाॽ याप्‍मि के़बाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नाङ् लाङ्‌दाःक्‍तुॽ॥” 38 कुहुॽसाम्‍बाहाॽओ थिक्‍पा युहुन्‍ना मे़प्‍मनाबाल्‍ले़ खुने़ॽ मे़त्तु, “सिक्‍साम्‍बे, आनिगे़ लत्‍छा मनाधिक्‍ले़ के़मिङ्‌ङो फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःत्तुसिर पत्‍छे़बा निःसुम्‍बे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ खे़न् “हे़क्‍के मे़जोगे़न्‍ने़ॽ” मे़त्तुम्‍बे़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् आनिॽनु सोरिक् लाङ्‌मे़घेःक्‍ने़न्‍लो॥” 39 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खे़न् हे़क्‍के चोःक्‍मा मे़साक्‍ते़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ हाःत्‍ले़ इङ्‌गाॽ आमिङ्‌ङो निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक् चोगुॽ, खे़न् आदक्‍ले़ङ्‌वाओ हारा मे़बोःक्‍ने़न्‍लो॥ 40 आत्तिन् आनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ होःप्‌, खे़न् आनिॽ ले़प्‍माङ् वाॽरो॥ 41 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, आत्तिल्‍ले़ खिनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तरे़ कुमना फाॽआङ् फङ्‌नाधिक् च्‍वाःत् के़बिरिॽ, खे़ल्‍ले़ से़क्‍खासाङ् थुम्‍घोःन् खोःसुॽएरो॥” 42 “हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ याप्‍मि नसाःन् के़जोःक्‍पा चुक्‍सा हिन्‍जाॽधिक् लायो चोःक्‍मा पाङ्‌घुॽ, खे़ल्‍ले़ कुनिःङ्‌मो लुम्‍सुम्‍मिन् 43 खे़ने़ॽ के़हुक्‍किल्‍ले़ लायो चोःक्‍मा के़बाङ्‌ने़ फाॽग्र खक्‍ते़देःसे़ॽओ॥ ने़त्‍छि हुक्‍नु आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़न्‍छिःमना मि के़दिःप्‍पा खे़मायङ्‌सङ्‌ङो पेःक्‍मानुःल्‍ले़ग हुक्‍थिक् मे़ःन्‍ने मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःमाए नुःबारो॥ 44 ((खे़मायङ्‌सङ्‌ङोग फेॽबाःत् नु मिःन्‌ मे़सिःने़न्‍लो॥)) 45 के़लाङ्‌ङिल्‍ले़ लायो चोःक्‍मा के़बाङ्‌ने़ फाॽग्र खक्‍ते़देःसे़ॽ॥ ने़त्‍छि लाङ्‌नु खे़मायङ्‌सङ्‌ङो पेःक्‍मानुःल्‍ले़ग लाङ्धिक्‌ मे़ःन्‍ने मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःमाए नुःबारो॥ 46 ((खे़मायङ्‌सङ्‌ङोग फेॽबाःत् नु मिःन्‌ मे़सिःने़न्‍लो॥)) 47 के़मिक्‍किल्‍ले़ लायो चोःक्‍मा के़बाङ्‌ने़ फाॽग्र यगे़लःत्ते़ॽ॥ ने़त्‍छि मिक्‍किन्‍नु खे़मायङ्‌सङ्‌ङो पेःक्‍मानुःल्‍ले़ग मिक्‍थिक्‍नु निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो लाःप्‍मा नुःबारो॥ 48 खे़मायङ्‌सङ्‌ङोग फेॽबाःत् नु मिःन्‌ मे़सिःने़न्‍लो॥ 49 युम्‍मिल्‍ले़ सिदुङ्‌जभाःन् सुत्‍थो चोगुबा हे़क्‍केए मिःल्‍ले़ के़रे़क् मनाहाॽ सुत्‍थो चोगुसिॽरो॥ 50 युम्‍मिन् नुःबा चोःक्, कर युम्‍मिल्‍ले़ कुलिम्‍मे़न् माःने़ फाॽग्र आक्‍खेआङ् खे़न् के़लिम्‍बा के़जोगुम्‍बे? खिनिॽ हिङ्‌मन्‍नो युम्‍मिन् कत्ते़म्‍मे़ॽआङ् के़रे़क्‍नु सनारुङ्‌ङो वये़म्‍मे़ॽओ॥”

मर्कुस 10

1 ये़सुरे़ खे़न् ते़न्‍निन् ले़रुआङ् यर्दन यङ्‌घङ्‌ङिल्‍ले़ नाधाःम्‍बिबा यहुदिया थुम्‍मो पे॥ खे़प्‍मोआङ् यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़दिम्‍दु॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुये़प्‍ले़क् कुइसिःक् खे़न् मनाहाॽ हुॽमा हेःक्‍तुसि॥ 2 खे़प्‍मो कुभा फरिसिहाॽ मे़द्‌ये़आङ् खुने़ॽ कुनिङ्‌वाॽ साॽमा फाॽआङ् पाःन् मे़गे़सु, “आदाङ्‌बा सिक्‍साम्‍बे, ये़म्‍बित्‍छाॽइल्‍ले़ कुमेःत्तिन् नाॽमा साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ पिरुबि मे़ःम्‍बि?” 3 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ याङ्‌ना सेःन्‍दोसुसि, “मोसारे़ खिनिॽ आक्‍तङ्‌बा इङ्‌जाःङ् के़बिरिआङ् के़वयिॽबे?” 4 खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “मोसाःल्‍ले़ ये़म्‍बित्‍छाॽइल्‍ले़ कुमेःत्तिन् इङ्‌गाॽ नाॽने़बारो फाॽआङ् साप्‍ला साप्‍तुआङ् पाङ्‌मादेःमा सुक्‍तुॽ लॽरिक् साप्‍तुआङ् पत्‍लो॥” 5 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खे़ङ्‌ग खिनिॽ पाःन् मे़ङ्‌घे़म्‍मनाबा के़जोगिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ हे़क्‍केलॽरिक् मोसारे़ खे़न् साम्‌योथिम्‍मिन् के़साप्‍ति के़बिरिबारो॥ 6 कर कुहेःक्‍सिङ्‌मोए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ नावागे़न् चइःत् ने़स्‍सुल्‍ले़ ‘ये़म्‍बित्‍छाॽ नु मे़न्‍छुमाॽ चोगुसिरो॥’ 7 ‘खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ये़म्‍बित्‍छाॽइल्‍ले़ कुम्‍बा नु कुम्‍मासि ले़रुसिआङ् कुमेःत्तिन्‍नु तङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ लत्‍छा थक् पोःङ्‌सिरो॥ आल्‍ल खे़ङ्‌हाॽग ने़प्‍फुसि मे़ःन्, कर लत्‍छा थक्‍सिरो॥’ 9 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लत्‍छा थक् चोगुसिबाहाॽ मे़न्‍छाम् याप्‍मिरे़ से़म्‍मासि मे़नुॽने़न्‍लो॥” 10 हे़क्‍क्‍याङ् याङ्‌सि खे़ङ्‌हाॽ हिम्‍मो मे़वये़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ ये़सुःन् कन् पाःन्‍निल्‍ले़ कुबेःन् थे़माबे फाॽआङ् याम्‍मो सेःन्‍मे़दोसुरो॥ 11 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “आत्तिन् ये़म्‍बित्‍छाॽइल्‍ले़ कुमेःत्तिन् नाॽरुआङ् वेॽस्‍मा मे़न्‍छुमाॽइन्‍नु मेःक्‍खिम् चोगुॽ, खे़ल्‍ले़ तगिस्‍मा कुमेःत्तिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ वेॽ मे़न्‍छुमाॽइन्‍नु चाराम्‍मा याःम्‍बक् चोगुॽरो॥ 12 हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ कुये़म्‍बाॽइन्‌ नाॽरुआङ् वेॽ ये़म्‍बित्‍छाॽइन्‍नु मेःक्‍खिम् चोगुॽ, खे़ल्‍ले़आङ् तगिस्‍मा कुये़म्‍बाःल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ वेॽ ये़म्‍बित्‍छाॽइन्‍नु चाराम्‍मा याःम्‍बक् चोगुॽरो॥” 13 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ हुक् ने़स्‍सुआङ् मुॽइसाम् पिरुसिर फाॽआङ् मनाहाॽरे़ हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ मे़दारुसि॥ कर कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खे़न् के़दाःप्‍पाहाॽ मे़भे़ःक्‍तुसि॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् निःसुआङ् कुयाःक् ले़ॽरे़र खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “हाराॽ हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ इङ्‌गाॽओ ताःमा फाःक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ, खे़ङ्‌हाॽ मे़साक्‍ते़म्‍सिम्‍मिन्‍ने़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग कन् हिन्‍जाॽबित्‍छा हे़क्‍तङ्‌बाहाॽरे़न्‍नेरो॥ 15 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, हाःत्‍ले़ हिन्‍जाॽ हे़क्‍के कुदोःप्‍मा निङ्‌वाॽइल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् मे़दाःक्‍तुन्, खे़न् खे़प्‍मो लाःप्‍मा मे़घोःने़न्‍लो॥” 16 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ कुभक्‍तुङ्‌ङो युक्‍खुसिआङ्‌ खुनिॽ सम्‍दाङ् हुक् ने़स्‍सुर मुॽइसाम् पिरुसिरो॥ 17 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् लाम्‍दिःक्‍को पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ मनाधिक् लोःक्‍ते़ फे़रे़आङ् कुदगि थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्‌ङाङ् मे़त्तु, “के़नुॽबा सिक्‍साम्‍बाए, आक्‍तङ्‌बा नुःबा याःम्‍बक् चोगुङ्‌ङिल्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःसुङ्‌बे?” 18 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “थेआङ् इङ्‌गाॽ के़नुॽबा के़मे़त्ताबे? के़नुॽबाग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍लक् वाॽरो॥ 19 खे़ने़ॽ साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ्‌हाॽ के़ले़स्‍सुॽ–मना से़प्‍मा मे़नुॽने़न्, चाराम्‍मा याःम्‍बक् चोःक्‍मा मे़नुॽने़न्, खुःम्‍मा मे़नुॽने़न्, इङ्‌ले़क् पाःप्‍मा मे़नुॽने़न्, मनाहाॽ खुम्‍मासि मे़नुॽने़न्, हे़क्‍क्‍याङ् पा-मा इङ्‌धाःङ् पिमासिए पोःङ्॥” 20 खे़न् मनाःल्‍ले़ मे़त्तु, “सिक्‍साम्‍बे, कन् के़रे़क् साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ्‌हाॽग इङ्‌गाॽ हिन्‍जाॽ वयाङ्‌ङाङ्धोए इःत्तुङ् नाःत्तुङ्ल वाॽआरो॥” 21 ये़सुरे़ खे़न् मनाःन् ओमे़त्तुआङ् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुर मे़त्तु, “आल्‍लसाङ् खे़ने़ॽ याःम्‍बक्‍थिक्‌ चोःक्‍मा के़गत्तुॽरो॥ पेगे़ॽआङ् के़गत्तुबान्‌ के़रे़क् सङ्‌घे़देःसे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् याङ्‌गे़साॽबाहाॽ पिरे़से़ॽओ॥ हे़क्‍केलॽरिक् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो याङ्‌साकुन्‍धे के़घोःसुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् फे़रे़ॽआङ् इङ्‌गाॽ तिम्‍दाङ्‌ङे़ॽओ॥” 22 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाःल्‍ले़ कुनाःन् किःन्‍दुआङ् कुनिङ्‌वाॽ तुगे़र खे़प्‍मोलाम् पे, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ग यरिक् याङ्‌साकुन्‍धे कत्तुरो॥ 23 ये़सुरे़ खिरि ओमये़र कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “याङ्‌साकुन्‍धेसाबाहाॽग निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो लाःप्‍मा साॽरिक् साक्‍लो!” 24 कुबाःन्‍निन्‌ मे़घे़प्‍सुआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़, कर ये़सुरे़ याम्‍मो खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “चुक्‍पासे, निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो लाःप्‍मा से़क्‍खाए साक्‍लो॥ 25 याङ्‌साकुन्‍धेसाबे़न् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो लाःप्‍मानुःल्‍ले़ उमेःन् सम्‍मेःत्तिल्‍ले़ कुहङ्‌ङो लाःप्‍मा उसुरु पोःङ्‌लो॥” 26 हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़आङ् अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “हे़क्‍केःल्‍ले़ हाःत् ताङ्‌से़ःप्‍मा सुक्‍पाबे?” 27 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ ओमे़त्तुसिर मे़त्तुसि, “खे़प्‍से़म्‍मे़ॽ, मे़न्‍छाम् याप्‍मिरे़ लागिग कन् सुक्‍मे़न्‍दे़प्‍मना चोःक्‍साङ्, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलागिग मे़साक्‍ने़न्‍लो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़रे़क् पाःन्‍हाॽ चोःक्‍मा सुक्‍तुॽरो॥” 28 हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुसरे़ मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, आनिगे़ग के़रे़क् पाःन्‍हाॽ ले़रुम्‍बे़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ तिम्‍मासिगे़आङ् वयिगे़रो॥” 29 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, आत्तिल्‍ले़ आलागि नु सुनाइङ्‌ले़ लागि हिम्‍धाःङ्‌हाॽ, प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍हाॽ, ने़ॽनुसाॽहाॽ, फुॽनुसाॽहाॽ, पाः माहाॽ, इग्र हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ ले़रुसिआङ् वाॽ, 30 खे़ल्‍ले़ से़क्‍खाए कन् ये़म्‍मो मनालाम्‍बा तुक्‍खे चामानु सोसोरिक् हिम्‍धाःङ्‌हाॽ, प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍हाॽ, फुॽनुसाॽ, ने़ॽनुसाॽ, माहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ किप्‍थिक् (१००) ले़ङ्‌नुःल्‍ले़आङ्‌ यरिक् खोःसुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् के़दाःबा ये़म्‍मो मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःसुॽरो॥ 31 कर आल्‍लो तगि के़वाॽबा यरिक् मनाहाॽ एगाङ् मे़बोःङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍लो एगाङ् के़वाॽबा यरिक् मनाहाॽ तगाङ् मे़बोःङ्‌लो॥” 32 खे़ङ्‌हाॽ यरुसले़म थो मे़बेःल्‍ले़ ये़सुःन् कुहुॽसाम्‍बाहाॽनुःल्‍ले़ तगाङ् पत्‍छे़॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़, हे़क्‍क्‍याङ् एगाङ् के़दिम्‍बाहाॽआङ् मे़गिसे़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ थिक्-ने़त् (१२) कुहुॽसाम्‍बाहाॽ थिक्‍ले़प्‍माङ् तेॽरुसिआङ् आल्‍ल पोःङ्‌मा इःत्ते़बा पाःन्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ अक्‍खेलॽरिक् मे़त्तुसि, 33 “आल्‍ल आनिॽ यरुसले़म आगे़त्ताङ् खे़प्‍मो तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ हुक्‍को मे़न्‍छाम्‍साःन् इङ्‌मे़ले़क्‍तुआङ् हुक्‍मे़सुप्‍तुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ सिःमे़ल्‍ले़न् खुम्‍दिङ् मे़बिरुआङ् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ हुक्‍को मे़बिरुॽरो॥ 34 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ किनाःन्‍दि मे़बिरु, थ्‍याःत् मे़धोःक्‍तुॽ, मे़हिप्‍तुॽ, ते़ःम्‍भुक् मे़बिरुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् मे़से़रुॽरो॥ कर खुने़ॽ सुम् ये़न् एगाङ् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌लो॥” 35 हे़क्‍क्‍याङ् जब्‍दियारे़ कुस्‍साः याकुब नु युहुन्‍नाःल्‍ले़ ये़सुःन् मे़त्ते़छु, “आदाङ्‌बा सिक्‍साम्‍बे, आन्‍छिगे़ पाःत्‍छुगे़बा पाःन्‍निन् आन्‍छिगे़ लागि चोगे़ॽओ के़लॽबा निङ्‌वाॽ कत्‍छुगे़ॽरो॥” 36 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “खिन्‍छिॽ इङ्‌गाॽ थे़मा चोगुङ् पिने़त्‍छिङ्‌ल फाॽआङ् निङ्‌वाॽ के़जोःक्‍सुबे?” 37 खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् पिरे़त्‍छु, “खे़ने़ॽ मिमिदिङ्‌गे़न् के़हाङ्‌जुम्‍मो के़युङ्‌ङिल्‍ले़, के़जुप्‍साङ् नु के़भे़न्‍छाङ् ले़प्‍माङ् आन्‍छिगे़ युङ्‌मा याप्‍मि पाङ्‌घे़ॽओ॥” 38 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिन्‍छिॽ थेःन् के़नाःक्‍सुर के़बत्‍छिॽ खे़न् कुसिङ् के़न्‍निःत्‍छुन्॥ इङ्‌गाॽ थुङुङ्‌बा तुक्‍खेवा खोर्याओ थुङ्‌मा के़सुक्‍सुबि? हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ पोःङ्‌ङाबा बप्‍तिस्‍मान् खिन्‍छिॽ पोःङ्‌मा के़सुक्‍सुबि?” 39 खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् पिरे़त्‍छु, “सुक्‍सुगे़ॽ॥”ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिन्‍छिॽ से़क्‍खाए इङ्‌गाॽ थुङुङ्‌बा खोर्याओ के़धुङ्‌सुॽआङ् इङ्‌गाॽ पोःङ्‌ङाबा बप्‍तिस्‍मान्‍नाङ् खिन्‍छिॽ के़बोःङ्‌सिॽ, 40 करसाङ् आभे़न्‍छाङ् नु आजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् युङ्‌मा के़सुक्‍सिॽ पाःप्‍मा युक् मे़गत्तान्‍लो॥ खे़न् ते़न्‍हाॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आत्तिन्‍हाॽ पिमासि फाॽआङ् यारिप् चोगुआङ् वाॽ, बा खे़ङ्‌हाॽरक् युङ्‌मा मे़घोःरो॥” 41 हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ थिबोःङ् (१०) हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ कन् मे़घे़प्‍सुआङ् याकुब हे़क्‍क्‍याङ् युहुन्‍नाःन्‍नु खुन्‍छिॽ सिक् पोगे़रो॥ 42 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ काक् उःत्तुसिआङ् मे़त्तुसि, “थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ हाङ्‌हाॽरे़ग मनाहाॽ पाःप्‍पाःत्‌ मे़मे़त्तुसिबा हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽरे़आङ् खुनिॽ फोःसाङ्‌बाहाॽ मे़युक्‍तुसिबाग खिनिॽ के़निःसुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ 43 कर खिनिॽ लुम्‍मोग हे़क्‍के पोःङ्‌मा मे़नुॽने़न्‍लो॥ खिनिॽ लुम्‍मोग आत्तिल्‍ले़ लाम्‍लोःबा पोःङ्‌मा निङ्‌वाॽ चोगुॽ खे़न् हाराॽ खिनिॽ सेवारोबा पोःङ्‌लरो॥ 44 हे़क्‍क्‍याङ् हाःत्‍ले़ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगाङ् पोःङ्‌मा निङ्‌वाॽ चोगुॽ, खे़न् के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ योःक् पोःङ्‌लरो॥ 45 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन् सेवा मे़बिआर फाॽआङ् मे़ःन्, कर सेवा पिसे़ त्‍याङ्‌बारो॥ हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् मनाहाॽ लायोलाम् थे़ॽमासिआङ्‌ ताङ्‌से़ःप्‍मासि फाॽआङ् इङ्‌गाॽ आहिङ्‌मन्‍निन् पिसे़ त्‍याङ्‌बारो॥” 46 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ ये़रिहो ये़क्‌यक्‍को मे़द्‌ये़॥ याङ्‌सि ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ यरिक् मनाहाॽनु ये़क्‌यक्‍लाम् मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ तिमैरे़ कुस्‍साः बर्तिमाइ मे़प्‍मनाबा चागे़नाःक्‍पा मिक्‍फःम्‍बे़न् लाम्‍मिल्‍ले़ कुयाओ युङे़रो॥ 47 नासरतबा ये़सुःन् पेःक्‍ल पत् के़लॽबा खे़ल्‍ले़ खे़प्‍सुआङ् अःक्‍मा हेःक्‍ते़, “दाउदरे़ कुस्‍साः ये़सुए, इङ्‌गाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ताङ्‌ङे़ॽओ!” 48 यरिक् मनाहाॽरे़ खे़न् स्‍वाःत् युङे़ॽ फाॽआङ् मे़भे़ःक्‍तु॥ कर खे़न् आल्‍लसाङ् साॽरिक् अःक्‍ते़, “दाउदरे़ कुस्‍साःए, इङ्‌गाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ताङ्‌ङे़ॽओ!” 49 ये़सुरे़ खे़न् अःक्‍ते़बा खे़प्‍सुल्‍ले़ ये़म्‍सिङ्‌ङाङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खे़न् कत्‍ना फे़त्ते़म्‍मे़ॽ॥”हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़बेआङ् खे़न् मिक्‍फःम्‍बे़न् मे़मे़त्तु, “हौ, सःत्ते़ॽओ! सिक्‍साम्‍बे़ल्‍ले़ के़उःत्ते़आङ् वाॽरो॥ खे़ने़ॽ पोगे़ॽ!” 50 खे़ल्‍ले़ कुसुङ्‌घेःक्‌वाःन् थिक्‍ले़प्‍माङ् लाप्‍फुसुआङ् मुत्‍थ्रिक् पोगे़आङ् ये़सुरो पे॥ 51 ये़सुरे़ खे़न् सेःन्‍दोसु, “इङ्‌गाॽ थे़मा चोगुङ् पिने़बा निङ्‌वाॽ के़जोगुबे?”खे़ल्‍ले़ मे़त्तु, “सिक्‍साम्‍बे, इङ्‌गाॽ निःमा के़सुक्‍पा पोःङ्‌ङार॥” 52 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “पेगे़ॽ! खे़ने़ॽ के़नसाःन्‍निल्‍ले़ निःमा के़सुक्‍पा के़जोगे़आङ् के़वाॽरो॥” खिमो खे़न् निःमा के़सुक्‍पा पोःक्‍खे़आङ् सःत्ते़र ये़सुरे़ कुएगाङ् कुएगाङ् थासिङ्‌लो॥

मर्कुस 11

1 ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ यरुसले़म मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ यरुसले़म निःत्ताङ्‌बा जैतुन कोःक्‍माल्‍ले़ कुबेसाङ्‌बा बे़थफागे नु बे़थानि मे़प्‍मनाबा पाङ्‌जुम् निःत्ताङ् मे़गे़रे़, हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ ने़प्‍फु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसिर पाङ्‌घुसि, 2 “खिन्‍छिॽ तगाङ्‌बा पाङ्‌भेॽओ पेसे़ॽ॥ खे़प्‍मो के़लाःत्‍छिल्‍ले़सा आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़न्‌युक्‍के के़वाॽबा अदङ्‌साधिक् इमे़घेःक्‍खुआङ् ये़प्‍पा के़दुम्‍सुॽ॥ खे़न् ले़रे़त्‍छे़ॽआङ् कत्‍ना फे़त्ते़त्‍छे़ॽ॥ 3 मनाहाॽरे़ थेआङ् कन् अदङ्‌साःन् के़ले़त्‍छुबाबे फाॽआङ् सेःन्‍गे़म्‍लाप्‍सिने़ फाॽग्र कन् आनिगे़ दाङ्‌बान् चाहाबा चोगे़आङ् वाॽ हे़क्‍क्‍याङ् हाराए खुने़ॽ याङ्‌ना नुःक्‍तुॽरो मे़त्ते़छे़ॽओ॥” 4 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ पेसिल्‍ले़ से़क्‍खाए लत्‍छा हिम्‍बेसाङ् अदङ्‌साःन् इमे़घेःक्‍खुआङ् लाम्‍मो ये़बे़बा निःसे़त्‍छु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ले़रे़त्‍छुर पत्‍छे़त्‍छिल्‍ले़ 5 खे़प्‍मो के़ये़प्‍पा कुभा मनाहाॽरे़ सेःन्‍मे़दोसुसि, “कन् अदङ्‌साःन् थेआङ् के़ले़त्‍छुबाबे?” 6 खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुरे़ मे़त्तुसिबा हे़क्‍केए नोगप् पिरे़त्‍छुआङ् खे़न् मनाहाॽरे़ पेःक्‍मा मे़बाङ्‌घुसिरो॥ 7 खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् अदङ्‌साःन् ये़सुरो तारे़त्‍छुआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ तेःत्‍हाॽ खे़न् अदङ्‌साःल्‍ले़ कुएःक्‍को मे़ने़स्‍सु, हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् युक्‍तु॥ 8 यरिक् मनाहाॽरे़ खुनिॽ तेःत्‍हाॽ लाम्‍मो मे़भे़सु॥ कुभारे़ग खे़न् खिरिलाम्‌ कुभे़क्‌वानुबा सिङ् पोराःक्‍हाॽ मे़जे़प्‍तुआङ् लाम्‍मो मे़भे़सुर खुने़ॽ लाङ्‌दाःक्‍मा मे़बिरुरो॥ 9 खुने़ॽ कुदगि नु कुएगाङ् के़बप्‍पा यरिक् मनाहाॽरे़ मे़अःक्‍ते़र अक्‍खे मे़बाःत्तु, “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा पोःररो! 10 आनिॽ थाःक्‍थे़बा दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़न् के़दाःबा हाङ्‌जुम्‍मिन् मुॽइसाम्‍मिल्‍ले़ कुधिम् पोःङ्‌लरो! साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा पोःररो!” 11 हे़क्‍केलॽरिक् ये़सुःन् यरुसले़म्‍मो पेआङ् माङ्‌हिम्‍मो लाःसे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ खे़प्‍मो खिरि ताक्‍कन्‍दे़र के़रे़क् ओमे़त्तुसि, कर नाम्‍धे़ पेआङ् वये़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ याम्‍मो थिक्-ने़त् (१२) कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु बे़थानि पाङ्‌जुम्‍मो नुःक्‍खे़ पेरो॥ 12 हे़क्‍क्‍याङ् कुदाःन्‍दिक् तानाम्‍सा बे़थानिलाम् यरुसले़म मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ कुसे़त्‍लाःक्‍ते़॥ 13 माःङ्‌घालाम् पःत्‍छेॽबुङ्‌मान् सरित् यारिक् निःसुआङ् कुजाॽ थोःक्‍ते़आङ् पत्पि फाॽआङ् खे़प्‍मो पेआङ् ओमे़त्तुल्‍ले़ कुभे़क्‌वारक् पत्‍छे़ कर कुजाॽ मे़बत्‍छे़न्‌, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ पःत्‍छेॽ थोःक्‍मा ये़म् मे़न्‍दाए वये़॥ 14 ये़सुरे़ खे़न् पःत्‍छेॽबुङ्‌मान् मे़त्तु, “आल्‍लआङ्‌धो आप्‍फाल्‍ले़आङ् के़जाॽ मे़धोःक्‍ने़न्‍लरो॥” कन् पाःत्तुबा पाःन्‍निन् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़आङ् मे़घे़प्‍सु॥ 15 हे़क्‍क्‍याङ् यरुसले़म मे़गे़रे़आङ् ये़सुःन् माङ्‌हिम्‍मो पे, हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो चिगःक्‌वा के़सङ्‌बा के़इङ्‌बाहाॽ नाःप्‍मा लःप्‍मा हेःक्‍तुसि॥ याङ् के़ले़क्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ याङ्‌ले़क्‍मा साप्‍ने़त्तिन् नु पुत्तुःक्‍के के़सङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ युक्‍नाःन् ले़क्‍खुबिरुसिरो॥ 16 हे़क्‍क्‍याङ् कन् माङ्‌हिम् लक्‍खुम्‍मो लाङ्‌घेःक्‍मार चिगःक्‌वा तेॽमा ताःप्‍मा साक्‍तुसिरो॥ 17 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्, ‘इङ्‌गाॽ आहिम्‍मिङ्‌ग के़रे़क् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽरे़न् तुवा चोःक्‍मा हिम् पोःङ्,’ कर खिनिॽग फाःन्‍दाहाॽ चिङ्‌सिङ्‌मा ते़न् के़जोगुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥” 18 खे़प्‍मो तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ कन् मे़घे़प्‍सुआङ् ये़सुःन् आक्‍खेलॽरिक् से़प्‍माबे फाॽआङ् लाम् कोःप्‍मा मे़हेःक्‍तु॥ कर खे़ङ्‌हाॽ मे़गिसे़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कुनिसाम्‍मिन् मे़घे़प्‍सुल्‍ले़ के़रे़क् मनाहाॽरे़ साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़आङ् वये़रो॥ 19 हे़क्‍क्‍याङ् नाम्‍धे़आङ् ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ यरुसले़म्‍लाम् मे़लःन्‍दे़ मे़बेरो॥ 20 कुनाम्‍दाःप्‍मा खे़न् लाम्‍मो मे़बेःल्‍ले़ मिःप्‍माबा पःत्‍छेॽबुङ्‌मान् कुबुङ्‌मोनुए हेरे़आङ् स्‍ये़बा मे़निःसुरो॥ 21 ये़सुरे़ पाःत्तुबान् पत्रुसरे़ निङ्‌वाॽ इःत्तुर खुने़ॽ मे़त्तु, “सिक्‍साम्‍बे, ओमे़त्ते़ॽ! खे़न् साङ्‌ग्रा के़मे़त्तुबा पःत्‍छेॽबुङ्‌माङ्‌ग इले़मे़आङ् स्‍ये़रो॥” 22 ये़सुरे़ मे़त्तुसि, “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‌ नसाःन् चोगे़म्‍मे़ॽ! इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, हाःत्‍ले़ निङ्‌वाॽओ चप्‍चि मे़न्‍जोःक्‍के, कन् कोःक्‍मान् हाॽयाक्‌ आगे़ॽआङ् वाहङ्‌ङो लाप्‍फुसिङ्‌ङे़ॽ फाॽआङ् निङ्‌वाॽओ नसाःन् चोगुआङ् पाःत्तुॽ, खे़ङ्‌ग कुलागि पोःङ्‌ङेरो॥ 24 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ तुवा के़जोगुम्‍मिल्‍ले़ के़नाःक्‍तुम्‍बा पाःन्‍निन् खोःसुम्‍बे़ॽ फाॽआङ् नसाःन् चोगे़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् के़घोःसुम्‍लो॥ 25 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ तुवा के़जोगुम्‍मिल्‍ले़ आत्तिन् मनाःल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ खिनिॽ निङ्‌वाॽ तुगे़आङ् वाॽ, खे़न्‍निन् ले़प्‍मि पिरे़म्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍केलॽरिक् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो के़वाॽबा खिनिॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़आङ् खिनिॽ लायोःन् ले़प्‍मि के़बिरिॽरो॥ ((कर खिनिॽ ले़प्‍मि के़म्‍बिरुम्‍मिन्‍ने़ फाॽग्र साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो के़वाॽबा खिनिॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़आङ् खिनिॽ लायोःन् ले़प्‍मि के़म्‍बिरिन्‍लो॥))” 27 खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो यरुसले़म्‍मो मे़द्‌ये़॥ ये़सुःन् माङ्‌हिम् लक्‍खुम्‍मो ताक्‍कन्‍नु वये़ल्‍ले़ खे़प्‍मो तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ, साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् 28 सेःन्‍मे़दोसु, “खे़ने़ॽ थे़मा युक्‍किल्‍ले़ अक्‍तङ्‌बा याःम्‍बक्‍हाॽ के़जोगुर के़वाॽ? कन् युक्‍किन् हाःत्‍ले़ के़बिरे़?” 29 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽआङ् लत्‍छा सेःन्‍लाप्‍थिक् सेःन्‍दोःनिङ्‌लो॥ याप्‍मि नोगप् आबिरे़म्‍मे़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ्‌लक् थे़मा युक्‍किल्‍ले़ इङ्‌गाॽ याःम्‍बक् चोगुङ्, खिनिॽ मे़त्‍निङ्‌लो॥ 30 युहुन्‍नारे़ बप्‍तिस्‍मा पिमा कुयुक्‍किन् आत्तोलाम् त्‍ये़बाबे? निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् त्‍ये़बाबि, इ मनालाम्बि? याप्‍मि आमे़त्ते़म्‍मे़ॽ!” 31 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ लुम्‍मो पाःन् मे़धक्‍ते़र अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “आल्‍ल आनिॽ ‘निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम्’ आमे़त्तुम्‍ने़ फाॽग्र, थेआङ् नसाःन् के़न्‍जोगुम्‍मिन् फाॽआङ् सेःन्‍आलाप्॥ 32 कर ‘मनाहाॽलाम्‍लो’ आमे़त्तुम्‍ने़ फाॽग्र, मनाहाॽ आनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़बोःक्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मनाहाॽरे़ युहुन्‍नाःन् से़क्‍खाए माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा फाॽआङ् मे़इःत्तुआङ् मे़वाॽ॥” 33 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् मे़मे़त्तु, “आनिगे़ मे़निःसुम्‍बे़न्‍लो॥”हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “हे़क्‍केने़ फाॽग्र थे़मा युक्‍किल्‍ले़ अक्‍तङ्‌बा याःम्‍बक्‍हाॽ चोगुङ् खे़न् इङ्‌गाॽआङ् मे़मे़त्‍निङ्‌ङिन्‍लो॥”

मर्कुस 12

1 ये़सुःन् खे़ङ्‌हाॽनु खे़दाॽओ अक्‍खेलॽरिक् पारे़, “उन्‍छेःन् मनाधिक्‍ले़ लत्‍छा इक्‍को चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ लेःत्तुआङ् कुघिरि लुङ्‌धाक् से़त्तुआङ् फाङु, हे़क्‍क्‍याङ् कुलुम्‍मो लुम्‍बाःत् तयुआङ् खे़प्‍मो चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ एःम्‍मा ते़न्धिक्‌ चोगु॥ इक् कोमा याक्‍साधिक्‍काङ् चोगु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍किन् कुभ्रे़ःङ् लक् खोःमारे़ लागि इक्‍मसाबाहाॽ पिरुसिआङ् खुने़ॽ लाम्‍दिःक् चोःक्‍से़ पेरो॥lb00106c.tifचे़ल्‍ले़क्‍सेॽ एःम्‍मा ते़न् 2 हे़क्‍क्‍याङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ तुप्‍मा ये़म् त्‍ये़ःल्‍ले़ कुलक् लाःसे़ कुसेवारोबाधिक्‌ इक्‍मःबाहाॽरो पाङ्‌घुरो॥ 3 कर खे़न् इक्‍मसाबाहाॽरे़ खुने़ॽग मे़हिप्‍तुआङ् थेआङ् मे़म्‍बिए हाबा मे़बाङ्‌घु मे़देःसुरो॥ 4 याम्‍मो खे़न् इक्‍के़ल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ वेॽस्‍मा सेवारोबान् पाङ्‌घु॥ खे़न्‍नाङ् कुधे़गेःक्‍पो मे़घाक्‍खुर कुजाःत्‍थि मे़देःसु॥ 5 याम्‍मो वेॽस्‍मा सेवारोबान् पाङ्‌घु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌ग मे़हिप्‍तुआङ् मे़से़रुरो॥ हे़क्‍केलॽरिक् खुने़ॽ वेॽ वेॽ यरिक् सेवारोबाहाॽ पाङ्‌घुसिल्‍ले़ कुभा मे़हिप्‍तुसि, कुभा मे़से़रुसिरो॥ 6 खे़न् इक्‍के़ल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुबा लत्‍थिक्‍लक् कुस्‍साः वये़॥ आल्‍ल कन् आस्‍साःन् पाङ्‌घुङ्‌ङिल्‍ले़ग से़क्‍खासाङ् कुना मे़साॽरुबिला फाॽआङ् इःत्तुआङ् के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ एगाङ् पाङ्‌घुरो॥ 7 कर खे़न् इक्‍मसाबाहाॽ अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, ‘कङ्‌ग कुम्‍बारे़ कुलक् के़घोःबारो, कन्‌ से़रुम्‍माङ् कुलाजेॽ सिङ्‌बुङ्‌हाॽ आनिॽ हुक्‍काप्‍पासिरो॥’ 8 हे़क्‍क्‍याङ् कुस्‍साःन्‍नाङ् मे़हिप्‍तु मे़से़रुआङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍कोलाम् लाःक्‍कात् लाप्‍मे़भुसुरो॥” 9 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ सेःन्‍लाप्‍तुसि, “आल्‍ल खे़न् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍के़ल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बान् ताआङ् खे़ङ्‌हाॽ आक्‍खे मे़त्तुसिॽबे? से़क्‍खासाङ् खुने़ॽ के़रे़क् से़रुसिआङ् खे़न् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍किन् वेॽ मनाहाॽ पिरुसिॽरो॥ 10 कन्‌ साम्‌योसाप्‍लाओ के़बप्‍पा पाःन्‍निन् मे़न्‍निःत्ते के़वयिॽबि?‘लुङ्‌गाम्‍बाहाॽरे़ मे़नाॽरुबा लुङ्‌ङिन्काक्‍नुःल्‍ले़ के़ये़क्‍पा कुम्‍मा लुङ् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥ 11 कङ्‌ग यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ए चोगुबारो,हे़क्‍क्‍याङ् कन् आनिॽ निःमो निङ्‌वाॽ के़माबा चोःक्‍लो॥’ ” 12 खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् ते़म्‍मा निङ्‌वाॽ मे़जोगु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ पाःत्तुबा खे़दाॽओ खे़ङ्‌हाॽ कुॽइके़भे़म्‍बा इक्‍मसाबाहाॽनु तङ्‌घुसिबान्‌ खे़ङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽ मे़घोःसु॥ कर खे़ङ्‌हाॽरे़ मनाहाॽ मे़गिरुसिआङ् खुने़ॽ मे़ले़रुआङ् मे़बेरो॥ 13 खे़ल्‍ले़ कुएगाङ् कुभा यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽरे़ पाःन्‍नो ते़म्‍माआङ् ये़सुःन् आप्‍तिक् कुःप्‍मा फाॽआङ् कुभा फरिसिहाॽ नु हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽ 14 खे़ङ्‌हाॽ मे़द्‌ये़आङ् सेःन्‍मे़दोसु, “सिक्‍साम्‍बे, खे़ने़ॽग से़क्‍खा पाःन्‍लक् के़बाःत्‍लो॥ खे़ने़ॽग मनाहाॽरे़ खुनिॽ पाःन्‍नोआङ् के़म्‍बत्‍ने़न्, हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन् मनाहाॽआङ् के़न्‍छे़न्‍दुन्‍छिन्‌॥ खे़ने़ॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलाम्‍मिन् से़क्‍खाए के़हुॽरुसिरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ कन्‌ पाःन्‍निन् आमे़त्ते़ॽ–रोमि पयम् हाङ् सिजरे़न् 15 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ चिःप्‍मान् निःसुआङ् सेःन्‍दोसुसि, “थेआङ् खिनिॽ अक्‍खेलॽरिक् इङ्‌गाॽ पाःन्‍नो ते़म्‍मा निङ्‌वाॽ के़इःत्तुम्‍बाबे? याङ्‌इत्‍छिःन्‌ फे़त्ते़म्‍मे़ॽ, इङ्‌गाॽ ओमे़त्तुङ् साॽरुङ्॥” 16 खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़भे़त्तुआङ् ये़सुरे़ खे़न् ओमे़त्तुआङ् सेःन्‍दोसुसि, “कन् याङ्‌इत्‍छिओ हाःत्‍ले़ कुइत्‍छाप् नु कुबाःन्‍साप् पप्‍पे?”खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “सिजरे़ल्‍ले़न्‌ पत्‍लो॥” 17 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “हे़क्‍केःल्‍ले़ सिजरले़ कुबाःन्‍हाॽ सिजरे़न् पिरे़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुबाःन्‍हाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍ने पिरे़म्‍मे़ॽओ॥”हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़॥ 18 खे़प्‍मो सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌मन् होःप्‌ लॽरिक् नसाःन् के़जोःक्‍पा सदुकिहाॽ 19 सेःन्‍मे़दोसु, “सिक्‍साम्‍बे, मोसारे़ग अक्‍खेलॽरिक् साप्‍तु आबिरे़आङ् पत्‌–‘आत्तिल्‍ले़ कुम्‍भुॽइन् कुस्‍साः कुए मे़न्‌वाॽए सिःॽ, खे़ल्‍ले़ कुन्‍साॽरे़ मेमेदुमा कुन्‍ने़ॽद्रेःन्‍नु मेःक्‍खिम् चोःक्‍माए पोःङ्॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुम्‍भुॽरे़ कुलागि सागप्‍मा पोःङ्‌लो॥’ 20 आल्‍ल नुसि फुॽनुसाॽहाॽ मे़वये़॥ तुम्‍बाल्‍ले़ मेःक्‍खिम् चोगुआङ् कुस्‍साः कुए मे़न्‌वाॽए स्‍ये़रो॥ 21 हे़क्‍क्‍याङ् सरुम्‍बे़ल्‍ले़आङ् मेमेदुमा कुन्‍ने़ॽद्रेःन्‍नु मेःक्‍खिम् चोगु, कर खे़न्‍नाङ् कुस्‍साः मे़न्‌वाॽए स्‍ये़॥ हे़क्‍क्‍याङ् याङ्‌सरुम्‍बे़ल्‍ले़आङ् खे़न् मेमेदुमा कुन्‍ने़ॽद्रेःन्‍नु मेःक्‍खिम् चोगु, खे़न्‍नाङ् कुस्‍साः मे़न्‌वाॽए स्‍ये़रो॥ 22 नुसि फुॽनुसाॽहाॽरे़ मेःक्‍खिम् मे़जोगुसाङ् खुनिॽ सामे़न्‌वाॽए के़रे़क् मे़स्‍ये़॥ कुनुप्‍मो खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन्‍नाङ् स्‍ये़रो॥ 23 आल्‍ल खे़ङ्‌हाॽ सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो मे़हिङ्‌ङिल्‍ले़ आत्तिल्‍ले़ कुमेःत् पोःङ्‌बाबे? खे़न्‍नुग नुसिए फुॽनुसाॽहाॽरे़ मेःक्‍खिम् मे़जोगुआङ् मे़वये़॥” 24 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “खिनिॽग पिर्बेःम्‍बा के़ज्‍ये़ॽइआङ् के़वयिॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाःन् कुसिङ् मे़न्‍निःत्ते के़वयि, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिन्‍नाङ् कुसिङ् मे़न्‍निःत्ते के़वयिॽरो॥ 25 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो मे़हिङ्‌ङिल्‍ले़ग मनाहाॽ मेःक्‍खिम् मे़न्‍जोःक्‍ने़न्‍लो, कर खे़ङ्‌हाॽग साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा माङ्‌लाइङ्‌बा कुइसिःक्‍ने़ मे़बोःङ्‌लो॥ 26 आल्‍ल सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो के़हिङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ मे़न्‍नो खिनिॽ मोसारे़ कुसाप्‍पन्‍निन् मे़न्‍निःत्ते के़वयिॽबि? 27 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽग कुसिवे़त्‍हाॽरे़न् मे़ःन्, कर कुहिङ्‌वे़त्‍हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लो॥ खिनिॽग साॽरिक्‍के पिर्बेःम्‍बा के़ज्‍ये़इआङ् के़वयिॽरो॥” 28 खे़प्‍मोबा साम्‌योथिम्‍साम्‍बाधिक्‍ले़ पाःन् मे़धक्‍ते़बा खे़प्‍सुसि॥ खे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ साॽरिक् निङ्‌वाॽ के़दाःबा नोगप् पिरुसिबा निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् ये़सुःन् सेःन्‍दोसु, “सिक्‍साम्‍बे, इःप्‍मा नाःप्‍माए के़बोःङ्‌बा के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ्‌ङिन् आत्तिङ्‌ग?” 29 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा नाःप्‍माए के़बोःङ्‌बा इङ्‌जाःङ्‌ङिन् कन्‍लो–‘इस्राइलिसे, खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ! आनिॽ दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्, थिक्‍लक् वाॽरो॥ 30 के़न्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् खे़ने़ॽ के़रे़क् के़सिक्‍लुङ्‌माल्‍ले़ के़रे़क् के़सक्‍मासाम्‍मिल्‍ले़, के़रे़क् के़निङ्‌वाॽइल्‍ले़, के़रे़क् के़धुम्‍मिल्‍ले़ मिःम्‍जि मे़त्ते़ॽओ॥’ 31 निसिगेःक्‍पा इङ्‌जाःङ्‌ङिन् कन्‍लो–‘आप्‍फेःक्‌ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍सिङ्‌बा कुइसिःक्‍के के़बाङ्‌भेॽसाबाहाॽआङ्‌ लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़से़ॽओ॥’ 32 खे़न् मनाःल्‍ले़ ये़सुःन् नोगप् पिरु, “सिक्‍साम्‍बे से़क्‍खाए के़बाःत्तुरो॥ आनिॽ दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍लक् दाङ्‌बारो॥ वेॽ माङ् मे़होःप्‍लो फाॽआङ् साॽरिक् के़दङ्‌बा के़बाःत्तुरो॥ 33 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ के़रे़क् सिक्‍लुङ्‌माल्‍ले़, के़रे़क् निङ्‌वाॽइल्‍ले़, के़रे़क् थुम्‍मिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मिःम्‍जि मे़प्‍मा नु पाङ्‌भेॽसाबाहाॽ आबाङे हे़क्‍के लुङ्‌माॽ तुक्‍मासिग, के़रे़क् मिधिङ्‌मनाआङ्‌ तोःम्‍मनाबा सिदुङ्‌जभा नु वेॽ सिदुङ्‌जभा चोःक्‍मानुःल्‍ले़आङ् यम्‍बा इङ्‌जाःङ्‌लो॥” 34 खे़ल्‍ले़ सिङ्‌सिङ्‌ङाङ् नोगप् पिरुबा निःसुआङ् ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍लाम्‍बा माःङ्‌घा के़होःप्लो॥हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ये़न्‍नाङ्‌धो आत्तिन्‍हाॽरे़आङ्‌ खुने़ॽ पाःन् सेःन्‍दोःमा आःन्‍छिङ्‌माआङ्‌ मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥” 35 ये़सुरे़ माङ्‌हिम् लक्‍खुम्‍मो हुॽरुसिर वये़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “आक्‍खेलॽरिक् साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌ दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साःरो फाॽआङ् मे़बाःत्तुबाबे? 36 दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसेमाङ्‌लाम् अक्‍खे पाःत्तुआङ् वाॽ,‘यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आन्‍दाङ्‌बान् अक्‍खे मे़त्तु,के़निङ्‌मिहाॽ के़युक्‍को इङ्‌गाॽ मे़न्‍दाःत्‍छिङ्‌ङे थारिक्आजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् खे़ने़ॽ युङे़ॽओ॥’ 37 दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ए खुने़ॽ आदाङ्‌बे मे़त्तुल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् ख्रिस्‍ते़न्‌ दाउदरे़ कुस्‍साः पोःङ्‌बाबे?”यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ कुनिसाम्‍मिन् खुनिॽ सिराॽ थाङे़र मे़घे़प्‍सुरो॥ 38 अक्‍खेलॽरिक् ये़सुरे़ मे़त्तुसि, “साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽनु सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ! खे़ङ्‌हाॽ केःम्‍बा केःम्‍बा लगेप् मे़जाक्‍खुआङ् नानुगत्‍ना लाङ्‌मे़घेःक्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् पाङ्‌जुम् लुम्‍मो सेवा मे़मे़त्तिगे़र के़लॽबा निङ्‌वाॽ मे़जोगुआङ् 39 यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो नु साभाङ्‌जाओ तुम्‍म्‍याङ्‌हाङ् युक्‍नाहाॽओ युङ्‌मा खुनिॽ सिराॽ थाङ्‌लो॥ 40 खे़ङ्‌हाॽरे़ मेमेदुमाहाॽ इङ्‌मे़ले़क्‍तुसिआङ्‌ खुनिॽ हिम्‍धाःङ्‌हाॽ मे़नाप्‍तुसिॽ, कर नुःबा ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌मारे़ लागि केःम्‍बा केःम्‍बा तुवा मे़जोगुॽ॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ग से़क्‍खाए के़साक्‍पा खुम्‍दिङ् मे़घोःसुॽरो॥” 41 ये़सुःन् माङ्‌हिम्‍मो हुक्‍सोयाङ् तोःम्‍मादे़न्‍निल्‍ले़ कुबेसाङ् हुक्‍सोयाङ् के़याक्‍पाहाॽ ओमे़त्तुसिर युङे़रो॥ खे़प्‍मो यरिक् याङ्‌साकुन्‍धेसाबाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् यरिक् याङ्‌हाॽ मे़याक्‍तु, 42 कर खे़प्‍मो याङ्‌गे़साॽमा मेमेदुमाधिक् त्‍ये़आङ् याङ् ने़त्‍छि 43 ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ उःत्तुसिआङ् मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, आइन् कन् याङ्‌गे़साॽमा मेमेदुमाल्‍ले़ वेॽहाॽनुःल्‍ले़ यरिक् हुक्‍सोयाङ् याक्‍तुआङ् वाॽरो॥ 44 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् याङ्‌साकुन्‍धेसाबाहाॽरे़ग खुनिॽ के़योबाआङ्‌ के़नम्‍बा याङ्‌हाॽए मे़याक्‍तु, कर कन्‌ याङ्‌गे़साॽमा मेमेदुमाल्‍ले़ग खुने़ॽ कुयाङ्‌साॽमो कत्तुबा काक् चामा थुङ्‌मोलाम् याक्‍तुआङ् वाॽरो॥”

मर्कुस 13

1 ये़सुःन् माङ्‌हिम्‍मोलाम् लःन्‍दे़र पत्‍छे़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाधिक्‍ले़ मे़त्तु, “आदाङ्‌बा सिक्‍साम्‍बे, आक्‍खे़न् यम्यम्‍बा लुङ्‌हाॽ नु निङ्‌वाॽ के़माबा हिम्‍हाॽने़बे, ओमे़त्ते़ॽना!” 2 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “कन् के़निःसुम्‍बा हिम्‍हाॽ थिक् लुङ्‌सम्‍दाङ् वेॽ लुङ्‌धिक्‍काङ् मे़न्‍ने़ए काक् मे़यः मे़बेःक्‍लो॥” 3 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् माङ्‌हिम्‍मिल्‍ले़ नाधाःम्‍बि जैतुन कोःक्‍माओ वये़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ पत्रुस, याकुब, युहुन्‍ना नु आन्‍द्रियासरे़ स्‍वाःत्ताङ् खुने़ॽ अक्‍खेलॽरिक् सेःन्‍मे़दोसु, 4 “सिक्‍साम्‍बे, कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ आप्‍फाल्‍ले़ पोःङ्‌बाबे? कन् पोःङ्‌मानुःल्‍ले़ तगि थे मिक्‍सेःन् पोःङ्‌बे? याप्‍मि आमे़त्ते़ॽओ॥” 5 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ, आत्तिल्‍ले़आङ् खिनिॽ इङ्‌गे़न्‍ले़क्‍तिन्‍लरो॥ 6 यरिक् मनाहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌ इङ्‌गाॽएरो लॽरिक् मे़बाःत्तुर आमिङ्‌ङो मे़दारो, हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् मनाहाॽ इङ्‌मे़ले़क्‍तुसिॽरो॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ थङ् नु थङ्‌हाॽरे़न् हयङ्‌किल्‍लिङ्‌हाॽ के़घे़प्‍सुम्, कर निङ्‌वाॽ मे़मये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ कङ्‌हाॽग पोःङ्‌माए पोःङ्, कर बा खे़न् ये़म्‍मोएग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ कुनुप्‍मान् मे़दाने़न्‍लो॥ 8 मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ नु लाजेॽहाॽ लुम्‍मो थङ् पोःक्, यरिक् लाजेॽओ लुप्‍लि थाङ्, हे़क्‍क्‍याङ् साक् पोःक्लो॥ कङ्‌ग के़दाःबार के़बप्‍पा किप्‍मा के़घुःबा तुक्‍खेहाॽरे़न् कुहेःक्‍सिङ्‌मारक्‍लो॥ 9 खिनिॽग सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ॥ खिनिॽ याप्‍मि नसाःन् के़जोगिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ के़म्‍दे़म्‍सिॽआङ् ये़जुम्‍भोहाॽओ के़म्‍देॽरिॽ, हे़क्‍क्‍याङ् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो ते़ःम्‍भुक् के़म्‍बिरिॽरो॥ कङ्‌ग सुहाङ्‌गे़म्‍बाहाॽ नु हाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ तगि आयाःम्‍बेओ पाःप्‍मा खिनिॽ के़घोःसुम्‍बा सुये़म्‍लो॥ 10 कर कुनुप्‍मा ये़म्‍मिन्‍नुःल्‍ले़ तगि काक् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽओ सुनाइङ् से़ःरए पोःङ्‌लो॥ 11 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ के़म्‍दे़म्‍सिॽआङ् खासे़न्‍दे़न्‍नो खासे़न् लोःन्‍छे़ के़म्‍देॽरिल्‍ले़ से़ःप्‍सिङ्‌मारे़ लागि थे़मा पाःप्‍माबे फाॽआङ् तगिसा निङ्‌साम्‍मो मे़ध्‍ये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ खे़न् ये़म्‍मो पाःप्‍मा के़बोःङ्‌बा पाःन् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़बिरिॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़बाःप्‍पे़ङ्‌ग खिनिॽ मे़ःन्‍लो, कर सेसेमाङ्‌ङिन्‍नेरो॥ 12 फुॽनुसाॽहाॽ आबाङे फुॽनुसाॽहाॽरे़ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़बोःक्, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌मे़ले़क्‍तुसिआङ्‌ से़प्‍मा मे़बाङ्‌घुसिरो॥ हे़क्‍केलॽरिक् पा-माहाॽ साःहाॽरे़, हे़क्‍क्‍याङ् साःहाॽ पा-माहाॽरे़ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़बोःक्‍काङ् से़प्‍मा मे़बाङ्‌घुसिॽरो॥ 13 खिनिॽ याप्‍मि नसाःन् के़जोगिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ के़रे़क् मनाहाॽरे़ के़म्‍जिःत्तिॽ, कर आत्तिल्‍ले़ कुनुप्‍मो थारिक् थरुॽ, खे़ल्‍ले़ए से़न्‍लप् खोःसुॽरो॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् सिक्‍के़ले़ःङ्‌बान् वाॽमा मे़न्‍नुॽमनाबा ते़न्‍नो ये़प्‍पा के़निःसुम्‍मिल्‍ले़ यहुदियाबा मनाहाॽ कोःक्‍मा फाङ्‌जङ् हे़ङ्‌घाःत्ति मे़घे़त्‍छिङ् मे़बेःक्‍लरो॥ कन् पाःन्‍निन् साप्‍ला के़निःप्‍पाहाॽरे़ कुसिङ् निःत्ते़म्‍मे़ॽओ! 15 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ये़म्‍मो हिम् सम्‍दाङ् के़वाॽबा मनाःन् चिगःक्‌वा लाःसे़ हिम् सिगाङ् मे़लाःत्‍ने़न्‍लरो॥ 16 प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍पो के़वाॽबान् हाराॽ कुसुङ्‌घेःक्‌वा लाःसे़ कुहिम्‍मो मे़नुःङ्‌ने़न्‌ मे़बेःक्‍ने़न्‍लरो॥ 17 खे़न् ये़न्‍हाॽग मे़न्‍छुक्‍मा के़वाॽमा नु सावामाहाॽरे़ लागि साॽरिक् किप्‍मा के़घुःबा पोःङ्‌लो! चुङ्‌वाःम्‍मा ये़म्‍मो खिनिॽ खे़त्‍छिङ्‌मा मे़बोःङ्‌ने़न्‍ल फाॽआङ् तुवा चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ 19 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् नावागे़न् चइःत् ने़स्‍सुआङ्‌धो अक्‍तङ्‌बा किप्‍मा के़घुःबा तुक्‍खेःङ्‌ग आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़म्‍बोःङ्‌ङे वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍मो आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥ 20 हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ कन् ये़न्‍हाॽ ताङ्‌सा मे़जोगुन्‍निल्‍ले़ग आत्तिन्‍नाङ् हिङ्‌मा मे़सुक्‍ने़न्, कर खुने़ॽ सेगुसिबाहाॽ मे़हिङ्‌ल फाॽआङ् कन् ये़न्‍हाॽ ताङ्‌सा चोगुआङ् वाॽरो॥ 21 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ये़म्‍मो मनाहाॽरे़, ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌ कप्‍मो वाॽ इग्र खुने़ॽ खे़प्‍मो वाॽरो लॽरिक् मे़बाःत्तुर मे़दाःल्‍ले़ नसाःन् मे़जोगे़म्‍सिम्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 22 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌ले़क्‍पा ख्रिस्‍तहाॽ नु इङ्‌ले़क्‍पा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ मे़लःन् मे़दाआङ् मिक्‍सेःन् नु निङ्‌वाॽ के़माबा पाःन्‍हाॽ मे़जोगुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेगुसिबा मनाहाॽआङ् खुनिॽ सुक्‍सुक् इङ्‌मे़ले़क्‍तुसिॽरो॥ 23 हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ॥ कन् पाःन्‍हाॽ पोःङ्‌मानुःल्‍ले़ तगिए खिनिॽ मे़त्‍निङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥” 24 “खे़न् किप्‍मा के़घुःबा तुक्‍खेःन् एगाङ्‘नाम्‍मिल्‍ले़ ओःत्ति मे़बिरुन्‍नाङ्‌ खामाक्‍लो,लाबाल्‍ले़ ओःत्ति मे़बिरुन्‍लो, 25 ताङ्‌साक्‍पोबा खेःम्‍सिक्‍पाहाॽ मक्मे़धाःरो,हे़क्‍क्‍याङ् ताङ्‌साक्‍पोबा मुक्‍साम्‍हाॽ मे़यङ्‌लो॥’ 26 हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छाम्‍साःन् खाप्‍मिःत्तो यम्‍बा मुक्‍साम् हे़क्‍क्‍याङ् मिमिदिङ्‌ङिन्‍नु युःर पप्‍पा मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ मे़निःसुॽरो॥ 27 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ सेगुसिबा मनाहाॽ सुम्‍से़ काक् पिसाङ्‌लाम् ताङ्‌साक्‍पाल्‍ले़ खोःप्‍तुबा नु इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ ताःक्‍तुबाओ कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो पाङ्‌घु युःसुसिॽरो॥” 28 “आल्‍ल पःत्‍छेॽबुङ्‌मोलाम् कन् पाःन्‍निन् कुसिङ् निःत्ते़म्‍मे़ॽओ­­–खे़ल्‍ले़ कुबोराःक्‍हाॽलाम्‍बा कुनःक्‌ लःम्‍मा हेःक्‍किल्‍ले़ हाङ्‌वाःम्‍मा ये़म्‍मिन् निःत्ताङ् त्‍ये़रो फाॽआङ् कुसिङ्‌ के़निःत्तुम्॥ 29 हे़क्‍केलॽरिक्‍के इङ्‌गाॽ पाःत्तुङ्‌बा कन् काक् पाःन्‍हाॽ के़त्‍ल पेःक्‍पा के़निःसुम्‍मिल्‍ले़ मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ कुयुःमान् निःत्ताङ्‌ङे वाॽ फाॽआङ् कुसिङ्‌ के़निःत्तुम्‍लो॥ 30 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ मे़म्‍बोःङ्‌ङे थारिक् कन् मे़न्‍छाम् थाःक्‍हाॽ मे़न्‍छिःने़न्‍लो॥ 31 ताङ्‌साक्‍पान् नु खाम्‍बेःक्‍मान् ले़क्‍काङ् पेःक्, कर इङ्‌गाॽ आबाःन्‍जाक्‍हाॽ आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़ले़क्‍ने़न् मे़बेःक्‍ने़न्‍लो॥” 32 “आल्‍ल खे़न् ये़म् नु ये़न्‍हाॽ आप्‍फाल्‍ले़ पोःङ् फाॽआङ् आत्तिल्‍ले़आङ् मे़निःसुन्॥ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा माङ्‌लाइङ्‌बा नु निङ्‌वाॽफुसाःल्‍ले़आङ् मे़निःसुन्‍लो, कर पानुदिङ् पाःल्‍ले़रक् निःसुॽरो॥ 33 हे़क्‍केःल्‍ले़ सिङ्‌सिङ् ये़क्‌ये़क् लॽरे़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् ये़न्‍निन् आप्‍फाल्‍ले़ ताः फाॽआङ् खिनिॽ के़न्‍निःसुम्‍मिन्‍लो॥ 34 कन् पाःन्‍निङ्‌ग थिक् माःङ्‌घा लाम्‍दिःक् चोःक्‍से़ के़बेःक्‍पा मना कुइसिःक् चोःक्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ काक् कुसेवारोबाहाॽ खुनिॽ चोःक्‍मा के़बोःङ्‌बा याःम्‍बक्‍हाॽ ओसेःन्‍धाक्‍तुसिआङ् कुहिम्‍धाःङ्‌हाॽ खुनिॽ हुक्‍को पिरुसिॽ, हे़क्‍क्‍याङ् थिक् हिम् के़गोःबा सेवारोबान् हिम् कोमा पाङ्‌घुआङ् खुने़ॽ लाम्‍दिःक्‍को पेःक्‍लो॥ 35 हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽआङ् आप्‍फाल्‍ले़साङ् यारिप् पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ हिम्‍दाङ्‌बान् युःन्‍छिक् ताबि, से़त्‍लुम्‍भक्‍किल्‍ले़ ताःबि, इङ्‌वा काःल्‍ले़ ताबि इ खाओःत्तिल्‍ले़ ताःबि? आप्‍फाल्‍ले़ नुःङ् ताः के़लॽबान् खिनिॽ के़न्‍निःसुम्‍मिन्‍लो॥ 36 खुने़ॽ हक्‍चघत् ताःल्‍ले़ खिनिॽ के़इप्‍सिआङ् के़ने़स्‍सिबा के़न्‍दुमिन्‍निरो॥ 37 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़, खिनिॽ मे़त्‍निङ्‌बा हे़क्‍केए के़रे़क् मनाहाॽ सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् मे़त्तुङ्‌सिङ्‌लो॥”

मर्कुस 14

1 आल्‍ल यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम् 2 कर खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़बाःत्तु, “कन् तङ्‌नाम्‍मोग आनिॽ हे़क्‍के चोःक्‍मा मे़नुॽने़न्‍लो, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र कन् मनाहाॽरे़ हयङ्‌किल्‍लिङ् मे़जोगुॽरो॥” 3 खे़न् ये़म्‍मो ये़सुःन् बे़थानि पाङ्‌भेॽओ लोगेॽ 4 कर खे़ॽयो के़वाॽबा कुभा मनाहाॽरे़ साॽरिक् खुनिॽ सिक् पोगे़आङ् अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “कन् थेआङ् चासोःक्‌ पाङ्‌मनाबाबे? 5 कङ्‌ग किप्‌ सुम्‍सि (३००) युप्‍पायाङ्‌ङो 6 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “थेआङ् खे़न् के़भे़ःक्‍तुम्‍बाबे? खे़न् तुक्‍खे मे़जाःत्ते़म्‍मिन्‍ने़ॽओ! खे़ल्‍ले़ग आलागि नुःबा चोगुआङ् वाॽरो॥ 7 याङ्‌गे़साॽबाहाॽग खिनिॽनुए सदादिङ् मे़वाॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आप्‍फाल्‍ले़साङ् कम्‍ब्राङ् मे़प्‍मा के़सुक्‍तुम्‍सिम्‍लो, कर इङ्‌गाॽग सदादिङ् खिनिॽनु मे़वाॽआन्‍लो॥ 8 खे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ नासिङ्‌गे़न् आधक्‍किन् लुप्‍मारे़ लागि तगिए आधे़गेःक्‍पो फुङ्‌नाम्‌ हुःत्तुआङ् वाॽरो॥ 9 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो आत्तिसाङ् सुनाइङ् इङ्‌भोःल्‍ले़, खे़प्‍मो कन् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ चोगुबा कुयाःम्‍बक्‍किन् मनाहाॽरे़ मे़जे़क्‍खुआङ् निङ्‌वाॽ मे़इःत्तुॽरो॥” 10 हे़क्‍क्‍याङ् थिक्-ने़त् कुहुॽसाम्‍बाहाॽओ यहुदा इस्‍करियोत मे़प्‍मनाबे़न् तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरो ये़सुःन् इङ्‌ले़क्‍तुङ् फाॽआङ् पेरो॥ 11 खे़ङ्‌हाॽरे़ कन् पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुआङ् साॽरिक् मे़सःत्ते़र यहुदाःन् याङ् पिआसिगे़ फाॽआङ् माङ्‌मे़हे़क्‍तु॥ खे़न् ये़म्‍माङ्धो यहुदाःल्‍ले़ ये़सुःन् इङ्‌ले़क्‍मा फाॽआङ् सुये़म् कोःप्‍मा हेःक्‍तुरो॥ 12 हे़क्‍क्‍याङ् सिदाॽ मे़न्‍भःन्‍नेबा खरे़ःङ् चामा तङ्‌नाम्‍मिल्‍ले़ थिक्‍सिगेःक्‍पा ये़न्‍नो चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मिल्‍ले़न्‌ मे़ल्‍लुक्‍साःन् सिदुङ्‌जभा चोःक्‍मा थिम् वये़॥ ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ सेःन्‍मे़दोसु, “आदाङ्‌बे, आनिॽ आत्तो पेःक्‍माआङ् यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मिल्‍ले़न्‌ साभाङ्‌जाःन्‌ यारिप् चोःक्‍मा के़लॽबा निङ्‌वाॽ के़गत्तुबे?” 13 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ ने़प्‍फु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसिर यरुसले़म्‍मो पाङ्‌घुसि, “खिन्‍छिॽ ये़क्‌यक्‍को के़लाःत्‍छिर के़बत्‍छिल्‍ले़ च्‍वाःत् कुःन्‍दा के़बङ्‌बा मनाधिक्‍ले़ के़दुम्‍सिॽ॥ खे़न् लाःप्‍पा हिम्‍मो थारिक् तिम्‍दे़त्‍छे़ॽ॥ हे़क्‍क्‍याङ् हिम्‍दाङ्‌बान् मे़त्ते़त्‍छे़ॽ, ‘आनिगे़ सिक्‍साम्‍बाल्‍ले़ खे़ने़ॽ अक्‍खे के़मे़त्ते़आङ् के़वाॽरो, तरे युङ्‌मा याक्‍फाङ्‌ङिन् आत्तो ने़बे? खे़प्‍मो इङ्‌गाॽ आहुॽसाम्‍बाहाॽनु यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मिल्‍ले़न्‌ साभाङ्‌जाःन्‌ चाङ्‌लो॥’ 15 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ खिन्‍छिॽ थोःस्‍मा खाम्‍लोओ यारिप् चोःक्‍मनाबा लत्‍छा यम्‍बा याक्‍फाङ्‌ङिन् ओसेःन्‍गे़धाक्‍सिॽ॥ खे़प्‍मोए आनिॽ साभाङ्‌जाःन्‌ यारिप् चोगे़त्‍छे़ॽओ॥” 16 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ने़प्‍फु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ पेगे़त्‍छिल्‍ले़ ये़सुरे़ पाःत्तुबा हे़क्‍केए तुमे़त्‍छुआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मिल्‍ले़न्‌ साभाङ्‌जाःन्‌ यारिप् चोगे़त्‍छु॥ 17 खे़न् युःन्‍छिक् ये़सुःन् नु थिक्-ने़त् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ खे़प्‍मो मे़द्‌ये़रो॥ 18 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ चामा ते़न्‍नो मे़जर मे़युङे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, इङ्‌गाॽनु के़जाबार के़युङ्‌बा खिनिॽओ थिक्‍किल्‍ले़ इङ्‌गाॽ इङ्‌ले़क्‍कारो॥” 19 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ साॽरिक् निङ्‌साम्‍मो मे़ध्‍ये़आङ्‌ के़रे़क्‍ले़ खुने़ॽ सेःन्‍दोःमा मे़हेःक्‍तु, “दाङ्‌बे, के़बाःत्तुबा मनाःन् इङ्‌गाॽआबि?” 20 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “खिनिॽ थिक्-ने़त्तो आल्‍लो इङ्‌गाॽनु सोरिक् के़जाबार के़युङ्‌बाधिक्‍किल्‍ले़ इङ्‌गाॽ इङ्‌ले़क्‍कारो॥ 21 मे़न्‍छाम्‍साःङ्‌ग साम्‌योसाप्‍लाओ साप्‍ते़बा कुइसिःक्‍के सिःमाए पोःङ्‌लो॥ कर मे़न्‍छाम्‍साःन् इङ्‌गे़ले़क्‍पे़ङ्‌ग चिःत्ते़ स्‍ये़रो! खे़ङ्‌ग सामे़वाःन्‍छिङ्‌ङिन्‍निल्‍ले़ए नुरे़बारो॥” 22 खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़जर मे़युङे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ खरे़ःङ्‌ङिन् खप्‍सुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ःक्‍खुआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ पिरुसिर अक्‍खे मे़त्तुसि, “कन् ताःक्‍ते़म्‍मे़ॽओ, कन् इङ्‌गाॽ नासिङ्‌गे़न् आधक्‍लो॥” 23 हे़क्‍क्‍याङ् चल्‍लङ्‌ना खोर्याःन् पक्‍खुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ पिरुसिआङ् के़रे़क्‍ले़ मे़धुङुरो॥ 24 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो मे़त्तुसि, “कन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु चोःक्‍मनाबा कुसङ् माङ्‌हुप्‍ले़न्‌ आमाक्‍खिॽरो॥ कन् यरिक् मनाहाॽरे़ खुनिॽ लायोःन् वाहप्‍मा फाॽआङ् वादेःन्‍लो॥ 25 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, आइन्‍नाङ्‌धो निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो कुसङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् मे़न्‍धुङ्‌ङे थारिक् याम्‍मो चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् मे़धुङ्‌ङान्‍लो॥” 26 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ माङ्‌सेवा साम्‍लोधिक् साम्‍मे़लोःरे़आङ् जैतुन कोःक्‍माओ मे़बेरो॥ 27 खे़प्‍मो ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ के़रे़क्‍ले़ इङ्‌गाॽ याप्‍मि के़ले़रिॽआङ् के़बिगिॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खे पाःत्तुआङ् पत्,‘इङ्‌गाॽ मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बान् हिप्‍तुङ्,हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् मे़ल्‍लुक्‍हाॽ के़रे़क् पिसाङ् मे़से़रो॥’ 28 कर इङ्‌गाॽ सिःमे़न्‍लाम्‌ याम्‍मो हिङ्‌ङाआङ् खिनिॽनुःल्‍ले़ तगि गालिल थुम्‍मो पेःक्‍कारो॥” 29 पत्रुसरे़ ये़सुःन् मे़त्तु, “के़रे़क्‍ले़ खे़ने़ॽ के़म्‍ले़त् के़म्‍धाःसाङ् इङ्‌गाॽग आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़ले़त्‍ने़न्‍लो॥” 30 ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍ने़ॽ, आक्‍खो से़न्‍दिक् निले़ङ् इङ्‌वा काःमानुःल्‍ले़ तगिए, खुने़ॽ कुसिङ्‌ मे़निःत्तुङ्‌ङिन् के़बाःत्तुर खे़ने़ॽ सुम्‍ले़ङ् के़नाॽआरो॥” 31 कर पत्रुसरे़ हादिङ् थक्‍ते़र मे़त्तु, “मे़ःन्‍लो, इङ्‌गाॽग खे़ने़ॽनु सिःमा पोःङ्‌साङ् आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़नाॽने़न्‍लो॥” वेॽ हुॽसाम्‍बाहाॽरे़आङ् बा हे़क्‍केए मे़बाःत्तुरो॥ 32 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ गे़तसमनि मे़प्‍मनाबा जैतुन सिङ्‌लाओ मे़बे॥ ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, “तुवा चोगुङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ कप्‍मो युङे़म्‍मे़ॽओ॥” 33 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ पत्रुस, याकुब, नु युहुन्‍नासि तेॽरुसि॥ खुने़ॽ साॽरिक् कुनिङ्‌वाॽ तुगे़आङ् निङ्‌साम्‍मो थ्‍ये़॥ 34 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽग मिङ्‌वारे़ योःन्‍दाङ्‌ङाङ् सिःमालिङ्‌धो थारिक् के़राङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ खिनिॽ कप्‍मो चाङ्‌जाङ्‌ङाङ् युङे़म्‍मे़ॽओ॥” 35 खुने़ॽ मिसाक् नानाक् पेआङ् साम्‍बोःन् फन्‍छिङ्‌ल तुवा चोगु, “पोःङ्‌ने़ फाॽग्र कन् इनोगे़न् तुक्‍खेःन् आसम्‍दाङ् मे़दाने़न्‍ल॥ 36 पानुदिङ् आम्‍बौ, खे़ने़ॽ के़लागिग काक् पोःङ्‌मा सुक्॥ कन् इनोगे़न् तुक्‍खेरे़न् खोर्याःन् इङ्‌गाॽओलाम् खे़त्ते़देःसे़ॽओ, कर हे़क्‍केसाङ् आनिङ्‌वाॽ हे़क्‍केग मे़ःन्, कर के़निङ्‌वाॽ हे़क्‍केए पोःङ्‌लरो॥” 37 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ नुःक्‍खे़ल्‍ले़ खे़न् सुम्‍ब्राङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽग मे़इप्‍से़आङ् मे़ने़स्‍से़बा तुमुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुसे़न् मे़त्तु, “सिमोने, थेआङ् के़इप्‍से़बा? कुमुक्‍थिक्‍काङ् चाङ्‌जाङ्‌ङाङ् युङ्‌मा के़न्‍छुक्‍तुन्बि? 38 हङ्‌साॽमाओ मे़ध्‍ये़ॽइगे़न्‍ल फाॽआङ् निङ्‌वाॽ चाङ्‌जाङ्‌ङाङ् तुवा चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ खिनिॽ निङ्‌वाॽइल्‍ले़ नुःरिक्‍काङ् चोःक्‍मा के़गोःत्तुम्, कर खिनिॽ नासिङ्‌गे़न् थक्‍किङ्‌ग मे़धुम्‍मिन्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिल्‍लो॥” 39 याम्‍मो खुने़ॽ पेआङ् आन्‍दे़ःन् हे़क्‍के पाःत्तुर तुवा चोगु॥ 40 खुने़ॽ नुःक्‍खे़ फे़रे़ल्‍ले़ याम्‍मो कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़इप्‍से़आङ् मे़ने़स्‍से़बा तुमुसि, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मिक्‌युःमाल्‍ले़ साॽरिक् तरुसिआङ् मे़वये़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ आक्‍खे पाःप्‍माबे फाॽआङ् थेआङ् निङ्‌वाॽ मे़ङ्‌गत्तुन्‍लो॥ 41 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ सुम्‍ले़ङ्‌ङो नुःक्‍खे़ फे़रे़आङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ आल्‍लसाङ् के़नासिआङ् के़इप्‍सिआङ् के़ने़स्‍सिबि? आल्‍ल पोःक्‍खे़रो! ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन् लायोबाहाॽरे़ खुनिॽ हुक्‍को थाःमा ये़म्‍मिन् त्‍ये़रो॥ 42 पोगे़म्‍मे़ॽ, कप्‍मोलाम् पिगि! ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, इङ्‌गाॽ याप्‍मि इङ्‌गे़ले़क्‍पे़न्‌ खा फे़न्‍ल पत्‍लो!” 43 हे़क्‍केलॽरिक् खुने़ॽ पारे़र पत्‍छे़ल्‍ले़सा थिक्-ने़त् कुहुॽसाम्‍बाहाॽओबा यहुदा मे़प्‍मनाबे़न् खे़प्‍मो के़रे़ त्‍ये़॥ खुने़ॽनु तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ, साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽरे़ मे़बाङ्‌घुसिबा ताभे नु तक्‍काःत् के़गप्‍पा यरिक् मनाहाॽआङ् मे़वये़रो॥ 44 आल्‍ल ये़सुःन् इङ्‌गे़ले़क्‍पे़ल्‍ले़ आत्तिन् मनाःन् इङ्‌गाॽ चुप् मे़त्तुङ्, खे़न् ते़म्‍से़म्‍मे़ॽआङ् तेॽरे़म्‍मे़ॽ लॽरिक् मिक्‍सेःन् पिरुसिआङ् वये़रो॥ 45 यहुदाःन् के़रे़नुमे़ःन्‍ने ये़सुरो पेआङ् “सिक्‍साम्‍बे” मे़त्तुर चुप् मे़त्तुरो॥ 46 हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ मनाहाॽरे़ ये़सुःन् हुक् मे़याक्‍तुआङ्‌ मे़दे़म्‍सुरो॥ 47 खे़प्‍मो के़ये़प्‍पाहाॽओ थिक्‍किल्‍ले़ ताभेःन् तरप् फिःक्‍खुआङ् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ कुसेवारोबान् चे़प्‍तुल्‍ले़ कुने़क्‍खोॽबान् पे़त्तु थाःसुरो॥ 48 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ हाङ्‌बिफ्‍युङ् के़जोःक्‍पाआबि? थेआङ् इङ्‌गाॽ आदे़म्‍से़ ताभे हे़क्‍क्‍याङ् तक्‍काःत्‍नु के़द्‌ये़ॽइबे? 49 इङ्‌गाॽग थिक्‌याःन्‍धक्‍सा माङ्‌हिम् लक्‍खुम्‍मो निसाम् हुॽइसे़ वयाङ्‌बा हे़क्‍केसाङ् याप्‍मि के़न्‍दे़म्‍सिन्, कर साम्‌योसाप्‍लाओ के़बप्‍पे़न्‌ के़त्‍ल फाॽआङ् अक्‍खे पोःक्‍खे़बारो॥” 50 हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ पक्‍मे़धःआङ् मे़घे़त्‍छिङ् मे़बेरो॥ 51 खे़प्‍मो थिक् नालिङ्‌गे़न् थाङ्‌बे़न्‍निल्‍ले़ सुङ्‌घेःक्‌वाःन् हे़म्‍सिङ्‌ङे़आङ् ये़सुरे़ कुएःक् कुएःक् तिःक्‍तुर वये़॥ खे़न् मनासुम्‍हाॽरे़ खे़न् ते़म्‍मा मे़गोःत्तुल्‍ले़ 52 सुङ्‌घेःक्‌वाःन् पक्‍थःआङ् ले़क्‍चाबे़धिःक् लोःक्‍ते़ पेरो॥ 53 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ कुहिम्‍मो मे़देॽरु॥ खे़प्‍मो तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ, यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ मे़जुप्‍से़आङ् मे़वये़रो॥ 54 पत्रुसे़ल्‍ले़आङ् माःङ्‌घालाम् ये़सुःन् तिम्‍दुर मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ कुलक्‍खुम्‍मो थारिक् के़रे़॥ खे़प्‍मो सेवारोबाहाॽनु मिजाॽनु युङे़॥ 55 आल्‍ल तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु यहुदि ये़जुम्‍भोरे़न् काक् पासिङ्‌पादाङ्‌लाहाॽरे़ ये़सुःन् सिःमे़ल्‍ले़न् खुम्‍दिङ् पिमा फाॽआङ् खुने़ॽ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ फोत्‍याबा आप्‍तिक्‍हाॽ मे़गोःत्तु, कर थेआङ् मे़ङ्‌घोःसुन्‍लो॥ 56 यरिक् फोत्‍याबा आप्‍तिक् के़गुःप्‍पाहाॽ ये़सुरे़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़बारे़, कर खुनिॽ पाःन् मे़दङे़न्‍लो॥ 57 हे़क्‍क्‍याङ् कुभा मनाहाॽरे़ मे़बोगे़आङ् ये़सुरे़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ अक्‍खेलॽरिक् इङ्‌ले़क् पाःन् मे़बाःत्तु, 58 “आनिगे़ ये़सुरे़ अक्‍खे पाःत्तुबा खे़प्‍सुम्‍बे़रो, ‘कन् मनाहाॽरे़ मे़जोगुबा माङ्‌हिम्‍मिन् यस्‍सुङ्‌ङाङ् सुम्‌ये़न् एगाङ्, मनाहाॽरे़ मे़म्‍भाॽए, वेॽ माङ्‌हिम्‍मिन् चोगुङ्‌लो॥’ ” 59 हे़क्‍केसाङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुरे़ कुमे़न्‍नो इङ्‌ले़क् मे़बाःत्तुबा पाःन्‍निन् मे़दङे़न्‍लो॥ 60 हे़क्‍केःल्‍ले़ मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बान् के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ तगि पोगे़आङ् ये़सुःन् सेःन्‍दोसु, “कन् मनाहाॽरे़ के़दक्‍ले़ङ्‌वाओ पिरे़त्‍छुबा तोःन्‍दिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ थेआङ् खे़ने़ॽ नोगप् के़म्‍बिरुन्‍छिन्‍बाबे?” 61 कर ये़सुरे़ थेआङ् नोगप् मे़म्‍बिसिङ्‌ङे स्‍वाःत् ये़बे़॥ याम्‍मो मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ सेःन्‍दोसु, “खे़ने़ॽ मुॽइसाम्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुसाः ख्रिस्‍तने़बि?” 62 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “ओरो, इङ्‌गाॽआरो! कर इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्, इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन् मुक्‍साम्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् युङ्‌ङाबा नु साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोनु खाप्‍मिःत्तो युःआबा के़निःसुम्‍लो॥” 63 हे़क्‍क्‍याङ् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ कुसाक्‍के़न् ओसेःन्‍धाक्‍तुसिर आबाङे कुदेःत्तिन् थे़ःक्‍खुआङ्‌ अक्‍खे पाःत्तु, “आल्‍ल आनिॽ वेॽ तोःन्‍दिहाॽ थेआङ् चाहाबा आजोगे़बे? 64 कल्‍ले़ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ माङ्‌चे़ॽया पाःन्‌ पाःत्तुबान् खिनिॽ के़घे़प्‍सुम्‍लो॥ आल्‍ल थे़मा के़इःत्तुम्‍बे?”खे़प्‍मो के़वाॽबा मनाहाॽरे़ खुने़ॽ सिःमे़ल्‍ले़ खुम्‍दिङ् खोःमाए पोःङ् फाॽआङ् मे़मे़त्तु॥ 65 हे़क्‍क्‍याङ् कुभारे़ खुने़ॽ थ्‍याःत् मे़धोःक्‍खुआङ् कुभारे़ कुमिक्‍के़न् मे़दे़प्‍तुआङ् खुनिॽ हुक्‍पुत्तिल्‍ले़ मे़लक्‍तुर “माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पारे़ॽ, हाःत्‍ले़ के़हिप्‍ते़बे?” मे़मे़त्तु॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ के़गोःबा थक्‍सुबाहाॽरे़ मे़देॽरुआङ् मे़हिप्‍तुरो॥ 66 पत्रुसे़न् यो लक्‍खुम्‍मो वये़ल्‍ले़ मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ कुसेवारोमा चुक्‍माधिक् खे़प्‍मो त्‍ये़आङ्‌ 67 पत्रुसे़न् मिजाॽनु युङे़बा निःसुआङ् कुबेसाङ् पेआङ् नुःरिक् ओमे़त्तुर मे़त्तु, “खे़ने़ॽग नासरि ये़सुःन्‍नु के़वये़ मे़ःम्‍बि?” 68 कर पत्रुसरे़ खे़न् नाॽरुर मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ खुने़ॽ कुसिङ्‌ मे़निःत्तुङ्‌ङिन्‍लो! खे़ने़ॽ थे के़बाःत्तुबा इ?” हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ लाःक्‍कात् पेःक्‍मा लाम्‍धेःप् ले़प्‍माङ् चत्‍छिङ्‌॥ हे़क्‍क्‍याङ् बा खे़न् ये़म्‍मो इङ्‌वा काःसे़॥ 69 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् सेवारोमा चुक्‍मे़न् याम्‍मो त्‍ये़आङ् खे़प्‍मो पत्रुसे़न् निःसुआङ् कुघिरि के़ये़प्‍पा मनाहाॽ मे़त्तुसि, “कन् मनाःङ्‌ग ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽओ थिक्‍लो॥” 70 कर पत्रुसरे़ याम्‍मो नाॽरु॥याङ्‌सि खे़प्‍मो के़वाॽबा मनाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़निःसुआङ् मे़मे़त्तु, “से़क्‍खासाङ् खे़ङ्‌हाॽओ खे़ने़ॽ थिक्‍ने़रो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽआङ् गालिललाम् के़द्‌ये़बारो॥” 71 हे़क्‍केःल्‍ले़ पत्रुसरे़ माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌ल अक्‍खे मे़त्तुसि, “कन् मनाःन् हाःत् इ फाॽआङ् मे़निःसुङ्‌ङिन्‍लो! खिनिॽ थे़मा के़बाःत्तुम्‍बा इ?” 72 खिमो इङ्‌वाःन् निसिगेःक् ले़ङ् काःसे़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुसरे़ “निले़ङ् इङ्‌वा काःमानुःल्‍ले़ तगि खे़ने़ॽ सुम्‍ले़ङ् के़नाॽआरो” फाॽआङ् ये़सुरे़ मे़त्तुबा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ इःत्तुआङ् साॽरिक् हाबे़रो॥

मर्कुस 15

1 कुनाम्‍दाःप्‍मा खाओःत्ते़र पत्‍छे़ल्‍ले़सा तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ, यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ, साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु काक् यक्‍चुम्‍भोबा मनाहाॽ चुम्‍लुङ् मे़जोगे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् इमे़घेःक्‍खु हे़क्‍क्‍याङ् रोमि सुहाङ्‌गे़म्‍बा पिलातसरो 2 पिलातसरे़ ये़सुःन् अक्‍खे मे़त्तुर सेःन्‍दोसु, “से़क्‍खा खे़ने़ॽ यहुदि हाङ्‌ने़बि?”ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “खे़ङ्‌ग खे़ने़ॽए के़बाःत्तुर के़बत्‍लो॥” 3 तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़ ये़सुःन् यरिक् पाःन्‍नो आप्‍तिक् मे़गुःत्तु॥ 4 हे़क्‍केःल्‍ले़ पिलातसरे़ याम्‍मो सेःन्‍दोसु, “ओमे़त्ते़ॽ, कम्‍म्‍याक् यरिक् आप्‍तिक् के़म्‍गुःत्ते़आङ् वाॽरो॥ खे़ने़ॽ थेआङ् के़म्‍बाःत्‍ने़न्‍बाबे?” 5 कर ये़सुरे़ थेआङ् नोगप् मे़बिरुन्‍निल्‍ले़ पिलातसरे़ कुनिङ्‌वाॽ मये़रो॥ 6 आल्‍ल यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मो लत्‍छा साक्‍पा के़धाःबा मनाःन् मनाहाॽरे़ ले़रे़ आबिरे़ॽ फाॽआङ् पेलि मे़भाक्‍तुल्‍ले़ सुहाङ्‌गे़म्‍बाल्‍ले़ ले़प्‍मा थिम् कत्तुरो॥ 7 खे़न् ये़म्‍मो बरब्‍बास मे़प्‍मनाबा साक्‍पा के़धाःबाधिक् वये़॥ खे़ल्‍ले़ हाङ्‌बिफ्‍युङ् पोःक्‍खे़ल्‍ले़ हयङ्‌ ते़ङ्‌धङ्‌ङो वेॽ मनाहाॽनु तङ्‌सिङ्‌ङाङ् यरिक् मनाहाॽ से़रुसिआङ् वये़॥ 8 हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् मनाहाॽ पिलातसरो मे़द्‌ये़आङ् सदादिङ् के़जोगुबा हे़क्‍के चोगे़ आबिरे़ॽ फाॽआङ् पेलि मे़भाक्‍तु॥ 9 पिलातसरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “यहुदि हाङ्‌ङिन् ले़रुङ् पिनिङ्‌बि?” 10 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़ ये़सुःन्‌ नामे़हे़त्तुआङ् खुने़ॽओ हुक्‍मे़सुप्‍तुबा पाःन्‍निन् कुसिङ्‌ निःत्तुआङ् वये़॥ 11 कर तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़ मनाहाॽ ये़सुरे़ कुले़क्‌वाओ बरब्‍बासे़न्‍ने ले़रे़ आबिरे़ॽओ फाॽआङ् मे़हुसुसिआङ् मे़वये़रो॥ 12 पिलातसरे़ खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो सेःन्‍दोसुसि, “यहुदि हाङ् के़मे़त्तुम्‍बा मनाःन् इङ्‌गाॽ थे मे़त्तुङ्‌बाबे?” 13 कर खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो मे़अःक्‍ते़, “खे़न् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् फोःम्‍माए पोःङ्॥” 14 पिलातसरे़ याम्‍मो मे़त्तुसि, “थेआङ्बे? खे़ल्‍ले़ थे याःम्‍बक् फेःन्‍दुआङ् वाॽबे?”कर खे़ङ्‌हाॽ आल्‍लसाङ् साॽरिक् मे़अःक्‍ते़, “खे़न् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् फोःन्‍दे़ॽ!” 15 पिलातसरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ ताःमा पिमासि फाॽआङ् बरब्‍बासे़न ले़रु पिरुसि, कर ये़सुःन् ते़ःम्‍भुक् याक् पाङ्‌घुसिआङ् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् फोःम्‍मा फाॽआङ् रोमि थक्‍सुबाहाॽ हुक्‍सुप्‍तुसिरो॥ 16 हे़क्‍क्‍याङ् सुहाङ्‌गे़म्‍बाल्‍ले़ कुधक्‍सुबाहाॽरे़ ये़सुःन् खुनिॽ तुरा यक्‍को मे़देॽरुआङ् खे़प्‍मो तुराबा काक् थक्‍सुबाहाॽ कुघिरि मे़जुप्‍से़॥ 17 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुदेःत्तिन् मे़भे़न्‍दु मे़बिरुआङ् परान्‍ला हाङ्‌देःत्तिन् मे़जाक्‍तु, तिङ्‌ग्रेःक् तिचः मे़भयुआङ् मे़घुःक्‍तु, 18 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ “यहुदि हाङ्‌ङे, तियाहा!” मे़मे़त्तुर सेवा मे़मे़त्तु॥ 19 हे़क्‍क्‍याङ् ए़त्‍ले़ङ् तक्‍काःत्तिल्‍ले़ कुधे़गेःक्‍पे़न्‌ मे़घाक्‍खुर, थ्‍याःत् मे़धोःक्‍खु, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुदगि मे़बेआङ् थुङ्‌बोहजॽ मे़युङ्‌सिङ्‌ल सेवा मे़मे़त्तुरो॥ 20 अक्‍खेलॽरिक् किनाःन्‍दि मे़बिरु मे़सुरुआङ् खे़न् परान्‍ला तेःत्तिन् मे़भे़न्‍दुआङ् कुदेःत्तिन् मे़जाक्‍तु॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् थक्‍सुबाहाॽरे़ खुने़ॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङो फोःन्‍छे़ मे़देॽरुरो॥ 21 खे़न् ये़म्‍मो अले़क्‍जे़न्‍दर नु रुफसरे़ खुन्‍छिॽ पाः सिमोन मे़प्‍मनाबा साइरेनि ये़क्‌यक्‍को के़युङ्‌बे़न् पाङ्‌भेॽलाम् फे़रे़र पत्‍छे़बा थक्‍सुबाहाॽरे़ मे़दुमुआङ् ये़सुरे़ कुसिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङिन् साक्‍के़ल्‍ले़क् पङ्‌मा मे़बाङ्‌घु॥ 22 खे़ङ्‌हाॽरे़ गलगथा मे़प्‍मनाबा कोःक्‍माओ मे़देॽरु (गलगथा फाॽइङ्‌ग मिक्‍खोःक्‍पा पोःङ्‌लो)॥ 23 हे़क्‍क्‍याङ् मुर्र मे़प्‍मनाबा सिदाॽ फुप्‍मनाबा चे़क्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् मे़धुङ्‌घु, कर ये़सुरे़ मे़धुङुन्‌॥ 24 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् मे़भोःन्‍दु, हे़क्‍क्‍याङ् कुदेःत्‍हाॽ हाःत्‍छिङ्‌मा फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ तॽयाःन्‍सोःन् मे़गे़सुरो॥ 25 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् मे़भोःन्‍दुल्‍ले़ तानाम्‍बा कुमुक् फाङ्‌सि (९) मुक्‍ते़आङ् वये़रो॥ 26 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुधे़गेःक् सम्‍दाङ् यहुदिहाॽरे़ खुनिॽ हाङ् लॽरिक् आप्‍तिक् सक्‍किन् मे़साप्‍तुआङ् मे़भत्‍छु॥ 27 खुने़ॽनुए कुभे़न्‍छाङ् नु कुजुप्‍साङ्‌बा सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌हाॽ सम्‍दाङ् ने़प्‍फु फाःन्‍दाहाॽ थक्‍सुबाहाॽरे़ मे़भोःन्‍दुसिरो॥ ((अक्‍खेलॽरिक् “खुने़ॽ पाःन् के़भेःम्‍बाहाॽनु सोरिक् मे़जोगु” 29 खे़प्‍मोलाम् लाङ्‌गे़घेःक्‍पा मनाहाॽरे़आङ् खुनिॽ थे़गेःक्‍पे़न्‌ मे़हिक्‍खुर अक्‍खेलॽरिक् खुने़ॽ किनाःन्‍दि मे़बिरु, “खे़ने़ॽग माङ्‌हिम्‍मिन् के़यःबाआङ् सुम्‌ये़न्‍नो के़जोःक्‍पे, 30 खे़ने़ॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङोलाम् यो थ्‍ये़ॽआङ् आबाङे से़ःप्‍सिङ्‌ङे़ॽ॥” 31 हे़क्‍केलॽरिक्‍के तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़आङ् खुने़ॽ किनाःन्‍दि मे़बिरुर अक्‍खे मे़बाःत्तु, “खे़ल्‍ले़ वेॽ मनाहाॽग ताङ्‌से़ःप्‍तुसि, कर खुने़ॽ आबाङेग से़ःप्‍सिङ्‌मा मे़सुक्‍सिङ्‌ङिन्‍लो॥ 32 खुने़ॽ से़क्‍खाए इस्राइलस्‍मा हाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तने़ फाॽग्र, हाराॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ्‌नु यो थाःर, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् निःसुम्‍बे़आङ् नसाःन् चोगुम्‍बे़ॽरो॥” खुने़ॽनुए मे़भोःन्‍दुसिबा खे़न् फाःन्‍दाहाॽरे़आङ् खुने़ॽ किनाःन्‍दि पिरे़त्‍छुरो॥ 33 हे़क्‍क्‍याङ् ले़न्‍दिक् कुमुक् थिक्-ने़त्ताङ्‌धो कुमुक् सुम्‍सि थारिक् खादाम्‍माल्‍ले़ खे़न् लाजेॽइन्‌ सिदे़प् ते़प्‍तुरो॥ 34 कुमुक् सुम्‍सि मुक्‍ते़र पत्‍छे़ल्‍ले़ ये़सुःन् अक्‍खेलॽरिक् यम्‍बा इक्‍लाओ अःक्‍ते़, “एलोइ, एलोइ, लामा सबखथानि?” खे़न् फाॽइङ्‌ग “आनिङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङे, आनिङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङे, थेआङ् के़ले़राङ् के़देःसाङ्बे?” पोःङ्‌लो॥ 35 खे़प्‍मो के़ये़प्‍पा कुभारे़ खे़न् मे़घे़प्‍सुआङ् अक्‍खे मे़बाःत्तु, “खे़ल्‍ले़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा एलियाःन् 36 खे़ङ्‌हाॽओ लत्‍छा मनाधिक् खिमो लोःक्‍ते़र पेआङ् खिगाक्‍माःन् के़सुःप्‍पा चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःओ निःप्‍सु हे़क्‍क्‍याङ् तक्‍काःत्तिल्‍ले़ कुसम्‍मो फत्‍छु हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ पिःत्तु थुङुर फाॽआङ् कुमुराओ थुप्‍तु पिरुआङ् अक्‍खे पाःत्तु, “लु ओमे़त्तुम् साॽरुम्! एलियाःन् युःआङ् खुने़ॽ थाःसुॽबि मे़ःम्‍बि?” 37 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् याम्‍मो यम्‍बा इक्‍लाओ अःक्‍ते़आङ्‌ कुसक्‍मा पेरो॥ 38 खिमो माङ्‌हिम्‍मोबा फोःन्‍दाःन् थोनु यो थारिक् खे़ल्‍ले़क् ते़ःक्‍खे़॥lb00265c.tifमाङ्‌हिम्‍मोबा फोःन्‍दाःन् थोनु यो थारिक् ते़ःक्‍खे़ 39 ये़सुःन् मे़भोःन्‍दुबा सिलाम्‍साक्‍मा सिङ् तगि के़ये़प्‍पा रोमि थक्‍तुम्‍बाल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् खुने़ॽ स्‍ये़बान्‌ ओमे़त्तुर पाःत्तु, “से़क्‍खासाङ् कन् मनाःन् निङ्‌वाॽफुसाःए वये़रे़त्‍छ॥” 40 खे़प्‍मो माःङ्‌घालाम् कुभा मे़न्‍छुमाहाॽ ओमइ मे़ये़बे़॥ खे़ङ्‌हाॽओ मरियम मग्‍दलिनि, चुक्‍पा याकुब नु युसुफरे़ खुन्‍छिॽ मा मरियम नु सालोमिसि मे़वये़रो॥ 41 ये़सुःन् गालिलओ वये़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् मे़दिःक्‍तुर कुभाॽ मे़बिरुर मे़वये़॥ खे़प्‍मो यरुसले़म थारिक् ये़सुःन्‍नु के़दाःबा वेॽ मे़न्‍छुमाहाॽआङ् यरिक् मे़वये़रो॥ 42 आल्‍ल युःन्‍छिक् पोःक्‍खे़ल्‍ले़ आरिमाथिया पाङ्‌जुम्‍बा युसुफे़न् खे़प्‍मो त्‍ये़॥ खुने़ॽ यहुदि ये़जुम्‍भोरे़ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌साबा पासिङ्‌पादाङ्‌ला नु निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम् के़हाङ्‌बाआङ् के़वाॽबा वये़रो॥ खे़न् यारिप् चोःक्‍मा ये़म्‌ वये़ (नाःम्‍सिङ्‌ ये़न्‍निन् कुदाःन्‍दिक्‍मा वये़)॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् आःन्‍छिङ्‌ङाङ् पिलातसरो पे हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुधक्‍किन् नाःक्‍तुरो॥ 44 पिलातसरे़ ये़सुःन् आन्‍दे़ःन्‍छा स्‍ये़बा खे़प्‍सुआङ् कुनिङ्‌वाॽ मये़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ खे़न् थक्‍तुम्‍बान् उःत्तुआङ् ये़सुःन् आन्‍दे़ःन्‍छा स्‍ये़बाबि मे़ःम्‍बि फाॽआङ् सेःन्‍दोसु॥ 45 खे़ल्‍ले़ थक्‍तुम्‍बे़ल्‍लोलाम् ये़सुःन् आन्‍दे़ःन्‍छा स्‍ये़बा पाःन्‍निन् खे़प्‍सुआङ् युसुफे़न् ये़सुरे़ कुधक्‍किन् तेॽमा पाङ्‌घुरो॥ 46 हे़क्‍केःल्‍ले़ युसुफरे़ नुःबा चे तेःत्तिन् इङु, हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुधक्‍किन् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङोनु थाःसुआङ् खे़न् तेःत्तिल्‍ले़ कित्तुआङ् लुङ्‌ङो खोःम्‍मनाबा इप्‍पुङ्‌ङो ने़स्‍सुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् इप्‍पुङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुराओ लाःक्‍कात्‍लाम् यम्‍बा लुङ्‌ङिन् इसुधःरो॥ 47 मरियम मग्‍दलिनि नु युसुफरे़ कुम्‍मा मरियमरे़ ये़सुरे़ कुधक्‍किन् मे़ने़स्‍सुबा ते़न्‍निन् मिक्‍सेःन् मे़त्ते़त्‍छुरो॥

मर्कुस 16

1 आल्‍ल नाःम्‍सिङ्‌मा ये़न् काःक्‍तुआङ् मरियम मग्‍दलिनि, याकुबरे़ कुम्‍मा मरियम नु सालोमिसिरे़ मुर्रःन् ये़सुरे़ कुधक्‍को हुःप्‍मा फाॽआङ् मे़इङु॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् ते़ने़बा ये़न्‍नो खाओःत्ते़र पत्‍छे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ ये़सुःन् मे़ने़स्‍सुबा इप्‍पुङ्‌ङो मे़धाःसिङ्‌॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् लाम्‍मो मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “आनिॽ लागि खे़न् इप्‍पुङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुराओ मे़ये़प्‍सुबा यम्‍बा लुङ्‌ङिन् हाःत्‍ले़ आइन्‍आबिबाबे?” 4 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ खे़प्‍मो मे़गे़रे़आङ् ओमे़मे़त्तुल्‍ले़ इप्‍पुङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुराओ के़ये़प्‍पा लुङ्‌ङिन् थिक्‍ले़प्‍माङ् मे़इसुआङ् ने़स्‍से़बा मे़निःसु॥ खे़न् लुङ्‌ङिन् साॽरिक् यम्‍बा चोगे़॥ 5 खे़ङ्‌हाॽ सिगाङ् मे़लाःस्‍से़ल्‍ले़ खे़प्‍मो फःदाङ्‌बा तेःत् के़जाङ्‌बा नालिङ्‌गे़न् थाङ्‌बे़न्‍धिक् चुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् ये़बे़बा मे़निःसुआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो॥ 6 खे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ निङ्‌वाॽ मे़मये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ! खिनिॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् मे़भोःन्‍दुबा नासरतबा ये़सुःन् के़गोःत्तुम्‍बा मे़ःम्‍बि? खुने़ॽग कप्‍मो होःप्‍लो! खुने़ॽग सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङे़, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र खुने़ॽ मे़ने़स्‍सुबादे़न्‍निन् ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 7 खिनिॽ पेगे़म्‍मे़ॽआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ नु पत्रुसे़न् कन् इङ्‌घङ्‌ङिन् पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽ, ‘खुने़ॽ तगि के़मे़त्तिबा हे़क्‍केए खिनिॽनुःल्‍ले़ तगि गालिलओ पेःक्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़त्‍थोए खुने़ॽ के़दुमुम्‍लो॥’ ” 8 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ इप्‍पुङ्‌लाम् लाःक्‍कात् मे़लःन्‍दे़आङ् मे़लोःक्‍ते़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ साॽरिक् मे़गिसे़आङ् मे़वये़रो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ हाःत्ताङ् थेआङ् मे़म्‍मे़त्तुन्॥ 9 ((आल्‍ल ते़ने़बा ये़न्‍नो खाओःत्ते़र पत्‍छे़ल्‍ले़ ये़सुःन् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङे़आङ् मरियम मग्‍दलिनिरो ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌लो॥ खे़ल्‍लोलाम् नुसि फे़न्‍साम्‍हाॽ ये़सुरे़ नाःत्तु लःत्तुसिआङ् वये़॥ 10 मरियम मग्‍दलिनिःन् पेआङ् ये़सुःन् तुमुबा पाःन्‍निन् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि॥ खे़ङ्‌हाॽ मेरिङ् थक्‍नु मे़हाबे़र मे़वये़रो॥ 11 खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङे़बा नु खे़ल्‍ले़ निःसुबा पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुसाङ् नसाःन् मे़न्‍जोगुन्‍लो॥ 12 खे़ङ्‌हाॽओ ने़प्‍फु हुॽसाम्‍बाहाॽ पाङ्‌भेॽओ पेगे़त्‍छिर पत्‍छे़त्‍छिल्‍ले़ ये़सुःन् कुसिङ्‌ निःप्‍मे़न्‍दे़प्‍मना पोःक्‍खे़आङ् खे़ङ्‌हाॽओ ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌लो॥ 13 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ ने़प्‍माङ् नुःक्‍खे़त्‍छिआङ् खुन्‍छिॽ निःसे़त्‍छुबा पाःन्‍निन् वेॽहाॽ चे़क्‍ते़त्‍छु, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ नसाःन् मे़न्‍जोगुन्‍लो॥ 14 याङ्‌सि थिक्-थिक् (११) हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ मे़जर मे़युङे़ल्‍ले़ ये़सुःन् खे़प्‍मो ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ फे़ःक्‍तुसि, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुनिॽ नसाःन् सुःम्‍मान् नु निङ्‌वाॽ थुङ्‌माल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङे़बा के़निःबाहाॽरे़ खुनिॽ पाःन्‍निन् नसाःन् मे़न्‍जोगुन्‍लो॥ 15 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “आल्‍ल खिनिॽ काक् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो पेगे़म्‍मे़ॽआङ् के़रे़क् मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिहाॽ कन् सुनाइङ्‌ङिन् इङ्‌भोःसे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ! 16 हे़क्‍क्‍याङ् नसाःन् के़जोःक्‍पा नु बप्‍तिस्‍मा के़बोःङ्‌बाल्‍ले़ से़न्‍लप् खोःसुॽ, कर नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबाल्‍ले़ खासे़न्‍नो थाआङ् खुम्‍दिङ् खोःसुॽरो॥ 17 नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽ कन् मिक्‍सेःन्‍निल्‍ले़ काप्‍तुसिरो–खे़ङ्‌हाॽरे़ इङ्‌गाॽ आमिङ्‌ङो फे़न्‍साम्‍हाॽ मे़नाःत्तुसिॽ, हे़क्‍क्‍याङ् कुसङ् पाःन्‍दाङ्‌हाॽ मे़बाःत्तुॽरो॥ 18 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ असेःक्‍पाहाॽ मे़दे़म्‍सुसिॽ, निङ् के़याक्‍पा च्‍या मे़धुङुसाङ् थेआङ् हम् मे़म्‍बोःङ्‌ङिन्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ सम्‍दाङ् हुक् मे़ने़स्‍सु मे़बिरुसिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मे़वेःत्‍लो॥” 19 हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बा ये़सुरे़ हे़क्‍के पाःत्तु सुरुआङ् खुने़ॽ थाःङ्‌धाःङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् ले़प्‍माङ् थो पक्‍खे़र पेआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् युङ्‌सिङ्‌लो॥ 20 हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ काक् पिसाङ् मे़बेआङ् सुनाइङ् मे़से़ःसुरो॥ दाङ्‌बाल्‍ले़आङ् खुनिॽलाम् याःम्‍बक् चोगुर यरिक् निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन्‍निल्‍ले़ सुनाइङ्‌ङिन् से़क्‍खारो फाॽआङ् ओसेःन्‍दाङ् चोगुरो॥))

लुका 1

1 आदाङ्‌बा तुम्‍म्‍याङ्‌हाङ् थियोफिलसे, 2 खे़न् हिन्‍दोःक्‍हाॽग कुहेःक्‍सिङ्‌माआङ्धो आबाङे मिक्‍किल्‍ले़ के़निःबाहाॽ नु बा कल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ सुनाइङ् के़से़बाहाॽरे़ आनिगे़ मे़जे़क्‍तिगे़आङ्‌ वाॽ॥ 3 हे़क्‍केःल्‍ले़ आनिगे़ लुम्‍मो पोःक्‍खे़बा के़रे़क् पाःन्‍हाॽ कोःम्‍भो चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ के़लागि साप्‍मा नुःबा पोःङ् के़लॽबान् इङ्‌गाॽआङ् इःत्तुङ्‌लो, हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़हुॽसिङ्‌बा काक् पाःन्‍हाॽ से़क्‍खाए लॽरिक् कुसिङ् के़निःत्तुर फाॽआङ् थे़प्‍पे़त् साप्‍तुङ् पिने़आङ् वाॽआरो॥ 5 यहुदियास्‍मा हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुये़म्‍मो अबिया निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ कुधाःक्‍को लत्‍छा जकरिया मे़प्‍मनाबा निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाधिक् वये़॥ खे़ल्‍ले़ मेलिङ्‌गे़न् कुमेःत् इलिसिबाःन्‍नाङ् हारुनरे़ कुमुॽइदाङ्‌सा वये़रो॥ 6 खे़ङ्‌हाॽ ने़प्‍माङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ साम्‌योनिबा वये़त्‍छिआङ् नुःरिक्‍काङ् साम्‌योथिम् के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पा नु यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ के़रे़क् कुइङ्‌जाःङ् के़घे़म्‍बा वये़त्‍छिरो॥ 7 कर खे़ङ्‌हाॽरे़ खुन्‍छिॽ सा-ए मे़होःप्‍ते़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इलिसिबारे़ कुसामुॽइ खक्‍सिङ्‌ङाङ् वये़, हे़क्‍क्‍याङ् ने़प्‍माङ् काप्‍पोबा काप्‍मोमा तुम्‍से़त्‍छिआङ् वये़त्‍छिरो॥ 8 थिक्‍ले़ङ् जकरियारे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदगि निङ्‌वाॽफुसाम्‍बा पोःङ्‌माआङ् सेवा चोःक्‍मा लक् खोःसु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् खुने़ॽ वये़बा लक्‍किल्‍ले़न् सेवा चोःक्‍मा ये़म् वये़रो॥ 9 निङ्‌वाॽफुसाम्‍बा थिम् कुइसिःक् यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमाङ्‌हिम्‍मो पेःक्‍माआङ् साङ्‌सिङ् हाःम्‍मा लक्‌रे़ लागि निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़ तॽयाःन्‍सोःन्‌ मे़गे़ःसुल्‍ले़ खुने़ॽ खोःसुआङ् वये़रो॥ 10 हे़क्‍क्‍याङ् साङ्‌सिङ् हाःन्‍दुल्‍ले़ लाःक्‍कात् यरिक् मनाहाॽ सेवा चोःक्‍से़ मे़जुप्‍से़आङ् तुवा चोःक्‍नु मे़ये़बे़॥ 11 हे़क्‍क्‍याङ् साङ्‌सिङ् हाःम्‍मादे़न्‍निल्‍ले़ चुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् माङ्‌लाइङ्‌बाधिक् 12 हे़क्‍केःल्‍ले़ जकरियारे़ कुयङ्‌मा के़रे़आङ् कुगिःमाल्‍ले़ युम्‍सुङ्‌मा पोःक्‍खे़, 13 कर खे़न् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ खुने़ॽ मे़त्तु,“मे़गिसे़न्‍ने़ॽओ जकरियाए! आल्‍लो खे़ने़ॽ के़जोगुबा तुवाःन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़प्‍सुआङ् वाॽरो॥ आल्‍ल मेलिङ्‌गे़न् के़मेःत् इलिसिबारे़ ये़म्‍बित्‍छाॽसाःधिक् के़गत् के़बिॽरो॥ खे़न् अङे़ःक्‌वाःन् युहुन्‍ना मिङ् वाःत्ते़ॽओ॥ 14 खे़ने़ॽ के़सःत्ताङ् ये़ये़ के़लॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् अङे़ःक्‌वा साःगे़वाःन्‍छिङ्‌बा पोःङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ यरिक् मनाहाॽआङ् मे़सःत्‍लो॥ 15 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनिःमाओ यम्‍बा पोःङ्‌लो॥ खुने़ॽ चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिः नु वेॽ आममबा थुङ्‌मा मे़नुॽने़न्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् सावाःन्‍छिङ्‌ङाङ्‌धोए सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुधिम् पोःङ्‌लो॥ 16 खुने़ॽग यरिक् इस्राइलिहाॽ खुनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ् दाङ्‌बाओ नुःक्‍तु तारुसिॽरो॥ 17 खुने़ॽ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा एलियाःन् 18 हे़क्‍क्‍याङ् जकरियारे़ माङ्‌लाइङ्‌बान् सेःन्‍दोसु, “आक्‍खेआङ् कन् कुसिङ्‌ निःत्तुङ्‌बाबे? इङ्‌गाॽआङ् काप्‍पोबा तुम्‍साङ्‌ङाङ् वाॽआ॥ हे़क्‍क्‍याङ् आमेःत्तिन्‍नाङ् काप्‍मो तुम्‍से़आङ् वाॽरो॥” 19 खुने़ॽ मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदगि के़ये़प्‍पा गाब्रिएल माङ्‌लाइङ्‌बाॽआरो॥ खे़ने़ॽओ कन् सुनाइङ्‌ङिन् ताःप्‍मारे़ लागि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ पाङ्‌घाङ्‌बारो॥ 20 कन् पाःत्तुङ्‌बा माङ्‌हे़क्‍किन्‌ कुये़म्‍मो के़त्‍लो, कर खे़ने़ॽ नसाःन् के़न्‍जोगुम्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ के़स्‍साःन् सामे़न्‌वाःन्‍छिङ्‌ङे थारिक् के़बाःन् मे़लःन्‍ने़न्‍लो॥” 21 हे़क्‍केलॽरिक् माङ्‌हिम् लाःक्‍कात् के़ये़प्‍पा मनाहाॽरे़ थेआङ् जकरियाःन् सुःसे़बे फाॽआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र मे़हाङ्‌घुर मे़ये़बे़रो॥ 22 हे़क्‍क्‍याङ् जकरियाःन् लाःक्‍कात् लःन्‍दे़, कर खुने़ॽ पाःप्‍माए मे़सुक्‍ते़न्‍लो, हे़क्‍केःल्‍ले़ हुक्‍चाःल्‍किल्‍ले़ मिक्‍सेःन् चोगुर पारे़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़ल्‍ले़ माङ्‌हिम् सिगाङ् सुफोःन् निःसुबिला लॽरिक् निङ्‌वाॽ मे़इःत्तुरो॥ 23 हे़क्‍क्‍याङ् जकरियाःल्‍ले़ माङ्‌सेवा याःम्‍बक् चोःक्‍मा कुये़म् चुरे़आङ् खुने़ॽ कुहिम्‍मो नुःक्‍खे़ पे॥ 24 याङ्‌सि मेलिङ्‌गे़न् कुमेःत्तिन् मे़न्‍छुक्‍मा पोःक्‍खे़आङ् ला ङासि थारिक् हिम्‍मोए याःक्‍ते़॥ 25 खे़ल्‍ले़ पाःत्तु, “दाङ्‌बाल्‍ले़ इङ्‌गाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ताङ्‌ङाङ् वाॽआ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साःमे़ङ्‌गप्‍मनामा लॽरिक् ताप्‍फे़ःम्‍बा आमिङ्‌ङिन् खे़त्तुदेःसु पिराङ्‌लो॥” 26 हे़क्‍क्‍याङ् इलिसिबाःन् मे़न्‍छुक्‍मा पोःक्‍खे़बा ला तुक्‍सि के़रे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बा गाब्रिएले़न् गालिल थुम्‍मोबा नासरत पाङ्‌जुम्‍मो पाङ्‌घुरो॥ खे़न् मरियम मे़प्‍मनामा सिसादिङ् मे़न्‍छुमाओ पे॥ खे़न् सिसादिङ् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ कुमेःक्‍खिम् पाःन्‍निन् दाउदरे़ कुधाःक् युसुफ मे़प्‍मनाबा मनाःन्‍नु पुॽरे़आङ् वये़रो॥ 28 खे़न् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ मे़त्तु, “आसेवारो, खे़ने़ॽग दाङ्‌बाल्‍ले़ साॽरिक् कुसिराॽ के़धाङे़आङ् के़वाॽरो॥ खुने़ॽ खे़ने़ॽनु वाॽरो॥” 29 मरियम्‍मिन् साॽरिक् कुनिङ्‌वाॽ मये़आङ् आक्‍तङ्‌बा परिक्‍ले़न् सेवा इ फाॽआङ् निङ्‌वाॽ इःत्‍छिङ्‌॥ 30 हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ खुने़ॽ मे़त्तु, “मरियम्‍मे, मे़गिसे़न्‍ने़ॽओ! निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ने़ॽग साॽरिक् कुसिराॽ के़धाङे़आङ् के़वाॽरो॥ 31 आल्‍ल खे़ने़ॽ ये़म्‍बित्‍छाॽसाःधिक् के़गत्तुॽ॥ खे़ल्‍ले़ कुमिङ् ये़सु वाःत्ते़ॽओ॥ 32 खुने़ॽ पयम् यम्‍बा पोःङ्‌ङाङ् के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ पयम् यम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साः फाॽआङ् मे़मे़त्तुॽरो॥ दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ कुधाःक्‍थे़बा दाउदरे़ 33 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ इस्राइल सम्‍दाङ् सदादिङ् हाङ् चोगुॽरो॥ खुने़ॽ कुहाङ्‌जुम्‍मिन् आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़नुप्‍ने़न्‍लो॥” 34 मरियम्‍मिल्‍ले़ माङ्‌लाइङ्‌बान् सेःन्‍दोसु, “कन् आक्‍खेलॽरिक् पोःङ्‌बाबे? इङ्‌गाॽग सिसागे़न् मे़न्‍छियाॽआरो॥” 35 माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ नोगप् पिरु, “सेसेमाङ्‌ङिन् के़सम्‍दाङ् ताआङ् के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ पयम् यम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ के़घुःक्‍लो, हे़क्‍केलॽरिक् खे़ने़ॽओलाम् सागे़वाःन्‍छिङ्‌बाङ्‌ग निङ्‌वाॽफुसाः 36 खे़प्‍से़ॽओ, खे़ने़ॽ के़गाॽइ इलिसिबाःन् खुने़ॽ कुगाप्‍मो तुम्‍मो मे़न्‍छुक्‍मा पोःक्‍खे़आङ् वाॽ॥ आल्‍लो मनाहाॽरे़ खुने़ॽ साःमे़ङ्‌गप्‍मनामा मे़मे़त्तुसाङ् मे़न्‍छुक्‍मा पोःक्‍खे़बा ला तुक्‍सि के़रे़आङ् वाॽरो॥ 37 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ चोःक्‍मा मे़सुक्‍तुम्‍बा याःम्‍बक् थेआङ् होःप्‍लो॥” 38 मरियमरे़ नोगप् पिरु, “इङ्‌गाॽग दाङ्‌बाल्‍ले़ कुसेवारोमाआरो॥ खे़ने़ॽ के़बाःत्तुबा हे़क्‍केए के़त्‍लरो॥” हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌लाइङ्‌बे़न् पे॥ 39 याङ्‌सि मरियम्‍मिन्‍नाङ् यहुदिया थुम्‍मोबा कोःक्‍माओ के़ने़बा पाङ्‌जुम्‍मो थासिङ्॥ 40 खे़प्‍मो जकरियारे़ कुहिम्‍मो के़रे़आङ् इलिसिबाःन् सेवा मे़त्तुरो॥ 41 इलिसिबारे़ मरियम्‍मिन् सेवा मये़बा खे़प्‍सुनामे़ःन्‍ने कुसाप्‍पोःक्‍को के़याक्‍पा अङे़ःक्‌वाःन् मुन्‍जिङ् लॽरे़रो॥ इलिसिबाःन् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुधिम् पोःक्‍खे़, 42 हे़क्‍क्‍याङ् यम्‍बा इक्‍लाओ पारे़, “खे़ने़ॽग मे़न्‍छुमाहाॽओ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ मुॽइसामाने़रो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ सागे़वाःन्‍दुबा अङे़ःक्‌वाःङ्‌ग मुॽइसाबा पोःङ्‌लो॥ 43 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ आदाङ्‌बाल्‍ले़ कुम्‍माए आदुम्‍से़ ताःमा कन् आक्‍तङ्‌बा मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌ने़ इङ्‌गाॽ खोःसुङ्‌बे? 44 खे़ने़ॽ सेवा के़मे़त्ताङ्‌बा पाःन्‍निन् खे़प्‍सुङ्‌नुमे़ःन्‍ने इङ्‌गाॽ आसाप्‍पोःक्‍पो के़याक्‍पा अङे़ःक्‌वाःन् सःत्ते़र मुन्‍जिङ् लॽरे़रो॥ 45 खे़ने़ॽग के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ मुॽइसामाने़रो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़हिङ्‌मन्‍नो पोःङ् पाःत्तुबा पाःन्‍हाॽ कुना के़साॽरुरो॥” 46 हे़क्‍क्‍याङ् मरियमरे़ पाःत्तु,“इङ्‌गाॽ आसिक्‍लुङ्‌मोलाम्‍मे दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनारा फोःसुङ्‌लो, 47 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ आसे़न्‍लप्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु साॽरिक् सःत्ताङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 48 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ हे़क्‍तङ्‌मा चुङ्‌जिगे़न् कुसेवारोमान् निङ्‌वाॽ इःत्ताङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥आल्‍लआङ्धो थाःक्‍थाःक्‍को इङ्‌गाॽ मुॽइसामा फाॽआङ् मे़मे़त्तारो, 49 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मुक्‍साम्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ यम्‍लाबा याःम्‍बक्‍हाॽ इङ्‌गाॽ चोगाङ् पिराङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥खुने़ॽ कुमिङ्‌ङिङ्‌ग सेसे चोःक्‍लो॥ 50 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् के़बिबाहाॽ के़रे़क् थाःक्‍थाःक्‍को खुने़ॽ कुलुङ्‌गुम्‍मिन् ओसेःन्‍धाक्‍तुसिॽरो॥ 51 खुने़ॽ मुक्‍साम्‍बा कुहुक्‍हाॽरे़ याःम्‍बक् चोगुआङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् आङ्‌दिङ् के़लॽबाहाॽ के़रे़क् इदिवदिॽ चोगुसिआङ् वाॽरो॥ 52 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ हाङ् के़जोःक्‍पाहाॽ खुनिॽ हाङ् युक्‍नाओलाम् यो थाःसुसिआङ् वाॽ, कर चुङ्‌जिगे़म्‍बाहाॽ थाःङ्‌धाःङ् फोःक्‍खुसिआङ् वाॽरो॥ 53 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ साक्‍किल्‍ले़ तरुसिबाहाॽ नुःबा चिगःक्‌वाहाॽ पिरुसिआङ् वाॽ, कर याङ्‌साकुन्‍धेसाबाहाॽ कुघाले़म् पाङ्‌घुसिआङ् वाॽरो॥ 54 खुने़ॽ अब्राहामखुने़ॽ आनिगे़ थाःक्‍हाॽ मे़त्तुसिबा हे़क्‍के कुसेवारोबा इस्राइले़न् 56 मरियम्‍मिन् ला सुम्‍सि थारिक् इलिसिबाःन्‍नु वये़, हे़क्‍क्‍याङ् कुहिम्‍मो नुःक्‍खे़रो॥ 57 हे़क्‍क्‍याङ् इलिसिबारे़ कुसावाःम्‍मा ये़म् त्‍ये़आङ् ये़म्‍बित्‍छाॽसाःधिक् सावाःन्‍दुरो॥ 58 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुहिम्‍बेसाङ्‌बाहाॽ नु कुगाॽइबाहाॽरे़ कन् दाङ्‌बाल्‍ले़ खुने़ॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुबा पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुआङ् खे़ङ्‌हाॽ खुने़ॽनु मे़सःत्ते़रो॥ 59 हे़क्‍क्‍याङ् अङे़ःक्‌वासाःन् ये़त्‍छि (८) ये़न्‍नो हर्दो मे़हे़गु मे़बिरुबा थिम्‍मो 60 कर कुम्‍मारे़ मे़त्तुसि “मे़ःन्‍लो! कल्‍ले़ कुमिङ्‌ग युहुन्‍ना वाःप्‍मा पोःङ्‌लो॥” 61 खे़ङ्‌हाॽरे़ कुम्‍माःन् मे़मे़त्तु, “खे़ने़ॽ के़गाॽइहाॽओ अक्‍तङ्‌बा मिङ् के़वाःप्‍पा मनाहाॽ मे़होःप्‍लो॥” 62 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ जकरियाःन् हुक्‍चाःल्‍किःल्‍ले़ सेःन्‍मे़दोसु, “कल्‍ले़ कुमिङ् थे वाःप्‍मा निङ्‌वाॽ के़जोगुआङ् के़वाॽबे?” 63 खे़ल्‍ले़ साप्‍मा सामाःन् नाःक्‍तुसिआङ् कल्‍ले़ कुमिङ् युहुन्‍ना लॽरिक् साप्‍तु पिरुसि॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो॥ 64 खिमो खे़न् पाःप्‍मा हेःक्‍ते़आङ् खे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा फोःमा हेःक्‍तुरो॥ 65 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ हिम्‍बेसाङ्‌बाहाॽ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र मे़गिसे़रो॥ यहुदियास्‍मा काक् कोःक्‍मा फाङ्‌जङ्‌बा पाङ्‌भेॽ खाराक् कन् पाःन्‍निन् से़ःरे़रो॥ 66 हे़क्‍क्‍याङ् कन् पाःन्‍निन् के़घे़म्‍बा के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़आङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ अक्‍खे मे़बाःत्तु, “आल्‍ल कन् अङे़ःक्‌वाःन् ताःन्‍दि थे पोःङ्‌बाइरो?” थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुहुक्‍किन् खे़न् अङे़ःक्‌वाःल्‍ले़ कुसम्‍दाङ् वये़रो॥ 67 युहुन्‍नारे़ कुम्‍बा जकरियाःन् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ थुक्‍तुआङ् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पारे़, 68 “इस्राइलिहाॽरे़ खुनिॽ दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा फोःसुम्‍लो,थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ कुमनाहाॽ कम्‍ब्राङ् मे़त्तुसिआङ् चोःक्‌युम्‍भो पिरुसिरो॥ 69 खुने़ॽ कुसेवारोबा दाउदरे़ कुहिम्‍सयङ्‌लाम्याप्‍मि से़न्‍लप् के़बिबा मुक्‍के़गुबा से़न्‍लप्‍दाङ्‌बाधिक् फोःक्‍खुरो॥ 70 आनिॽ निङ्‌मिहाॽ नु याप्‍मि के़जिःप्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ हुक्‍कोलाम्ताङ्‌आसे़ःप्‍लो के़लॽबा पाःन्‍निन्यरिक् तङ्‌बे तगि सेसे माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ मे़बाःत्तुआङ् वये़॥ 72 आनिॽ थाःक्‍थे़बाहाॽ लुङ्‌गुम् ओसेःन्‍धाक्‍मासि फाॽआङ्माङ्‌हुप्‍पिन् निङ्‌वाॽ इःत्तु॥ 73 खे़न् माङ्‌हुप्‍पिन् खुने़ॽ आनिॽ थाःक्‍थे़बा अब्राहाम्‍मिन्‍नु माङ्‌हे़क् चोगुआङ् वये़रो॥ 74 कन् माङ्‌हे़क्‍किन्‌ आनिॽ निङ्‌मिहाॽरे़ खुनिॽ हुक्‍कोलाम् ताङ्‌से़ःप्‍मा आघोःसुम्‍ल,हे़क्‍क्‍याङ् मे़ङ्‌गिए मे़न्‌यङ्‌ङे आनिॽ हिङ्‌मन् खाराक् सेसे नु साम्‌योनिबा पोःङ्‌माआङ् खुने़ॽ कुसेवा चोःक्‍मा आसुक्‍तुम्‍ल फाॽआङ् पोःक्‍खे़बारो॥” 76 “आस्‍साःए, खे़ने़ॽ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ पयम् यम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़न् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा के़म्‍मे़त्‍लो॥थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुदगि लाम् यारिप् चोःक्‍से़ के़बेःक्‍लो॥ 77 हे़क्‍क्‍याङ् कुमनाहाॽ लायोलाम् ले़प्‍मि नु से़न्‍लप्‌रे़ सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽ ओसे़ःन्‍गे़धाक्‍तुसिॽरो॥ 78 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ चुङ्‌जिगे़न् कुलुङ्‌गुम्‍मिल्‍ले़ चोगुल्‍ले़साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् नाम्‍साङ्‌ङिन् आनिॽओ चुक्‍मा इःत्ते़रो॥ 79 हे़क्‍क्‍याङ् खादाम्‍मा नु सिःमे़ल्‍ले़न्‌ साम्‍म्रिःप्‍पो के़वाॽबाहाॽओ खे़न् नाम्‍साङ्‌ङिन् ओःत्‍लो,हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ लाङ्‌भोःन् सनारुङ् लाम्‍मो तोःन्‍छिङ्‌लो॥” 80 हे़क्‍क्‍याङ् अङे़ःक्‌वा युहुन्‍नाःन् पोःरे़र याम्‍साम्‍मो के़धुम्‍बा पोःक्‍खे़र पेआङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुधिम् पोःक्‍खे़आङ् खुने़ॽ इस्राइलिहाॽओ ओसेःन्‍मे़न्‍धाक्‍सिङ्‌ङे थारिक् एःक्‍सादे़न्‍नोए वये़॥

लुका 2

1 खे़न् ये़म्‍मो रोमि पयम् हाङ् अगस्‍तसे़ल्‍ले़ के़रे़क् रोमि हाङ्‌जुम्‍मो याम्‍नाःत्‍निःत् चोःक्‍मा फाॽआङ् इङ्‌दत् पिरुसि॥ 2 कन् थिक्‍सिगेःक्‍पा याम्‍नाःत्‍निःत् मे़जोगुल्‍ले़ सिरिया थुम्‍मोबा सुहाङ्‌गे़म्‍बा कुरेनियस वये़॥ 3 के़रे़क् मनाहाॽ याम्‍नाःत्‍निःत्तो मिङ् साप्‍से़ आबाङे पाङ्‌जुम्‍मो मे़बे॥ 4 हे़क्‍केःल्‍ले़ युसुफे़न्‍नाङ् गालिल थुम्‍मोबा नासरत पाङ्‌भेॽओलाम् यहुदियास्‍मा दाउदरे़ कुबाङ्‌जुम् बे़थलेहे़म्‍मो मिङ् साप्‍से़ थासिङ्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुॽइदाङ्‌सा वये़॥ खुने़ॽ कुमेःक्‍खिम् पाःन् के़बुॽमाआङ् के़वाॽमा मरियम्‍मिन्‍नु पे॥ खे़न् ये़म्‍मो खुने़ॽ मे़न्‍छुक्‍मा वये़रो॥ 6 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ खे़प्‍मो वये़त्‍छिल्‍ले़ मरियम‌रे़ कुसागप्‍मा ये़म् त्‍ये़आङ्‌ 7 सादुङ्‌ङिल्‍ले़ तरु, हे़क्‍क्‍याङ् तुम्‍बा ये़म्‍बित्‍छाॽसाःन् सावाःन्‍दुआङ् खे़न् अङे़ःक्‌वाःन् तेःत्तिल्‍ले़ सुङुआङ् वाघोःङ्‌ङो ने़स्‍सु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ चे़याङ्‌धोःक्‍को याङ्‌धोःक्‍मा मे़घोःसे़त्‍छुन्‍लो॥ 8 खे़न् ये़म्‍मो लाःक्‍कात् चौरिओ कुभा मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बाहाॽ खुनिॽ मे़ल्‍लुक्‍हाॽ मे़गोःस्‍सुसिर से़न्‍दिक् मे़युङे़॥ 9 खे़प्‍मो दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बाधिक् ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌, हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमिमिदिङ्‌ङिन् से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्ति कुइसिःक् खुनिॽ खिरि ले़क्‍ते़रो॥ खे़ङ्‌हाॽ साॽरिक् मे़गिसे़, 10 कर माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ मे़गिसे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ! काक् मनाहाॽ साॽरिक् मे़सःत्‍ल फाॽआङ् इङ्‌गाॽ खिनिॽ लागि सुनाइङ् तारुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 11 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आइन् दाउदरे़ कुबाङ्‌जुम्‍मो से़न्‍लप्‍दाङ्‌बान् सावाःन्‍छिङ्‌ङाङ्‌ वाॽ॥ खुने़ॽए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍त दाङ्‌बारो॥ 12 अङे़ःक्‌वाःन् तेःत्तिल्‍ले़ मे़सुङुआङ् वाघोःङ्‌ङो मे़इप्‍तुआङ् ने़बा के़निःसुम्‍लो॥ खिनिॽ लागि बा खे़न्‍निन्‍ने़ मिक्‍सेःन् पोःङ्‌लो॥” 13 खे़प्‍मो हक्‍चघत् यरिक् माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ मे़धाःम्‍सिङ्‌ङाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा मे़भोःसुर अक्‍खे मे़बाःत्तु, 14 “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिमिदिङ् पोःङ्‌ल,हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसिबा मनाहाॽरे़ सनारुङ् मे़घोःसुररो॥” 15 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ याङ्‌धो साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो मे़नुःक्‍खे़ मे़बे, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बाहाॽ अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “आल्‍ल आनिॽ माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ आम्‍मे़त्ते़बा हे़क्‍के बे़थलेहे़म्‍मो के़बोःङ्‌बा पाःन्‍निन् पेगिआङ् ओमे़त्तुम्‍लो॥” 16 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ हारा मे़जात्ते़र बे़थलेहे़म्‍मो मे़बे॥ खे़प्‍मो युसुफ नु मरियम हे़क्‍क्‍याङ् वाघोःङ्‌ङो मे़इप्‍तुआङ् ने़स्‍से़बा अङे़ःक्‌वाःन् मे़दुमुरो॥ 17 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ कन् मे़निःसुआङ् खे़ङ्‌हाॽ अङे़ःक्‌वाःल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ मे़मे़त्तुसिबा पाःन्‍निन् मे़जे़क्‍तुसिरो॥ 18 मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बाहाॽरे़ मे़बाःत्तुबा पाःन्‍निन् मनाहाॽरे़ मे़घे़प्‍सुआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो॥ 19 कर मरियम्‍मिल्‍ले़ कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ कुनिङ्‌वाॽ सिगाङ् युक्‍खुआङ् निङ्‌वाॽ इःत्‍छिङ्‌ल वये़रो॥ 20 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मे़ल्‍लुक् कम्‍बाहाॽरे़ माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ पाःत्तुबा कुइसिःक् पोःक्‍खे़बा मे़निःसुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिमिदिङ् मे़जोगुर कुनारा मे़भोःसुर मे़नुःक्‍खे़ मे़बेरो॥ 21 ये़त्‍छि ये़न् के़रे़ल्‍ले़ अङे़ःक्‌वाःन् हर्दो मे़हे़गु मे़बिरुआङ् ये़सु मिङ् मे़वाःत्तुरो॥ खे़न् मिङ्‌ङिन् खुने़ॽ हाङ्‌सिङ्‌मानुःल्‍ले़ तगिए माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ पिरुसिआङ् वये़रो॥ 22 आल्‍ल मोसारे़ साप्‍तुबा साम्‌योथिम् साप्‍लाःल्‍ले़ पाःत्तुबा कुइसिःक् याङ्‌दाङ् फोःङ्‌मा ये़न् त्‍ये़आङ् युसुफ नु मरियमरे़ यरुसले़म्‍मो अङे़ःक्‌वाःन् दाङ्‌बाल्‍लो तोःम्‍मा फाॽआङ् तारे़त्‍छु 23 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ कुसाम्‌योथिम्‍मो तुम्‍बासाहाॽ के़रे़क् दाङ्‌बाओ सेसे लॽरिक् तोःम्‍मासिए पोःङ्॥ 24 हे़क्‍क्‍याङ् यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ कुसाम्‌योथिम् कुइसिःक् कुगाप्‍थिक् पुत्तुःक्‍के इग्र ने़त्‍छि पेरवासाहाॽ सिदुङ्‌जभा चोःक्‍मा फाॽआङ् माङ्‌हिम्‍मो तारे़त्‍छु॥ 25 आल्‍ल यरुसले़म्‍मो सिमियोन मे़प्‍मनाबा मनाधिक् वये़॥ खे़न् साम्‌योनिबा नु निङ्‌वाॽफुसाम्‍बा वये़॥ खे़ल्‍ले़ इस्राइलिहाॽरे़ खुनिॽ मिक्‌वा के़दुःक्‍पे़न्‌ हाङ्‌घुर वये़आङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुधिम् थिम्‍सुआङ्‌ 26 इस्राइलिहाॽरे़ खुनिॽ से़न्‍लप्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌ के़निःसुआङ्‌लक् के़मासिङ्लो लॽरिक् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ ओसेःन्‍धाक्‍तुआङ् वये़रो॥ 27 सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ लाम्‍लोसुआङ् खुने़ॽ माङ्‌हिम्‍मो तेॽरु॥ खे़प्‍मो युसुफ नु मरियमरे़ साम्‌योथिम् कुइसिःक् अङे़ःक्‌वा ये़सुःन् तोःम्‍मा फाॽआङ् तारे़त्‍छुल्‍ले़ 28 सिमियोनरे़ कुहुक्‍को अङे़ःक्‌वाःन् पक्‍खुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा फोःसुर अक्‍खे पाःत्तु, 29 “मुक्‍साम्‍दाङ्‌बा आदाङ्‌बाए, आल्‍ल खे़ने़ॽ के़मे़त्ताङ्‌बा कुइसिःक् इङ्‌गाॽ के़सेवारोबान् सनारुङ्‌ङो सिःआनिरो, 30 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़रे़क् मनाहाॽरे़ खुनिॽ तगि यारिप् के़जोगुबा के़से़न्‍लप्‍पिन् इङ्‌गाॽ आबाङे आमिक्‍किल्‍ले़ निःसुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 32 खुने़ॽ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ लागिओःत्ति ओसेःन्‍गे़धाक्‍पाहे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽग के़रे़क् इस्राइलिहाॽरे़ खुनिॽ मिमिदिङ् पोःङ्‌लो॥” 33 अङे़ःक्‌वाःल्‍ले़ कुमे़न्‍नो कुम्‍बा कुम्‍मासिरे़ कन् पाःन्‍निन् खे़प्‍से़त्‍छुआङ् साॽरिक् खुन्‍छिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो॥ 34 हे़क्‍क्‍याङ् सिमियोनरे़ खे़ङ्‌हाॽ मुॽइसाम् थाःसु पिरुसिर मरियम्‍मिन् मे़त्तु, “कन् अङे़ःक्‌वाःन् इस्राइल्‍बा यरिक् मनाहाॽरे़ खुनिॽ पोगे़ङ्‌मा नु सबप्‍मारे़न् मिक्‍सेःन् पोःङ्‌ल फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेगुआङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् मनाहाॽ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़बाःत्‍लो॥ 35 हे़क्‍केःल्‍ले़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ सिगाङ्‌बा पाःन्‍हाॽ थाःप्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् तुक्‍खेरे़ खागे़सुक्‍पा ताभेःल्‍ले़ कुइसिःक् के़लुङ्‌माॽइन् लस्‍सुॽरो॥” 36 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो आसेर सुवाङ्‌बा फनुए़लरे़ कुस्‍साः हन्‍ना मे़प्‍मनामा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍मा साम्‌योनिमा नु सेवारोमाधिक् वये़॥ खे़न् कुमेःक्‍खिम् पोःक्‍खे़आङ् नुसि (७) तङ्‌बे थारिक् कुये़म्‍बाःन्‍नु सोरिक् वये़त्‍छि हे़क्‍क्‍याङ् कुये़म्‍बाॽइन्‌ मासिङ्‌ङाङ् मेमेदुमा पोःक्‍खे़आङ् वये़रो॥ 37 खुने़ॽ तङ्‌बे ये़त्‌-लि (८४) के़गे़प्‍मा काप्‍मोमा वये़रो॥ खे़ल्‍ले़ माङ्‌हिम्‍मिन् आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़ल्‍ले़त्ते से़न्‍दिक् ले़न्‍दिक् चाःने़त् युङे़र तुवा चोगे़र निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेवा चोगुर वये़रो॥ 38 खे़न् ये़म्‍मो खे़प्‍मो त्‍ये़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुर इस्राइलिहाॽरे़ खुनिॽ चोःक्‌युम्‍भो के़हाङ्‌बा मनाहाॽ अङे़ःक्‌वाःल्‍ले़ कुमे़न्‍नो मे़त्तुसिरो॥ 39 दाङ्‌बाल्‍ले़ साम्‌योथिम् साप्‍लाओ पाःत्तुबा कुइसिःक् मरियम नु युसुफरे़ चोगे़त्‍छुआङ् खे़ङ्‌हाॽ आबाङे पाङ्‌भेॽ गालिल थुम्‍बा नासरत पाङ्‌जुम्‍मो नुःक्‍खे़त्‍छि पेसिरो॥ 40 खे़प्‍मो अङे़ःक्‌वाःन् पोःरे़र पेआङ् के़धुम्‍बा पोःक्‍खे़रो॥ खुने़ॽ सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽरे़ कुधिम् वये़, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुॽइसाम्‍मिन् खुने़ॽ सम्‍दाङ् वये़रो॥ 41 तङ्‌बे थप्‍मा ये़सुरे़ कुम्‍बा कुम्‍मासि यरुसले़म्‍मो यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मो पेःक्‍मा थिम् कत्ते़त्‍छुरो॥ 42 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् थिक्-ने़त् (१२) तङ्‌बे के़रे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो तङ्‌नाम्‍मो मे़बे॥ 43 खे़न् तङ्‌नाम्‍मिन् पेआङ् खे़ङ्‌हाॽ हिम्‍मो नुःङ्‌मा मे़हेःक्‍ते़, कर ये़सुःन् यरुसले़म्‍मोए वये़लारे़॥ कन् पाःन्‍निन् ये़सुरे़ कुम्‍बा कुम्‍मासिरे़ निङ्‌वाॽ मे़घोःसे़त्‍छुन्‍लो॥ 44 खे़ङ्‌हाॽरे़ तगि के़बेःक्‍पा लाम्‍दिःक्‍साबाहाॽनु पेबिला फाॽआङ् इःत्ते़त्‍छु॥ थिक् ये़न्‍बा लाम्‍दिःक् मे़जोगे़आङ् खुन्‍छिॽ काॽइ सोॽधोःक् नु तेःङ्‌जुम्‍हाॽओ ये़सुःन् कोःप्‍मा हेःक्‍ते़त्‍छु, 45 कर मे़दुमे़त्‍छुन्‍नाङ् ने़प्‍माङ् कुगोःत्‍छे़ यरुसले़म्‍मो नुःक्‍खे़त्‍छि॥ 46 सुम् ये़न्‍नो ये़सुःन् माङ्‌हिम्‍मो यहुदि सिक्‍साम्‍बाहाॽ खे़प्‍सुसिर पाःन् सेःन्‍दोसुसिर युङे़बा तुमे़त्‍छुरो॥ 47 खुने़ॽ कुइःत्‍छिङ्‌साम् नु पिरुसिबा नोगप् के़घे़म्‍बा मनाहाॽरे़ साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़॥ 48 हे़क्‍क्‍याङ् कुम्‍बा कुम्‍मासिरे़ खुने़ॽ निःसे़त्‍छुआङ् खुन्‍छिॽ निङ्‌वाॽ मये़॥ कुम्‍मारे़ खुने़ॽ मे़त्तु, “आस्‍साःए, खे़ने़ॽ थेआङ् अक्‍खे याप्‍मि के़जोगे़बाबे? आन्‍छिगे़ निङ्‌साम्‍मो थ्‍ये़सिगे़आङ् कोःत्‍ने़त्‍छिगे़ मे़ःम्‍बि?” 49 ये़सुरे़ सेःन्‍दोसुसि, “पानुदिङ्‌ आम्‍बौ आम्‍मौ, थेआङ् याप्‍मि के़गोःत्‍छिबाबे? इङ्‌गाॽ पानुदिङ् आम्‍बारे़ कुहिम्‍मो वाॽमा पोःङ् फाॽआङ् खिन्‍छिॽ के़न्‍निःसे़त्‍छुन्बि?” 50 कर कन् पाःन्‍निन् खे़ङ्‌हाॽरे़ कुसिङ् मे़निःत्ते़त्‍छुन्‍लो॥ 51 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुम्‍बा कुम्‍मासिनु नासरतओ पे॥ खुने़ॽग कुम्‍बा कुम्‍मासिरे़ खुन्‍छिॽ पाःन् के़घे़म्‍बा वये़॥ कुम्‍मारे़ कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ कुनिङ्‌वाॽ सिगाङ् युक्‍खुरो॥ 52 अक्‍खेलॽरिक् ये़सुःन् सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽ नु नासिङ्‌गे़न् थक्‍को निङ्‌वाॽफुमाङ् हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छाम् याप्‍मिरे़ खुनिॽ लुङ्‌गुम्‍मो पोःरे़र पेरो॥

लुका 3

1 आल्‍ल रोमि पयम् हाङ् तिबेरियसे़ल्‍ले़ हाङ् चोगुबा तङ्‌बे थिक्-ङा (१५) के़रे़आङ् वये़ल्‍ले़ पन्‍तियस पिलातसे़न् यहुदियाबा सुहाङ्‌गे़म्‍बा वये़॥ खे़न् ये़म्‍मो हे़रोदे़न गालिलस्‍मा सुहाङ्‌गे़म्‍बा, कुन्‍साॽ फिलिप्‍पे़न्‌ इतुरिया नु त्राकोनितिस थुम्‍मोबा सुहाङ्‌गे़म्‍बा, हे़क्‍क्‍याङ् लिसानियासे़न् एबिलेनि थुम्‍मोबा सुहाङ्‌गे़म्‍बा मे़वये़, 2 हे़क्‍क्‍याङ् हन्‍नासे़न् नु कैयाफासे़न् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा वये़त्‍छि॥ खे़न् ये़म्‍मो एःक्‍सादे़न्‍नो जकरियारे़ कुस्‍साः युहुन्‍नाःल्‍लो निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् त्‍ये़आङ्‌ 3 खुने़ॽ यर्दन यङ्‌घङ् खिरिबा लाजेॽओ खाराक् लाम्‍दिःक् चोगे़र लायोलाम् हिन्‍दे़म्‍मे़ॽआङ् बप्‍तिस्‍मा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ लायोःन् ले़प्‍मि के़बिरिॽ लॽरिक् इङ्‌भन् चोगुरो॥ 4 हे़क्‍केलॽरिक् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ कुसाप्‍पन्‍नो युहुन्‍नारे़ कुयाःम्‍बेओ साप्‍ते़आङ् पत्,“खुने़ॽ एःक्‍सादे़न्‍नो अक्‍खेलॽरिक् के़अःक्‍पा इक्‍लारो,‘दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमाराम्‍मिन् यारिप् चोगे़म्‍मे़ॽआङ्कुलाम्‍हाॽ तोःन्‍दोःन्‌ चोगे़म्‍मे़ॽ! 5 के़रे़क् ने़वालाहाॽ लुप्‍सिङ्‌ल,कोःक्‍मा फाङ्‌जङ्‌हाॽ तङ्‌ङाङ्ते़ःम्‍बे पोःङ्‌ल हे़क्‍क्‍याङ् इःलाम्‍हाॽ तोःन्‍छिङ्‌ल ताप्‍फे़ःम्‍बा लाम्‍हाॽ नुःबा पोःङ्‌ल॥ 6 हे़क्‍केलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पिरुसिबा कुसे़न्‍लप्‍पिन् के़रे़क् मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिहाॽरे़ मे़निःसुॽरो॥’ ” 7 मनाहाॽ युहुन्‍नालाम् बप्‍तिस्‍मा पोःङ्‌से़ खे़ॽयो मे़द्‌ये़॥ युहुन्‍नारे़ खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़त्तुसिर फे़ःक्‍तुसि, “असेःक्‍सासे, खिनिॽ कन् के़दाःबार के़बप्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुघुम्‍दिङ्‌लाम् खे़त्‍छिङ्‌ङे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् हाःत्‍ले़ के़मे़त्तिबे? 8 लायोलाम् के़हिन्‍दिबा पाःन्‍निन् ओसेःन्‍दाङ् चोःक्‍से़ नुःबा याःम्‍बक् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ आनिगे़ग अब्राहामरे़ कुस्‍साःसिगे़, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुम्‍दिङ्‌लाम् खे़त्‍छिङ्‌मा सुक्‍तिगे़ॽ फाॽआङ् निङ्‌वाॽ मे़इःत्ते़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ग कन् लुङ्‌हाॽआङ् अब्राहामरे़ कुस्‍साः चोःक्‍मा सुक्‍तुसिॽरो॥ 9 आल्‍लोसा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुघासे़न्‍निल्‍ले़ तःन्‍दिङ्‌ग सिङ्‌बुङ्‌मो खा चुक्‍मा इःत्ते़आङ् वाॽ॥ नुःबा सिङ्‌सेॽ मे़न्‍धोःक्‍मनाबा सिङ्‌बुङ्‌हाॽ के़रे़क् ताङ्‌माआङ् मिओ लाप्‍फुमा पोःङ्‌लो॥” 10 मनाहाॽरे़ खुने़ॽ सेःन्‍मे़दोसु, “हे़क्‍केग्र आल्‍लो आनिगे़ थे चोगुम्‍बे़बाबे?” 11 युहुन्‍नारे़ नोगप् पिरुसि, “हाःत्‍ले़ ने़त्‍छि चाङ् कत्तुॽ, खे़ल्‍ले़ मे़ङ्‌गप्‍मनाबान् लत्‍छा पिरुर, हे़क्‍क्‍याङ् हाःत्‍ले़ चामा कत्तुॽ, खे़ल्‍ले़ चामा मे़ङ्‌गप्‍मनाबान्‍नु हाःसु चर॥” 12 हे़क्‍क्‍याङ् एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽआङ् खे़ॽयो बप्‍तिस्‍मा पोःङ्‌से़ मे़द्‌ये़आङ् युहुन्‍नाःन् सेःन्‍मे़दोसु, “सिक्‍साम्‍बे, आल्‍ल आनिगे़ग थे चोगुम्‍बे़बाबे?” 13 युहुन्‍नारे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ रोमि थिम्‍मो साप्‍ते़आङ् के़बप्‍पाआङ्‌धो मनाहाॽलाम् यरिक् एःङयाङ्‌ मे़भोःक्‍खे़म्‍मिन्‍ने़ॽ॥” 14 हे़क्‍क्‍याङ् थक्‍सुबाहाॽआङ् खे़ॽयो मे़द्‌ये़आङ् “आनिगे़ग?” फाॽआङ् सेःन्‍मे़दोसुरो॥खे़ङ्‌हाॽ युहुन्‍नारे़ अक्‍खे मे़त्तुसि, “खिनिॽआङ् वेॽ मनाहाॽलाम् साक्‍के़ल्‍ले़क् नु इङ्‌ले़क्‍लाम्‌ याङ् मे़भोःक्‍खे़म्‍मिन्‍ने़ॽ, कर के़घोःसुम्‍बा फाॽयाङ्‌ङो खिनिॽ निङ्‌वाॽ तासे़म्‍मे़ॽ॥” 15 हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽबो ताः लॽरिक् मे़हाङ्‌घुर निङ्‌साङ् मे़जोगुबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़ङ्‌ग बा कन् मे़ःम्‍बि फाॽआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽबो मे़मे़त्‍छिङ्‌लो॥ 16 युहुन्‍नारे़ खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क् नोगप् पिरुसि, “इङ्‌गाॽग खिनिॽ च्‍वाःत्तिल्‍ले़ बप्‍तिस्‍मा पिनिङ्, कर इङ्‌गाॽनुःल्‍ले़ मुक्‍साम्‍साबाधिक् तार पत्॥ इङ्‌गाॽग योःक् कुइसिःक् कुलाङ्‌सुःप्‌ नाम्‍हाॽ फाःङ्‌माआङ् मे़लाॽआन्‍लो॥ खुने़ॽग सेसेमाङ् नु मिःल्‍ले़ बप्‍तिस्‍मा के़बिरिॽरो॥ 17 कुभॽएःत्तिल्‍ले़ सिःन् आःम्‍मा फाॽआङ् खुने़ॽ यारिप् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ तुगुर सुप्‍सुआङ्‌ सिःन् चाधोःक्‍लाओ चिक्‍खुॽ हे़क्‍क्‍याङ् कुहक्‍हाॽ आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़न्‍छिःमनाबा मिओ हाःन्‍दुदेःसुॽरो॥” 18 हे़क्‍केलॽरिक् खुने़ॽ यरिक् परिक्‍ले़न् सिक्‍कुम्‍दिङ् खाहुन्‍हाॽ पिरुसिर सुनाइङ् इङ्‌भन् से़ःसुरो॥ 19 कर युहुन्‍नारे़ सुहाङ्‌गे़म्‍बा हे़रोदे़न फे़ःक्‍तु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ कुअङे़ःक्‍मा हे़रोदियासे़न् मेःक्‍खिम् मे़त्तुआङ् वये़, हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ यरिक् फे़न् याःम्‍बक्‍हाॽआङ् चोगुआङ् वये़रो॥ 20 हे़रोदरे़ युहुन्‍नाःन् पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍तुआङ्‌ आल्‍लसाङ् यरिक् फे़न् याःम्‍बक्‍किन् योॽरुरो॥ 21 थिक्‌ये़न् काक् मनाहाॽ बप्‍तिस्‍मा मे़बोःक्‍खे़ल्‍ले़ ये़सुःन्‍नाङ् बप्‍तिस्‍मा पोःक्‍खे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ तुवा चोगुर पत्‍छे़ल्‍ले़ ताङ्‌साक्‍पे़न्‌ हरे़आङ्‌ 22 सेसेमाङ्‌ङिन् पुत्तुःक्‍के हे़क्‍के ये़आङ् खुने़ॽ कुसम्‍दाङ् चुक्‍ते़, हे़क्‍क्‍याङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोलाम् इक्‍लाधिक् ये़, “खे़ने़ॽ इङ्‌गाॽ आमिःम् आस्‍साःने़रो॥ खे़ने़ॽनु इङ्‌गाॽ साॽरिक् सःत्ताङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥” 23 आल्‍ल ये़सुरे़ माङ्‌सेवा याःम्‍बक् चोःक्‍मा हेःक्‍तुल्‍ले़ खुने़ॽ तङ्‌बे सुम्‍बोःङ् (३०) के़रे़आङ् वये़॥ खुने़ॽ मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ मे़इःत्तुबा कुइसिःक् युसुफरे़ कुस्‍साः वये़रो॥ 24 युसुफे़न् हे़लिरे़ कुस्‍साः, हे़लिःन् मतातरे़ कुस्‍साः, माताते़न् ले़बिरे़ कुस्‍साः, ले़बिःन् मे़ल्‍चिरे़ कुस्‍साः, मे़ल्‍चिःन् जन्‍नैरे़ कुस्‍साः, जन्‍नैःन् युसुफरे़ कुस्‍साः वये़रो॥ 25 युसुफे़न् मत्ताथियासरे़ कुस्‍साः, मत्ताथियासे़न्‌ आमोसरे़ कुस्‍साः, आमोसे़न् नाहुमरे़ कुस्‍साः, नाहुम्‍मिन् इस्‍लिरे़ कुस्‍साः, इस्‍लिःन् नग्‍गाइरे़ कुस्‍साः, 26 नग्‍गाइन् माथरे़ कुस्‍साः, माथे़न् मत्ताथियासरे़ कुस्‍साः, मत्ताथियासे़न्‌ सेमैनरे़ कुस्‍साः, सेमैने़न् योसे़खरे़ कुस्‍साः, योसे़खे़न् योदारे़ कुस्‍साः वये़॥ 27 योदाःन् योआनरे़ कुस्‍साः, योआने़न् रेसारे़ कुस्‍साः, रेसाःन् यरुबाबे़लरे़ कुस्‍साः, यरुबाबे़ल्‍ले़न् सालतिएलरे़ कुस्‍साः, साल्‍तिएल्‍ले़न् नेरिरे़ कुस्‍साः वये़रो॥ 28 हे़क्‍क्‍याङ् नेरिःन् मे़ल्‍किरे़ कुस्‍साः, मल्‍किःन् अद्दिरे़ कुस्‍साः, अद्दिःन् कोसामरे़ कुस्‍साः, कोसाम्‍मिन् एलमातमरे़ कुस्‍साः, एलमातम्‍मिन् एरे़ल्‍ले़ कुस्‍साः वये़रो॥ 29 हे़क्‍क्‍याङ् एरे़न् यहोसुरे़ कुस्‍साः, यहोसुःन् एलिएजरले़ कुस्‍साः, एलिएजरे़न् योरिम्‌रे़ कुस्‍साः, योरिम्‍मिन् मातातरे़ कुस्‍साः, माताते़न् ले़बिरे़ कुस्‍साः वये़रो॥ 30 हे़क्‍क्‍याङ् ले़बिःन् सिमियोनरे़ कुस्‍साः, सिमियोने़न् यहुदाःल्‍ले़ कुस्‍साः, यहुदाःन् युसुफरे़ कुस्‍साः, युसुफे़न् योनामरे़ कुस्‍साः, योनाम्‍मिन्‌ एलियाकिमरे़ कुस्‍साः वये़रो॥ 31 एलियाकिम्‍मिन् मलेआरे़ कुस्‍साः, मलेआःन् मिन्‍नारे़ कुस्‍साः, मिन्‍नाःन् मत्ताथारे़ कुस्‍साः, मत्ताथाःन् नातानरे़ कुस्‍साः, नाताने़न् दाउदरे़ कुस्‍साः वये़रो॥ 32 हे़क्‍क्‍याङ् दाउदे़न् यिसैरे़ कुस्‍साः, यिसैःन् ओबेदरे़ कुस्‍साः, ओबेदे़न् बोअजरे़ कुस्‍साः, बोअजे़न् सल्‍मोनरे़ कुस्‍साः, साल्‍मोने़न् नहसोनरे़ कुस्‍साः वये़रो॥ 33 नहसोने़न् अम्‍मिनादाबरे़ कुस्‍साः, अम्‍मिनादाबे़न् आरामरे़ कुस्‍साः, आराम्‍मिन् हे़स्रोनरे़ कुस्‍साः, हे़स्रोने़न् पेरेजरे़ कुस्‍साः, पे़रे़जे़न् यहुदाःल्‍ले़ कुस्‍साः वये़रो॥ 34 यहुदाःन् याकुबरे़ कुस्‍साः, याकुबे़न् इसहाकरे़ कुस्‍साः, इसहाक्‍किन् अब्राहामरे़ कुस्‍साः, अब्राहाम्‍मिन् तेरहरे़ कुस्‍साः, तेरहःन् नाहोरले़ कुस्‍साः वये़रो॥ 35 हे़क्‍क्‍याङ् नाहोरे़न् सरुगरे़ कुस्‍साः, सरुग्‍गे़न् रउरे़ कुस्‍साः, रउःन् पेलेगरे़ कुस्‍साः, पेले़गे़न् एबे़ररे़ कुस्‍साः, एबे़रे़न् से़लहरे़ कुस्‍साः वये़रो॥ 36 हे़क्‍क्‍याङ् से़लहःन् कैनानरे़ कुस्‍साः, कैनाने़न् आर्पक्‍छदरे़ कुस्‍साः, आर्पक्‍छदे़न् से़मरे़ कुस्‍साः, से़म्‍मिन् नुहारे़ कुस्‍साः, नुहाःन्‌ ले़मे़खरे़ कुस्‍साः वये़रो॥ 37 हे़क्‍क्‍याङ् ले़मे़क्‍खे़न् मतुसेलहरे़ कुस्‍साः, मतुसेलहःन् हनोकरे़ कुस्‍साः, हनोक्‍के़न् ये़रे़दरे़ कुस्‍साः, ये़रे़दे़न्‌ महलाले़लरे़ कुस्‍साः, महलाले़न्‌ कैनानरे़ कुस्‍साः वये़रो॥ 38 केनाने़न् एनोसरे़ कुस्‍साः, एनोसे़न् सेतरे़ कुस्‍साः, सेते़न् आदमरे़ कुस्‍साः, आदम्‍मिन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साः वये़रो॥

लुका 4

1 ये़सुःन् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ थुक्‍तुआङ् यर्दन यङ्‌घङ्‌लाम् पे, हे़क्‍क्‍याङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ एःक्‍सादे़न्‍नो लाम्‍लोसुआङ् तेॽरुरो॥ 2 खे़प्‍मो लिबोःङ्‌ ये़न् (४०) थारिक् वये़ल्‍ले़ माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ खुने़ॽ लायो चोःक्‍पाङ्‌मा फाॽआङ् कुनिङ्‌वाॽ साॽरु॥ खे़न् ये़म् खाराक् खुने़ॽ थेआङ् मे़जने़न्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् एगाङ् कुसे़त्‍लाःक्‍ते़॥ 3 खे़प्‍मो माफे़न्‍साम्‍मिन् त्‍ये़आङ् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽफुसाःने़ फाॽग्र कन् लुङ्‌ङिन् खरे़ःङ् पोःक्‍खे़ॽ फाॽआङ् मे़त्ते़ॽ॥” 4 ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “हे़क्‍के मे़जोःक्‍कान्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ मोसारे़ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍तुआङ् पत्, ‘मे़न्‍छाम् याप्‍मिःङ्‌ग कुजाःल्‍ले़रक् मे़हिङ्‌ने़न्‌॥’ ” 5 हे़क्‍क्‍याङ् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ खुने़ॽ थाःङ् कोःक्‍माल्‍ले़ कुसम्‍मो तेॽरुआङ् मिक्‍चिराप्‍पो इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा के़रे़क् हाङ्‌जुम्‍हाॽ ओसेःन्‍धाक्‍तुआङ् 6 मे़त्तु, “कन् याङ्‌साकुन्‍धेहाॽ नु के़रे़क् युक्‍हाॽ इङ्‌गाॽ पिमा सुक्‍ने़ॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् सम्‍दाङ् युक् खोःसुङ्‌ङाङ् वाॽआ, हे़क्‍क्‍याङ् आसिराॽ के़धाङ्‌बे़न् आत्तिन्‍छाङ् पिमा सुक्‍तुङ्‌लो॥ 7 खे़ने़ॽ साम्‍बोःन् के़भन्‍छिङ्‌ङाङ् सेवा के़मे़त्ताने़ फाॽग्र के़रे़क् खे़ने़ॽइन् पोःङ्‌लो॥” 8 ये़सुरे़ खुने़ॽ मे़त्तु, “साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्, ‘खे़ने़ॽ दाङ्‌बा के़निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍लक् सेवा चोगे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽइन्‍लक् माङ्‌सेवा याःम्‍बक् चोगे़ॽओ॥’ ” 9 हे़क्‍क्‍याङ् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ खुने़ॽ यरुसले़म्‍मो तेॽरुआङ् माङ्‌हिम्‍मोबा काक्‍नुःल्‍ले़ केःम्‍बा चम्‍जम्‍बा ते़न्‍नो ये़प्‍सुआङ् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ से़क्‍खाए निङ्‌वाॽफुसाःने़ फाॽग्र, कप्‍मोलाम् यो पिन्‍दे़ थ्‍ये़ॽ, 10 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्,‘निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ इङ्‌जाःङ् पिरुसिआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़ने़ॽ कम्‍ब्राङ् के़म्‍मे़त्‍लो॥’ 11 हे़क्‍क्‍याङ् ‘खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़ने़ॽ थाःङ् थाःङ्‌ङे खुनिॽ हुक्‍को के़म्‍दाःक्‍काङ्खे़ने़ॽ के़लाङ्‌ङिन् लुङ्‌ङो मे़धाम्‍सिङ्‌ङिन्‍लो॥’ ” 12 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “कर साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्, ‘दाङ्‌बा के़निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ मे़साॽरे़न्‍ने़ॽओ॥’ ” 13 हे़क्‍क्‍याङ् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ साॽरु सुरुआङ् सप्‍फारे़ लागि याम्‍मो सुये़म् मे़ङ्‌घोए थारिक् खुने़ॽ ले़रुधआङ् पेरो॥ 14 सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुधिम् पोःक्‍खे़आङ् ये़सुःन् गालिल थुम्‍मो नुःक्‍खे़॥ खुने़ॽ खे़प्‍मो त्‍ये़बा इङ्‌घङ्‌ङिन् खिरिबा काक् लाजेॽओ से़ःरे़रो॥ 15 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ खे़न् थुम्‍मोबा यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍हाॽओ पेर हुॽरुसिल्‍ले़ के़रे़क्‍ले़ कुनारा मे़भोःसुरो॥ 16 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् पोःरे़आङ् थाङ्‌बे़न् के़रे़बा नासरत पाङ्‌जुम्‍मो त्‍ये़॥ खुने़ॽ कुये़प्‍ले़क् कुइसिःक् नाःम्‍सिङ्‌ ये़न्‍नो यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो पेआङ् साम्‌योसाप्‍लाःन् निःप्‍मा फाॽआङ् ये़म्‍सिङ्॥ 17 खे़प्‍मो के़वाॽबा साम्‌योसाप्‍ला के़गप्‍पाहाॽरे़ खुने़ॽ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ साप्‍तुबा साम्‌योसाप्‍लाःल्‍ले़ कुगित्‍नाःन् मे़बिरु, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ खे़न् फाःक्‍खुआङ् अक्‍खेलॽरिक् के़बप्‍पे़न्‌ खोःसुआङ् निःरु– 18 “दाङ्‌बाल्‍ले़ कुसेसेमाङ्‌ङिन् इङ्‌गाॽ आसम्‍दाङ् वाॽ,थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ याङ्‌गे़साॽबाहाॽ सुनाइङ् इङ्‌भन् चोःक्‍से़ माङ्‌धोःक्‍ना पिराङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥खुने़ॽ साक्‍पा के़धाःबाहाॽ चोःक्‌युम्‍भोरे़न् इङ्‌भन् चोःक्‍से़, मिक्‍फःम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ मिक्‍साःन् वेःम्‍मा इङ्‌भन् चोःक्‍से़,हे़क्‍क्‍याङ् एप्‍ले़क्‍खे़ओ के़वाॽबाहाॽ चोःक्‌युम्‍भो पिसे़ नु दाङ्‌बाल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍मिल्‍ले़ तङ्‌बेल्‍ले़न् इङ्‌भन् चोःक्‍से़ इङ्‌गाॽ पाङ्‌घाङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥” 20 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ खे़न् साम्‌योसाप्‍लाःन् सुबुआङ् खे़प्‍मो के़ये़प्‍पे़न्‌ पिरु, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ युङ्‌सिङ्॥ हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क्‍ले़ खुने़ॽ ओमे़मे़त्तुल्‍ले़ 21 खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, “आइन् कन् के़घे़प्‍सुम्‍मिल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ के़बप्‍पा पाःन्‍हाॽ खिनिॽओ के़रे़आङ् वाॽरो॥” 22 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ पाःत्तुबा कुघे़म् के़नुॽबा पाःन्‍हाॽ मे़घे़प्‍सुआङ् के़रे़क्‍ले़ कुनारा मे़भोःसु, हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “कङ्‌ग युसुफरे़ कुस्‍साः मे़ःम्‍बि?” 23 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “निस्‍सेसाङ् खिनिॽ कन् खे़दाॽइन् इङ्‌गाॽ आमे़न्‍नो के़बाःत्तुम्‍बिला, ‘सिदाॽसाम्‍बे, तगि खे़ने़ॽ नुसिङ्‌ङे़ॽओ॥’ हे़क्‍केलॽरिक् कपर्नहुम्‍मो के़जोगुबा आनिगे़ खे़प्‍सुम्‍बे़बा हे़क्‍केए कन् के़बाङ्‌जुम्‍मोआङ् चोगे़ॽओ॥ 24 कर खुने़ॽ मे़त्तुसि, इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्, आत्तिन् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पे़न्‍नाङ् कुबाङ्‌भेॽसाबाहाॽरे़ मे़न्‍दाःक्‍तुन्‍लो॥ 25 से़क्‍खाए माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा एलियाःल्‍ले़ कुये़म्‍मो इस्राइलओ यरिक् मेमेदुमाहाॽ मे़वये़॥ खे़न् ये़म्‍मो ताङ्‌साक्‍पे़न्‌ तङ्‌बे सुम्‍सिआङ् कुभ्रे़ःङ् थारिक् सुप्‍सिङ्‌ङाङ् पाङ्‌गे़न्‍दिङ् वाहिःत्‌ मे़ध्‍ये़ने़न्‍नाङ् खे़न् लाजेॽओ किप्‍मा के़घुःबा यम्‍बा साक् पोगे़रो॥ 26 खे़प्‍मो यरिक् मेमेदुमाहाॽ मे़वये़साङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ एलियाःन् इस्राइलओ मे़ःन्, कर सिदोन थुम्‍मोबा सारफत पाङ्‌जुम्‍मोबा मेमेदुमाल्‍लोरक् पाङ्‌घुरो॥ 27 हे़क्‍केलॽरिक् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा एलिसाःल्‍ले़आङ् इस्राइलओ यरिक् लोगेॽरे़ तरुसिबा मनाहाॽ मे़वये़साङ् आत्तिन्‍नाङ् मे़नुसुन्, कर सिरियास्‍मा नामाने़न्‍लक् नुसुरो॥” 28 कन् पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुआङ् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो के़वाॽबा के़रे़क् मनाहाॽरे़ खुनिॽ सिक् पोगे़॥ 29 खे़ङ्‌हाॽ मे़बोगे़आङ् ये़सुःन् मे़दे़म्‍सुआङ् पाङ्‌जुम् लाःक्‍कात् मे़उःक्‍खु मे़लःत्तु॥ हे़क्‍क्‍याङ् पाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुबेसाङ्‌बा याक्‍केःक्‍कोलाम् लाप्‍फुमा थाःमा फाॽआङ् मनाहाॽरे़ मे़देॽरु, 30 कर मनालुम्‍मोलाम् खुने़ॽ फिःन्‍छिङ्‌ङाङ् लःन्‍दे़ पेरो॥ 31 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ गालिल थुम्‍मोबा कपर्नहुम पाङ्‌जुम्‍मो पेआङ् नाःम्‍सिङ्‌ ये़न्‍नो खे़प्‍मोबा यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो मनाहाॽ हुॽमा हेःक्‍तुसि॥ 32 खुने़ॽ कुनिसाम्‍मिन् मे़घे़प्‍सुआङ् खे़प्‍मोबा मनाहाॽरे़ साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ये़सुःन् युक् के़गप्‍पा कुइसिःक् पारे़रो॥ 33 खे़प्‍मो यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुबा मनाधिक् वये़॥ खे़ल्‍ले़ यम्‍बा इक्‍लाओ अःक्‍ते़र अक्‍खे पाःत्तु, 34 “नासरतबा ये़सुए, खे़ने़ॽ आनिगे़नु थे के़गोःत्तुबाबे? खे़ने़ॽ आनिगे़ मे़ङ्‌से़ के़द्‌ये़बाबि? खे़ने़ॽ हाःत्‍ने़बे फाॽआङ् निःसुम्‍बे़रो–खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़बाङ्‌घे़बा सेसे कुमनाने़रो॥” 35 ये़सुरे़ खे़न् फे़न्‍साम्‍मिन् फे़ःक्‍तु, “स्‍वाःत्! खे़न् मनाःन् ले़रे़ॽआङ् पेगे़ॽ!” हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ खे़न् मनाःन् खुनिॽ तगिए पिर्धाप् थाप्‍सुआङ् मे़ङ्‌घाःन्‍ने ले़रुधःरो॥ 36 हे़क्‍क्‍याङ् काक् मनाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़आङ् अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “कङ्‌ग आक्‍तङ्‌बा निसाम्बे? कन् मनाःल्‍ले़ग युक् नु मुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ फे़न्‍साम्‍हाॽ इङ्‌जाःङ् पिरुसिल्‍ले़ मे़लःन् मे़बेःक्‍लो!” 37 कन् इङ्‌घङ्‌ङिन् खे़न् थुम्‍मो के़रे़क् पिसाङ् से़ःरे़रो॥ 38 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मोलाम् सिमोनरे़ कुहिम्‍मो पे॥ सिमोनरे़ कुन्‍नोःप्‍मे़न् तुङ्‌ङिल्‍ले़ तरुआङ् ने़स्‍से़, हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽरे़ खे़ल्‍ले़ कुमे़न्‍नो ये़सुःन् मे़मे़त्तु॥ 39 ये़सुःन् के़दुक्‍माल्‍ले़ कुने़त्‍नाःल्‍ले़ कुबेसाङ् पेआङ् खे़न् तुङ् तुक्‍मान् फे़ःक्‍तु, हे़क्‍क्‍याङ् खिमो सिमोनरे़ कुन्‍नोःप्‍मे़न् नुरे़आङ् खे़ङ्‌हाॽ तरे तोःसुसिरो॥ 40 हे़क्‍क्‍याङ् नाम्‍ध्‍ये़आङ् मनाहाॽरे़ यरिक् परिक्‍पा तुक्‍माल्‍ले़ तरुसिबा मनाहाॽ ये़सुओ मे़दारुसि॥ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ सम्‍दाङ् हुक् ने़स्‍सुबिरुसिआङ् नुसुसिरो॥ 41 हे़क्‍क्‍याङ् फे़न्‍साम्‍हाॽग अक्‍खे मे़बाःत्तुर मे़लःन्‍दे़ मे़बेरो, “खे़ने़ॽग निङ्‌वाॽफुसाःने़रो॥” कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ फे़ःक्‍तुसिर पाःप्‍मा मे़बाङ्‌घुन्‍सिन्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तरो फाॽआङ् मे़निःसुआङ् मे़वये़रो॥ 42 हे़क्‍क्‍याङ् तानाम्‍सा ये़सुःन् एःक्‍सादे़न्‍नो पे, कर मनाहाॽरे़ खुने़ॽ आत्तो वाॽबे फाॽआङ् मे़गोःत्तु॥ खुने़ॽ मे़दुमुआङ् खुनिॽनुए वाॽर फाॽआङ् साक्‍मा मे़गोःत्तुरो, 43 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽग कन् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़न् सुनाइङ्‌ङिन् वेॽस्‍मा पाङ्‌जुम्‍हाॽओआङ् इङ्‌भोःमाए पोःङ्‌लो॥ इङ्‌गाॽग बा खे़ल्‍ले़ लागिए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाङ्‌घाङ्‌बारो॥” 44 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ यहुदिया थुम्‍मोबा यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍हाॽओ पेआङ् सुनाइङ् से़ःसुरो॥

लुका 5

1 थिक् ये़न् ये़सुःन् गने़सरे़त वाहङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाओ सुनाइङ् से़ःसुर ये़बे़ल्‍ले़ खे़प्‍मो मनाहाॽ निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् खे़म्‍से़ मे़द्‌ये़आङ् खुने़ॽ चिबुःत् मे़बन्‍छुरो॥ 2 खे़प्‍मो कुयाओ ने़त्‍छि खःङ्‌बेहाॽ ये़सुरे़ निःसुसि, कर कुबेसाङ् योःङ्‌गे़ले़प्‍पाहाॽ खुनिॽ योःङ् वाहप्‍नु मे़यागे़॥hk00207c.tifयोःङ्‌गे़ले़प्‍पाहाॽ योःङ् वाहप्‍नु मे़याक्‌ 3 ये़सुःन् सिमोनरे़ कुघःङ्‌बेओ लाःसे़आङ् मिसाक् कुदिःम्‍बे केःम्‍बाओ तेॽबाङ्‌घु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो युङ्‌सिङ्‌ङाङ् मनाहाॽ हुॽरुसि॥ 4 खुने़ॽ पाःप्‍मा सुरुआङ् सिमोने़न् मे़त्तु, “खःङ्‌बेन् ना कुदिःम्‍बे केःम्‍बाओ तेॽरे़आङ् योःङ्‌ङिन् ले़प्‍ते़ॽ॥” 5 हे़क्‍केःल्‍ले़ सिमोनरे़ नोगप् पिरु, “आदाङ्‌बे, आनिगे़ग नाम्‍दाःत्ताःत् योःङ् ले़प्‍मनासाङ् ङाधिक्‍काङ् मे़याङ्‌घुम्‍बे़न्‍लो, हे़क्‍केसाङ् खे़ने़ॽ के़बाःत्तुबा हे़क्‍के ले़प्‍तुङ्‌साॽरुङ्‌लो॥” 6 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ पाःत्तुबा हे़क्‍के योःङ्‌ङिन् ले़प्‍तुल्‍ले़ यरिक् ङाहाॽ मे़ध्‍ये़आङ् योःङ्‌ङिन्‍ने ते़ःङ्‌मा इःत्ते़रो॥ 7 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ वेॽ खुनिॽ तेःङ्‌जुम्‍हाॽ वेॽ खःङ्‌बेन् फे़त्ते़म्‍मे़ॽआङ् आभाॽरे़म्‍मे़ॽओ लॽरिक् हुक्‍चाःल्‍किःल्‍ले़ मे़उःत्तुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़भे़रे़आङ् ने़प्‍माङ् खःङ्‌बेहाॽ ङाःल्‍ले़ तिम्‍से़आङ् निःम्‍मा इःत्ते़॥ 8 सिमोन पत्रुसरे़ कन् निःसुआङ् ये़सुरे़ कुदगि थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्‌ङाङ् मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽग साॽरिक् लायोबा मनाआरो, खे़ने़ॽनु वाॽमा मे़लाॽआन्‍लो, ले़राङ् थ्‍याङ्‌ङे़ॽओ॥” 9 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ सिमोन नु कुन्‍जुम्‍हाॽरे़ मे़धासुसिबा ङाहाॽ मे़इःत्तुआङ् साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो॥ 10 सिमोनरे़ कुन्‍जुम् जब्‍दियारे़ कुस्‍साःहाॽ याकुब नु युहुन्‍नासिरे़आङ् खुन्‍छिॽ निङ्‌वाॽ मये़॥ ये़सुरे़ सिमोने़न् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ मे़गिसे़न्‍ने़ॽ, ङा के़दे़म्‍सुबा हे़क्‍केए आल्‍लआङ्‌धो निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो मना के़दे़म्‍बा के़दाःप्‍पा के़बोःङ्‌लो॥” 11 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खःङ्‌बेहाॽ कुयाओ मे़देॽरुसि, हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् मे़ले़रु मे़धःआङ् ये़सुःन् मे़नाःत्तुरो॥ 12 थिक् ये़न् ये़सुःन् लत्‍छा पाङ्‌जुम्‍मो वये़ल्‍ले़ लोगेॽरे़ तरुबा मनाधिक् खे़प्‍मो त्‍ये़॥ खे़ल्‍ले़ ये़सुःन् निःसुआङ् कुदगि साम्‍बोःन् फन्‍छिङ्‌ल पेलि फाक्‍तु, “आदाङ्‌बे, खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽ के़जोगुने़ फाॽग्र लोगेॽलाम् वेःम्‍मा के़सुक्‍कारो॥” 13 ये़सुरे़आङ् कुहुक्‍किन् सन्‍छुआङ् सुःसुर खे़न् मनाःन् अक्‍खे मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ के़नुॽर फाॽआङ् निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌लो॥” हे़क्‍क्‍याङ् खिमो खे़न् लोगेॽरे़ तरुबा मनाःन् नुःरे़रो॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् मनाःन् मे़त्तु, “कन् पाःन्‍निन् हाःत्ताङ् मे़मे़त्ते़न्‍ने़ॽ, कर निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ के़साॽर फाॽआङ् ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌ङे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् मोसारे़ कुसाम्‌योथिम् कुइसिःक् मनाहाॽ नुःराङ् फाॽआङ् ओसेःन्‍धाक्‍मासिरे़ लागि सिदुङ्‌जभा चोगे़ॽओ॥” 15 करसाङ् कन् पाःन्‍निन् काक् पिसाङ् से़ःरे़आङ् ये़सुरे़ कुबाःन् खे़म्‍से़ नु खुनिॽ तुक्‍मा यॽमालाम् नुसिङ्‌से़ यरिक् मनाहाॽ ये़सुओ मे़द्‌ये़॥ 16 कर ये़सुःन् ए़त्‍ले़ङ् मनालुम्‍मोलाम् से़न्‍छिङ्‌ङाङ् तुवा चोःक्‍से़ एःक्‍सादे़न्‍नो पेरो॥ 17 थिक् ये़न् ये़सुःन् मनाहाॽ खाहुन् हुॽरुसिर युङे़ल्‍ले़ खे़प्‍मो गालिल नु यहुदियास्‍मा यरिक् पाङ्‌जुम्‍मोलाम् हे़क्‍क्‍याङ् यरुसले़मलाम् फरिसिहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽआङ् मे़द्‌ये़आङ् खाहुन् मे़घे़प्‍सुर मे़युङे़॥ ये़सुरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ वेःम्‍मा कुमुक्‍साम्‍मिन् कत्तुआङ् वये़, 18 हे़क्‍क्‍याङ् कुभा मनाहाॽरे़ लङ्‌ले़ःङ्‌वा मनाःन् कुने़त्‍नाःन्‍नुए खे़प्‍मो मे़दारुआङ् ये़सुरे़ कुदगि तेॽमाआङ् ने़मा के़लॽबा निङ्‌वाॽ मे़जोगु, 19 कर खे़प्‍मो ये़सुःन् वये़बा हिम्‍मो यरिक् मनाहाॽरे़ सधे़क्‌ मे़धिम्‍सुआङ् मे़युङे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ सिगाङ् तेॽमा मे़न्‍छुक्‍तुन्॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ थो खाम्‍बुओ मे़लाःसे़आङ् खाम्‍बुःन् मे़हन्‍दु॥ हे़क्‍क्‍याङ् लङ्‌ले़ःङ्वाःन् कुने़त्‍नानुए मनाहाॽरे़ खुनिॽ लुम्‍मो ये़सुरे़ कुदगि यो मे़होसु मे़धासुरो॥lb00305c.tifलङ्‌ले़ःङ्वाःन् खाम्‍बुओलाम्‌ यो मे़होसु मे़धासुॽ 20 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ नसाःन्‍निन् निःसुआङ् खे़न् लङ्‌ले़ःङ्‌वा मनाःन् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ के़लायोहाॽ ले़प्‍मि पोःक्‍खे़रो॥” 21 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़प्‍मो फरिसिहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽबो अक्‍खेलॽरिक् मे़इःत्तु, “कन् मनाःन् हाःप्‍पे? अक्‍खेलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ माङ्‌चे़ॽया पाःन्‌ के़बाःप्‍पा कन् मनाःन् हाःप्‍पे? लायोलाम् ले़प्‍मि पिमाग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नुःल्‍ले़ वेॽ हाःत्‍ले़आङ् मे़सुक्‍तुन्‍लो॥” 22 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽबो थे़मा मे़इःत्तुर मे़युङ् के़लॽबान् ये़सुरे़ निःसुआङ् मे़त्तुसि, “खिनिॽ अक्‍तङ्‌बा थेआङ् के़इःत्तुम्‍बाबे? 23 कन् लङ्‌ले़ःङ्‌वाःन् ‘के़लायोहाॽ ले़प्‍मि पोःक्‍खे़’ मे़प्‍मा उसुरु चोःक्‍पि? इ ‘पोगे़ॽआङ् के़ने़त्‍नाःन् खप्‍से़ॽआङ् थासिङ्‌ङे़ॽ’ मे़प्‍मा उसुरु चोःक्? 24 कर इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ लायो ले़प्‍मि पिमा युक् कत्तुॽ फाॽआङ् खिनिॽ कुसिङ् निःत्ते़म्‍मे़ॽओ,” हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् लङ्‌ले़ःङ्‌वा मनाःन् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ पोगे़ॽआङ् के़ने़त्‍नाःन् याङ्‌सिङ्‌ङे़ॽआङ् के़हिम्‍मो थासिङ्‌ङे़ॽ॥” 25 खिमो खे़न् खुनिॽ तगिए मुत्‍थ्रिक् पोगे़आङ् कुने़त्‍नाःन् याङ्‌सिङ्‌ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा फोःसुर कुहिम्‍मो थासिङ्‌लो॥ 26 के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ साॽरिक् निङ्‌वाॽ मये़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् इङ्‌धाःङ् मे़बिरुर मे़बाःत्तु, “अक्‍तङ्‌बाग आनिगे़ आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़न्‍निए वयिगे़रो॥” 27 याङ्‌सि ये़सुःन् खे़प्‍मोलाम् लःन्‍दे़ पेआङ् एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बा ले़बि मिङ् के़वाःप्‍पा मनाःन् एःङ्‌याङ् फोःङ्‌मा ते़न्‍नो युङे़बा निःसुआङ् मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ तिम्‍दाङ्‌ङे़ॽओ॥” 28 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न्‍नाङ् मुत्‍थ्रिक् पोगे़आङ् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ ले़रुधआङ् खुने़ॽनु थासिङ्‌लो॥ 29 याङ्‌सि ये़सुरे़ कुलागि ले़बिःल्‍ले़ कुहिम्‍मो यम्‍बा चामुक् थिमुक् से़ःसु॥ खे़प्‍मो यरिक् एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽ नु वेॽ तरेबाहाॽ मे़वये़रो॥ 30 खे़प्‍मो फरिसिहाॽ नु खुनिॽ साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मने़ मे़धिक्‍ते़र अक्‍खे मे़मे़त्तुसि, “एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् लायोबाहाॽनु थेआङ् खिनिॽ के़दङ्‌ङासिआङ् चा के़जाम्‍बाबे?” 31 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “सिदाॽसाम्‍बे़ङ्‌ग मे़न्‍दुक्‍मनाहाॽरे़ लागि मे़ःन्, कर के़दुक्‍पाहाॽरे़ लागिरो॥ 32 हे़क्‍केलॽरिक्‍के इङ्‌गाॽआङ् साम्‌योनिबाहाॽ मे़ःन्, कर लायोबाहाॽ लायोलाम् मे़हिन्‍ल फाॽआङ् उःत्‍छे़ त्‍याङ्‌बारो॥” 33 कुभारे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “युहुन्‍नारे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽग ए़त्‍ले़ङ् चाःने़त्तो नु तुवा चोःक्‍कि मे़युङ्‌, फरिसिहाॽरे़ खुनिॽ हुॽसाम्‍बाहाॽआङ् हे़क्‍के मे़जोःक्, कर खे़ने़ॽ के़हुॽसाम्‍बाहाॽग चाःने़त्तोआङ् मे़न्‌युङ्‌ने़न्, मे़जर मे़धुङुर मे़वाॽइङ्‌ग!” 34 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “मेःक्‍खिम्‍साबे़न् कुन्‍जुम्‍हाॽनु वाॽर थारिक् खे़ङ्‌हाॽ चाःने़त्तो मे़युङ्‌बि? 35 कर खे़ङ्‌हाॽलाम् मेःक्‍खिम्‍साबे़न् साक्‍के़ल्‍ले़क् मे़दे़म्‍सुआङ् मे़देॽरुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ चाःने़त्तो मे़युङ्‌लो॥” 36 हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍मो खुने़ॽ कन् खे़दाॽइन् खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “हाःत्‍ले़आङ् कुसङ् चाङ्‌ङिन् थे़ःक्‍खुआङ्‌ कुद्रे़क्‌ चाङ्‌ङिन् मे़ले़म्‍दुन्, ले़म्‍दुने़ फाॽग्र कुसङ् चाङ्‌ङिन् ते़ःङ्‌बेःक्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् कुसङ् चाङ्‌ङिल्‍ले़ कुद्रे़क्‌ चाङ्‌ङिन् मे़घे़म्‍दुन्‍नाङ्‌लो॥ 37 हे़क्‍केलॽरिक् आत्तिल्‍ले़आङ् कुसङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् कुद्रे़क्‌ से़होबा सुःक्‌वाओ मे़युक्‍खुन्॥ युक्‍खुने़ फाॽग्र कुसङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःल्‍ले़ कुद्रे़क्‌ से़होबा सुःक्‌वाःन्‌ थे़ःक्‍खुदेःसुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् थिःन् वे़त् पेःक्‍काङ् चासोःक्‍लो॥ 38 कर कुसङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् कुसङ् से़होबा सुःक्‌वाओए याक्‍मा पोःङ्‌लो॥ 39 हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिल्‍ले़आङ् के़दुम्‍बा चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् थुङुआङ् कुसङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् थुङ्‌मा निङ्‌वाॽ मे़जोगुन्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तु, ‘के़दुम्‍बा चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन्‍ने कुजा नुॽरो॥’ ”

लुका 6

1 थिक् नाःम्‍सिङ्‌ ये़न्‍नो ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍लुम्‍मोनु मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ चासम्‍मिन् मे़दुबुआङ् हुक्‍को मे़नुगुर चामा मे़हेःक्‍तुरो॥ 2 हे़क्‍केःल्‍ले़ कुभा फरिसिहाॽरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍मे़दोसुसि, “थेआङ् नाःम्‍सिङ्‌ ये़न्‍नो चोःक्‍मा मे़न्‍नुॽमनाबा याःम्‍बक्‍किन् के़जोगुम्‍बाबे?” 3 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “खिनिॽ साम्‌योसाप्‍लाःन् मे़न्‍निःत्ते के़वयिबि? थिक्‍ले़ङ् दाउद नु कुमनाहाॽरे़ खुनिॽ से़त्‍लाःक्‍ते़ल्‍ले़ 4 खुने़ॽ निङ्‌वाॽफु साःङ्‌गाहिम्‍मो लाःसे़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् तोःम्‍मनाबा सेसे खरे़ःङ्‌ङिन् चआङ् कुमनाहाॽआङ् पिरुसि॥ खे़ङ्‌ग आनिॽ साम्‌योथिम् कुइसिःक् निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़रक् चामा के़नुॽबा वये़रो॥” 5 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःङ्‌ग नाःम्‍सिङ्‌ ये़न्‍निल्‍ले़न्‍नाङ् कुन्‍दाङ्‌बाआरो॥” 6 वेॽस्‍मा थिक् नाःम्‍सिङ्‌ ये़न्‍नो खुने़ॽ यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो पेआङ् हुॽरुसिर यागे़॥ खे़प्‍मो चुप्‍साङ् कुहुक् के़हेबा मनाधिक् वये़॥ 7 आल्‍ल कुभा फरिसिहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ ये़सुरे़ खे़न् मनाःन् नाःम्‍सिङ्‌ ये़न्‍नो वेःन्‍दुल्‍ले़ आप्‍तिक् कुःप्‍मा फाॽआङ् खे़प्‍मो मे़सुगुआङ् मे़वये़रो॥ 8 कर ये़सुरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मे़इःत्तुबा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् खे़न् कुहुक् के़हेबा मनाःन् मे़त्तु, “फे़रे़ॽआङ्‌ के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ तगि ये़बे़ॽ॥” खे़न्‍नाङ् फे़रे़आङ् खे़प्‍मो ये़बे़॥ 9 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽआङ् पाःन्‍धिक् सेःन्‍दोःनिङ्‌लो–नाःम्‍सिङ् ये़न्‍नो नुःबा नु ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक्‍को, साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ आत्तिन् चोःक्‍मा आबिॽबे? हिङ्‌मन् से़ःप्‍माबि मे़ङ्‌माबि?” 10 खुने़ॽ खिरि ओमे़त्तुसि हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् कुहुक् के़हेबा मनाःन् मे़त्तु, “के़हुक्‍किन् सन्‍छे़ॽ॥” हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ कुहुक्‍किन् सन्‍छुल्‍ले़ खिमो वेःत्ते़रो॥ 11 कर खे़प्‍मो के़वाॽबा फरिसिहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ साॽरिक् खुनिॽ सिक् पोगे़आङ् कन् ये़सुःन् थे मे़प्‍माबे फाॽआङ् पाःन् थक्‍मा मे़हेःक्‍ते़रो॥ 12 थिक् ये़न् ये़सुःन् कोःक्‍माओ तुवा चोःक्‍से़ पेआङ् नाम्‍दाःत्ताःत् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो तुवा चोगे़रो॥ 13 हे़क्‍क्‍याङ् खाओःत्ते़आङ् ये़सुरे़ काक् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ उःत्तुसिआङ् खे़ङ्‌हाॽओलाम् थिक्-ने़त् (१२) कुहुॽसाम्‍बाहाॽ सेगुसि॥ खे़ङ्‌हाॽ सेःक्‌युक्‍मिबासि मे़त्तुसिरो॥ 14 खे़ङ्‌हाॽओ सिमोन (खुने़ॽ पत्रुस लॽरिक् मिङ् वाःत्तु), हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ कुन्‍साॽ आन्‍द्रियास, याकुब, युहुन्‍ना, फिलिप, बारथोलोमाइ, 15 मत्ति, थोमा अल्‍फायसरे़ कुस्‍साः याकुब, सिमोन (खुने़ॽ हाङ्‌बिफ्‍युङ् के़जोःक्‍पा जिलति मे़प्‍मनाबा वये़), 16 याकुबरे़ कुस्‍साः यहुदा वये़, हे़क्‍क्‍याङ् यहुदा इस्‍करियोति वये़, खे़न् ताःन्‍दि नसाःन् के़ले़ङ्‌बा पोःक्‍खे़रो॥ 17 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ खे़ङ्‌हाॽनु यो थ्‍ये़आङ् ने़ने़बा ते़न्‍नो ये़म्‍सिङ्‌लो॥ खे़प्‍मो यरिक् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ नु काक् यहुदिया थुम्, यरुसले़म, हे़क्‍क्‍याङ् वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओ के़ने़बा तायर नु सिदोन ये़क्‌यक्‍कोलाम् यरिक् मनाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् मे़वये़॥ 18 खे़ङ्‌हाॽ खुने़ॽ कुघे़म्‍से़ नु खुनिॽ तुक्‍मा यॽमालाम् वेःत्‍छे़ मे़द्‌ये़आङ् मे़वये़॥ खे़प्‍मो फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ तुक्‍खे चाःत्तुसिबा मनाहाॽआङ् मे़वेःत्ते़रो॥ 19 खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् सुःमा मे़गोःत्तु थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़वेःम्‍बा मुक्‍साम् खुने़ॽओलाम् लःन्‍दे़र पत्‍छे़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क् वेःन्‍दुसिरो॥ 20 ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ ओमे़त्तुसिर मे़त्तुसि,“याङ्‌के़साॽबासे, खिनिॽ मुॽइसाबानिङ्‌लो,थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् खिनिॽइन्‍ने़रो॥ 21 आल्‍ल साक्‍किल्‍ले़ तरुसिबासे, खिनिॽ मुॽइसाबानिङ्‌लो,थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ताःन्‍दि खिनिॽ के़घासिआङ् खिनिॽ निङ्‌सम्‍लो॥आल्‍लो मेरिङ् थक्‍नु के़हाःप्‍पासे, खिनिॽ मुॽइसाबानिङ्‌लो,थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ के़एरिॽरो॥ 22 मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मनाहाॽरे़ के़म्‍जिःत्तिॽबा, के़म्‍नाॽरिबा हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ नामे़धासुआङ् ताप्‍फे़ःल्‍लिक् के़म्‍मे़त्तिबाहाॽ मुॽइसाबानिङ्‌लो॥ 23 खे़न् ये़म्‍मो सःत्ते़म्‍मे़ॽओ, ओमु लॽरे़म्‍मे़ॽआङ् लाःक्‍खे़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ थुम्‍घोःन् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो पयम् यम्‍बा चोःक्‍लो॥ खुनिॽ थाःक्‍थे़बाहाॽरे़आङ् उन्‍छोःन्‍बा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ हाबा हे़क्‍केए मे़मे़त्तुसिआङ् मे़वये़रो॥ 24 कर आल्‍लो याङ्‌साकुन्‍धेसाबासे, चिःत्ताङ्‌लक् स्‍ये़रो,थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ सःप्‍मान् नु निङ्‌वाॽ ताःमान् खिनिॽ हिङ्‌मन्‍नोए के़घोःसुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ 25 आल्‍लो के़घाबाआङ् के़वाॽबासे,चिःत्ताङ्‌लक् स्‍ये़रो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ साक्‍मे़न्‍जा के़बोःक्‍खिॽरो॥आल्‍लो के़एःप्‍पार के़वाॽबासे, चिःत्ताङ्‌लक् स्‍ये़रो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ मेरिङ् थक्‍नु के़हाबिॽरो॥ 26 आल्‍लो मनाहाॽरे़ नुःरिक् मे़मे़त्तुसिबासे, चिःत्ताङ्‌लक् स्‍ये़रो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुनिॽ थाःक्‍थे़बाहाॽरे़आङ् इङ्‌ले़क्‍पा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ बा हे़क्‍केए मे़मे़त्तुसिरो॥” 27 “कर इङ्‌गाॽ आबाःन् के़घे़म्‍बासे, खिनिॽ निङ्‌मिहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ याप्‍मि के़जिःप्‍पाहाॽ नुःरिक् मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ 28 खिनिॽ साङ्‌ग्रा के़मे़प्‍पाहाॽ मुॽइसाम् थासे़म् पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ खिनिॽ ताप्‍फे़ःल्‍लिक् के़मे़प्‍पाहाॽ तुवा चोगे़म् पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ 29 हाःत्‍ले़ के़ने़दे़ङ्‌बान् के़ले़ङ् के़बिॽ, खे़ने़ॽ वेॽ ले़प्‍माङ्‌बा के़ने़दे़ङ्‌बान्‍नाङ् खे़न् तोःन्‍दे़ पिरे़ॽ॥ हाःत्‍ले़ साक्‍के़ल्‍ले़क् के़सुङ्‌घेःक्‌वाःन् के़नाप्‍पाङ्‌ तेॽरुॽ, खे़न्‍निन् के़जाङ्‌मा तेःत्तिन्‍नाङ् पिरे़देःसे़ॽओ॥ 30 हे़क्‍क्‍याङ् के़नाःक्‍पाहाॽ पिरे़से़ॽओ॥ हे़क्‍क्‍याङ् के़जिगःक्‌वाहाॽ के़देॽबाहाॽ याम्‍मो याङ्‌ना मे़नाःक्‍ते़से़न्‍ने़ॽओ॥ 31 हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ मनाहाॽरे़ आक्‍खे के़म्‍मे़त्तिबा निङ्‌वाॽ के़इःत्तुम्, खिनिॽआङ् बा हे़क्‍के मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ 32 खिनिॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍पाहाॽरक् लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तुम्‍सिम्‍ने़ फाॽग्र खिनिॽ थे यम्‍बा याःम्‍बक् के़जोगुम्‍माङ्बे? खे़ङ्‌ग लायोबाहाॽरे़आङ् बा हे़क्‍के मे़जोगुॽरो॥ 33 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ नुःरिक् के़मे़प्‍पाहाॽरक् नुःरिक् के़मे़त्तुम्‍सिम्‍ने़ फाॽग्र थे यम्‍बा याःम्‍बक् के़जोगुम्‍माङ्बे! खे़ङ्‌ग लायोबाहाॽरे़आङ् बा हे़क्‍के मे़मे़त्तुसिॽरो॥ 34 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ याम्‍मो मे़नुःक्‍तुर फाॽआङ् मनाहाॽ थे़ॽला के़बिरुम्‍सिम्‍ने़ फाॽग्र थे यम्‍बा याःम्‍बक् के़जोगुम्‍माङ्बे! खे़ङ्‌ग लायोबाहाॽरे़आङ् बा हे़क्‍के मे़जोगुॽरो॥ 35 कर खिनिॽ निङ्‌मिहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ, खे़ङ्‌हाॽ नुःरिक् मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् मे़नुःक्‍तुर फाॽआङ् मे़न्‍इःत्ते थे़ॽला पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽ, हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ थुम्‍घोःन् यरिक् पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ पयम् यम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साः के़बोःक्‍खिॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽग ताप्‍फे़ःम्‍बा मनाहाॽ नु फोत्‍याबा मनाहाॽआङ् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसिॽरो॥ 36 खिनिॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् याप्‍मि लुङ्‌माॽ के़दुक्‍पा चोःक्, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽआङ् मनाहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥” 37 “मनाहाॽ पाःन् मे़धिक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़न्‍ने़ॽ, हे़क्‍केलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽआङ् पाःन् के़न्‍धिक्‍तिन्‍लो॥ मनाहाॽ चे़ॽया इङ्‌दो मे़मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़न्‍ने़ॽओ, हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽआङ् चे़ॽया इङ्‌दो के़मे़म्‍मे़त्तिन्‍लरो॥ मनाहाॽ ले़प्‍मि पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ, हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ले़प्‍मि के़बिरिॽरो॥ 38 मनाहाॽ पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽआङ् के़म्‍बिरिॽरो॥ नुःरिक् सिःक्‍ते़म्‍मे़ॽ नुःरिक् थे़क्‍ते़म्‍मे़ॽर नुःरिक् मुन्‍दे़म्‍मे़ॽर कुधिम् पोःङ्‌ङाङ् कुवे़त्‌वे़त्‌ मनाहाॽ सिःक्‍ते़म् पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽ, बा हे़क्‍केलॽरिक्‍के खिनिॽआङ् के़म्‍बिरिॽरो॥ खिनिॽ आक्‍खेलॽरिक् के़सिःक्‍तुम्‌ के़बिरुम्‍सिम्‌, बा हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽआङ् के़म्‍सिःक्‍ति के़म्‍बिरिॽरो॥” 39 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कन् खे़दाॽइन् खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “मिक्‍फःम्‍बाल्‍ले़ वेॽ मिक्‍फःम्‍बे़न् लाम्‍लोमा मे़सुक्‍तुन्‍लो, लाम्‍लोसुने़ फाॽग्र ने़प्‍माङ् लुम्‍बाःत्तो के़ङ्‌सि लाःत्‍छिॽरो॥ 40 हुॽसाम्‍बे़न् कुसिक्‍साम्‍बे़न्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा मे़ःन्‍लो॥ कर खुने़ॽ नुःरिक् हुॽसिङ् सुःत्‍छिङ्‌ङाङ् खुने़ॽ कुसिक्‍साम्‍बे़न्‌ कुइसिःक् पोःङ्‌लो॥ 41 आबाङे थक्‍को साःङ्‌वे़त् चाराम्‍बा मे़न्‍निःमनाबाल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् के़न्‍साॽरे़ कुधक्‍कोबा वाम्‍सिक्‍किन् के़निःसुबे? 42 खे़ने़ॽ आबाङे के़धक्‍को साःङ्‌वे़त् चाराम्‍बा के़न्‍निःसुन्‍निल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् के़न्‍साॽइन् के़धक्‍कोबा वाम्‍सिक्‍किन् खे़क्‍खुङ् पिने़ लॽरिक् मे़प्‍मा के़सुक्‍तुबे? कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पाए, के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगि आबाङे के़धक्‍कोबा साःङ्‌वे़त्तिन् नाःत्ते़देःसे़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ्‌लक् के़न्‍साॽरे़ कुधक्‍कोबा वाम्‍सिक्‍किन् उसुरु के़निःसुआङ् खे़ङ्‌मा के़सुक्‍तुॽरो॥” 43 आत्तिन् नुःबा सिङ्‌बुङ्‌ङोआङ्‌ ताप्‍फे़ःम्‍बा सिङ्‌सेॽ मे़धोःक्‍ने़न्‍लो, हे़क्‍केलॽरिक् आत्तिन् ताप्‍फे़ःम्‍बा सिङ्‌बुङ्‌ङोआङ्‌ नुःबा सिङ्‌सेॽ मे़धोःक्‍ने़न्‍लो॥ 44 खे़न् सिङ्‌बुङ्‌हाॽग सिङ्‌सेहाॽ ओमे़प्‍माआङ्‌साङ् कुसिङ् निःत्‍मे़दे़त्‍लो॥ आप्‍फाल्‍ले़आङ् तिङ्‌ग्रेःक् पोःक्‍लाओलाम् मनाहाॽरे़ पःत्‍छेॽइन् मे़न्‍दुबुन्‍लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् तिङ्‌वासेक् पोःक्‍लाओलाम् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽइन्‌ मे़न्‍छुप्‍सुन्‍लो॥ 45 नुःबा मनाःल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ सिगाङ् के़याक्‍पा नुःबा पाःन्‍नोलाम् नुःबा याःम्‍बक् चोगुॽरो॥ हे़क्‍केलॽरिक्‍के ताप्‍फे़ःम्‍बा मनाःल्‍ले़आङ् कुनिङ्‌वाॽ सिगाङ् के़याक्‍पा ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन्‍नोलाम् फे़न् याःम्‍बक् चोगुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽ सिगाङ् के़याक्‍पा पाःन्‍हाॽए मनाहाॽरे़ खुनिॽ मुरालाम् मे़बाःत्तु मे़लःत्तुॽरो॥ 46 “इङ्‌गाॽ पाःत्तुङ्‌बा पाःन् कुइसिःक् के़न्‍जोगुम्‍मिन्‍निल्‍ले़, थेआङ् इङ्‌गाॽ ‘आदाङ्‌बे, आदाङ्‌बे,’ याप्‍मि के़मे़त्तिॽबे? 47 इङ्‌गाॽ आबाःन् के़घे़म्‍बाआङ् कुइसिःक् के़जोःक्‍पा मनाःन् आक्‍तङ्‌बा चोःक् फाॽआङ् मे़त्‍निङ्‌लो– 48 खे़न् नुःबा पाङ्‌यक्‍को हिम् के़जोःक्‍पा मना कुइसिःक्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ हिम् चोःक्‍मा फाॽआङ् यो खाम् सिगाङ्‌बा यम्‍बा लुङ्‌ङिन् मे़न्‌याङ्‌ङे थारिक् तयु॥ हे़क्‍क्‍याङ् यम्‍बा लुङ्‌सम्‍दाङ् पाङ्‌यक् नेम्‍भो ने़स्‍सुआङ् लुङ्‌धाक् से़त्तुर हिम् चोगुॽ॥ हे़क्‍क्‍याङ् यम्‍बा वाहिप्‍मान् थ्‍ये़आङ् वाकुक्‍से़ ये़आङ् च्‍वाःत्तिल्‍ले़ खे़न् हिम्‍मिन् लक्‍तु, कर थेआङ् मे़बोःक्‍खे़न्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् हिम्‍मिल्‍ले़न् नुःरिक्‍काङ् पाङ्‌यक् युक्‍खुआङ् वये़रो॥ 49 हे़क्‍क्‍याङ् आबाःन् के़घे़म्‍बाआङ् पाःत्तुङ्‌बा पाःन् कुइसिःक् मे़न्‍जोःक्‍मनाबा मनाःन् आक्‍तङ्‌बा चोःक् फाॽआङ् मे़त्‍निङ्‌लो–खे़ल्‍ले़आङ् हिम् चोःक्‍मा फाॽआङ् पाङ्‌यक् तयु, कर नुःबा पाङ्‌यक् नेम्‍भो मे़न्‍ने़ए लुङ्‌धाक् से़त्तुआङ् हिम् चोगु॥ हे़क्‍क्‍याङ् यम्‍बा वाहिप्‍मान् थ्‍ये़, वाकुक्‍खु ये़आङ् च्‍वाःत्तिल्‍ले़ खे़न् हिम्‍मिन् लक्‍तु, हे़क्‍क्‍याङ् लुःन्‍दुदेःसुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् हिम्‍मिन् चोःन्‍दे़बेआङ् यम्‍बा मे़म्‍भै पोःक्‍खे़रो॥”

लुका 7

1 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ मनाहाॽ के़रे़क् सिवादिङ् खाहुन्‍हाॽ मे़त्तु सुरुसिआङ् खुने़ॽ कपर्नहुम पाङ्‌जुम्‍मो लाःसे़॥ 2 खे़प्‍मोबा रोमि थक्‍तुम्‍बाल्‍ले़ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽइरे़ खोःप्‍तुबा कुयोःक्‍पे़न् तुगे़आङ् सिःमालिङ्‌धोओ के़रे़आङ् ने़स्‍से़रो॥ 3 खे़न् थक्‍तुम्‍बाल्‍ले़ ये़सुःन् पाङ्‌जुम्‍मो त्‍ये़आङ् वाॽ के़लॽबा खे़प्‍सुआङ् हाराॽ फे़न्‍नाङ् कुयोःक्‍पे़न् वेःन्‍दुर फाॽआङ् यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ ये़सुरे़ कुलाःसे़ पाङ्‌घुसिरो॥ 4 खे़ङ्‌हाॽआङ् ये़सुरो मे़द्‌ये़आङ् अक्‍खे मे़मे़त्तुर पेलि मे़भाक्‍तु, “आदाङ्‌बे, खे़न् थक्‍तुम्‍बे़न् खे़ने़ॽलाम् कुभाॽ खोःमा लाॽरुरो, 5 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ आनिॽ यहुदि सुवाङ्‌हाॽ साॽरिक् लुङ्‌माॽ आदुक्‌॥ हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ लागि यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍धिक् आजोगे़ आबिरे़आङ् वाॽरो॥” 6 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् खे़ङ्‌हाॽनु थासिङ्॥ खे़ङ्‌हाॽ खे़न् थक्‍तुम्‍बाल्‍ले़ कुहिम्‍मो के़प्‍मानुःल्‍ले़ तगि खे़न् थक्‍तुम्‍बाल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुआङ् कुन्‍जुम्‍हाॽ पाङ्‌घुसि, “आदाङ्‌बे, तुक्‍खे मे़जे़न्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽ आहिम्‍मो लाङ्‌दाःक्‍मा मे़लाॽआन्‍लो॥ 7 हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌गाॽ आबाङेआङ् खे़ने़ॽओ ताःमा मे़लाॽआन्‍लो॥ खे़ने़ॽ पाःन् सुत्‍लाधिक्‍लक् के़बाःत्तुसाङ् आयोःक्‍पे़न् वेःत्‍लो॥ 8 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽआङ् आधुङ्‌धोबा सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ युक्‍को के़वाॽबा मनाआरो, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽआङ् आयुक्‍को थक्‍सुबाहाॽ मे़वाॽरो॥ इङ्‌गाॽ थक्‍सुबाधिक्‍किन्‌ ‘पेगे़ॽ’ मे़त्तुङ्‌ङिल्‍ले़ पेःक्, हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ थक्‍सुबान् ‘फे़रे़ॽ’ मे़त्तुङ्‌ङिल्‍ले़ फे़न्॥ हे़क्‍केलॽरिक्‍के आयोःक्‍पे़न् ‘कन् चोगे़ॽ’ मे़त्तुङ्‌ङिल्‍ले़ चोगुॽरो॥” 9 ये़सुरे़ कन् खे़प्‍सुआङ् साॽरिक् कुनिङ्‌वाॽ मये़आङ् खिरि हिसिङ्‌ङाङ् खुने़ॽ के़दिम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “अक्‍तङ्‌बा यम्‍बा नसाःन् के़गप्‍पा मनाःङ्‌ग इस्राइलओआङ् इङ्‌गाॽ मे़ङ्‌घोए वाॽआरो! 10 हे़क्‍क्‍याङ् थक्‍तुम्‍बाल्‍ले़ पाङ्‌घुसिबा मनाहाॽ मे़नुःक्‍खे़आङ् हिम्‍मो मे़गे़रे़ल्‍ले़ खे़न् योःक्‍पे़न् वेःत्ते़आङ् युङे़बा मे़दुमुरो॥” 11 हे़क्‍क्‍याङ् कुभा ये़न् एगाङ् ये़सुःन् नाइन् पाङ्‌जुम्‍मो पे॥ खुने़ॽनुए कुहुॽसाम्‍बाहाॽ नु यरिक् मनाहाॽआङ् मे़बेरो॥ 12 खुने़ॽ पाङ्‌जुम्‍मोबा यम्‍बा ताःक्‍हन्‍नो के़रे़ल्‍ले़ मेमेदुमाधिक्‍ले़ लत्‍छारक् के़वाॽबा कुस्‍साः ये़म्‍बित्‍छाॽइन् स्‍ये़आङ् कुजेधाःप्‍पिन् पाङ्‌जुम्‍मोबा मनाहाॽरे़ मे़भे़त्तुर मे़बत्‍छे़बा तुमु॥ खे़न् मेमेदुमान्‍नु यरिक् मनाहाॽ मे़वये़रो॥ 13 ये़सुरे़ खे़न् मेमेदुमान् ओमे़त्तुल्‍ले़ कुलुङ्‌माॽ सियोःन्‌ योःन्‍दे़आङ् खे़ने़ॽ मे़हाबे़न्‍ने़ॽओ मे़त्तुर आःन्‍छिङ्‌मा पिरुरो॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् पेआङ् चेधाःप्‍पिन् सुःसुल्‍ले़ खे़न् चेधाःप् के़बङ्‌बाहाॽ मे़ये़म्‍सिङ्॥ ये़सुरे़ मे़त्तु, “लाजे, पोगे़ॽओ॥” 15 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् के़सिःबा थाङ्‌बे़न्‍निन्‍नाङ् पोगे़आङ् पाःप्‍मा हेःक्‍ते़॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् कुम्‍मा हुक्‍सुप्‍तुरो॥ 16 हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽ के़रे़क् मे़गिसे़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा मे़भोःसुर अक्‍खे मे़बाःत्तु, “आनिॽ लुम्‍मोआङ् यम्‍बा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पे़न्‌ वाॽरो॥” हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍मो खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़बाःत्तु, “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुमनाहाॽ कुभाॽ पिसे़ नु कम्‍ब्राङ् मे़त्‍छे़ ये़रो॥ 17 हे़क्‍क्‍याङ् कन् हिन्‍दोःक्‍किन् के़रे़क् पिसाङ् यहुदिया नु खे़न् खिरिबा थुम्‍मो से़ःरे़रो॥” 18 बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़आङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरोलाम् कन् पाःन्‍निन् खे़प्‍सु॥ 19 हे़क्‍क्‍याङ् ने़प्‍फु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ उःत्तुसिआङ् दाङ्‌बाल्‍लो कन् इङ्‌घङ्‌ङिन् हाङुदेःसु–“आल्‍ल के़दाःबा ख्रिस्‍ते़न्‌ बा खे़ने़ॽएबि? इ आनिगे़ वेॽस्‍मान् हाङ्‌घुम्‍बे़बाबि?” 20 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् इङ्‌साबाहाॽआङ् ये़सुरो पेसे़त्‍छिआङ् मे़त्ते़छु, “बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुआङ् याप्‍मि पाङ्‌घे़त्‍छिगे़आङ् वाॽसिगे़रो, ‘आल्‍ल के़दाःबा ख्रिस्‍ते़न्‌ बा खे़ने़ॽएबि, इ आनिगे़ वेॽस्‍मान् हाङ्‌घुम्‍बे़बाबि?’ ” 21 हे़क्‍क्‍याङ् हाबा खे़न् ये़म्‍मो ये़सुरे़ के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ नु फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ तरुसिबाहाॽ नुसुसि हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् मिक्‍फःम्‍बाहाॽआङ् खानिःमा के़सुक्‍पा चोगुसिरो॥ 22 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ युहुन्‍नालाम् के़दाःबाहाॽ मे़त्तुसि, “पेसे़त्‍छे़ॽआङ् कन् के़निःसे़त्‍छु, के़घे़प्‍से़त्‍छुबा पाःन्‍निन् युहुन्‍नाःन् मे़त्ते़छे़ॽ–अक्‍खेलॽरिक् मिक्‍फःम्‍बाहाॽरे़ निःमा मे़सुक्‍तुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् लाङ्‌सक्‍पाहाॽ लाङ्‌मे़घेःक्, लोगेॽरे़ तरुसिबाहाॽ मे़वेःत्‌, हे़क्‍क्‍याङ् नाधे़क्‍क्रे़ङ्‌हाॽरे़ मे़घे़प्‍सु, के़सिःबाहाॽ याम्‍मो मे़हिङ्, हे़क्‍क्‍याङ् याङ्‌गे़साॽबाहाॽरे़ सुनाइङ्‌ङिन् मे़घे़प्‍सुॽरो॥ 23 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽनु कुनिङ्‌वाॽ मे़न्‍दुक्‍मनाबाआङ् याप्‍मि चप्‍चि मे़न्‍जोःक्‍मनाबान् मुॽइसाबारो॥” 24 हे़क्‍क्‍याङ् युहुन्‍नारे़ कुइङ्‌साबाहाॽ पेसे़त्‍छिआङ् ये़सुरे़ खे़न् मनाहाॽ युहुन्‍नारे़ कुमे़न्‍नो मे़त्तुसि, “खिनिॽ एःक्‍सादे़न्‍नो थे़मा ओमे़त्‍छे़ के़बेगिबा? सुरित्‍माल्‍ले़ वाःन्‍दुबा थिङ्‌ने़ःत्ते़न्‍बि?” 25 नुःबा चाङ् तेःत् के़जाङ्‌बा मनाःन् ओमे़त्‍छे़ लाःक्‍कात् के़बेगिबि? हे़क्‍तङ्‌बाहाॽ नु हाङ्‌हाङ् लॽरिक् के़युङ्‌बाहाॽग हाङ्‌हिम्‍मोरक् मे़वाॽरो॥ 26 थे़मा ओमे़त्‍छे़ के़बिगिबा? माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पे़न्बि? से़क्‍खाःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्, माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पे़न्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा मनाःन् के़निःसुम्‍लो॥ 27 बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ कुमे़न्‍नो, साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्,“इङ्‌गाॽ आइङ्‌साबे़न् के़लागि लाम् यारिप् चोःक्‍से़खे़ने़ॽनुःल्‍ले़ तगि पाङ्‌घुङ्‌लो॥ 28 हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् मे़न्‍छाम् याप्‍मिलुम्‍मो बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःन्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा हाःत्ताङ् होःप्‍लो॥ हे़क्‍केसाङ् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो काक्‍नु चुक्‍पे़न् युहुन्‍नाःन्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा चोःक् फाॽआङ् मे़त्‍निङ्‌लो॥” 29 अक्‍खेलॽरिक् के़रे़क् मनाहाॽरे़ हे़क्‍क्‍याङ् एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽरे़आङ् ये़सुरे़ कुबाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलाम्‍मिन् नुःबा फाॽआङ् ते़न्‍दिङ् मे़जोगु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ युहुन्‍नालाम् बप्‍तिस्‍मा मे़जोःक्‍सिङ्‌ङाङ् मे़वये़रो॥ 30 कर फरिसिहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ लागि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌सेःक्‍किन् मे़नाॽरु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ युहुन्‍नालाम् बप्‍तिस्‍मा मे़न्‍जोःक्‍सिङ्‌ङिन्‍लो॥ 31 ये़सुरे़ याम्‍मो पाःत्तु, “आल्‍ल कन् ये़म्‍मोबा मनाहाॽ आक्‍तङ्‌बा मे़जोःक् फाॽआङ् थे़माःन्‍नु तङ्‌घुङ्‌सिङ्‌बाबे? 32 खे़ङ्‌हाॽग पाङ्‌जुम्‍मो के़वाॽबा हिन्‍जाॽबित्‍छा कुइसिःक् मे़जोःक्‍लो॥खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खेलॽरिक् मे़मे़त्‍छिङ्, ‘आनिगे़ मुॽफ्रामा हिप्‍मना, कर खिनिॽ के़न्‍लाःक्‍खिन्॥आनिगे़ मेरिङ् थक्‍मना, कर खिनिॽ के़न्‍हाबिन्॥’ 33 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःन् तःक्‍ने़त्तो युङे़र आममबान् मे़न्‍धुङ्‌ङे त्‍ये़, कर ‘खे़ल्‍ले़ फे़न्‍साम् कत्तुॽ’ के़मे़त्तुम्‍लो॥ 34 मे़न्‍छाम्‍साःन् चर थुङुर त्‍ये़, हे़क्‍क्‍याङ् ‘खे़न् तःक्‍थे़ःक्‍के़हाॽ, थिःमसाङ्‌हाॽ, एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽ नु लायोबाहाॽरे़ खुनिॽ तेःङ्‌बारो’ के़मे़त्तुम्‍लो॥ 35 निङ्‌वाॽफु सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽइन्‌ ते़न्‍दिङ् के़जोःक्‍पाआङ् के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पाहाॽरे़ खे़न् निस्‍से चोःक् फाॽआङ् ओसेःन्‍आम्‍धाक्‍लो॥” 36 फरिसिधिक्‍ले़ ये़सुःन् युःन्‍छिक् चाजासे़ उःत्तु, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुहिम्‍मो पेआङ् चाजासे़ युङ्‌सिङ्‌लो॥ 37 खे़न् पाङ्‌जुम्‍मो के़त्‍निमा याःम्‍बक् के़जोःक्‍मा मे़न्‍छुमाॽधिक् वये़॥ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ ये़सुःन् फरिसिःल्‍ले़ कुहिम्‍मो चाजासे़ त्‍ये़आङ् वाॽ के़लॽबा खे़प्‍सुआङ् खे़ल्‍ले़ इमे़ल्‍लुङ्‌बा पर्यामाधिक्‌ कुले़म् फुङ्‌नाम्‌ याङ्‌सिङे़आङ्‌ 38 ये़सुरे़ कुएगाङ् ले़प्‍माङ् त्‍ये़आङ्‌ हाबे़र ये़सुरे़ कुलाङ्‌ङो कुमिक्‌वाःल्‍ले़ वारक्‍खुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुधे़गेःक्‍इःल्‍ले़ तुगुआङ् हेःसुर कुलाङ्‌ङिन् चुप् मे़त्तुआङ् खे़न् फुङ्‌नाम्‍मिन् हुःत्तुरो॥ 39 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् फरिसिःल्‍ले़ निःसुआङ् निङ्‌वाॽ इःत्‍छिङ्‌, “कन् मनाःन् से़क्‍खाए माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा वये़ल्‍ले़ग खुने़ॽ के़सुमा मे़न्‍छुमाॽइन् हाःप्‍पे फाॽआङ् कुसिङ्‌ निःत्तुबामे़न्‌, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् से़क्‍खाए लायो के़जोःक्‍माएरो॥” 40 ये़सुरे़ खे़न् फरिसिःन् मे़त्तु, “सिमोने, इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽनु लत्‍छा पाःन्‍धिक् पाःप्‍मा कत्तुङ्‌लो॥”सिमोनरे़आङ् नोगप् पिरु, “सिक्‍साम्‍बे, मे़त्ताङ्‌ङे़ॽओ॥” 41 ये़सुरे़ मे़त्तु, “थिक् ते़न्‍नो ने़प्‍फु मनाहाॽ वये़त्‍छि॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ सिङ्‌नाःत् याङ् के़गे़बाल्‍लोलाम् लत्‍छारे़ ङागिप् (५०) युप्‍पायाङ् नु वेॽस्‍माल्‍ले़ कुगिप् ङासि (५००) युप्‍पायाङ् तेॽरे़त्‍छुआङ् वये़त्‍छि॥ 42 कर खे़न् ने़प्‍माङ्‌ले़ हुङ्‌मा मे़न्‍छुक्‍के वये़त्‍छि॥ खे़न् सिङ्‌नाःत् याङ् के़गे़बाल्‍ले़ ने़प्‍माङ्‌ले़ खुन्‍छिॽ सिङ्‌नाःत्तिन् ले़रु पिरुसि॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ आत्तिल्‍ले़ खे़न् सिङ्‌नाःत् याङ् ले़प्‍मि के़बिबान् यरिक् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुबिला?” 43 सिमोनरे़ नोगप् पिरु, “इङ्‌गाॽ आनिङ्‌वाॽओ खे़न् यरिक् सिङ्‌नाःत् ले़प्‍मि के़घोःबान्‍ने यरिक् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुबिलारो॥”ये़सुरे़ मे़त्तु, “खे़ने़ॽ से़क्‍खाए के़बाःत्तुरो॥” 44 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् ले़प्‍माङ् हिसिङ्‌ङाङ् सिमोन्‍निन् मे़त्तु, “सिमोने, इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽ के़हिम्‍मो त्‍याङ्‌ङिल्‍ले़ लाङ् वाहप्‍मा च्‍वाःत् के़म्‍बिराङ्‌ङिन्, कर कन् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ आलाङ्‌ङिन् कुमिक्‌वाःल्‍ले़ वाहप्‍तुआङ् कुधे़गेःक्‍इःल्‍ले़ तुगुआङ् वाॽरो॥ 45 खे़ने़ॽ इङ्‌गाॽ चुप् के़मे़त्ताङ्‌ल सेवा के़म्‍मे़त्ताङ्‌ङिन्, कर कन् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ इङ्‌गाॽ त्‍याङ्‌ङाङ्धोए आलाङ्‌ङो चुप् मे़त्तुर वाॽरो॥ 46 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ आधे़गेःक्‍पो निःङ्‌गे़ॽ के़न्‍हुःत्ताङ्‌ङिन्‌ के़म्‍बिराङ्‌ङिन्, कर कन् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ आलाङ्‌ङो फुङ्‌नाम्‍मिन् हुःत्ताङ् पिराङ्‌ङाङ् वाॽरो॥ 47 कन् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ साॽरिक् लुङ्‌माॽ तुक्‍ताङ्‌बाल्‍ले़ यरिक् लायोलाम् ले़प्‍मि खोःसुॽ के़लॽबा ओसेःन्‍आधाक्‍लो॥ खे़न् चुःत्‍छिक् लायोलाम् ले़प्‍मि के़घोःबाल्‍ले़ सुःल्‍लिक्‍लक् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसिॽ फाॽआङ् मे़त्‍ने़ॽरो” 48 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ के़लायोलाम् ले़प्‍मि के़घोःसुआङ् के़वाॽरो॥” 49 हे़क्‍केःल्‍ले़ खुने़ॽनु चा के़जाबार के़युङ्‌बा वेॽ मनाहाॽ लायोलाम् ले़प्‍मि के़बिबा कन् याप्‍मिःन् हाःप्‍पे फाॽआङ् मे़मे़त्‍छिङ्‌लो॥ 50 कर ये़सुरे़ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ के़नसाःन्‍निल्‍ले़ ताङ्‌गे़से़ःप्‍ते़आङ् के़वाॽरो॥ नुःरिक्‍काङ् पेगे़ॽओ॥”

लुका 8

1 खे़न् एगाङ् ये़सुःन् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ सुनाइङ् से़ःसुर ये़क्‌यक् नु पाङ्‌भेॽहाॽओ लाम्‍दिःक् चोगे़॥ खुने़ॽनु थिक्-ने़त् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़वये़, 2 हे़क्‍क्‍याङ् फे़न्‍साम्‍हाॽ नु तुक्‍मा यॽमालाम् वेःन्‍दुसिमा कुभा मे़न्‍छुमाहाॽआङ् मे़वये़॥ खे़ङ्‌हाॽओ ये़सुरे़ मग्‍दलिनि मे़प्‍मनामा मरियमओलाम् नुसि फे़न्‍साम्‍हाॽ लःत्तुसिआङ् वये़॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् हे़रोदरे़ कुघारात् के़युङ्‌बा चुजासरे़ कुमेःत् योआन्‍ना, सुजना, नु यरिक् मे़न्‍छुमाहाॽरे़ खुनिॽ याङ्‌साकुन्‍धेःल्‍ले़ ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ कुभाॽ मे़बिरुसिरो॥ 4 थिक् ये़न् यरिक् ये़क्‌यक्‍कोलाम् यरिक् मनाहाॽ ये़सुओ मे़द्‌ये़॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ कन् खे़दाॽइन् मे़त्तुसि– 5 “लत्‍छा याःन्‍के़मःबाधिक् याॽरिःम्‍बा ले़प्‍से़ पेरो॥ खे़ल्‍ले़ याॽरिःम्‍बे़न् ले़प्‍तुल्‍ले़ कुभा याॽरिःम्‍बे़न् लाम्‍मो मक्‍थ्‍ये़आङ् मनाहाॽरे़ मे़दोॽरु, हे़क्‍क्‍याङ् पुहाॽ मे़द्‌ये़आङ् मे़घप्‍सु मे़जरो॥ 6 हे़क्‍क्‍याङ् कुभा याॽरिःम्‍बे़न् लुङ्‌घाराक्‍को चुक्‍ते़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् लिङ्‌माग लिङे़, कर नाम्‍मिल्‍ले़ हेरे़बे, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़से़ःम्‍बा खाम् मे़ने़स्‍से़न्‍लो॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् कुभा याॽरिःम्‍बे़न् तिङ्‌ग्रेःक् के़लिङ्‌बा खाम्‍मो चुक्‍ते़, तिङ्‌ग्रेःक्‍किन् नु याॽरिःम्‍बान् सोसोरिक् लिङे़, कर तिङ्‌ग्रेःक्‍हाॽरे़ खे़न् सुःप्‍तु से़रुरो॥ 8 हे़क्‍क्‍याङ् कुभा याॽरिःम्‍बे़न् नुःबा खाम्‍मो चुक्‍ते़आङ् लिङे़, हे़क्‍क्‍याङ् कुजाॽइ कुजाॽ थोःक्‍ते़॥ खे़न् याॽरिःम्‍बाल्‍ले़ किप्‍थिक् ले़ङ्‌ङाङ्धो कुजाॽ थोःक्‍ते़रो॥” ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खे़म्‍मा ने़क्‍खोॽ के़गप्‍पाहाॽरे़ कन् पाःन्‍निन् नुःरिक् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽआङ् कुसिङ्‌ निःत्ते़म्‍मे़ॽओ!” 9 कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ ये़सुःन् सेःन्‍मे़दोसु, “कन् खे़दाॽइल्‍ले़ कुबेःन् थे़माबे?” 10 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़न्‌ सिगाङ्‌बा पाःन्‍हाॽ खिनिॽरक् कुसिङ्‌ निःप्‍मा के़घोःसुम्‍माङ् के़वयिॽरो, कर वेॽ मनाहाॽनु इङ्‌गाॽ खे़दाॽओरक् पाःत्तारो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़‘कङ्‌हाॽरे़ ओमे़मे़त्तुसाङ् मे़न्‍निःसुन्,मे़घे़प्‍सुसाङ् कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्‍लो॥’ 11 कन् खे़दाॽइल्‍ले़ कुबेःन् अक्‍तङ्‌बा चोःक्–याॽरिःम्‍बा फाॽइन् निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन्‍लो॥ 12 हे़क्‍क्‍याङ् लाम्‍मो मक्‍के़धाःबा याॽरिःम्‍बाहाॽ पाःन्‍जाक् के़घे़म्‍बा मनासिरो॥ माफे़न्‍साम्‍मिन् ताआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽओलाम् पाःन्‍जाक्‍किन् लःत्तु तेॽरु॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ नसाःन् चोःक्‍मा मे़ङ्‌घोःसुन्‍नाङ् से़न्‍लप् खोःमा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥ 13 हे़क्‍क्‍याङ् लुङ्‌घाराक्‍को मक्‍के़धाःबा याॽरिःम्‍बाहाॽग पाःन्‍जाक्‍किन् के़घे़म्‍बाआङ् के़सःप्‍पार के़दाःक्‍पासिरो, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ नसाःन् मे़जोगु मे़गत्तुबान्‌ तुक्‍खे लाक्‍खे ताःल्‍ले़ मे़ले़रु मे़देःसु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ पाःन्‍जाक्‍किन् खुनिॽ लुङ्‌माॽ सिगाङ् मे़ङ्‌गे़त्ते वये़रो॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् तिङ्‌ग्रेःक् के़लिङ्‌बा खाम्‍मो के़जुक्‍पा याॽरिःम्‍बाहाॽग पाःन्‍जाक् के़घे़म्‍बा मनाहाॽ कुइसिःक् मे़जोःक्, कर निङ्‌साम्, याङ्‌साकुन्‍धे नु कन् हिङ्‌मन्‍बा याम्‍दादाबा पाःन्‍निल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ सुःप्‍तुसिआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ कुजाॽ फम्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥ 15 कर नुःबा खाम्‍मो मक्‍के़धाःबा याॽरिःम्‍बाहाॽग नुःबा नु सेसे निङ्‌वाॽ के़गप्‍पा मनाहाॽ कुइसिःक् मे़जोःक्‌॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ पाःन्‍जाक्‍किन् मे़घे़प्‍सुर निङ्‌वाॽओ मे़युक्‍खु हे़क्‍क्‍याङ् नासि मे़धःत्तुआङ् कुजाॽ मे़भत्‍छुरो॥” 16 “हाःत्‍ले़आङ् सेमिःन् हाःन्‍दुआङ् खप्‍प्‍या सिगाङ् मे़युक्‍खुन् हे़क्‍क्‍याङ् ने़त्‍ना सिगाङ्‌ङाङ् मे़युक्‍खुन्, कर के़दाःबाहाॽरे़ मे़निःसुर फाॽआङ् थो चन्‍जम्‍बा ते़न्‍नो युक्‍खुॽ॥ 17 आल्‍ल मे़न्‍धाःप्‍मनाबा काक्‌ चिगःक्‌वाहाॽ ओःत्तिओ निमे़धाःप् हे़क्‍क्‍याङ् सिबिॽबा पाःन्‍हाॽ के़रे़क् कुसिङ् निःत्ते़त्‍लो॥ 18 हे़क्‍केःल्‍ले़ के़घे़प्‍सुम्‍बा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽओ नुःरिक्‍काङ् युक्‍खे़म्‍मे़ॽओ॥ इङ्‌गाॽ आनिसाम्‍मिन् ते़न्‍दिङ् के़जोःक्‍पाहाॽरे़ग आल्‍लसाङ् यरिक् कुसिङ्‌ निःप्‍मान्‌ मे़घोःसुरो, कर आनिसाम्‍मिन् मे़ङ्‌घे़म्‍मनाबाहाॽरे़ कत्तुम्‍बे़ फाॽआङ् मे़इःत्तुबान्‍नाङ्‌ मे़नाप्‍तुसिरो॥” 19 आल्‍ल ये़सुरे़ कुम्‍मा नु कुन्‍साॽसि कुदुम्‍से़ मे़द्‌ये़आङ् मे़वये़, कर यरिक् मनाहाॽरे़ मे़जोगुल्‍ले़ कुबेसाङ् पेःक्‍मा मे़न्‍छुक्‍ते़न्‍लो॥ 20 हे़क्‍केःल्‍ले़ लत्‍छा मनाधिक्‍ले़ के़म्‍मा नु के़न्‍साॽसि के़दुम्‍से़ मे़द्‌ये़आङ् लाःक्‍कात् के़म्‍हाङ्‌ल मे़ये़प्‍लो लॽरिक् ये़सुःन् मे़त्तु॥ 21 कर ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक् के़घे़म्‍बाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् कुइसिःक् के़जोःक्‍पाहाॽ के़रे़क् इङ्‌गाॽ आम्‍मा नु आन्‍साॽसिरो॥” 22 थिक्‌ये़न् ये़सुःन् कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु खःङ्‌बेओ लाःसे़आङ् वरक्‍किल्‍ले़ नाहाङ्‌दाङ् पिगि मे़त्तुसि, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़धासिङ्‌लो॥ 23 खे़ङ्‌हाॽ मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ ये़सुःन् इप्‍से़॥ हक्‍चघत् वरक्‍को यम्‍बा सुरित्‌ केजङ् हुःमा हेःक्‍ते़आङ् वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिन् खःङ्‌बेओ लाःसे़आङ् खा खःङ्‌बेन्‍ने़ तिम्‍से़आङ् के़साक्‍पो मे़ध्‍ये़रो॥ 24 कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़बेआङ् ये़सुःन् मे़भोःक्‍खुर अक्‍खे मे़मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, आदाङ्‌बे, आनिगे़ग हुम्‍मा सिःमा इःत्तिगे़रो॥”हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् पोगे़आङ् खे़न् सुरित्‌ केजङ्‌ङिन् नु वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिन्‌ फे़ःक्‍तु॥ हे़क्‍क्‍याङ् सुरित्‌ केजङ्‌ङिन् हुःमा चक्‍थासु हे़क्‍क्‍याङ् वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिन्‍नाङ् चिजि ये़म्‌ये़म् लॽरे़रो॥ 25 हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ नसाःन्‍निन् आत्तो वाॽबे?” हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़गिसे़र खुनिॽ यङ्‌मा के़रे़आङ् निङ्‌वाॽ मये़र अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “मे़ःन् कङ्‌ग आक्‍तङ्‌बा मनाने़बे? खुने़ॽ इङ्‌जाःङ् पिरुसिल्‍ले़ सुरित्‌ केजङ्‌ङिन् नु वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिल्‍ले़आङ् खे़प्‍सुङ्‌ग!” 26 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ गालिल वरक्‍किल्‍ले़ नाहाङ्‌दाङ्‌बा गेरासेनस लाजेॽओ मे़गे़रे़॥ 27 खे़ङ्‌हाॽ खे़प्‍मो मे़गे़रे़आङ् ये़सुःन् खःङ्‌बेओलाम् लाःक्‍कात् लःन्‍दे़नुमे़ःन्‍ने पाङ्‌जुम्‍लाम् के़भे़म्‍बा फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुबा मनाधिक् खे़प्‍मो तुमु॥ खे़न् मनाःन् यरिक् ये़म्‍माङ्धो हिम्‍मो मे़न्‌वाॽए तेःत्फुङ्‌ङाङ् मे़न्‍जाङ्‌ङे इप्‍पुङ्‌दे़न्हाॽओरक् वये़गत्ते़रो॥ 28 खे़ल्‍ले़ ये़सुःन् निःसुआङ् ये़सुरे़ कुलाङ्‌जक्‍को पिर्धाप् थाम्‍सिङ्‌ल यम्‍बा इक्‍लाओ अःक्‍ते़र अक्‍खे मे़त्तु, “के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ पयम् यम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साः ये़सुए, खे़ने़ॽ इङ्‌गाॽनु थे के़गोःत्तुबाबे? इङ्‌गाॽ तुक्‍खे मे़जाःत्ताङ्‌ङिन्‍ने़ॽ फाॽआङ् पेलि फाक्‍ने़ॽरो॥” 29 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़न् फे़न्‍साम्‍मिन् खे़न् मनाओलाम् आन्‍दे़ःन्‍छा लाःक्‍कात् लःन्‍दे़ॽ फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिरुआङ् वये़॥ खे़न् मनाःन् यरिक्‍ले़ङ् खे़न् फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ तुक्‍खे चाःत्तुआङ् वये़॥ मनाहाॽरे़ यरिक्‍ले़ङ् कुहुक् कुलाङ्‌ङो इमे़घेःक्‍खुआङ् के़बप्‍पा फे़न्‍जेॽ थक्‍क्रङ्‌हाॽ फुॽरुआङ् फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ एःक्‍सादे़न्‍नो साक्‍के़ल्‍ले़क् मे़देॽरुआङ् वये़रो॥ 30 ये़सुरे़ खे़न् सेःन्‍दोसु, “के़मिङ् थे़माबे?”खे़ल्‍ले़ आमिङ् तुरारो लॽरिक् नोगप् पिरु॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ यरिक् फे़न्‍साम्‍हाॽ खे़न् मनाओ मे़लाःसे़आङ् मे़वये़रो॥ 31 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् आनिगे़ कुद्रोःम् मे़ःन्‍नेबा लुम्‍बाःत्तो याप्‍मि आम्‍बाङ्‌घे़न्‍ने़ॽ फाॽआङ् पेलि मे़भाक्‍तु॥ 32 आल्‍ल खे़न् कोःक्‍माओ यरिक् फाक्‍हाॽ चामे़रामे़र मे़ये़बे़॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ आनिगे़ खे़न् फाक्‍हाॽओ लाःप्‍मा आबाङ्‌घे़ॽ लॽरिक् ये़सुःन् पेलि मे़भाक्‍तु॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़आङ् लाःप्‍मा पाङ्‌घुसिआङ् 33 खे़न् मनाओलाम् मे़लःन्‍दे़ मे़बेआङ् खे़ङ्‌हाॽ फाक्‍हाॽओ मे़लाःसे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् फाक्‍हाॽ सङ्‌माङ्‌ङे सङ्‌माङ् मे़लोःक्‍ते़र याक्‍पे़ओनु मक्‍मे़ध्‍ये़आङ् वरक्‍को मे़हुमे़ मे़स्‍ये़रो॥ 34 हे़क्‍क्‍याङ् फाक् के़गम्‍बाहाॽरे़ कन् पोःक्‍खे़बा पाःन्‍निन् मे़निःसुआङ् खिमो मे़लोःक्‍ते़र मे़बेआङ् पाङ्‌जुम्‍मो नु खे़न् खिरिबा पाङ्‌भेॽहाॽओ कन् इङ्‌घङ्‌ङिन् मे़से़ःसुरो॥ 35 हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽ थे़मानि पोःक्‍खे़बे फाॽआङ् ओमे़त्‍छे़ खे़प्‍मो मे़द्‌ये़॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ तरुबा मनाःन् नुरे़आङ् तेःत् चाक्‍सिङ्‌ङाङ् कुनिङ्‌वाॽ सेःरे़आङ् ये़सुरे़ कुलाङ्‌जक्‍पो युङे़बा मे़निःसुआङ् खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क् मे़गिसे़॥ 36 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् हिन्‍दोःक् के़निःबाहाॽरे़ खे़प्‍मो के़दाःबा मनाहाॽ आक्‍खेलॽरिक् तगि फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुबा कन् मनाःन् वेःत्ते़बे फाॽआङ् मे़जे़क्‍तुसि॥ 37 हे़क्‍केःल्‍ले़ गेरासेनस लाजेॽओबा मनाहाॽरे़ ये़सुःन् कप्‍मोलाम् पेगे़ॽओ फाॽआङ् पेलि मे़भाक्‍तु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ साॽरिक् मे़गिसे़आङ् मे़वये़॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुःन् पेःक्‍मा फाॽआङ् खःङ्‌बेओ लाःसे़रो॥ 38 फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ मे़ले़रुबा खे़न् मनाःन् खे़ॽयो त्‍ये़आङ् ये़सुःन् आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽआङ् खे़ने़ॽनुए तेॽराङ्‌ङे़ॽओ फाॽआङ् पेलि फाक्‍तु, कर ये़सुरे़ अक्‍खे मे़त्तुर नुःक्‍तुदेःसु, 39 “खे़ने़ॽ के़हिम्‍मो पेगे़ॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़लागि चोगु के़बिरे़बा पाःन्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ इङ्‌घङ् से़ःसे़ॽओ॥” हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाःन् पेआङ् ये़सुरे़ खुने़ॽ कुलागि चोगुबा काक् पाःन्‍निन् काक् पाङ्‌जुम्‍मो से़ःसुरो॥ 40 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् याम्‍मो वरक्‍किल्‍ले़ नाहाङ्‌दाङ् के़रे़ल्‍ले़ खे़प्‍मो यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ लाङ्‌दाःक्‍मा मे़बिरु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ मे़हाङ्‌घुर मे़युङे़रो॥ 41 हे़क्‍क्‍याङ् याइरस मिङ् के़वाःप्‍पा मनाधिक् खे़प्‍मो त्‍ये़॥ खुने़ॽ पाङ्‌तिबा यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मोबा सुहाङ्‌युक्‍पा वये़॥ खे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ कुलाङ्‌जक्‍को हबत्‌ फन्‍छिङ्‌ल आहिम्‍मो फे़रे़ॽओ फाॽआङ् पेलि फाक्‍तु, 42 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ तङ्‌बे थिक्-ने़त् (१२) के़गे़प्‍मा थिक्‍लक् कुस्‍साः मे़न्‍छुमाॽइन् सिःमा लिङ्‌धोओ के़रे़आङ् ने़स्‍से़॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् खे़न्‍नुए थासिङ्॥ हे़क्‍क्‍याङ् पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ चिबुःत् मे़बुःत्तुरो॥ 43 खे़प्‍मो तङ्‌बे थिक्-ने़त्ताङ्‌धो (१२) आत्तिल्‍ले़आङ् वेःम्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुम्‍मा माक्‍खिॽ वयुःमाल्‍ले़ तरुमा मे़न्‍छुमाॽधिक् वये़रो॥ 44 खे़न् ये़सुरे़ कुएगाङ् त्‍ये़आङ् कुदेःत्तिल्‍ले़ कुयाःन्‌ सुःसुनुमे़ःन्‍ने माक्‍खिॽ वयुःमान् चिबे़रो॥ 45 ये़सुरे़ सेःन्‍दोसुसि, “इङ्‌गाॽ हाःत्‍ले़ सुःसाङ्‌बे?”हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क्‍ले़ इङ्‌गाॽ मे़ःन् लॽरिक् मे़बाःत्तुआङ् पत्रुसरे़ मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, अक्‍खेलॽरिक् के़रे़क् पिसाङ्‌लाम् मनाहाॽरे़ चिभिःत् के़म्‍भिःत्ते़आङ् के़म्‍एःप्‍ल मे़बत्‍लो॥” 46 कर ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “इङ्‌गाॽ हाःत्‍ले़इग सुःसाङ्लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आधक्‍कोनु मुक्‍साम् लःन्‍दे़बा निङ्‌वाॽ खोःसुङ्‌लो॥” 47 खे़न् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़आङ् इङ्‌गाॽ चिङ्‌सिङ्‌मा मे़सुक्‍कान् के़लॽबा निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् कुगिःमाल्‍ले़ यक्‍खे़र ये़सुरे़ कुलाङ्‌जक्‍को हबत्‌ फन्‍छिङ्‌लो॥ खे़ल्‍ले़ के़रे़क् मनाहाॽरे़ खुनिॽ तगिए खुने़ॽ सुःसुल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक्‌ खिमो वेःत्ते़बा पाःन्‍निन् ये़सुःन् चे़क्‍तुरो॥ 48 ये़सुरे़ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् मे़त्तु, “मामुए, खे़ने़ॽ नसाःन् के़जोगुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ के़वेःत्ते़आङ् के़वाॽरो॥ आल्‍ल नुःरिक्‍काङ् पेगे़ॽओ॥” 49 अक्‍खेलॽरिक् पारे़र पत्‍छे़ल्‍ले़ खे़न् लाम्‍लोःबा याइरसरे़ कुहिम्‍मोलाम् मनाधिक् त्‍ये़आङ् मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, के़स्‍साःङ्‌ग स्‍ये़रो, आल्‍ल सिक्‍साम्‍बे़न् तुक्‍खे चाःत्तुम् मे़ःन्‍लो॥” 50 कर ये़सुरे़ खे़न् खे़प्‍सुआङ् याइरसे़न् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ मे़गिसे़न्‍ने़ॽओ, नसाःन्‍लक् चोगे़ॽ॥ खुने़ॽ वेःत्‍लो॥” 51 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् याइरसरे़ कुहिम्‍मो के़रे़आङ् पत्रुस, याकुब नु युहुन्‍नाःन् हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् चुक्‍माल्‍ले़ कुम्‍बा कुम्‍मासिनुःल्‍ले़ वेॽ आत्तिन्‍नाङ् खे़न् चुक्‍मे़न् ने़स्‍से़बा ते़न्‍नो पेःक्‍मा मे़बाङ्‌घुन्‍सिन्॥ 52 खे़प्‍मो मनाहाॽ मे़हाबे़र, मेरिङ् थक्‍नु मे़युङे़॥ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ मे़हाबे़म्‍मिन्‍ने़ॽ, खुने़ॽ मे़न्‍छिॽए वाॽ, इप्‍से़आङ्‌लक् ने़रो॥” 53 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् मे़एःत्तु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् चुक्‍मे़न् स्‍ये़बा मे़निःसुआङ् मे़वये़॥ 54 ये़सुरे़ खे़न् चुक्‍मे़न् कुहुक्‍को ते़म्‍सुआङ् “मामुए, पोगे़ॽओ” मे़त्तु॥ 55 खिमो साःङ्‌गुगे़न् कुसक्‍मा नुःक्‍खे़ त्‍ये़आङ् मुत्‍थ्रिक् पोगे़आङ् युङ्‌सिङ्॥ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ “खे़न् थे़माइ चामा पिरे़म्‍मे़ॽ” मे़त्तुसि॥ 56 कुम्‍बा कुम्‍मासिरे़ खुन्‍छिॽ निङ्‌वाॽ मये़, कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ कन् पाःन्‍निन् हाःत्ताङ् मे़मे़त्ते़म्‍मिन्‍ने़ॽ फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिरुसिरो॥

लुका 9

1 आल्‍ल ये़सुरे़ थिक् ने़त् (१२) कुहुॽसाम्‍बाहाॽ कुबेसाङ् उःत्तुसिआङ् के़रे़क् फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःप्‍मा लःप्‍मा नु के़दुक्‍पाहाॽ वेःम्‍मा मुक्‍साम् नु युक् पिरुसिआङ् 2 खे़ङ्‌हाॽ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओबा सुनाइङ् से़ःसे़ नु के़दुक्‍पाहाॽ वेःन्‍छे़ पाङ्‌घुदेःसुसिरो॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, “खिनिॽ लाम्‍दिःक्‍को के़बेगिल्‍ले़ तक्‍काःत्, सुःक्‌वा, चामा चा, याङ्, हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ ले़क्‍सिङ्‌मा चाङ् थेआङ् मे़याङ्‌ङासिम्‍मे़न्‍ने़ॽओ॥ 4 खिनिॽ आत्तिन् हिम्‍मो लाङ्‌दाःक्‍मा के़म्‍बिरिॽ, खे़न् पाङ्‌जुम्‍मिन् मे़ल्‍ले़त्ते थारिक् खे़न् हिम्‍मोए याःक्‍ते़म्‍मे़ॽ, 5 कर मनाहाॽरे़ खिनिॽ लाङ्‌दाःक्‍मा के़मे़म्‍बिरिन्‍ने़ फाॽग्र खे़न् पाङ्‌जुम्‍मिन् के़ले़रुम्‍मिल्‍ले़ खिनिॽ लाङ्‌ङो के़घिप्‍पा खाम् हिःक्‍किन् थाप्‍से़म् थ्‍ये़म्‍मे़ॽ॥ कङ्‌ग खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ के़बोःङ्‌बा मिक्‍सेःन्‍लो॥” 6 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ पाङ्‌भेॽ पाङ्‌भेॽओ मे़बेआङ् सुनाइङ् मे़से़ःसुआङ् के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ मे़वेःन्‍दुसिरो॥ 7 आल्‍ल गालिल थुम्‍मोबा सुहाङ्‌गे़म्‍बा हे़रोद एन्‍तिपासरे़ कन् के़रे़क् पोःक्‍खे़बा पाःन्‍हाॽ खे़प्‍सुआङ् खुने़ॽ कुनिङ्‌वाॽ मये़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कुभारे़ “बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःन् याम्‍मो हिङे़आङ् वाॽरो” मे़बाःत्तु॥ 8 वेॽहाॽरे़ “माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा एलियाःन् याम्‍मो लःन्‍दे़आङ् वाॽ” मे़बाःत्तु, हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍लसाङ् वेॽ मनाहाॽरे़ “उन्‍छोःन्‍बा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाधिक्‌ याम्‍मो हिङे़आङ् वाॽ” मे़बाःत्तुरो॥ 9 हे़क्‍केःल्‍ले़ हे़रोदरे़ पाःत्तु, “बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःङ्‌ग कुनिःङ्‌मान्‌ खक् पाङ्‌घुङ्‌सिङ्‌ङाङ् वये़, कर आक्‍खेलॽरिक् याम्‍मो हिङे़बे? इङ्‌गाॽ कन् थेःन्‍ने़ खे़प्‍सुङ्‌बे?” हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽए ओमे़प्‍मा निङ्‌वाॽ चोगु॥ 10 हे़क्‍क्‍याङ् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ मे़नुःक्‍खे़ मे़द्‌ये़आङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़जोगुबा याःम्‍बक्‍हाॽ ये़सुःन् मे़जे़क्‍तु॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ बे़थसेदा पाङ्‌जुम् ले़प्‍माङ् स्‍वाःत्ताङ् तेॽरुसिआङ् पे, 11 कर यरिक् मनाहाॽरे़ खे़न् निङ्‌वाॽ मे़घोःसुआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ एगाङ् एगाङ् मे़धासिङ्॥ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क् लाङ्‌दाःक्‍मा पिरुसिआङ् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍बा पाःन्‍हाॽ चे़क्‍तुसि, हे़क्‍क्‍याङ् के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ वेःन्‍दुसि॥ 12 हे़क्‍क्‍याङ् नाम्‍ध्‍ये़र पत्‍छे़ल्‍ले़ थिक् ने़त् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् मे़मे़त्तु, “आदाङ्‌बा सिक्‍साम्‍बे, कन् मनाहाॽ पाङ्‌घे़देःसे़से़ॽओ॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् खिरिबा पाङ्‌जुम्‍मो मे़बेःक्‍काङ् चामा थुङ्‌मा नु याङ्‌धोःक्‍मारे़न्‌ तङ्‌गाम् मे़जोगुररो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिॽग एःक्‍सादे़न्‍नो आवाॽरो॥” 13 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽए कङ्‌हाॽ कुजा पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ”कर खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़बाःत्तु, “आनिगे़ग ङासि खरे़ःङ् नु ने़त्‍छि ङारक् कत्तुम्‍बे़रो॥ वेॽ थेआङ् होःप्॥ वेॽ खरे़ःङ् मे़न्‍इङ्‌ङे कन् मनाहाॽ आक्‍खेलॽरिक् योमासिबे?” 14 (खे़प्‍मो हे़न्‍छिङ् ङासि (५०००) यारिक् ये़म्‍बित्‍छाॽहाॽ मे़वये़रो॥)ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “खे़ङ्‌हाॽ ङागिप्‌रे़न्‌ (५०) लुप्‍पो थे़ःक्‍पे़त्ताङ्‌ युङ्‌मा पाङ्‌घे़म्‍सिम्‍मे़ॽ॥” 15 हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ बा हे़क्‍केलॽरिक् के़रे़क् मनाहाॽ मे़युक्‍खुसि॥ 16 ये़सुरे़ ङासि खरे़ःङ्‌हाॽ नु ने़त्‍छि ङाहाॽ पक्‍खुआङ् थो साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् ले़प्‍माङ् ओमये़र निङ्‌वॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुआङ् खे़न् खरे़ःङ्‌हाॽ नु ङाहाॽ खे़ःक्‍खुआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ खे़न् मनाहाॽ मे़हाःत्तुसिर फाॽआङ् पिरुसि॥ 17 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खाघा मे़जआङ् मे़नन्‍छुबा कुजिहाॽ मे़सुप्‍सुल्‍ले़ थिक्-ने़त् (१२) नइमा योरे़रो॥ 18 थिक् ये़न् ये़सुःन् एःक्‍सादे़न्‍नो तुवा चोःक्‍नु वये़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ खे़प्‍मो मे़द्‌ये़॥ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “इङ्‌गाॽ हाःत्‍आबे फाॽआङ् मनाहाॽरे़ मे़बाःत्तुॽबे?” 19 हे़क्‍केःल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “कु