The New Testament of our Lord and Saviour Jesus Christ

Mateo 1

1 Quisocristo nanamën shaˈhuitaranquëmaˈ. Inasoˈ Yosë huiˈnin. Iraca quëra huarëˈ Yosë yonquirin ina aˈpaimacaso marëˈ. Copirno Tapicoˈ chachin Quisocristo shimashonën. Aprancontaˈ shimashonën chachin, iraca antico yaˈhuërinsoˈ. Yaˈipi shimashonënpita iraca yaˈhuëpisopita shaˈhuichinquëmaˈ, nitotocoˈ. 2 Iraca Apran huiˈnahuanpachina, Isaco itopi. Ina quëran Isacontaˈ huiˈnahuanpachina, Cacopo itopi. Cacoposoˈ naˈa huiˈninpita yaˈhuëtërin. Aˈnasoˈ Cota itopisoˈ. 3 Cotantaˈ huiˈnahuanpachina, Paraisë, Saro, inapita itopi. Tamara huaˈhuinpita inahuasoˈ. Ina quëran Parisë huiˈnahuanpachina, Isromo itopi. Inantaˈ huiˈnin yaˈhuëtantahuachina, Aramo itopi. 4 Aramontaˈ huiˈnahuantahuachina, Aminatapo itopi. Ina huiˈnin Nasono itopi. Nasonontaˈ huiˈnahuantahuachina, Sarëmon itopi. 5 Sarëmon yasaˈapachina, Nacapa manin. Huiˈnin yaˈhuëtohuachina, Pooso itopi. Poososoˈ Rota macaton, huiˈnahuanin. Opito itopi. Opitontaˈ huiˈnahuantahuachina, Isai itopi. 6 Isaintaˈ huiˈnahuantahuachina, Tapi itopi. Inasoˈ copirno yaˈconin. Ina quëran Oriasëcoˈ saˈin masahuaton, huiˈnahuanin. Saromon itopi. 7 Saromon huiˈnin Nopoamo itopi. Ina huiˈnin Apiasë itopi. Apiasëntaˈ huiˈnahuantahuachina, Asa itopi. 8 Asa huiˈnin Cosahuato itopi. Cosahuatontaˈ huiˈnahuantahuachin, Coramo itopi. Ina huiˈnin Osiasë itopi. 9 Osiasëntaˈ huiˈnahuantahuachina, Cotamo itopi. Ina huiˈnin Acaso itopi. Acasontaˈ huiˈnahuantahuachina, Isiquiasë itopi. 10 Ina huiˈnin Manasisë itopi. Inantaˈ huiˈnahuantahuachina, Amono itopi. Amono huiˈnin Cosiasë itopi. 11 Ina huiˈnin Iconiasë itopi. Iinpitantaˈ yaˈhuërin. Naporoˈ inimicoroˈsaˈ Papironia quëran huëcatonaˈ, canapi. Minsërahuatonaˈ, napopinchin yaˈhuëpiˈpaˈ quëpantapi asacatacaiso marëˈ. 12 Ina piquëran Iconiasë huiˈnahuanpachina, Saratiri itopi. Ina huiˈnin Soropapiri itopi. 13 Inantaˈ huiˈnahuantahuachina, Apioto itopi. Apioto huiˈnin Iriaquimo itopi. Ina huiˈnin Asoro itopi. 14 Asorontaˈ huiˈnahuantahuachina, Satoco itopi. Satoco huiˈnin Aquimo itopi. Ina huiˈnin Irioto itopi. 15 Iriotontaˈ huiˈnahuantahuachina, Iriasaro itopi. Iriasaro huiˈnin Matan itopi. Ina huiˈnin Cacopo itopi. 16 Cacopontaˈ huiˈnahuantahuachina, Cosi itopi. Cosi yasaˈapachina, Maria manin. Ina huaˈhuinsoˈ Quisoso. Cristo itopisoˈ. Cristo, Yosëri aˈpaimarinsoˈ, tapon naporin. 17 Nani Quisocristo shinpita shaˈhuitëranquëmaˈ. Apran quëran Tapi copirno yaˈconaquë huarëˈ shonca catapini shimashonënpita yaˈhuëtërin. Ina quëran Papironiaquë quëpaquë huarëˈ shonca catapini shimashonënpita ninshitantaranquëmaˈ. Ina quëran Quisocristo nasitaquë huarëˈ shonca catapini chachin nininënpita ninshitantaranquëma huachi. 18 Apira Quisocristo nasitërinsoˈ shaˈhuichinquëmaˈ, nitotocoˈ. Iraca nani Cosi nontërin Maria macacaso marëˈ. Nontopirinhuëˈ, coˈhuara mashatërasohuëˈ, Ispirito Santo nohuanton, inaora cayorin. 19 Cosi nitotahuaton, paˈyanin. Noya quëmapi niˈton, yonquiarin. “¿Maˈcha onpoˈiya? Maria nani huaˈhua maˈpatërin. Co macaˈhuasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Co piyapiˈsaˈ shaˈhuitarahuëˈ, Maria tapanpachin. Coisëichin shaˈhuitahuato, co masarahuëˈ,” taˈton, yonquirárin. 20 Huëˈësoˈ, Yosë anquëninëni yaˈnotimarin nontacaso marëˈ. —Tashita, Cosi. Carinquën nohuitëranquën. Quëmasoˈ Tapicoˈ shinquën. Piˈpian shaˈhuitaponquën oˈmarahuë. Maria noya maquëˈ. Co quëmapiri sëˈhuarinhuëˈ. Ispirito Santo nohuanton, inaora cayorin. Napoaton noya maquëˈ. 21 Huaicasoˈ nanihuachin, quëmapiaˈhuaya nasitapon. Nasitohuachin, Quisoso itëquëˈ. Quisoso, nichaˈësarinpoasoˈ, tapon naporin. Piyapinënpita oshanënaˈ inquitaton, nichaˈësarin niˈton, ina nininën acoquëˈ, itërin anquëniri. Itahuaton, panantarin huachi. 22 Iraca Yosë nohuanton, pënëntonaˈpi ninorin. Ninoton, Yosë quiricanënquë chachin ninshitërin. Aˈna tahuëri nanon inaora huaˈhuanapon. Co quëmapiri sëˈhuapirinhuëˈ, huaˈhuanapon. Quëmapiaˈhuaya huaihuachin, Imanino tosapi. Yosë chachin oˈmaton, yacaparinpoaˈ, tapon naporin, itërin. Iraca napopirinhuëˈ, ipora huarëˈ ina pochin nasitimarin. 24 Cosi capayatahuaton, Sinioro anquëninën natëton, Maria manin huachi. 25 Mapirinhuëˈ, co ichihuëˈërinhuëˈ. Huaˈhuin nasitërin piquëran huarëˈ ichihuëˈërin huachi. Quëmapiaˈhuaya nasitohuachina, Quisoso itopi.

Mateo 2

1 Quisososoˈ Pirinquë nasitërin. Cotia parti chachin nasitërin. Naporoˈ Irotisëri inaquë huaˈanëntërin. Ina quëran tayora nitotonaˈpiroˈsaˈ canquipi. Piˈi pipirin parti quëran canquipi. Canquihuachinara, Quirosarinquë paˈpi. Inaquë copirno yaˈhuërinsoˈ. Inatohuaˈ paatonaˈ, natantapi. 2 —¿Insëquëtaˈ nasha huaˈan nasitërin? Cotio copirno yaˈconacasoˈ nani nasitërin ipora. Yaˈhuarai parti yaˈhuasocoi, nasha tayora yaˈnorinsoˈ quënanai. Ina nicatoi, “Yosë aˈpaimarinsoˈ nasitërin huachi,” taˈtoi, huëˈnai ina chinotapoi, itëraˈpiapi. 3 Ina natanahuaton, copirno Irotisë paˈyanin. Quirosarinquë yaˈhuëpisopitantaˈ paˈyanpi. 4 Copirno paˈyanaton, Cotio maistroˈsaˈ, corto huaˈanoˈsaˈ, inapita amatërin. Amatahuaton, natanin. —¿Insëquëtaˈ Yosëri aˈpaimarinsoˈ nasitapon? Cristo itopisoˈ, itërin. 5 —Cotia parti chachin nasitapon. Pirinquë nasitapon, itopi. Iraca pënëntonaˈpi ninoton, Yosë quiricanënquë ninshitërin. 6 Cotia parti aˈna ninanoˈ yaˈhuërin. Pirin itopisoˈ. Co onpopinchin panca ninanoyahuëˈ niponahuëˈ, inaquë aˈna huaˈan nasitapon. Naˈa huaˈanoˈsaˈ Cotia parti yaˈhuëpirinahuëˈ, inasoˈ chini chiniquën nanantapon. Yaˈipi piyapinëhuëpita huaˈanëntapon. Cotioroˈsaˈ topisoˈ huaˈanëntapon, tënin Yosë, itërin ninshitaton, itopi. 7 Copirno natanahuaton, co aˈninquëchin yashaˈhuitërinhuëˈ. Poˈoana quëran tayora nitotonaˈpiroˈsaˈ amatërin. Huëˈpachinara, inaora quëparahuaton, nontërin. —¿Ma yoquiquëtaˈ nasha tayora yaˈnan yaˈnorinsoˈ? itërin. Shaˈhuitohuachinara, itantarin: 8 —Pirinˈpaˈ nasha huaˈan nasitërin ipora. Inatohuaˈ paatomaˈ, noyá yonicoˈ. Huaˈhuasha quënanpatamaˈ, huënantahuatamaˈ, shaˈhuitico cantaˈ paato chinochi, itërin copirnori, nonpintaton. 9 Ina natanahuatonaˈ, paˈpi huachi. Paˈsapirinahuëˈ, aˈnanaya tayora quënantapi. Ina tayora yaˈhuëpiquë niˈpiso chachin inapaquë paaton, quëchitërarin. Huaˈhuasha yaˈhuërinquë aipi chiniconin huachi. 10 Ina niˈsahuatonaˈ, paˈyatatonaˈ, nóya cancantopi. 11 Noya cancantatonaˈ, pëiquë yaˈconpi. Inaquë huaˈhuasha quënanconpi. Aˈshiontaˈ yaˈhuarin. Maria itopisoˈ. Huaˈhuasha quënanahuatonaˈ, isonconahuatonaˈ, chinotopi huachi. Ina quëran caposoaˈhuayanënpita iˈsoatahuatonaˈ, maˈsha paˈton nininsoˈ quëtopi. Oro, yonarin pochin pimochin nininsoˈ, pimo huaˈsaiˈ, inapita paˈton nininsoˈ quëtopi. 12 Ina quëran tashiˈ huëˈësahuasoiˈ, Yosë nohuanton, huaˈnapi. —Ama copirno yaˈhuërinquë pantatomaˈ, shaˈhuitocosohuëˈ, itërin anquëniri. Napoaton aˈna ira paˈtahuatonaˈ, yaˈhuëpiˈpaˈ canconpi huachi. 13 Nani tayora nitotoroˈsaˈ paˈpachinara, Cosi huëˈëpirinhuëˈ. Huaˈnarëso pochin Yosë anquëninëni yaˈnotërin nontacaso marëˈ. —Copirno nani chinotërin huaˈhuasha tëpacaso marëˈ. Apira sontaroˈsaˈ yaaˈparin huaˈhuasha yonicaso marëˈ. Napoaton huënsërahuaton, manoton ichitaˈaquëˈ. Aˈshinë chachin Iquipitoˈpaˈ quëpaquëˈ. Inaquë yacapatëquëˈ. Noya huënantacasoˈ nipachin, shaˈhuitantaranquën, itërin anquëniri. 14 Natanahuaton, aˈnaroachin Cosi huënsëintarin. Tashiˈ nipirinhuëˈ, huaˈhuasha quëparin. Aˈshinë chachin ichitaˈarahuaton, Iquipitoˈpaˈ paˈpi. 15 Irotisë chiminaquë huarëˈ inaquë yaˈhuápi. Iraca Yosë nohuanton, pënëntonaˈpi ninorin. “Huiˈnahuë Iquipitoˈpaˈ yacapatopirinhuëˈ, ina quëran ocoiarahuë,” tënin Yosë. Inapochachin ipora huantaˈ Yosë huiˈnin chachin Iquipitoquë yacapatërin. 16 Copirno Irotisësoˈ nipirinhuëˈ tayora nitotoroˈsaˈ ninarápirinhuëˈ, co yaˈnopihuëˈ. “Nonpintërinco ipora,” taˈton, chiniquën noˈhuitërin. Noˈhuitaton, sontaroˈsaˈ Pirinˈpaˈ aˈparin quëmapiaˈhuayaroˈsaˈ tëpacaiso marëˈ. —“Iˈhuá chachin tayora yaˈnorin,” itërinaco niˈton, co canopiaˈhuayaroˈsáchin tëpacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Catoˈ piˈipitërinquë huarëntaˈ tëpacoˈ, itahuaton, aˈparin. Paˈpachinara, yaˈipi quëmapiaˈhuaya Pirinquë yaˈhuërinsopita tiquipi. Yaˈcariyantaˈ yonitonaˈ, catoˈ piˈipitërinquë huarëˈ tëpapi. 17 Iraca ninoton, Yosë quiricanënquë ninshitërin. Namaquë naˈa Cotio sanapiˈsaˈ naˈnërápi, natanahuë. Naˈnërápi, ayanápi. Huaˈhuinpitacoˈ yonquiatonaˈ, aˈshinaˈ naˈnërapi. “Ama sëtocosohuëˈ,” itopirinahuëˈ. Nani chiminpi niˈton, sëtápi, tënin Irimiasë. Iraca naporinso pochachin iporantaˈ huaˈhuaroˈsaˈ tëpantapi niˈton, aˈshinaˈ naˈnërápi. 19 Yaˈhuërëˈ Cosisoˈ Iquipitoquë yaˈhuarin. Irotisë chiminpachina, Yosë anquëninëni nontimantarin. Huaˈnarinso pochin Cosi quënanin. 20 —Huaˈhuasha tëpanaˈpi nani chiminin niˈton, Cotioroˈsaˈ yaˈhuërinquë panantaquëˈ. Huaˈhuasha aˈshinë chachin quëpantaquë huachi, itërin. 21 Ina natanahuaton, natërin. Quisoso aˈshinë chachin quëparahuaton, Cotioroˈsaˈ yaˈhuërinquë panantapi huachi. 22 Cotia parti canconahuaton, nanan natantërin. “Irotisë huiˈnin yaˈhuërëˈ huaˈanëntantarin huachi. Ariquirao itopisoˈ paˈpin yaˈhuërëtërin,” topi, natantërin. Ina tëˈhuataton, co nohuantërinhuëˈ inatohuaˈ yaˈhuëcasoˈ. Naporahuaton, huaˈnantarin. —Ama copirno yaˈhuërinquë chachin panantaquësohuëˈ, itërin anquëniri. Ina natanaton, Cariria parti paˈnin yaˈhuëcaso marëˈ. 23 Inatohuaˈ aˈna ninanoˈ yaˈhuërin, Nasarito itopisoˈ. Inaquë yaˈhuërarin. Iraca pënëntonaˈpiroˈsaˈ ninopi. “Cristo huëˈpachin, Nasarito quëmapi itaponaˈ,” topi. Napoaton Yosë nohuanton, inaquë yaˈhuaton, huiˈnapitërin huachi.

Mateo 3

1 Naporoˈ tahuëriˈsaˈ Coansha Paotista pënëntarin. Cotia parti pancana inotëroˈsáchin yaˈhuërin. Co inaquë piyapiˈsaˈ yaˈhuëpihuëˈ. Inaquë yaˈhuaton, Yosë nanamën shaˈhuirarin. Naˈa piyapiˈsaˈ huëˈpi natanaponaˈ. 2 —Yosë huaˈanëntinpoasoˈ tahuëri, iyaroˈsaˈ, nani yaˈcariarinpoaˈ. Napoaton co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantatomaˈ, Yosë pochin cancantocoˈ, itarin. Nani tahuëri ina pochin pënënarin. 3 Iraca Yosë nohuanton, Isaiasë ninorin. Ninshitaton, naporin: Co piyapi yaˈhuërinquëhuëˈ aˈna quëmapi pënëntápon. “Sinioro oˈmacasoˈ tahuëri naniriarin, yonquicoˈ. Niˈcoˈ. Huaˈan chiniquën nanantonaˈpi niˈton, aˈna parti yapaˈpachina, comisionën aˈparin ira tapatacaso marëˈ. Ira otëërin noya paˈtacaso marëˈ. Inapochachin iporasoˈ cancanëmaˈ anoyatocoˈ Sinioro oˈmain. Yaˈipi co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantocoˈ,” tapon ina quëmapi, pënëntohuachin, tënin. Coansha ninoton, naporin. 4 Coanshasoˈ co noyapiachin aˈmorinhuëˈ. Ponira pochin aˈmorin, camiyo anporo quëran nipisoˈ. Shaˈhuëtë quëran nitonporin. Caˈyora pochin nininsoˈ macaton, inaya tërantaˈ caˈnin. Ninoiˈ quënanpachina, irorin. 5 Inaquë naˈa piyapiˈsaˈ huëˈpi natanacaiso marëˈ. Quirosarin quëran huëˈpi. Yaˈipi Cotia parti quëran huëcatonaˈ, natanpi. Cortaniˈ yaˈcariya quëraontaˈ huëˈpi. 6 Aˈnaya aˈnaya huëcatonaˈ, —Tëhuënchachin co noyahuëˈ nicato, oshahuanahuë. Catahuaco, Sinioro, nanianchi, tënin. Ina topachina, Coanshari aporintarin. Cortaniquë aporintarin. 7 Ina quëran naˈa Parisioroˈsaˈ, Satosioroˈsaˈ, inapita huëˈsapi. Yosë quiricanën nóya nitotopirinahuëˈ, co cancanëna quëran yanatëpihuëˈ. —Quiyantaˈ aporintocoi, itopirinahuëˈ, Coansha co nohuantërinhuëˈ. —Canpitasoˈ yaˈhuan pochin cancantatomaˈ, co noyahuëˈ ninamaˈ. Yanonpinamaˈ. “Yosë isoroˈpaˈ anaˈintohuachin, chaˈëpoi quiyantaˈ,” topiramahuëˈ, ¿ti? Co topinan chaˈësaramahuëˈ. 8 Co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantatomaˈ, noya nico huachi. 9 Ama canpitaora ninonpintocosohuëˈ. “Apran shinpitacoi niˈtoi, Yosë piyapinënpitacoi,” ama tocosohuëˈ. Yosë nohuantërin naporini, naˈpiroˈsaˈ ananpitacasoˈ nanichitonhuëˈ. Inapochachin co noyahuëˈ nipisopitantaˈ anoyacancantacasoˈ nanitërin. Nisha piyapiˈsaˈ oshanënaˈ inquitaton, piyapinënpita pochin niˈsarin huachi. 10 Nani Yosë yonquirin oshahuanoˈsaˈ anaˈintacasoˈ. Niˈcoˈ. Nararoˈsaˈ co noya nitohuachinahuëˈ, aˈnërëˈ. Aˈnëpatëra, pënquë tëˈyatërëˈ huiquitacaso marëˈ. Inapochachin ipora anaˈintacasoˈ tahuëri naniriarin. Co noyahuëˈ nipatamaˈ, chiniquën anaˈintarinquëma huachi. 11 Co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantohuatamaˈ, iˈquë aporintaranquëmaˈ. Ca piquëransoˈ nipirinhuëˈ aˈna quëmapi huëˈsarin. Inasoˈ chini chiniquën nanantërin. Casoˈ co piˈpian tërantaˈ ina pochin chiniquën nanantërahuëˈ. Noya noya inasoˈ. Tapanato, co sapatën iˈquiritaˈhuaso tërantaˈ nanitarahuëˈ. Inasoˈ huëˈpachin, aˈnaquëmaˈ Ispirito Santo ayaˈcoancantarinquëmaˈ. Aˈnaquëmasoˈ nipirinhuëˈ chiniquën anaˈintarinquëmaˈ. 12 Niˈcoˈ. Arosë mapatëra, toˈnorarëˈ. Ina quëran pintiarahuatëˈ, pëiquë acorëˈ. Shaˈhuëtënsoˈ nipirinhuëˈ, pënquë ahuiquitërëˈ. Inapochachin Yosë aˈpaimarinsoˈ oˈmahuachin, imapisopita quëpantarin huachi. Co noyahuëˈ nipisopitasoˈ nipirinhuëˈ pënquë anaˈintarin huachi. Co onporontaˈ tacopiarinhuëˈ. Parësitápona huachi, tënin Coansha. 13 Ina quëran Quisoso Cariria quëran huëˈnin. Cortaniquë canquirahuaton, Coansha nontërin aporintacaso marëˈ. 14 —Aporintoco, itopirinhuëˈ, co Coansha nohuantërinhuëˈ. —¿Maˈmarëtaˈ napotiranco? Co aporintaˈhuanquënsoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Quëma aporintocosoˈ, topirahuëˈ, itërin. 15 Napotopirinhuëˈ, Quisosori itërin: —Yosë nohuantërin niˈton, yaˈipi natëcaˈhuasoˈ yaˈhuërin. Napoaton ipora noya quëma aporintoco, itërin. Ina natanahuaton, —Noyahuaˈ, itahuaton, iˈquë aporintërin. 16 Ina quëran nonshihuachina, aˈnaroachin inapaquë piˈiroˈtëˈ niˈsoatërin. Ispirito Santo nëpë pochin nohuaraimarin, niˈnin. Nohuaraimarahuaton, Quisoso yaˈcoancantimarin. 17 Naporoˈ inapa quëran Yosëri nontërin. —Quëmasoˈ ca huiˈnahuënquën. Naˈcon nosororanquën. Nóya niˈnanquën, itërin.

Mateo 4

1 Ina quëran Quisoso inotëˈ parti paˈnin. Inatohuaˈ co piyapi yaˈhuërinhuëˈ. Inaquë Ispirito Santori aˈparin sopairi tënicaso marëˈ. Sopairi shaˈhuitopirinhuëˈ ama Yosë natëcaso marëhuëˈ. 2 Catapini shonca tahuëri tashirë chachin inaquë yaˈhuaponahuëˈ, co mantaˈ caˈninhuëˈ. Ina quëran tanarin huachi. 3 Naporoˈ sopairi huëcapairin. —Quëmasoˈ Yosë huiˈninquën nipatan, iso naˈpiroˈsa quëran cosharoˈ atarantëquëˈ, itopirinhuëˈ, 4 —Inca, co nohuantërahuëˈ. Yosë quiricanënquë pënëninpoaˈ. “Co cosharoáchin yonquicasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Yaˈipi Yosë noninsoˈ yonquicasoˈ yaˈhuërin,” tënin, itërin. 5 Ina quëran Quirosarinˈpaˈ sopairi quëparin. Yosë chinotopiso pëiquë quëparahuaton, pëiˈ motonanquë huarëˈ quëpantarahuaton, itërin: 6 —Quëmasoˈ Yosë huiˈninquën nipatan, noˈpaquë niiquëˈ. Quiricanën quëran nani shaˈhuitërinquën. Yosë nohuanton, anquëninën aˈpatimarinquën, co maˈsha onpoaranhuëˈ. Imirin quëran masarinquën ama naˈpiquë yaˈquiamaso marëhuëˈ, tënin niˈton, noˈpaquë niiquëˈ aˈpainquën, itërin sopairi. 7 —Inca, co nohuantërahuëˈ. Yosë quiricanënquë pënëninpoaˈ. “Ama Yosë tënicosohuëˈ. Ama camaicosohuëˈ. Ina nohuantërinsoáchin yonquicasoˈ yaˈhuërin,” tënin quiricanënquë, itërin Quisosori. 8 Ina quëran aˈna motopiˈpaˈ sopairi quëpantarin. Inaquë yaˈipi ninanoroˈsaˈ, maˈshanënpita, inapita aˈnotërin. Noyapiachin nininsopita yaˈipiya quënanin. 9 —Natëhuatanco, carinquën catahuaranquën, yaˈipi isopita huaˈanëntapon. Isonahuaton, chinotoco chiniquën nanan quëchinquën huachi, itërin sopairi. 10 —Inca, co nohuantërahuëˈ. Quëmasoˈ sopai huaˈanquën. Paquëˈ. Patoco huachi. Yosë quiricanën quëran shaˈhuitërinpoaˈ: “Sinioroichin chinotocoˈ. Inasachin natëcasoˈ yaˈhuërin. Inasoˈ huaˈanëntërinpoaˈ,” tënin, itërin Quisosori. 11 Napotohuachina, sopairi patërin huachi. Patohuachina, anquëniroˈsari huëcapaimarahuatonaˈ, Quisoso catahuaimapi. 12 Ina piquëran Coansha tashinan pëiquë poˈmopi. Aˈchininso marëˈ napotopi. Ina natanahuaton, Quisoso paˈnin Cariria parti. 13 Inatohuaˈ paˈpirinhuëˈ, co huachi Nasaritoquë yaˈhuërinhuëˈ. Sonoˈ yonsanquë paaton, Capinaomoquë yacapatonin. Saporonoroˈsaˈ, Nipitariroˈsaˈ, inapita iraca yaˈhuëpiquë yacapatonin. 14 Iraca chachin Yosë nohuanton, Isaiasë ninorin. Ninshitaton, naporin: Nisha piyapiroˈsantaˈ Cariria parti yaˈhuatonaˈ, imasapi huachi. Cortaniˈ aquëtëran yaˈhuëpi, sonoˈ yonsanquë. Inaquë iraca Saporonoroˈsaˈ, Nipitariroˈsaˈ, inapita yaˈhuëpi. 16 Inapitasoˈ co Yosë nohuitatonahuëˈ, tashi pochin cancantopirinahuëˈ, Yosëri anitotarin huachi. Aˈpintërinso pochin nanamën anitotarin huachi. Oshahuanatonaˈ, chimimiatacaisoˈ yaˈhuëpirinhuëˈ, Yosëri anitotarin noya cancantacaiso marëˈ. Tahuëri pochin aˈpintarin huachi, tënin iraca. Ninorinso pochachin Quisoso inatohuaˈ paaton, aˈchinarin huachi. 17 Naporo quëra huarëˈ Quisosori pënënarin. —Iso tahuëriˈsaˈ Yosë yahuaˈanëntarinquëmaˈ. Napoaton yaˈipi co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantatomaˈ, Yosë pochin cancantocoˈ, itëraˈpiarin pënënaton. 18 Cariria sonoˈ yonsanquë paˈsahuaton, catoˈ sami camayoroˈsaˈ quënanconin. Aˈnasoˈ Simon. Pitro itopi antaˈ. Riti iˈquë quëpararin sami macacaso marëˈ. Iinë chachin paˈsarin. Antërisë itopisoˈ. 19 —Huëcoˈ, iyaroˈsaˈ, ca imaco aˈchinchinquëmaˈ. Sami manamaso pochachin piyapiˈsaˈ masaramaˈ Yosë imacaiso marëˈ, itërin Quisosori. 20 Ina natanahuatonaˈ, riti patahuatonaˈ, Quisoso imasapi huachi. 21 Ina quëran pantarahuaton, catoyaˈpi quënancoantarin. Aˈnasoˈ Santiaco, aˈnantaˈ Coansha itopisoˈ. Paˈpinëˈ montëriaquë huënsëatonaˈ, ritinënpita pasonapi. Paˈpinsoˈ Sipitio itopi. —Huëcoˈ paˈahuaˈ, ca imaco, itohuachina, 22 montëria quëran pipirahuatonaˈ, —Paˈsarai, tata, Quisoso imapoi huachi, taˈtonaˈ, Quisoso imasapi huachi. 23 Yaˈipi Cariria parti paaton, niyontonpiso pëiroˈsaquë pënënaˈpiarin. Noya nanan aˈchinárin. —Yosë yahuaˈanëntarinquëmaˈ, itëraˈpiarin. Naˈa caniaˈpiroˈsaˈ aˈnaroachin anoyatërin, nisha nisha caniori maninsopita. 24 Yaˈipi Siria parti nahuinin niˈton, notohuaroˈ caniaˈpiroˈsaˈ quëpi Quisosori anoyatacaso marëˈ. Nisha nisha canio inquitëraˈpiarin. Aˈnaquëontaˈ sopairi yaˈcoancantërin niˈton, co huachi inaora yonquirinsoˈ yonquirinhuëˈ. Aˈnaquën aˈnanaya anotaton, chiminpi pochin niconin. Saˈpo saˈpo niconin. Aˈnaquën co nanitërinhuëˈ huanicasoˈ. Yaˈipiya Quisosoquë quëpahuachinara, aˈnaroachin anoyatërin. 25 Huaˈhuayatërahuëˈ piyapiˈsari Quisoso imasapi huachi. Cariria quëran, Ticaporisë quëran, Quirosarin quëran, Cotia parti quëran, Cortaniˈ aquëtëran quëran, inaquëranpita huëˈpi Quisoso natanacaiso marëˈ.

Mateo 5

1 Ina quëran notohuaroˈ piyapiˈsaˈ niyontonpi. Inapita quënanahuaton, Quisoso panënquë paˈsahuaton, huënsëconin. Imapisopitari tancapitohuachinara, 2 naˈcon aˈchintárin. 3 —Natanco, iyaroˈsaˈ, aˈchinchinquëmaˈ. Yosë huëntonënquë yayaˈconpatamaˈ, iso pochin cancantacasoˈ yaˈhuërin. “Caora co nanitërahuëˈ noya nicaˈhuasoˈ. Catahuaco, Sinioro,” topatamaˈ, Yosë noya niˈsarinquëmaˈ niˈton, noya cancantaramaˈ. Huëntonënquë chachin ayaˈconarinquëmaˈ. Naporahuaton, aˈna tahuëri inapaquë quëpantarinquëma huachi. 4 Sëtohuatamaˈ, Yosë achinicancanarinquëmaˈ. Oshanëma marëˈ sëtohuatamaˈ, Yosë noya niˈsarinquëmaˈ. Catahuarinquëmaˈ noya cancantacaso marëˈ. 5 Aˈnapita noˈhuipirinquëmaontaˈ, co yaiˈhuërëtohuatamahuëˈ, Yosë noya niˈsarinquëmaˈ. Ina nohuitatomaˈ, nóya yaˈhuaramaˈ. Naporahuaton, aˈna tahuëri nasharoˈpaquë yaˈhuëmiatarama huachi. 6 Paˈpi yamorohuatëra, iˈsachin yonquirëˈ. Inapochachin Yosë naˈcon nohuantocoˈ. Yosë pochin cancantacasoáchin yonquihuatamaˈ, Yosë noya niˈsarinquëmaˈ. Catahuarinquëmaˈ nóya cancantacaso marëˈ. Noyá asanocancanarinquëma huachi. 7 Aˈnapita nosorohuatamaˈ, Yosë nosoroarinquëmaˈ canpitantaˈ. Noya cancantarama huachi. 8 Yaˈipi cancanëma quëran imapatamaˈ, Yosë nohuitaramaˈ. Naporahuaton, aˈna tahuëri ina quënancontahuatamaˈ, noyá nohuitarama huachi. 9 Isoroˈpaquë naˈa piyapiˈsaˈ ninoˈhuipirinahuëˈ, canpitari catahuacoˈ noya ninonchinaˈ. Ina marëˈ Yosë noya niˈsarinquëmaˈ. Huiˈnin pochin cancantarinquëmaˈ. 10 Yosë natëramaso marëˈ aparësitohuachinquëmaˈ, Yosë noya niˈsarinquëmaˈ. Huëntonënquë chachin nani ayaˈconinquëma huachi. Aˈna tahuëri inapaquë yaˈhuëcontarama huachi. 11 Imaramacoso marëˈ aˈnaquën noˈhuiarinënquëmaˈ, ahuëarinënquëmaˈ, pinosarinënquëmaˈ, nisha nisha nonpinapiarinënquëmaˈ. Napotopirinënquëmahuëˈ, ama sëtocosohuëˈ. Ina marëˈ Yosë noya niˈninquëmaˈ niˈton, nóya cancantocoˈ. 12 Iraca Yosë piyapinënpita pënëntohuachinara, aˈnaquën inapochachin noˈhuipi. Napoaton, iyaroˈsaˈ, aˈnapita noˈhuihuachinënquëmaˈ, noya cancantocoˈ. Parësitëramaso marëˈ Yosëˈpaˈ naˈcon acanaarinquëmaˈ. Ina yonquiatomaˈ, capa cancantocoˈ, itërin Quisosori. 13 —Canpitasoˈ, iyaroˈsaˈ, yamora pochin nisaramaˈ. Maˈsha yamoraquë acotohuatëra, co chanatërinhuëˈ. Inapochachin Yosë isoroˈpaquë acorinquëmaˈ ama piyapiˈsaˈ aquëtëˈ oshahuanacaiso marëhuëˈ. Nipirinhuëˈ, yamora soquihuachina, moˈshiáchin nimarin. Co huachi noyatërinhuëˈ. Napoonin niˈton, aipiran tëˈyatërëˈ. Canpitantaˈ co Yosë pochin cancantohuatamahuëˈ, co aˈnapita catahuaramahuëˈ noya cancantacaisoˈ. Ina marëˈ Yosë anaˈintarinquëma huachi. 14 Aˈpintërinso pochin nisaramaˈ. Yosë acorinquëmaˈ nanamën shaˈhuicaso marëˈ. Niˈcoˈ, iyaroˈsaˈ. Ninanoˈ panënquë yaˈhuëhuachina, yaˈipi piyapiˈsari niˈsapi. 15 Nanpariontaˈ iˈchinpihuatëra, co yoˈmëanaquë poˈmorëhuëˈ. Aˈninquëchin acorëˈ pëiˈ acoana aˈpinacaso marëˈ. Piyapiˈsaˈ inaquë yaˈhuëhuachinara, noya quënantopi. 16 Inapochachin canpitantaˈ aˈpintërinso pochin nicatomaˈ, noyasáchin nicoˈ. Aˈnapita nicatënquëmaˈ, “Ma noya Tata Yosëri catahuarin niˈton, noya nisapi huachi,” tosapi, tënin. 17 Ina quëran itantarin: —Iraca Moisësë, pënëntonaˈpiroˈsaˈ, inapita naˈcon pënëntopi. Pënëntatonaˈ, ninshitopi. Yosë quiricanën iraca ninshitopisoˈ, tënëhuaˈ. Co ina naniantacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, tënahuë. Noˈtëquën yonquicaso marëˈ aˈchinchinquëmaˈ. 18 Tëhuënchachin itëranquëmaˈ. Isoroˈpaˈ taˈhuantaquë huarëˈ Yosë quiricanën iraca ninshitopisoˈ yaˈhuápon. Co aˈna huiˈsharinso tërantaˈ topinan quëran ninshitopihuëˈ. Yaˈipi ninorinsoˈ naniarin huachi. 19 Napoaton piˈpian tërantaˈ co natëhuatamahuëˈ, oshahuanamaˈ. “Ama natëquësohuëˈ,” itohuatamaˈ, co noya aˈchinaramahuëˈ. “Natëcasoˈ yaˈhuërin,” itohuatamaˈ, noya aˈchinaramaˈ. Natëhuatamaˈ, Yosë noya niˈsarinquëmaˈ. 20 Cotio maistroˈsaˈ, Parisioroˈsaˈ, inapita Yosë quiricanën noya nitotaponaraihuëˈ, co cancanëna quëran imapihuëˈ. Canpitantaˈ co yaˈipi cancanëma quëran huarëˈ imapatamahuëˈ, co onporontaˈ Yosë huëntonënquë yaˈconaramahuëˈ, tënin. 21 Ina quëran itantarin: —Iraca pënëntopisoˈ nani nitotëramaˈ. Mashocoroˈsaˈ iraca pënënpi. “Ama tëpatocosohuëˈ. Tëpatohuatamaˈ, anaˈintinquëmasoˈ yaˈhuërin,” topirinahuëˈ. 22 Co tëpatërëso marëáchin anaˈintinpoasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, tënahuë. Aˈna piyapi noˈhuihuatamaˈ, Yosë anaˈintarinquëmaˈ. Pinotohuatamantaˈ, Cotio ansianoˈsaˈ anaˈinchinquëmaˈ. “Sopainquën,” itohuatamaˈ, pënquë chachin parësitacasoˈ yaˈhuërin, tënahuë. 23 Napoaton, iyaroˈsaˈ, aˈnaroachin nanan anoyatacasoˈ yaˈhuërin. Yosë yachinotohuatamaˈ, yonquicoˈ. Piˈpian tërantaˈ nanan yaˈhuëhuachin, 24 aˈnaroachin paatomaˈ, anoyatocoˈ. Nani nanan anoyatohuatamaˈ, naporo huarëˈ Yosë pëinënquë paantacoˈ. Yosë chinotatomaˈ, maˈsha yaquëtëramasoˈ quëtoco huachi. 25 Niˈcoˈ, iyaroˈsaˈ. Nihuitërëso marëˈ yaquëpahuachinënpora, aˈnaroachin nanan anoyatërëˈ. Co anoyatohuatërahuëˈ, coisëquë quëparinënpoˈ. Coisëquë quëpahuachinënpora, sontaroquë yoˈconinpoˈ, tashinan pëiquë poˈmorinpo huachi. 26 Tashinan pëiquë poˈmohuachinënpora, yaˈipiya pahuërëtaquë huarëˈ pipirëˈ. Inapochachin canpitantaˈ co noyahuëˈ nipatamaˈ, aˈnaroachin nanan anoyatocoˈ, Yosë anaˈintochinquëmaˈ, tënin Quisoso. 27 Ina quëran itantarin: —Isontaˈ mashocoroˈsaˈ iraca pënëntopisoˈ. “Ama monshihuancosohuëˈ,” tënin iraca, natantëramaˈ. 28 Nipirinhuëˈ, co monshihuanëso marëachin anaˈintinpoasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, tënahuë. Aˈna sanapi noyapatëra, cancanënpo quëran yamonshitohuatëra, ina marëntaˈ oshahuanëˈ. Monshitërëso pochachin Yosëri niˈnin. 29 Maˈsona tërantaˈ anishacancantohuachinquëmaˈ, aˈpocoˈ. Sacaiˈ nipirinhuëˈ, aˈpocasoˈ yaˈhuërin. Co aˈpohuatamahuëˈ, parësitopiquë aˈpaarinquëmaˈ. Iso pochin yonquicoˈ. Yaˈpira yaˈhuëtërinpoaˈ noya niˈtacaso marëˈ. Nipirinhuëˈ, yaˈpirama quëran quënanamaso marëˈ co noyahuëˈ yonquihuatamaˈ, paˈpi co noyahuëˈ nisaramaˈ. Yaˈpiramaˈ ocoiramaˈ naporini, noya noya niitomahuëˈ. Somaraya nipomarahuëˈ, Yosëˈpaˈ paˈitomahuëˈ. Catoˈ yaˈpirahuanapomarahuëˈ, parësitopiquë tëˈyatohuachinquëmaˈ, paˈpi co noyahuëˈ nisaramaˈ. Co yaˈpirama chachin ocoicaso marëˈ pënënpiranquëmahuëˈ, yaˈipi anishacancantërinquëmasopita aˈnaroachin naniantacasoˈ yaˈhuërin, tënahuë. 30 Imiramantaˈ yaˈhuëtërinquëmaˈ sëˈquëtacaso marëˈ. Nipirinhuëˈ, imirama quëran piˈpian tërantaˈ co noyahuëˈ nipatamaˈ, oshahuanamaˈ. Ninishitëimiratëramaˈ naporini, noya noya niitomahuëˈ. Apia nipomarahuëˈ, Yosëˈpaˈ paˈitomahuëˈ. Yaˈipi aoshahuaninquëmasoˈ aˈpocoˈ, tënin. 31 —Isontaˈ iraca mashocoroˈsaˈ pënëntopisoˈ. “Saˈanpoˈ co topinan tëˈyatërëhuëˈ. Yatëˈyatohuatëra, coisëquë aninshitohuatëra, aˈparë huachi. Napohuatëra, co oshahuanëhuëˈ,” tënin iraca pënëntaton. 32 Casoˈ nipirinhuëˈ nisha pënënanquëmaˈ. Co saˈanpoˈ tëˈyatacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, tënahuë. Co saˈanpoˈ monshihuanpirinhuëˈ, tëˈyatohuatëra, oshahuanëˈ. Sanapintaˈ soˈyantahuachina, monshihuaninso pochin Yosëri niˈsarin. Nasha soˈiontaˈ monshitërinso pochin niˈsarin. Co saˈanpoˈ tëˈyatacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, tënahuë, tënin. 33 Ina quëran itantarin: —Isontaˈ mashocoroˈsaˈ iraca pënëntopisoˈ. “Yoscoarëˈ noˈtëquën nontaranquën,” itohuatëra, noˈtëquën nontacasoˈ yaˈhuërin, Yosë anaˈintohuachinpoaˈ, topirinahuëˈ. 34 Noˈtëquënachin nonpatëra, co Yoscoarëˈ taˈcasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Co onporontaˈ nonpintacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, tënahuë. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ yanonpinatonaˈ, taponaˈ: “Piˈiroˈtëˈ yaˈhuarin niˈton, noˈtëquën nontëranquën,” toconpi. “Ina pochin nontohuato, nonpintopirahuëˈ, co Yosë anaˈintarincohuëˈ,” topirinahuëˈ. Piˈiroˈtëntaˈ Yosë nininsoˈ. Inapaquë yaˈhuaton, yaˈipiya huaˈanëntarin. Napoaton co ina pochin nonacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. 35 Aˈnaquëontaˈ taponaˈ. “Isoroˈpaˈ yaˈhuërin niˈton, noˈtëquën nontëranquën,” topi. Yanonpinatonaˈ, napopirinahuëˈ. Isoroˈpantaˈ Yosëri ninin. Chini chiniquën nanantaton, isëquëntaˈ huaˈanëntarinpoaˈ. “Quirosarin yaˈhuërin niˈton, noˈtëquën nontëranquën,” toconpi aˈnaquëontaˈ. Aˈna tahuëri inaquë Yosëri aˈpaimarinsoˈ huaˈanëntapon huachi. Napoaton co ina pochin nonacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. 36 “Motoˈ yaˈhuëtërinco niˈton, noˈtëquën nontëranquën,” topi aˈnaquëontaˈ, yanonpinatonaˈ. Ama ina pochin noncosohuëˈ. Acatohuatamaˈ, co nanitëramahuëˈ aˈna ainëma tërantaˈ ayararintantacasoˈ. Yosëichin nanitërin. 37 Maˈsona tërantaˈ, iyaroˈsaˈ, nonpatamaˈ, noˈtëquënáchin noncoˈ. Yosë chachin niˈsarinquëmaˈ niˈton, co onporontaˈ nonpinacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Co Yoscoarëˈ itapomarahuëˈ, noˈtëquën nontocoˈ. Piˈpisha tërantaˈ nonpintohuatamaˈ, sopai nohuanton, napoaramaˈ, tënahuë, tënin Quisoso. 38 Ina quëran aˈchintantarin: —Isontaˈ iraca mashocoroˈsaˈ pënëntopisoˈ. “Aˈna quëmapiri ahuëaton, atapirayahuachin, coisëquë quëpaquëˈ. Inaquë noˈtëquën anaˈinchin iˈhuërëtacaso marëˈ. Natëontaˈ nipantohuachin, coisëquë quëpaquëˈ iˈhuërëchin,” topirinahuëˈ. 39 Co canpita capinisoˈ niiˈhuërëtacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, tënahuë. Maˈsha onpotohuachinënquëmaˈ, ama noˈhuicosohuëˈ. Ahuëhuachinënquëmaˈ, ama mantaˈ iˈhuërëtocosohuëˈ. Naquëranchin ahuëantahuachinënquëmaˈ, co naporo tërantaˈ iˈhuërëtacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. 40 Aˈnaquën noˈhuitënquëmaˈ, coisëquë yaquëparinënquëmaˈ. “Nihuirancoso marëˈ cotonën quëtoco,” itohuachinënquëmaˈ, quëtocoˈ. Sacontaˈ quëpatopirinënquëmahuëˈ, co noˈhuicasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. 41 Sontaro shaˈhuitohuachinquëmaˈ: “Pëˈpëtonëhuë macaton, aˈna quiromitro pochin quëpatoco,” itohuachinënquëmaˈ, ama noˈhuicosohuëˈ. “Noyahuaˈ, quëpachinquën nipachin. Nohuantohuatan, catoˈ quiromitro quëpachinquën,” itocoˈ. 42 Aˈnaquën “Maˈsha quëtoco,” itohuachinënquëmaˈ, ama apiratomahuëˈ, quëtocoˈ. “Cantaˈ maˈsha aˈnanco, topirahuëˈ,” itohuachinënquëmaˈ, aˈnancoˈ. Onpopiontaˈ nosorocasoˈ yaˈhuërin, tënin. 43 —Isontaˈ iraca mashocoroˈsaˈ pënëntopisoˈ. “Amiconënpita nosorocoˈ. Inimiconënpitasoˈ nipirinhuëˈ co nosorocasoˈ yaˈhuërinhuëˈ,” topirinahuëˈ. 44 Inimiconënpitantaˈ, iyaroˈsaˈ, nosorocoˈ, tënahuë. Aparësitopirinënquëmaontaˈ, nosorocasoˈ yaˈhuërin. Inapita marëˈ noya Yosë nontocoˈ inahuantaˈ catahuain. 45 Inapotohuatamaˈ, Yosë pochin cancantaramaˈ. Inasoˈ yaˈipi piyapiˈsaˈ nosororin. Ina nohuanton, piˈi, oˈnan, inapita yaˈhuëtërinpoaˈ noya nanpicaso marëˈ. Co imarinsopita marëáchin piˈi aˈpininhuëˈ. Noya nipisopita, oshahuanoˈsantaˈ, yaˈipiya aˈpintërin. Naporahuaton, oˈnaontaˈ napopianachin acotërinpoaˈ maˈsha apapotacaso marëˈ. 46 Amiconënpitaráchin nosorohuatamaˈ, co ina marëˈ Yosë noya niˈsarinquëmahuëˈ. Oshahuanoˈsarintaˈ amiconënpita nosoropi. Noˈhuipirinënquëmaontaˈ, nosorocasoˈ yaˈhuërin. 47 Iyamarachin noya nontohuatamaˈ, co noya noya ninamahuëˈ. Quëmaroˈsantaˈ iinpitarëˈ noya ninontopi. Nisha piyapiroˈsantaˈ noya nontocoˈ. 48 Tata Yosë pochin cancantacasoˈ yaˈhuërin. Noyasáchin ninin niˈton, canpitantaˈ ina pochin cancantatomaˈ, noyasáchin nicoˈ, tënin.

Mateo 6

1 Naquëranchin Quisoso pënëntantarin. —Aˈnaquën nani tahuëri nani tahuëri niyontonpiso pëiquë yaˈconpirinahuëˈ, co cancanëna quëran Yosë yonquipihuëˈ. Piyapiˈsari nicacaiso marëˈ napopi. Niˈton, co ina marëˈ inapaquë canaapihuëˈ. Ama, iyaroˈsaˈ, inapita pochin cancantocosohuëˈ. 2 Maˈsha saˈahuaroˈsaˈ quëtohuatamaˈ, ama aˈninquëchin quëtocosohuëˈ. Aˈnaquën niyontonpiso pëiquë yaˈconahuatonaˈ, coriqui saˈahuaroˈsa marëˈ quëtopirinahuëˈ, aˈninquëchin quëtopi. “Ina marëˈ noya niˈsarinacoi,” taˈtonaˈ, napopi. Caniquëntaˈ coriqui quëtopi piyapiˈsari nicacaiso marëˈ. Co tëhuënchachin nosoroaponaraihuëˈ, napopi. Piyapiˈsarisoˈ nóya niˈsapirinahuëˈ, Yosërisoˈ co noyahuëˈ niˈnin. Co ina marëˈ inapaquë acanaarinhuëˈ, tënahuë. 3 Canpitasoˈ nipirinhuëˈ, saˈahuaroˈsaˈ maˈsha quëtohuatamaˈ, ama aˈninquëchin quëtocosohuëˈ. Ama aˈnaya tërantaˈ shaˈhuitocosohuëˈ. 4 Co piyapiˈsaˈ nitotopirinahuëˈ, Tata inapaquë yaˈhuërinsoˈ niˈsarinquëmaˈ. Ina acanaarinquëmaˈ, itërin. 5 —Yosë nontohuatamaˈ, iyaroˈsaˈ, ama nonpinaˈpiroˈsa pochin cancantocosohuëˈ. Inapitasoˈ niyontonpiso pëiquë huanirahuatonaˈ, naˈcon Yosë nontopirinahuëˈ, co cancanëna quëran huarëˈ nontopihuëˈ. Caniquëntaˈ aˈninquëchin Yosë nontopirinahuëˈ, piyapiˈsaˈ nicacaiso marëˈ napopi. Co tëhuënchachin Yosë yonquipihuëˈ. Piyapiˈsarisoˈ noya niˈsapirinahuëˈ, Yosërisoˈ co noyahuëˈ niˈnin. Co inapaquë canaapihuëˈ. 6 Canpitasoˈ nipirinhuëˈ, Yosë yanontohuatamaˈ, canpitaoráchin onpopiyanquë tërantaˈ Yosë nontacasoˈ yaˈhuërin. Quëmaoraíchin Yosë nontëquëˈ. Co quënanpiranhuëˈ, nataninquën. Co piyapiˈsaˈ natanpirinënquënhuëˈ, Yosësoˈ noya nataninquën. Ina acanaarinquën. 7 Yosë nontohuatamaˈ, ama inachin inachin itocosohuëˈ. Co Yosë imapisopitahuëˈ ina pochin yonquipi. “Huaˈquiˈ nontohuato, natanatonco, catahuarinco,” topirinahuëˈ. Co Yosë nohuitatonahuëˈ, napopi. 8 Ama inapita pochin cancantocohuëˈ. Coˈhuara Yosë nonchatërasënquëmahuëˈ, yaˈipi pahuantërinquëmasopita nitotërin. 9 Napoaton Yosë yanontohuatamaˈ, iso pochin nontocoˈ: Quëma, Tata Yosë, inapaquë yaˈhuaponahuëˈ, natanancoi. Huiˈnan pochin niˈnancoi niˈton, Tata itërainquën. Quëmasáchin noya noyanquën niˈton, yaˈipi piyapiˈsaˈ chinochinënquën. 10 Chini chiniquën nanantëran niˈton, yaˈipicoi natëiinquën. Inapaquë noˈtëquën natërinënquën. Catahuacoi, Tata, isoroˈpaquëntaˈ inapochachin natëiinquën. 11 Nani tahuëri catahuacoi cosharoˈ yaˈhuëchincoi. 12 Co noyahuëˈ nicatoi, oshahuanai. Nosoroatoncoi, Tata, oshanëhuëi inquitocoi. Quiyantaˈ nanan anoyatëraiso pochachin oshanëhuëi inquitatoncoi, anoyacancantocoi huachi. 13 Co noyahuëˈ yonquihuatoi, catahuacoi aˈnaroachin nanianchii. Catahuacoi ama sopai minsëincoisohuëˈ. Quëmasachin, Tata, noya noyanquën. Yaˈipiya huaˈanëntëran. Yaˈipiya nanitaparan. Ipora quëra huarëˈ yaˈipiya natëinënquën, Amen, itocoˈ, Yosë nontohuatamaˈ. 14 Aˈnaquën maˈsha onpotopirinquëmaontaˈ, noya nontacasoˈ yaˈhuërin. Nanan anoyatohuatamaˈ, Tata Yosëntaˈ canpita oshanëmaˈ inquitarinquëmaˈ. 15 Co nanan anoyatohuatamahuëˈ, Yosëntaˈ co oshanëmaˈ inquitarinquëmahuëˈ, itërin Quisosori. 16 Ina quëran itantarin: —Aˈnaquën Yosë nontacaso marëˈ yaˈipi tahuëri co mantaˈ coshatërinhuëˈ. Inaporahuaton, co nitapamantarinhuëˈ. Sëtërëso pochin yaˈnorin aˈnapita nitotacaiso marëˈ. Co cancanën quëran chinotaponahuëˈ, aˈnapitari nicacaiso marëˈ naporin. Niˈpachinara, “Ma noya Yosë chinotërin,” topi. Piyapiˈsarisoˈ noya niˈsapirinahuëˈ, Yosërisoˈ co noyahuëˈ niˈnin. 17 Canpitasoˈ nipirinhuëˈ Yosë nontacaso marëˈ co coshatohuatamahuëˈ, ama piyapiˈsaˈ shaˈhuitocosohuëˈ. Noya ihuiantahuatomaˈ, nitapacoˈ. 18 Ama aˈnapita nitotacaiso marëhuëˈ inapocoˈ. Tata Yosëichin nitotarin huachi. Co quënanpirëhuahuëˈ, yaˈipiya niˈsarinpoaˈ. Ina marëˈ inapaquë acanaarinquëmaˈ, itërin. 19 —Ama, iyaroˈsaˈ, maˈsharáchin yonquicosohuëˈ. Ama naˈcon coriqui, maˈsha, inapita yontoncosohuëˈ. Isoroˈpaquë yaˈipi maˈsha aˈnaroachin mocarin, aˈnaroachin chanatërin. Maˈshari pëˈyarin. Ihuarinënpoaˈ. Niˈton, isoroˈpaquë yaˈhuërinsopita co yaˈhuëmiatërinhuëˈ. 20 Inapaquë yaˈhuërinsopitasoˈ nipirinhuëˈ yaˈhuëmiatarin. Yosë naˈcon yonquiatomaˈ, noya nicoˈ. Ina marëˈ naˈcon sacatocoˈ inapaquë acanamiachinquëmaˈ. Inatohuaˈ co mantaˈ mocaponhuëˈ. Co maˈshari pëˈyaponhuëˈ. Co ihuaponënpoahuëˈ. Noya noya yaˈhuëmiatarihua huachi. 21 Maˈsharachin nohuantohuatamaˈ, co Yosë yonquiaramahuëˈ. Nipirinhuëˈ, Yosë naˈcon nohuantohuatamaˈ, ina naˈcon naˈcon yonquiaramaˈ, tënin Quisoso. 22 Ina quëran aˈchintantarin. —Yaˈpiranpo quëran maˈsha quënanëˈ. Co pëtorayatohuatërahuëˈ, noya niˈtërëˈ. Nitapirayahuatëra, co mantaˈ quënantërëhuëˈ. Inapochachin canpitantaˈ yaˈipi cancanëma quëran Yosë yonquihuatamaˈ, nóya cancantaramaˈ. Nipirinhuëˈ, maˈsharachin yonquihuatamaˈ, tashi pochin cancantaramaˈ. Nitapicancantohuatamaˈ, paˈpi co noyahuëˈ cancantarama huachi, itërin. 24 —Catoˈ patron yaˈhuëtohuachinpoara, nisha nisha camairinpoaˈ. Co nanitërëhuahuëˈ cato chachin natëcasoˈ. Aˈnasoˈ nohuantatëhuaˈ, noya natërëhuaˈ. Aˈnasoˈ nipirinhuëˈ co onpopinchin nohuantatëhuahuëˈ, co natërëhuahuëˈ. Inapochachin canpitantaˈ coriquirachin yonquihuatamaˈ, co nanitëramahuëˈ Yosë natëcamasoˈ. Coriquiráchin cancantohuatamaˈ, co Yosë nosoroaramahuëˈ, tënin. 25 Ina quëran Quisosori itantarin: —Aˈnaquënsoˈ maˈsharachin yonquipi. Capacaisoˈ, oˈocaisoˈ, aˈmocaisoˈ, inasachin yonquipi. “Nani maˈsha yaˈhuëtohuachinco, nóya yaˈhuarahuë huachi,” topirinahuëˈ yonquinëna quëran. Ama, iyaroˈsaˈ, ina pochin cancantocosohuëˈ. Yosë chachin ananpirinpoaˈ. Nonënpoaˈ quëtërinpoaˈ. Co capacaso marëachin isoroˈpaquë acorinpoahuëˈ. Noyapiachin aˈmocasontaˈ co onpopinchin yonquicasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Yosë naˈcon naˈcon yonquihuatëhuaˈ, catahuarinpoaˈ noya yaˈhuëcahuasoˈ. 26 Niˈcoˈ. Nisha nisha inairaroˈsaˈ yaˈhuëpirinahuëˈ, co mantaˈ shaˈpihuëˈ. Co maˈsha shaˈninsoˈ macatonaˈ, pëinënaquë acopihuëˈ. Inasoˈ nipirinhuëˈ, Tata Yosëri catahuarin. Ina nohuanton, cosharoˈ quënanpi. Canpitasoˈ inapita quëran naˈcon naˈcon nosororinquëmaˈ. Huiˈninpita pochachin niˈninquëmaˈ niˈton, ama maˈsharachin yonquicosohuëˈ. Yosë catahuarinquëmaˈ. 27 Ina nohuanton, nisha nisha ninëhuasopita. Aˈnaquënpoaˈ naporopi. Aˈnaquënpoantaˈ moˈcopin ninëhuaˈ. Chiniquën yonquiapomarahuëˈ, co nanitaramahuëˈ piˈpisha tërantaˈ ninaporopitacamasoˈ. Yosëichin nanitërinsoˈ. Inapochachin chiminacasoˈ tahuëri nanihuachin, co aquëtëˈ nanpicasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Chiniquën yonquiapomarahuëˈ, co aˈna tahuëriya tërantaˈ iˈhuataramahuëˈ. Napoaton co nisha nisha yonquicasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Sano cancantatëhuaˈ, yaˈhuaˈahuaˈ. 28 ¿Maˈmarëtaˈ nitapacasoáchin yonquiramaˈ? Niˈcoˈ. Yancoroˈsaˈ topinan noya papotopi. Co sacatopihuëˈ. Co mantaˈ aˈmocasoˈ nipihuëˈ. Nipirinhuëˈ, noyapiachin yancotopi. 29 Iraca copirno Saromon nani maˈsha yaˈhuëtërin. “Ma noyapiachincha aˈmorin paya,” topi. Yancoroˈsasoˈ nipirinhuëˈ ina quëran noya noya yaˈnopi. 30 Pacatëro quëra huarëˈ Yosëri yonquirin. Aˈna tahuërichin yaˈhuëpirinhuëˈ, ahuipachina, ahuiquitërë huachi. Co huaˈquiˈ yaˈhuëpirinhuëˈ, Yosëri yonquirin. Ina nohuanton, noya papotërin. Canpitasoˈ ina quëran naˈcon naˈcon yonquirinquëmaˈ. ¿Onpoatomataˈ nipachin, co natëramahuëˈ? “Yosë catahuarinco mini,” taˈcasoˈ nipirinhuëˈ. 31 Ama maˈsha yonquiatomaˈ, paˈyancosohuëˈ. “¿Maˈcha caˈnëˈpoya? ¿Maˈcha oˈorëˈpoya? ¿Maˈcha aˈmorëˈpoya?” ama tocosohuëˈ. 32 Co Yosë imapisopitahuëˈ ina pochin yonquipi. Maˈsharachin yonquipi. Canpitasoˈ nipirinhuëˈ tatanëmaˈ inapaquë yaˈhuërinsoˈ yonquirinquëmaˈ. Yaˈipi pahuantërinquëmasopita nani nitotërin. 33 Napoaton Yosë naˈcon naˈcon yonquicoˈ. Aˈnapitantaˈ catahuacoˈ huëntonënquë yaˈconacaiso marëˈ. Yosë nontocoˈ noyasachin yonquicamaso marëˈ. Ina pochin cancantohuatamaˈ, catahuarinquëmaˈ. Ina nohuanton, maˈsha pahuantërinquëmasopita yaˈhuëtarinquëmaˈ. 34 Ama nani tashiraya nani tashiraya maˈpítasoˈ yonquiatomaˈ, paˈyancosohuëˈ. Aˈnaquënsoˈ nani tahuëri paˈyanpi. “Tashiraya maˈsha onpoapo nimara,” taˈtonaˈ, paˈyanápi. Ama inapita pochin cancantocosohuëˈ. Tashirayantaˈ Yosë catahuarinquëmaˈ. Ipora tahuëri maˈsha onpoapomarahuëˈ, ama sëtocosohuëˈ. “Yosë catahuarinco,” taˈtomaˈ, capa cancantocoˈ, tënin Quisoso.

Mateo 7

1 Naquëranchin Quisoso pënëntantarin. —Ama, iyaroˈsaˈ, aˈnapita nocancosohuëˈ. “Pasoˈ quëmapi co noyahuëˈ niˈton, anaˈintacasoˈ yaˈhuërin,” ama itocosohuëˈ, Yosë anaˈintochinquëmaˈ. Co nipinocasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. 2 Aˈnapita pinopatamaˈ, Yosëntaˈ co noyahuëˈ niˈsarinquëmaˈ. Piyapi chiniquën nonapihuatamaˈ, Yosë chiniquën anaˈintarinquëmaˈ. 3 Niˈcoˈ. Catoˈ quëmapi yaˈhuëpirinhuëˈ. Aˈnasoˈ piˈpian moˈshiri yaˈconayatohuachina, aˈnari nocanin. “Quëmasoˈ napoonin niˈtëran. Carinquën noya nicatënquën, ocoichinquën,” itopirinhuëˈ, inantaˈ narasëratëri nani yaˈconayatërin niˈton, co piˈpian tërantaˈ nanitërinhuëˈ quënantacasoˈ. Co iin nocanacasohuëˈ nipirinhuëˈ, nocanin. Inapochachin aˈnaquëmaˈ co noˈtëquën yonquiramahuëˈ. Aˈnapita yapënënpiramahuëˈ, naˈcon naˈcon oshahuanamaˈ. 5 Canpitasoˈ nonpintënquëmaˈ ninamaˈ. Quëmapi narasëratëri yaˈconayatërinso pochin ninamaˈ. Inasoˈ narasëratëˈ ocoitohuachina, noya quënantërin. Naporo huarëˈ nanitërin iin moˈshi ocoitacasoˈ. Inapochachin canpitantaˈ yaˈipi co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantocoˈ. Naporo huarëˈ noˈtëquën yonquiatomaˈ, nanitaramaˈ aˈnapita pënënacamasoˈ, itërin. 6 —Isontaˈ aˈchinchinquëmaˈ. Niˈniroˈsaˈ, coshiroˈsaˈ, inapita co yonquipihuëˈ. Naˈpiraˈhuaya paˈton nininsoˈ co quëtacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Aˈnotëramaˈ naporini, co maˈpaitënquëmahuëˈ. Paˈton nipirinhuëˈ, noˈpaquë acoramaˈ naporini, iˈnachitonahuëˈ. Canpitantaˈ yaquëtëitënquëmahuëˈ. Cosharoachin nayatonaˈ, co nohuanchitonahuëˈ. Inapochachin aˈnaquën Yosë nanamën aˈchintohuatamaˈ, co piˈpisha tërantaˈ nohuantopihuëˈ. Paˈton nininso pochin niponahuëˈ, tëhuapi. Chiniquën noˈhuirinënquëmaˈ. Ina pochin cancantohuachinaˈ, tananpitatomaˈ, nohuantopisopita aˈchintoco huachi, itërin. 7 Ina quëran itantarin: —Nani tahuëri Yosë nontocoˈ natainquëmaˈ. Pahuantërinquëmasoˈ nipatamaˈ, quëtarinquëmaˈ. Maˈsha yonirëso pochin cancantatomaˈ, nontácoˈ catahuainquëmaˈ. 8 Yosë nontohuatamaˈ, natanarinquëmaˈ. Huaˈquiˈ maˈsha yonihuatëra, quënanëˈ. Yaˈconacaso marëˈ nontohuatëra, isoatërinënpoˈ. Inapochachin Yosë yanohuitohuatamaˈ, anohuitarinquëmaˈ. Chiniquën ina nontohuatamaˈ, nóya catahuarinquëmaˈ. 9 Huiˈnamaˈ tanahuachina, noya aˈcaramaˈ. “Cosharoˈ nayarahuë,” itohuachinquëmara, co naˈpi quëtaramahuëˈ. 10 Sami nayahuachina, co yaˈhuan quëtaramahuëˈ. Sami quëtaramaˈ. 11 Canpitasoˈ co noyahuëˈ yonquiapomarahuëˈ, huiˈnamaˈ nosororamaˈ. Noya maˈsha quëtëramaˈ. Yosësoˈ noya noya niˈton, naˈcon naˈcon nosororinquëmaˈ. Inápaquë yaˈhuaponahuëˈ, huiˈninpita pochin niˈninquëmaˈ. Nontohuatamaˈ, noya nininsoˈ quëtarinquëmaˈ. Catahuarinquëmaˈ noya cancantacamaso marëˈ. 12 Noya ninosorocasoˈ, iyaroˈsaˈ, yaˈhuërin. Canpita nohuantëramaˈ aˈnapita nosoroˈinquëmasoˈ. Napoaton canpita nohuantëramaso chachin inapitantaˈ nosorocoˈ. Ninosoroatomaˈ, nicatahuacoˈ. Yosë nohuanton, Moisësë, pënëntonaˈpiroˈsaˈ, inapita naˈcon pënënpirinënquëmahuëˈ, ninosorocasoˈ naˈcon naˈcon nohuantërin. Ninosorohuatamaˈ, noya imasaramaˈ, tënahuë, itërin Quisosori. 13 —Niˈcoˈ, iyaroˈsaˈ. Catoˈ ira yaˈhuërin. Aˈnasoˈ pancana. Co sacaihuëˈ paˈtacasoˈ niˈton, naˈa piyapiˈsaˈ ina paˈtapi. Yaˈcoanamënsoˈ pancana nipirinhuëˈ, ina paˈtohuatamaˈ, parësitopiquë paˈsaramaˈ. Chimimiatarama huachi. Aˈna irasoˈ nipirinhuëˈ, sacai pochin paˈtacasoˈ. Yaˈcoanamënsoˈ yamiyanashaˈhuaya. Caraichin piyapi ina quënanin. Inaquë yaˈconpatamaˈ, nanpimiatarama huachi. Ina ira paˈtoco huachi. Sacaiˈ Yosë imacasoˈ niponahuëˈ, chiniquën cancantatomaˈ, imaco huachi, tënin Quisoso. 15 —Niˈcona, iyaroˈsaˈ, nisha aˈchinaˈpiroˈsaˈ nonpintochinënquëmaˈ. “Quiyantaˈ imarai,” itopirinënquëmahuëˈ, co cancanëna quëran imapihuëˈ. Tanan niˈniˈ yamaninpoaso pochin cancantatonaˈ, yatapicancaninquëmaˈ. Co noˈtëquën aˈchinpihuëˈ. 16 Napoaton noya yonquicoˈ. Noya cancantohuachinaˈ, noya nisapi. Co noyahuëˈ cancantohuachinaˈ, co noyahuëˈ nisapi. Co noˈtëquën aˈchintarinënquëmahuëˈ. Niˈcoˈ. Nararoˈsaˈ nitërin quëran nohuitërëˈ. Nahuansoˈ co misëra nitërinhuëˈ. Naporahuaton, shihuarin quëran co quëpa manëhuëˈ. 17 Nara noya nipachina, noya nitërin. Co noyahuëˈ nipachina, co nitërinhuëˈ, napoonin. 18 Nitacasoˈ nara nipachina, inachachin noya nitërin. Aˈnasoˈ nipirinhuëˈ, co nitacasoˈ narahuëˈ niˈton, co onporontaˈ nanitërinhuëˈ nitacasoˈ. 19 Co noya nitohuachinahuëˈ, aˈnëhuachinara, pënquë ahuiquitopi huachi. 20 Nitërin quëran nara nohuitërëhuaˈ. Inapochachin aˈchinaˈpiroˈsaˈ nohuitërëhuaˈ. Noya yonquihuachinaˈ, noya nisapi. Co noyahuëˈ yonquihuachinaˈ, co noyahuëˈ nisapi. Co noˈtëquën aˈchinapihuëˈ, itërin. 21 Ina quëran itantarin: —Naˈa piyapiˈsaˈ “Imarainquën, Sinioro,” itopirinacohuëˈ, aˈnaquën co cancanëna quëran imarinacohuëˈ. Niˈton, co Yosë yaˈhuërinquë paˈsapihuëˈ. Yosë natëpisopitaráchin inatohuaˈ yaˈhuëcontapi huachi. 22 Ayaroˈ tahuëri nanihuachin, naˈa piyapiˈsaˈ nontaponaco: “Quëma nanamën, Sinioro, aˈchinai. Quisoso nanan quëtërincoi, taˈtoi, sopairoˈsaˈ aˈparai. Nani maˈsha sacaiˈ nininsoˈ ninai. Quiyantaˈ imarainquën,” itaponaco. 23 Carisoˈ nipirinhuëˈ itapo: “Nonpintatomaco, napopiramahuëˈ, co noyahuëˈ cancantëramaˈ. Co piyapinëhuëpitanquëmahuëˈ. Co onporontaˈ imaramacohuëˈ. Paco huachi,” itapo, itërin Quisosori. 24 Ina quëran huachi pënëantarin: —Naˈaquëmaˈ, iyaroˈsaˈ, natanamacoso marëˈ huëˈnamaˈ. Natëhuatamaco, aˈna quëmapi pochin nisaramaˈ. Ina quëmapi natëricho quëran yapëirin. Yapëihuachina, noya yonquiaton, noya pëiaquë yonirin. Naˈpitëˈ quënanahuaton, inaquë noya pëirin. 25 Chiniquën oˈnanpachina, panca ihuan paˈnin. Pamatohuachina, opotopirinhuëˈ, co anotërinhuëˈ. Chiniiˈ niponahuëˈ, co yatëˈyatërinhuëˈ. Panca ihuantaponahuëˈ, naˈpitëquë pëirin niˈton, noya huanirin. Co yatëˈyatërinhuëˈ. 26 Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ yapëihuachina, co noya yonquirinhuëˈ. “Inotëquë tërantaˈ pëiˈi,” taˈton, inaquë pëipirinhuëˈ. 27 Ina quëran panca oˈnanin huachi. Pamatohuachina, chiniiri tëˈyatërin. Panca ihuantohuachina, pëiˈ aˈnaroachin tëˈyatërin. Yaˈipi noyá quiquirin huachi. Inapochachin topinan natanpatamaco, co natëhuatamacohuëˈ, co chaˈësaramahuëˈ. Nipirinhuëˈ, yaˈipi cancanëma quëran natëhuatamaco, noya nisaramaˈ. Panca ihuan paˈninso pochin maˈsha onpotopirinquëmaontaˈ, chiniquën cancantarama huachi, itërin Quisosori. 28 Yaˈipi piyapiˈsaˈ natanahuatonaˈ, noya natanpi. —Ma noya aˈchintërinpoaˈ. 29 Co huaˈanhuëˈ niponahuëˈ, chiniquën nanantaton, aˈchintërinpoaˈ. Co Cotio maistroˈsaˈ ina pochin aˈchinpihuëˈ, topi.

Mateo 8

1 Ina quëran panën quëran nohuarahuachinara, naˈa piyapiˈsari imasapi. 2 Paˈsapirinahuëˈ, aˈna caniaˈpi huëˈnin. Chana caniori maninsoˈ. Yaˈipiya noyá chanatarin. Nacapirahuaton, Quisoso nantëntaquë isonquirahuaton, nontërin. —Nohuantohuatan, Sinioro, quëma nanitëran anoyatancosoˈ. Anoyatoco topirahuëˈ, itërin. 3 Quisosori sëˈhuarahuaton, itërin: —Nohuantërahuë mini, iyasha. Apira miachin anoyataranquën, itërin. Itohuachina, aˈnaroachin noyatërin. Canio inquirin huachi. 4 —Ama piyapiˈsaˈ shaˈhuitëquësohuëˈ. Corto huaˈan yaˈhuërinquë paaton, noyatëransoˈ aˈnotonquëˈ niˈinquën. Naporahuaton, Moisësë shaˈhuirinsoˈ quëpaquëˈ noyatëransoˈ nitotacaiso marëˈ, itërin. Napotohuachina, paˈnin huachi. 5 Ina quëran Capinaomoquë paantarin. Canconpachina, aˈna capitani huëcapairin. 6 —Piyapinëhuë, Sinioro, chiniquën caniorin. Pëinëhuëquë quëhuënárin. Co huachi nanitërinhuëˈ iratacasoˈ. Parësitárin, itërin. 7 —Inta nipachin, paˈsarahuë nonëntaponquën, itërin. 8 —Quëmasoˈ, Sinioro, noya noyanquën. Co casoˈ quëma pochincohuëˈ. Co pëinëhuëquë huarëˈ huëcamasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Topinan nontëquëˈ noyachin, tënahuë. 9 Casoˈ huaˈanëhuë natërahuë. Capitanco niˈton, sontaroˈsaˈ natërinaco cantaˈ. “Paquëˈ,” itohuatëra, paˈnin. “Huëquëˈ,” itohuatëra, huëˈnin. Piyapinëhuëpitantaˈ camairahuë. “Sacatëquëˈ,” itohuatëra, sacatarin. Inapochachin quëmantaˈ topinan nontohuatan, aˈnaroachin piyapinëhuë noyatarin, tënahuë, itërin capitani. 10 Quisosori natanahuaton, piyapiˈsaˈ itërin: —Ma noyacha iso quëmapi natërinco paya. Nisha piyapi niponahuëˈ, Cotioroˈsa quëran noya noya natërinco. 11 Iporaso huachi nisha nisha parti quëran huëˈsapi, tënahuë. Nisha piyapiˈsaˈ niponaraihuëˈ, imatonaˈ, Yosë huëntonënquë yaˈconapi. Inapaquë paˈpachinaˈ, Aprancoˈ, Isacocoˈ, Cacopocoˈ, inapita nohuitapi. Inapitarëˈ noya cancantapi. Noya coshatërëso pochin nóya yaˈhuërapi huachi, tënahuë. 12 Aˈnaquëmasoˈ nipirinhuëˈ, “Cotioroˈsacoi niˈtoi, Yosë piyapinënpitacoi,” topiramahuëˈ, co natëramahuëˈ niˈton, co huëntonënquë yaˈconaramahuëˈ. Tashinanquë tëˈyatarinquëmaˈ. Inaquë naˈnëaramaˈ, chiníquën parësitarama huachi, itërin Quisosori. 13 Ina quëran capitan itantarin: —Yaˈhuëranquë, iyasha, paantaquë huachi. Natëranco niˈton, apira miachin piyapinën noyatarin, itërin. Naporo chachin piyapinën noyatërin. Paantahuachina, sano quënanconin huachi. 14 Ina quëran Pitro pëinënquë paˈpi. Aˈshatën chiniquën sapoton, quëhuënarin, quënanconpi. 15 Quisosori maimirarahuaton, aˈnaroachin anoyatërin. Co huachi saporinhuëˈ. Huanirahuaton, inari chachin nocomarin huachi. 16 Iˈhuaraya huarëˈ naˈa piyapiˈsaˈ huëcatonaˈ, caniaˈpiroˈsaˈ quëpi Quisosori anoyatacaso marëˈ. Aˈnaquën sopairi yaˈcoancantërin niˈton, co inaora yonquirinsoˈ yonquirinhuëˈ. Quisosori topinan noncharapirinhuëˈ, sopairoˈsaˈ pipipi huachi. Yaˈipi caniaˈpiroˈsaˈ anoyatërin huachi. 17 Iraca Isaiasë ninoton, ninshitërin. “Caniopirëhuahuëˈ, anoyatarinpoaˈ. Canio inquitarinpoa huachi,” tënin. Ipora huarëˈ caniaˈpiroˈsaˈ anoyatarin huachi. 18 Notohuaroˈ piyapiˈsaˈ niyontonpachinara, caˈtanoˈsanënpita itërin: —Montëria maconcoˈ. Aquëtëran paˈahuaˈ, itopirinhuëˈ, 19 Cotio maistrori nontiirin. —Cantaˈ, Maistro, imainquën. Insëquësona paˈpatan, cantaˈ paˈi, tënahuë, itërin. 20 —Yaimaranco, ¿ti? Sacaiˈ imancosoˈ, tënahuë. Maˈsha tananquë yaˈhuërinsopita huëˈëshinantën yaˈhuëtërin, inaquë huëˈërin. Inairantaˈ pëˈpëtën yaˈhuëtërin. Casoˈ nipirinhuëˈ Yosë quëran quëmapico niporahuëˈ, co pëiˈ yaˈhuëtërincohuëˈ. Paˈsápato, co yaˈhuëmiatërahuëˈ, itërin. 21 Aˈnarintaˈ huëcapairahuaton, itiirin: —Cantaˈ oshaquëran imainquën, topirahuëˈ, co apira nanitërahuëˈ. Tatahuë nani noyá mashotërin. Chiminpachin, cari paˈpitarahuë. Ina quëran imasaranquën huachi, itopirinhuëˈ. 22 Quisosori itërin: —Aˈnaquën co nohuantopihuëˈ imainacosoˈ. Chimipi pochin cancantopi. Inapitari paˈpichinaˈ. Quëmasoˈ nipirinhuëˈ ca naˈcon naˈcon yonquiatonco, imaco huachi, itërin. 23 Ina quëran Quisoso montëriaquë yaˈconin. Yaˈconpachina, caˈtanoˈsanënpitantaˈ yaˈconpi antaˈ. 24 Paaquëyaˈ, aˈnanaya panca ihuairi manin. Pánca sonoˈ niˈton, coˈsacairi montëria opotó opototapirinhuëˈ. Nani yamëntairapirinhuëˈ. Yaˈhuërëˈ Quisososoˈ huëˈësapirinhuëˈ, 25 caˈtanoˈsanënpita tëˈhuatatonaˈ, ochinanpi. —Catahuacoi, Sinioro, chimiitarihuaˈ canpoasoˈ, itopi. 26 —¿Onpoatomataˈ tëˈhuaramasoˈ? Co noya natëyatëraramacohuëˈ, ¿ti? itahuaton, huënsëintarahuaton, ihuan aˈparin. Sonontaˈ nontërin. —Sanoquë huachi, itohuachina, aˈnaroachin coˈsacaiˈ sanoirin huachi. 27 Caˈtanoˈsanënpita niˈsahuatonaˈ, paˈyanpi. —Ma quëmapicha isosoˈ niˈton, ihuan aˈparin paya. Sonontaˈ aˈnaroachin asanoirin paya, nitopi. 28 Ina quëran aquëtëran canconpi huachi, Catara parti itopisoˈ. Inaquë catoˈ quëmapi yaˈhuëpi. Naˈa sopairoˈsari yaˈcoancantopi niˈton, co huachi yonquipihuëˈ. Paˈpi huaˈyantopi huachi. Naˈpi naninquë chimipiroˈsaˈ paˈpitopiquë yaˈhuërapi. Aˈnaroachin yaahuëtopi niˈton, co inatohuaˈ pacacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Quisoso nonshihuachina, sopairi yaˈcoancantërinsopita naˈpi nanin quëran pipirahuatonaˈ, huëˈsapi, nacapirin. 29 Quisoso quënanahuatonaˈ, chiniquën nontapi. —Nohuitërainquën, Sinioro. ¿Maˈtaˈ onpotaponcoi? Quëmasoˈ Yosë huiˈninquën niˈton, coˈhuara ayaroˈ tahuëri naniyatërasohuëˈ, aparësitarancoi, ¿ti? itopi sopairoˈsari. 30 Ina yaˈcariya naˈa coshiroˈsaˈ yaˈhuërin. Huëntonën coshatarin. 31 Inapita quënanahuatonaˈ, itantapi: —Yaocoihuatancoi, coshiquë tërantaˈ aˈpacoi yaˈcoantaˈii, itantapi. 32 —Inta nipachin, inaquë paatomaˈ, yaˈconcoˈ, itohuachina, quëmapiˈsa quëran pipirahuatonaˈ, coshiroˈsaquë yaˈconcoantapi huachi. Inaquë yaˈconpachinara, coshiroˈsantaˈ huaˈyantatonaˈ, aˈnaroachin tahuan paˈtopi huachi. Panca sonoquë niitahuatonaˈ, inaquë chimiitopi huachi. 33 Coshi pëˈtahuanaˈpiroˈsaˈ niˈsahuatonaˈ, paˈyanatonaˈ, ninanoquë taˈaconpi. Inaquë yaˈipiya shaˈhuitonpi. —Sopairoˈsaˈ quëmapiˈsa quëran pipirahuatonaˈ, coshiroˈsaquë yaˈconconpi. Yaˈconconpachinara, huaˈyantatonaˈ, tahuan paˈtopi. Yaˈipi miachin chimiitopi huachi, itopi. 34 Natanahuatonaˈ, naˈa piyapiˈsaˈ huëˈpi Quisoso nohuitacaiso marëˈ. Nani nohuitohuachinara, tëˈhuatopi. —Aˈna parti paquë huachi, itopi.

Mateo 9

1 Montëriaquë yaˈcoantarahuatonaˈ, aquëtëran pëntoantapi huachi. Quisoso ninanonënquë chachin paantapi. 2 Inaquë catapini quëmapi huëcatonaˈ, caniaˈpi quëpi. Nantëtëquë quëpi. Huaˈquiˈ co nanitërinhuëˈ huanicasoˈ, quëhuënárin. “Ma noya isopita natërinaco,” taˈton, Quisosori caniaˈpi itërin: —Noya cancantëquëˈ, apiaˈhua. Apira miachin quëma oshanën inquitaranquën huachi, itërin. 3 Ina natanahuatonaˈ, Cotio maistroˈsaˈ yonquipi. “¿Ma quëmapitaˈ isosoˈ? “Oshanën inquitaranquën,” toconin. Yosëichin nanitërinsoˈ,” topi, yonquiatonaˈ. 4 Topinan yonquinëna quëran napoapirinahuëˈ, Quisosori nitotërin. —¿Onpoatomataˈ co noyahuëˈ yonquiarapiramaco? 5 “Piyapinpoaˈ co nanitërëhuahuëˈ oshanënpoaˈ inquitacasoˈ,” tënamaˈ. Aˈnaroachin anoyatacasontaˈ co nanitaparamahuëˈ. 6 Nipirinhuëˈ, Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, nanan quëtërinco piyapiˈsaˈ oshanënaˈ inquitaˈhuaso marëˈ. Canpitantaˈ ina nitotacamaso marëˈ iso caniaˈpi anoyatarahuë, tënin. Ina quëran caniaˈpi itantarin: —Huaniquëˈ, apiaˈhua. Nantëtëˈ masahuaton, yaˈhuëranquë paquë huachi, itërin. 7 Itohuachina, aˈnaroachin huanirahuaton, yaˈhuërinquë paˈnin huachi. 8 Piyapiˈsaˈ niˈsahuatonaˈ, paˈyanpi. —Ma noyacha Yosëri catahuarin paya. Chiniquën nanan quëtërin paya, nitopi. 9 Ina quëran Quisoso paantarahuaton, Matio quënanconin. Copirno comisionën niˈton, ina marëˈ coriqui maˈpatërin. Coriqui maˈpatopiso pëiquë huënsëapirinhuëˈ, Quisosori itërin: —Huëquëˈ, iyasha, imaco huachi, itërin. Itohuachina, aˈnaroachin huanirahuaton, imarin huachi. 10 Aˈna tahuëri pëinënquë Quisoso coshatapatarin. Caˈtanoˈsanënpitarëˈ coshatapatapi. Naˈa piyapiˈsaˈ huëˈpi Quisosorëˈ coshatatonaˈ nohuitacaiso marëˈ. Aˈnaquënsoˈ copirno comisionënpita, copirno marëˈ coriqui maˈpatonaˈpiroˈsaˈ. Aˈnantaˈ oshahuanoˈsaˈ itopisoˈ. 11 Parisio piyapiˈsaˈ ina niˈsahuatonaˈ, Quisoso caˈtanoˈsanënpita itonpi: —Copirno comisionënpita naˈcon oshahuanpi. ¿Onpoatontaˈ Maistronëmaˈ oshahuanoˈsapitarëˈ coshatarin? itopi. 12 Natanahuaton, Quisosori itërin: —Isopitasoˈ tëhuënchachin nohuantërinaco imainacosoˈ. Niˈcoˈ. Caniaˈpiroˈsari notoro nohuantopi. Nipirinhuëˈ, “Co caniorahuëˈ,” topatëra, co notoro nohuantërëhuëˈ. 13 Inapochachin oshahuanoˈsaˈ nohuantërinaco. Inapita pënënaˈhuaso marëˈ oˈmarahuë. “Co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantatomaˈ, Yosë pochin cancantocoˈ,” itërahuë. Aˈnapitasoˈ “Quiyasoˈ co oshahuancoihuëˈ,” topiso marëˈ co naˈcon aˈchintërahuëˈ. Paatomaˈ, Yosë quiricanën noya nitotocoˈ noˈtëquën yonquicamaquë. Inaquë iraca ninshitopisoˈ. “Aˈnaquën topinan quëran chinotopirinacohuëˈ. Oshanëna marëˈ maˈsha tëpapirinahuëˈ, co aˈnapita nosoropihuëˈ. Nosorocasoˈ naˈcon naˈcon nohuantërahuë,” tënin Yosë, itërin Quisosori. 14 Ina quëran Coanshari aˈchintërinsopita huëcatonaˈ, Quisoso itiipi: —Quiyasoˈ co coshatatoihuëˈ, Yosë nontarai. Parisio piyapiˈsantaˈ inapopi. Quëma imarinënsopitasoˈ nipirinhuëˈ, noya coshatapi, oˈosapi, inapopi. ¿Onpoatontaˈ co quiya pochin imarinënhuëˈ? itopi. 15 —Ca yaˈhuarahuë niˈton, co sëtopihuëˈ. Niˈcoˈ. Quëmapi saˈacaso marëˈ piyapiˈsaˈ amatohuachinara, capa cancantopi. Nipayarinsopita huëˈpachinara, inapitarëˈ coshatatonaˈ, capa cancantapi. Aˈna tahuërisoˈ nipirinhuëˈ inimiconëni huëcatonaˈ, saˈanaˈpi masapi. Quëpatohuachinaˈ, co huachi coshatacaisoˈ yonquiapihuëˈ. Sëtapi huachi. Inapochachin cantaˈ mapachinaco, imarinacosopita sëtapi huachi. Sëtatonaˈ, co huachi coshatacaisoˈ yonquiatonahuëˈ, Yosë nontáponaˈ, tënin. 16 Ina quëran aˈchintantarin. —Niˈcoˈ. Coton noyá mocahuachina, co nasha nëˈmëtëquë paˈpitërëhuëˈ. Nasha nëˈmëtëquë paˈpitërëˈ naporini, naquëranchin noshatantaitonhuëˈ. Napoonin niˈton, tëˈyatacasoˈ yaˈhuërin. Inapochachin iraca aˈchininsoˈ co huachi imacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Nasha aˈchintaranquëmaˈ. Co cato chachin imacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. 17 Shaˈmorontaˈ yonquicoˈ. Huino shaˈmoroˈ nipachina, co shaˈhuëtëˈ morsaquë mocaroˈ nininquë co taˈpanëhuëˈ. Saˈpotohuachina, aˈnaroachin nopoitërin. Nopoitohuachina, huino chiniarëˈ. Morsantaˈ tapirëˈ. Shaˈmoroˈ huinosoˈ nasha morsaquë taˈpanëˈ. Huino, morsantaˈ noya nisarin huachi. Inapochachin cantaˈ nasha aˈchintëranquëmaˈ. Iraca aˈchininsoˈ naniantatomaˈ, nasha nanansáchin imacoˈ, tënin Quisoso. 18 Aˈchinaquëyaˈ, aˈna Cotio huaˈan huëˈnin. Quisoso nantëntaquë isonquirin. —Huiˈnahuë apira chiminin. Huëcaton, Sinioro, sëˈhuaquiquëˈ nanpiantaˈin, topirahuëˈ, itërin. 19 —Inta nipachin, tosahuaton, huanirahuaton, inarë chachin paˈnin. Caˈtanoˈsanënpitantaˈ paˈpi antaˈ. 20 Paaquëyaˈ, aˈna sanapiri imaquiarin. Huaˈquiˈ panca huënaiˈ aˈparin. Nani shonca catoˈ piˈipi co sanorinhuëˈ. Parësitárin. 21 “Cotonën tërantaˈ sëˈhuatohuato, anoyataponco,” taˈton, pinën quëran imaquirin. Imaquiton, coton huirotëínchin sëˈhuaquirin. 22 Quisosori tahuërëtahuaton, sanapi quënanin. —Noya cancantëquëˈ, imoya. Natëranco niˈton, noyataran, itërin. Naporo chachin noyatërin huachi. Huënaiˈ noˈnarin huachi. 23 Ina quëran huaˈan pëinënquë canconpi huachi. Naˈa piyapiˈsaˈ quënanconpi, naˈnërápi, ayanápi. Quinatoroˈsantaˈ quënanconpi. Huinatacaiso marëˈ paˈpirinahuëˈ, 24 Quisosori nontërin. —Yaˈipinquëmaˈ pipico huachi. Co sanapiaˈhua chimimiatërinhuëˈ. Huëˈësarin, itërin. —Co huëˈërinhuëˈ. Nani chiminin huachi. Somarayanquën niˈton, co niˈnanhuëˈ, ¿ti? itopi. 25 Yaˈipi piyapiˈsaˈ aipiran aˈparahuaton, acopoana chimipi yaˈhuërinquë yaˈconin. Maimirarahuaton, ananpitantarin huachi. Aˈnaroachin huanirin huachi. 26 Napohuachina, yaˈipi parti nanan nahuinin. 27 Ina quëran pipirahuaton, paˈsapirinhuëˈ, catoˈ somarayari imaquirin. Co mantaˈ quënantërinhuëˈ. Quisoso imaraton, chiniquën nontarin. —Nosorocoi, Sinioro. Quëma nohuitërainquën. Tapicoˈ shinquën quëmasoˈ. Yosë aˈpaimarinquën niˈton, nosoroatoncoi, anoyatocoi, topiraihuëˈ, itopi. 28 Pëiquë canconahuatonaˈ, Quisoso yaˈconin. Somarayaroˈsantaˈ yaˈconpachinara, Quisosori itërin: —Cari anoyatarahuësoˈ natëramaco ipora, ¿ti? itërin. —Natërainquën mini, Sinioro. Yaˈipiya nanitaparan, tënai, itopi. 29 Napotohuachinara, sëˈhuarayarahuaton, itërin: —Natëramaco niˈton, apira miachin anoyataranquëma huachi, itërin. 30 Aˈnaroachin quënantopi huachi. —Anoyatëranquëmasoˈ, iyaroˈsaˈ, ama insontaˈ shaˈhuitocosohuëˈ, itopirinhuëˈ, 31 pipirahuatonaˈ, naˈa piyapiˈsaˈ shaˈhuitëraˈpiapi. —Quisoso anoyarayatërincoi. Noya quënantërai huachi, itërapi. Yaˈipi parti quëran natantopi. 32 Ina quëran paˈpachina, aˈnapitantaˈ canquipi. Apia quëpi. Sopai nohuanton, co nanitërinhuëˈ nonacasoˈ. 33 Quisosori nosoroaton, sopai aˈpatërin huachi. Aˈpatohuachina, aˈnaroachin noyatërin. Noya nonsarin huachi. Piyapiˈsaˈ niˈpachinara, paˈyanpi. —Co onporontaˈ iso pochin niˈchinaihuëˈ. Iraca quëra huarëˈ co insontaˈ naporinhuëˈ, topi. 34 Parisio piyapiroˈsasoˈ nipirinhuëˈ, natanahuatonaˈ, co yanatëpihuëˈ. —Sopai huaˈani catahuarin niˈton, nanitërin sopairoˈsaˈ aˈpacasoˈ, toconpi. 35 Ina quëran Quisoso paˈsápaton, nisha nisha ninanoroˈsaquë aˈchintëraˈpiarin. Niyontonpiso pëiroˈsaquë noya nanan shaˈhuitëraˈpiarin. —Yosë yahuaˈanëntarinquëmaˈ, itëraˈpiarin. Insëquësona paˈpachina, yaˈipi caniorinsopita anoyatërin. Nisha nisha canio inquitërin. 36 Paaton, notohuaroˈ piyapiˈsaˈ quënanin. Co Yosë yonquiatonahuëˈ, co napinhuëˈ cancantopi. Ohuicaroˈsa pochin inahuasoˈ, co macarisoˈ aˈpairinhuëˈ. “¿Incha catahuaincoi paya?” taˈtonaˈ, nisha nisha yonquipi. Napoaton Quisosori nosororin. 37 Nosoroaton, caˈtanoˈsanënpita itërin: —Notohuaroˈ piyapiˈsaˈ yaˈhuëpirinahuëˈ, co incariso tërantaˈ catahuarinhuëˈ Yosë pochin cancantacaiso marëˈ. Isoroˈpaˈ pánca imin pochin ninin. Cayarinsoˈ manëso pochachin piyapiˈsaˈ manëˈ Yosë imacaiso marëˈ. Notohuaroˈ piyapiˈsaˈ yaˈhuaponaraihuëˈ, caraichin piyapi pënëntarin Yosë imacaiso marëˈ. 38 Napoaton Yosë nontocoˈ aˈnapitantaˈ aˈpaˈin pënënchinaˈ. Ina shaˈhuitërinpoaˈ aˈchinacaso marëˈ, itërin Quisosori.

Mateo 10

1 Shonca catoˈ quëmapiˈsaˈ Quisosori nani huayonin naˈcon naˈcon aˈchintacaso marëˈ. Caˈtanoˈsanënpita itopi. Ayontonahuaton, chiniquën nanan quëtërin sopairoˈsaˈ aˈpacaiso marëˈ. Ina nohuanton, nisha nisha caniori maninsopitantaˈ anoyatapi. 2 Shonca catoˈ acorin nanamën aˈchinacaiso marëˈ. Simonˈton acorin. (Pitro itopi antaˈ.) Iiontaˈ acorin. Antërisë itopisoˈ. Santiaco, Coansha, inapitantaˈ acorin. (Sipitio huiˈninpita inahuasoˈ.) 3 Pinipi, Partoromi, Tomasë, Tatio, inapitantaˈ nohuantaton, acorin. Mationtaˈ coriqui copirno marëˈ maˈpatopirinhuëˈ, acorin caˈtanacaso marëˈ. Arpio huiˈniontaˈ acorin. Santiaco itopisoˈ. 4 Aˈna Simontaˈ acorin. (Iraca copirno noˈhuinaˈpiroˈsaˈ imapirinhuëˈ, iporasoˈ Quisoso imasarin huachi.) Cotasë Iscariotintaˈ acopirinhuëˈ, aˈna tahuëri inari yashaˈhuirapiarinsoˈ. 5 Nani shonca catoyaˈpi acohuachina, shaˈhuitërin paatonaˈ aˈchinacaiso marëˈ. —Paatomaˈ, iyaroˈsaˈ, noya pënëntocoˈ. Ama nisha piyapiroˈsaˈ yaˈhuërinquë pacosohuëˈ. Ama Samaria ninanoroˈsaquëntaˈ ama pacosohuëˈ. 6 Cotioroˈsasoˈ aˈchintoncoˈ. Ohuicaroˈsaˈ chihuërinso pochin niˈtonaˈ, co Yosë yonquipihuëˈ. Napoaton pënënacasoˈ yaˈhuërin. 7 Paatomaˈ, aˈchintocoˈ. “Iso tahuëriˈsaˈ Yosë yahuaˈanëntarinpoaˈ. Aˈpaimarinsoˈ nani oˈmarin,” itocoˈ. 8 Caniaˈpiroˈsaˈ aˈnaroachin anoyatocoˈ. Aˈnaquën chimimiatopirinhuëˈ, ananpitantacoˈ. Chana caniori maninsontaˈ quënanpatamaˈ, anoyatocoˈ. Aˈnapitantaˈ sopairoˈsari yaˈcoancantërin niˈton, co huachi yonquipihuëˈ. Paˈpi huaˈyantopi. Quënanpatamaˈ, sopairoˈsaˈ aˈpatocoˈ piyapiˈsaˈ noyachinaˈ. Co mantaˈ pahuërëtapomarahuëˈ, Yosësoˈ inaora nohuanton, naˈcon catahuarinquëmaˈ. Inaora nohuanton, catahuarinquëmaˈ niˈton, canpitantaˈ inapochachin aˈnapita catahuacoˈ. 9 Aˈchinacamaso marëˈ paˈpatamaˈ, ama, iyaroˈsaˈ, coriqui quëpacosohuëˈ. 10 Ama nasha morsa, pitana, coton, sapatëˈ, inapita tërantaˈ quëpacosohuëˈ. “Sacatohuatëra, aˈcainënpoasoˈ yaˈhuërin,” topi. Napoaton aˈchintohuatamaˈ, aˈcaarinënquëmaˈ, catahuaarinënquëmaˈ ama maˈsha pahuantinquëmaso marëhuëˈ. 11 Nisha nisha ninanoquë aˈchintocoˈ. Ninanoquë canconpatamaˈ, insosona noya natanpachinquëmaˈ, ina pëinënquë yacapacoˈ. Inaquë yacapatohuatamaˈ, inaquësáchin yaˈhuëcoˈ. 12 Pëinënaquë yaˈconpatamaˈ, “Yosë catahuainquëmaˈ,” itocoˈ. 13 Noya nohuantohuachinënquëmaˈ, Yosëri catahuarin. Nipirinhuëˈ, co noyahuëˈ nontohuachinënquëmaˈ, co Yosëri catahuarinhuëˈ. 14 Aˈna ninanoquë paˈpatamaˈ, “Ama isëquë huëcosohuëˈ. Co yanatanainquëmahuëˈ,” itohuachinënquëmaˈ, patocoˈ. Yapaˈpatamaˈ, pënëncoˈ. “Nani shaˈhuitopiranquëmahuëˈ. Co nohuantëramahuëˈ niˈton, canpitaora tëhuënëmaquë ninaˈintaramaˈ,” itocoˈ. Ina quëran aˈna parti paco huachi. 15 Tëhuënchachin itëranquëmaˈ. Ayaroˈ tahuëri nanihuachin, inapitasoˈ chiniquën parësitapi. Iraca Sotomaroˈsaˈ, Comoraroˈsaˈ, inapita paˈpi co noyahuëˈ cancantopi niˈton, Yosëri chiniquën anaˈintërin. Co natërincosopitasohuëˈ nipirinhuëˈ, chini chiniquën anaˈintarin huachi, itërin Quisosori. 16 Ina quëran itantarin: —Niˈcoˈ, iyaroˈsaˈ. Ohuicaroˈsaˈ co nanitopihuëˈ niaˈpaicaisoˈ. Aˈnaroachin tanan niˈniroˈsari manin. Huëntonën niˈniroˈsa pochin aˈnaquën piyapiˈsaˈ noˈhuiarinënquëmaˈ. Aˈchintohuatamaˈ, noˈhuiarinënquëmaˈ. Napoaton, iyaroˈsaˈ, noya yonquicoˈ. Noˈhuipirinënquëmaontaˈ, ama noˈhuicosohuëˈ. Noya cancantatomaˈ, oshaquëran nontocoˈ. 17 Niˈcona aˈnaroachin anoˈhuitotamaˈ. Aˈnaquën noˈhuitënquëmaˈ, masarinënquëmaˈ. Mapachinquëmaˈ, coisëquë quëpaarinënquëmaˈ. Niyontonpiso pëiroˈsaquë chachin huihuiarinënquëmaˈ. 18 Imaramacoso marëˈ huaˈanoˈsaˈ yaˈhuërinquëntaˈ shaˈhuirapiarinënquëmaˈ. Ca nohuanto, inaquë quëpaarinënquëmaˈ nanamëhuë shaˈhuitacamaso marëˈ. Inaquë nisha piyapiroˈsantaˈ aˈchintaramaˈ. 19 Coisëquë shaˈhuirapihuachinënquëmaˈ, ama, iyaroˈsaˈ, paˈyancosohuëˈ. “¿Maˈcha tonoˈpocoya?” ama tocosohuëˈ. Naporoˈ Yosë anitotarinquëmaˈ noˈtëquën aˈpanitacamaso marëˈ. 20 Co canpitaora yonquinëma quëran nonsaramahuëˈ. Ispirito Santo ayonquiarinquëmaˈ noya nonacamaso marëˈ. 21 Aˈnaquën imasarinaco. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ co nohuantarinacohuëˈ niˈton, quëmopinënpita capini ninoˈhuiapi. Aˈnaquën iin chachin niponahuëˈ, shaˈhuirapiarin tëpacaiso marëˈ. Aˈnaquëontaˈ huiˈnin niponahuëˈ, imapachinco, paˈpini chachin shaˈhuirapiarin. Aˈnaquëontaˈ aˈshin chachin, paˈpin chachin niponahuëˈ, imapachinaco, huiˈninpitari shaˈhuirapiapi. 22 Imaramaco niˈton, naˈa piyapiˈsaˈ noˈhuiarinënquëmaˈ. Nipirinhuëˈ, co aˈpohuatamacohuëˈ, nichaˈësaranquëma huachi. 23 Aparësitohuachinënquëmaˈ, aˈna ninanoquë paantacoˈ. Inaquëntaˈ aˈchiantacoˈ. Naˈa ninanoroˈsaˈ Cotio parti yaˈhuërin. Co yaˈipiya ninanoroˈsaquë paˈshatërasënquëmahuëˈ, cantaˈ huëantarahuë. Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, aˈna tahuëri huëantarahuë Yosë huaˈanëntërinsoˈ acocaˈhuaso marëˈ. 24 Niˈcoˈ, iyaroˈsaˈ. Patron yaˈhuëhuachina, co piyapinënpitasoˈ chini chiniquën nanantërinhuëˈ. Cantaˈ canpita maistronëmaco niˈton, chini chiniquën nanantërahuë. 25 Napoaton noˈhuihuachinquëmaˈ, co ina marëˈ sëtacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Nani noˈhuirinaco cantaˈ. “Sopainquën,” itërinaco niˈton, imaramacosopita ina pochachin nontarinënquëmaˈ, itërin Quisosori. 26 Ina quëran itantarin: —Piyapiˈsaˈ noˈhuipirinënquëmahuëˈ, ama, iyaroˈsaˈ, tëˈhuacosohuëˈ. Noya nipatamaˈ, co ipora aˈnapita nitotopihuëˈ. Aˈna tahuërisoˈ nipirinhuëˈ Yosëri aˈninquëchin anitotarin huachi. Naporoˈ noya nininsopita, poˈoana quëran nininsopitantaˈ, yaˈipiya Yosëri anitotarin. 27 Iporasoˈ co yaˈipi piyapiˈsaˈ aˈchintarahuëˈ. Carayanquëma tërantaˈ canpitaora quëparahuatënquëmaˈ, naˈcon aˈchintaranquëmaˈ. Aˈna tahuërisoˈ nipirinhuëˈ yaˈipi piyapi aˈninquëchin shaˈhuitocoˈ nitochinaˈ. 28 Ama, iyaroˈsaˈ, piyapi tëˈhuatocosohuëˈ. Tëpapirinënpoahuëntaˈ, co huaˈyanënpoaˈ matarinënpoahuëˈ. Yosësoˈ tëˈhuatacasoˈ yaˈhuërin, tënahuë. Ina nohuanton, chiminëˈ. Co noyahuëˈ nipachinaˈ, parësitopiquë aˈpaarin huachi. Inatohuaˈ huaˈyanënarë chachin parësitomiatapi huachi. Napoaton Yosë naˈcon naˈcon tëˈhuatacasoˈ yaˈhuërin. Co piyapiˈsaˈ tëˈhuatacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. 29 Yosësoˈ aˈpairinquëmaˈ. Niˈcoˈ. Inairaroˈsaˈ co paˈtonhuëˈ. Catoya aˈna soroíchin paˈtaponahuëˈ, co aˈnaya tërantaˈ Yosëri naniantërinhuëˈ. Co ina nohuantohuachinhuëˈ, co chimininhuëˈ. 30 Canpoasoˈ nipirinhuëˈ naˈcon naˈcon aˈpairinpoaˈ. Yaˈipinpoaˈ aˈnaya aˈnayanpoaˈ yonquirinpoaˈ. Ainënpoaˈ huaˈhuayatërahuëˈ nipirinhuëˈ, yaˈipiya pichirin. Napoaton ama tëˈhuacosohuëˈ. Niˈsárinpoaˈ. 32 “Quisoso imarahuë,” topatamaˈ, ayaroˈ tahuëri carinquëmantaˈ nohuantaranquëmaˈ. “Imarinaco mini,” itarahuë Tata Yosë. 33 Nipirinhuëˈ, aˈpohuatamaco, carinquëmantaˈ aˈpoaranquëmaˈ. “Co imarinacohuëˈ,” itarahuë Tata Yosë, tënin Quisoso. 34 Ina quëran pënëantarin: —“Cristo oˈmahuachin, yaˈipiya nohuantapi,” topiramahuëˈ, co yaˈipiya, iyaroˈsaˈ, nohuantarinacohuëˈ. Pënënpato, nisha nisha yonquiapi. Aˈnaquën nohuantarinaco. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ co nohuantarinacohuëˈ. 35 Ipora quëra huarëˈ aˈna pëiquë yaˈhuëpisopita nisha nisha yonquiapi. Aˈna pëiquë paˈpin nohuantarin. Huiˈninsoˈ nipirinhuëˈ co nohuantarinhuëˈ. Aˈna pëiquëntaˈ huiˈnin nohuantarin. Paˈpinsoˈ nipirinhuëˈ co nohuantarinhuëˈ. Sanapiˈsantaˈ nisha nisha yonquiapi. Aˈshin co nohuantarinhuëˈ. Huaˈhuinsoˈ nipirinhuëˈ nohuantarin. Aˈshatën nohuantapirinhuëˈ, notainsoˈ co nohuantarinhuëˈ. Napoapi. 36 Imaramacoso marëˈ quëmopinëmaˈ noˈhuiarinënquëmaˈ. Co nishahuëˈ niponaraihuëˈ, inimiconën pochin niˈsarinënquëmaˈ. 37 Yaimapatamaco, iyaroˈsaˈ, ca naˈcon naˈcon nosoroco. Tatamaˈ, mamamaˈ, inapita co onpopinchachin nosorocasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Co naˈcon naˈcon nosorohuatamacohuëˈ, co tëhuënchachin imaramacohuëˈ. 38 Imapatamaco, aˈnapita aparësitarinënquëmaˈ. Yatëpapirinënquëmaontaˈ, imamiatoco huachi. Corosëquë chiniquën parësitërëˈ. Inapochachin canpitantaˈ imapatamaco, aparësitarinënquëmaˈ. Co ahuantohuatamahuëˈ, co tëhuënchachin imasaramacohuëˈ, tënahuë. 39 Noya nanpicamasoachin yonquihuatamaˈ, topinan quëran nanpiaramaˈ. Chimimiataramaˈ. Parësitopiquë paˈmiataramaˈ. Nipirinhuëˈ, imaramacoso marëˈ aparësitohuachinënquëmaˈ, noya cancantocoˈ. Yosë acanaarinquëmaˈ. Tëpapirinënquëmaontaˈ, noya noya nanpimiatontarama huachi, itërin. 40 —Insosona, iyaroˈsaˈ, noya natanpachinënquëmaˈ, noya natanarinaco cantaˈ. Yosë aˈpaimarinco niˈton, Yosë nanamën chachin imasapi huachi. 41 Aˈchinamaso marëˈ Yosë noya niˈsarinquëmaˈ. Inapaquë acanaarinquëmaˈ. Aˈnaquën natanpachinënquëmaˈ, “Yosë nanamën chachin aˈchintarinpoaˈ,” taˈtonaˈ, noya natanarinënquëmaˈ. Ina marëˈ inapitantaˈ inapaquë canarapi. Tëhuënchachin noya piyapiˈsaˈ catahuacasoˈ yaˈhuërin. “Yosë imarin niˈton, noya quëmapi inasoˈ,” taˈtomaˈ, catahuacoˈ. Ina marëˈ Yosë acanaarinquëmaˈ. 42 Inso tërantaˈ imapachinaco, co chiniquën nanantaponahuëˈ, inantaˈ nosorocasoˈ yaˈhuërin. Imarincoso marëˈ iˈsha tërantaˈ oˈshitohuatamaˈ, inapaquë Yosë acanaarinquëmaˈ. Tëhuënchachin noya iˈhuërëtarinquëmaˈ, itërin Quisosori.

Mateo 11

1 Nani caˈtanoˈsanënpita shaˈhuitohuachina, paˈpi huachi aˈchinacaiso marëˈ. Ina quëran Quisosontaˈ paˈnin. Nisha nisha ninanoquë paˈsahuaton, aˈchinárin. Pënënaˈpiarin. 2 Yaˈhuërëˈ Coansha Paotistasoˈ nipirinhuëˈ naporoˈ tashinan pëiquë yaˈhuárin. Inaquë Quisoso naporinsoˈ natantërin. “Naˈa caniaˈpiroˈsaˈ aˈnaroachin anoyatërin. Sopairoˈsaˈ aˈparin. Chiniquën nanantaton, pënënincoi,” topi, natantërin. Ina natantaton, catoˈ imarinsoˈ aˈparin Quisoso natanacaiso marëˈ. 3 Canconpachinara, Quisoso natanatonaˈ, niˈsapi. Ina quëran itopi: —Coansha Paotista aˈpairincoi. Nontaˈhuainquënso marëˈ huëˈsarai. Iˈhuá chachin Coansha naˈcon shaˈhuitërincoi. “Aˈna tahuëri Cristo oˈmararin, Yosëri aˈpaimarinsoˈ,” itërincoi. Quëmasoˈ Cristo nimaranquën. Pahuanarin Cristo oˈmacasoˈ nimara. Co nitotatoihuëˈ, natanapoinquën huëˈnai. Shaˈhuitocoi quiyantaˈ Coansha shaˈhuitoantaˈii, itopi. 4 Napotohuachinara, Quisosori itërin: —Nani maˈsha, iyaroˈsaˈ, niˈnamaˈ, natanamaˈ. Somaraya nininsoˈ huëˈpachina, ca nohuanto, niˈtërin. Apiaroˈsantaˈ aˈnaroachin anoyatërahuë. Noya iratërin huachi, niˈnamaˈ. Aˈnaquëontaˈ chana caniori maninsopita anoyatërahuë. Nëˈhuëroˈsantaˈ ca nohuanto, noya natantopi huachi. Chiminpisopitantaˈ ananpitantarahuë. Notohuaroˈ piyapiˈsaˈ co Yosë nohuitatonahuëˈ, nosorotopirinahuëˈ, iporaso huachi noya nanan aˈchintarahuë huachi, natanamaˈ. Paatomaˈ, yaˈipiya Coansha shaˈhuitoncoˈ noˈtëquën nitochin. 6 Yaˈipi cancanëma quëran natëhuatamaco, noya cancantarama huachi. Co nisha nisha pochin yonquiamacosoˈ yaˈhuërinhuëˈ, itërin Quisosori. 7 Ina natanahuatonaˈ, Coansha shaˈhuitaponaˈ paˈpi. Nani paˈpachinara, Quisosori huanipapisopita aˈchintantarin. —Natanco, iyaroˈsaˈ, Coansha nininsoˈ aˈchinchinquëmaˈ. Iˈhua canpitasoˈ co piyapi yaˈhuërinquëhuëˈ paˈnamaˈ. “Coansha noˈtëquën pënëntërin,” taˈtomaˈ, paˈnamaˈ nicapomaˈ. Co inasoˈ nisha nisha yonquirinhuëˈ. 8 Co noyapiachin aˈmoton aˈchininhuëˈ. Noyapiachin aˈmopisopita huaˈan pëiroˈsaquë yaˈhuëpi. Coanshasoˈ nipirinhuëˈ co nani maˈsha yaˈhuëtërinhuëˈ. 9 Pënëntërinsoˈ natanacaso marëˈ paˈnamaˈ, tënahuë. Coansha tëhuënchachin nóya pënëntërin. Co topinan quëran pënëntërinhuëˈ. Yosëri chachin aˈparin pënëntacasoˈ marëˈ. 10 Iraca quiricanënquë ninorin. “Coˈhuara Cristo aˈpaimayatërasohuëˈ, comisionëhuë aˈpaarahuë. Paaton, pënëntapon Cristo noya natanacaiso marëˈ,” tënin Yosë. Coansha ninoton, naporin. 11 Iraca quëra huarëˈ naˈa piyapiˈsaˈ pënëntopirinahuëˈ, Coansha Paotistasoˈ noya noya pënëntërin. Pënëntërinsoˈ, iyaroˈsaˈ, noya, nipirinhuëˈ, inso tërantaˈ imapachinaco, noya noya nisarin. Yosë huëntonënquë chachin yaˈconarin huachi, tënahuë. 12 Coansha pënëntërin quëra huarëˈ naˈa piyapiˈsaˈ huëˈsapi natanacaiso marëˈ. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ co nohuantopihuëˈ Yosë huëntonënquë yaˈconacaisoˈ. Chiniquën cancantopisopitasoˈ yayaˈconpi huachi. 13 Iraca quëra huarëˈ Moisësë, pënëntonaˈpiroˈsaˈ, inapita ninopi. “Yosë yahuaˈanëntërinpoaˈ. Aˈna tahuëri acorinsoˈ aˈpaimaarin huachi,” topi. Coanshantaˈ ninotonaˈ, itaponaˈ: “Coˈhuara Sinioro tahuërinën naniyatërasohuëˈ, Iniasëcoˈ huëantarin pënëntacaso marëˈ,” topi iraca. Coansha ninotonaˈ, napopi. 14 Ipora huarëˈ Coansha pënëntarin huachi. Iniasëcoˈ pochin cancantaton, pënëntarin, tënahuë. Nohuantohuatamaˈ, natëco huachi. 15 Huëratëhuanpatamaˈ, noya natanatomaco, yonquicoˈ, tënin. 16 —Iporasoˈ, iyaroˈsaˈ, piyapiˈsaˈ nisha nisha yonquipi. ¿Maˈpochinsoˈ cancantomaraiˈ? Huaˈhuaroˈsa pochin cancantopi, tënahuë. Huaˈhuaroˈsaˈ caniquë yaˈnipihuachinaˈ, aˈnaquën taponaˈ: “Huëcoˈ pita pochin niˈtëhuaˈ, yaˈnipiahuaˈ,” taˈtonaˈ, 17 quinatapirinahuëˈ, co aˈnapita nohuantopihuëˈ nansacaisoˈ. Ina quëran co nohuantohuachinahuëˈ, tantaponaˈ: “Inta nipachin, huëcoˈ, chimipi pochin niˈtëhuaˈ, yaˈnipiahuaˈ,” nitantapi. Ayapirinahuëˈ, co aˈnapita nohuantopihuëˈ ayacaisoˈ. Inapochachin ipora nisha nisha yonquiaramaˈ. 18 Coansha Paotistasoˈ huëˈpachina, co aquëtëˈ cosharoˈ yonquirinhuëˈ. Co noya coshatërinhuëˈ. Co piˈpian tërantaˈ huino oˈorinhuëˈ. Napopirinhuëˈ, “Inasoˈ huaˈyantaton, naporin,” topiramahuëˈ. 19 Casoˈ nipirinhuëˈ Yosë quëran quëmapico niˈto, coshatërahuë, oˈorahuë. Ina marëˈ pinoramaco cantaˈ. “Quisoso coshatárin, oˈopatárin. Oshahuanoˈsarëˈ nipayarin,” toconamaˈ. Nisha nisha yonquiconamaˈ. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ noya yonquiatonaˈ, Yosë natëapi huachi. Noˈtëquën pënënahuë niˈton, noˈtëquën yonquiapi huachi, tënin Quisoso. 20 Nisha nisha ninanoroˈsaquë nani pënëntërin. Inaquë naˈa caniaˈpiroˈsaˈ aˈnaroachianoyatërin. Yaˈhuëhuanoˈsasoˈ niˈsaponaraihuëˈ, inachachin inachachin yonquiantapi. Co oshanënaˈ yaaˈpopihuëˈ. Napoaton chiniquën pënënin. 21 Corasinoquë yaˈhuëpisopita itapon: —Naˈcon, iyaroˈsaˈ, pënënpiranquëmahuëˈ, co natëramacohuëˈ. Ina marëˈ parësitaramaˈ. Pitsaitaquë yaˈhuëramasopitantaˈ chiniquën parësitaramaˈ. Naˈcon nitotopiramahuëˈ, co yaimaramacohuëˈ. Tiroquë, Sitonquë, inaquëpitasoˈ nipirinhuëˈ co pënëntërahuëˈ. Co inaquë caniaˈpiroˈsaˈ aˈnaroachin anoyatërahuëˈ. Inaquë naporahuë naporini, oshanëna marëˈ sëtatonaˈ, naˈnëitonahuëˈ, co noyahuëˈ yonquipisopita nanianchitonahuëˈ. 22 Napoaton ayaroˈ tahuëri nanihuachin, chini chiniquën anaˈintarinquëmaˈ. Inapitasoˈ co onpopinchin anaˈintarinhuëˈ. 23 Capinaomoquë yaˈhuëramasopitantaˈ co noˈtëquën yonquiramahuëˈ. “Noyacoi niˈtoi, Yosëˈpaˈ paˈsarai,” topiramahuëˈ, co ina marëˈ inatohuaˈ paˈsaramahuëˈ. Parësitopiquë paˈmiatarama huachi. Huaˈquiˈ aˈchintëranquëmaˈ. Naˈa caniaˈpiroˈsaˈ aˈnaroachin anoyatërahuë. Nani nicapomaracohuëˈ, co yaimaramacohuëˈ. Sotomaquë naporahuë naporini, natëitonacohuëˈ. Co oshanëna marëˈ Yosëri anaˈinchitonhuëˈ. Ipora huantaˈ yaˈhuaitonahuëˈ. 24 Ayaroˈ tahuëri nanihuachin, chini chiniquën anaˈintarinquëmaˈ. Sotomaroˈsasoˈ nipirinhuëˈ co onpopinchin chiniquën anaˈintarinhuëˈ, tënahuë, itërin Quisosori. 25 Naporoˈ noya cancantaton, Yosë nontërin: —Ma noyacha, Tata, yonquiran paya. Quëmasoˈ chini chiniquën nanantëran. Inapaquë yaˈhuërinsopita, isoroˈpaquë yaˈhuërinsopita, yaˈipiya huaˈanëntëran. Aˈnaquën, Tata, nani maˈsha nitotaponaraihuëˈ, “Quiyaora noya noya nitotarai,” topiso marëˈ, co nanamën anitotëranhuëˈ. Imarinacosopitasoˈ nipirinhuëˈ co onpopinchin nitotaponaraihuëˈ, “Catahuaco, Sinioro, co caora nanitërahuëˈ,” topachinara, quëma nanamën chachin anitotëran. Ina marëˈ Yosparinquën, itëranquën. 26 Quëmaora nohuanton, Tata, naporan, itërin, Yosë nontaton. 27 Ina quëran piyapiˈsaˈ aˈchintantarin. —Tata Yosë nohuanton, pënënarahuë. Yaˈipi nanamën anitotërinco piyapiˈsaˈ aˈchintacaˈhuaso marëˈ. Huiˈninco niˈto, inasachin noya nohuitërinco. Inapochachin Tata Yosë nohuitërahuë. Casachin noya nohuitërahuë. Aˈnaquëontaˈ cari anohuitohuato, nohuitapi antaˈ. 28 Huëcoˈ casáchin imaco catahuainquëmaˈ. Isoroˈpaquë maˈsha onporamaˈ niˈton, sëtaramaˈ. Naporahuaton, nisha nisha yanatëpiramahuëˈ, co nanitëramahuëˈ noya cancantacamasoˈ. Pëˈpëto quëquën nipachina, “Onpo quëpachicha nicaya,” taˈtomaˈ, co napinhuëˈ cancantaramaˈ. Inapochachin oshahuanatomaˈ, co noyahuëˈ cancamaˈ. Napoaton huëcoˈ catahuainquëmaˈ. Imapatamaco, oshanëmaˈ inquitatënquëmaˈ, anoyacancantaranquëmaˈ. Sano cancantarama huachi. 29 Co carinquëmaˈ nocananquëmahuëˈ. Oshaquëran pënënanquëmaˈ. Casachin natanco aˈchinchinquëmaˈ. Nani tahuëri catahuaranquëmaˈ noya cancantacamaso marëˈ. Ina pochin imapatamaco, capa cancantarama huachi. 30 Shaˈhuitohuatënquëmaˈ, catahuaranquëmaˈ noya nicacamasoˈ. Catahuaranquëmaˈ niˈton, co sacaihuëˈ imasaramaco huachi, itërin Quisosori.

Mateo 12

1 Aˈna chinoto tahuëri nanihuachina, Quisoso caˈtanoˈsanënpitarëˈ paˈsapi. Tricoroˈ pëntontapi huachi. Caˈtanoˈsanënpita tanatonaˈ, papona pochin aˈnaya aˈnaya tricoraya maraapi. Iˈshorayarahuatonaˈ, caˈpi. 2 Parisio piyapiˈsasoˈ niˈsapi. —Niˈquëˈ, Maistro. Chinoto tahuëri nipirinhuëˈ, caˈtanoˈsanënpita tricoraya iˈshorayapi, co ipora tahuëri piˈpisha tërantaˈ sacatacasohuëˈ nipirinhuëˈ. Co Moisësë pënëntërinsoˈ natëpihuëˈ, itopi. 3 Napotohuachinara, itërin: —Yosë quiricanën nani nontëramaˈ. Iraca Tapi tanahuachina, 4 Yosë pëinënquë yaˈconin. Inaquë yaˈconahuaton, cosharoˈ Yosë marëˈ acopisoˈ caˈnin. Caˈtaninsopitantaˈ tanatonaˈ, caˈpi. Corto huaˈanoˈsaráchin ina cosharoˈ capacasoˈ nipirinhuëˈ, Tapi caˈnin. Caˈpirinhuëˈ, co ina marëˈ Yosëri anaˈintërinhuëˈ. 5 Isontaˈ yonquicoˈ. Nani chinoto tahuëri corto huaˈanoˈsaˈ Yosë pëinënquë sacatopi. Piyapiˈsaˈ oshanëna marëˈ ohuicaroˈsaˈ tëpapi. Sacatopirinahuëˈ, Yosë pëinënquë napopi niˈton, co ina marëˈ oshahuanpihuëˈ. Yosë quiricanënquë chachin naporin. 6 Yosë pëinën noya nipirinhuëˈ, casoˈ chiniquën nanantato, noya noya aˈchinchinquëmaˈ, tënahuë. 7 Aˈnaquën iraca pënëntërinsoˈ natëpirinahuëˈ, co noya cancantopihuëˈ. “Maˈsha oshanëna marëˈ tëpapirinahuëˈ, co noyahuëˈ yonquipi. Ama topinan quëran chinotocosohuëˈ. Piyapiˈsaˈ nosorocamasoˈ naˈcon naˈcon nohuantërahuë,” tënin Yosë quiricanënquë. Nontopiramahuëˈ, co natantochinachinhuëˈ cancantëramaˈ. Noˈtëquën yonquiramaˈ naporini, co topinan quëran shaˈhuirapitomahuëˈ. Co tricoraya iˈshorayarinso marëˈ oshahuanpihuëˈ. 8 Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, chiniquën nanantërahuë. Maˈsona noya nicacasoˈ shaˈhuichinquëmaˈ. Chinoto tahuëri maˈsona nicacasontaˈ shaˈhuichinquëmaˈ, itërin. 9 Ina quëran paantarahuaton, niyontonpiso pëiquë yaˈconconin. 10 Inaquë aˈna quëmapi quënanconin. Aˈna imirin tachitërin niˈton, co piˈpisha tërantaˈ nanitërinhuëˈ sëˈquëtacasoˈ. Parisio piyapiˈsari inaquë nisápi. “Ipora tahuëri co piyapiˈsaˈ anoyatacasohuëˈ nipirinhuëˈ,” taˈtonaˈ, niˈsapi. Quisoso yashaˈhuirapirahuatonaˈ, nontopi. —Chinoto tahuëri nipirinhuëˈ, caniaˈpiroˈsaˈ anoyatacasoˈ yaˈhuërin, ¿ti? itopi. 11 —Niˈcochi, iyaroˈsaˈ, ohuicaroˈsaˈ pëˈtahuahuatamara, aˈnaya tërantaˈ panca nanincatëquë anotohuachina, ocoiramaˈ. Chinoto tahuëri nipirinhuëˈ, masahuatomaˈ, ocoiramaˈ. 12 Piyapiˈsasoˈ nipirinhuëˈ noya noya niˈton, naˈcon naˈcon nosorocasoˈ yaˈhuërin. Napoaton chinoto tahuërintaˈ piyapiˈsaˈ catahuacasoˈ yaˈhuërin, itërin. 13 Itahuaton, apia nontërin. —Imiran, iyasha, ihuëquëˈ, itërin. Natëton, ihuëpachina, aˈnaroachin noyatërin. Aˈna imirin pochachin noyatërin. 14 Parisio piyapiˈsaˈ ina niˈsahuatonaˈ, pipirahuatonaˈ, ninontopi. Quisoso tëpacaiso marëˈ yonquiapi huachi. 15 Ina nitotaton, Quisoso paˈnin aˈna parti. Naˈa piyapiˈsari imasapi. Caniaˈpiroˈsaˈ huëˈpachina, yaˈipiya anoyatërin. 16 —Ama aˈnapita shaˈhuitocosohuëˈ itërin. 17 Iraca Quisoso ninoton, Isaiasë ninshitërin. 18 Yosë yonquirinso chachin ninshitaton, naporin: Iso quëmapi nani acorahuë piyapiˈsaˈ nichaˈëcaso marëˈ. Noya natëarinco. Iraca quëra huarëˈ yonquirahuë aˈpaimaˈhuaso marëˈ. Naˈcon nosoroato, nóya niˈnahuë. Huaˈyanëhuë chachin ayaˈcoancantarahuë. Nisha piyapiroˈsantaˈ noˈtëquën aˈchintahuaton, anoyacancantarin huachi. 19 Co noˈhuiarinhuëˈ. Co chiniquën nonsarinhuëˈ. Co caniquë paaton, piyapiˈsaˈ anoˈhuitarinhuëˈ. 20 Yaˈipiya nosoroarin. Aˈnaquën nara nopantërinso pochin nicatonaˈ, co huachi chiniquën cancantopihuëˈ. Inapitasoˈ achinicancanarin. Pën shitacopirinso pochin cancantatonaˈ, piˈpianchin Yosë shiaˈpoapi. Co inapitantaˈ noˈhuiarinhuëˈ. Nosoroaton, catahuarin noya natëtacaiso marëˈ. Noˈtëquën aˈchintahuaton, naˈa piyapiˈsaˈ anoyacancantarin. Inapotaton, sopai minsëarin huachi. 21 Nisha nisha piyapiˈsaˈ natanahuatonaˈ, “Inasachin nichaˈësarinpoaˈ,” tosapi huachi, tënin Yosë quiricanënquë. Iraca Isaiasë ninopirinhuëˈ, ipora huarëˈ Quisosori oshaquëran pënënarin huachi. 22 Ina quëran aˈna quëmapi quëpi Quisosori anoyatacaso marëˈ. Sopairi yaˈcoancantërin niˈton, co nanitërinhuëˈ nonacasoˈ. Co quënantacaso tërantaˈ nanitërinhuëˈ. Sopai aˈparahuaton, aˈnaroachin anoyatërin. Noya niˈtërin. Nonacasontaˈ nanitërin huachi. 23 Piyapiˈsaˈ niˈsahuatonaˈ, paˈyanpi. —Maˈpitacha nanitaparin paya. Isosoˈ Tapicoˈ shin. Yosë aˈpaimarinsoˈ nimara, ¿ti? nitopi. 24 Parisio piyapiˈsasoˈ nipirinhuëˈ natanahuatonaˈ, co natëpihuëˈ. —Satanasëri catahuarin niˈton, nanitaparin sopairoˈsaˈ aˈpacasoˈ. Inasoˈ yaˈipi sopairoˈsaˈ huaˈanëntërin. Co inari catahuarinhuëˈ naporini, co nanichitonhuëˈ, topi. 25 Topinan yonquirapirinahuëˈ, inaora yonquinën quëran Quisosori nitotërin. —Co Satanasë catahuarincohuëˈ sopairoˈsaˈ aˈpacaˈhuaso marëhuëˈ. Inasoˈ sopairoˈsaˈ huaˈanën niˈton, co inapita noˈhuirinhuëˈ. Niˈcoˈ. Ninanoquë yaˈhuëpisopita ninoˈhuipi naporini, yanquëˈitonahuëˈ. Co huachi inaquë yaˈhuëˈitonahuëˈ. Huëntonënquë yaˈhuëpisopitantaˈ ninoˈhuipi naporini, inapitantaˈ yanquëˈitonahuëˈ. 26 Inapochachin Satanasë sopairoˈsarëˈ ninoˈhuipi naporini, co huachi huaˈan niitonhuëˈ, co huachi piyapiˈsaˈ huaˈanëntacasoˈ nanichitonhuëˈ. 27 “Satanasë catahuarinquën,” itopiramacohuëˈ, co noˈtëquën yonquiramahuëˈ. Co ina catahuarincohuëˈ. Aˈnaquën aˈchintëramasoarintaˈ sopairoˈsaˈ yaaˈpapi. Macarisoˈ catahuamara. Satanasë catahuarinco naporini, inapitantaˈ catahuaitonhuëˈ, tënahuë. Inapita natancoˈ shaˈhuichinquëmaˈ. 28 Yaˈhuërëˈ casoˈ nipirinhuëˈ, Ispirito Santo catahuarinco sopairoˈsaˈ aˈpacaˈhuasoˈ. Napoaton Yosë chachin aˈpaimarinco huaˈanëntaˈhuanquëmaso marëˈ, tënahuë. 29 Quëmapi chiniquën nipachina, pëinën noya coidarin. Co insontaˈ nanitërinhuëˈ yaˈconatonaˈ maˈshanënpita matacaisoˈ. Aˈnasoˈ nipirinhuëˈ ina quëran chini chiniquën niˈton, huëcapairahuaton, minsërin huachi. Tonporahuaton, maˈshanënpita quiquitërin huachi. Inapochachin Satanasë chiniquën niˈton, naˈa piyapiˈsaˈ huaˈanëntarin. Casoˈ nipirinhuëˈ ina quëran chini chiníquënco niˈto, Satanasë minsërahuato, piyapiˈsaˈ nichaˈësarahuë huachi. 30 Co imapatamacohuëˈ, inimicotaramaco. Co catahuahuatamacohuëˈ, sopai natëarama huachi. Piyapiˈsaˈ anishacancantaramaˈ ama Yosë imacaiso marëhuëˈ. 31 Pinopatamaˈ, oshanëma marëˈ sëtohuatamaˈ, Yosë oshanëmaˈ inquitarinquëmaˈ. Yaˈipi co noyahuëˈ ninamasopita inquitarinquëmaˈ. Nipirinhuëˈ, Ispirito Santo pinopatamaˈ, co ina oshanëma chachin co inquitarinquëmahuëˈ. 32 Pinopatamaco, ina marëˈ oshahuanpiramahuëˈ, oshanëma marëˈ sëtohuatamaˈ, inquitarinquëmaˈ. Nipirinhuëˈ, Ispirito Santo pinopatamaˈ, ina aˈpohuatamaˈ, co huachi yonquinëma quëran nontarinquëmahuëˈ. Napoaton co oshanëmaˈ inquitarinquëmahuëˈ. Co onporontaˈ inquitarinquëmahuëˈ, itërin Quisosori. 33 Ina quëran itantarin: —Nara noya nipachina, noya nitërin. Co noya nitohuachinahuëˈ, napoonin, topi. Nitërin quëran nara nohuitërëˈ. Inapochachin piyapinpoantaˈ ninëhuaˈ. Noya yonquihuatëhuaˈ, noˈtëquën nonarihuaˈ. 34 Canpitasoˈ nipirinhuëˈ yaˈhuan pochin cancantatomaˈ, yanonpinamaˈ. Co noyahuëˈ yonquiatomaˈ, co nanitëramahuëˈ noˈtëquën nonacamasoˈ. Onpopinsona yonquihuatëhuaˈ, inasáchin nonarihuaˈ. 35 Noya yonquihuatëhuaˈ, noya cancantatëhuaˈ, noˈtëquënáchin nonarihuaˈ. Co noyahuëˈ yonquihuatëhuara, co noyahuëˈ nonarihuaˈ. 36 Noya cancantohuatamaˈ, noya nonsaramaˈ. Ayaroˈ tahuëri Yosë noya niˈsarinquëmaˈ. Co noyahuëˈ cancantohuatamaˈ, co noyahuëˈ nonsaramaˈ. Ina marëˈ ayaroˈ tahuëri anaˈintarinquëma huachi. Ayaroˈ tahuëri nanihuachin, Yosë nontarinquëmaˈ. Yaˈipi nonamasopitantaˈ aipitarinquëmaˈ. Aˈnaquëmaˈ co noyahuëˈ nonpatamaˈ, “Co yonquiatohuëˈ, naporahuë,” itopiramahuëˈ, ina marëntaˈ anaˈintarinquëmaˈ, tënahuë. Co noyahuëˈ cancantohuatamaˈ, noˈtëquën anaˈintarinquëma huachi, itërin Quisosori. 38 Ina quëran Parisioroˈsaˈ, Cotio maistroˈsaˈ, inapita huëˈpachinara, Quisoso nontiipi. —Yosë pochin niquëˈ niˈiinquën. Ina niˈpatoi, natëarainquën, toconpi. 39 —Canpitasoˈ co noyahuëˈ cancantëramaˈ. Co piˈpisha tërantaˈ Yosë yanatëramahuëˈ. “Yosë pochin niquëˈ niˈiinquën,” itopiramacohuëˈ, co Yosë nohuantërinhuëˈ. Isoíchin anitotaranquëmaˈ. Aˈna tahuëri Conasë pochin nisarahuë. 40 Iraca Conasë marëquë tëˈyaitohuachinara, panca sami pochin nininsoari miˈtërin. Sapana pochin niponahuëˈ, ina quëran panca panca nininsoˈ. Inari miˈtohuachina, sami yoˈnanënquë paˈnin. Cara tahuëri tashirë chachin inaquë yaˈhuapirinhuëˈ. Ina quëran Yosë nohuanton, cara tahuëri quëran chaˈërin. Inapochachin cantaˈ Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, chiminpato, cara tahuëri tashirë chachin acoporoˈ yaˈhuaporahuëˈ, chaˈësarahuë huachi. 41 Conasë chaˈërahuaton, Ninihuiquë paˈnin. Inaquë pënëntërin huachi. Pënëntohuachina, co noyahuëˈ yonquipisopita naniantopi. Napoaton ayaroˈ tahuëri nontarinënquëmaˈ. “¿Onpoatomataˈ co canpitasoˈ natëramahuëˈ?” itaponënquëmaˈ. Casoˈ chiniquën nanantato, noya noya pënënpiranquëmahuëˈ, co yanatëramacohuëˈ. Napoaton ayaroˈ tahuëri Yosë naˈcon anaˈintarinquëmaˈ. 42 Inapochachin iraca Saromon huaˈanëntohuachina, sanapi copirno aquë quëran huëˈnin Saromon nontacaso marëˈ. “Nóya nitotërin,” taˈton, huëˈnin natanapon. Napoaton ayaroˈ tahuëri ina atapanarinquëmaˈ. Saromon quëran casoˈ naˈcon naˈcon nitotato, noya noya aˈchintopiranquëmahuëˈ, co yanatëramacohuëˈ. Niˈton, Yosë chiniquën anaˈintarinquëmaˈ, tënin. 43 Ina quëran Quisosori aˈchintantarin. —Aˈna quëmapi yaˈhuëpirinhuëˈ. Sopairi yaˈcoancantopirinhuëˈ, ina quëran pipirin. Pipihuachina, co piyapi yaˈhuërinquëhuëˈ paˈsárin. Insëquësona yaˈhuëcaso marëˈ yonisapirinhuëˈ. Co quënanatonhuëˈ, 44 naquëranchin ina quëmapiquë chachin huëantarin. Topinan yaˈhuárin quënanquiantarin. Co mantaˈ Yosë yonquirinhuëˈ. Co Ispirito Santori yaˈcoancantërinhuëˈ niˈton, sopairi naquëranchachin yayaˈcoancantantarin. 45 Napoaton paantarahuaton, canchisë sopairoˈsaˈ maantarin. Aquë aquëtëˈ co noyahuëˈ nipisopita maantarin. Posa sopairoˈsari chachin quëmapi yaˈcoancantantapi. Inaquë yaˈhuápi huachi. Quëmapi aquë aquëtëˈ co noyahuëˈ yonquirin huachi. Inapochachin ipora naˈa piyapiˈsaˈ sopai natëtonaˈ, co noyahuëˈ cancantopi. Ina quëran “Co huachi sopai natëarahuëˈ,” taponaraihuëˈ, co Yosë yonquiatonahuëˈ, oshaquëran aquë aquëtëˈ co noyahuëˈ cancantantapi huachi, itërin Quisosori. 46 Piyapiˈsaˈ nontasoˈ, aˈshin, iinpita, inapita huëˈpi. Quisoso yanontopirinahuëˈ, naˈa piyapiˈsaˈ yamorapi niˈton, co nanitopihuëˈ yaˈconacaisoˈ. —Quisoso yanontërai, taˈtonaˈ, aipiran huaniápirinahuëˈ. 47 Aˈna quëmapiri shaˈhuitërin: —Niˈquëˈ, Maistro. Mamaparinquën, iyaparinquën, inapita huëcatonaˈ, aipiran huanirapi. Yanontërinënquën, itopirinhuëˈ, 48 Quisoso tapon: —Co mamahuë, iyahuëpita, inapitarachin nosororahuëˈ, itahuaton, 49 imirin quëran tasatahuaton, —Isopita imarinaco niˈton, iyahuëpita pochachin nosororahuë. 50 Yosë natëpisopita iyahuë pochin niˈnahuë. Sanapiˈsantaˈ Yosë nanamën natëhuachinaˈ, oshihuëpita pochin niˈsarahuë. Payaroˈsantaˈ Yosë imapachinaˈ, mamahuë pochin niˈsarahuë, tënin Quisoso.

Mateo 13

1 Naporoˈ tahuëri pëi quëran pipirahuaton, sonoˈ yonsanquë huënsëconin. 2 Inaquë notohuaroˈ piyapiˈsaˈ niyontonpi natanacaiso marëˈ. Huaˈhuayatërahuëˈ tancapitohuachinara, montëriaquë yaˈconahuaton, huënsëmarin. Inaquë yanponapirarin. Iˈ yonsánsharaˈhuayaquë piyapiˈsaˈ yamorapi. 3 Naˈcon aˈchintërin. Onpopinsona Yosë nanamën aˈchintárin yonquicaiso marëˈ. Aˈchintaton, itapon: —Aˈna quëmapi shaˈtapon paˈnin. 4 Tricoraya iminquë paˈsarayarin papotacaso marëˈ. Paˈsarayahuachina, aˈnaquën yaˈpirin iraquë huarëˈ paˈsarayarin. Iraquë huarëˈ anotërin niˈton, inairari huëcapairahuaton, pëˈyaquirin huachi. 5 Aˈnaquën yaˈpirin naˈpiroquë paˈsarayarin. Piˈpian piˈpian noˈpaˈ yaˈhuërinquë. Shimënshin noˈpaˈ niˈton, shiarahuaton, papotopirinhuëˈ. 6 Piˈiri chiniquën piˈcahuachina, yaahuirin. Piˈpisharaˈhuaya itëhuanin niˈton, ahuirin huachi. 7 Aˈnantaˈ nahuan pacatëroˈ yaˈhuërinquë paˈsarayarin. Inaquë papotopirinhuëˈ, nahuaontaˈ papotërin. Aˈshinahuaton, imotërin huachi. Napoaton co nitërinhuëˈ. 8 Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ nóyaroˈpaquë paˈsarayarin. Papotahuaton, aˈshinahuaton, shaˈnin quëran naˈcon naˈcon nitërin. Aˈnaquën cara shonca, cara shonca nitërin. Aˈnaquën saota shonca, saota shonca nitërin. Aˈnaquën pasa, pasa nitërin. 9 Huëratëhuanpatamaˈ, noya natanatomaco, yonquicoˈ, itërin Quisosori. 10 Piyapiˈsaˈ paˈpachinara, caˈtanoˈsanënpitari nontopi. —¿Onpoatontaˈ, Maistro, piyapiˈsaˈ aˈchintohuatana, sacai pochin aˈchintëran? itopi. 11 —Yosë huaˈanëntërinpoasoˈ co insontaˈ inaora yonquinën quëran nitotërinhuëˈ. Canpitasoˈ yaˈipiya aˈchintaranquëmaˈ. Aˈnapitasoˈ nipirinhuëˈ co yaˈipiya aˈchintarahuëˈ. Sacai pochin aˈchintarahuë. 12 Insosona noya natanpachinaco, Yosëri catahuarin noya yonquicaiso marëˈ. Naˈcon naˈcon nitotapi. Aˈnapitasoˈ nipirinhuëˈ co yanatëhuachinacohuëˈ, Yosëri tananpitarin niˈton, yaˈipiya naniantapi huachi. 13 Napoaton inapita huëˈpachinara, sacai pochin aˈchintërahuë. Natanaponaraihuëˈ, co natantapihuëˈ. Maˈsha ninahuësopitantaˈ nicaponaraihuëˈ, co yonquiapihuëˈ. 14 Iraca Isaiasëri ninoton, naporin: Inapitasoˈ tëhuënchachin natanaponaraihuëˈ, co natantapihuëˈ. Nicaponaraihuëntaˈ, co yonquiapihuëˈ. 15 Co natëtochinachinhuëˈ cancantapi. Co piˈpisha tërantaˈ yanatanpihuëˈ. Yosë naniantatonaˈ, napopi. Noya niˈpi naporini, noˈtëquën yonquiˈitonahuëˈ. Noya natanpi naporini, cancanëna quëran imaitonacohuëˈ, noya natanchitonahuëˈ. Imarinaco naporini, anoyacancanchitohuëˈ, tënin Yosë iraca. Ipora huantaˈ naˈa piyapiˈsaˈ ina pochin cancantopi. 16 Canpitasoˈ nipirinhuëˈ ma noya Yosë catahuarinquëmaˈ niˈton, noya niˈnamaco, noya natanamaco. Napoaton noya cancantaramaˈ. 17 Iraca quëra huarëˈ naˈa pënëntonaˈpiroˈsaˈ, noya piyapiˈsaˈ, inapita yanohuitopirinacohuëˈ, co huëˈshamatërarahuëˈ niˈton, co nohuitërinacohuëˈ. Yaniˈpirinacohuëˈ, co niˈninacohuëˈ. Yanatanpirinacohuëntaˈ, co nataninacohuëˈ. Canpitasoˈ nipirinhuëˈ nohuitaramaco, itërin Quisosori. 18 Ina quëran caˈtanoˈsanënpita aˈchintantarin. —Natanco, iyaroˈsaˈ, yaˈpirin shaˈnëso pochin nininsoˈ aˈchintantaˈinquëmaˈ noˈtëquën nitotacamaso marëˈ. 19 Tricoraya paˈsarayarëso pochin Yosë nanamën yaˈipi parti aˈchintërëˈ. Aˈnaquën piyapiˈsaˈ ira pochin nipi. Nanamën natanpirinahuëˈ, co yonquipihuëˈ. Inaira pochin aˈnaroachin sopai huëˈnin. Huëˈsahuaton, Yosë nanamën natanpisoˈ osërëtiirin. Ananiantërin huachi. 20 Aˈnaquën piyapiˈsasoˈ nipirinhuëˈ naˈpiro pochin niconpi. Yosë nanamën natanahuatonaˈ, aˈnaroachin paˈyatatonaˈ, natëpirinahuëˈ, 21 co cancanëna quëran huarëˈ natëpihuëˈ. Co chiniquën cancantatonahuëˈ, co natëmiatopihuëˈ. Maˈsha onpohuachinara, aˈnaroachin yaaˈpopi. Imapiso marëˈ aparësitohuachinara, aˈpopi huachi. 22 Aˈnaquën piyapiˈsantaˈ nahuan pacatëroˈ yaˈhuërinso pochin niconpi. Yosë nanamën natanpachinara, yaimapirinahuëˈ, maˈsharachin yonquiatonaˈ, naniantopi. “Naˈa coriqui, maˈsha, inapita yaˈhuëtohuachincoi, nóya cancantarai,” topirinahuëˈ, co ina quëran noya cancantacasohuëˈ nipirinhuëˈ. Napoaton nahuanoˈsari imotërinso pochin, maˈsharachin yonquiatonaˈ, Yosë nanamën naniantopi. Co imapihuëˈ. 23 Aˈnaquën piyapiˈsasoˈ nipirinhuëˈ, nóyaroˈpa pochin nipi. Yosë nanamën natanahuatonaˈ, cancanëna quëran huarëˈ natëpi. Cara shonca, cara shonca nitërinso pochin aˈnaquën noya miachin imapi. Aˈnaquëontaˈ saota shonca, saota shonca nitërinso pochin noya noya imapi. Aˈnaquëontaˈ pasa, pasa nitërinso pochin yaˈipi cancanëna quëran imatonaˈ, Yosë pocháchin cancantapi huachi, itërin. 24 —Aˈnantaˈ, iyaroˈsaˈ, aˈchintantaˈinquëmaˈ Yosë huaˈanëntërinsoˈ nitotacamaso marëˈ. Aˈna patron imianatohuachina, noya trico shaˈnin. 25 Ina quëran tashihuachina, huëˈësoiˈ, inimico huëˈnin. Huëˈsahuaton, inaquë chachin pacatëroˈ shaˈquirin antaˈ. Trico shaˈninsoˈ huancanaya ina huancanaya shaˈquirin antaˈ. Nani shaˈpachina, paˈnin huachi. Co incari tërantaˈ niˈninhuëˈ. Ina pacatëroˈ pichopitahuaton, tricorëˈ napopianachin yaˈnorin. Cato chachin papotopirinhuëˈ. 26 Pacatërosoˈ aˈshinahuaton, huënsharatopirinhuëˈ, co nitërinhuëˈ. Naporo huarëˈ nohuitopi huachi. “Isosoˈ co tricohuëˈ. Pacatëroˈ,” topi. 27 Ina niˈsahuatonaˈ, piyapinënpitari shaˈhuitonpi. “Noyarayasachin ashaˈtopiranhuëˈ, ¿onporahuatontaˈ ina huáncana ina huancanachin pacatëroˈ papotarin huachi?” itonpi. 28 “Coˈta inimico shaˈquirinpora,” tënin. Piyapinënpitari itapon: “¿Maˈcha onpotëroˈpo paya? Paatoi, huaˈchii topiraihuëˈ,” itopi. 29 “Ama napocosohuëˈ. Ipora huaˈtohuatamaˈ, tricontaˈ ocoiaramaˈ. 30 Tananpitocoˈ cato chachin aˈshiin. Nani macacasoˈ nanihuachin, sacatoroˈsaˈ shaˈhuitarahuë. “Pacatëroˈton masahuatomaˈ, tonpocoˈ pënquë ahuiquitacaso marëˈ. Ina quëran tricosachin masahuatomaˈ, pëinëhuëquë acotoco huachi,” itarahuë, tënin patron, itërin Quisosori. 31 Ina quëran itantarin: —Yosë huaˈanëntërinpoasoˈ aˈchintantaˈinquëmaˈ. Mostasaraya pochin ninin. Yaˈpirinsoˈ piˈpiraˈhuaya niponahuëˈ, 32 iminquë shaˈpatëra, papotohuachina, panca taˈan ninin. Nani aˈshinpachina, inairaroˈsaˈ huëcatonaˈ, inaquë pëirin. Inapochachin yaˈnan nipon, caraichin piyapi Yosë imapirinahuëˈ, aˈna tahuëri notohuaroˈ piyapiˈsaˈ Yosë imasapi huachi, itërin. 33 —Naquëranchin, iyaroˈsaˈ, Yosë huaˈanëntërinpoasoˈ aˈchintantaˈinquëmaˈ. Asho pochin antaˈ nininsoˈ. Toˈnarahuatëˈ, huëno ayontërëˈ. Ayontohuatëra, oshaquëran huëno sëˈcotërin. Yaˈipi cashirin huachi. Inapochachin yaˈnan nipon, caraichin piyapi imapirinahuëˈ, oshaquëran aˈnapitantaˈ nohuantapi. Naporahuaton, naˈa piyapiˈsaˈ noya cancantapi huachi, itërin Quisosori. 34 Notohuaroˈ piyapiˈsaˈ niyontonpachinara, naˈa pënënto nanan shaˈhuitërin. Onpopinsona nininsoachin shaˈhuitërin. 35 Iraca pënëntonaˈpiri ninoton, ninshitërin. Piyapiˈsaˈ aˈchintahuato, onpopinsona nininsoˈ aˈchintarahuë. Iraca quëra huarëˈ co piyapiˈsaˈ nitotopirinahuëˈ, aˈchintarahuë huachi, tënin iraca ninoton. Ipora huarëˈ ina pochin Quisosori aˈchintarin. 36 Ina quëran piyapiˈsaˈ patahuaton, pëiquë yaˈconconin huachi. Inaquë caˈtanoˈsanënpitari itaponaˈ: —Achin sacaiˈ nanan aˈchintopirancoihuëˈ. Pacatëroˈ shaˈtërinsoˈ co nitotëraihuëˈ. ¿Maˈtaˈ tapon naporan? Aˈchintantacoi nitochii, itopi. 37 —Inta, nipachin, aˈchinchinquëmaˈ. Patron shaˈtërinso pochin piyapiˈsaˈ aˈchintërahuë. Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, nanamën aˈchinaˈhuaso marëˈ huëˈnahuë. 38 Isoroˈpaˈ panca imin pochin ninin. Imarinacosopitasoˈ noya yaˈpirin pochin nipi. Co imarinacosopitasohuëˈ nipirinhuëˈ pacatëroˈ pochin niconpi. Co noyahuëˈ cancantatonaˈ, sopai natëpi. 39 Inimico pacatëroˈ shaˈninso pochin sopai chachin nohuanton, co noyahuëˈ nipi. Nitërinsoˈ manëso pochachin ayaroˈ tahuëri naniriarin. Nanihuachin, anquëniroˈsaˈ aˈpaarahuë piyapiˈsaˈ macacaiso marëˈ. 40 Pacatëroˈ ahuiquitërëso pochin ayaroˈ tahuëri pënquë anaˈintarahuë. 41 Anquëniroˈsaˈ aˈpahuato, yaˈipi co noyahuëˈ nipisopita ayontonarin huachi. Anishacancantopisopitantaˈ masapi. 42 Inapita masahuatonaˈ, pënquë tëˈyatapi huachi. Inaquë chiníquën parësitatonaˈ, naˈnërápona huachi. 43 Noya cancantopisopitasoˈ nipirinhuëˈ trico nitërinso pochin niˈtonaˈ, Yosëri nóya niˈsarin. Napoaton Yosë yaˈhuërinˈpaˈ pantarapi huachi. Inatohuaˈ noya noya yaˈhuapona huachi. Huëratëhuanpatamaˈ, noya natanatomaco, yonquicoˈ, itërin Quisosori. 44 Ina quëran itantarin: —Isontaˈ, iyaroˈsaˈ, aˈchinchinquëmaˈ Yosë huëntonënquë yaˈconësoˈ nitotacamaso marëˈ. Aˈna quëmapi yaˈhuëpirinhuëˈ. Aˈna canpo paˈtaton, oro pochin nininsoˈ quënanconin. Acoporoˈ yaˈhuëpirinhuëˈ, quënanconin. Paˈyataton, imotahuaton, paˈnin huachi. Yaˈipi maˈshanënpita paˈanahuaton, coriqui canarahuaton, ina canpo paˈanconin huachi. “Maˈsha quënanahuësoˈ noya nóya,” taˈton, ina naˈcon naˈcon nohuantërin. Ina pochachin Yosë huëntonënquë yaˈconacamasoˈ naˈcon naˈcon nohuantocoˈ, tënin. 45 —Aˈnantaˈ aˈchinchinquëmaˈ. Aˈna quëmapi paˈsárin naˈpiraˈhuaya paˈton nininsoˈ yonicaso marëˈ. 46 Aˈna tahuëri noya noya nininsoˈ quënanin huachi. Naˈcon paˈtërin niˈton, yaˈipi maˈshanënpita paˈanahuaton, coriqui canarahuaton, paˈanconin huachi. “Ina naˈcon naˈcon nohuantërahuë,” taˈton, paˈanin huachi. Inapochachin chiniquën yonquicoˈ Yosë huëntonënquë yaˈconacamasoˈ. Yaˈconpatamaˈ, noya noya cancantarama huachi, itërin. 47 —Aˈnantaˈ, iyaroˈsaˈ, aˈchintantaˈinquëmaˈ Yosë huëntonënquë yaˈconësoˈ nitotacamaso marëˈ. Sami manëso pochin ninin. Panca riti marëquë quëpahuatëra, notohuaroˈ sami manëˈ. Nisha nisha manëˈ. 48 Naˈa sami yaˈconpachina, yonsanquë oshirëˈ. Ina quëran sami camayoroˈsaˈ huënsërahuatonaˈ, sami nisha nisha yontonapi. Noya sami yoˈmëquë poˈmorapi. Napoonin nininsopitasoˈ nipirinhuëˈ tëˈyatopi. 49 Ayaroˈ tahuëri ina pochachin nisarin. Anquëniroˈsaˈ oˈmarahuatonaˈ, yaˈipi piyapiˈsaˈ nisha nisha huayonapi. Yosë yonquipisopita noya acoapi huachi. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ, co noyahuëˈ cancantopi niˈton, 50 pënquë tëˈyatapi huachi. Inaquë chiniquën parësitatonaˈ, naˈnërápona huachi, itërin Quisosori. 51 Ina quëran caˈtanoˈsanënpita natanin: —Nani aˈchintëranquëmasoˈ nitotëramaˈ, ¿ti? itërin. —Nani nitotërai mini, itopi. 52 —Yosë quiricanën nani nitotaramaˈ. Noya aˈchintëranquëmaˈ. Pëiˈ huaˈanën pochin nisaramaˈ. Niˈcoˈ, iyaroˈsaˈ. Pëiˈ huaˈanën noya nipachina, yaˈipi pëinënquë yaˈhuëpisopita noya nocomarin. Maˈsha noya taparin. Piyapi pahuantohuachinaˈ, aˈnaya aˈnaya quëtëraˈpiarin. Inapochachin canpitantaˈ aˈnapita catahuacoˈ inahuantaˈ nitochinaˈ. Nani naˈcon aˈchintëranquëmaˈ Yosë nanamën aˈchinacamaso marëˈ. Iraca ninshitopisoˈ anitotëranquëmaˈ. Naporahuaton, aˈnantaˈ nasha miachin aˈchintaranquëmaˈ. Yaˈipiya nitotatomaˈ, aˈchintëraˈpiaramaˈ, itërin Quisosori. 53 Nani aˈchintohuachina, paˈnin huachi. 54 Yaˈhuërinquë ninanonënquë chachin paantarahuaton, niyontonpiso pëiquë aˈchintantarin. Piyapiˈsaˈ natanahuatonaˈ, nisha nisha yonquiatonaˈ, ninontopi. —Maˈpitacha nitotërin paya. ¿Onporahuatoncha nani maˈsha nanitaparin paya? 55 Huaˈhuatapon quëra huarëˈ nohuitërëhuaˈ. Paˈpinsoˈ nontëcamayo. Aˈshinsoˈ Maria itopisoˈ. Iinpitantaˈ nohuitërëhuaˈ. Santiaco, Cosi, Simon, Cotasë, inapita topi. 56 Oshinpitantaˈ isëquë yaˈhuarin. Co Quisoso chiniquën nanantërinhuëˈ. ¿Onporahuatontaˈ nipachin ina pochin nitotërin? nitopi. 57 Co nitotatonahuëˈ, co yanatëpihuëˈ. Napohuachinara, Quisosori itërin: —Iraca quëra huarëˈ napopi. “Yaˈipi piyapiˈsaˈ pënëntonaˈpi noya natanpi. Ninanonënquë yaˈhuëpisopitasoˈ nipirinhuëˈ co noyahuëˈ natanpi. Co quëmopinënpitari tërantaˈ yanatëpihuëˈ,” topi iraca. Noˈtëquën napopi, tënin Quisoso. 58 —Co Yosë quëran oˈmarinhuëˈ, toconpi niˈton, co naˈa piyapiˈsaˈ aˈnaroachin anoyatërinhuëˈ. Caraíchin caniaˈpiroˈsaˈ anoyatërin.

Mateo 14

1 Yaˈipi Quisoso naporinsoˈ nahuinin. Cariria huaˈaontaˈ natantërin. Irotisë itopisoˈ. 2 —Maˈpitataˈ nanitaparin. Caniaˈpiroˈsaˈ aˈnaroachin anoyatërin. Coansha Paotistacoˈ nanpiantarinsoˈ nimara. Napoaton mini nani maˈsha nanitaparin, tënin, piyapinënpita nontaton. Iˈhua miachin Coansha atëpatërin niˈton, ina yonquiaton, naporin. 3 Iraca chachin Coansha nanpisoˈ, Irotisë co noyahuëˈ ninin. Iin saˈin osërëtërin. Pinipi saˈin chachin osërëtërin. Irotiasa itopisoˈ. Napoaton Coansha Paotistari chiniquën pënënin. —Yosë co nohuantërinhuëˈ iyaparinquën saˈin osërëtaton macamasoˈ, itopirinhuëˈ. Natanahuaton, chiniquën noˈhuitaton, sontaroˈsaˈ aˈparin macacaso marëˈ. Masahuatonaˈ, tonporahuatonaˈ, tashinan pëiquë poˈmopi. 5 Chiniquën noˈhuiton, yatëpapirinhuëˈ, piyapiˈsaˈ co nohuantopihuëˈ tëpacaisoˈ. “Yosëri chachin Coansha aˈparin pënëinpoaso marëˈ,” taˈtonaˈ, noya niˈpi. Inapita tëˈhuataton, co huaˈani atëpatërinhuëˈ. 6 Ina quëran Irotisë huaˈhuatërinsoˈ tahuëri nanihuachina, pita ninin. Naˈa piyapiˈsaˈ amatërin. Naporoˈ Irotiasa huaˈhuin yaˈconahuaton, yaˈipi piyapi niˈtërantapaquë nansarárin. Nanon nansarinsoˈ niˈsahuaton, huaˈan paˈyatërin. 7 —Maˈsona tërantaˈ, apiaˈhua, nohuantohuatan, nico quëchinquën. Yoscoarëˈ quëchinquën, itërin. 8 Itohuachina, aˈshin natanconin. —¿Maˈtaˈ, mama, maˈpachi? itoconin. Aˈshiontaˈ Coansha Paotistari pënëninso marëˈ chiniquën noˈhuirin. Napoaton huaˈhuin shaˈhuitërin. —“Coansha anishitëconotahuaton, motën quëtoco,” itëquëˈ, itërin aˈshini. Manorahuaton, huaˈan yaˈhuërinquë paantarin. —Coansha motën nohuantërahuë. Sënanquë acorahuaton, apira miachin quëtoco, itoconin. 9 Natanahuaton, huaˈan sëtërin. “Coansha noya quëmapi,” taˈton, co huachi yonquirinhuëˈ tëpacasoˈ. Co yatëpapirinhuëˈ, “Yaˈipi piyapiˈsaˈ nataninaco, Yoscoarëˈ itërahuë,” taˈton, sontaroˈsaˈ aˈparin tëpacaiso marëˈ. 10 Paˈsahuatonaˈ, tashinan pëiquë nishitëconotahuatonaˈ, 11 sënanquë acorahuatonaˈ, nanon quëtopi. Nanontaˈ aˈshin quëtonin. 12 Coansha caˈtaninsopitari natantahuatonaˈ, huëˈpi. Nonën quëparahuatonaˈ, paˈpitopi huachi. Ina quëran Quisoso shaˈhuitonpi huachi. 13 Coansha tëparinsoˈ natantahuaton, piyapiˈsaˈ patahuaton, Quisoso paˈnin. Montëriaquë yaˈconahuaton, co piyapi yaˈhuërinquëhuëˈ paˈsapirinhuëˈ. Piyapiˈsaˈ natantahuatonaˈ, imapi. Ira paˈtahuatonaˈ, inahuaˈton canconpi. 14 Quisoso canconahuaton, nonshirahuaton, notohuaroˈ piyapiˈsaˈ quënanconin. Quënanconahuaton, naˈcon nosororin. Noya nontaton, yaˈipi caniaˈpiroˈsaˈ anoyatërin. 15 Iˈhuararahuasoˈ, caˈtanoˈsanënpitari itiipi: —Nani iˈhuarin. Co mantaˈ isëquë yaˈhuërinhuëˈ. Piyapiˈsaˈ aˈpaquëˈ ninanoroˈsaquë paˈinaˈ. Inaquë cosharoˈ paˈanatonaˈ caˈinaˈ, itopirinahuëˈ. 16 —Co, iyaroˈsaˈ, paacaisoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Canpitari aˈcacoˈ, itërin Quisosori. 17 —Capa isëquë capacasoˈ. Aˈnatërapoyachin pan, catoyachin sami, inaichin yaˈhuëtërincoi, itopi. 18 —Inaya tërantaˈ quëshico, itohuachina, quëtëipi. 19 Ina quëran piyapiˈsaˈ shaˈhuitërin pastoquë huënsëcaiso marëˈ. Nani huënsëhuachinara, Quisosori aˈnatërapoya pan, catoya sami, inapita manin. Masahuaton, inapaquë nëˈpëtahuaton, Yosë nontërin. —Ma noyaquën, Tata, niˈton, cosharoˈ acotërancoi capaˈhuaisoˈ. Ina marëˈ Yosparinquën, itahuaton, pan, sami, inapita sëˈpanahuaton, caˈtanoˈsanënpita quëtërin. —Piyapiˈsaˈ quëtoncoˈ caˈinaˈ, itohuachina, quëtëraˈpiapi. 20 Yaˈipi piyapiˈsaˈ coshatopi. Natëaquë huarëˈ coshatopi. Ina quëran pëˈsotopisoˈ mapi. Shonca catoˈ yoˈmëˈ mëntatopi. 21 Aˈnatërapo huaranca pochin quëmapiˈsaˈ coshatopi. Sanapiˈsantaˈ huaˈhuinarë chachin coshatopi antaˈ. 22 Ina quëran caˈtanoˈsanënpita shaˈhuitërin. —Montëriaquë yaˈconahuatomaˈ, aquëtëran pacoˈ. Nani piyapiˈsaˈ nontohuato, cantaˈ paˈsarahuë, itohuachina, paˈpi huachi. Ina quëran piyapiˈsaˈ nontërin huachi. 23 Nani nontohuachina, panënquë inaora paˈnin Yosë nontacaso marëˈ. Inaquë Yosë nontasoˈ, tashitërin. Inaora Yosë nontárin. 24 Caˈtanoˈsanënpitasoˈ nipirinhuëˈ, sonoˈ huancanaiˈ tashitopi. Yaˈipi tashiˈ maitopirinahuëˈ, chiniquën ihuaitarin. Ihuaiˈ huëncapiatonaˈ, co nanitopihuëˈ chiniquën paacaisoˈ. Montëria opotó opototarin. 25 Co tahuëriyatërasohuëˈ, Quisoso huëˈsapirinhuëˈ, co nitotopihuëˈ. Iˈ aipi iˈnarahuaton, noˈpaquë pochin paˈtarin. Montëriaquë yacantirarin. 26 Caˈtanoˈsanënpitari quënanpirinahuëˈ. Iˈ aipi iˈnarinsoˈ niˈsahuatonaˈ, paˈyanpi. Huaˈyan taˈmaˈ topirinahuëˈ. Tëˈhuatatonaˈ, —Yai, topi. Chiniquën paˈyanpirinahuëˈ, 27 aˈnaroachin Quisosori nontërin. —Coˈta ca huëˈsarahuë. Ama, iyaroˈsaˈ, paˈyancosohuëˈ. Chiniquën cancantoco huachi, itërin. 28 Ina natanahuaton, Pitrori itërin: —Quëma, Sinioro, niˈquëhuarëˈ, shaˈhuitoco paˈi. Cantaˈ iˈ paˈtato, nacapiˈinquën, itërin. 29 —Inta, nipachin, huëquëˈ, itohuachina, Pitro montëria quëran nohuaraitahuaton, iˈ aipi huanirin. Quisosoíchin yonquiaton, amasha huancanai miachin noya paˈsapirinhuëˈ. 30 Iˈ chiniquën ihuaitërin niˈsahuaton, tëˈhuatërin huachi. Tëˈhuataton, acopoiˈ paˈsapirinhuëˈ, —Catahuaco, Sinioro, itërin. 31 Aˈnaroachin Quisosori maimirarahuaton, oshirahuaton, ahuaniintarin huachi. —Co yaˈipi cancanën quëran natërancohuëˈ niˈton, acopoiˈ paˈsapiranhuëˈ. ¿Onpoatontaˈ co nóya natërancohuëˈ? itërin. 32 Ina quëran montëriaquë quësahuaton, ichiyaˈconin huachi. Yaˈconpachina, aˈnaroachin ihuan sanoirin huachi. 33 Napohuachina, naˈcon yonquipi. —Quëmasoˈ, Sinioro, tëhuënchachin Yosë huiˈninquën, taˈtonaˈ, chinotopi huachi. 34 Ina quëran aquëtëran canconahuatonaˈ, Quinisariti parti nonshipi. 35 Yaˈhuëhuanoˈsari nohuitahuatonaˈ, nanan aˈpapi. —Quisoso nani canquirin, topachinara, naˈa caniaˈpiroˈsaˈ quëpi anoyatacaso marëˈ. Nisha nisha parti quëran huëˈpi. 36 —Quëma cotonën piconotëranso tërantaˈ sëˈhuatoi noyachii, itopi. —Inta nipachin sëˈhuaco, itohuachina, sëˈhuapi. Insoarisona sëˈhuahuachina, aˈnaroachin anoyatërin huachi.

Mateo 15

1 Ina quëran aˈnaquën Parisioroˈsaˈ, Cotio maistroˈsaˈ, inapita Quirosarin quëran huëˈpi Quisoso natanacaiso marëˈ. 2 —¿Onpoatontaˈ caˈtanoˈsanënpita co quiya pochin nipihuëˈ? Iraca mashocoroˈsaˈ inachintopisoˈ aˈchintërinacoi. “Coˈhuara coshachatërasëmahuëˈ, iˈshaquë piˈpian niopoimiratocoˈ ama oshahuanacaso marëhuëˈ,” topi iraca. Quëmasoˈ nipirinhuëˈ co ina pochin nicacasoˈ aˈchintëranhuëˈ, itopi. 3 Napotohuachinara, Quisosori itërin: —Yosëichin natëcasoˈ yaˈhuërin, tënahuë. Canpitasoˈ nipirinhuëˈ piyapi yonquirinsoáchin imatomaˈ, co Yosë natëramahuëˈ. 4 Quiricanën quëran pënëninpoaˈ. “Tatamaˈ, mamamaˈ, inapita noya natëtomaˈ, catahuacoˈ. Pinopatamaˈ, co nosoroaramahuëˈ. Inso tërantaˈ paˈpinaˈ pinopachinaˈ, tëpacoˈ,” tënin Moisësë iraca. 5 Canpitasoˈ nipirinhuëˈ nisha aˈchinamaˈ. “Maˈsha yaˈhuëtërincosoˈ nani acorahuë Yosë quëtaˈhuaso marëˈ,” topatëra, co tatanpoˈ quëtacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, toconamaˈ. Napoaton tatamaˈ maˈsha pahuantohuachinara, apiratatomaˈ, co quëtëramahuëˈ. 6 “Co quëtacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ,” toconamaˈ. Ina pochin aˈchinatomaˈ, co Yosë quiricanën natëramahuëˈ. 7 “Yosë imarai,” topiramahuëˈ, co imaramahuëˈ. Canpitasoˈ nonpintënquëmaˈ. Iraca Isaiasë ninshitaton, noˈtëquën ninorinquëmaˈ. 8 Yosë naporin: “Iso piyapiˈsaˈ nanamëna quëran noya nontopirinacohuëˈ, co cancanëna quëran imarinacohuëˈ. Co ca pochin cancantapihuëˈ. 9 “Yosë pënëntërinsoˈ aˈchinarai,” topirinahuëˈ, inahuara yonquinëna quëran aˈchinpi. Napoaton topinan quëran chinotërinaco,” tënin Yosë. Iraca Isaiasë ninshitaton, naporin, itërin Quisosori. 10 Ina quëran piyapiˈsaˈ përasahuaton, aˈchintërin. —Yaˈipinquëmaˈ natanco noˈtëquën yonquiamaquë. 11 Coshatërëso marëˈ co oshahuanëhuëˈ. Cancanënpo quëran yonquirëso marëˈ oshahuanësoˈ. Tëhuënchachin co noyahuëˈ nonpatëra, oshahuanëˈ, itërin. 12 Ina quëran caˈtanoˈsanënpitari shaˈhuitiirin. —Achin, Maistro, pënënancoi niˈton, Parisio piyapiˈsaˈ noˈhuirinënquën, itopi. 13 —Ama ina marëˈ paˈyancosohuëˈ. Oshaquëran Yosëri anaˈintarin. Niˈcoˈ, iyaroˈsaˈ. Maˈsha shaˈpatëra, co pacatëroˈ paˈararëhuëˈ. Ocoirahuatëˈ, tëˈyatërëˈ. Inapochachin co nanamën imapisopitahuëˈ Yosëri aˈpararin huachi. Inapitasoˈ somaraya pochin cancantopi. Somaraya nipachina, co ina nanitërinhuëˈ aˈna somaraya noya quëpacasoˈ. Quëparin naporini, cato chachin panca naninquë anochitonahuëˈ. Inapochachin Parisioroˈsaˈ co Yosë nanamën imatonahuëˈ, co nanitopihuëˈ noˈtëquën aˈchinacaisoˈ. Inahuara yonquipisorachin aˈchinatonaˈ, co noˈtëquën aˈchinpihuëˈ. Napoaton imapisopitarë chachin chihuërëso pochin niconpi. Chimimiatapi huachi, itërin Quisosori. 15 —Achin, Maistro, aˈchintërancoisoˈ aˈchintantacoi quiyantaˈ noˈtëquën nitochii, itërin Pitrori. 16 —Co canpita tërantaˈ natantëramahuëˈ, ¿ti? Inta nipachin, aˈchinchinquëmaˈ. 17 Nani maˈsha caˈnëhuaso marëˈ, co ina marëˈ oshahuanëhuahuëˈ. Co cosharoˈ cancanënpoaquë yaˈconinhuëˈ. Chiˈchirinamënpoaquë yaˈconin. Ina quëran inquiantarëhuaˈ. 18 Napoaponahuëˈ, cancanëma quëran co noyahuëˈ yonquihuatamara, co noyahuëˈ nonamaˈ. Ina marëˈ oshahuanamaˈ. 19 Co noyahuëˈ yonquihuatamara, yamonshihuanamaˈ, sanapirachin yonquiramaˈ, ihuatëramaˈ, nonpintëramaˈ, pinotëramaˈ, noˈhuitohuatamara, yatëpatëramaˈ. 20 Ina pochin cancantohuatamara, oshahuanamaˈ. Co iˈshaquë niopoimiratarihuarahuëntaˈ, coshatohuatëhuara, co ina marëˈ oshahuanëhuahuëˈ. Cancanënpoa quëran nóya yonquicasoˈ yaˈhuërin. Ina Yosë nohuantërin, itërin Quisosori. 21 Ina quëran Cotio parti quëran pipirahuaton, nisha piyapiˈsaˈ yaˈhuëpiquë paˈsarin. Tiro, Siton, inapita yaˈcariya paˈsarin. 22 Aˈna Canania sanapi inaquë yaˈhuërin. Quisoso quënanahuaton, chiniquën nontiirin. —Nosoroco, Sinioro. Yosë chachin acorinquën piyapi catahuamaso marëˈ. Huaˈhuahuë parësitárin. Sopairi yaˈcoancantaton, chiniquën aparësitarin. Inquitoco, topirahuëˈ, itërin. 23 Quisososoˈ co aˈpanitatonhuëˈ, paˈsapirinhuëˈ. Sanapirisoˈ imariahuaton, —Nosoroco, Sinioro, itëriarin. Ina niˈsahuatonaˈ, caˈtanoˈsanënpitari piˈpian noˈhuipi. —Iso sanapi aˈpaquëˈ paˈin. Imaquitonpoaˈ, pinatanoˈ niriarin, itopi. 24 Napotohuachinara, sanapi itërin: —Quëmasoˈ, imoya, nisha piyapinquën. Cotioroˈsaˈ catahuaˈhuaso marëˈ huëˈsarahuë. Ina marëˈ Yosë aˈparinco, Yosë piyapinënpita inahuasoˈ. Ohuica chihuërinso pochin nipi niˈton, catahuarahuë, itërin. 25 Sanapisoˈ nipirinhuëˈ isonquirahuaton, moshaquirin. —Nisha sanapico nipirahuëˈ, cantaˈ, Sinioro, catahuaco, topirahuëˈ, tënin. 26 —Niˈquëˈ, imoya. Huaˈhuaroˈsaˈ aˈcahuatëra, co cosharonën osërëtahuatëˈ, niˈnira aˈcarëhuëˈ, itërin Quisosori. 27 —Naporin mini, Sinioro. Napoaponahuëˈ, piˈpian tërantaˈ cosharoˈ ataatohuachina, niˈniraˈhuayari capitërin niˈton, quiyantaˈ catahuacoi, topirahuëˈ, tënin. 28 —Ma noya, imoya, natëranco. Yaˈipi cancanën quëran huarëˈ yonquiranco niˈton, anoyachinquën, itërin. Itohuachina, aˈnaroachin huaˈhuin anoyatërin huachi. 29 Ina quëran Cariria sonoˈ yonsanquë paˈsahuaton, aˈna panënquë pantarin. Inaquë huënsëcoantarin huachi. 30 Napohuachina, notohuaroˈ piyapiˈsaˈ huëˈpi. Nisha nisha caniori maninsopita quësapi. Aˈnaquën sonpacha, aˈnaquën somaraya nininsoˈ. Nëˈhuëroˈsaˈ, apiaroˈsaˈ, inapita quësahuatonaˈ, Quisoso pirayan acoipi. Inaquë acoihuachinara, yaˈipi miachin anoyatërin huachi. 31 Piyapiˈsari niˈsahuatonaˈ, paˈyatopi. —Niˈcoˈ. Nëˈhuëroˈsaˈ nonsapi. Apiaroˈsaˈ nani noyatopi. Sonpacharoˈsantaˈ noya iratapi. Somaraya nininsopitantaˈ noya quënantopi huachi. Ma noyacha Yosëso paya. Ma noyacha niˈton, piyapinpoaˈ ninëhuasopita catahuarinpoa paya, topi. 32 Ina quëran caˈtanoˈsanënpita përarin. Huëˈpachinara, nontërin. —Piyapiˈsaˈ nosororahuë. Nani cara tahuëri pochin natanarinaco niˈton, co huachi mantaˈ cosharoˈ yaˈhuëtopihuëˈ capacaisoˈ. Co topinan yaaˈparahuëˈ. Tanarëˈnaˈ paˈpachinaˈ, tanari minsëarin. Co yaˈhuëpiˈpaˈ cansapihuëˈ. Aˈcaˈahuaˈ paˈinaˈ, itërin. 33 —Ma notohuaroˈ piyapiˈsaˈ yamorapi. Intohuacha cosharoˈ maˈtëˈ isonapoˈ piyapi aˈcarë paya. Capa pëiˈ isëquë. Co yaˈhuërinhuëˈ, itopi. 34 —¿Onpo pantaˈ yaˈhuëtërinquëmaˈ? itohuachina, —Canchisëyachin pan, caraichin sami, inaíchin yaˈhuëtërincoi, itopi. 35 Ina quëran piyapiˈsaˈ shaˈhuitërin noˈpaquë huënsëcaiso marëˈ. Shaˈhuitohuachinara, huënsëpi. 36 Nani huënsëhuachinara, canchisë pan, sami, inapita masahuaton, Yosë nontërin. —Yosparinquën, Tata, itahuaton, sëˈpanahuaton, caˈtanoˈsanënpita quëtërin piyapiˈsaˈ quëtacaiso marëˈ. Yaˈipi piyapiˈsaˈ quëtëraˈpiapi. 37 Nani quëtohuachinara, yaˈipiya coshatatonaˈ, natëpi huachi. Ina quëran pëˈsotopisoˈ masahuatonaˈ, canshisë yoˈmëˈ mëntatopi. 38 Catapini huaranca quëmapiˈsa pochin coshatopi. Sanapiˈsantaˈ huaˈhuinarë chachin coshatopi. 39 Ina quëran piyapiˈsaˈ nontërin pacacaiso marëˈ. —Paˈsarahuë huachi, taˈton, montëriaquë yaˈcoantarahuaton, aquëtëran pëntonin. Macatan parti canconin huachi.

Mateo 16

1 Ina quëran Cotio maistroˈsaˈ huëˈpi Quisoso nontacaiso marëˈ, Parisioroˈsaˈ, Satosioroˈsaˈ topisoˈ. Nonpintatonaˈ, nontopi shaˈhuirapicaiso marëˈ. —Yosë aˈpaimahuachinquën, sacaiˈ nininsoˈ niquëˈ quiyantaˈ nicatoi, natëiinquën, itoonpi. 2 —¿Onpoatomataˈ, iyaroˈsaˈ, co noˈtëquën yonquiramahuëˈ? Niˈcoˈ. Oˈnan nitoninoramaˈ. Iˈhuanahuanquë noyapihuayanchin nipachina, “Tashiraya noyahuantapon,” tënamaˈ. 3 Ina quëran tashirayamiachin yaratohuachina, “Ipora tahuëri oˈnanapon nimara,” tënamaˈ. Ina nitotapomarahuëˈ, co Yosë pënëntërinsoˈ yonquiramahuëˈ. Aquë aquëtëˈ co noyahuëˈ nipatamaˈ, “Yosë anaˈintarinpoaˈ,” taˈcasoˈ nipirinhuëˈ, co ina yonquiramahuëˈ. 4 Ipora yaˈhuëramasopita co noyahuëˈ cancantaramaˈ. Co piˈpisha tërantaˈ Yosë yanatëramahuëˈ. “Yosë pochin niquëˈ natëiinquën,” itopiramacohuëˈ, co Yosë nohuantërinhuëˈ. Aˈna tahuëri Conasë pochin nisarahuë canpita nitotacamaso marëˈ. Inaichin anitotaranquëmaˈ, itërin. Ina quëran patërin huachi. 5 Caˈtanoˈsanënpita sono aquëtëran pëntonpirinahuëˈ, naniantopi pan quëpacaisoˈ. 6 Ina quëran Quisosori itërin: —Pan asairinso pochin nininsoˈ Parisioroˈsaˈ yaˈhuëtërin. Satosioroˈsantaˈ yaˈhuëtërin. Ina, iyaroˈsaˈ, tananpitocoˈ, itërin. 7 Natanahuatonaˈ, caˈtanoˈsanënpita capini ninontapi. —¿Maˈmarëtaˈ naporin? itërin aˈnari. —Ahuën. Capa pan. Co quënëhuahuëˈ niˈton, napotërinpoaˈ nimara, tënin aˈnantaˈ. 8 Yonquirinsoˈ nitotaton, Quisosori itërin: —¿Maˈmarëtaˈ “Capa pan,” toconamaˈ? Co noya natëyatëraramacohuëˈ. 9 Aˈchintápiranquëmahuëˈ, ipora huantaˈ co yonquiramahuëˈ, ¿ti? Yonquicoˈ, iyaroˈsaˈ. Iˈhua chachin aˈnatërapoˈ paninchin nipirinhuëˈ aˈnatërapo huaranca piyapi ananitërahuë. Ina naniantëramaˈ, ¿ti? Naporoˈ pëˈsotopisoˈ shonca catoˈ yoˈmëˈ mëntatëramaˈ. 10 Ina quëran canchisë paninchin nipirinhuëˈ catapini huaranca quëmapiˈsaˈ ananitërahuë. Naporoˈ canshisë yoˈmëˈ pëˈsotopisoˈ manamaˈ. 11 ¿Onpoatomataˈ co yonquiramahuëˈ? “Pan asairinso pochin nininsoˈ tananpitocoˈ,” itohuatënquëmara, co cosharoˈ yonquirahuëˈ, itërin. 12 Naporo huarëˈ yonquipi huachi. Co pan chachin yonquiaton, naporinhuëˈ. Cotio maistroˈsaˈ aˈchininsoˈ yonquiaton, pënënin. Inapitasoˈ co noˈtëquën aˈchinpihuëˈ. Piˈpisha pan asairinsoˈ poˈmohuachina, aˈnaroachin sëˈcotërin. Inapochachin Cotio maistroˈsaˈ nonpin nanan aˈchintohuachinara, aˈnaroachin naˈa piyapiˈsaˈ nisha cancantopi. Ama inapitasoˈ natëcaiso marëhuëˈ caˈtanoˈsanënpita pënënin. 13 Ina quëran Sisaria Pinipi parti paˈpi. Inaquë caˈtanoˈsanënpita natantërin. —Nani maˈsha nanitaparahuë niˈton, ¿maˈtaˈ piyapiˈsaˈ yonquiarapirinaco? itërin. 14 —Nisha nisha yonquiarapirinën. “Coansha Paotistacoˈ nanpiantarinsoˈ niˈton, nani maˈsha ninin,” tënin aˈnaquën. “Co inahuëˈ. Tata Iniasëcoˈ nanpiantamara,” tënin aˈnaquëontaˈ. “Ninotonaˈpi iraca chiminpirinhuëˈ, nanpiantarinsoˈ nimara. Irimiasë nimara,” tënin aˈnantaˈ. Nisha nisha yonquipi, itopi. 15 —Canpitasoˈ nipirinhuëˈ, ¿maˈtaˈ yonquiramaˈ? itohuachina, 16 Simon Pitrori itërin: —Quëmasoˈ Cristonquën. Yosë huiˈnin chachinquën. Ina nanpiton, aˈpaimarinquën, itërin. 17 —Ma noya, iyasha, Yosë catahuarinquën niˈton, naporan. Napoaton noya cancantëran. Co quëmaora yonquinën quëran nitotëranhuëˈ. Tata Yosë chachin anitotërinquën. Quëmasoˈ Conasë huiˈninquën. Simon itopirinënquënhuëˈ, 18 nasha nininën acoinquën. Pitro itaranquën. Pitrosoˈ naˈpi pochin tapon naporin. Chiniquën cancantaran niˈton, napotaranquën. Ca nohuanto, naˈa piyapiˈsaˈ aˈchintaran imainacoso marëˈ. Aˈchintohuatan, huëntonëhuëquë ayaˈconarahuë. Oshaquëran naˈasarama huachi. Sopai imapisopita chiniquën noˈhuiarinënquëmaˈ. Yaminsëapirinquëmahuëˈ, co nanitapihuëˈ. 19 Aˈna tahuëri chiniquën nanan quëchinquën aˈnapita aˈchintacamaso marëˈ. Yosë huëntonënquë yaˈconacaisoˈ aˈchintaran. Pënco iˈsoarë pochin piyapiˈsaˈ catahuaran yaˈconacaiso marëˈ. Ina quëran maˈsona noya nicacaisoˈ aˈchintaran. Insosona co yanatëhuachinquënhuëˈ, shaˈhuitëquëˈ: “Tëhuënchachin co Yosë yaˈhuërinˈpaˈ paˈsaranhuëˈ,” itëquëˈ. Yosërintaˈ inachachin shaˈhuitarin. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ noya natanpi quëran chaˈësapi huachi. Yosërintaˈ noya niˈsarin. Natërinaco niˈton, oshanënaˈ inquitarin huachi. Napoaton Yosë huëntonënquë yaˈconapi huachi. 20 Ca Cristoco. Yosë chachin acorinco piyapiˈsaˈ nichaˈëcaˈhuaso marëˈ. Nitotapomarahuëˈ, ama, iyaroˈsaˈ, iporasoˈ shaˈhuitocosohuëˈ, itërin. 21 Naporo quëra huarëˈ chiminacasoˈ ninoton, caˈtanoˈsanënpita shaˈhuitërin. —Quirosarinquë paˈpato, naˈcon parësitaˈhuasoˈ yaˈhuërin. Cotio ansianoˈsaˈ, corto huaˈanoˈsaˈ, maistroˈsaˈ, inapita co huachi quëˈyarinacohuëˈ. Tëpaarinaco. Chimimiataporahuëˈ, cara tahuëri quëran Yosë ananpitantarinco huachi, itërin. 22 Ina natanahuaton, aˈnaroachin Pitrori amasha quëparahuaton, chiniquën nontërin: —Ama, Sinioro, napoquësohuëˈ. Ama Yosë nohuanchinsohuëˈ, itopirinhuëˈ, 23 Quisosori tahuërëtahuaton, itërin. —Taˈtëquëˈ, iyasha. Sopai nohuanton, napotëranco. Yaanishacancantëranco, ¿ti? Co Yosë pochin yonquiranhuëˈ. Piyapinquën niˈton, quëmaora nohuantëransoachin yonquiran, itërin Quisosori. 24 Ina quëran yaˈipi caˈtanoˈsanënpita itërin: —Yaimapatamaco, canpitaora nohuantëramasoˈ naniantocoˈ. Yosë nohuantërinsorachin imaco huachi. Corosëquë chiniquën parësitërëˈ. Canpitantaˈ parësitapomarahuëˈ, imamiatoco. 25 Canacamasoáchin yonquihuatamaˈ, topinan quëran nanpiaramaˈ. Aˈna tahuëri chimimiatarama huachi. Nipirinhuëˈ, casáchin yonquihuatamaco, parësitapomarahuëˈ, co topinan quëran nanpiaramahuëˈ. Yosë nohuitatomaˈ, noya nanpiaramaˈ. Naporahuatomaˈ, aˈna tahuëri Yosëˈpaˈ nanpimiatarama huachi. 26 Yaˈipi maˈsha isoroˈpaquë canapiramahuëˈ, co huaˈyanëmaˈ chaˈëpachinhuëˈ, co canamiataramahuë huachi. Onpóntaˈ pahuërëtapiramahuëˈ, co huachi huaˈyanëmaˈ nanitërinhuëˈ chaˈëcasoˈ. 27 Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, aˈna tahuëri oˈmantararahuë. Tata huënaratërinso pochin cantaˈ huënaratarahuë. Anquëniroˈsapitarëˈco oˈmantararahuë. Naporoˈ coisë pochin noˈtëquën shaˈhuitarahuë huachi. Noya nipachinaˈ, noya acoarahuë. Co noyahuëˈ nipachinaˈ, anaˈintarahuë huachi. 28 Tëhuënchachin isoroˈpaˈ huaˈanëntapo huachi. Aˈnaquëmaˈ coˈhuara chimiyantërapomahuëˈ, huaˈanëntarahuësoˈ niˈsaramaˈ, itërin.

Mateo 17

1 Saota tahuëri quëran Quisoso paˈnin motopiˈpaˈ. Pitro, Santiaco, Coansha, inapitaráchin quëparin. 2 Inapitari nicasoiˈ, nisha pochin yaˈnorin. Yaˈipi yaˈpirin piˈi pochin aˈpinin. Aˈmorinsoˈ huënarachin huënarachin ninin. 3 Aˈnanaya Moisësëcoˈ, Iniasëcoˈ, inapita quënanpi. Iraca chiminpi niponahuëˈ, nanpiantahuatonaˈ, yaˈnopi. Quisosorëˈ ninontapi. 4 Ina niˈsahuaton, Pitrori itërin: —Ma noya, Sinioro, isëquë huëˈnëhuaˈ. Nohuantohuatan, cara imënamëaˈhuaya nii, aˈnaraˈ quëma marëˈ, aˈnantaˈ Moisësë marëˈ, aˈnantaˈ Iniasë marëˈ, topiraihuëˈ, itërin. 5 Nonaquëyaˈ, chistorori imotërin. Huënarachin huënarachin ninin. Chistoroˈ huancana Yosëri shaˈhuitërin. —Caquën huiˈnahuë isosoˈ. Nóya niˈnahuë. Ina naˈcon natancoˈ, itërin. 6 Ina natanahuatonaˈ, chiniquën paˈyanpi. Isonahuatonaˈ, nipaˈcopirayatahuatonaˈ, monshoápirinahuëˈ, 7 Quisosori sëˈhuaquirahuaton, —Ama huachi, iyaroˈsaˈ, tëˈhuacosohuëˈ. Huaniantacoˈ, itërin. 8 Napotohuachina, nëˈpëtintapirinahuëˈ, Quisosoráchin quënanpi. 9 Ina quëran motopi quëran nohuaramapona pochin, Quisosori itërin: —Achin niˈnamasoˈ ama insontaˈ shaˈhuitocosohuëˈ. Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, aˈna tahuëri nanpiantararahuë. Naporo huarëˈ aˈnapita shaˈhuitocoˈ, itërin. 10 —Piˈpian, Sinioro, yanatanainquën. Maistroˈsaˈ Yosë quiricanën aˈchintohuachinpoara, shaˈhuitërinpoaˈ: “Coˈhuara Cristo oˈmayatërasohuëˈ, Iniasëcoˈton huëantarin,” itërinpoaˈ. ¿Onpoatontaˈ naporin? itërin caˈtaninsopitari. 11 —Noˈtëquën napopi. Inari pënënacaso marëˈ huëˈnin. Yosë nanamën yonquiantacaiso marëˈ pënënin. 12 Nani mini huëˈpirinhuëˈ, co nohuitopihuëˈ. Co yanatëtonahuëˈ, inahuara yonquinëna quëran noˈhuipi huachi. Cantaˈ Yosë quëran quëmapico nipirahuëˈ, inapochachin aparësitarinaco, tënin. 13 Napohuachina, caˈtanoˈsanënpita yonquirapi. “Tëhuënchachin iˈhua Coansha Paotista pënëntërin. Iniasëcoˈ pënëntërinso pochachin pënëntopirinhuëˈ, co yanatëpihuëˈ,” topi yonquiatonaˈ. 14 Nani nohuaraimantahuachinara, naˈa piyapiˈsaˈ quënanquimarin. Aˈna quëmapisoˈ huëˈsahuaton, isonquirin. 15 —Huiˈnahuë, Sinioro, nosorotoco. Chiniquën parësitarin. Sopai nohuanton, noˈpaquë nitëˈyatahuaton, saˈpo saˈpo niconin. Pacoro pacorotarin. Aˈna tahuëri pënquë anotërin. Aˈna tahuëri iˈquë nitëˈyaitërin. Naporárin. 16 Caˈtanoˈsanënpita shaˈhuitopirahuëˈ, “Sopai inquitoco,” itopirahuëˈ, co nanitopihuëˈ, itërin. 17 —Maˈhuantacha ninama paya. Canpitasoˈ co Yosë natëramahuëˈ. Co natantochinachinhuëˈ cancantëramaˈ. Nani huaˈquiˈ aˈchintopiranquëmahuëˈ, ¿onporo huárëtaˈ yanatëramaco? itahuaton, —Huaˈhuasha quëshico, itërin Quisosori. 18 Quëntahuachina, Quisosori sopai nontërin. —Iso huaˈhuasha tananpitëquëˈ. Pipimiatëquë huachi, itohuachina, aˈnaroachin sopai pipirin. Huaˈhuasha noyatërin huachi. 19 Ina quëran inaora yaˈhuasoˈ, caˈtanoˈsanënpitari natanquirin. —¿Onpoatontaˈ, Sinioro, co quiyasoˈ nanitëraihuëˈ inquitaˈhuaisoˈ? itopi. 20 —Co yaˈipi cancanëma quëran huarëˈ natëramacohuëˈ niˈton, co nanitëramahuëˈ. Natëramaco naporini, catahuaitënquëmahuëˈ. Yosësoˈ yaˈipiya nanitaparin. Piˈpian tërantaˈ ina natëhuatamaˈ, nontohuatamaˈ, catahuarinquëmaˈ. Nani maˈsha nanitaparamaˈ. “Yosë nohuanton, iso motopi chiˈhuincaˈin,” tënamaˈ naporini, ina nohuanton, chiˈhuincaitonhuëˈ. Inapochachin yaˈipi cancanëma quëran natëramaco naporini, sacaiˈ nininsoˈ catahuaitënquëmahuëˈ. “Yosë naˈcon catahuarinco,” topatamaˈ, naˈcon catahuarinquëmaˈ. 21 Isanpi sopaisoˈ nipirinhuëˈ sacaiˈ inquitacasoˈ. Co coshatatëhuëˈ, chiniquën Yosë nontaquë huarëˈ inquitërëˈ, itërin. 22 Cariria parti papona pochin, Quisoso shaˈhuitantarin. —Yosë quëran casoˈ quëmapico nipirahuëˈ, piyapiˈsaˈ masarinaco. Shaˈhuirapihuachinco, masarinaco. 23 Mapachinaco, tëpaarinaco. Chimimiataporahuëˈ, cara tahuëri quëran Yosë ananpitantarinco huachi, itërin. Natanahuatonaˈ, paˈyanatonaˈ, sëtopi. 24 Capinaomoquë canconpachina, aˈna comision huëˈnin, Cotio huaˈanoˈsari aˈparinsoˈ. Huëcaton, Pitro itërin: —Nani piˈipi Yosë chinotopiso pëiˈ tapapi. Ina marëˈ piˈpian coriqui yaˈipinpoaˈ quëtacasoˈ yaˈhuërin. Quëma maistronëontaˈ nani piˈipi coriqui quëtërin, ¿ti?, tënin comision. 25 —Naporin mini. Nani piˈipi quëtërin, itërin Pitrori. Ina quëran pëinënquë paˈpachina, inaquë Quisoso quënanconin. Coˈhuara shaˈhuichatërasohuëˈ, Quisosori ninoton, itërin: —Piˈpian, iyasha, yonquiaˈa. Copirnoroˈsaˈ coriqui nohuantohuachin, ¿inpitataˈ maˈparin? Quëmopinënpita quëran maˈpatërin, ¿ti? itërin. 26 —Co quëmopinënpita quëran maˈpatërinhuëˈ. Nisha piyapiˈsa quëran maˈpatërin, tënin Pitro. —Naporinchi paya. Napoaton co huiˈninpita chachin quëtacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Inapochachin Yosë pëinënquë nicacasoˈ yaˈhuërin. Co casoˈ quëtaˈhuasohuëˈ nipirinhuëˈ, 27 ama noˈhuitacaiso marëhuëˈ carintaˈ quëchi. Sonoˈ yonsanquë paˈsahuaton, yoˈnatëquëˈ. Yaˈnan ohuararansoˈ sami nanamënquë niˈquëˈ. Inaquë coriquimia quënanaran. Masahuaton, comision quëtonquëˈ. Catoënpo marëˈ naniarin, itërin. Pitro paˈsahuaton, Quisoso ninorinsoˈ quënanconin huachi.

Mateo 18

1 Ina quëran yaˈipi caˈtanoˈsanënpitari paahuarahuatonaˈ, Quisoso natanpi. —Aˈna tahuëri isoroˈpaquë huaˈanëntohuatan, ¿insotaˈ chini chiniquën nanan quëtaran piyapiˈsaˈ huaˈanëntacaso marëˈ? itopi. 2 —Chiniquën nanantacasoˈ nohuantëramaˈ, ¿ti?, itahuaton, aˈna huaˈhuasha përasahuaton, huáncanachin ahuaniquirin. 3 —Natanco, iyaroˈsaˈ, piˈpian aˈchinchinquëmaˈ. Co noˈtëquën yonquiyatëraramahuëˈ. Huaˈhuasharoˈsaˈ yonquicoˈ. Co chiniquën nanan nohuantopihuëˈ. Co aˈnapita nocanpihuëˈ. Co inapita pochin cancantohuatamahuëˈ, co onporontaˈ Yosë huaˈanëntërinquë yaˈconaramahuëˈ. 4 Huaˈan pochin cancantacamasoˈ naniantatomaˈ, huaˈhuasha pochin sano cancantocoˈ. Ina quëran Yosë noya noya niˈsarinquëma huachi. 5 Imaramaco niˈton, yaˈipiya nicatahuacasoˈ yaˈhuërin. Huaˈhuaroˈsantaˈ nosorohuatamaˈ, nosoroaramaco cantaˈ. Yaˈipi huaˈhuaroˈsa pochin cancantopisopitantaˈ noya niˈcoˈ. 6 Huaˈhuasha natërincosoˈ anishacancantohuatamaˈ, Yosë chiniquën anaˈintarinquëmaˈ. Aˈnaquëontaˈ imasapirinacohuëˈ, co chiniquën cancanchatërapihuëˈ. Inapitantaˈ anishacancantohuatamaˈ, Yosë chiniquën anaˈintarinquëmaˈ. Coˈhuara anishacancanchatërapomahuëˈ, marëquë chimiitëramaˈ naporini, noya noya niitomahuëˈ. Pancaraˈpiquë aˈsonconotahuatënquëmaˈ, tëˈyaitërinënquëmaˈ naporini, co aquëtëˈ oshahuaintomahuëˈ. Piyapi anishacancantacasoˈ paˈpi co noyahuëˈ, tënahuë. 7 Isoroˈpaquë sacaiˈ Yosë imacasoˈ. Nisha nisha yaˈhuërin piyapiˈsaˈ anishacancantacaisoˈ. Ina marëˈ oshahuanpi. Anishacancantonaˈpisoˈ nipirinhuëˈ naˈcon oshahuanin. Yosëri chiniquën anaˈintarin huachi. 8 Maˈsona tërantaˈ anishacancantohuachinquëmaˈ, aˈpocoˈ. Sacaiˈ nipirinhuëˈ, naniantocoˈ. Co naniantohuatamahuëˈ, chini chiniquën parësitaramaˈ. Iso pochin yonquicoˈ. Imiranpoaˈ yaˈhuëtërinpoaˈ sëˈquëtacaso marëˈ. Nipirinhuëˈ, imirama quëran piˈpian tërantaˈ co noyahuëˈ nipatamaˈ, oshahuanamaˈ. Ninishitëimiratëramaˈ naporini, noya noya niitomahuëˈ. Apia nipomarahuëˈ, Yosëˈpaˈ paˈitomahuëˈ. Nantënpoaˈ yaˈhuëtërinpoaˈ iratacaso marëˈ. Nipirinhuëˈ, maˈsona marë tërantaˈ co noyahuëˈ yonquiatomaˈ, iratohuatamaˈ, naˈcon oshahuanamaˈ. Ninishitërantëtëramaˈ naporini, noya noya niitomahuëˈ. Apia nipomarahuëˈ, co parësitopiquë paˈitomahuëˈ. Ayonquicaˈhuanquëmaso marëˈ napotaranquëmaˈ. Co nantëma chachin yonquiarahuëˈ. Insëquësona tërantaˈ paatomaˈ, yanishacancantohuatamaˈ, ama inatohuaˈ pacosohuëˈ. Yaˈipi co noyahuëˈ ninamasopita aˈpocasoˈ yaˈhuërin, tënahuë. 9 Yaˈpiramantaˈ yaˈhuëtërinquëmaˈ noya niˈtacaso marëˈ. Nipirinhuëˈ, yaˈpirama quëran quënanamaso marëˈ co noyahuëˈ yonquihuatamaˈ, oshahuanaramaˈ. Yaˈpiramaˈ ocoiramaˈ naporini, somaraya nipomarahuëˈ, Yosëˈpaˈ paˈitomahuëˈ. Noya yaˈpiramaˈ yaˈhuëtërinquëmaˈ nipomarahuëˈ, parësitopiquë tëˈyatohuachinquëmaˈ, paˈpi co noyahuëˈ nisaramaˈ. Co yaˈpirama chachin ocoicasohuëˈ nipirinhuëˈ, maˈsona tërantaˈ niˈnamasoˈ yanishacancantohuachinquëmaˈ, ama piˈpian tërantaˈ ina niˈcosohuëˈ, itërin. 10 Ina quëran Quisosori itantarin: —Ama huaˈhuaroˈsa tërantaˈ nocancosohuëˈ. Inahuantaˈ Yosëri nosororin. Nani anquëniroˈsaˈ shaˈhuitërin aˈnaya aˈnaya coidacaiso marëˈ. Tata Yosëˈpaˈ yaˈhuaponaraihuëˈ, yaˈipiya niˈsápi. Topinan piyapiˈsantaˈ noya nicacasoˈ yaˈhuërin. 11 Naˈa piyapiˈsaˈ co noyahuëˈ cancantatonaˈ, chihuërëso pochin cancantopi. Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, oˈmarahuë inapita nichaˈëcaˈhuaso marëˈ. 12 Niˈcoˈ. Aˈna quëmapi pasa ohuicaroˈsaˈ pëˈtahuapirinhuëˈ, yaˈipiya nosororin. Pastoquë coshatacaiso marëˈ quëpahuachina, aˈnaya tërantaˈ chihuëhuachina, yonipon paˈsarin. Aˈnapitasoˈ inaquëranchin patahuaton, huaˈquiˈ yonisarin. 13 Quënanahuaton, paˈyatarin. Iscon shonca iscon ohuicanënpita co chihuëpirinahuëˈ, co inapitarachin yonquirinhuëˈ. Aˈnaíchin chihuërinsoˈ quënanahuaton, naˈcon paˈyatërin. 14 Inapochachin Tata inapaquë yaˈhuërinsoˈ nososorinpoaˈ. Huaˈhuaroˈsantaˈ nosororin. Co nohuantërinhuëˈ aˈnaya tërantaˈ parësitopiquë paacaisoˈ, tënin. 15 Ina quëran Quisosori pënëantarin. —Imapatamaco, iyaparima pochin ninicamasoˈ yaˈhuërin. Aˈnaquëmaˈ maˈsha onpotohuachinquëmaˈ, paatomaˈ, inaorachin nontocoˈ. Noya nontatomaˈ, nanan anoyatocoˈ. Pinorinquëmahuë nipon, maˈsha ihuarinquëmahuë nipon, nonpinapirinquëmahuë nipon, nanan anoyatacasoˈ yaˈhuërin. Quëmaora paaton, nanan anoyatëquëˈ. Ina quëran oshaquëran pënënquëˈ noya yonquiantaˈin. Noya natëhuachinquën, oshanën marëˈ tëhuënchachin sëtohuachin, noya cancantantarin. Iyaparima pochin ninosoroantarama huachi. 16 Nipirinhuëˈ, co yanatëhuachinquënhuëˈ, catoˈ iyaroˈsaˈ quëparahuaton, nontoantaquëˈ natanacaso marëˈ. Iyaroˈsaˈ quëparansontaˈ noya natainaˈ ama piˈpian tërantaˈ nonpinacaso marëhuëˈ. Inapitarintaˈ pënëinaˈ. 17 Co inapita tërantaˈ yanatëantahuachinhuëˈ, yaˈipi imaramasopita niyontonpachinaˈ, yaˈipiya shaˈhuitëquëˈ inahuarintaˈ nanan anoyachinaˈ. Inapitarintaˈ pënëantapirinahuëˈ, co inapita tërantaˈ yanatantahuachinhuëˈ, ama huachi iyama pochin niˈcosohuëˈ. Co imarinso pochinhuëˈ niˈco huachi. 18 Oshahuanacasoˈ co yananiantohuachinhuëˈ, shaˈhuitëquëˈ: “Tëhuënchachin, iyasha, oshahuanan. Co naniantëranhuëˈ niˈton, co Yosë inquitarinquënhuëˈ,” itëquëˈ. Yosërintaˈ inachachin napotapon. Nipirinhuëˈ, oshanën marëˈ sëtaton Yosë yonquiantahuachin, noyatapon. “Quëma oshanën, iyasha, inquitarinquën,” itëquëˈ. Yosërintaˈ oshanën inquitaton, noya niˈsarin huachi. 19 Yosë nontohuatamaˈ, catoyanquëma tërantaˈ napopianachin yonquihuatamaˈ, Yosë natanaton, catahuarinquëmaˈ. 20 Chinotamacoso marëˈ niyontonpatamaˈ, canpitaroˈco yaˈhuërarahuë. Carayanquëma tërantaˈ niyontonpatamaˈ, cantaˈ inaquë yaˈhuërarahuë, tënin Quisoso. 21 Ina quëran Pitrori itërin: —Aˈna iyahuë, Sinioro, maˈsha onpotohuachinco, nanan anoyachi, tënahuë. Nipirinhuëˈ, naquëranchin naquëranchin maˈsha onpotantahuachinco, ¿onporo onporotaˈ nanan anoyachi? Canchisëroˈ pochin nimara, ¿ti? itërin. 22 —Co canchisëroichin nanan anoyatacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Canchisë shonca canchisëroˈ anoyatocoˈ, tënahuë. Co onporontaˈ, iyasha, noˈhuicasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, tënin Quisoso. 23 Ina quëran itantarin: —Yosë huaˈanëntërinpoasoˈ aˈchinchinquëmaˈ, natancoˈ. Aˈna huaˈan pochin nininsoˈ. Naˈa piyapinënpitari nihuirin niˈton, aˈnaya aˈnaya amatërin natanacaso marëˈ. 24 Napotohuachina, aˈnaraˈ quëntarin shonca huaranca huaranca nihuitërinsoˈ. Co pahuërëtochinachinhuëˈ nihuitërin. 25 “Huaˈhuayátërahuëˈ nihuirinco niˈton, co onporontaˈ nanitarinhuëˈ pahuërëincosoˈ,” taˈton, inpriatonën shaˈhuitërin. “Iso quëmapi co nanitërinhuëˈ pahuërëincosoˈ. Chiminaquë huarëntaˈ sacatopirinhuëˈ, co onporontaˈ pahuërërarincohuëˈ, tënahuë. Napoaton yaˈipi maˈshanënpita matonquëˈ. Ina quëran inaora chachiontaˈ paˈanquë huachi. Saˈinë chachin, huiˈninpitarë chachin paˈanquëˈ piˈpian tërantaˈ canai,” itërin huaˈani. 26 Ina natanahuaton, nihuitonaˈpi chiniquën paˈyanin. Isonahuaton, nohuántasoˈ mosharin. “Nosoroco, sinioro, oshaquëran yaˈipiya pahuërëˈinquën. Ama paˈancoisohuëˈ,” itërin. 27 Napotohuachina, huaˈani nosororin. Nosoroaton, yaˈipi nihuirinsoˈ ayatërin huachi. Noya aˈparin huachi. 28 Nihuitonaˈpisoˈ nipirinhuëˈ pipirahuaton, aˈna iin quënanconin. Pasa soroíchin nihuipirinhuëˈ, maconorahuaton, chiniquën noˈhuirin. “Yaˈipi nihuirancosoˈ apira miáchin pahuërëco huachi,” itërin. 29 Ina quëmapintaˈ isonahuaton, naˈcon mosharin. “Nosoroco, iyasha, oshaquëran yaˈipi pahuërëaranquën,” itopirinhuëˈ, 30 co piˈpian tërantaˈ nosororinhuëˈ. Tashinan pëiquë apoˈmotërin. “Pahuërëtaquë huarëˈ pipiin,” itërin. 31 Yaˈhuërëˈ huaˈan piyapinënpitasoˈ ina niˈsahuatonaˈ, noˈhuitopi. “Maˈhuantacha ninin paya. Co piˈpian tërantaˈ nosororinhuëˈ,” taˈtonaˈ, huaˈanën yaˈipiya shaˈhuitonpi. 32 Ina natanahuaton, nihuitonaˈpi amatantarin. “Quëmasoˈ paˈpi co noyahuëˈ cancantëran. Nosoroco, itëranco niˈton, huaˈhuayatërahuëˈ nihuipirancohuëˈ, yaˈipiya topinan ayatëranquën. 33 Carinquën nosororanquënso pochachin aˈna iyasha nosorocamasoˈ nipirinhuëˈ, co piˈpian tërantaˈ nosororanhuëˈ, ¿ti?” itërin. 34 Ina quëran chiniquën noˈhuiton, sontaroˈsaˈ amatahuaton, tashinan pëiquë apoˈmotërin antaˈ huachi. “Pahuërëtaquë huarëˈ chiniquën aparësitëquëˈ,” itërin. 35 Inapochachin Tata Yosë naˈcon nosoroatënquëmaˈ, yaˈipi oshanëmaˈ yainquitopirinquëmahuëˈ, co canpita capini nanan anoyatohuatamahuëˈ, co oshanëmaˈ inquitarinquëmahuëˈ. Chiniquën parësitaramaˈ. Yaˈipi cancanëma quëran huarëˈ nanan anoyatacasoˈ yaˈhuërin, itërin Quisosori.

Mateo 19

1 Nani aˈchinahuaton, Cariria quëran pipirin. Cortaniˈ aquëtëran paaton, Cotia parti cancoantarin huachi. 2 Notohuaroˈ piyapiˈsaˈ imasapi. Inaquë naˈa caniaˈpiroˈsaˈ anoyatërin. 3 Ina quëran Parisioroˈsantaˈ huëˈpirinahuëˈ. Nonpintatonaˈ, nontopi shaˈhuirapicaiso marëˈ. 4 —¿Maˈtaˈ onpohuachina, saˈanpoˈ tëˈyatacasoˈ yaˈhuërin? itopi. —Co Yosë quiricanën nitotëramahuëˈ, ¿ti? Iraca yaˈnan piyapi nipon, catoichin Yosëri ninin. Aˈna quëmapi, aˈna sanapi, inaíchin ninin. 5 “Napoaton quëmapi saˈapachina, paˈpin, aˈshin, inapita patahuaton, saˈinëˈ nichinpitacasoˈ yaˈhuërin. Catoˈ piyapi nipirinhuëˈ, aˈnaichin pochin ninin huachi,” tënin Yosë. 6 Catoyaˈpi nipirinhuëˈ, aˈnaichin pochin inari niˈnin. Nani Yosëri asëˈquërin niˈquëhuarëˈ, co onporontaˈ saˈanpoˈ tëˈyatacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, tënahuë, itërin Quisosori. 7 —¿Onpoatontaˈ nipachin, iraca Moisësë pënëninpoaˈ tëˈyatacasoˈ? “Saˈanpoˈ yatëˈyatohuatëra, coisëquë aninshitahuatëˈ, tëˈyatërëˈ,” tënin, itopi Parisioroˈsari. 8 —Co tëˈyatacasoˈ pënëninquëmahuëˈ. Co natantochinachinhuëˈ cancantëramaˈ niˈton, napotërinquëmaˈ. “Coisëquë ninshitaquë huarëˈ tëˈyatërëˈ,” itopirinquëmahuëˈ, yaˈnan nipon quëra huarëˈ co Yosë nohuantërinhuëˈ tëˈyatacasoˈ. 9 Napoaton carinquëmaˈ pënëinquëmaˈ. Co saˈanpoˈ monshihuanpirinhuëˈ, tëˈyatohuatëra, oshahuanëˈ. Ina quëran aˈna sanapi mapatëra, co inasoˈ saˈanpohuëˈ. Monshitërëso pochin Yosëri niˈnin, itërin. 10 Ina natanahuatonaˈ, caˈtanoˈsanënpitari itapon: —Ina pochin nipatëra, co huachi noyahuëˈ saˈacasoˈ nimara, itopi. 11 —Aˈnaquën mini Yosë nohuanton, co saˈapihuëˈ. Naˈcon naˈconsoˈ nipirinhuëˈ noya saˈacasoˈ. 12 Aˈnaquën apia niˈton, co nanitopihuëˈ saˈacaisoˈ. Aˈnaquëontaˈ maˈsha onporin quëran co huachi nanitopihuëˈ. Aˈnaquëontaˈ Yosë marëˈ naˈcon sacatohuachinara, co mantaˈ sanapi yonquipihuëˈ. Niˈton, co saˈapihuëˈ. Ina pochin nicacamasoˈ nohuantohuatamaˈ, inapocoˈ, tënin Quisoso. 13 Ina quëran huaˈhuaroˈsaˈ quëpi Quisosori sëˈhuamotocaso marëˈ. Sëˈhuamotorahuaton, inapita marëˈ Yosë nontërin. Naˈa huaˈhuaroˈsaˈ quëntapirinahuëˈ, caˈtanoˈsanënpitari co nohuantopihuëˈ. —Ama napotocosohuëˈ. Quisoso apinamaˈ, itopi. 14 Quisososoˈ nipirinhuëˈ tënin: —Tananpitocoˈ huaˈhuaroˈsantaˈ huëˈinaˈ. Ama aˈpacosohuëˈ. Huaˈhuaroˈsaˈ aˈnaroachin yaimarinaco. Inapita pochin cancantohuatamaˈ, Yosë huëntonënquë yaˈconaramaˈ, itahuaton, 15 huaˈhuaroˈsaˈ sëˈhuamotorahuaton, Yosë nontërin noya catahuacaso marëˈ. Nani Yosë nontohuachina, paˈnin huachi. 16 Ina quëran aˈna quëmapiri huëcapairin. —Quëmasoˈ, Maistro, noyanquën, tënahuë. ¿Maˈtaˈ casoˈ onpoˈi nanpimiataˈhuaso marëˈ? Shaˈhuitoco cantaˈ noya nii, itërin. 17 —¿Maˈmarëtaˈ natananco? Yosëichin noya noyasoˈ. Ina pochin cancantamasoˈ nohuantohuatan, pënëntërinsoˈ natëquëˈ, itërin. 18 —¿Maˈtaˈ onpoˈisoˈ?, tënin. —Ama piyapi tëpaquësohuëˈ. Ama monshihuanquësohuëˈ. Ama ihuatëquësohuëˈ. Ama nonpinapiquësohuëˈ. 19 Tata natëquëˈ. Mamantaˈ natëquëˈ. Quëmaora ninosororanso pochachin aˈnapitantaˈ nosoroquëˈ, itërin. 20 —Huaˈhuatapo quëra huarëˈ inapita natërahuë. ¿Maˈtaˈ onpoˈisoˈ noya noya nicaˈhuaso marëˈ? itërin. 21 —Yosë pocháchin cancantamasoˈ nohuantohuatan, yaˈipi maˈshanënpita paˈanconquëˈ. Paˈanconahuaton, coriqui canaransoˈ saˈahuaroˈsaˈ quëtëquëˈ. Ina quëran imaquico huachi. Co huachi maˈsharachin yonquihuatanhuëˈ, inapaquë canamiataran huachi, itërin Quisosori. 22 Ina natanahuaton, co huachi noya cancantërinhuëˈ. “Huaˈhuayátërahuëˈ maˈsha yaˈhuëtërinco,” taˈton, sëtërin. Sëtaton, paˈnin huachi. 23 Nani paˈpachina, caˈtanoˈsanënpita itërin: —Sacai quëran maˈhuanoˈsaˈ Yosë huëntonënquë yaˈconpi. 24 Niˈcoˈ, iyaroˈsaˈ. Nahuan huëratën piˈpiraˈhuaya naninën yaˈhuëtërin. Camiyo panca masho niˈton, co nanitërinhuëˈ inaquë yaˈconacasoˈ, co piˈpisha tërantaˈ. Inapochachin maˈhuanoˈsaˈ, coriquirachin cancantatonaˈ, co nanitopihuëˈ Yosë huëntonënquë yaˈconacaisoˈ, itërin. 25 Ina natanahuatonaˈ, paˈyanpi. —¿Incha nicaya chaˈërëˈpoya? nitopi. 26 Yaˈipiya notëërahuaton, shaˈhuitërin: —Co insontaˈ inaora nanitërinhuëˈ chaˈëcasoˈ. Yosëichin nanitërin anoyacancantinquëmasoˈ. Yaˈipiya nanitaparin, itërin Quisosori. 27 —Niˈquëchi, Maistro. Quiyasoˈ yaˈipi maˈshanëhuëi patahuatoi, imarainquën huachi. ¿Maˈtaˈ ina marësoˈ canapoi? itërin Pitrori. 28 —Tëhuënchachin, iyaroˈsaˈ, canaaramaˈ. Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, aˈna tahuëri yaˈipiya anoyatarahuë. Nasharoˈpantaˈ yaˈhuapon. Naporoˈ yaˈipiya huaˈanëntarahuë. Coisë pochin noˈtëquën anaˈintarahuë. Canpitantaˈ acoaranquëmaˈ yaˈipi Cotioroˈsaˈ shaˈhuitacamaso marëˈ. Shonca catonquëmaˈ napotaramaˈ. Co noyahuëˈ nipachinaˈ, anaˈintacasoˈ shaˈhuitarama huachi. 29 Aˈnaquëma mini imacamacoso marëˈ maˈshanëmaˈ pataramaˈ. Ina marëˈ Yosë acanaarinquëmaˈ. Naˈcon naˈcon quëtarinquëmaˈ. Aˈnaquëmaˈ iyaparimaˈ, oshiparimaˈ, tataparimaˈ, mamaparimaˈ, saˈamaˈ, huiˈnamaˈ, inapita pataramaˈ aˈchinacaso marëˈ. Aˈnaquëmaˈ pëinëmaˈ, noˈpanëmaˈ, inapita pataramaˈ. Inapita quëran ca naˈcon naˈcon yonquihuatamaco, Yosë naˈcon catahuarinquëmaˈ. Ina nohuitatomaˈ, noya nóya cancantaramaˈ. Naporahuatomaˈ, Yosëˈpaˈ nanpimiatarama huachi. 30 Nipirinhuëˈ, aˈnaquën ipora aˈnapita nocanpi. “Quiyasoˈ noya noya ninai,” topirinahuëˈ. Ayaroˈ tahuërisoˈ tapanapi huachi. Co Yosëri noya niˈsarinhuëˈ. Aˈnapitasoˈ nipirinhuëˈ co ipora chiniquën nanantaponaraihuëˈ, ayaroˈ tahuërisoˈ nóya cancantapi. Yosëri noya noya niˈsarin huachi, itërin Quisosori.

Mateo 20

1 —Natanco, iyaroˈsaˈ, Yosë huaˈanëntërinquëmasoˈ aˈchintantaˈinquëmaˈ. Aˈna quëmapi yaˈhuërin. Pancana noˈpaˈ huaˈanëntërinsoˈ. Inaquë opasachin shaˈnin. Panca imin yaˈhuëtërin niˈton, piyapiˈsaˈ nohuantërin iminënquë asacatacaso marëˈ. Tashirayamiachin paˈnin sacatoroˈsaˈ nicapon. 2 Aˈnaquën quënanconahuaton, “Sacatocoˈ,” itohuachina, natanpi. “¿Onpo marëtaˈ asacatarancoi?” itohuachina, “Aˈnapita canapiso napoˈ pahuërëaranquëmaˈ,” itërin. “Noyahuaˈ. Ina napo marëˈ niˈquëhuarëˈ, sacatarai,” topachinara, iminënquë aˈparin sacatacaiso marëˈ. 3 Ina quëran yono piˈiriahuasoˈ, caniquë paantarin aˈna sacatoroˈsaˈ yoniantacaso marëˈ. Aˈnaquën quënancoantarin. 4 “Canpitantaˈ iminëhuëquë sacatocoˈ noˈtëquën pahuërëˈinquëmaˈ,” itohuachina, “Noyahuaˈ. Sacachii nipachin,” taˈtonaˈ, inahuantaˈ paantapi sacataponaˈ. 5 Ina quëran camotëchin naquëranchin caniquë paantarahuaton, aˈnapitantaˈ iminënquë aˈparin sacatacaiso marëˈ. Tëhuërënahuasoˈ, inapotantarin. 6 Iˈhuaraya huarëˈ naquëranchin caniquë paantarahuaton, quëmapiˈsaˈ quënancoantarin. “¿Onpoatomataˈ topinan huaniaramaˈ? Yaˈipi tahuëri ipora co sacatëramahuëˈ niˈsora,” itoonin. 7 “Co sacachatëraraihuëˈ. Co inso tërantaˈ asacachatërarincoihuëˈ niˈtoi, ninaarai,” itopi. “Inta nipachin, canpitantaˈ iminëhuëquë sacatocoˈ,” itërin. Aˈna oraichin piˈi yaˈconacasoˈ nisapirinhuëˈ, paˈnin sacatapon. 8 Nani tashihuachina, huaˈanëni inpriatonën shaˈhuitërin. “Yaˈipi sacatoroˈsaˈ amatahuaton, pahuërëquëˈ. Iˈhuaraya huarëˈ sacatërinsopitaˈton pahuërëquëˈ,” itërin. 9 Aˈna oraichin sacatopirinahuëˈ, huëˈpachinara, yaˈipi tahuëri nanirinsoˈ pahuërërin. 10 Tashirayamiachin sacatopisopita ina niˈsahuatonaˈ, yonquiapi. “Naˈcon naˈcon canpoasoˈ pahuërëarinpoaˈ,” taˈtonaˈ, huëˈpirinahuëˈ. Ina napo chachin pahuërërin antaˈ. 11 Coriqui maˈpataponaraihuëˈ, huaˈanën noˈhuiconpi. 12 “Pasoˈ quëmapiˈsasoˈ aˈna oraichin sacatopi. Quiyasoˈ nipirinhuëˈ, yaˈipi tahuëri sacatërai. Tashirayamiachin quëra huarëˈ piˈi piˈcarincoi. Huaˈquiˈ sacatopiraihuëˈ, napopianachin pahuërërancoi. Co noˈtëquën pahuërërancoihuëˈ,” itërin aˈnari. 13 “Coˈchi nonpintëranquëmahuë paya. Ina napo coriqui marëˈ yaˈipi tahuëri sacatarai, itëramaco niˈton, noˈtëquën pahuërëranquëmaˈ. 14 Canaransoˈ masahuaton, paquë huachi. Aˈnapitasoˈ co huaˈquiˈ sacatopirinahuëˈ, caora nohuanto, yaˈipi tahuëri nanirinsoˈ pahuërërahuë. 15 Caoranquën coriqui niˈton, onposona tërantaˈ pahuërëtaˈhuasoˈ nipachin, noˈtëquën pahuërëtaˈhuasoˈ yaˈhuërin. Inapita nosoroato, naˈcon quëtërahuë. Ina marëˈ noˈhuiramaco, ¿ti?” itahuaton, aˈparin huachi. Inapochachin Yosëntaˈ inaora nohuanton, piyapiˈsaˈ nosororin. 16 Aˈnaquën co huaˈquiˈ imapirinahuëˈ, Yosëri noya niˈsarin. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ, “Quiyasoˈ noyacoi niˈton, noya noya niˈsarincoi,” topirinahuëˈ, co noya niˈsarinhuëˈ. Naˈa piyapiˈsaˈ Yosë nanamën natanaponaraihuëˈ, caraichin huëntonënquë ayaˈconin, itërin Quisosori. 17 Ina quëran Quirosarinquë paantapi. Papona pochin caˈtanoˈsanënpita amasha miachin quëparahuaton, inapitarachin shaˈhuitantarin. 18 —Natanco, iyaroˈsaˈ. Quirosarinquë paantarëhuaˈ. Inatohuaˈ yaˈhuasëhuaˈ, Yosë quëran quëmapico nipirahuëˈ, shaˈhuirapiarinco. Cotio huaˈanoˈsaˈ, maistroˈsaˈ, inapita masahuatonaco, “Tëpacasoˈ yaˈhuërin,” itarinaco. 19 Ina tosahuatonaˈ, nisha piyapiroˈsaˈ shaˈhuitapi aparësitinacoso marëˈ. Tëhuarahuatonaco, chiniquën huihuiarinaco. Huihuitonaco, pëˈshaarinaco. Ina quëran corosëquë apatanantarinaco chiminaˈhuaso marëˈ. Chimimiataporahuëˈ, cara tahuëri quëran nanpiantarahuë huachi, itantarin caˈtanoˈsanënpita. 20 Ina quëran catoˈ caˈtanoˈsanën huëˈpi Quisoso nontacaiso marëˈ. Sipitio huiˈninpita inahuasoˈ. Aˈshinë chachin huëˈpi. Aˈshinsoˈ isonahuaton, —Piˈpian, Sinioro, nonchinquën, topirahuëˈ, itërin. 21 — ¿Maˈtaˈ, imoya, nohuantëran? itërin Quisosori. —Huaˈan yaˈconpatan, huaˈhuahuëpita chiniquën nanan quëtëquëˈ, topirahuëˈ. Quëma pirayan ahuënsëquëˈ, aˈnaraˈ inchinan quëran, aˈnantaˈ ahuënan quëran ahuënsëquëˈ, itërin. 22 —Canpitasoˈ co yaˈipi nitochatëraramahuëˈ niˈton, co noˈtëquën yonquiramahuëˈ. Chiniquën, iyaroˈsaˈ, parësitarahuë. Canpitantaˈ aparësitohuachinënquëmaˈ, ahuantapomaˈ, ¿ti? itërin. —Ahuantarai, topi cato chachin. 23 —Imaramaco niˈton, canpitantaˈ parësitapoma mini. Napoaponahuëˈ, co casoˈ nanitërahuëˈ chiniquën nanan quëtaˈhuanquëmasoˈ. Tata Yosëichin yonquirinsoˈ. Inari nohuantërinsopita acoarin huachi, itërin. 24 Ina quëran oshaquëran aˈnapita caˈtanoˈsanënpitari natanpi. —Chini chiniquën nanantacaisoˈ nohuantopi, ¿ti? taˈtonaˈ, noˈhuipi. 25 Quisososoˈ nipirinhuëˈ yaˈipi caˈtanoˈsanënpita përasahuaton, pënënin. —Nisha piyapiroˈsaˈ chiniquën nanantacaisoˈ paˈyatopi. Huaˈanoˈsari naníquëran yahuaˈanëntopi. Chiniquën nanantatonaˈ, camairapi. 26 Canpitasoˈ nipirinhuëˈ ama inapita pochin cancantocosohuëˈ. Yosë huëntonënquë yaˈconpatëra, co chiniquën nanantacasoˈ nohuantërëhuëˈ. Noya noya, iyaroˈsaˈ, yanipatamaˈ, yaˈipi piyapiˈsaˈ catahuacoˈ. 27 Piyapinën pochin cancantocoˈ. Catahuacasoáchin yonquihuatamaˈ, Yosë noya noya niˈsarinquëmaˈ. 28 Cantaˈ Yosë quëran quëmapico niporahuëˈ, co aˈnapita camaicaˈhuaso marëˈ oˈmarahuëˈ. Piyapiˈsaˈ catahuacaˈhuaso marëˈ oˈmarahuë. Chiminarahuë naˈa piyapiˈsaˈ nichaˈëcaˈhuaso marëˈ, itërin Quisosori. 29 Pantarahuatonaˈ, aˈna ninanoquë canconpi, Quirico itopisoˈ. Ina quëran pipihuachina, naˈa piyapiˈsari imasapi. 30 Yaˈhuërëˈ catoˈ quëmapisoˈ ira yonsanquë huënsëapi. Somaraya niˈtonaˈ, inaquë huënsërapi coriqui maˈpatacaiso marëˈ. Quisoso naˈhuërarin natanahuatonaˈ, chiniquën përapi. —Nosorocoi, Sinioro, quiyantaˈ. Quëmasoˈ Tata Tapicoˈ shinquën. Yosë quëran oˈmaran niˈton, nosorocoi quiyantaˈ, itopi. 31 Aˈnaquëni natanahuatonaˈ, noˈhuipi. —Taˈtocoˈ, itopirinahuëˈ, aquëtë chachin chiniquën nontopi. —Yosë marëˈ, Sinioro, nosorocoi quiyantaˈ, itantapi. 32 Ina natanahuaton, Quisosori chiniconahuaton, —Shaˈhuitocoˈ huëˈinaˈ, itërin. Napotohuachina, huëˈpi. —¿Maˈtaˈ, iyasha, onpochinquëmaˈ? itërin. 33 —Anoyarayatocoi, Sinioro, quiyantaˈ, niˈchii, itopi. 34 Itohuachinaˈ, nosoroaton, sëˈhuarayarin. Aˈnaroachin noya niˈtopi huachi. Napotohuachina, Quisoso imapi huachi.

Mateo 21

1 Nani Quirosarinquë yaˈcaritërapi huachi. Yaˈcaritahuatonaˈ, Oriposë panënquë canconpi. Ina yaˈcariya aˈna ninanoˈ yaˈhuërin. Pitpaqui itopisoˈ. Inaquë canconahuaton, catoˈ caˈtanoˈsanën shaˈhuitërin. 2 —Pasoˈ ninanoquë pacoˈ. Pëiˈ yaˈnatimarinquë canconpatamaˈ, mora tonpopinan quënanconaramaˈ. Huaˈhuinë chachin yaˈhuarin. Huaˈhuayaripoˈ nininsoˈ. Cato chachin iˈquiritahuatomaˈ, quëshico. 3 “¿Onpotaomataˈ iˈquiritaramasoˈ?” itohuachinquëmaˈ, “Sinioro nohuantërin,” itocoˈ. “Quëpaquëˈ nipachin,” itohuachinquëmaˈ, quëshico, itërin. 4 Iraca coˈhuara Quisocristo nasichatëraponhuëˈ, ninotonaˈpi itapon: Quirosarinquë yaˈhuëpisopita shaˈhuitëquëˈ: “Niˈcoˈ, iyaroˈsaˈ. Huaˈanëmaˈ huëˈsarin catahuainquëmaso marëˈ. Yosë aˈpatirinquëmasoˈ. Chiniquën nanantaponahuëˈ, topinan piyapi pochin cancantaton, mora aipi huënsëriarin. Huaˈhuayaripoˈ aipi huëˈsarin huachi,” itërin. Iraca ninopirinhuëˈ, ipora huarëˈ yonquirin mora aipi huëcacasoˈ. 6 Caˈtanoˈsanënpita paˈsahuatonaˈ, mora quënanconpi. Nani nontohuachinara, iˈquiritopi. 7 Iˈquiritahuatonaˈ, cato chachin quëntapi. Mora aipi cotonënpita huëtohuachinara, ina aipi Quisoso yaˈmitëontarin. 8 Naˈa piyapiˈsaˈ quëchitahuatonaˈ, cotonënaˈ caniquë huëtopi. Aˈnaquëontaˈ panpë mono pochin nininsoˈ masahuatonaˈ, noˈpaquë huëtopi. Inaquë Quisoso paˈsarin huachi. Chiniquën huaˈan pochin nicatonaˈ, napopi. 9 Aˈnaquën quëchitërapi. Aˈnaquëontaˈ imasapi. Papona pochin chiniquën nonsapi. —Ma noyacha Quisososo paya. Tapicoˈ shin inasoˈ. Yosë chachin aˈpatimarinpoaˈ huaˈanëntinpoaso marëˈ. Siniorori chachin chiniquën nanan quëtërin. Ma noyacha Tata Yosëso paya, itopi. 10 Quirosarinquë canconpachina, yaˈhuëhuanoˈsaˈ paˈyanatonaˈ, noncaroápi. —¿Ma quëmapitaˈ inasoˈ niˈton, huaˈan pochin huëˈsarin? topachinara, 11 —Coˈta, Quisoso inasoˈ. Cariria parti yaˈhuërinsoˈ. Nasarito quëran huëcaton, naˈcon pënënincoi, itopi. 12 Ina quëran Yosë chinotopiso pëiquë paaton, yaˈconconin. Inaquë naˈa nipaˈantopisopita quënanconahuaton, aˈparin huachi. Aˈnaquën coriqui nicanpiarapirinahuëˈ, misanënpitantaˈ pitatëraˈpirahuaton, coriqui inquitërin, taˈsatërin huachi. Nëpëˈ paˈaninsopitantaˈ aˈpaton, huënsëpiquë tëˈyatërin. —Yaˈipinquëmaˈ paco huachi. 13 Yosë quiricanën quëran pënëninpoaˈ. “Ca pëinëhuë noya yaˈhuëˈin. Ca nontamacoso marëˈ acotëranquëmaˈ,” tënin Yosë. Canpitasoˈ nipirinhuëˈ ihuatoroˈsaˈ yaˈhuërinso pochin niconamaˈ. Coriquirachin cancantatomaˈ, inaporamaˈ, itërin Quisosori. 14 Ina quëran naˈa caniaˈpiroˈsaˈ Yosë pëinënquë yaˈconpi Quisosori anoyatacaso marëˈ. Aˈnaquën somaraya nininsoˈ. Aˈnaquëontaˈ apiaroˈsaˈ. Inapita huëˈpachinara, aˈnaroachin anoyatërin huachi. 15 Yaˈhuërëˈ Cotio maistroˈsaˈ, corto huaˈanoˈsaˈ, inapitasoˈ niˈsápi. Huaˈhuaroˈsasoˈ nipirinhuëˈ paˈyatatonaˈ, chiniquën nonsapi. —Ma noyacha Quisososo paya. Tapicoˈ shin inasoˈ. Yosë chachin aˈpatimarinpoasoˈ, tosapi. Ina natanahuatonaˈ, huaˈanoˈsari noˈhuipi. 16 Noˈhuitonaˈ, Quisoso itopi: —Maˈpitataˈ huaˈhuaroˈsaˈ tosapi. Yosë acorinquën pochin cancantërinënquën. Co natantëranhuëˈ, ¿ti? itopi. —Natantarahuë mini. Noˈtëquën nonsapi. Yosë quiricanënquë naporin. Quëma nohuanton, huaˈhuaroˈsaˈ nóya nonapiarinënquën. Huaˈhuaroˈsaˈ niponaraihuëˈ, “Ma noyanquëncha quëmaso paya,” itarinënquën, tënin. Nani nontapomarahuëˈ, co yanatëramahuëˈ, ¿ti? itërin Quisosori. 17 Ina tosahuaton, pipirahuaton, Pitaniaquë paˈnin. Inaquë huëˈëpatërin. 18 Tahuëririnquë ninanoquë papon pochin, Quisoso tanarin. 19 Aquë quëran iquira nara quënanin, ira yonsanquë huanirinsoˈ. “Ina tërantaˈ nitërinsoˈ maˈto iroˈi,” taˈton, paˈpirinhuëˈ. Naˈcon monohuanaponahuëˈ, co mantaˈ nitërinhuëˈ. Ina niˈsahuaton, —Ipora quëra huarëˈ iso huayo co onporontaˈ nitarinhuëˈ, tënin Quisoso. Napohuachina, nara ahuirin huachi. Inapochachin Yosë nanamën natanpatëhuaˈ, cancanënpoa quëran huarëˈ natëcasoˈ yaˈhuërin. Topinan quëran “Imarahuë,” topatëhuaˈ, anaˈintarinpoa huachi. 20 Nara ahuipachina, niˈsahuatonaˈ, caˈtanoˈsanënpita paˈyanpi. —¿Onporahuatontaˈ, Maistro, iso nara aˈnaroachin ahuirin? itopi. 21 —Nara aahuicasoˈ sacaiˈ tënamaˈ, ¿ti? Niˈcoˈ, iyaroˈsaˈ. Yosë yaˈipiya nanitaparin. Ina nontohuatamaˈ, yaˈipi cancanëma quëran natëcoˈ. “Co Yosë yacatahuarincohuëˈ,” ama tocosohuëˈ. Yaˈipi cancanëma quëran ina natëhuatamaˈ, sacaiˈ nininsoˈ nanitaparamaˈ canpitantaˈ. “Yosë nohuanton, iso motopi chiˈhuincaˈin,” tënamaˈ naporini, ina nohuanton, chiˈhuincaitonhuëˈ. 22 Yosë nontohuatamaˈ, noya natëcoˈ. “Tëhuënchachin Yosë catahuarinco,” topatamaˈ, naˈcon catahuarinquëmaˈ. Maˈsona tërantaˈ nipatamaˈ, acotarinquëmaˈ, tënin. 23 Ina quëran Yosë chinotopiso pëiquë paantarin piyapiˈsaˈ aˈchintantacaso marëˈ. Aˈchinaquëyaˈ, Cotio ansianoˈsaˈ, corto huaˈanoˈsaˈ, inapita huëˈpi. —¿Onporahuatontaˈ chiniquën nanantaton, nipaˈantopisopita aˈparan? ¿Intaˈ nanan quëtërinquën aˈchinamaso marëˈ? Shaˈhuitocoi, itopi. 24 —Inta, nipachin, carinquëmantaˈ natanaranquëmaˈ. Ina shaˈhuitohuatamaco, nanan quëtërincosoˈ shaˈhuichinquëmaˈ. 25 ¿Incaritaˈ Coansha nanan quëtërin piyapiˈsaˈ aporintacaso marëˈ? Yosëri nanan quëtomara. Co inari quëtohuachinhuëˈ, inaora yonquinën quëran aporintomara. ¿Maˈtaˈ tënamaˈ canpita, yonquiatomaˈ? Shaˈhuitoco carinquëmantaˈ nanan quëtërincosoˈ shaˈhuichinquëmaˈ, itërin Quisosori. Natanahuatonaˈ, inahua capini nisha nisha ninontapi. —¿Maˈtaˈ itahuaˈ? “Yosëri nanan quëtërin aporintacasoˈ,” itohuatëhuaˈ, “¿Onpoatomataˈ nipachin co Coansha natëramahuëˈ?” itarinpoaˈ. 26 Nipirinhuëˈ, “Co Yosëri nanan quëtërinhuëˈ. Inaora yonquinën quëran aporintërin,” itohuatëhuaˈ, naˈa piyapiˈsaˈ noˈhuiarinënpoaˈ. “Yosëri aˈparin pënëntacasoˈ,” topi yaˈipiya, nitopi. 27 Nani ninontohuachinara, Quisoso itaponaˈ: —Ahuën. Co quiyasoˈ nitotëraihuëˈ. ¿Incarisoˈ Coansha nanan quëtomara? Co nitotëraihuëˈ, toconpi. —Inta, nipachin, co carinquëmantaˈ shaˈhuitaranquëmahuëˈ. Insona nanan quëtërincosoˈ co shaˈhuitaranquëmahuëˈ, itërin Quisosori. 28 Ina quëran itantarin: —Apira, iyaroˈsaˈ, aˈchinchinquëmaˈ, yonquicoˈ. Aˈna quëmapi yaˈhuëpirinhuëˈ. Opa shaˈnaˈpi inasoˈ. Catoˈ huiˈnin yaˈhuëtërin. Aˈnasoˈ shaˈhuitërin: “Ipora tahuëri, conpa, iminquë sacatonquëˈ,” itopirinhuëˈ, 29 “Inca, tata, co yasacatërahuëˈ,” itërin. Napotaponahuëˈ, oshaquëran yonquiantarin huachi. Noya cancantaton, sacatapon paˈnin huachi. 30 Aˈna huiˈniontaˈ camairin iminquë sacatacasoˈ. “Noyahuaˈ, tata. Paˈi nipachin cantaˈ sacachi,” itaponahuëˈ, co paˈninhuëˈ. 31 Catoˈ huiˈnin chachin shaˈhuitopirinhuëˈ, ¿insoaritaˈ natërinsoˈ? itërin Quisosori. —Yaˈnan camairinsoˈ paˈpin natëton, sacatërin, itopi. —Noˈtëquën tënamaˈ. Aˈnasoˈ “Paˈi nipachin,” taponahuëˈ, co yapaˈninhuëˈ. Inapochachin coriqui maˈpatoroˈsaˈ, monshihuaninsopita, inapita co noyahuëˈ yonquipirinahuëˈ, iporasoˈ ina naniantahuatonaˈ, Yosë imasapi. Imatonaˈ, tëhuënchachin huëntonënquë yaˈconapi. Canpitasoˈ nipirinhuëˈ co yayaˈconamahuëˈ. 32 Coansha Paotista pënënpirinquëmahuëˈ, co yanatëramahuëˈ. Noya cancantacaso marëˈ pënënpirinquëmahuëˈ, co yanatëramahuëˈ. Oshahuanoˈsasoˈ nipirinhuëˈ aˈnaroachin natëtonaˈ, noya cancantopi. Ina nicapomarahuëˈ, co yonquiramahuëˈ. Co natëtochinachinhuëˈ cancantaramaˈ, itërin. 33 —Isontaˈ, iyaroˈsaˈ, aˈchinchinquëmaˈ, natancoˈ. Aˈna quëmapi pancana imianatërin. Inaquë oparachin shaˈnin. Nani pairapirahuaton, naˈpi quëran nanpi ninin opa toˈpoitonaˈ huino nicacaiso marëˈ. Naporahuaton, inapa pëˈsatëˈ pëiˈ ninin. Inaquë piyapinën yaˈhuaton nocorarin ama ihuatacaiso marëhuëˈ. Nani tiquihuachina, inpriatoroˈsaˈ acorin coidacaiso marëˈ. “Sacatëramaso marëˈ patoma nitërinsoˈ canpitaoranquën marëˈ macoˈ. Patomachin cantaˈ acotoco,” itërin. Itahuaton, aˈna parti paˈnin huachi. 34 Ina quëran nani nitohuachina, aquë yaˈhuërin quëran piyapinënpita aˈparin patoma nitërinsoˈ matacaiso marëˈ. 35 Aˈpapirinhuëˈ, inpriatonënpitari masahuatonaˈ, ahuëpi. Aˈnasoˈ tëpapi. Aˈnantaˈ naˈpiquë tëˈyaratonaˈ, tëpapi. 36 Topinan huënantahuachinara, naquërachin huaˈanëni aˈnapita aˈpaantapirinhuëˈ. Naˈa piyapinënpita aˈpaantapirinhuëˈ, inachachin nitantapi. Ahuëantarahuatonaˈ, topinan aˈpaantapi huachi. 37 Ina quëran huachi huaˈanëni yonquiantarin. “¿Maˈcha onpochiya? Naˈayaˈpi aˈpapirahuëˈ, co mantaˈ quëtopihuëˈ. Huiˈnahuë chachin nipachin aˈpaˈi. Ina tëhuënchinsoˈ natëaponaˈ nimara,” taˈton, huiˈnin chachin aˈpapirinhuëˈ. 38 Yaˈcaritërasoˈ, inpriatoroˈsari quënanpi. “Niˈcochi. Huiˈnin chachin huëˈsarin huachi. Paˈpin chiminpachin, iso noˈpa chachin huaˈanëntantapon. Huëcoˈ tëpaˈahuaˈ yaˈipi maˈshanënpita matahuaˈ,” nitopi. 39 Naporahuatonaˈ, huaˈanën huiˈnin masahuatonaˈ, aipiran tëˈyatopi. Ina quëran tëpapi huachi. Napotohuachinara, 40 ¿maˈtaˈ onpotintapon huaˈanëni, huiˈnin chachin tëpatopi niˈquëhuarëˈ? itërin Quisosori. 41 —Chiniquën noˈhuiton, aˈnaroachin tëpapon nimara. Paˈpi co noyahuëˈ nipi niˈton, chiniquën aparësitaton, tëpaarin huachi. Ina quëran nasha inpriatoroˈsaˈ acoantarin huachi. Inapitasoˈ opa nitohuachin, noˈtëquën quëtapi huachi, itopi. 42 —Naporinchi paya. Canpitantaˈ co nohuantëramacohuëˈ niˈquëhuarëˈ, Yosë aˈpoarinquëmaˈ. Nisha piyapiroˈsaˈ piyapinënpita pochin niˈsarin. Inapitasoˈ noya imasapi huachi. Ina chachin Yosë quiricanën quëran shaˈhuitërinpoaˈ, nani nontëramaˈ ipora. Ninshitaton, naporin: Naˈpi quëran yapëihuachina, aˈna naˈpi quënanpirinahuëˈ, sacatoroˈsaˈ co nohuantopihuëˈ. “Napoonin,” taˈtonaˈ, tëˈyatopirinahuëˈ. Huaˈanëni maantarahuaton, “Iso naˈpi naˈcon naˈcon nohuantërahuë pëicaˈhuaso marëˈ,” taˈton, noya acoantarin huachi. Yosëri chachin napotërin. Napoaton “noya” tënëhuaˈ, tënin quiricanënquë. 44 Naˈpi iˈpatohuatëra, anotatëˈ, yaˈpanëˈ. Aˈna tahuërisoˈ nipirinhuëˈ ina naˈpi chachin anotahuaton, aˈnaquën niˈshariarin. Inapochachin aˈnaquën piyapi natanpachincora, “Sacaiˈ imacasoˈ,” toconpi. Naˈpi iˈpatërëso pochin cancantatonaˈ, co yaimapihuëˈ. Insosona co nohuantohuachinacohuëˈ, aˈna tahuëri Yosëri chiniquën anaˈintarin huachi. Niˈsharirinso pochin nitarin, itërin. 45 Natanahuatonaˈ, Cotio huaˈanoˈsaˈ, Parisio piyapiroˈsaˈ, inapita yonquipi. “Canpoaˈ chinotatonpoaˈ, pënënarinpoaˈ,” taˈtonaˈ, noˈhuipi. 46 Noˈhuitonaˈ, tashinan pëiquë yapoˈmopirinahuëˈ, piyapiˈsaˈ tëˈhuatatonaˈ, co mapihuëˈ. Notohuaroˈ piyapiˈsaˈ nani niyontonpi Quisoso natanacaiso marëˈ. —Yosëri chachin acorin pënëinpoaso marëˈ, topi. Napoaton Cotio huaˈanoˈsaˈ co nanitopihuëˈ macacaisoˈ.

Mateo 22

1 Ina quëran Quisosori pënëantarin. —Yosë huëntonënquë yaˈconacasoˈ aˈchintantaˈinquëmaˈ, iyaroˈsaˈ. 2 Aˈna huaˈan naporinso pochin ninin. Huaˈhuayátërahuëˈ piyapiˈsaˈ huaˈanëntërinsoˈ. Huiˈnin yasaˈapachina, panca pita pochin nisarin. 3 Napoaton comisionënpita aˈparin piyapiˈsaˈ shaˈhuitacaiso marëˈ. Shaˈhuitopirinahuëˈ, co nohuantopihuëˈ huëcacaisoˈ. 4 Huaˈani natanahuaton, aˈnapita comisionënpita aˈpaantapirinhuëˈ. “Shaˈhuitonquëˈ manoton huëˈinaˈ. Nani ohuacaˈ atëpatërahuë. Amoshin nininsopita nani tëpapi capaquëhuaso marëˈ. Nani huachi yaˈipi tapatërahuë. Huëco huachi caˈahuaˈ, itoncoˈ,” itahuaton, aˈparin huachi. 5 Paˈsahuatonaˈ, shaˈhuitantapirinahuëˈ. “Coˈchi nanitëraihuë paya,” toconpi aˈnaya aˈnaya. Aˈnaquën iminquë paˈnin. Aˈnaquën maˈsha paˈanapon paˈnin. 6 Aˈnaquëni comisionënpita masahuatonaˈ, ahuëatonaˈ, tëpapi. 7 Huaˈan natantahuaton, chiniquën noˈhuitërin. Sontaroˈsaˈ aˈparin anaˈintacaiso marëˈ. Comisionënpita tëpatopi niˈton, pëinënpita ahuiquitahuatonaˈ, tëpapi huachi. 8 Inpriatonënpita amatantarahuatona, shaˈhuitërin. “Pita marëˈ nani tapatopiraihuëˈ. Amatërahuësopita co noya cancantatonahuëˈ, co nohuantopihuëˈ huëcacaisoˈ. Napoaton co huachi cantaˈ nohuantërahuëˈ. 9 Nisha nisha ira paˈtatomaˈ, aˈnapita piyapiˈsaˈ quënanpatamaˈ, shaˈhuitoncoˈ huëˈinaˈ. Inso tërantaˈ quënanpatamaˈ, shaˈhuitocoˈ huëˈinaˈ. Huiˈnahuë saˈacaso marëˈ noya pita nisarahuë huachi,” itërin. 10 Comisionënpita paˈsahuatonaˈ, naˈa piyapiˈsaˈ shaˈhuitëraˈpiapi. Noya nipisopita, co noyahuëˈ nipisopitantaˈ, naˈa piyapiˈsaˈ shaˈhuitëraˈpiapi. Huëˈpachinara, nasha nëˈmëtëˈ topinan quëtopi aˈmotonaˈ yaˈconacaiso marëˈ. Noya nitapatonaˈ, yaˈipi yaˈconpi. Pita pëiˈ noyá yaˈsotopi huachi. 11 Huaˈan pita pëiquë yaˈconpachina, aˈnaya aˈnaya noya nontërin. Aˈna quëmapisoˈ nipirinhuëˈ co nasha nëˈmëtëˈ aˈmorinhuëˈ. 12 Ina niˈsahuaton, huaˈani itërin: “¿Onpoatontaˈ, iyasha, co nasha nëˈmëtëˈ aˈmoranhuëˈ? Noya aˈmotëˈ yaˈconacasoˈ nipirinhuëˈ, co maˈparancohuëˈ, ¿ti?” itërin. Napotopirinhuëˈ, co mantaˈ tëninhuëˈ. Tapanaton, taˈtárin. 13 “Iso quëmapi masahuatomaˈ, noyá tonpotocoˈ. Paˈon, tanpaquën, inapita noyá tonpotocoˈ. Nani tonporahuatomaˈ, tashinanquë tëˈyatoco huachi. Inatohuaˈ naˈnërapi, chiníquën parësitapi huachi,” itërin piyapinënpita. 14 Inapochachin notohuaroˈ piyapiˈsaˈ Yosëri amatërin huëntonënquë yaˈconacaiso marëˈ. Naˈa natanpirinahuëˈ, caraichin yaˈconpi. Yosë nohuanton, yaˈconpi huachi, itërin. 15 Parisioroˈsaˈ natanahuatonaˈ, ninontopi. —Huëcoˈ nonpintatëhuaˈ, nisha nisha natahuanˈ. Co noˈtëquën aˈpanihuachinpoahuëˈ, shaˈhuirapiahuaˈ, nitopi. 16 Napoaton aˈnaquën aˈparin Quisoso natanacaiso marëˈ. Cotio huaˈan amiconënpitantaˈ paˈnin. Canconahuatonaˈ, nonpintatonaˈ, noyásha nontonpi. —Quëmasoˈ, Maistro, noyanquën. Co onporontaˈ nonpinanhuëˈ. Yosë pënëninpoasoˈ noˈtëquën aˈchintërancoi. Piyapiˈsaˈ noˈhuipirinënquëontaˈ, co ina yonquiranhuëˈ. Co huaˈan tërantaˈ tëˈhuatëranhuëˈ. 17 Napoaton yanatanainquën. Nomano copirno huaˈanëntërinpoasoˈ. Inasoˈ nisha piyapi niponahuëˈ, yaˈipinpoaˈ huaˈanëntërinpoaˈ. Nani piˈipi coriqui maˈpainpoaso marëˈ comisionën aˈpairin. Huëˈpachina, noya ipora quëtacasoˈ, ¿ti? ¿Maˈtaˈ Yosë nohuantërin nicaˈhuaisoˈ? Shaˈhuitocoi nitochii, itopi. 18 Yanonpintopisoˈ Quisosori nitotaton, itërin: —Canpitasoˈ nonpintënquëmaˈ. ¿Maˈmarëtaˈ yanonpintaramaco? Yashaˈhuirapitomaco, natanaramaco ipora niˈsora. 19 Coriqui copirno quëtacasoˈ aˈnotoco niˈi, itërin. Napotohuachina, coriquimia aˈnotopi. 20 —¿Intaˈ isosoˈ nonanpisoˈ? itohuachina, —Nomano copirno, itopi. —¿Intaˈ nininëontaˈ isëquë ninshitopi? itantarin. 21 —Nomano copirno chachin, itopi. —Copirno maˈshanën inachachin quëtantacoˈ. Copirno niˈquëhuarëˈ, quëtocoˈ. Naporahuaton, Yosë nininpoaˈniˈton, huaˈanëntinpoasoˈ yaˈhuërin. Yaˈipi cancanëma quëran ina natëcoˈ, itërin. 22 Natanahuatonaˈ, paˈyanpi. —Ma noyacha aˈpanirinpoa paya, taˈtonaˈ, tapanatonaˈ, patopi huachi. 23 Naporoˈ tahuëri aˈnapita Cotio maistroˈsaˈ huëˈpi. Satosioroˈsaˈ itopisoˈ. Inapita nisha aˈchinpi. “Piyapinpoaˈ chiminpatëhuaˈ, co onporontaˈ nanpiantarihuahuëˈ,” toconpi. Inahuantaˈ Quisoso yanonpintatonaˈ, nontiipi. 24 —Iraca, Maistro, Moisësëcoˈ pënëninpoaˈ. “Quëmapiri saˈin ayananpihuachin, capa huaˈhuin nipachin, ina iini chachin imoroën maantacasoˈ yaˈhuërin. Huiˈnahuanpachin, iincoˈ apoin inari chachin yaˈhuërëtacaso marëˈ. Ina quëran mashotohuachin, maˈshanën, noˈpanën, inapita maantarin,” tënin Moisësëcoˈ, ninshitaton. 25 Canchisë iyaroˈsaˈ yaˈhuërin. Paninansoˈ saˈapirinhuëˈ. Co huiˈnin yaˈhuëyatërasohuëˈ, saˈin ayananpirin. 26 Ina iini chachin maantarin. Moisësë tëninso chachin manin. Inantaˈ co huiˈnin yaˈhuëyatërasohuëˈ, chimiantarin. Aˈna iiontaˈ inapoantarin. Canchisë iinpita chachin inapoantapi. Co aˈnaya tërantaˈ huiˈnahuanaponaraihuëˈ, yaˈipi taquipi. 27 Ina quëran saˈiontaˈ chiminin huachi. 28 Canchisë iinpita chachin saˈaraˈpiapirinahuëˈ. Nanpiantacasoˈ tahuëri nanihuachin, ¿insoari chachincha saˈin ninëˈpoya? itopi. 29 —Canpitasoˈ co noˈtëquën yonquiramahuëˈ. Yosësoˈ chini chiniquën nanantopirinhuëˈ, co nohuitëramahuëˈ. Quiricanëontaˈ nontapomarahuëˈ, co cancanëma quëran natantëramahuëˈ. Napoaton co nanitëramahuëˈ noˈtëquën yonquicamasoˈ. Yosë yaˈipiya nanitaparin. 30 Chiminpisopita nanpiantahuachinaˈ, co huachi saˈasapihuëˈ. Sanapiˈsantaˈ co huachi soˈyapihuëˈ. Anquëniroˈsa pochin nisapi huachi. 31 Chiminpisopita tëhuënchachin nanpiantarapi. Moisësë nontohuachina, Yosëri chachin shaˈhuitërin. 32 “Casoˈ Yosëco. Apran chinotarinco. Isaco, Cacopo, inapitantaˈ chinotarinaco,” itërin. Cara chachin iraca chiminpirinahuëˈ, naporin. Nanpirëhuasopitaráchin Yosë chinotarëhuaˈ. Napoaton inapitantaˈ chiminaponaraihuëntaˈ, nanpiantarapi, itërin Quisosori. 33 Piyapiˈsaˈ natanahuatonaˈ, paˈyatopi. —Ma noyacha aˈchintërinpoa paya, topi. 34 Natanahuatonaˈ, Parisio piyapiˈsantaˈ niyontonpi. “Quisoso noˈtëquën aˈpanitaton, Satosioroˈsaˈ atapanin,” taˈtonaˈ, niyontonpi ina nontantacaiso marëˈ. 35 Aˈna maistro iraca nanan noya nitotërinsoˈ huëˈsahuaton, Quisoso nontiirin atëhuëcaso marëˈ. 36 —Piˈpian, Maistro, yanatananquën. Yosë naˈcon pënëninpoaˈ. ¿Maˈtaˈ naˈcon naˈcon nohuantërin nicacasoˈ? itiirin. 37 —Inta, nipachin, shaˈhuichinquën. Tata Yosë huaˈanëntërinpoaˈ. Ina naˈcon nosorocasoˈ yaˈhuërin. “Yaˈipi cancanëma quëran nosorocoˈ. Inasáchin yonquiatomaˈ, nosoromiatocoˈ,” tënin. 38 Ina naˈcon naˈcon nohuantërin. 39 Isontaˈ Yosë nohuantërin. “Quëmaora ninosororanso pochachin aˈnapitantaˈ nosorocoˈ,” itërin. 40 Nosorocasoˈ naˈcon naˈcon nohuantërin. Yaˈipi Yosë quiricanën quëran inasachin pënëninpoasoˈ. Yaˈipi yonquinëma quëran nosorohuatamaˈ, Yosë yonquirinso chachin imasaramaˈ, itërin Quisosori. 41 Parisio piyapi nani niyontonpi niˈton, Quisosorintaˈ natanarin noˈtëquën ayonquicaso marëˈ. 42 —Iraca Yosë quiricanënquë shaˈhuitërinpoaˈ. “Aˈna tahuëri aˈna quëmapi acoarahuë piyapiˈsaˈ nichaˈëcaso marëˈ. Inasoˈ Cristo itopisoˈ,” tënin Yosë. ¿Intaˈ shin inasoˈ? itërin Quisosori. —Tapicoˈ shin inasoˈ, topi Parisioroˈsaˈ. 43 —Naporinchi paya. Inasoˈ nipirinhuëˈ, iraca Ispirito Santo nohuanton, Tapicori chachin ninorin. Cristo ninoton, ninshitërin. Yosëri sinioronëhuë shaˈhuitërin. “Inchinanëhuë quëran huënsëquëˈ inimiconënpita cari minsëchinquën,” itërin Yosëri, tënin Tapicoˈ. 45 Shiaˈhuain niponahuëˈ, Cristo yonquiaton, “sinioronëhuë,” tënin. Piyapi chachin nipirinhuëˈ, Tapiri chinotërin. ¿Onpoatontaˈ naporin? itërin Quisosori. 46 Natanaponaraihuëˈ, co mantaˈ aˈpanitopihuëˈ. “Yosë huiˈnin chachin niˈton, naporin,” taˈcaisoˈ nipirinhuëˈ, co yanatëpihuëˈ. Ina quëran tapanatonaˈ, co huachi nohuantopihuëˈ Quisoso natanacaisoˈ. Naporo quëra huarëˈ co huachi ina natanpihuëˈ.

Mateo 23

1 Ina quëran piyapiˈsaˈ aˈchintantarin. Caˈtanoˈsanënpitantaˈ natanin. 2 —Tëhuënchachin, iyaroˈsaˈ, Cotio maistroˈsaˈ, Parisio piyapiˈsaˈ, inapita naˈcon aˈchintërinënquëmaˈ. “Moisësë pënëninpoasoˈ noˈtëquën aˈchinchinquëmaˈ,” topi. 3 Yosë nanamën aˈchintohuachinquëmaˈ, noya natëcoˈ. Nipirinhuëˈ, ama inapita nonancosohuëˈ. Pënënpirinënquëmahuëˈ, co cancanëna quëran imapihuëˈ. 4 Niˈcoˈ. Panca pëˈpëto quëpahuatëra, sacaiˈ iratacasoˈ. Inapitasoˈ inapochachin aˈchintërinënquëmaˈ. Co Yosë quiricanënachin aˈchinpihuëˈ. Inahuara yonquinëna quëran nisha pënëntopi antaˈ. Panca pëˈpëto pochin ninatanconamaˈ. Aˈchintopirinënquëmahuëˈ, co piˈpisha tërantaˈ catahuarinënquëmahuëˈ Yosë imacamasoˈ. 5 Piˈpian Yosë quiricanën ninshitahuatonaˈ, tëˈyainquë achinpipi piyapiˈsari nicacaiso marëˈ. Naporahuatonaˈ, naporopi aˈmopi nohuitacaiso marëˈ. “Inapohuatëhuaˈ, piyapi noya niˈsarinpoaˈ,” taˈtonaˈ, napopi. Napoaponaraihuëˈ, co aquëtëˈ Yosë yonquipihuëˈ. 6 Pita nipachina, huancanachin yahuënsëconpi. Niyontonpiso pëiquë yaˈconpachinara, huaˈanoˈsapitarëˈ yahuënsëconpi. 7 Caniquë paˈpachinara, naˈa piyapiˈsari noya nontopi. “Huëˈcama, Maistro,” itohuachinara, paˈyatopi. 8 Canpitasoˈ nipirinhuëˈ, ama inapita pochin cancantocosohuëˈ. “Caora noˈtëquën aˈchinchinquëmaˈ, natëco,” ama tocosohuëˈ. Iyama pochin niniˈtomaˈ, yaˈhuëcoˈ. Yosëichin noˈtëquën aˈchintërinpoaˈ. 9 Ama aˈna piyapi naˈcon naˈcon paˈyatocosohuëˈ. “Quëmasoˈ tata pochin niˈnanquën. Natëaranquën huachi,” ama itocosohuëˈ. Yosëíchin natëcasoˈ yaˈhuërin. Inasoˈ tatanpoaˈ inapaquë yaˈhuërinsoˈ. 10 Ama huaˈan pochin chiniquën nanan nohuantocosohuëˈ. “Ca natëco,” ama tocosohuëˈ. Yosë chachin casoˈ acorinco niˈto, casachin camaiaranquëmaˈ. 11 Yosë huëntonënquë yaˈconpatëra, co chiniquën nanantacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Noya noya yanipatamaˈ, yaˈipi piyapiˈsaˈ catahuacoˈ. 12 “Casoˈ noya noyaco,” topatamaˈ, Yosë atapanarinquëmaˈ. Nipirinhuëˈ, “Caora co nanitërahuëˈ noya nicaˈhuasoˈ. Catahuaco, Sinioro,” topatamaˈ, Yosë catahuaarinquëmaˈ. Noya noya acoarinquëma huachi, itërin Quisosori. 13 Ina quëran Cotio maistroˈsaˈ, Parisio piyapiˈsaˈ, inapita pënëantarin. —Canpitasoˈ maistroˈsanquëmaˈ nipomarahuëˈ, nonpintënquëmaˈ. Co noˈtëquën aˈchinamahuëˈ niˈton, Yosë iranën yaˈcopiatë pochin ninamaˈ. Co Yosë pochin cancantatomahuëˈ, co canpita tërantaˈ Yosë huëntonënquë yaˈconaramahuëˈ. Aˈnapitantaˈ yayaˈconpirinahuëˈ, co catahuaramahuëˈ yaˈconacaisoˈ. Canpita nonaninquëmaˈ niˈton, inapitantaˈ co yaˈconpihuëˈ. Napoaton Yosë anaˈintarinquëmaˈ. 14 Quëyoronoˈsaˈ nonpintaramaˈ. Noya nontapomarahuëˈ, aˈnaya aˈnaya nonpintatomaˈ, maˈshanënpita mataramaˈ. Ina quëran niyontonpiso pëiquë yaˈconpatamara, huaˈquiˈ Yosë nontapomarahuëˈ, co cancanëma quëran imaramahuëˈ. Ina marëˈ aquë aquëtëˈ anaˈintarinquëmaˈ. 15 Canpitasoˈ nonpintënquëmaˈ. Ira iratë́rantaramaˈ nisha piyapiˈsaˈ aˈchintacamaso marëˈ. Aquë paatomaˈ, aˈnaya aˈnaya aˈchintëramaˈ canpita pochin yonquicaiso marëˈ. Aˈchintopiramahuëˈ, imapachinquëmaˈ, aquë aquëtëˈ co noyahuëˈ cancantapi. Yaˈipinquëmaˈ parësitopiquë paˈsarama huachi. 16 Aˈnapita yaaˈchintopiramahuëˈ, co noˈtëquën yonquiatomahuëˈ, somaraya pochin cancantaramaˈ. Somaraya nininsoˈ co piˈpian tërantaˈ nanitërinhuëˈ aˈnapita quëpacasoˈ. Inapochachin canpitasoˈ co Yosë nohuitatomahuëˈ, co nanitëramahuëˈ aˈnapita aˈchintacamasoˈ. “Yoscoarëˈ topatëra, noˈtëquën nontacasoˈ yaˈhuërin,” topi yaˈipi piyapiˈsaˈ. Canpitasoˈ nipirinhuëˈ nisha nisha tënamaˈ. “Yosë chinotopiso pëiˈ yaˈhuërin niˈton, noˈtëquën nontaranquën,” itopiramahuëˈ, co noˈtëquën nonamahuëˈ. “Co ina marëˈ Yosë anaˈintarinpoahuëˈ,” toconamaˈ. “Yosë pëinënquë oro yaˈhuërin niˈton, noˈtëquën nontaranquën, topatëra, naporo huarëˈ noˈtëquën nontacasoˈ yaˈhuërin,” topiramahuëˈ. 17 Co noˈtëquën yonquiramahuëˈ. Yosë pëinënsoˈ noya. Inaquë Yosë nontërëhuaˈ. Oro inaquë yaˈhuërinsoˈ co aquëtëˈ yonquicasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Co pëinënquë yaˈhuërinhuëˈ naporini, co Yosëri noya niˈitonhuëˈ. 18 Yosë chinotopiso pëiquë misaˈhuaya yaˈhuërin. Inaquë maˈsha Yosë marëˈ acopi. “Misaˈhuaya yaˈhuërin niˈton, noˈtëquën nontaranquën,” tapomarahuëˈ, nonpinamaˈ. “Co ina marëˈ Yosë anaˈintarinpoahuëˈ,” toconamaˈ. “Maˈsha inaquë acopisoˈ yaˈhuërin niˈton, noˈtëquën nontaranquën, topatëra, naporo huarëˈ noˈtëquën nontacasoˈ yaˈhuërin,” topiramahuëˈ. Yanonpintatomaˈ, napotëramaˈ. 19 Somaraya pochin cancantatomaˈ, co piˈpian tërantaˈ yonquiramahuëˈ. Co maˈsha acopisoˈ yonquicasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Yosë pëinënquë acopi niˈton, Yosëri noya niˈnin. 20 Yaˈipi Yosë chinotopiso pëiquë yaˈhuërinsopita inachachin pochin yonquicasoˈ yaˈhuërin. Inaquë Yosë chinotërëhuaˈ niˈton, noya ninin. “Yosë pëinënquë yaˈhuërin niˈton, noˈtëquën nontaranquën,” topatëra, Yosë niˈsarinco noˈtëquën nontaranquën, tapon naporin. 22 Inapochachin “Piˈiroˈtëˈ yaˈhuërin niˈton, noˈtëquën nontaranquën,” tapomarahuëˈ, nonpintaramaˈ. Inapaquë yaˈhuaton, Yosë chachin niˈsarinquëmaˈ niˈton, noˈtëquën anaˈintarinquëma huachi. Co onporontaˈ nonpintacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, itërin. 23 Ina quëran Quisosori itantarin: —“Maˈsha canahuatëra, piˈpian Yosë quëtacasoˈ yaˈhuërin,” itërinpoaˈ Moisësë. Ina natëpiramahuëˈ, nonpintënquëmaˈ canpitasoˈ. Maˈsha shaˈpatamara, piˈpian quëtaramaˈ. Yaˈipi caˈnësoˈ huëron tërantaˈ mapatamara, piˈpian quëtaramaˈ. Inasoˈ noya nipirinhuëˈ, Yosë naˈcon naˈcon nohuantërinsoˈ naniantëramaˈ. Co noˈtëquën nontëramahuëˈ. Co saˈahuaroˈsaˈ nosororamahuëˈ. Co cancanëma quëran huarëˈ Yosë natëramahuëˈ. Ina marëˈ anaˈintarinquëmaˈ. 24 Somaraya pochin cancantatomaˈ, co noˈtëquën aˈchintëramahuëˈ. Niˈcoˈ, iyaroˈsaˈ. Aˈnaquënsoˈ yaoˈopachina, noyá pansharin ama oˈoso tërantaˈ oˈocaso marëhuëˈ. Ina quëran co yonquiatonhuëˈ, maˈsha panca masho nininsoˈ aˈnaroachin miˈtërin. Inapochachin canpitasoˈ cancantonamaˈ. Yaˈipi mashocoroˈsaˈ napopisoˈ yanatëpiramahuëˈ, Yosë naˈcon naˈcon nohuantërinsoˈ co yonquiramahuëˈ. 25 Tëhuënchachin yanonpintëramaˈ. Niˈcoˈ. Aˈnaquën minëˈ, sënan, inapita paˈmohuachinara, aipiáchin paˈmotopi. Acopoˈ nipirinhuëˈ, nëˈhuënantëtërin. Inapochachin canpitasoˈ piyapiˈsaˈ quënanacasoachin yonquipiramahuëˈ. Aipiáchin yonquiramaˈ. Acopoˈ cancanëma quëran co noya yonquiramahuëˈ. Nonpintatomaˈ, yaihuataramaˈ. Apirataramaˈ. Maˈsharachin cancantaramaˈ. Ina marëˈ Yosë anaˈintarinquëmaˈ. 26 Maˈhuántacha canpitasoˈ ninama paya. ¿Onporahuatomacha co noˈtëquën yonquiramahuë paya? Cancanëmaˈton anoyatocoˈ. Ina quëran noya cancantatomaˈ, noya nisarama huachi. 27 Yosë quiricanën aˈchintopiramahuëˈ, yanonpinamaˈ. Niˈcoˈ. Chimipi paˈpitohuatëra, naˈpi naninquë poˈmorëˈ. Ina quëran huiri huiríchinquë pashitërëˈ. Noyapiachin yaˈnopirinhuëˈ, acopoˈ nansë, nosha chanatërinsoˈ, inapita co nishinahuënˈ nisarin. 28 Inapochachin canpitasoˈ ninamaˈ. Piyapiˈsaˈ noya niˈpirinënquëmahuëˈ. “Ma noya maistroˈsaˈ natëpi huachi,” topirinahuëˈ. Acopoˈ cancanëma quëran nonpintatomaˈ, nosha chanatërinso pochin cancantëramaˈ. Paˈpi co noyahuëˈ cancantëramaˈ, tënin Quisoso. 29 Ina quëran Parisioroˈsaˈ itantarin: —Nonpintëramaˈ niˈton, Yosë anaˈintarinquëmaˈ. Iraca Yosë piyapinënpita pënëntohuachinara, mashocoroˈsari noˈhuitonaˈ, tëpapi. Iporasoˈ nipirinhuëˈ paˈpitopiquë noya taparapiramaˈ. “Nóya quëmapiˈsaˈ niˈton, pëiaˈhuaya niahuaˈ ama naniantahuaso marëhuëˈ. 30 Iraca chachin yaˈhuërai naporini, co quiyarisoˈ tëpaˈitiihuëˈ,” topiramahuëˈ. 31 Shiparimaˈ quëpatomaˈ, canpitantaˈ tëpatonaˈpiroˈsa pochin cancantaramaˈ. 32 Inapita pochin yanipatamaˈ, nisaramaˈ, naˈcon naˈcon oshahuanaramaˈ canpitantaˈ. 33 Yaˈhuan pochin cancantatomaˈ, paˈpi co noyahuëˈ nisaramaˈ. Parësitopiquë paˈsarama huachi. Co chaˈësaramahuëˈ. 34 Napoaton imarinacosopita aˈpataranquëmaˈ. Noˈtëquën yonquiatonaˈ, noya pënënapirinënquëmahuëˈ, noˈhuiaramaˈ. Noˈtëquën aˈchintapirinënquëmahuëˈ, aˈnaquën tëpaaramaˈ. Aˈnaquën niyontonpiso pëiquë chiniquën huihuiaramaˈ. Nisha nisha ninanoquë imatomaˈ, aparësitaramaˈ. Aˈnaquëontaˈ corosëquë patanantatomaˈ, tëpaaramaˈ. 35 Iraca quëra huarëˈ noya quëmapiˈsaˈ pënëntopirinahuëˈ, naˈa tëpapi. Apiriˈton noya quëmapi nipirinhuëˈ, iini tëparin. Ina piquëran aˈnaya aˈnaya noya pënëntopirinahuëˈ, tëparaˈpiapi. Naˈa piˈipi napopi. Napoin quëran Sacariasë tëpapi antaˈ. Piriquiasë huiˈnin inasoˈ. Yosë pëinënquë chachin tëpapi. Yaˈhuërëˈ canpitasoˈ ina nitotapomarahuëˈ, co natantochinachinhuëˈ cancantëramaˈ. Napoaton Yosë chiniquën anaˈintarinquëmaˈ. 36 Iraca quëra huarëˈ shimashonëmapita co noyahuëˈ cancantopi. Ipora huantaˈ canpitantaˈ inapita pochachin cancantaramaˈ niˈton, Yosë náˈcon anaˈintarinquëma huachi, tënahuë, itërin. 37 Ina quëran itantarin: —Yaˈipi Quirosarinquë yaˈhuëramasopita yonquiatënquëmaˈ, chiniquën sëtërahuë. Naˈa piyapiˈsaˈ Yosë aˈpatërinquëmaˈ pënëinquëmaso marëˈ. Aˈpapirinhuëˈ, tëparamaˈ. Aˈnaquën naˈpiquë tëˈyaratomaˈ, tëparamaˈ. Yaˈipinquëmaˈ nosoropiranquëmahuëˈ, naˈaroˈ yacatahuapiranquëmahuëˈ, co ca tërantaˈ nohuantëramacohuëˈ. Atari toˈcohuëtërinso pochin yayaˈshopipiranquëmahuëˈ, co nohuantëramacohuëˈ. 38 Napoaton Tata Yosë patarinquëmaˈ. Co huachi catahuarinquëmahuëˈ. Noquitarama huachi. Carinquëmantaˈ tananpitaranquëmaˈ. 39 Co huachi quënanaramacohuëˈ. Oˈmantaˈhuasoˈ tahuëri huarëˈ quënantaramaco huachi. Naporoˈ aˈnaquëmaˈ nohuantaramaco. “Ma noyanquën quëmasoˈ. Sinioro chachin aˈpaimarinquën,” itaramaco huachi, itërin Quisosori.

Mateo 24

1 Ina quëran chinotopiso pëi quëran pipihuachina, caˈtanoˈsanënpitari itapon: —Niˈquëˈ, Maistro. Ma noyapiachin Yosë pëinën, itërin. 2 —Iporasoˈ yaˈipiya noyapiachin niˈpiramahuëˈ, aˈna tahuërisoˈ yaˈipiya ohuatapi huachi. Co aˈna naˈpiya tërantaˈ niyaˈhuiritarinhuë huachi, itërin Quisosori. 3 Ina quëran Oriposë panënquë paˈsahuaton, inaquë huënsëconin. Caˈtanoˈsanënpitarachin yaˈhuërin. —¿Onporotaˈ, Maistro, ohuatapi? Ayaroˈ tahuëri yaˈcaritohuachin, ¿maˈtaˈ onporahuatoi nitochii? Shaˈhuitocoi quiyantaˈ nitochii. ¿Onporotaˈ oˈmantararan? itopi. 4 —Niˈcona, iyaroˈsaˈ, nonpintochinënquëmaˈ. 5 Aˈnaquën huëˈsapirinahuëˈ. “Casoˈ Cristoco. Yosë chachin aˈpairinco,” tosarin. Nonpintëˈ nipirinhuëˈ, naˈa piyapiˈsari imasapi. 6 Nisha nisha parti piyapiˈsaˈ ninoˈhuiapi. Niahuërahuatonaˈ, quira nisapi. Natanpatamaˈ, ama paˈyancosohuëˈ. Tëhuënchachin nisha nisha parti naporapi. Napoaponahuëˈ, co isoroˈpaˈ taˈhuanchátëraponhuëˈ. 7 Nisha nisha nananquë nonpisopita ninoˈhuitonaˈ, quira nisapi. Copirnoroˈsa capini ninoˈhuitonaˈ, piyapinënpita camairapi quira nicacaiso marëˈ. Nisha nisha parti cosharoˈ pahuanpachin, tanari tiquirarin. Naporahuaton, aˈna parti aˈna parti ocohua paˈsarin. 8 Inapohuachina, naˈa piyapiˈsaˈ parësitapirinahuëˈ, co oˈmacaˈhuasoˈ tahuëri naniyatëraponhuëˈ. Pahuanarin niˈton, naˈcon naˈcon parësitapi huachi. 9 Naporoˈ tahuëriˈsaˈ, iyaroˈsaˈ, co noyahuëˈ piyapiˈsaˈ masarinënquëmaˈ. Imaramacoso marëˈ aparësitarinënquëmaˈ. Nisha nisha piyapiˈsaˈ noˈhuiarinënquëmaˈ. Co yaaˈporamacohuëˈ niˈton, aˈnaquëmaˈ tëpaarinënquëmaˈ. 10 Inapotohuachina, naˈa piyapiˈsaˈ imasapirinacohuëˈ, co ahuantatonahuëˈ, Yosë naniantapi huachi. Pipirahuatonaˈ, imarinsopita chachin noˈhuitonaˈ, shaˈhuirapirapi. 11 Aˈnaquëontaˈ nonpin nanan aˈchinapon. Nonpintapirinahuëˈ, naˈa piyapiˈsaˈ natëtonaˈ, nonpin nanan imasapi huachi. 12 Piyapiˈsaˈ paˈpi co noyahuëˈ cancantatonaˈ, naˈcon naˈcon oshahuanapi. Co huachi ninosororapihuëˈ. 13 Canpitasoˈ nipirinhuëˈ noya ahuantocoˈ. Co aˈpohuatamacohuëˈ, noya nichaˈësaranquëma huachi. 14 Yosë huëntonënquë yaˈconacasoˈ aˈchintëranquëmaˈ. Ina nanan chachin yaˈipi parti aˈchinacasoˈ yaˈhuërin. Yaˈipi piyapiˈsaˈ nitochinaˈ. Naníquëran aˈchintohuachinaˈ, naporoˈ ayaroˈ tahuëri naniarin huachi, itërin Quisosori. 15 Ina quëran itantarin: —Iraca Naniri ninoton, ninshitërin. “Aˈna tahuëri aˈnaquën yaˈhuaponaˈ. Yosë pëinënquë yaˈconahuatonaˈ, paˈpi co noyahuëˈ niˈtonaˈ, tapiaponaˈ. Napotohuachinaˈ, co huachi inaquë Yosë chinotapihuëˈ,” tënin iraca. Noˈtëquën ninorin niˈton, iso quirica nontohuatamaˈ, yonquicoˈ. 16 Naniri ninorinsoˈ nanihuachin, Cotia parti yaˈhuëramasopita motopiˈpaˈ manoton taˈacoˈ, chiniquën aparësitochinënquëmaˈ. 17 Pëˈsatëˈ pëiquë yaˈhuëhuatamaˈ, ama maˈshanënpita quëpacaso marëˈ yaˈconcosohuëˈ. Aˈnaroachin topinan taˈacoˈ. 18 Iminëmaquë sacatasënquëmaˈ nipachin, ama aˈnaya tërantaˈ maˈshanëmaˈ maquintacosohuëˈ. Manoton taˈacoˈ. 19 Cayoronoˈsaˈ, huaˈhuahuaninsopita, inapitasoˈ sacai quëran taˈarapi niˈton, parësitápi. 20 Yosë nontocoˈ ama oˈnapiquë taˈacasoˈ yaˈhuëˈinsohuëˈ. Oˈnapiquëhuë nipon, chinoto tahuërihuë nipon, saca sacaiˈ taˈacasoˈ. 21 Ina quëran piyapiˈsaˈ chini chiniquën parësitapi. Isoroˈpaˈ ninin quëra huarëˈ co ina pochin parësichatërapihuëˈ. Co onporontaˈ ina pochin parësitantarapihuëˈ. 22 Yosë nohuanton, co huaˈquiˈ aparësitapihuëˈ. “Yaˈipi piyapiˈsaˈ taquihuachinaˈ,” taˈton, co Yosë nohuantërinhuëˈ huaˈquiˈ parësitacaisoˈ. Piyapinënpita nosoroaton, aˈnaquën nichaˈësarin. 23 Naporoˈ tahuëriˈsaˈ nisha nisha shaˈhuitarinënquëmaˈ. “Niˈcochi, iyaroˈsaˈ, Cristo nani huëˈnin. Pasëquë yaˈhuarin,” itohuachinquëmaˈ, ama natëcosohuëˈ. 24 Naˈa nonpinaˈpiroˈsaˈ pënëntaponaˈ. “Ca Cristoco. Yosë aˈparinco. Nichaˈëaˈhuanquëmaso marëˈ huëˈnahuë,” tosapi. Aˈnaya aˈnaya napoapi. Sopairi catahuarin niˈton, nani maˈsha nanitaparin. Sopai imacaiso marëˈ napoarin. Imaramacosopitantaˈ yanonpintapirinquëmahuëˈ, 25 nani shaˈhuitëranquëmaˈ ama naporoˈ tahuëri nonpintinquëmaso marëhuëˈ. 26 “Huëcoˈ inotëˈ parti paˈahuaˈ. Inatohuaˈ Cristo yaˈhuarin,” itohuachinquëmaˈ, ama pacosohuëˈ. “Pasoˈ pëiquë yaˈhuërarin,” itohuachinquëmaˈ, ama natëcosohuëˈ. 27 Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, aˈna tahuëri oˈmantararahuë. Oˈmantahuato, yaˈipi piyapiˈsaˈ niˈsarinaco. Oˈcoriˈ huënshaˈ huënshaˈ topachina, yaˈipi parti aˈpintërin. Inapochachin aˈna tahuëri huënarachin huënarachin oˈmantararahuë, niˈsaramaco. 28 Maˈsharoˈsaˈ chiminpachina, aˈnaroáchin soporoˈsari huëcapairin. Inapochachin chiminpi pochin cancantopisopita anaˈintacasoˈ yaˈhuapon huachi, itërin Quisosori. 29 Ina quëran itantarin: —Nani parësitohuachinaˈ, piˈi tashitarin. Yoquintaˈ tacopiarin. Naporahuaton, naˈa tayoraroˈsaˈ anotarin. Yaˈipi inapaquë yaˈhuëpisopitantaˈ nacon nacóntapon. 30 Naporoˈ oˈmantararahuë. Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, inapa quëran oˈmantararahuë huachi. Nisha nisha nananquë nonpisopita “Anaˈintarinpoaˈ,” taˈtonaˈ, sëtápi huachi. Chiniquën nanantato, chistoroˈ huancana oˈmantararahuë, niˈsarinaco. Huënarachin huënarachin yaˈnoarahuë. 31 Oˈmantarahuato, naˈa anquëniroˈsaˈ aˈpararahuë. Cornita pochin nininsoˈ pihuihuachina, yaˈipi parti paˈsapi imarinacosopita ayontonacaiso marëˈ. Paatonaˈ, nisha nisha parti quëra huarëˈ ayontonapi huachi. 32 Nara papotërin quëran nitotocoˈ. Nara taˈamënquë monoantahuachina, “Nani oˈnapi naniriarin huachi,” topi. 33 Inapochachin nani maˈsha onporahuachinaˈ, nitotaramaˈ. “Oˈmacasoˈ tahuëri naniriarin huachi,” tosaramaˈ. 34 Noˈtëquën shaˈhuitëranquëmaˈ. Coˈhuara yaˈhuëpisopita taˈhuanchatërasohuëˈ, nani maˈsha onporapi. 35 Isoroˈpaˈ taˈhuantarin. Piˈiroˈtëntaˈ taˈhuantarin. Ca nanamëhuësoˈ nipirinhuëˈ co onporontaˈ taˈhuantarinhuëˈ. Noˈtëquën nonahuë niˈton, yaˈipi shaˈhuitëranquëmaso chachin naniarin huachi. 36 Onporosona oˈmacaˈhuasoˈ tahuëri nipachin, co insontaˈ nitotarinhuëˈ. Anquëniroˈsantaˈ co nitotapihuëˈ. Yosë huiˈninco niporahuëˈ, co ca tërantaˈ nitotërahuëˈ. Tata Yosëichin nitotërinsoˈ. 37 Iraca Noe nanpisoˈ, naˈa piyapiˈsaˈ co Yosë natëpihuëˈ. Topinan yaˈhuëcaisoráchin cancantopi. Coshatapi, oˈosapi, saˈasapi, huiˈninpitantaˈ asëˈquëapi. Napoatonaˈ, co Yosë yonquipihuëˈ. Noesoˈ nipirinhuëˈ, Yosë natëton, panca nancha ninin. Nani tinihuachina, inaquë yaˈconin. Aˈnapitasoˈ co yonquipirinahuëˈ, aˈnanaya panca pama paˈsarin. Naporoˈ yaˈipiya chimiitopi huachi. Inapochachin cantaˈ aˈnanaya oˈmantararahuë. Naˈa piyapiˈsaˈ co yonquipirinacohuëˈ, oˈmantararahuë. 40 Naporoˈ catoˈ quëmapi ina iminquëáchin sacatapirinahuëˈ, aˈnaraˈ imarinco niˈton, anquëniri quëpantararin. Aˈnasoˈ nipirinhuëˈ patarin huachi. 41 Catoˈ sanapi inaquëráchin shiˈshiˈ pëˈsanapirinahuëˈ, aˈnaraˈ imarinco niˈton, quëpantararin. Aˈnasoˈ nipirinhuëˈ patarin huachi. 42 Niˈcona, iyaroˈsaˈ, naniantotamaco. Onporosona oˈmacaˈhuasoˈ tahuëri nanihuachin, co nitotaramahuëˈ. 43 Niˈcoˈ. Ihuatëˈ aˈnanaya huëˈpachina, pëiquë yaˈconin. Huaˈanën co nicasohuëˈ, maˈsha ihuarin. Onporosona huëcacasoˈ nitotërin naporini, huaˈanëni ninaitonhuëˈ, co pëinënquë yaˈconacasoˈ nanichitonhuëˈ. 44 Inapochachin ninatomaco, noya yaˈhuëcoˈ. Huaˈquihuato, “Co yaoˈmarinhuëˈ,” ama tocosohuëˈ. Co nitotasënquëmahuëˈ, aˈnanaya oˈmantararahuë, itërin. 45 Ina quëran itantarin: —Niˈcoˈ, iyaroˈsaˈ. Oˈmacaˈhuasoˈ tahuëri aˈna patron pochin nisarahuë. Inasoˈ aquë yapaˈpachina, inpriatonën shaˈhuitërin. “Piyapinëhuëpita noya niˈquëˈ. Cosharoˈ, maˈsha, inapita pahuantohuachinaˈ, quëtëraˈpiraquëˈ,” itahuaton, paˈnin huachi. Inpriatosoˈ noya yonquiaton, noˈtëquën natërin. Patronëni huëcapaintahuachina, noya niˈsarin. Ina marëˈ noya cancantarin. 47 Noya natërin niˈton, acorarin yaˈipi piyapinënpita camaicaso marëˈ. 48 Nipirinhuëˈ, inpriatonën co noyahuëˈ cancantohuachin, tapon: “Patron huaˈquirarin. Co aˈnaroachin huënantarinhuëˈ,” taˈton, 49 piyapinënpita ahuëapon. Pita nicacasoáchin cancantapon. Noˈpirápon. 50 Napohuasoˈ, patronëni quënanquintapon. Co nitotasohuëˈ, aˈnanaya canquipon. 51 Co natërinhuëˈ niˈton, chiníquën anaˈintarin. Inapochachin oˈmantahuato, co natërinacosopitahuëˈ anaˈintarahuë huachi. Nonpintëroˈsapitarë chachin parësitopiquë paˈsapi huachi. Inaquë chiniquën parësitatonaˈ, naˈnëáponaˈ, tënin Quisoso.

Mateo 25

1 Naquëranchin Quisosori pënëantarin: —Yosë huëntonënquë yaˈconacasoˈ aˈchintantaˈinquëmaˈ, noya natanco. Huaˈan saˈarinso pochin ninin, aquë quëran huëˈninsoˈ. Onporosona canquicasoˈ co nitotopihuëˈ. Tahuëri yananihuachina, saˈin nipayarinsopita ninarapi huaˈan huëcacaso marëˈ. “Huaˈqui quëran canquipon nimara,” taˈtonaˈ, nanparinë chachin ninarapi. 2 Aˈnatërapoˈ sanapichin noya yonquipi. Quirosin pochin orotërinsoˈ taˈpantatonaˈ, mëntaiquë huarëˈ quëpapi. Aˈnatërapoˈ sanapiˈsasoˈ nipirinhuëˈ co yonquiatonahuëˈ, nanparin co noya taˈpantaponahuëˈ, quëpapi. 5 Huaˈan huaˈquirin niˈton, tashitopi. Yahuëˈëtonaˈ, yaˈipi miachin huëˈësapirinahuëˈ. 6 Yono tashiˈ aˈnanaya chiniquën nonin, natanpi. “Maˈtana, huëˈsarin huachi. Huënsëcoˈ paˈahuaˈ nacapiaˈahuaˈ,” nitopi. 7 Aˈnaroachin shonca sanapi chachin capayatahuatonaˈ, nanparinënpita anoyatapi iˈchinpicaiso marëˈ. 8 Noya yonquirinsopita tapatahuatonaˈ, aˈnaroachin iˈchinpipi huachi. Aˈnapitasoˈ nipirinhuëˈ nanparinënpita mapirinahuëˈ, co taˈpantopihuëˈ niˈton, co nanitërinhuëˈ orotacasoˈ. “Taˈpantocoi quiyantaˈ iˈchinpiˈii. Nani tacopirin huachi,” topirinahuëˈ. 9 “Coˈchi nanitëraihuëˈ taˈpantaˈhuainquëmasoˈ. Taˈpantohuatëinquëmaˈ, co huachi quiyantaˈ orotarinhuëˈ. Yaˈipinpoaˈ tacopianarihuaˈ. Manoton paatomaˈ, paˈanco huachi,” itopi. 10 Napotohuachinara, aˈnatërapo chachin manoton paˈpi orotërinsoˈ paˈanaponaˈ. Paˈpirinahuëˈ, coˈhuara huëˈshantatërasoihuëˈ, huaˈan canquirin huachi. Aˈnatërapoˈ sanapi noya yonquirinsopitasoˈ imapi huachi. Imatonaˈ, pëiquë yaˈconpi huachi. Inaquë saˈacaso marëˈ pitaˈhuaya pochin nisapi huachi. Nani yaˈconpachinara, oncorapipi huachi. 11 Ina quëran aˈnapita co yonquirinsopitahuëˈ huënantapirinahuëˈ. “Iˈsoatocoi, Sinioro, quiyantaˈ yaˈcoiin,” itopirinahuëˈ. 12 Huaˈani co nohuantërinhuëˈ. “Co canpitasoˈ piyapinëhuëpitanquëmahuëˈ. Co nohuitëranquëmahuëˈ,” taˈton, co ayaˈconinhuëˈ. 13 Napoaton canpitantaˈ noya yonquiatomaˈ, oˈmantaˈhuasoˈ tahuëri ninacoˈ. Onporosoˈ nanipon nimara, co nitotëramahuëˈ. Niˈcona patontatënquëmaˈ, itërin. 14 —Isontaˈ, iyaroˈsaˈ, aˈchinchinquëmaˈ. Aˈna quëmapi yaˈhuërin, aquë yapaˈsarinsoˈ. Yapaˈpachina, inpriatonënpita amatërin camaicaso marëˈ. Huëˈpachinara, itapon: “Aquë paˈpato, oshaquëran huënantarahuë huachi. Inatohuaˈ yaˈhuasoco, noya sacatocoˈ. Apira coriquinëhuë quëchinquëmaˈ ina quëran naˈcon naˈcon canacamaso marëˈ. Maˈsha paˈanatomaˈ, oshaquëran anaˈatoco huachi,” itërin. 15 Itahuaton, aˈnaya aˈnaya quëtëraˈpiarin. Co napopianachin quëtërinhuëˈ. Nanitinpichin tantiaton, nisha nisha quëtërin. Aˈnasoˈ aˈnatërapo shonca huaranca quëtërin. Aˈnasoˈ cato shonca huaranca quëtërin. Aˈnantaˈ shonca huaranca quëtërin. Nani inpriatonënpita quëtahuaton, paˈnin huachi. 16 Quëmapi aˈnatërapo shonca huaranca maˈparinsoˈ aˈnaroachin natërin. Paaton, naˈa maˈsha paˈanin. Ina quëran inapita paˈanaton, naˈcon naˈcon coriqui canarin. Nani tahuëri inapoaton, oshaquëran aˈnatërapo shonca huaranca aquëtëˈ canantarin huachi. 17 Inapochachin cato shonca huaranca quëtërinsontaˈ noya sacatërin. Inantaˈ maˈsha paˈanahuaton, aquë aquëtëˈ canarin antaˈ. Cato shonca huaranca aquëtëˈ canantarin. 18 Aˈnasoˈ nipirinhuëˈ shonca huaranca maˈparinsoˈ co yanatërinhuëˈ. Noˈpaquë ihuatahuaton, coriquinën paˈpitërin inaquë tapacaso marëˈ. 19 Huaˈqui quëran huaˈanën huënantahuaton, inpriatonënpita amatantarin nontacaso marëˈ. 20 Naˈcon naˈcon quëtërinsoˈ huëˈsahuaton, coriqui aˈnotirin. “Niˈquëˈ, sinioro, aˈnatërapo shonca huaranca soro quëtopirancohuëˈ, ina quëran aˈnatërapo shonca huaranca aquëtëˈ nani canarahuë huachi,” itërin. 21 “Ma noyacha sacatëran paya. Natëranco niˈquëhuarëˈ, chiniquën nanan quëchinquën naˈcon huaˈanëntacaso marëˈ. Pëinëhuëquë huëquëˈ, noya cancantahuaˈ,” itërin huaˈanëni. 22 Ina quëran aˈnantaˈ huëˈnin. “Niˈquëˈ, sinioro, cato shonca huaranca soro quëtopirancohuëˈ, nani cato shonca huaranca aquëtëˈ nani canarahuë,” itërin. 23 “Ma noyacha quëmantaˈ sacatëran paya. Natëranco niˈquëhuarëˈ, nanan quëchinquën naˈcon huaˈanëntacaso marëˈ. Pëinëhuëquë huëquëˈ, noya cancantahuaˈ,” itërin antaˈ huaˈanëni. 24 Topi quëtërinsoˈ nipirinhuëˈ huëˈsahuaton, itërin: “Quëmasoˈ, sinioro, co nosororancoihuëˈ. Co quëmaora shacaponahuëˈ, nitërinsoˈ manan. Co sacataponahuëˈ, canaran. 25 Napoaton tëˈhuatatënquën, co sacatërahuëˈ. Coriqui quëtërancosoˈ acoporoquë poˈorahuë. Maˈtana, yaˈhuarin,” itahuaton, coriqui aˈnotërin huachi. 26 Napotohuachina, co noya niˈninhuëˈ. “Quëmasoˈ co noyanquënhuëˈ. Chiroton, co natërancohuëˈ. Co noˈtëquën yonquiranhuëˈ. Co sacataponahuëˈ, canaran, itëranco, ¿ti? 27 ¿Onpoatontaˈ nipachin, co coriqui pëiquë acoranhuëˈ? Inaquë acoran naporini, piˈpian tërantaˈ canaitonhuëˈ,” itërin. 28 Ina quëran aˈna piyapinën shaˈhuitërin. “Iso quëmapi topinan quëran coriqui quëtërahuë. Osërëtahuaton, pasoˈ quëmapi quëtëquëˈ, naˈcon naˈcon canarinsoˈ. 29 Noya natërinco niˈquëhuarëˈ, naˈcon naˈcon quëtantarahuë. Co mantaˈ pahuantarinhuëˈ. Aˈnasoˈ nipirinhuëˈ co natërincohuëˈ niˈquëhuarëˈ, piˈpian maˈsha yaˈhuëtërinsopitantaˈ osërëtarahuë huachi. 30 Co noyahuëˈ niˈton, tashinanquë tëˈyatëquë huachi,” itërin huaˈanëni. Inapochachin Yosë shaˈhuitërinpoaˈ ina marëˈ sacatacasoˈ. Noya nipatëhuaˈ, noya niˈsarinpoaˈ. Nipirinhuëˈ, insosona co noyahuëˈ nipachina, aˈpaarin huachi. Tashinanquë sëtápi huachi. Chiniquën parësitatonaˈ, naˈnërapi huachi, tënin Quisoso. 31 Ina quëran Quisosori itantarin: —Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, aˈna tahuëri oˈmantararahuë huaˈanëntaˈhuaso marëˈ. Yaˈipi anquëniroˈsapitarëˈco chachin oˈmantararahuë. Huënarachin huënarachin yaˈnorahuato, yaˈipiya huaˈanëntarahuë huachi. 32 Yosë nohuanton, yaˈipi piyapiˈsaˈ inaquë niyontonapi. Nisha nisha nananquë noninsopita niyontonpachinaˈ, coisë pochin anaˈintarahuë huachi. Pëˈtahuatonaˈpi pochin nisarahuë. Niˈcoˈ. Tahuëri nipachina, ohuicaroˈsaˈ, chiporoˈsaˈ napopianachin paˈsapi coshatacaiso marëˈ. Inaquërachin yaˈhuëpirinahuëˈ, tashihuachina, nisha nisha acorin huachi. Aˈna huënton ohuicaroˈsaráchin acorin. Chiporoˈsasoˈ nipirinhuëˈ nisha acorin. Inapochachin cantaˈ yaˈipi piyapiˈsaˈ nisha nisha acoarahuë. Catoˈ huënton pochin nisapi. 33 Noya cancantopisopita inchinanëhuë quëran acoarahuë. Co noyahuëˈ cancantopisopitasohuëˈ nipirinhuëˈ ahuënanëhuë quëran acoarahuë. 34 Ina quëran inchinanëhuë quëran yaˈhuërinsopita itarahuë: “Yaˈipinquëmaˈ huëco huachi. Ma noyacha Tata Yosë nosororinquëma paya. Iraca quëra huarëˈ yonquirinquëmaˈ huëntonënquë yaˈconacamaso marëˈ. 35 Canpitasoˈ noya nosororamaco. Tanahuatëra, aˈcaramaco. Yamorohuatëra, oˈshitëramaco. Co nohuitaporamacohuëˈ, huëˈpatëra, noya nontëramaco. Pëinëmaquë chachin ayaˈconamaco. 36 Capa aˈmocaˈhuasoˈ nipachina, quëtëramaco. Caniohuatërantaˈ, huëcatomaˈ, nosoroquiramaco. Tashinan pëiquë yaˈhuasocontaˈ, niˈquiramaco. Napoaton huëcoˈ, inapaquë noya yaˈhuaˈahuaˈ,” itarahuë. 37 Ina quëran noya nininsopita natanarinaco. “¿Onporotaˈ, Sinioro, tanaran nicatëinquën, aˈcarainquën? ¿Onporotaˈ yamororan niˈton, oˈshitërainquën? 38 ¿Onporotaˈ co nohuitapoinquëranhuëˈ, pëinëhuëiquë ayaˈconainquën? ¿Onporotaˈ, Sinioro, aˈmocamasoˈ pahuantërinquën niˈton, quëtërainquën? 39 ¿Onporotaˈ canioran niˈton, nosororainquën? ¿Onporotaˈ tashinan pëiquë parësitëran, niˈconainquën? ¿Onpórochana napotërainquën nicaya? Co yonquiraihuëˈ,” itarinaco. 40 “Coˈta, imarinacosopita parësitohuachinara, catahuaramaˈ. Topinan piyapiˈsaˈ, saˈahuaroˈsaˈ, inapita maˈsha pahuantohuachinara, quëtëramaˈ. Imatomaco, aˈnapita catahuaramaˈ niˈton, cantaˈ catahuaramacoso pochin niˈnahuë,” itarahuë. 41 Ina quëran ahuënanëhuë quëran acorahuësopitasoˈ nipirinhuëˈ shaˈhuitarahuë. “Yaˈipinquëmaˈ paco huachi. Tata Yosë co noyahuëˈ niˈninquëmaˈ niˈton, anaˈintarinquëma huachi. Panca pën nani acorin sopairoˈsaˈ anaˈintacaso marëˈ. Inaquë pën co onporontaˈ tacopiarinhuëˈ. Inaquë pacoˈ canpitantaˈ. 42 Tanapirahuëˈ, co aˈcaramacohuëˈ. Yamoropirahuëˈ, co oˈshitëramacohuëˈ. 43 Pëinëmaquë yayaˈconpirahuëˈ, co ayaˈconamacohuëˈ. Capa aˈmocaˈhuasontaˈ nipirinhuëˈ, co quëtëramacohuëˈ. Caniopirahuëˈ, co huëcatomaˈ nosororamacohuëˈ. Tashinan pëiquë yaˈhuëpirahuëˈ, co niˈquiramacohuëˈ. Napoaton parësitopiquë paco huachi,” itarahuë. 44 “¿Onporotaˈ, Sinioro, tanapiranhuëˈ, co aˈcarainquënhuëˈ? ¿Onporotaˈ yamoropiranhuëˈ, co oˈshitërainquënhuëˈ? ¿Onporotaˈ co pëinëhuëiquë ayaˈconainquënhuëˈ? ¿Onporotaˈ maˈshantaˈ pahuantopirinquënhuëˈ, co quëtërainquënhuëˈ? ¿Onporotaˈ caniopiranhuëˈ, co nosororainquënhuëˈ? ¿Onporotaˈ tashinan pëiquë parësitopiranhuëˈ, co catahuarainquënhuëˈ? Co onporontaˈ ina pochin niˈnainquënhuëˈ,” itarinaco. 45 “Coˈta, imarinacosopita parësitopirinahuëˈ, co catahuaramahuëˈ. Saˈahuaroˈsaˈ maˈsha pahuantopirinahuëˈ, co quëtëramahuëˈ. Co inapita nosororamahuëˈ niˈton, co cantaˈ nosororamacohuëˈ,” itarahuë. Itahuato, aˈpararahuë huachi. 46 Parësitopiquë paˈsahuatonaˈ, inaquë yaˈhuëmiatapi huachi. Noya nininsopitasoˈ nipirinhuëˈ inapaquë noya yaˈhuëmiatontapi huachi, itërin Quisosori.

Mateo 26

1 Nani aˈchintahuaton, caˈtanoˈsanënpita shaˈhuitërin. 2 —Catoˈ tahuëriyáchin pahuanarin Pascoa nanicasoˈ. Naporoˈ Yosë quëran casoˈ quëmapico niporahuëˈ, masarinaco. Masahuatonaco, corosëquë patanantarinaco, tëpaarinaco, itërin. 3 Ina quëran corto huaˈanoˈsaˈ, Cotio ansianoˈsaˈ, inapita niyontonpi. Huaˈan Caihuasë pëinënquë chachin niyontonpi. Inasoˈ chini chiniquën nanantërin. 4 Inaquë niyontonahuatonaˈ, ninontapi Quisoso tëpacaiso marëˈ. —Ama pita tahuëri chachin maahuasohuëˈ, piyapiˈsaˈ noˈhuihuachinënpoaˈ. Quisoso paˈyatapi niˈton, ahuëarinënpoaˈ. Napoaton poˈoana quëran maahuaˈ, nitopi. 6 Quisososoˈ nipirinhuëˈ Pitaniaquë paˈnin. Simon pëinënquë coshatapatarin. Ina Simon chana caniori mapirinhuëˈ, anoyatërinsoˈ. 7 Misaquë coshatasoiˈ, aˈnaraˈ sanapi huëˈnin. Potiriaˈhuaya huirinaˈpi quëran nininsoˈ quënin. Inaquë pimo huaˈsaiˈ yaˈhuërin, naˈcon paˈtërinsoˈ. Quisoso nosoroaton, yaˈcariconahuaton, pashimototërin huachi. 8 Caˈtanoˈsanënpita niˈsahuatonaˈ, noˈhuitatonaˈ, ninontopi. —¿Onpoatontaˈ iso huaˈsaiˈ paˈton nipirinhuëˈ chiniarin. 9 Paˈanin naporini, naˈcon coriqui canaitonhuëˈ, saˈahuaroˈsaˈ quëtacasoˈ yaˈhuëitonhuëˈ, nitopi. 10 Quisosori natanahuaton, itërin: —¿Maˈmarëtaˈ iso sanapi noˈhuiaramaˈ? Tananpitocoˈ. Nóya nosoroatonco, inapotërinco. 11 Nani tahuëri saˈahuaroˈsasoˈ yaˈhuërapi. Casoˈ nipirinhuëˈ, co huaˈquiyahuëˈ canpitaroˈco yaˈhuarahuë huachi. 12 Coˈhuara chimiyántërasocohuëˈ, nosoroatonco, nonëhuë huaˈsaiquë pashitërinco paˈpitinacoso marëˈ. 13 Noˈtëquën itaranquëmaˈ. Yaˈipi parti noya nanan shaˈhuihuachinaˈ, iso sanapi napotërincosoˈ shaˈhuirapi antaˈ. “Naˈcon nosoroaton, napotërin,” taponaˈ. Co naniantapihuëˈ, itërin. 14 Ina quëran Cotasë Iscarioti paˈpi co noyahuëˈ yonquirin. Quisoso caˈtanoˈsanën niponahuëˈ, yashaˈhuirapirin. Corto huaˈanoˈsaˈ yaˈhuërinquë paˈsahuaton, itoonin: 15 —Poˈoana quëran Quisoso aˈnotohuatënquëmaˈ, ¿onpo coriquitaˈ quëtaramaco? itërin. —Cara shonca coriqui prata quëran nininsoˈ quëchinquën, itohuachinara, —Noyahuaˈ. Quëtoco nipachi, aˈnochinquëmaˈ, topachina, quëtopi huachi. 16 Naporo quëra huarëˈ Cotasë yonquirarin poˈoana quëran aˈnocaso marëˈ. 17 Pascoa tahuëri nipachina, nisha pan caˈpi, co asairinsohuëˈ. Ina tahuëri nanihuachina, caˈtanoˈsanënpitari huëcapaipi. —¿Intohuataˈ, Maistro, paatoi, Pascoa cosharoˈ tapaii capacahuaso marëˈ? itopi. 18 —Ninanoquë pacoˈ. Inaquë aˈna quëmapi quënanconaramaˈ. Ina quënanconpatamaˈ, shaˈhuitoncoˈ. “Maistro aˈparincoi. Yosëri ninorinsoˈ nani naniriarin niˈton, quëma pëinënquë Pascoa cosharoˈ yacaˈnin. Caˈtanoˈsanënpitarëˈcoi coshatarai,” itëquëˈ, itërin caˈtanoˈsanënpita. 19 Paˈsahuatonaˈ, Quisosori shaˈhuitërinso chachin quënanconpi. Quëmapi quënanconahuatonaˈ, nontopi. Nani natanconpachinara, inaquë Pascoa cosharoˈ taparapi capacaiso marëˈ. 20 Nani tashihuachina, Quisoso caˈtanoˈsanënpitarë chachin huëˈpi. Huëˈsahuatonaˈ, misaquë huënsëipi. 21 Coshatapona pochin itërin: —Noˈtëquën ipora itaranquëmaˈ. Shonca catonquëmaˈ caˈtanpiramacohuëˈ, aˈnaquëmaˈ shaˈhuirapiaramaco, itërin. 22 Natanahuatonaˈ, sëtopi. Sëtatonaˈ, aˈnaya aˈnayari Quisoso natanpi. —¿Incoitaˈ, Sinioro, yashaˈhuirapirainquën? Co cahuëˈ nimara, ¿ti? itopi aˈnaya aˈnayari. 23 —Tëhuënchachin aˈnaquëmaˈ carëˈquëma chachin coshatapomarahuëˈ, yashaˈhuirapiramaco. 24 Yosë quiricanën quëran ninorincoso chachin chiminarahuë. Shaˈhuirapirincosoˈ nipirinhuëˈ, chiniquën parësitapon. Co nasitërinhuëˈ naporini, noya noya niitonhuëˈ, itërin. 25 Itohuachina, Cotasërintaˈ itërin: —¿Incoitaˈ yashaˈhuirapirainquën? Co cahuëˈ nimara, ¿ti? itohuachina, —Quëma mini, itërin. 26 Coshatasoiˈ, cosharoˈ masahuaton, Yosë nontërin. —Yosparinquën, Sinioro, itahuaton, sëˈpanahuaton, caˈtanoˈsanënpita quëtërin. —Caˈcoˈ, iyaroˈsaˈ. Ca nonëhuë pochin isoˈ, itërin. 27 Tasaˈhuayantaˈ masahuaton, —Yosparinquën, Sinioro, itahuaton, inantaˈ quëtërin. —Yaˈipinquëmaˈ oˈocoˈ. 28 Ca huënainëhuë pochin isoˈ. Huënainëhuë paˈsarin niˈton, nasha nanan shaˈhuichinquëmaˈ. Chiminarahuë naˈa piyapiˈsaˈ oshanënaˈ inquitaˈhuaso marëˈ. 29 Co huachi isëquë opaiˈ oˈosarahuëˈ. Chiminarahuë huachi. Aˈna tahuëri Yosë huaˈanëntërinsoˈ nanihuachin, noya noya yaˈhuarihua huachi. Naporoˈ yaˈipiya nasha nipon. Noyapiachin oˈorëso pochin noya noya cancantarihua huachi, itërin. 30 Ina quëran Yosë cantanën cantarahuatonaˈ, pipipi. Pipirahuatonaˈ, Oriposë panënquë paˈpi huachi. 31 Inaquë Quisosori itërin: —Iraca quiricanënquë ninoton, Yosë naporin: “Ca nohuanto, pëˈtahuatonaˈpi tëpaapi. Tëpahuachinaˈ, ohuicanënpita taˈarapi,” tënin. Inapochachin yatëpahuachinaco, yaˈipinquëmaˈ co chiniquën cancantatomahuëˈ, taˈananpiaramaco. Ipora tashi chachin napoaramaˈ. 32 Napoapomarahuëˈ, quënancoantaramaco. Chimimiatapirahuëˈ, Yosë ananpitantarinco. Ananpitantahuachinco, caˈton Caririaˈpaˈ paˈsarahuë. Inatohuaˈ quënancoantaramaco, itërin. 33 —Co casoˈ taˈaarahuëˈ. Aˈnapita taˈananpipirinënquëontaˈ, co casoˈ taˈaarahuëˈ, itërin Pitrori. 34 —Noˈtëquën, iyasha, itaranquëmaˈ. Ipora tashi chachin coˈhuara atari përashatërasohuëˈ, cararoˈ nonpinapiaranco. “Co casoˈ Quisoso nohuitërahuëˈ,” toconapon, itërin Quisosori. 35 —Co, Sinioro, napoarahuëˈ. Quëma imasaranquën niˈton, yatëpapirinacohuëntaˈ, co onporontaˈ nonpinapiaranquënhuëˈ, Yoscoarëˈ, itërin Pitrori. —Co quiyariontaˈ taˈananpiarainquënhuëˈ, itopi aˈnapitarintaˈ. 36 Ina quëran nararoquë canconpi, Quisimani itopiquë. Inaquë caˈtanoˈsanënpita shaˈhuitërin. —Isëquë huënsëtaracoˈ. Pasëyaquë paˈsarahuë Yosë nontapo, itërin. 37 Caraíchin caˈtanoˈsanën amasha miachin quëparin. Pitro, Sipitio huiˈninpita inapitasoˈ. Naporoˈ sëtaton, co noya cancantërinhuëˈ. 38 —Chiniquën, iyaroˈsaˈ, sëtërahuë. Sëtochinachin cancantërahuë. Isëquë huënsëtacoˈ. Ama huëˈëtomahuëˈ, yonquico, itërin. 39 Amasha miachin paˈsahuaton, isonconahuaton, noˈpaquë huarëˈ monshomarin. Yosë nontarin. —Quëma nohuantohuatan, Tata, nichaˈëco ama maˈsha onpoˈisohuëˈ. Co parësitaˈhuasoˈ nohuantaporahuëˈ, quëma nohuantohuatan, maˈsona yaonpotohuatancontaˈ noya, tënahuë. Noˈtëquën yanatëranquën huachi, itërin. 40 Ina quëran huënantapirinhuëˈ, cara chachin huëˈësárin quënanquintarin. —¿Onpoatomacha, iya Pitro, huëˈësárama paya? “Ama huëˈëtomahuëˈ, yonquico,” itopiranquëmahuëˈ. Co aˈna ora tërantaˈ nanitëramahuëˈ niˈtacamasoˈ, ¿ti? 41 Ama huëˈëtomahuëˈ, niˈtácoˈ. Yosë nontocoˈ ama sopai minsëinquëmaso marëhuëˈ. Cancanëma quëran Yosë yanatëpiramahuëˈ, co canpitaora nanitaramahuëˈ, itërin. 42 Ina quëran paantarahuaton, Yosë nontantarin. —Nohuantohuatan, Tata, nichaˈëco, ama maˈsha onpoˈisohuëˈ. Nipirinhuëˈ, co nohuantohuatanhuëˈ, maˈsona yaonpotohuatancontaˈ noya, tënahuë. Noˈtëquën yanatëranquën huachi, itantarin. 43 Ina quëran huënantapirinhuëˈ, naquëranchin huëˈëantapi, quënanquinantarin. Huëˈëiˈ iquitatonaˈ, huëˈësápi. 44 Tananpitahuaton, paantarin. Paantarahuaton, inachachin Yosë nontantarin. Nani cararoˈ inachachin Yosë nontërin. 45 Ina quëran huënantahuaton, itërin: —Ipora huantaˈ huëˈësaramaˈ, ¿ti? Nani ora nanirin huachi. Yosë quëran casoˈ quëmapico nipirahuëˈ, shaˈhuirapiarinco oshahuanoˈsaˈ macainacoso marëˈ. 46 Huënsëco huachi paˈahuaˈ. Niˈcoˈ, shaˈhuirapirincosoˈ nani canquiarin, itërin. 47 Nontasoˈ, Cotasë canquirin. Inantaˈ caˈtanoˈsanën niponahuëˈ, yashaˈhuirapirin. Inarëˈ naˈa piyapiˈsaˈ huëˈsapi. Corto huaˈanoˈsaˈ, Cotio ansianoˈsaˈ, inapitari aˈpaipisoˈ huëˈsapi. Sahuëni, shonqui, inapita sëˈquërahuatonaˈ, huëˈsapi. 48 Coˈhuara canshatërasohuëˈ, Cotasëri nani shaˈhuitërin Quisoso nohuitacaiso marëˈ. —Cari apinorahuësoˈ Quisososoˈ. Maco huachi, itërin. 49 Napoaton canquirahuaton, Quisoso yaˈyoranquirahuaton, —Tashita, Maistro, itirahuaton, apinorin huachi. 50 —Ina marëˈ, iyasha, huëˈnan, ¿ti? itërin Quisosori. Ina quëran piyapiˈsari chiniquën masapi huachi. 51 Caˈtanoˈsanënpita inaquë huaniapi. Aˈnaraˈ sahuëninën ocoirahuaton, corto huaˈan inpriatonën ahuërin. Ahuëaton, nishitëhuëratëtërin. 52 Quisososoˈ nipirinhuëˈ co nohuantërinhuëˈ. —Sahuëninën, iyasha, poˈmoantaquëˈ. Sahuëniquë niahuëhuatëra, nitëparëˈ. 53 Tatahuë nontërahuë naporini, shonca cato huaranca anquëniroˈsaˈ aˈpatimaitoncohuëˈ. Aˈnaroachin catahuaitonacohuëˈ. Co ina nitotëranhuëˈ, ¿ti? 54 Napoaponahuëˈ, co nohuantërahuëˈ chaˈëcaˈhuasoˈ. Nichaˈërinaco naporini, co Yosë natëitohuëˈ. Ina nohuanton, chiminarahuë. Quiricanën quëran ninorinacoso chachin masarinaco, itërin caˈtanoˈsanënpita. 55 Ina quëran piyapiˈsaˈ itapon: —Sahuëni, shonqui, inapita sëˈquërahuatomaˈ, huëcapairamaco. Matararo pochin cancantatomaco, yamanamaco, ¿ti? Coˈtana nani tahuëri Yosë pëinënquë huënsëato, aˈchinárahuë. Nicapomaracohuëˈ, co manamacohuëˈ. 56 Napoaponahuëˈ, Yosë nohuanton, iporasoˈ masaramaco. Quiricanën quëran ninorinacoso chachin masaramaco, itërin. Ina quëran yaˈipi caˈtanoˈsanënpitari taˈananpipi huachi. 57 Nani masahuatonaˈ, corto huaˈan yaˈhuërinquë quëpapi. Caihuasë itopisoˈ. Inaquë Cotio maistroˈsaˈ, ansianoˈsaˈ, inapita nani niyontonpi Quisoso ninacaiso marëˈ. 58 Pitrosoˈ nipirinhuëˈ aquë quëran imaquiarin. Iˈiratëquë huarëˈ imaquirin. Pairatërinquë yaˈconahuaton, ponisiaroˈsapitarëˈ huënsëquirin. “¿Maˈtaˈ onpotaponaˈ? Tëpaponaˈ nimara,” taˈton, niˈsárin. 59 Yaˈipi huaˈanoˈsari yatëpapi niˈton, aˈnaya aˈnaya shaˈhuitopi Quisoso nonpinapicaiso marëˈ. 60 Nonpinapitonaˈ, nisha nisha nonpi. Co inachachin nonpihuëˈ. Napoiyan quëran catoyaˈpiri nontiipi. 61 —Iˈhua chachin Quisoso noninsoˈ natanai. “Yosë chinotopiso pëiˈ ataˈhuantahuato, caora nanitërahuë anoyatantaˈhuasoˈ. Cara tahuëri quëran anoyatantarahuë,” toconin, itopi. 62 Corto huaˈan huanirahuaton, Quisoso itapon: —Co mantaˈ tënanhuëˈ, ¿ti? ¿Maˈtaˈ taponaˈ isopita, nonapiarinënquën? itërin. 63 Quisososoˈ nipirinhuëˈ co mantaˈ tëninhuëˈ, taˈtárin. Ina quëran corto huaˈani itantarin: —Yoscoarëˈ taˈton, noˈtëquën shaˈhuitocoi. Quëmasoˈ Cristo, Yosë huiˈnin chachinquën, ¿ti? itërin. 64 —Ca mini inaco. Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, aˈna tahuëri niantaramaco. Inapaquë paˈpato, Yosë inchinanën quëran ahuënsëarinco. Ina quëran chistoroˈ huancana oˈmantararahuë, niantaramaco huachi, itërin. 65 Corto huaˈani natanahuaton, chiniquën noˈhuitaton, nioshacotonin. —“Casoˈ Yosë huiˈninco,” toconin, nonpinaton. Nani natanamaˈ. Inaora chachin shaˈhuitërinpoaˈ niˈton, co aˈnapita nohuantarihuahuëˈ shaˈhuitinpoasoˈ. 66 ¿Maˈtaˈ onpotahuaˈ Quisoso? tënin. —Paˈpi co noya quëmapihuëˈ niˈton, tëpacasoˈ yaˈhuërin, topi yaˈipiya. 67 Ina quëran ipirayatahuatonaˈ, ahuëpi. Aˈnaquënintaˈ tonporayatahuatonaˈ, chiniquën panpirayapi. 68 —¿Intaˈ ahuërinquën? Quëmasoˈ Cristonquën nipatan, ninoton, noˈtëquën shaˈhuitocoi, itopi. 69 Pitrosoˈ nipirinhuëˈ aipiran huënsëasoˈ, aˈna cosonaˈ huëˈnin. Huëˈsahuaton, Pitro quënanin. —Coˈta quëmantaˈ Quisoso caˈtanan, Cariria quëran huëˈninsoˈ, itopirinhuëˈ. 70 —¿Ma quëmapitaˈ napotëransoˈ? Co casoˈ nohuitërahuëˈ, itërin. Yaˈipiya natanpi. 71 Ina quëran pipirahuaton, yaˈcoanaquë huaniantasoˈ, aˈna cosonarintaˈ quënanquiantarin. Quënanahuaton, huanipapisopita itapon: —Iso quëmapi Quisoso Nasaritoquë yaˈhuërinsoˈ caˈtanin antaˈ, itantapirinhuëˈ. 72 —Coˈchi nohuitërahuëˈ, Yoscoarëˈ, itantarin. 73 Ina quëran huaˈqui miachin nisahuasoˈ, aˈnapitarintaˈ itantarin: —Coˈta quëmantaˈ caˈtanan. Cariria piyapi pochin nonan niˈquëhuarëˈ, Quisoso nohuitëran, itopi. 74 —Coˈchi, iyaroˈsaˈ, paya. Yosë niˈsárinco, co carisoˈ nohuitërahuëˈ. Nonpintohuatënquëmaˈ, Yosë anaˈintarinco, tënahuë, itërin. Naporo cháchin atari përarin huachi. 75 Ina natanahuaton, Quisosori napotërinsoˈ yonquirin huachi. “Coˈhuara atari përashatërasohuëˈ, cararoˈ nonpinapiaranco,” itërinco, taˈton, aipiran pipirahuaton, naˈnërin. Chiniquën sëtaton, naˈnërin huachi.

Mateo 27

1 Tahuërianpitantohuachina, yaˈipi corto huaˈanoˈsaˈ, Cotio ansianoˈsaˈ, inapita niyontoantapi. —Piratoquë shaˈhuirapitëhuaˈ, atëpatahuaˈ, nitopi. 2 Ina quëran noyá tonporahuatonaˈ, quëparahuatonaˈ, copirno Pirato yaˈhuërinquë quëpapi huachi. 3 Yaˈhuërëˈ Cotasësoˈ nani shaˈhuirapiponahuëˈ, Quisoso tonpopinan quëpahuachinara, niˈsárin. Ina niˈsahuaton, yonquirin huachi. “Maˈtana tëpacaiso marëˈ quëparapi huachi. ¿Onpotapocha shaˈhuirapirahuë paya?” taˈton, sëtopirinhuëˈ. Huaˈanoˈsaˈ yaˈhuërinquë paantarahuaton, coriqui quëtopisoˈ yayoˈcoantapirinhuëˈ. 4 —Co huachi iso coriqui nohuantërahuëˈ. Paˈpi co noyahuëˈ ninahuë. Quisoso nóya quëmapi nipirinhuëˈ, shaˈhuirapirahuë. Ina marëˈ oshahuanahuë, itoonin. —¿Maˈmarëtaˈ shaˈhuitirancoi? Co huachi quiyasoˈ ina yonquiraihuëˈ. Quëma naporansoˈ, itopi. 5 Napotohuachinara, Yosë pëinënquë chachin coriqui tëˈyatonahuaton, pipirin huachi. Paˈsahuaton, nihuënquëconorahuaton, nitëparin huachi. 6 Yaˈhuërëˈ corto huaˈanoˈsasoˈ coriqui maantapirinahuëˈ, —Tëpacaiso marëˈ pahuërëtopisoˈ niˈton, co Yosë quëtacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Mapatëhuaˈ, oshahuanarëhuaˈ, taˈtonaˈ, co nohuantopihuëˈ. 7 —Ina coriquiquë noˈpaˈ paˈahuanˈ nisha piyapiˈsaˈ paˈpitaquëhuaquë, topachinaˈ, —Noyahuaˈ, topi yaˈipiya. Napoaton paˈsahuatonaˈ, ina coriquiquë noˈpaˈ paˈanpi. Tëshiroˈpaˈ canpo itopisoˈ paˈanpi huachi. Inaquë aquë quëran huëˈpisopita chiminpachinara, paˈpitopi huachi. 8 Napoaton ipora huantaˈ inasoˈ Huënaiˈ Noˈpaˈ, itopi. 9 Quisoso atëpatacaiso marëˈ pahuërëtopiquë ina noˈpaˈ paˈanpi niˈton, napotopi. Iraca Irimiasë ninoton, Yosë quiricanënquë ninshitërin. “Cara shonca coriqui prata quëran nininsoˈ quëtapi. Ina napoˈ Cotioroˈsaˈ nohuantopi niˈton, quëtapi. Ina coriqui chachin maantarahuatonaˈ, 10 tëshiroˈpaˈ canpo paˈanapi huachi. Yosë shaˈhuitërincoso chachin napoapi,” tënin, ninshitaton. Iraca napopirinhuëˈ, ipora huarëˈ ina napoˈ coriqui masahuatonaˈ, noˈpaˈ paˈanpi huachi. 11 Quisososoˈ Pirato notënanquë huaniárin. —Quëmasoˈ Cotioroˈsaˈ huaˈanquën, ¿ti? itërin Piratori. —Ca mini, tënin. 12 Corto huaˈanoˈsaˈ, Cotio ansianoˈsaˈ, inapitari naˈcon nonpinapipirinahuëˈ, co mantaˈ tëninhuëˈ. 13 —Nani maˈsha nonapirinënquën, co natananhuëˈ, ¿ti? itopirinhuëˈ Piratori. 14 Co mantaˈ tëninhuëˈ. Co piˈpisha tërantaˈ aˈpanitërinhuëˈ. “Ma quëmapitaˈ isosoˈ niˈton, co mantaˈ yaaˈpanitërinhuëˈ,” tënin. 15 Nani Pascoa tahuëri aˈnaraˈ apinaˈpi tashinan pëi quëran ocoirin noya pipicaso marëˈ. Pita tahuëri niˈton, copirno naporin. Piyapiˈsaˈ nohuantopisoˈ ocoirin. 16 Tashinan pëiquë aˈna apinaˈpi yaˈhuarin. Inasoˈ paˈpi co noyahuëˈ. Yaˈipi parti nahuininsoˈ. Parapasë itopi. 17 Piyapiˈsaˈ huëˈpachinara, Piratori itërin: —Ipora Pascoaquëntaˈ aˈnaraˈ apinaˈpi ocoiantaˈi, topirahuëˈ. ¿Insotaˈ nohuantëramaˈ ocoicaˈhuasoˈ? Cato chachin yaˈhuapi. Aˈnaˈ Parapasë. Aˈnantaˈ Quisoso, Cristo itopisoˈ. ¿Insochachintaˈ nohuantëramaˈ ocoicaˈhuasoˈ? Canpita huayoncoˈ, itërin piyapiˈsaˈ. 18 Huaˈanoˈsari apiratonaˈ, Quisoso mapi. Ina nitotaton, Piratori napotërin. 19 Saˈiontaˈ nanan aˈparin Quisoso ocoicaso marëˈ. Apinaˈpiroˈsaˈ nonpisoˈ pëiquë chachin nanan aˈparin. —Achin tashiˈ aˈninquëchin huaˈnarahuë. Quisoso huaˈnato, chiniquën paˈyanahuë. Inasoˈ noya quëmapi. Co mantaˈ onporinhuëˈ niˈton, nichaˈëquëˈ. Co tëpacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, itërin saˈini. Ina marëntaˈ Piratori co yatëparinhuëˈ. 20 Corto huaˈanoˈsaˈ, Cotio ansianoˈsaˈ, inapitasoˈ nipirinhuëˈ aˈnaya aˈnaya piyapiˈsaˈ shaˈhuitëraˈpiapi. —“Parapasë ocoirahuaton, Quisoso tëpaquëˈ,” itocoˈ, itëraˈpiapi. 21 Ina quëran Piratori natanin huachi. —¿Insochachintaˈ ocoiˈi? itantarin. Napotantahuachina, —Parapasë ocoitocoi, itopi. 22 —¿Maˈtaˈ casoˈ onpochi Quisoso, Cristo itopisoˈ? itohuachina, —Corosëquë patanantëquëˈ chimiin, tosapi yaˈipiya. 23 —¿Maˈmarëtaˈ tëpaˈi? ¿Maˈtaˈ onporin? itopirinhuëˈ, aquëtë chachin chiniquën itantapi: —Corosëquë patanantëquëˈ chimiin, itantapi. 24 Napotohuachinara, nisha yonquirin huachi. “Piyapiˈsaˈ co yanatërinacohuëˈ. Chiniquën noˈhuitatonaˈ, yaahuërinaco,” taˈton, co huachi yonquirinhuëˈ Quisoso ocoicasoˈ. Nipirinhuëˈ, co ina marëˈ oshahuanacasoˈ nohuantërinhuëˈ. Napoaton iˈsha masahuaton, piyapiˈsaˈ niˈtërantapaquë huiˈsërin. —Iso quëmapisoˈ noya. Co mantaˈ onporinhuëˈ, tënahuë. Co ca nohuanto, tëpaapihuëˈ. Co ina marëˈ anaˈintincosoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Canpita anaˈintinquëmasoˈ yaˈhuërin, itaton, huiˈsërin. 25 —Tëhuënchachin quiya yonquirai tëpacaˈhuaisoˈ. Anaˈinchincointaˈ nipachin Yosë. Huiˈnahuëipitarëˈcoi chachin anaˈinchincoi, topi. 26 Napohuachinara, Piratori shaˈhuitërin Parapasë ocoicasoˈ. Quisososoˈ nipirinhuëˈ chiniquën ahuihuitërin. Chiniquën huihuitonaˈ, pëˈsha pëshatopi. Nani huihuihuachinara, shaˈhuitërin corosëquë tëpacaiso marëˈ. 27 Shaˈhuitohuachina, Pirato pëinënquë quëpapi. Inaquë notohuaroˈ sontaroˈsaˈ nani niyontonpi tëcariatonaˈ tëhuacaiso marëˈ. 28 Cotonën aiˈnanpiratahuatonaˈ, quëhuan coton aˈmotopi. Huaˈan aˈmorinso pochin nininsoˈ aˈmotopi. 29 Yancotëˈ nahuan quëran sihuisahuatonaˈ, ayancotopi. —Maˈtana, huaranën maquë huachi, itatonaˈ, piquiranan asëˈquëëpi. Tëcariatonaˈ, napotopi. Naporahuatonaˈ, isonconpi huachi. —Iˈhuata, sinioro huaˈan. Quëmasoˈ Cotioroˈsaˈ huaˈanquën, ¿ti? itopi. 30 Iraiquë ipitahuatonaˈ, piquiranan matantahuatonaˈ, ahuëmototarapi. 31 Inapotatonaˈ, tëhuapi. Nani tëhuarahuatonaˈ, quëhuan coton ocoitahuatonaˈ, cotonën chachin aˈmotantapi huachi. Ina quëran corosëquë tëpacaiso marëˈ quëpapi huachi. 32 Ninano quëran pipirahuatonaˈ, aˈna quëmapi nacapipi, Siriniquë yaˈhuërinsoˈ. Simon itopisoˈ. Ina masahuatonaˈ, corosë Quisoso quëparinsoˈ sontaroˈsari apitëntopi. Inari quëpatërin huachi. 33 Paˈsahuatonaˈ, panëaˈhuayaquë canconpi huachi, Corocota itopisoˈ. Corocotasoˈ, nansë motoˈ pochin tapon naporin. 34 Inaquë canconahuatonaˈ, huino main nimirio ayontahuatonaˈ, yaoˈshitopirinahuëˈ, piˈpísha piˈnirahuaton, co oˈorinhuëˈ. 35 Ina quëran sontaroˈsari corosëquë patanantopi. Nani patanantahuatonaˈ, ninontopi. —Huëcoˈ, yaˈnipitëhuaˈ Quisoso aˈmorinsoˈ nicanahuaˈ, nitatonaˈ, yaˈnipirapi. Naporahuatonaˈ, aˈnaya aˈnaya mapi. 36 Nani masahuatonaˈ, inaquë huënsëapi nicacaiso marëˈ. 37 Onporinso marësona tëpapisoˈ nani ninshitërin. “Isosoˈ Quisoso. Cotioroˈsaˈ huaˈan,” tënin, ninshitaton. Nani ninshitohuachina, corosëquë chachin achinpitopi. Motën pëtëcha achinpitopi huachi. 38 Ina pirayan catoˈ apiroˈsantaˈ patanantopi. Nisha patanantopi. Aˈnaraˈ inchinan quëran, aˈnantaˈ ahuënan quëran acopi. 39 Piyapiˈsaˈ naˈhuëpona pochin, Quisoso tëhuaconpi. 40 —Nani maˈsha nanitaparan, ¿ti? Iˈhua naporan: “Yosë chinotopiso pëiˈ ataˈhuantohuato, cara tahuëri quëran anoyatantarahuë,” itërancoi. Inta nipachin, chaˈëquëˈ. Yosë huiˈninquën chachin nipatan, corosë quëran nohuararahuaton, chaˈëquëˈ, itoonpi. 41 Inapochachin corto huaˈanoˈsarintaˈ tëhuaantapi. Cotio ansianoˈsaˈ, maistroˈsaˈ, inapitantaˈ tëhuapi. 42 —Aˈnapitasoˈ yanichaˈëponahuëˈ, quëmaorasoˈ co nanitëranhuëˈ chaˈëcamasoˈ, ¿ti? Cotio huaˈanquën nipatan, corosë quëran nohuararahuaton, chaˈëquëˈ. Inapohuatan, natëarainquën huachi, toconpi. 43 Ina quëran ninontopi. —Iˈhua chachin naporin. “Yosë huiˈninco chachin niˈton, catahuarinco,” topirinhuëˈ. Yacatahuahuachin, apira miachin nichaˈëin, topi tëhuatonaˈ. 44 Ina pirayan patanantërinsontaˈ inapochachin tëhuarin. 45 Camotëchin nisahuasoˈ, yaˈipi parti tashirarin. Iˈhuaraya huarëˈ yono tashi pochin nisarin. 46 Naporoˈ Quisoso chiniquën nonin. Cotio nananquë Yosë nontaton, —Iri, iri, nama sapachitani, tënin. Inaora nananquë nonaton, naporin. “¿Onpoatontaˈ, Tata, patëranco huachi?” tapon naporin. 47 Aˈnaquën huanipapisopita natanahuatonaˈ, —Iniasëcoˈ përasamara, topi. 48 Aˈnasoˈ manorahuaton, piˈshiro pochin nininsoˈ manin. Ina masahuaton, huino main nininsoˈ asëˈcotërahuaton, naraˈhuayaquë achinpitërin. Achinpitahuaton, ihuëtaton, oˈshitërin. 49 Aˈnapitarisoˈ nipirinhuëˈ co nosoropihuëˈ. —Tananpitëquëˈ niaˈahuaˈ. Iniasë oˈmaton nichaˈëpon nimara, taˈtonaˈ, tëhuapi. 50 Quisososoˈ nipirinhuëˈ chiniquën nonsahuaton, —Nani huachi, itahuaton, chiminin huachi. 51 Naporoˈ Yosë pëinënquë tanontën nëˈmëtëˈ paˈcopitërinsoˈ noshatërin. Inaora noshataton, catotë huarëˈ ninin. Inapa quëran noˈpaquë huarëˈ noshatomarin. Naporahuaton, pánca ocohua paˈnin. Naˈpiroˈsaˈ inaora nopaatërin. 52 Nopaatohuachina, aˈnaya aˈnaya paˈpitopisoˈ niiˈsoatërin. Aˈnaquën Yosë imarinsopita iraca ayarinsopita nanpiantapi huachi. 53 Quisoso nanpiantarinsoˈ piquëran inapitantaˈ paˈpitopi quëran pipirahuatonaˈ, Quirosarinquë paˈsapi. Naˈa piyapiˈsari quënanapi. 54 Quisoso chiminpachina, capitan, sontaroˈsarë chachin niˈsapi. Ocohua paˈninsoˈ, naˈpi nopaatërinsoˈ, inapita niˈsahuatonaˈ, chiniquën paˈyanpi. —Tëhuënchachin iso quëmapi Yosë huiˈnin, topi. 55 Sanapiˈsantaˈ aquë quëran notëërapi, Cariria quëran huëˈpisopita. Quisoso imaquipi nocomacaiso marëˈ. Iporasoˈ chimininsoˈ niˈsapi antaˈ. 56 Aˈnasoˈ Maria Mactarina itopisoˈ. Aˈnantaˈ Maria. (Inasoˈ Santiaco, Cosi, inapita aˈshin.) Aˈnantaˈ Sipitio huiˈninpita aˈshin. Inapitasoˈ aquë quëran notëërapi. 57 Iˈhuararapasoˈ, aˈna quëmapi huëˈnin, Arimatiaquë yaˈhuërinsoˈ. Cosi itopisoˈ. Maˈhuan niponahuëˈ, Quisoso imarin antaˈ. 58 Ina Pirato yaˈhuërinquë paˈnin. Co tëˈhuatatonhuëˈ, paˈnin Quisoso nonën natantacaso marëˈ. —Quëtoco cari paˈpichi, itoonin. Napotohuachina, —Noyahuaˈ. Quëpaquëˈ nipachin, itahuaton, sontaroˈsaˈ aˈparin nonën anohuaratacaiso marëˈ. Anohuararahuatonaˈ, quëtopi huachi. 59 Nonën masahuaton, noya morinquë soˈquëëtahuaton, 60 naˈpi naninquë poˈmorin, nasha nininquë. Inaora marëˈ paˈanpirinhuëˈ, inaquë poˈmorin. Ina quëran pancaraˈpi másho pinapirahuatonaˈ, paˈcopitopi huachi. Paˈcopitahuatonaˈ, patopi huachi. 61 Maria Mactarina, aˈna Maria, inapitasoˈ nipirinhuëˈ paˈpitopi notënanquë chachin huënsëápi. 62 Tahuëririnquë Pascoa tahuëri chachin niˈton, corto huaˈanoˈsaˈ, Parisioroˈsaˈ, inapita niyontonahuatonaˈ, paˈpi Pirato nontacaiso marëˈ. 63 —Quisosocoˈ nonpintëˈ, tënai. Nani yonquirai. Coˈhuara chimiyantëraponhuëˈ, piyapi shaˈhuitërin. “Tëpahuachinaco, cara tahuëri quëran nanpiantarahuë huachi,” toconin. 64 Napoaton sontaroˈsaˈ aˈpaquëˈ paˈpitopiquë nicacaiso marëˈ. Cara tahuëri chachin noya niˈinaˈ, nonën quëpahuachinaˈ. Caˈtanoˈsanënpitari quëpahuachinaˈ, “Nani nanpiantarin huachi,” toconaponaˈ. Napohuachinaˈ, aquë aquëtëˈ piyapiˈsaˈ imaponaˈ, itopi. 65 —Inta nipachin, sontaroˈsaˈ yaˈhuarin. Quëpacoˈ. Canpitari chachin paatomaˈ, sontaroˈsaˈ quëpacoˈ noya niˈinaˈ ama piyapiˈsaˈ huëcatonaˈ quëpacaiso marëhuëˈ, itërin Piratori. 66 Napohuachina, paˈpi. Pancaraˈpi toˈniquë noyá paˈpirapitopi. Napotahuatonaˈ, sontaroˈsaˈ acopi. —Noya niˈcoˈ, itahuatonaˈ, patopi huachi.

Mateo 28

1 Chinoto tahuëri piquëran Maria Mactarina, aˈna Mariarëˈ naquëranchin paantapi paˈpitopiquë nicacaiso marëˈ. Tomio tahuëri tashirayamiachin naˈpi naninˈpaˈ paˈsapirinahuëˈ. 2 Aˈnanaya panca ocohua paˈnin. Sinioro anquëninën inapa quëran oˈmarahuaton, pancaraˈpi paˈcopitopisoˈ chiˈhuincarin huachi. Nani chiˈhuincarahuaton, ina aipi huënsëarin huachi. 3 Huënarachin huënarachin yaˈnorin. Oˈcori pochin yaˈnorin. Huirichin ponira aˈmorin. Piˈshiro quëran huiri huirichin aˈmorin. 4 Ina niˈsahuatonaˈ, sontaroˈsaˈ paˈyanpi. Paˈpi tëˈhuatopi. Ropa ropátahuatonaˈ, chimipi pochin noˈpaquë anotopi. 5 Ina quëran sanapiˈsantaˈ canquihuachinara, anquëniri itërin: —Ama paˈyancosohuëˈ. Quisoso yonisapiramahuëˈ, casoˈ nitotërahuë. Corosëquë chimimiataponahuëˈ, nani nanpiantarin. 6 Co huachi isëquë yaˈhuërinhuë huachi. Shaˈhuitërinquëmaso chachin nanpiantarin huachi. Huëquëˈ niˈquiriquëˈ poˈmopiquë. Capa huachi. 7 Ina quëran manoton paatomaˈ, caˈtanoˈsanënpita shaˈhuitoncoˈ. “Nani nanpiantarin huachi. Inaˈton Caririaquë paˈsarin. Inatohuaˈ quënancoantaramaˈ,” itocoˈ. Nani shaˈhuitëranquëmaˈ, itërin anquëniri. 8 Natanahuatonaˈ, aˈnaroachin naˈpi nanin quëran pipipi huachi. Paˈpi paˈyanpirinahuëˈ. Nóya cancantahuatonaˈ, taˈarapi caˈtanoˈsanënpita shaˈhuitacaiso marëˈ. 9 Paˈsapirinahuëˈ, aˈnanaya iraquë chachin Quisosori yaˈnotërin. —Huëˈcama, imoyaroˈsaˈ, itërin. Ina nohuitatonaˈ, yaˈcarionpi huachi. Monshorahuatonaˈ, nantën iporantërahuatonaˈ, chinotapi huachi. 10 —Ama huachi paˈyancosohuëˈ. Paatomaˈ, iyahuëpita shaˈhuitoncoˈ Caririaˈpaˈ paˈinaˈ. Inatohuaˈ quënancoantarinaco, itahuaton, paˈnin huachi. 11 Sanapiˈsaˈ paasoiˈ, sontaroˈsantaˈ paˈpi ninanoquë. Corto huaˈanoˈsaˈ shaˈhuitacaiso marëˈ paˈpi. —Quisoso paˈpitopiquë noya niˈsapiraihuëˈ, aˈnanaya panca ocohua paˈnin. Naporoˈ anquëni inapa quëran oˈmarahuaton, pancaraˈpi paˈcopitërinsoˈ chiˈhuincarin huachi. Niˈpiraihuëˈ, Quisoso nonën capa huachi. ¿Maˈtaˈ onporin nimara? Co quiyasoˈ nitotëraihuëˈ, itonpi. 12 Corto huaˈanoˈsaˈ, Cotio ansianoˈsaˈ inapita niyontonahuatonaˈ, ninontápi. Nani ninontahuatonaˈ, sontaroˈsaˈ amatantarahuatonaˈ, naˈcon coriqui quëtopi. 13 —Piyapiˈsaˈ shaˈhuitocoˈ. “Yono tashiˈ Quisoso caˈtanoˈsanënpita huëˈpi. Huëˈësocoi, nonën quëpapi,” itocoˈ. Ina marëˈ iso coriqui quëchinquëmaˈ. 14 Copirnontaˈ natanpachinquëmaˈ, ina marëˈ noˈhuihuachinquëmaˈ, quiyari anoyatarai ama anaˈintinquëmaso marëhuëˈ, itopi. 15 —Noyahuaˈ. Napoˈii nipachin, tosahuatonaˈ, coriqui maˈpatopi. Paˈsahuatonaˈ, piyapiˈsaˈ nonpintopi. Huaˈanoˈsari shaˈhuitërinso chachin nonpinpi. Ipora huantaˈ naˈa Cotioroˈsaˈ ina nonpin nanan natëpi huachi. 16 Ina quëran shonca aˈna caˈtanoˈsanënpitasoˈ paˈpi Caririaˈpaˈ. Aˈna panënquë paˈpi Quisosori shaˈhuitërinso chachin. 17 Inaquë Quisoso quënanconahuatonaˈ, chinotapi huachi. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ piˈpian co natërinhuëˈ. “Co Quisosohuëˈ nimara,” topirinahuëˈ. 18 Quisosori yaˈcarirahuaton, shaˈhuitërin. —Tata Yosë nohuanton, chini chiniquën nanantërahuë huachi. Inapaquë yaˈhuërinsopita, isoroˈpaquë yaˈhuërinsopita, yaˈipiya huaˈanëntarahuë huachi. 19 Napoaton canpita paatomaˈ, yaˈipi piyapiˈsaˈ aˈchintocoˈ. Nisha nisha nananquë nonpisopita aˈchintocoˈ imainaco. Insosona natëhuachinaco, aporintocoˈ. Yosë chachin nanan quëtarinquëmaˈ aporintacamasoˈ. Aporintohuatamaˈ, shaˈhuitocoˈ. “Tata Yosë imaramaˈ niˈton, aporintaranquëmaˈ. Huiˈnin chachin nichaˈërinquëmaˈ. Ispirito Santo catahuarinquëmaˈ niˈton, aporintaranquëmaˈ,” itahuatomaˈ, aporintocoˈ. 20 Ina quëran yaˈipi shaˈhuitëranquëmasoˈ aˈchintocoˈ natëinaco. Insëquësona paˈpatamaˈ, carinquëmaˈ caˈtanaranquëmaˈ. Nani tahuëri catahuaranquëmaˈ. Ayaroˈ tahuëri naniquë huarëˈ caˈtanaranquëmaˈ. Co onporontaˈ pataranquëmahuëˈ, itërin Quisosori. Nani huachi.

Marcos 1

1 Apira, iyaroˈsaˈ, Quisocristo nanamën ninshitaranquëmaˈ. Inasoˈ Yosë huiˈnin chachin. Iraca isoroˈpaquë oˈmarin nichaˈëinpoaso marëˈ. 2 Coˈhuara oˈmayatërasohuëˈ, aˈna quëmapi ninorin. Isaiasë itopisoˈ. Yosë nohuanton, quiricanënquë ninshitërin. Yosëri huiˈnin itërin: —Coˈhuara paˈshamatërasënquënhuëˈ, comisionëhuë aˈpararahuë piyapiˈsaˈ ayonquicaso marëˈ. 3 Co piyapi yaˈhuërinquëhuëˈ aˈna quëmapi pënëntápon, “Niˈcoˈ. Huaˈan chiniquën nanantonaˈpi niˈton, aˈna parti yapaˈpachina, comisionën aˈparin ira tapatacaso marëˈ. Ira otëërin noya paˈtacaso marëˈ. Inapochachin iporasoˈ, iyaroˈsaˈ, cancanëmaˈ anoyatocoˈ Sinioro oˈmain. Yaˈipi co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantocoˈ,” tapon ina quëmapi, tënin Yosë, itërin ninshitaton. 4 Ninorinso chachin Coansha huëˈnin pënëntacaso marëˈ. Co pëiˈ yaˈhuërinquëhuëˈ yaˈhuaton, piyapiˈsaˈ pënënarin. —Co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantatomaˈ, Yosë pochin cancantocoˈ oshanëmaˈ inquichinquëmaˈ. Ina quëran aporihuancoˈ, itërarin. Naˈa piyapiˈsaˈ aporintarin. 5 Inaquë notohuaroˈ piyapiˈsaˈ huëˈpi natanaponaˈ. Quirosarin quëran huëˈpi. Yaˈipi Cotia parti quëran huëcatonaˈ, natanapi. —Tëhuënchachin co noyahuëˈ nicatoi, oshahuanai. Catahuacoi, Sinioro, nanianchii, topachinara, Cortaniquë Coanshari aporintarin. 6 Co inasoˈ noyapiachin aˈmorinhuëˈ. Ponira pochin aˈmorin, camiyo anporo quëran nipisoˈ. Shaˈhuëtë quëran nitonporin. Caˈyora pochin nininsoˈ macaton, inaya tërantaˈ caˈnin. Ninoiˈ quënanpachina, irorin. 7 Piyapiˈsaˈ shaˈhuitarin. —Ca piquëran aˈna quëmapiraˈ huëˈsarin. Inasoˈ chini chiníquën nanantarin. Casoˈ co piˈpian tërantaˈ ina pochin chiniquën nanantërahuëˈ. Noya noya inasoˈ. Tapanpato, co sapatën iˈquiritaˈhuaso tërantaˈ nanitarahuëˈ. 8 Casoˈ iˈquë aporintëranquëmaˈ. Inasoˈ nipirinhuëˈ Ispirito Santo ayaˈcoancantarinquëmaˈ, tënin pënëntaton. 9 Naporoˈ tahuëriˈsaˈ Quisoso Cariria parti quëran huëˈnin. Nasaritoquë yaˈhuëpirinhuëˈ, Coansha pënëntërinquë huëˈnin. Huëˈpachina, Coanshari Cortaniquë aporintërin. 10 Iˈ quëran nonshihuachina, aˈnaroachin inapaquë piˈiroˈtëˈ niˈsoatarin. Ispirito Santo nëpë pochin nohuaraimarin, niˈnin. Nohuaraimarahuaton, Quisoso yaˈcoancantimarin. 11 Naporoˈ inapa quëran Yosëri nontërin. —Quëmasoˈ ca huiˈnahuënquën. Naˈcon nosororanquën. Nóya niˈnanquën, itërin. 12 Ina quëran Ispirito Santori inotëˈ parti aˈparin co piyapi yaˈhuërinquëhuëˈ. 13 Inatohuaˈ catapini shonca tahuëri yaˈhuërarin. Tanan niˈniroˈsaˈ paˈsárinquë inaora yaˈhuárin. Sopai huaˈani huëcapairahuaton, shaˈhuitápirinhuëˈ co Yosë natëcaso marëhuëˈ. Co Quisoso nohuantërinhuëˈ sopai natëcasoˈ. —Inca, co nohuantërahuëˈ, tënin. Nani sopai pipihuachina, anquëniroˈsari oˈmarahuatonaˈ, Quisoso nocomapi huachi. 14 Ina quëran Coansha tashinan pëiquë poˈmopi. Ina natantahuaton, Quisoso paˈnin Cariria parti pënëntapon. Noya nanan Yosë noninsoˈ shaˈhuirarin. 15 —Tahuëri nani nanirin huachi. Iso tahuëriˈsaˈ Yosë yahuaˈanëntarinquëmaˈ. Napoaton yaˈipi co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantatomaˈ, Yosë pochin cancantocoˈ. Noya nanan natëtocoˈ Yosë nichaˈëinquëmaˈ, itërarin. 16 Ina quëran Cariria sonoˈ yonsanquë paˈsahuaton, catoˈ sami camayoroˈsaˈ quënanconin. Aˈnasoˈ Simon itopi. Iinëˈ riti quëpararin sami macacaso marëˈ. Iin Antërisë itopisoˈ. 17 —Huëcoˈ, iyaroˈsaˈ, ca imaco aˈchinchinquemaˈ. Sami manamaso pochachin piyapiˈsaˈ masaramaˈ Yosë imacaiso marëˈ, itërin Quisosori. 18 Ina natanahuatonaˈ, riti patahuatonaˈ, Quisoso imasapi huachi. 19 Aquë miachin paˈsahuaton, Santiaco, Coansha, inapitantaˈ quënancoantarin. Sipitio huiˈninpita inahuasoˈ. Paˈpinëˈ montëriaquë huënsëatonaˈ, ritinënpita pasonapi. 20 —Huëcoˈ paˈahuaˈ, ca imaco, itoachina, paˈpin, inpriatonënpita, inapita nonquë patahuatonaˈ, paˈpi. —Paˈsarai, tata, Quisoso imapoi huachi, taˈtonaˈ, Quisoso imapi huachi. 21 Ina quëran Capinaomoquë canconpi huachi. Chinoto tahuëri nanihuachina, Cotioroˈsaˈ niyontonpiso pëiquë yaˈconconin. Inaquë aˈchinarin. 22 Chiniquën nanantonaˈpi pochin aˈchinarin. Co Cotio maistroˈsa pochin aˈchininhuëˈ. Napoaton aˈchininsoˈ natanahuatonaˈ, piyapiˈsaˈ paˈyanpi. —Maˈpitacha Quisoso nitotërin paya, topi. 23 Naporoˈ aˈnaraˈ quëmapi inaquë yaˈhuërin. Sopairi yaˈcoancantaton, camairin niˈton, paˈpi co noyahuëˈ yonquirin. Quisoso quënanahuaton, chiniquën nontërin. Sopairi chachin ichinonin. 24 —Tananpitocoi. Quëmasoˈ Quisoso Nasaritoquë yaˈhuëransoˈ. Nohuitërainquën. Yosë quëran oˈmaran. Noya noya ninan. ¿Maˈtaˈ quëma onpotaponcoi? Tëpaponcoi, ¿ti? itopi. 25 Itohuachina, Quisosori itërin: —Taˈtëquëˈ. Iso quëmapi quëran pipimiatëquë huachi, itërin. 26 Napotohuachina, quëmapi apacoro apacorotahuaton, chiniquën toquisoˈ, sopairi pipirin huachi. 27 Yaˈipi piyapiˈsaˈ paˈyanahuatonaˈ, ninontapi huachi. —Maˈpítataˈ Quisoso nitotërin. Nisha aˈchinarin. Chiniquën nanantaton, sopairoˈsaˈ ocoirin. Sopairoˈsaˈ natëtonaˈ, pipipi huachi, topi. 28 Shiarahuaton, Quisoso naporinsoˈ yaˈipi Cariria parti nahuinarin. 29 Ina quëran niyontonpiso pëi quëran pipirahuatonaˈ, paˈpi Simon, Antërisë, inapita yaˈhuëpiquë. Santiaco, Coansha, inapitantaˈ paˈpi. 30 Simon aˈshatën sapoton, quëhuánin niˈton, Quisoso shaˈhuitopi. —Aˈshacha saporin taˈa, itopi. 31 Inaquë paaparahuaton, maimiraconahuaton, opatërin. Aˈnaroachin sapo otanotërin huachi. Nani noyatahuaton, inari chachin nocomarin. 32 Iˈhuanahuanquë nani piˈi yaˈconahuasoˈ, naˈa caniaˈpiroˈsaˈ quëpi. Aˈnaquën sopairi yaˈcoancantërin niˈton, co inaora yonquirinsoˈ yonquirinhuëˈ. Inapitantaˈ quëpi. 33 Yaˈipi ninanoquë yaˈhuëpisopita niyontonpi yaˈcoanaquë Quisoso nicacaiso marëˈ. 34 Naˈa caniaˈpiroˈsaˈ anoyatërin. Aˈnaratipita caniori maninsopita anoyatërin. Naˈa sopairoˈsari yaˈcoancantërinsopita inquitërin huachi. Sano yonquipi huachi. Sopairoˈsaˈ ina nohuitopi niˈton, —Ama insontaˈ shaˈhuitocosohuëˈ, itërin. Itohuachina, taˈtopi huachi. 35 Tashírayamiachin coˈhuara noya huënihuayantërasohuëˈ, huënsërahuaton, paˈnin. Ninano quëran pipirahuaton, inaora paˈnin co piyapi yaˈhuërinquëhuëˈ. Inaquë Yosë nontarin. 36 Yaˈhuërëˈ Simon capayatopirinhuëˈ, co Quisoso quënanpachinahuëˈ, paˈnin yonipon. Aˈnapita inaquë yaˈhuëpisoˈ paˈpi antaˈ. 37 Quisoso quënanconahuatonaˈ, —Notohuaroˈ piyapiˈsaˈ yonisarinënquën, itopirinahuëˈ. 38 —Huëcoˈ, iyaroˈsaˈ, aˈna parti paˈahuaˈ. Yaˈcariya ninanoroˈsaquë paˈahuaˈ. Inaquëntaˈ pënënarahuë. Ina marëˈ Yosë aˈpairinco niˈton, huëˈsarahuë huachi, itërin Quisosori. 39 Ina quëran yaˈipi Cariria parti paˈsahuaton, niyontonpiso pëiroˈsaquë pënënaˈpiarin. Naporahuaton, sopairoˈsari yaˈcoancantërinsopita inquitëraˈpiarin. 40 Ina quëran caniaˈpi huëˈnin, chana caniori maninsoˈ. Quisoso huëcapairahuaton, isonquirin. —Nohuantohuatan, nanitëran anoyatancosoˈ. Anoyatoco topirahuëˈ, itërin. 41 Quisosori nosororahuaton, sëˈhuarin. —Nohuantërahuë, iyasha. Apira miachin anoyataranquën, itërin. 42 Itohuachina, aˈnaroachin canio inquirin. Nani noyatërin huachi. 43 Napotohuachina, Quisosori chiniquën pënënin. —Ama insontaˈ shaˈhuitëquësohuëˈ. Corto huaˈan yaˈhuërinquë paaton, noyatëransoˈ aˈnotonquëˈ niˈinquën. Moisësë shaˈhuirinsoˈ quëpaquëˈ noyatëransoˈ nitotacaiso marëˈ, itërin. Ina quëran aˈparin huachi. 45 Inasoˈ nipirinhuëˈ, papon pochin yaˈipi piyapi shaˈhuitërarin. —Quisoso anoyatërinco, itëraˈpiarin. Yaˈipi naporinsoˈ nitotopi. Napoaton piyapiˈsaˈ niˈtërantapaquë co huachi Quisoso iratërinhuëˈ. Co huachi nanitërinhuëˈ aˈninquëchin ninanoroˈsaquë pacacasoˈ. Co pëiˈ yaˈhuërinquëhuëˈ yaˈhuërarin. Ina niponahuëˈ, yaˈipi parti quëran huëˈpi nicaponaˈ.

Marcos 2

1 Cara tahuëri quëran pochin Capinaomoquë huëantarin. —Pëinënquë Quisoso yaˈhuarin, topi. 2 Natanahuatonaˈ, notohuaroˈ piyapi niyontonpi. Pëiˈ yaˈsotahuatonaˈ, yaˈcoanaquë huarëˈ yaˈshotopi. Yosë nanamën shaˈhuirarin, natanapi. 3 Inaquë catapini quëmapi huëcatonaˈ, apia nantëtëquë quëpi. Huaˈquiˈ co nanitërinhuëˈ huanicasoˈ, quëhuëánin. 4 Quisosoquë yaquëpapirinahuëˈ, huaˈhuayatërahuëˈ piyapi niˈton, co nanitopihuëˈ yaˈconacaisoˈ. Yaˈshotopi. Napoaton pëiˈ nanpëtahuatonaˈ, caraya socatëˈ oˈquirahuatonaˈ, nantëtërë chachin anohuaraimapi. Quisoso pirayan acomapi huachi. 5 Quisosori niˈsahuaton, “Ma noya isopita natërinaco,” taˈton, apia itapon: —Oshanën, iyasha, inquitaranquën huachi, itërin. 6 Aˈnaquën Cotio maistroˈsaˈ inaquë huënsërahuatonaˈ, cancanëna quëran yonquirápi. 7 “¿Ma quëmapitaˈ isosoˈ? Yosë yayaˈhuërëtërin. Co ínsontaˈ nanitërinhuëˈ oshanënpoaˈ inquitinpoasoˈ. Yosëíchin nanitërin,” topi, yonquiatonaˈ. 8 Yonquirapirinahuëˈ, inaora yonquinën quëran Quisosori nitotaton, itapon: —¿Onpoatomataˈ co noyahuëˈ yonquirapiramaco? 9 “Piyapinpoaˈ co nanitërëhuahuëˈ oshanënpoaˈ inquitacasoˈ,” tënamaˈ. Aˈnaroachin anoyatacasontaˈ co nanitaparamahuëˈ. 10 Nipirinhuëˈ, Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, nanan quëtërinco piyapiˈsaˈ oshanënaˈ inquitaˈhuaso marëˈ. Canpitantaˈ ina nitotacamaso marëˈ iso apia anoyatarahuë, tënin. 11 Ina quëran apia itantarin: —Huaniquëˈ, iyasha. Nantëtëˈ masahuaton, yaˈhuëranquë paquë huachi, itërin. 12 Itohuachina, aˈnaroachin noyatahuaton, huanirin huachi. Quëhuëntërinsoˈ masahuaton, yaˈhuërinquë paantarin. Piyapiˈsaˈ niˈpachinara, paˈyanpi. —Ma noyacha Yosë niˈton, aˈnaroachin anoyatërin paya. Co onporontaˈ ina pochin niˈchinëhuahuëˈ, topi. 13 Naquëranchin panca sonoˈ yonsanquë paantarin. Inaquë huaˈhuayatërahuëˈ piyapiˈsaˈ huëˈpachinara, Quisosori aˈchintarin. 14 Ina quëran naˈhuëpon pochin, Nihui quënanconin. Arpio huiˈnin inasoˈ. (Matio itopi antaˈ.) Coriqui copirno marëˈ maˈpatarin. Misanënquë huënsëarin. —Huëquëˈ, iyasha, imaco huachi, itërin Quisosori. Itohuachina, huanirahuaton, Quisoso imasarin huachi. 15 Ina quëran pëinënquë Quisoso amatërin coshatacaso marëˈ. Caˈtanoˈsanënpitarëˈ coshatapatapi. Naˈa piyapiˈsaˈ huëˈpi coshatatonaˈ Quisoso nohuitacaiso marëˈ. Aˈnaquën copirno marëˈ coriqui maˈpatonaˈpiroˈsaˈ. Aˈnapitantaˈ oshahuanoˈsaˈ topisoˈ. Quisosorëˈ coshatapatapi. 16 Cotio maistroˈsaˈ, Parisio piyapiˈsaˈ, inapitari niˈsahuatonaˈ, caˈtanoˈsanënpita itopi: —Coriqui maˈpatonaˈpiroˈsaˈ naˈcon oshahuanpi. ¿Onpoatontaˈ maistronëmaˈ oshahuanoˈsapitarëˈ coshatapi? itërin. 17 Natanahuaton, Quisosori itaon: —Inapitasoˈ tëhuënchachin nohuantërinaco imainacosoˈ. Niˈcoˈ. Caniaˈpiroˈsaˈ notoro nohuantopi. “Co caniorahuëˈ,” topatëra, co notoro nohuantërëhuëˈ. Inapochachin cantaˈ oshahuanoˈsaˈ pënënaˈhuaso marëˈ oˈmarahuë. “Co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantatomaˈ, Yosë pochin cancantocoˈ,” itërahuë. Aˈnapitasoˈ “Quiyasoˈ noyacoi,” topiso marëˈ co naˈcon aˈchintërahuëˈ, itërin. 18 Ina quëran aˈnaquën itantapi: —Coansha imarinsopita co coshatatonahuëˈ, Yosë nontapi. Inapochachin Parisio imarinsopita nipi. Quëma imarinënsopitasoˈ nipirinhuëˈ noya coshatapi, oˈosapi, naporapi. ¿Onpoatontaˈ imarinënsopita nisha yonquipi? itërin. 19 —Ca yaˈhuarahuë niˈton, co sëtapihuëˈ. Niˈcoˈ. Quëmapi saˈacaso marëˈ piyapiˈsaˈ amatohuachina, capa cancantopi. Nipayarinsopita huëˈpachinara, coshatopi. Coshatatonaˈ, capa cancantopi. 20 Aˈna tahuërisoˈ nipirinhuëˈ inimiconëni saˈanaˈpi masapi. Quëpatohuachinaˈ, sëtapi huachi. Co huachi yonquiapihuëˈ coshatacaisoˈ. Inapochachin cantaˈ mapachinaco, imarinacosopita sëtapi huachi. Sëtatonaˈ, co coshatacaisoˈ yonquiatonahuëˈ, Yosë nontáponaˈ, tënin. 21 Ina quëran aˈchintantarin. —Niˈcoˈ. Coton noyá mocahuachina, co nasha nëˈmëtëquë paˈpitërëhuëˈ. Nasha nëˈmëtëquë paˈpitërëˈ naporini, naquëranchin noshatantaˈitonhuëˈ. Napohuachina, tëˈyatacasoˈ yaˈhuërin. Inapochachin iraca aˈchininsoˈ co huachi imacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Nasha aˈchintaranquëmaˈ. Co cato chachin imacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. 22 Shaˈmorontaˈ yonquicoˈ. Huino shaˈmoroˈ nipachina, co shaˈhuëtëˈ morsaquë mocaroˈ nininquë co taˈpanëhuëˈ. Inaquë taˈpanëˈ naporini, aˈnaroachin nopoichitonhuëˈ. Huino nichiniaˈitonhuëˈ, morsantaˈ tapiˈitonhuëˈ. Shaˈmoroˈ huinosoˈ nasha morsaquë taˈpanëˈ. Huino, morsantaˈ noya nisarin huachi. Inapochachin cantaˈ nasha aˈchintëranquëmaˈ. Iraca aˈchininsoˈ naniantatomaˈ, nasha nanansachin imacoˈ, itërin Quisosori. 23 Ina quëran aˈna chinoto tahuëri nanihuachina, tricoroˈ Quisoso pëntontarin. Caˈtanoˈsanënpita papona pochin, aˈnaya aˈnaya tricoraya maraapi. 24 Parisio piyapiˈsasoˈ niˈsápi. —Niˈquëˈ, Maistro, chinoto tahuëri nipirinhuëˈ, caˈtanoˈsanënpita tricoraya iˈshorayarapi. Co ipora tahuërisoˈ piˈpisha tërantaˈ sacatacasohuëˈ nipirinhuëˈ. Co Moisësë pënëntërinsoˈ natëpihuëˈ, itërin. 25 —Yosë quiricanën nani nontëramaˈ. Iraca Tapi tanahuachina, Yosë pëinënquë yaˈconin. Apiataro corto huaˈan niˈsoˈ, yaˈconahuaton, cosharoˈ Yosë marëˈ acopisoˈ caˈnin. Caˈtaninsopitantaˈ quëtërin, caˈpi antaˈ. Corto huaˈanoˈsáchin ina cosharoˈ capacasoˈ nipirinhuëˈ, co ina marëˈ Yosëri noˈhuirinhuëˈ. 27 Piyapinpoaˈ nosoroatonpoaˈ, chinoto tahuëri acorin noya yaˈhuëcahuaso marëˈ. Co tahuëri chinotacasoˈ naˈcon naˈcon yonquirinhuëˈ. Piyapinpoasoˈ naˈcon naˈcon nosororinpoaˈ. 28 Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, chiniquën nanantërahuë. Maˈsona noya nicacasoˈ shaˈhuichinquëmaˈ. Chinoto tahuëri maˈsona nicacasontaˈ shaˈhuichinquëmaˈ.

Marcos 3

1 Naquëranchin niyontonpiso pëiquë Quisoso yaˈconconin. Inaquë apia quënanconin. Imirin tachitërin niˈton, co nanitërinhuëˈ sëˈquëtacasoˈ. 2 “Chinoto tahuëri nonënamara,” taˈtonaˈ, Parisio piyapiˈsaˈ niˈsápi shaˈhuirapicaiso marëˈ. 3 Naporoˈ apia itaon: —Huanirahuaton, huancanachin huëquëˈ, itërin Quisosori. 4 Ina quëran piyapiˈsaˈ itaon: —Chinoto tahuëri noya nicacasoˈ yaˈhuërin. Co ahuëcasoˈ, co tëpacasoˈ, co inapita nicacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Caniaˈpi tananpitohuatosoˈ, co nosoroarahuëˈ. Nipirinhuëˈ, nosoroato, anoyataˈhuasoˈ yaˈhuërin, tënahuë casoˈ. ¿Maˈtaˈ canpitasoˈ yonquiramaˈ? itërin Quisosori. Natantaponaraihuëˈ, co mantaˈ topihuëˈ. 5 Co aˈpanitohuachinarahuëˈ, aˈnaya aˈnaya niˈsarin. Co yanatantochinachinhuëˈ cancantopi niˈton, noˈhuirë pochin cancantaton, co noyahuëˈ niˈnin. “Co nosoropihuëˈ,” taˈton, paˈpi sëtërin. —Imiran, iyasha, ihuëquëˈ, itërin. Ihuëtohuachina, aˈnaroachin noyatërin huachi. Noya sanorin. 6 Parisio piyapiˈsasoˈ noˈhuitatonaˈ, pipipi. Irotisë piyapinënpita quënanconahuatonaˈ, ninontapi Quisoso tëpacaiso marëˈ. 7 Yaˈhuërëˈ Quisososoˈ panca sonoˈ yonsanquë paantarin. Caˈtanoˈsanënpitarëˈ paˈnin. Naˈa piyapiˈsaˈ imasapi. Aˈnaquën Cariria parti quëran huëˈpi. 8 Aˈnaquëontaˈ Cotia parti quëran huëˈpi. Quirosarin quëran, Itomia quëran, Cortaniˈ aquëtëran quëran, Tiro parti quëran, Siton parti quëran, ina quëranpita huaˈhuayatërahuëˈ huëˈpi. Quisoso naporinsoˈ natanahuatonaˈ, nicaponaˈ huëˈpi. 9 Naˈa piyapiˈsaˈ nani anoyatërin niˈton, yaˈipi caniaˈpiroˈsaˈ huëˈsapi. Naˈa piyapiˈsaˈ niˈton, yaˈsëratërahuatonaˈ, huëˈsapi Quisoso sëˈhuacaiso marëˈ. “Sëˈhuahuato, anoyatarinco,” taˈtonaˈ, naporapi. Napoaton caˈtanoˈsanënpita itaon: —Montëria amasha quëquëˈ inaquë huënsëato aˈchinchi. Notohuaroˈ piyapi chiniquën yaˈquëëtoachinaco, itërin. 11 Sopairoˈsari yaˈcoancantërinsopitantaˈ huëˈpi. Quisoso quënanahuatonaˈ, ina nocotahuataquë isonquipi. —Quëmasoˈ Yosë huiˈninquën, itopi, chiniquën nontatonaˈ. 12 Quisososoˈ nipirinhuëˈ chiniquën pënëntërin. —Ama piyapiˈsaˈ anohuitocosohuëˈ, itërin. 13 Ina quëran Quisoso panënquë paantarin. Nohuantërinsopita amatohuachina, huëcapaipi. 14 Shonca catoˈ quëmapi huayonahuaton, acorin. —Nani tahuëri, iyaroˈsaˈ, caˈtanco aˈchinchinquëmaˈ. Ina quëran aˈpararanquëmaˈ piyapiˈsaˈ pënënacamaso marëˈ. 15 Chiniquën nanan quëchinquëmaˈ sopairoˈsaˈ inquitacamaso marëˈ. Caniaˈpiroˈsantaˈ aˈnaroachin anoyataramaˈ, itërin. 16 Shonca catoˈ caˈtanoˈsanënpita acorin. Aˈnasoˈ Simon. (Nisha nininën acoantarin. Pitro itërin.) 17 Santiaco, Coansha, inapitantaˈ acorin. (Sipitio huiˈninpita inahuasoˈ. Nisha nininën inapitantaˈ acoantarin. Chiniquën nonaˈpiroˈsaˈ niˈton, Poaniquisë itërin. Huira pochin, tapon naporin.) 18 Antërisë, Pinipi, Partoromi, Matio, Tomasë, Tatio, inapitantaˈ acorin. Aˈnantaˈ Santiaco itopi. (Arpio huiˈnin inasoˈ.) Aˈna Simontaˈ acorin. (Iraca copirno noˈhuinaˈpiroˈsaˈ imapirinhuëˈ, iporasoˈ Quisoso imasarin huachi.) 19 Cotasë Iscariotintaˈ acopirinhuëˈ, aˈna tahuëri inari shaˈhuirapiarinsoˈ. Ina napoˈ Quisoso acorin caˈtanatonaˈ noya noya nitotacaiso marëˈ. Ina quëran pëinënquë paˈpi. 20 Naquëranchin notohuaroˈ piyapiˈsaˈ huëcapaipi niˈton, co nanitopihuëˈ capacaiso tërantaˈ. 21 Quisoso quëmopinënpitari natantahuatonaˈ, —Nani yahuaˈyantërin, topirinahuëˈ. Napoaton Quisoso quëpacaiso marëˈ huëˈpirinahuëˈ. 22 Cotio maistroˈsantaˈ Quirosarin quëran oˈmarahuatonaˈ, taponaˈ: —Sopai huaˈani yaˈcoancantërin niˈton, nani maˈsha nanitaparin. Inari chiniquën nanan quëtërin sopairoˈsaˈ inquitacaso marëˈ, toconpi. 23 Yaˈhuërëˈ Quisososoˈ piyapiˈsaˈ përasahuaton, pënënto nanan shaˈhuitërin ayonquicaso marëˈ. —Tëhuënchachin, iyaroˈsaˈ, Satanasë sopai huaˈan niˈton, co nohuantërinhuëˈ sopairoˈsaˈ ocoicasoˈ. 24 Niˈcoˈ. Ninanoquë yaˈhuëpisopita ninoˈhuipi naporini, yanquëˈitonahuëˈ. Co huachi inaquë yaˈhuëˈitonahuëˈ. 25 Huëntonënquë yaˈhuëpisopitantaˈ ninoˈhuipi naporini, inapitantaˈ yanquëˈitonahuëˈ. Co huachi inaquë yaˈhuëˈitonahuëˈ. 26 Inapochachin Satanasë sopairoˈsarëˈ ninoˈhuipi naporini, co huachi Satanasë huaˈan niitonhuëˈ. Co huachi chiniquën nanan yaˈhuëchitonhuëˈ. 27 Quëmapi chiniquën nipachina, pëinën noya coidarin. Co insontaˈ nanitërinhuëˈ yaˈconatonaˈ maˈshanënpita matacaisoˈ. Aˈnasoˈ nipirinhuëˈ ina quëran chini chiniquën niˈton, huëcapairahuaton, minsërin huachi. Tonporahuaton, maˈshanënpita quiquitërin huachi. Inapochachin Satanasë chiniquën niˈton, naˈa piyapiˈsaˈ huaˈanëntërin. Casoˈ nipirinhuëˈ ina quëran chini chiniquën nanantërahuë niˈton, Satanasë minsërahuato, piyapiˈsaˈ nichaˈësarahuë huachi. Ispirito Santo catahuarinco niˈton, sopairoˈsaˈ inquitërahuë huachi. 28 Co noyahuëˈ nipatamaˈ, oshanëma marëˈ sëtohuatamaˈ, Yosëri oshanëmaˈ inquitarinquëmaˈ. Pinotohuatamaˈ, inantaˈ inquitarinquëmaˈ. 29 Nipirinhuëˈ, Ispirito Santo pinopatamaˈ, ina aˈpohuatamaˈ, co huachi yonquinëma quëran nontarinquëmahuëˈ. Napoaton co oshanëmaˈ inquitarinquëmahuëˈ. Co onporontaˈ inquitarinquëmahuëˈ, itërin. 30 “Sopairi yaˈcoancantërin,” topiso marëˈ Quisosori napopënëntërin. 31 Ina quëran aˈshin, iinpita, inapita huëˈpi. Pëiˈ aipiran huanirahuatonaˈ, Quisoso amatapi. 32 Naˈa piyapiˈsaˈ yamopi niˈton, co nanitopihuëˈ yaˈconacaisoˈ. Aˈnaquëni shaˈhuitërin. —Niˈquëˈ, Maistro. Mamaparinquën, iyaparinquën, inapita huëcatonaˈ, aipiranquë huanirapi. Yanontërinënquën, itopirinhuëˈ. 33 —Co mamahuë, iyahuëpita, inapitarachin nosororahuëˈ, tënin. Piyapiˈsaˈ tahuishi miachin huënsërantapaisoˈ niˈsarin. —Isopita imarinaco niˈton, iyahuëpita pochachin nosororahuë. 35 Yosë natëpisopita iyahuë pochin niˈnahuë. Sanapiˈsantaˈ Yosë nanamën natëhuachinaˈ, oshihuëpita pochin niˈsarahuë. Payaroˈsantaˈ imapachinaco, mamahuë pochin niˈsarahuë, itërin.

Marcos 4

1 Naquëranchin sonoˈ yonsanquë Quisoso aˈchiantararin. Inaquë notohuaroˈ piyapiˈsaˈ niyontonpi natanacaiso marëˈ. Huaˈhuayatërahuëˈ tancapitohuachinara, montëriaquë yaˈconahuaton, huënsëmarin. Inaquë yanponapirarin. Iˈ yonsansharaˈhuayaquë piyapiˈsaˈ yamorapi. 2 Naˈcon aˈchintarin. Onpopinsona Yosë nanamën aˈchintarin yonquicaiso marëˈ. Aˈchintaton, itapon: 3 —Natanco, iyaroˈsaˈ, imoyaroˈsaˈ, aˈchinchinquëmaˈ. Aˈna quëmapi shaˈtapon paˈsarin. 4 Naˈa trico paˈsarayarin papotacaso marëˈ. Paˈsarayahuachina, aˈnaquën iraquë huarëˈ paˈsarayarin. Inainshirari huëcapairahuaton, pëˈyaquirin huachi. 5 Aˈnaquën yaˈpirin naˈpiroquë paˈsarayarin. Piˈpian piˈpian noˈpaˈ yaˈhuërin. Shimënshin noˈpaˈ niˈton, shiarahuaton, papotopirinhuëˈ. 6 Piˈiri chiniquën picahuachina, yaahuirin. Piˈpisharaˈhuaya itëhuanin niˈton, ahuirin huachi. 7 Aˈnaquën yaˈpiriontaˈ nahuan pacatëroˈ yaˈhuërinquë paˈsarayarin. Inaquë papotopirinhuëˈ, nahuaontaˈ papotërin. Aˈshinahuaton, imotërin huachi. Napoaton co nitërinhuëˈ. 8 Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ nóyaroˈpaquë paˈsarayarin. Papotahuaton, aˈshinahuaton, shaˈnin quëran naˈcon naˈcon nitërin. Aˈnaquën cara shonca, cara shonca nitërin. Aˈnaquën saota shonca, saota shonca nitërin. Aˈnaquën pasa, pasa nitërin. 9 Huëratëhuanpatamaˈ, noya natanatomaco, yonquicoˈ, itërin Quisosori. 10 Niyontonpisopita paˈpachina, aˈnaquën co paˈpihuëˈ. Caˈtanoˈsanënpitarë chachin co paˈpihuëˈ. —Maistro, apira aˈchintërancoisoˈ co noya natanaihuëˈ. ¿Maˈtaˈ tapon naporan? itopi. 11 —Yosë huaˈanëntërinsoˈ co aˈnapita nitotopirinahuëˈ, canpitasoˈ carinquëmaˈ aˈchinchinquëmaˈ. Yosë nanamën noˈtëquën nitotacamaso marëˈ aˈchinchinquëmaˈ. Aˈnapitasoˈ nipirinhuëˈ sacaiˈ nanansáchin shaˈhuitarahuë. 12 Inapitasoˈ co yanatërinacohuëˈ niˈton, natanaponaraihuëˈ, co nitotapihuëˈ. Maˈsona ninahuësontaˈ nicaponaraihuëˈ, co yonquiapihuëˈ. Imarinaco naporini, anoyacancanchitohuëˈ, oshanënaˈ inquichitohuëˈ, itërin. 13 Naquëranchin Quisosori caˈtanoˈsanënpita itantaon: —Achin shaˈhuitëranquëmasoˈ co natantëramahuëˈ, ¿ti? Co ina natantohuatamahuëˈ, ¿onporahuatomacha yaˈipiya nitotërëˈpënquëmaya? Carinquëmaˈ aˈchinchinquëmaˈ, nitotocoˈ. 14 Trico paˈsarayarëso pochin Yosë nanamën yaˈipi parti aˈparëˈ. 15 Yaˈpirin paˈnin pochin nanamën shaˈhuitopirinahuëˈ. Aˈnaquën piyapiˈsaˈ ira pochin nipi. Yosë nanamën natantopirinahuëˈ, aˈnaroachin Satanasë huëˈnin. Yosë nanamën natanpisoˈ osërëtiirin. Ama natëcaiso marëhuëˈ ananiantërin huachi. 16 Inapochachin aˈnaquën piyapiˈsaˈ naˈpiro pochin nipi. Yosë nanamën natanahuatonaˈ, aˈnaroachin paˈyatatonaˈ, natëpirinahuëˈ, 17 co cancanëna quëran huarëˈ natëpihuëˈ. Co chiniquën cancantatonahuëˈ, co natëmiatopihuëˈ. Yosë nanamën yaimapi niˈton, aˈna piyapiri tëhuaconpi, noˈhuipi. Napohuachinara, Yosë nanamën yaaˈpopi. Maˈsha onpotohuachinara, aˈnaroachin nanamën aˈpopi huachi. 18 Aˈnaquën piyapiˈsantaˈ nahuan pacatëroˈ yaˈhuërinso pochin nipi. Yosë nanamën natantopirinahuëˈ, 19 noya yaˈhuëcasoachin yonquiatonaˈ, naniantopi. “Naˈa coriqui, maˈsha, inapita yaˈhuëtohuachincoi, noya cancantarai,” topirinahuëˈ, co ina quëran noya cancantacasohuëˈ nipirinhuëˈ. Napoaton nahuanoˈsari imotërinso pochin, nani maˈsha nohuantatonaˈ, Yosë nanamën naniantopi. Co imapihuëˈ. 20 Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ noyaroˈpa pochin nipi. Yosë nanamën noya natanpi. Natantahuatonaˈ, cancanëna quëran natëtonaˈ, noya imapi. Sharoˈsaˈ nisha nisha nitërinso pochin natëtopi. Aˈnaquën noya noya imapi. Aˈnaquëontaˈ yaˈipi cancanëna quëran imatonaˈ, Yosë pochachin cancantapi huachi, itërin Quisosori. 21 Naquëranchin Quisosori itantarin: —Niˈcoˈ, iyaroˈsaˈ. Nanparin iˈchinpihuatëra, co yoˈmëanaquë poˈmorëhuëˈ. Co pëˈsaranaquë acorëhuëˈ. Nanparin aconanquë acorëˈ noya aˈpintacaso marëˈ. Inapochachin Yosë nanamën shaˈhuitahuaˈ aˈnapita nitochinaˈ. 22 Aˈnaquën poˈoana quëran maˈsha onpotërin. Iporasoˈ co insontaˈ nitotërinhuëˈ. Ayaroˈ tahuërisoˈ nipirinhuëˈ yaˈipiya nitotapi huachi. 23 Huëratëhuanpatamaˈ, noya natanatomaco, yonquicoˈ. 24 Natanpatamaˈ, noya natancoˈ. Naˈcon yonquihuatamaˈ, Yosë aquëtëˈ anitotarinquëmaˈ. 25 Noya natëhuatamaˈ, naˈcon naˈcon nitotarama huachi. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ, “Nani nitotërahuë,” topirinahuëˈ, co yanatëpihuëˈ. Piˈpian tërantaˈ nitotopirinahuëˈ, Yosëri ayatarin huachi, itërin. 26 Ina quëran shaˈhuitantarin. —Yosë huaˈanëntërinsoˈ aˈchinchinquëmaˈ. Iminquë shaˈtërëso pochin ninin. 27 Shaˈtërinso piquëran tashihuachina, huaˈanën huëˈërin huachi. Tahuërihuachina, huënsëantarin. Nani tahuëri naporárin. Oshaquëran shaˈninsoˈ pichopitahuaton, papotërin huachi. Onporohuatontaˈ papotërinsoˈ co nitotërëhuahuëˈ. 28 Shaˈpatëra, inaora nohuanton, noˈpa quëran papotërin huachi. Nani aˈshinpachina, huënsharatërin. Nani huënsharatahuaton, nitërin huachi. 29 Yaˈpirin yanipachina, huaˈanëni shaˈhuitërin macacaiso marëˈ. Nani noya macacasoˈ niˈton, mapi huachi. Inapochachin Yosë nanamën shaˈhuitohuatëhuaˈ, aˈnaquën natëapi. Nanamën yonquiatonaˈ, oshaquëran Yosë pochin cancantapi huachi. Tahuëri nanihuachin, Yosë yaˈipiya huaˈanëntarin huachi, itërin Quisosori. 30 Ina quëran shaˈhuitantarin. —Tëhuënchachin Yosë yahuaˈanëntërinquëmaˈ. Maˈpochinsona nininsoˈ shaˈhuitantaˈinquëmaˈ canpitantaˈ nitotacamaso marëˈ. 31 Aˈna yaˈpirin noˈpaquë shaˈninso pochin ninin. Mostasa itopi. Mostasarayasoˈ huaˈhuishin. Aˈnapita yaˈpirin quëran piˈpi piˈpisharaˈhuaya. 32 Piˈpiraˈhuaya niponahuëˈ, shaˈpatëra, panca pánca papotërin. Aˈnapita sharoˈsa quëran panca panca taˈan ninin. Panca sëˈpatohuachina, inaquë inairaroˈsaˈ naˈiyatonaˈ, inaquë pëirin. Inapochachin yaˈnan nipon, caraichin piyapi Yosë imapirinahuëˈ, aˈna tahuëri notohuaroˈ piyapiˈsaˈ imasapi huachi, itërin. 33 Piyapiˈsaˈ huëˈpachinara, maˈpochinsona nininsoˈ aˈchintërin. Naˈcon ina pochin aˈchintarin. Co aquëtëˈ nanitopihuëˈ natantacaisoˈ. 34 Napoaton maˈpochinsona nininsopitarachin shaˈhuitërin. Ina quëran caˈtanoˈsanënpitarachin yaˈhuëhuachinara, oshaquëran aˈchintantarin noˈtëquën yonquicaiso marëˈ. 35 Naporoˈ tahuëri chachin nani piˈi yaˈconahuasoˈ, caˈtanoˈsanënpita itaon: —Aquëtëran paˈahuaˈ, itërin. 36 Quisoso montëriaquë huënsërarin. Nani piyapi nontahuachina, montëriaquë chachin caˈtanoˈsanënpitari quëpapi. Naporoˈ aˈnapitantaˈ nisha montëriaquë paˈpi. 37 Paaquëyaˈ, pánca ihuani manin. Coˈsacaiˈ montëriaquë opotó opoto itapirinhuëˈ. Nani yamëntairapirinhuëˈ. 38 Yaˈhuërëˈ Quisososoˈ nipirinhuëˈ huanconënquë motonan quëhuëntahuaton, huëˈësapirinhuëˈ. Caˈtanoˈsanënpita ihuaiˈ tëˈhuatatonaˈ, ochinanpi. —Catahuacoi, Maistro, chimiitarihuaˈ, itopi. 39 Niˈtiintarahuaton, ihuan aˈparin. Sonontaˈ itërin: —Sanoquëˈ. Nani huachi, itohuachina, ihuan copi tënin huachi. Aˈnaroachin sanoirin huachi. 40 —¿Onpoatomataˈ tëˈhuataramasoˈ? Co Yosë natëyatëraramahuëˈ, ¿ti? itërin. 41 Paˈpi paˈyanahuatonaˈ, ninontapi. —Ma quëmapicha isosoˈ niˈton, ihuan aˈparin paya. Sonontaˈ aˈnaroachin asanoirin paya, nitopi.

Marcos 5

1 Sonoˈ aquëtëran canconpi huachi. Catara parti itopisoˈ. 2 Quisoso nani nonshihuachina, aˈna quëmapiraˈ naˈpi nanin quëran pipirahuaton, nacapirin. Sopairi yaˈcoancantërin niˈton, co huachi yonquirinhuëˈ. Huaˈyantërin. 3 Naˈpi naninquë chimipiroˈsaˈ paˈpitopiquë yaˈhuërarin. Co catinaquë tërantaˈ nanitopihuëˈ tonpocaisoˈ. 4 Náˈaroˈ catinaquë tonpopirinahuëˈ. Tanpaquën tonpotahuatonaˈ, paˈon tonpotopirinahuëˈ, oshitërachinin. Co incariso tërantaˈ nanitërinhuëˈ minsëcasoˈ. 5 Nani tashiˈ, nani tahuëri iratárin. Naˈpi naninquë, motopiquë paˈsápaton, chiniquën nonsarin. Naˈpiquë nipëˈsharárin. 6 Quisoso aquë quëran quënanahuaton, taˈaquirin. Quisoso nocotahuataquë isonquirahuaton, monshoquirarin. 7 Napohuachina, Quisosori nosoroaton, aˈnaroachin sopai nontërin. —Iso quëmapi quëran pipico huachi, itërin. Ina natanahuaton, sopairi chiniquën aˈpanitërin. —¿Maˈtaˈ yaonpotarancoi? Quëmasoˈ Quisosonquën, Yosë huiˈninquën. Yosë marëˈ ama apira aparësitocoisohuëˈ, itërin. 9 —¿Maˈninquëntaˈ quëmasoˈ? itërin Quisosori. —Naˈacoi niˈton, Huaranca itërinacoi. 10 Ama aˈna parti aˈpacoisohuëˈ, tosapi. 11 Ina yaˈcariya notohuaroˈ coshiroˈsaˈ yaˈhuërin. Huëntonën coshiroˈsaˈ panënquë coshatarin. 12 —Aˈpacoi coshiroˈsaquë tërantaˈ yaˈcoantaˈii, tosapi. 13 —Inta, nipachin, inaquë paatomaˈ, yaˈconcoˈ, itërin. Itohuachina, sopairoˈsaˈ pipirahuatonaˈ, coshiroˈsaquë yaˈconpi. Ina quëran yaˈipi coshiroˈsaˈ, cato huaranca nipirinahuëˈ, huaˈyantatonaˈ, taˈapi. Tahuan paˈtatonaˈ, sonoquë niitatonaˈ, taquiitopi. 14 Coshi pëˈtahuanaˈpiroˈsaˈ niˈsahuatonaˈ, taˈarahuatonaˈ, ninanoquë yaˈhuëpisopita shaˈhuitonpi. Ninano pirayan yaˈhuëpisopitantaˈ aˈnaya aˈnaya shaˈhuitëraˈpiapi. Natantahuatonaˈ, —¿Maˈtaˈ onporinsoˈ? taˈtonaˈ, paˈpi nicaponaˈ. 15 Quisosoquë canquirahuatonaˈ, huaˈyantonaˈpi niˈquipi. Nani nitaparahuaton, noya huënsërarin huachi. Achin naˈa sopairoˈsari yaˈcoancantopirinahuëˈ, noya yonquiantarin. Co huachi huaˈyantërinhuëˈ. Napoaton paˈyanpi. 16 —Quisosori anoyatërin. Sopairoˈsaˈ aˈpahuachina, coshiroˈsaquë yaˈconconpi. Yaˈconconpachinara, tahuan paˈtahuatonaˈ, sonoquë taquiitopi huachi, itopi niˈpisopitari. 17 Natanahuatonaˈ, piyapiˈsaˈ tëˈhuatopi. —Aˈna parti paquëˈ, itopi. 18 Quisoso montëriaquë yaˈconasoˈ, quëmapi achin huaˈyantërinsoari huëcapairin. —Cantaˈ imainquën, itërin. 19 Quisososoˈ nipirinhuëˈ co nohuantërinhuëˈ. —Yaˈhuëranquë, iyasha, paantaquëˈ. Piyapiˈsaˈ shaˈhuitonquëˈ. “Sinioro noya anoyatërinco. Naˈcon nosororinco,” itëquëˈ, itërin Quisosori. 20 Napotohuachina, paˈnin. Shonca ninanoroˈsaˈ yaˈhuërinsoˈ parti shaˈhuiraˈpiarin. —Quisoso nóya anoyatërinco, itëraˈpiarin. Natanahuatonaˈ, —Maˈpitataˈ naporinsoˈ. Ma noya catahuarin, topi yaˈipi piyapi. 21 Yaˈhuërëˈ Quisososoˈ aquëtëran pëntoantarahuaton, naˈa piyapiˈsaˈ quënanconin. Sonoˈ yonsanquë huëcapairahuatonaˈ, tancapitopi. Quisoso huancanachin huaniarin. 22 Naporoˈ aˈna Cotio ansiano huëˈnin. Cairo itopi. Quisoso quënanquirahuaton, nantën pirayan isonquirin. 23 —Huiˈnahuë, Sinioro, yachiminarin. Huëquëˈ. Sëˈhuatitonco, anoyatoco, chiminpachin, itarin. 24 —Inta nipachin, tosahuaton, inarëˈ paˈnin. Naˈa piyapiˈsantaˈ imasapi niˈton, Quisoso yaˈquëëtërapi. 25 Paaquëyaˈ, aˈnaraˈ sanapiri imaquiarin. Huaˈquiˈ panca huënaiˈ aˈparin. Nani shonca catoˈ piˈipi co sanorinhuëˈ. 26 Naˈa notorori nonënpirinhuëˈ, naˈcon parësitárin. Nani yaˈipi coriquinën iˈquiaponahuëˈ, co mantaˈ noyatërinhuëˈ. Aquëtë chachin nisarin. 27 Quisoso nahuininsoˈ natantahuaton, pinën quëran imaquiarin. “Cotonën tërantaˈ sëˈhuatohuato, anoyatarinco,” taˈton, piyapiˈsaˈ pënsaratërarahuaton, cotonën sëˈhuaquirin. 29 Aˈnaroachin huënaiˈ noˈnarin. Canio quëran nani noyatërin ninatanin huachi. 30 Quisososoˈ co quënanaponahuëˈ, inaora nitotërin. “Aˈnasoˈ natëtonco, sëˈhuaquirinco. Ca nohuanto, noyatërin,” taˈton, Quisoso aˈnaroachin tahuërëtintarin. —¿Intaˈ cotonëhuë sëˈhuatërinco? tënin. 31 —Niˈquëchi, Maistro, ónpontaˈ piyapi yaˈquëëtapirinquënhuëˈ, “¿Intaˈ sëˈhuarinco?” tënan, ¿ti? itërin. 32 Tahuisahuaton, aˈnaya aˈnaya niˈsarin. “¿Intaˈ sëˈhuarinco?” tapon, niˈsarin. 33 Sanapisoˈ nipirinhuëˈ, “Nani anoyatërinco,” taˈton, Quisoso huëcapairin. Paˈyanaton, ropa ropátëriarin. Isonquirahuaton, noˈtëquën shaˈhuitërin. —Huaˈquiˈ caniorahuë niˈton, sëˈhuaranquën, Sinioro. Sëˈhuatënquën, aˈnaroachin noyatërahuë huachi, tënin. 34 —Natëranco niˈton, nani, imoya, anoyatëranquën. Noya paquë huachi. Nani noyatëran huachi, itërin. 35 Nontasoˈ, aˈna quëmapiraˈ Cairo pëinën quëran huëˈnin. —Huiˈnan nani chiminin huachi. ¿Maˈmarëtaˈ topinan quëran Maistro quësaran? itërin. 36 Quisososoˈ nipirinhuëˈ piyapi noninsoˈ natanaponahuëˈ, co ina yonquirinhuëˈ. —Ama, iyasha, paˈyanquësohuëˈ. Natëco, itërin. 37 —Ama aˈnapitasoˈ huëˈinasohuëˈ, topachina, Pitro, Santiaco, Coansha, inapitarachin paˈpi. Coanshasoˈ Santiaco iin inasoˈ. 38 Cairo pëinënquë canconahuatonaˈ, naˈa piyapi natanconpi. Chiniquën naˈnëtonaˈ, ayanápi. 39 Yaˈcontarahuaton, inapita nontërin. —¿Onpoatomataˈ naˈnëraramasoˈ? Co sanapiaˈhua chimimiatërinhuëˈ. Huëˈësárin, itërin Quisosori. 40 —Co huëˈërinhuëˈ. Nani chiminin huachi. Somarayanquën niˈton, co niˈnanhuëˈ, ¿ti? itopi. Quisososoˈ nipirinhuëˈ piyapiˈsaˈ aipiran aˈparin. Paˈpin, aˈshin, cara caˈtanoˈsanën, inapitarachin quëparin. Sanapiaˈhua yaˈhuërinquë yaˈconcontarin. 41 Maimiraconahuaton, inaora nananquë —Tarita comi, itërin. “Huënsëquëˈ, apiaˈhua,” tapon naporin. 42 Aˈnaroachin sanapiaˈhua huënsërahuaton, huanirin. Nani shonca catoˈ piˈipitërin niˈton, iratërin huachi. Ina niˈsahuatonaˈ, yaˈipi piyapi paˈyanpi. —Maˈpítacha nitotaton, ananpitantarin paya, topi. 43 Quisososoˈ nipirinhuëˈ, —Ama aˈnapita shaˈhuitocosohuëˈ, itahuaton, —Nanon aˈcaquëˈ, itërin.

Marcos 6

1 Ina quëran pipirahuaton, yaˈhuërinˈpaˈ paantarin. Caˈtanoˈsanënpita imasapi. 2 Chinoto tahuëri nanihuachina, niyontonpiso pëiquë aˈchinarin. Naˈa piyapi natanahuatonaˈ, ninontapi. —Maˈpítacha Quisoso nitotërin paya. ¿Macarisoˈ aˈchintomara? Noya noya yonquirin. Piyapiˈsaˈ aˈnaroachin anoyatërin. ¿Onporahuatoncha nani maˈsha nanitaparin paya? 3 Huaˈhuatapon quëra huarëˈ nohuitërëhuaˈ. Nontëcamayo inasoˈ. Aˈshin Maria itopisoˈ. Iinpitantaˈ nohuitërëhuaˈ. Santiaco, Cosi, Cotasë, Simon, inapita topi. Oshinpitantaˈ isëquë yaˈhuërin. Co Quisoso chiniquën nanantërinhuëˈ. Canpoa pochachin inantaˈ, taˈtonaˈ, co yanatanpihuëˈ. 4 Napohuachinara, Quisosori itaon: —Yaˈipi piyapiˈsaˈ pënëntonaˈpi noya natanpi. Ninanonënquë yaˈhuëpisopitasoˈ nipirinhuëˈ co noyahuëˈ natanpi. Quëmopinënpita, huëntonënquë yaˈhuëpisopita, inapitantaˈ co noyahuëˈ niˈpi, topi iraca. Noˈtëquën napopi, tënin Quisoso. 5 —Co Yosë quëran oˈmarinhuëˈ, toconpi niˈton, co nanitërinhuëˈ piyapiˈsaˈ anoyatacasoˈ. Caraíchin caniaˈpiroˈsaˈ sëˈhuarahuaton, anoyatërin. 6 —¿Onpoatontaˈ isopita naˈcon nitotaponaraihuëˈ, co yanatërinacohuëˈ? tënin. Ina quëran yaˈcariya ninanoroˈsaquë paˈsahuaton, piyapiˈsaˈ aˈchintarin. 7 Ina quëran shonca catoˈ caˈtanoˈsanënpita nontërin paatonaˈ aˈchinacaiso marëˈ. Catoya catoya aˈparin. Chiniquën nanan quëtërin sopairoˈsaˈ aˈpacaiso marëˈ. 8 —Paˈpatamaˈ, ama maˈsha quëpacosohuëˈ. Ama pan, morsa, coriqui, inapita tërantaˈ quëpacosohuëˈ. Pitanarachin quëpacoˈ. 9 Sapatëˈ poˈmorahuatomaˈ, aˈnaichin coton aˈmocoˈ. Ama catoˈ quëpacosohuëˈ. 10 Inso pëiquësona yacapatohuatamaˈ, ina pëiquërachin yaˈhuëcoˈ. Ina ninano quëran pipiamaquë huarëˈ inaquë yaˈhuëcoˈ. 11 Aˈna ninanoquë yaˈhuëpisopita noˈhuihuachinquëmaˈ, “Ama isëquë huëcosohuëˈ. Co yanatanainquëmahuëˈ,” itohuachinquëmaˈ, patocoˈ. Yapaˈpatamaˈ, pënëncoˈ. “Nani shaˈhuitopiranquëmahuëˈ. Co nohuantëramahuëˈ niˈton, canpitaora tëhuënëmaquë ninaˈintaramaˈ,” itocoˈ. Tëhuënchachin Yosëri chiniquën anaˈintarin huachi, itërin Quisosori. 12 Ina quëran caˈtanoˈsanënpita paˈsahuatonaˈ, piyapiˈsaˈ pënënapi. —Yaˈipi co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantatomaˈ, Yosë cancanën macoˈ, itëraˈpiapi. 13 Naporahuatonaˈ, naˈa sopairoˈsaˈ inquitapi. Naˈa caniaˈpiroˈsaˈ tomaquë pashitatonaˈ, anoyatapi. 14 Yaˈipi Quisoso naporinsoˈ nahuinin. Piyapiˈsaˈ natanahuatonaˈ, nisha nisha yonquipi. Huaˈan Irotisëntaˈ natantërin. Iˈhua miachin inari shaˈhuitaton, Coansha Paotista atëpatërin niˈton, yonquiárin. —Iso quëmapi Coansha, iˈquë aporintërinsoˈ. Iˈhua chiminaponahuëˈ, nanpiantarin. Napoaton nani maˈsha nanitaparin, topi aˈnaquën. 15 —Co inahuëˈ. Iniasë nimara, topi aˈnaquëontaˈ. —Co inahuëˈ. Ninotonaˈpi, iraca yaˈhuërinso pochin, topi aˈnaquëontaˈ. 16 Huaˈansoˈ nipirinhuëˈ co nisha nisha yonquirinhuëˈ. —Inasoˈ tëhuënchachin Coansha nishitëconotërahuësoˈ. Nanpiantarin, tënin. 17 Iˈhua chachin Coansha nanpisoˈ, Irotisë huaˈan yaˈconin. Copirnori acopirinhuëˈ, co noyahuëˈ cancantërin. Iinsoˈ Pinipi itopi. Iin saˈin chachin osërëtaton, manin. Irotiasa itopisoˈ. Napoaton Coanshari chiniquën pënënin. —Yosë co nohuantërinhuëˈ iyaparinquën saˈin osërëtaton macamasoˈ nipirinhuëˈ, itërin. Napotohuachina, saˈin nohuanton, huaˈani sontaro aˈparin. Coansha masahuaton, tashinan pëiquë poˈmorin. 19 Irotisë saˈinsoˈ paˈpi noˈhuitaton, Coansha tëpacasoˈ nohuantopirinhuëˈ. 20 Huaˈanisoˈ noya natanin. —Nóya quëmapi inasoˈ. Co oshahuanhuëˈ, taˈton, co nohuantërinhuëˈ tëpacasoˈ. Coansha pënënpachina, “¿Maˈtaˈ onpochi? Co noyahuëˈ ninahuë,” tënin, yonquiaton. Napoaponahuëˈ, noya natanin. 21 Ina quëran huaˈan huaˈhuatërinsoˈ tahuëri nanihuachina, pita nisarin. Naˈa piyapiˈsaˈ amatërin. Coisëroˈsaˈ, capitanoˈsaˈ, maˈhuanoˈsaˈ Caririaquë yaˈhuëpisopita, inapita amatërin. Naporoˈ tahuëri yaˈhuërin Coansha tëpacasoˈ. 22 Coshatasoiˈ, Irotiasa huaˈhuin yaˈconahuaton, nansararin. Nanon nansarin niˈsahuatonaˈ, coshatapaisopita paˈyatopi. Huaˈaontaˈ paˈyatërin. —Maˈsha nohuantohuatan, apiaˈhua, nico, quëchinquën. 23 Yoscoarëˈ quëchinquën. Maˈsona tërantaˈ nipatanco, quëtaranquën. Pancána noˈpaˈ huaˈanëntërahuë. Patomaquë huarëˈ quëtaranquën, itërin huaˈani. 24 Pipirahuaton, aˈshin paahuarin. —¿Maˈtaˈ, mama, maˈpachi? itoonin. Coansha Paotistari pënëninso marëˈ chiniquën noˈhuirin niˈton, huaˈhuin itërin: —“Coansha nishitëconotahuaton, motën quëtoco,” itëquëˈ, itërin. 25 Manorahuaton, huaˈan yaˈhuërinquë paantarin. —Coansha motën nohuantërahuë. Sënanquë acorahuaton, apira miachin quëtoco, itërin. 26 Natanahuaton, huaˈan paˈpi sëtërin. Napoaponahuëˈ, “Yaˈipi piyapiˈsaˈ nataninaco, Yoscoarëˈ itërahuë,” taˈton, co yanonpintërinhuëˈ. 27 Ina quëran sontaro shaˈhuitahuaton, aˈparin Coansha motën macacaso marëˈ. Paˈsahuaton, tashinan pëiquë nishitëconotërin. 28 Sënanquë motën acorahuaton, nanon quëtërin. Nanontaˈ aˈshin quëtonin. 29 Coansha caˈtanoˈsanënpita natanahuatonaˈ, huëˈpi. Nonën quëparahuatonaˈ, paˈpitopi huachi. 30 Ina quëran caˈtanoˈsanënpita huëantarahuatonaˈ, Quisoso shaˈhuitiipi. —Nani aˈchintëraˈpiarai. Caniaˈpiroˈsantaˈ anoyatërai. Noya natanpi, itiipi. 31 Naˈa piyapi huëˈsapi Quisoso nicaponaˈ. Ina quëran paantapi. Aˈnapita yaˈhuërëˈ huëantapi, ina quëran paantapi. Naporápi niˈton, Quisoso caˈtanoˈsanënpitarë chachin co capacaiso tërantaˈ nanitopihuëˈ. —Huëcoˈ, iyaroˈsaˈ. Co piyapi yaˈhuërinquëhuëˈ paˈahuaˈ. Piˈpian chinotahuaˈ, itërin caˈtanoˈsanënpita. 32 Itohuachina, montëriaquë yaˈconahuatonaˈ, paˈpi. Co piyapi yaˈhuërinquëhuëˈ paˈsapirinahuëˈ. 33 Paˈpachinara, naˈa piyapiˈsari notëërapi. Quisoso nohuitahuatonaˈ, naˈa paahuapi. Nisha nisha ninano quëran paˈpi. Ira paˈtatonaˈ, taˈarahuatonaˈ, inahuaˈton canconpi. Co Quisoso canshatërasohuëˈ, canconpi. 34 Naˈa piyapiˈsaˈ yamorapi. Nonshirahuaton, Quisosori quënanconin. “Inahuasoˈ ohuica pochin, co macarisoˈ aˈpairinhuëˈ,” taˈton, nosororin. Nosororahuaton, naˈcon aˈchintarin. 35 Nani iˈhuararahuasoˈ, caˈtanoˈsanënpita Quisoso huëcapaipi. —Nani, Maistro, iˈhuarin. Co mántaˈ isëquë yaˈhuërinhuëˈ. 36 Piyapiˈsaˈ aˈpaquëˈ paˈinaˈ. Isoshaˈhuaya pëiroˈsaˈ yaˈhuërin. Ninanoroˈsantaˈ co aquëyahuëˈ. Inatohuaˈ paˈinaˈ cosharoˈ paˈanatonaˈ, caˈinaˈ, itërin. 37 —Canpitari aˈcacoˈ, itërin Quisosori. —Pan naˈa huaranca paˈtërinsoˈ paˈanatoi, aˈcaˈii, ¿ti? itopi. 38 —¿Onpo pantaˈ yaˈhuëtërinquëmaˈ? Paatomaˈ, niˈconicoˈ, itërin. Paˈsahuatonaˈ, niˈconpi. —Aˈnatërapoya pan, catoyachin sami, inaíchin yaˈhuëtërincoi, itiipi. 39 Itohuachinara, Quisosori shaˈhuitërin. —Aˈna huënton, aˈna huënton pastoquë piyapiˈsaˈ ahuënsëcoˈ, itërin. 40 Napotohuachina, inaquë huënsëpi. Aˈnaquën aˈnatërapo shonca, aˈnatërapo shonca, aˈnaquën pasa, pasa huënsëpi. 41 Ina quëran aˈnatërapoya pan, catoya sami, inapita maˈparin. Inapaquë nëˈpëtahuaton, Yosë nontërin. —Ma noyanquën, Tata, niˈton, cosharoˈ acotërancoi capacaˈhuaisoˈ. Ina marëˈ Yosparinquën, Tata, itërainquën, itahuaton, pan sëˈpanahuaton, caˈtanoˈsanënpita quëtërin piyapiˈsaˈ quëtacaiso marëˈ. Samirë chachin quëtëraˈpiapi. Inaichin nipirinhuëˈ, yaˈipi piyapi ananitërin. 42 Yaˈipi piyapiˈsaˈ coshatapi. Natëaquë huarëˈ coshatapi. 43 Ina quëran pan, sami, inapita pëˈsotopisoˈ mapi. Shonca catoˈ yoˈmëˈ mëntatopi. 44 Aˈnatërapo huaranca quëmapiˈsaˈ coshatopisoˈ. 45 Ina quëran caˈtanoˈsanënpita shaˈhuitërin: —Montëriaquë yaˈconahuatomaˈ, aquëtëran pacoˈ. Apira cantaˈ paˈsarahuë. Pitsaitaˈpaˈ paˈahuaˈ, itërin. Caˈtanoˈsanënpita nani paˈpachinara, piyapiˈsaˈ nontarin yaˈhuëpiquë paacaiso marëˈ. 46 Nani nontahuaton, inaora paˈnin panënquë Yosë nontacaso marëˈ. 47 Ina quëran tashitërin huachi. Yaˈhuërëˈ caˈtanoˈsanënpitasoˈ montëriaquë paˈsapirinahuëˈ, sonoˈ huáncoanaiˈ tashitopi. Quisososoˈ inaoraichin noˈpaquë huanirarin. 48 Caˈtanoˈsanënpita yaˈipi tashiˈ maitapirinahuëˈ. Ihuairi huëncapirin niˈton, co nanitopihuëˈ chiniquën pacacaisoˈ. Canotopi huachi. Ina niˈsahuaton, co tahuëriyátarasohuëˈ, Quisoso huëˈsarin. I aipi iˈnarahuaton, noˈpa pochin paˈtarin. Montëria yaˈcaririarin. 49 I aipi iˈnarinsoˈ niˈsahuatonaˈ, paˈyanpi. Huaˈyan taˈmaˈ topirinahuëˈ. —Yai, topi. 50 Yaˈipi niˈsahuatonaˈ, tëˈhuatopi. Nipirinhuëˈ, aˈnaroachin Quisosori itërin: —Coˈta ca huëˈsarahuë. Ama paˈyancosohuëˈ. Chiniquën cancantocoˈ, itërin. 51 Ina quëran montëriaquë yaˈconapatërin. Yaˈconpachina, ihuan sanorin huachi. Caˈtanoˈsanënpita paˈyanpi huachi. “¿Onporahuatontaˈ nanitaparin?” topi yonquiatonaˈ. 52 Achin pan anaˈatopirinhuëˈ, co yonquichinachinhuëˈ cancantopi. 53 Aquëtëran canconahuatonaˈ, Quinisariti parti nonshipi. Yonsanquë montëria oshipi. 54 Nonshihuachinara, Quisoso nohuitopi. 55 Manorahuatonaˈ, yaˈipiya pëiroˈsaquë paˈpi. Naˈa caniaˈpiroˈsaˈ nantëtëquë quëpi anoyatacaso marëˈ. —Pasëquë Quisoso yaˈhuarin, itohuachinara, inaquë quëpi. 56 Intohuaso tërantaˈ Quisoso paˈpachina, inatohuaˈ caniaˈpiroˈsaˈ quëparapi. Nisha nisha ninanoquë paˈsarin. Aˈnaquën pancana. Aˈnaquën caraichin piyapi yaˈhuëpirinhuëˈ, insëquësona paˈpachina, caniquë caniaˈpiroˈsaˈ acopi. —Quëma cotonën piconotëranso tërantaˈ sëˈhuaton, noyachin, tosápi. —Inta nipachin, sëˈhuainco, topachina, sëˈhuapi. Insosona sëˈhuahuachinaˈ, aˈnaroachin noyatopi huachi.

Marcos 7

1 Ina quëran aˈnaquën Parisioroˈsaˈ, Cotio maistroˈsaˈ, inapita Quirosarin quëran huëˈpi Quisoso natanacaiso marëˈ. 2 Quisoso caˈtanoˈsanënpita coshatasoiˈ, quënanquipi. Aˈnaquën co niopoimirataponaraihuëˈ, coshatapi. Parisio piyapiˈsaˈ, yaˈipi Cotioroˈsaˈ coˈhuara coshachatëraponahuëˈ, iˈshaquë piˈpian niopoimiratopi. “Co inapohuatëhuahuëˈ, oshahuanarihuaˈ,” topirinahuëˈ. Mashocoroˈsaˈ inachintopisoˈ niˈton, inapopi. 4 Mircatoquë paˈpi quëran coˈhuara coshachatëraponahuëˈ, iˈquë niopoimiratopi. Tasa, huëˈëta, huaˈna huëˈëta, inapita paˈmopi. Iraca quëra huarëˈ mashocoroˈsaˈ napopi niˈton, iporahuantaˈ huaˈhua nipisopitantaˈ inachachin naporápi. 5 —¿Onpoatontaˈ, Maistro, quëma caˈtanoˈsanënpita co niopoimirataponaraihuëˈ, coshatapi? Mashocoroˈsaˈ napopi nipirinhuëˈ, caˈtanoˈsanënpita co napopihuëˈ, itopi. 6 —Co noˈtëquën, iyaroˈsaˈ, yonquiramahuëˈ. “Yosë imarai,” topiramahuëˈ, co imaramahuëˈ. Canpitasoˈ nonpintënquëmaˈ. Iraca Yosë quiricanënquë noˈtëquën ninorinquëmaˈ. Yosë naporinsoˈ. Iso piyapiˈsaˈ nanamëna quëran noya nontopirinacohuëˈ, co cancanëna quëran imarinacohuëˈ. Co ca pochin cancantopihuëˈ. 7 “Yosë pënëntërinsoˈ aˈchinarai,” topirinahuëˈ, inahuara yonquinëna quëran aˈchinpi. Napoaton topinan quëran chinotërinaco, tënin Yosë. Iraca Isaiasë ninshitaton, naporin. 8 Inapochachin canpitantaˈ Yosë pënëninpoasoˈ naniantahuatomaˈ, piyapi aˈchintërinquëmasoˈ natërama huachi. 9 Tehuënchachin Yosë pënëntërinsoˈ aˈporamaˈ piyapi aˈchintërinquëmasoˈ natëcaso marëˈ. 10 “Tatamaˈ, mamamaˈ, inapita noya natëtomaˈ, catahuacoˈ. Pinopatamaˈ, co nosoroaramahuëˈ. Inso tërantaˈ paˈpinaˈ pinopachinaˈ, tëpacoˈ,” tënin Moisësë iraca. 11 Canpitasoˈ nipirinhuëˈ nisha aˈchinamaˈ. “Maˈsha yaˈhuëtërincosoˈ nani acorahuë Yosë quëtaˈhuaso marëˈ, topatëra, co tatanpoˈ quëtacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ,” toconamaˈ. Napoaton tatamaˈ maˈsha pahuantohuachinara, apiratatomaˈ, co quëtëramahuëˈ. 12 “Co quëtacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ,” toconatomaˈ, co catahuaramahuëˈ. 13 Ina pochin aˈchinatomaˈ, co Yosë quiricanën natëramahuëˈ. Huiˈnamantaˈ aˈchintëramaˈ inapochachin nicacaiso marëˈ. Ina pochin aˈchinpatamara, co Yosë nanamën natëramahuëˈ, itërin Quisosori. 14 Naquëranchin piyapiˈsaˈ përasahuaton, aˈchintantarin. —Yaˈipinquëmaˈ natanco noˈtëquën yonquicamaso marëˈ. 15 Coshatërëso marëˈ co oshahuanëhuëˈ. Cancanënpo quëran yonquirëso marëˈ oshahuanëˈ. Tëhuënchachin co noyahuëˈ nonpatëra, oshahuanëˈ. 16 Huëratëhuanpatamaˈ, noya natanatomaco, yonquicoˈ, itërin. 17 Nani aˈchintahuaton, piyapiˈsaˈ patahuaton, pëiquë yaˈconconin. Caˈtanoˈsanënpitantaˈ yaˈconpi. Nani yaˈconpachinara, —Achin naporansoˈ co natanaihuëˈ. ¿Maˈtaˈ tapon naporan? itopi. 18 —Co canpita tërantaˈ natantëramahuëˈ, ¿ti? Inta nipachin, aˈchintantaˈinquëmaˈ. Nani maˈsha caˈnëso marëˈ co ina marëˈ oshahuanëhuëˈ. Co cosharoˈ cancanënpoquë yaˈconinhuëˈ. Chiˈchirinamënpoquë yaˈconin. Ina quëran inquiantarëˈ. Napoaton yaˈipi cosharoˈ noya capacasoˈ. Coshatërëso marëˈ co oshahuanëhuëˈ. 20 Napoaponahuëˈ, cancanënpo quëran co noyahuëˈ yonquihuatëra, co noyahuëˈ nonëˈ. Ina marëˈ oshahuanëˈ. 21 Cancanënpo quëran co noyahuëˈ yonquirëˈ. Co noyahuëˈ yonquihuatëra, monshihuanëˈ. Ihuatërëˈ. Yatëpatërëˈ. 22 Saˈanpoˈ yaˈhuëpirinhuëˈ, aˈna sanapi monshitërëˈ. Aˈna piyapi maˈshanën nohuantaparëˈ. Co noyahuëˈ ninëˈ. Nonpintërëˈ. Pënëninënposoˈ co piˈpisha tërantaˈ natëtërëhuëˈ. Apirarëˈ. Pinotërëˈ. “Casoˈ co aˈnapita pochincohuëˈ. Noya noyaco,” tënëˈ, yonquihuatëra. Coˈna yonquirëhuëˈ. 23 Co noyahuëˈ yonquihuatëra, ina pochin ninëˈ. Ina marëˈ oshahuanëˈ, itërin Quisosori. 24 Ina quëran pipirahuaton, nisha piyapi yaˈhuërinquë paˈnin. Tiro, Siton, inapita yaˈcariya paˈnin. Inaquë yacapatërin. —Ama isëquë huëˈnahuësoˈ aˈna piyapiˈsaˈ shaˈhuitocosohuëˈ, itopirinhuëˈ, yaˈipiya nahuinin. 25 Inaquë aˈna sanapi yaˈhuërin. Co Cotio sanapihuëˈ. Nisha piyapi. Siropinisia parti huaˈhuatërin. Huaˈhuinsoˈ parësitarin. Sopairi yaˈcoancantërin niˈton, co inaora yonquirinsoˈ yonquirinhuëˈ. Quisoso huëˈninsoˈ natantahuaton, huëˈsahuaton, Quisoso nantën pirayan isonquirin. —Huaˈhuahuë, Sinioro, parësitárin. Sopairi yaˈcoancantaton, chiniquën aparësitarin. Inquitoco, topirahuëˈ, itiirin. 27 —Niˈquëˈ, imoya. Huaˈhuaroˈsaˈ aˈcahuatëra, co cosharonën osërëtahuatëˈ, niˈnira aˈcarëhuëˈ. Huaˈhuaroˈsaˈton coshachin noya natëaquë huarëˈ, itërin Quisosori. 28 —Naporin mini, Sinioro. Napoaponahuëˈ, piˈpian tërantaˈ ataatohuachina, niˈniraˈhuayari capitërin niˈton, quiyantaˈ catahuacoi topirahuëˈ, itërin. 29 —Naporinchi, imoya, paya. Ma noya natëranco niˈton, yaˈhuëranˈpaˈ paantaquëˈ. Nani sopai huaˈhuan quëran pipirin huachi, itërin. 30 Sanapi paˈsahuaton, pëinënquë canconahuaton, huaˈhuin nóya quëhuëanin huachi, quënanconin. Nani sopai pipirin huachi. 31 Ina quëran Tiro parti quëran pipirahuaton, Siton parti naˈhuëtërin. Shonca ninanoroˈsaˈ yaˈhuërinsoˈ partintaˈ naˈhuëtirahuaton, Cariria sonoquë canquirin. 32 Inaquë apia quëpi Quisosori anoyatacaso marëˈ. Noyá nëˈhuërin. Co piˈpisha tërantaˈ natantërinhuëˈ niˈton, co noyahuëˈ nonin. —Iso quëmapi sëˈhuaquëˈ noyachin, itopi. 33 Napotohuachinara, apiarachin amasha miachin quëparin. Quëparahuaton, sëˈhuahuëratërin. Niipiimiratahuaton, nënërain sëˈhuatërin. 34 Inapaquë nëˈpëtahuaton, Yosë nontaton pochin nisarin. Ina quëran inaora nananquë —Ipata, itërin. “Nëˈhuëˈ, iyasha, inquitaranquën huachi,” tapon naporin. 35 Naporoˈ nëˈhuëˈ inquirin huachi. Nënërain nani noyatërin. Noya nonin huachi. 36 —Ama aˈnapita shaˈhuitocosohuëˈ, itërin Quisosori. Piyapiˈsaˈ nipirinhuëˈ paˈsahuatonaˈ, shaˈhuiraˈpiapi. Naˈcon naˈcon pënënpirinhuëˈ, aquë aquëtëˈ piyapiˈsaˈ shaˈhuitëraˈpiapi. 37 —Maˈpitacha Quisoso nitotërin paya. Nëˈhuëroˈsaˈ anoyatohuachina, noya natantopi huachi. Co nonaponaraihuëˈ, aˈnaroachin anoyatërin niˈton, noya nonsapi huachi. Yaˈipiya noya naporin, topi.

Marcos 8

1 Naporoˈ tahuëriˈsaˈ naˈa piyapiˈsaˈ niyontoantapi. Capa cosharoˈ nipachina, Quisosori caˈtanoˈsanënpita përarin. Huëˈpachinara, itërin: 2 —Piyapiˈsaˈ nosororahuë. Nani cara tahuëri imarinaco. Co huachi mantaˈ cosharoˈ yaˈhuëtopihuëˈ capacaisoˈ. 3 Co topinan yaaˈparahuëˈ. Tanarëˈnaˈ paˈpachinaˈ, tanari minsëarin. Co yaˈhuëpiˈpaˈ cansapihuëˈ. Aˈnaquën áquë quëran huëˈpi, itërin. 4 —Capa pëiroˈsaˈ isëquë. Notohuaroˈ piyapiˈsaˈ yaˈhuapi. ¿Onpotahuatëcha isonapoˈ piyapi aˈcarë paya? topi. 5 Napohuachinara, Quisosori itërin: —¿Onpo pantaˈ yaˈhuëtërinquëmaˈ? itohuachina, —Canchisëyachin yaˈhuëtërincoi, itopi. 6 Ina quëran piyapiˈsaˈ shaˈhuitërin: —Noˈpaquë huënsëcoˈ, itërin. Napotahuaton, canchisë pan maˈparin. —Yosparinquën, Tata, itahuaton, pan sëˈpanin huachi. Sëˈpanahuaton, caˈtanoˈsanën quëtërin piyapiˈsaˈ quëtacaiso marëˈ. Yaˈipi piyapiˈsaˈ quëtëraˈpiapi. 7 Caraichin samintaˈ yaˈhuëtërin. Inapita marëˈ —Yosparinquën, Tata, itahuaton, caˈtanoˈsanën shaˈhuitërin. —Samintaˈ quëtocoˈ caˈinaˈ, itërin. 8 Nani quëtohuachinara, coshatahuatonaˈ, natëpi huachi. Pëˈsotopisoˈ masahuatonaˈ, canchisë yoˈmëˈ mëntatopi. 9 Catapini huaranca piyapi pochin coshatopi. Nani coshatohuachinara, piyapiˈsaˈ nontërin pacacaiso marëˈ. 10 Nani nontohuachina, montëriaquë yaˈconin. Caˈtanoˈsanënpitarëˈ yaˈconahuatonaˈ, paˈsahuatonaˈ, Tarmanota parti chinpiconpi. 11 Inaquë Parisio piyapiˈsaˈ huëˈsahuatonaˈ, Quisoso noˈhuipi. —Yosë aˈpaimahuachinquën, Yosë pochin niquëˈ, quiyantaˈ nicatëinquën natëiinquën, itoonpi. 12 Napotohuachinara, “Co yanatërinacohuëˈ,” taˈton, sëtërin. —¿Maˈmarëtaˈ yaniˈnamaˈ? tënahuë yonquiato. “Yosë pochin niquëˈ niˈiinquën,” itopiramacohuëˈ, co Yosë nohuantërinhuëˈ aˈnotaˈhuanquëmasoˈ, tënin. 13 Ina quëran montëriaquë yaˈconanpirahuaton, aquëtëran paˈsarin. 14 Nani pëntonapirinahuëˈ, caˈtanoˈsanënpita naniantopi pan quëpacaisoˈ. Aˈnaichin pan montëriaquë yaˈhuëtarin. 15 Quisososoˈ nipirinhuëˈ pënënarin. —Niˈcona, iyaroˈsaˈ, Parisioroˈsaˈ nonpintochinënquëmaˈ. Pan asairinso pochin nininsoˈ tananpitocoˈ. Inapita yaˈhuëtërinsoˈ. Irotisë imapisontaˈ ina pochin nininsoˈ tananpitocoˈ, itërin. 16 Natanahuatonaˈ, caˈtanoˈsanënpita capini ninontapi. —Capa pan. Co yaˈhuëtërinpoahuëˈ, nitopi. 17 Ninontopisoˈ Quisoso nitotërin. —¿Maˈmarëtaˈ “capa pan,” toconamaˈ? Aˈchintápiranquëmahuëˈ, co yonquiyatëraramahuëˈ. Co natantochinachinhuëˈ cancantëramaˈ nica. 18 Yaˈpirahuanapomarahuëˈ, co niˈnamahuëˈ. Huëratëmaˈ yaˈhuëtopirinquëmahuëˈ, co yanatantëramahuëˈ. 19 Iˈhua chachin aˈnatërapoˈ paninchin nipirinhuëˈ, aˈnatërapo huaranca piyapi ananitërahuësoˈ naniantëramaˈ, ¿ti? ¿Onpo yoˈmëtaˈ mëntatëramaˈ pëˈsotopisoˈ? itërin. —Shonca catoˈ yoˈmëˈ, itopi. 20 —Pansoˈ canchisëichin nipirinhuëˈ, catapini huaranca piyapi ananitahuato, ¿onpo yoˈmëtaˈ pëˈsotopisoˈ? itërin. —Canchisë yoˈmëˈ, itopi. 21 —Parisio piyapiˈsaˈ aˈchininsoˈ yonquiato, pënënanquëmaˈ. Niˈcona anishacancantochinënquëmaˈ, tënahuë. Co nitochatëraramahuëˈ, ¿ti? itërin Quisosori. 22 Ina quëran Pitsaitaquë chinpiconpi. Inaquë somaraya nininsoˈ Quisosoquë quëpi. —Sëˈhuaquëˈ, Sinioro, noyachin, itopi. 23 Itohuachinara, maimirarahuaton, ninano aipiran quëparin. Niipiimiratahuaton, sëˈhuarayarin. Nani sëˈhuarayarahuaton, —¿Maˈtaˈ, iyasha, quënanan huachi? itërin. 24 —Piyapi niˈpirahuëˈ, co aˈninquëchin niˈnahuëˈ. Paˈsapirinhuëˈ, nara pochin niˈnahuë, itërin. 25 Naquëranchin sëˈhuarayantahuachina, noya niˈtërin huachi. Nani noyatërin niˈton, yaˈipi nóya niˈtërin huachi. 26 —Yaˈhuëranˈpaˈ, iyasha, noˈtëëquëˈ. Ama ninanoquë paquësohuëˈ, itërin Quisosori. 27 Ina quëran Quisoso paantarahuaton, Sisaria Pinipi parti paˈsarin nisha nisha ninanoquë aˈchinacaso marëˈ. Papona pochin, caˈtanoˈsanënpita itapon: —Nani maˈsha nanitaparahuë niˈton, ¿maˈtaˈ piyapiˈsaˈ yonquirapirinaco? itërin. 28 —Nisha nisha yonquirapirinënquën. “Coansha Paotistacoˈ nanpiantarinsoˈ niˈton, naporin,” toconpi aˈnaquën. “Co inahuëˈ. Tata Iniasëcoˈ nanpiantamara,” toconpi aˈnaquëontaˈ. “Ninotonaˈpi iraca chiminpirinhuëˈ, nanpiantarinsoˈ nimara,” toconpi aˈnantaˈ, itopi. 29 —Canpitasoˈ nipirinhuëˈ, ¿maˈtaˈ yonquiramaˈ? itërin. —Quëmasoˈ Cristonquën. Yosë chachin aˈpaimarinquën, tënin Pitro. 30 —Noˈtëquën, iyasha, naporan. Nipirinhuëˈ, ama ipora aˈnapita shaˈhuitocosohuëˈ, itërin. 31 Naporo quëra huarëˈ chiminacasoˈ ninoton, caˈtanoˈsanënpita shaˈhuitërin. —Yosë quëran casoˈ quëmapico niporahuëˈ, naˈcon parësitaˈhuasoˈ yaˈhuërin. Cotio ansianoˈsaˈ, corto huaˈanoˈsaˈ, maistroˈsaˈ, inapita co huachi quëˈyarinacohuëˈ. Tëpararinaco. Chimimiataporahuëˈ, cara tahuëri quëran nanpiantarahuë huachi, itërin Quisosori. 32 Noˈtëquën shaˈhuitochinarin. Ina natanahuaton, Pitrori amasha miachin quëparahuaton, —Ama, Sinioro, napoquësohuëˈ, itërin. 33 Quisososoˈ nipirinhuëˈ tahuërërahuaton, yaˈipi caˈtanoˈsanënpita niˈsarin. —Taˈtëquëˈ, iyasha. Sopai nohuanton, naporan. Co Yosë pochin yonquiranhuëˈ. Piyapinquën niˈton, quëmaora nohuantëransoachin yonquiran, itërin. 34 Naˈa piyapiˈsaˈ yaˈcariya huaniapi. —Amasha huëcoˈ, iyaroˈsaˈ, aˈchinchinquëmaˈ, itohuachina, huëˈpi natanacaiso marëˈ. Caˈtanoˈsanënpitantaˈ natanapi. —Yaimapatamaco, iyaroˈsaˈ, canpitaora nohuantëramasoˈ naniantocoˈ. Yosë nohuantërinsoráchin imaco huachi. Corosëquë chiniquën parësitërëˈ. Inapochachin canpitantaˈ parësitapomarahuëˈ, imamiatoco. 35 Canacamasoachin yonquihuatamaˈ, topinan quëran nanpiaramaˈ. Aˈna tahuëri chimimiatarama huachi. Nipirinhuëˈ, casachin yonquihuatamaco, noya nanan aˈchinamaso marëˈ parësitapiramahuëˈ, co topinan quëran nanpiaramahuëˈ. Noya noya nanpimiatarama huachi. 36 Yaˈipi maˈsha isoroˈpaquë canapiramahuëˈ, co huaˈyanëmaˈ chaˈëpachinhuëˈ, co canamiataramahuë huachi. 37 Onpontaˈ pahuërëtapiramahuëˈ, co huachi nanitaramahuëˈ chaˈëcamasoˈ. 38 Ipora tinpo yaˈhuëpisopita co noyahuëˈ cancantapi. Saˈinaˈ aˈpopiso pochachin Yosë aˈpopi huachi. Imapatamaco, tëhuaarinënquëmaˈ. Tapanatomaˈ, aˈpohuatamaco, aˈna tahuëri carimantaˈ aˈpoaranquëmaˈ. Nanamëhuë aˈpohuatamaˈ, carimantaˈ oˈmantahuato, aˈpoaranquëmaˈ. Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, aˈna tahuëri oˈmantararahuë. Tata pochin huënaratahuato, noya anquëniroˈsapitaroˈco oˈmantararahuë, itërin.

Marcos 9

1 —Tëhuënchachin, iyaroˈsaˈ, Yosë isoroˈpaˈ huaˈanëntapon. Chiniquën nanantaton, huaˈanëntapon, niˈsaramaˈ. Aˈnaquëmaˈ coˈhuara chimiyantërasënquëmahuëˈ, niˈsaramaˈ, tënin. 2 Saota tahuëri quëran Quisoso motopiquë paˈnin. Pitro, Santiaco, Coansha, inapitarachin quëparin. Inapita nicasoiˈ, nisha pochin yaˈnotërin. 3 Aˈmorinsoˈ huënarachin huënarachin ninin. Co inso tërantaˈ nanitërinhuëˈ pëˈsainaton, ina pochin huiríchin acocasoˈ. Huiri huiríchin inasoˈ. 4 Aˈnanaya Iniasëcoˈ, Moisësëcoˈ, inapita quënanpi. Iraca chiminpi. Niponaraihuëˈ, nanpiantatonaˈ, yaˈnopi. Quisosorëˈ ninontapi. 5 Ina niˈsahuatonaˈ, Pitro, Santiaco, Coansha, cara chachin paˈyanpi. Naˈcon paˈyanahuaton, Pitrori itërin: —Ma noyacha, Maistro, isëquë huëˈnëhua paya. Cara imënamëaˈhuaya nii, topirahuëˈ, aˈnaraˈ quëma marëˈ, aˈnantaˈ Moisësë marëˈ, aˈnantaˈ Iniasë marëˈ, tënin. Napoaponahuëˈ, co yonquiatonhuëˈ, naporin. 7 Naporoˈ chistorori imotërin huachi. Chistoroˈ huáncana Yosëri nontërinsoˈ natanpi. —Caquën huiˈnahuë isosoˈ. Nóya niˈnahuë. Ina naˈcon natancoˈ, itërin. 8 Napotasoˈ, caˈtanoˈsanënpita niˈsapirinahuëˈ, co aˈnapita quënanpihuëˈ. Quisosoráchin quënanpi. 9 Motopi quëran nohuaramapona pochin, Quisosori itërin: —Achin niˈnamasoˈ ama insontaˈ shaˈhuitocosohuëˈ. Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, aˈna tahuëri nanpiantararahuë. Naporo huarëˈ aˈnapita shaˈhuitocoˈ, itërin. 10 Napoaton co insontaˈ shaˈhuitopihuëˈ. Inahua capini ninontapi. —¿Onporahuatontaˈ nanpiantaponsoˈ? nitopi. 11 Achin Iniasëcoˈ quënanpi niˈton, inantaˈ yonquiapi. —Piˈpian, Sinioro, yanatanainquën. Maistroˈsaˈ Yosë quiricanën aˈchintohuachinpoara, shaˈhuitërinpoaˈ: “Coˈhuara Cristo oˈmayatërasohuëˈ, Iniasëcoˈton huëantarin,” itërinpoaˈ. ¿Onpoatontaˈ naporin? itopi. 12 —Tëhuënchachin Iniasëˈton huëˈnin pënëntacaso marëˈ. Yosë nanamën ayonquicaso marëˈ huëˈnin. Nani mini huëˈpirinhuëˈ, co nohuitopihuëˈ. Co yanatanatonahuëˈ, inahuara yonquinëna quëran noˈhuipi huachi. Yosë quiricanënquë naporin. Cantaˈ Yosë quëran casoˈ quëmapico niporahuëˈ, inapochachin noˈhuiarinaco. Aparësitarinaco. Yosë quiricanënquë iraca ninorin niˈton, parësitaˈhuasoˈ yaˈhuërin, tënin Quisoso. 14 Ina quëran motopi quëran nohuaraimarahuatonaˈ, aˈnapita caˈtanoˈsanënpita quënanquimantapi. Cotio maistroˈsarëˈ chiniquën ninontapi. Naˈa piyapiˈsaˈ yamorapi niˈquimapi. 15 Quisoso quënanahuatonaˈ, —Maˈtana, Quisoso huëˈsarin, taˈtonaˈ, manorahuatonaˈ, Quisoso nacapirapi. —Iˈhuata, Maistro, itopi. 16 —¿Maˈtaˈ ninontaramasoˈ? itërin. 17 Aˈna quëmapiri itapon: —Huiˈnahuë, Maistro, quënahuë, anoyatoco. Sopairi yaˈcoancantërin niˈton, co huachi nanitërinhuëˈ nonacasoˈ. 18 Insëquësona sopairi mapachina, noˈpaquë nitëˈyatahuaton, saˈpo saˈpo niconin. Sënëraconahuaton, pacororárin. “Sopai inquitoco,” itopirahuëˈ caˈtanoˈsanënpita. Co nanitopihuëˈ inquitacaisoˈ, itërin. 19 —Maˈhuantacha ninama paya. Canpitasoˈ co Yosë natëramahuëˈ. Co natantochinachinhuëˈ cancantëramaˈ. Nani huaˈquiˈ aˈchintopiranquëmahuëˈ, ¿onporo huarëtaˈ yanatëramaco? itahuaton, —Huaˈhuasha quëshico, itërin Quisosori. 20 Inaquë quëntapirinhuëˈ. Quisoso quënanahuaton, sopai noˈhuitaton, huaˈhuasha apacoro apacorotarin. Noˈpaquë anotahuaton, tanapi tanapitarin. Saˈpo saˈpo niconin. 21 —¿Onporo quëra huarëtaˈ huiˈnan naporinsoˈ? itërin. —Huaˈhuatapon quëra huarëˈ naporin. 22 Náˈaroˈ pënquë sopairi tëˈyatërin. Iˈquëntaˈ tëˈyaitërin tëpacaso marëˈ. Nosorocoi, Sinioro. Nanitohuatan, anoyatëquëˈ, itërin. 23 —“Nanitohuatan,” itëranco, ¿ti? Yosë natëhuatëra, yaˈípiya nanitaparëˈ, itërin. 24 —Nani casoˈ piˈpian natëranquën, Sinioro. Catahuaco noya noya natëinquën, tënin paˈpin. 25 Naˈa piyapiˈsaˈ niyontonapi. Niˈsahuaton, aˈnaroachin sopai yaaˈparin. —Quëmasoˈ sopainquën. Piyapi yaˈcoancantohuatana, co huachi nanitërinhuëˈ nonacasoˈ. Co huachi nanitërinhuëˈ natantacasoˈ. Napoaton carinquën itaranquën. Iso huaˈhuasha quëran pipirahuaton, ama huachi onporontaˈ yaˈcoancantantaquësohuëˈ, itërin. 26 Sopai chiniquën nonsahuaton, apacoro apacorotërin. Pipirin huachi. Huaˈhuasha chiminpi pochin ninin. Napoaton “Nani chiminin,” topirinahuëˈ. 27 Quisosori maimirarahuaton, opatërin. Huaˈhuasha huanirin huachi. 28 Ina quëran Quisoso, caˈtanoˈsanënpitarëachin pëiquë yaˈconin. —¿Onpoatontaˈ, Maistro, quiyarisoˈ co nanitëraihuëˈ inquitaˈhuaisoˈ? itopi. 29 —Isanpi sopaisoˈ sácaiˈ inquitacasoˈ. Chiniquën Yosë nontaquë huárëˈ inquitërëˈ, itërin Quisosori. 30 Ina quëran paantahuatonaˈ, Cariria parti paˈsapi huachi. —Ama huëˈnahuësoˈ nitochinasohuëˈ, tënin Quisoso. 31 Caˈtanoˈsanënpita aˈchintápaton, naporin. —Yosë quëran casoˈ quëmapico nipirahuëˈ, quëmapiˈsaˈ masarinaco. Shaˈhuirapihuachinco, masarinaco. Mapachinaco, tëpararinaco. Chimimiataporahuëˈ, cara tahuëri quëran nanpiantararahuë huachi, itërin. 32 Natanaponaraihuëˈ, co natëtacaisoˈ nanitopihuëˈ. “¿Onpoatontaˈ ina pochin nontërinpoaˈ?” topi yonquinëna quëran. Paˈyanatonaˈ, co nohuantopihuëˈ natanacaisoˈ. 33 Ina quëran Capinaomoquë canconpi. Pëiquë yaˈconpachinara, caˈtanoˈsanënpita itapon: —¿Maˈtaˈ iraquë huëcapoma pochin ninontëramaˈ? itohuachina, 34 co mantaˈ topihuëˈ. “¿Inquënpoacha ipora chini chiniquën nanantërëˈpëhuaya?” topiso marëˈ, co yashaˈhuitopihuëˈ. 35 Napoaton inaquë huënsërahuaton, —Huëˈcoˈ, iyaroˈsaˈ, natanquico pënëinquëmaˈ. Noya noya yanipatamaˈ, ama chiniquën nanantacamasoˈ yonquicosohuëˈ. Moshasho pochin cancantocoˈ. Yaˈipi piyapi nosoroatomaˈ, catahuaco. Ina pochin cancantohuatamaˈ, Yosë noya noya niˈsarinquëmaˈ, itërin. 36 Ina quëran huaˈhuasha maimirarahuaton, huancanachin ahuanirin. Ina iporahuaton, caˈtanoˈsanënpita itapon: 37 —Ca imaramaco niˈton, huaˈhuasha tërantaˈ nosorohuatamaˈ, nosoroaramaco cantaˈ. Nosorohuatamaco, co casachin nosoroaramacohuëˈ. Yosëntaˈ nosoroaramaˈ. Inasoˈ isoroˈpaquë aˈpaimarinco, tënin. 38 —Aˈna quëmapi, Maistro, niˈnai. “Quisoso nanan quëtërinco,” taˈton, sopairoˈsaˈ aˈpararin. Inasoˈ nipirinhuëˈ, co quiya pochin imasarinquënhuëˈ niˈton, co nohuantëraihuëˈ. “Ama inapotëquësohuëˈ,” itërai, tënin Coansha. 39 —Tananpitocoˈ, iyaroˈsaˈ. “Quisoso nanan quëtërinco,” taˈton, piyapi anoyatohuachina, inasoˈ noya, co apipora shaˈhuirapiarincohuëˈ. 40 Insosona co inimicotohuachinpoahuëˈ, catahuarinpoaˈ. 41 Ca Cristoco. Imaramacoso marëˈ piyapi catahuahuachinquëmaˈ, Yosë nitotërin. Iˈsha tërantaˈ oˈshitohuachinquëmaˈ, ina marëˈ aˈna tahuëri acanaarin. Tëhuënchachin noya iˈhuërëtarin, tënin. 42 —Huaˈhuasha natërincosoˈ anishacancantohuatamaˈ, Yosë chiniquën anaˈintarinquëmaˈ. Aˈnaquëontaˈ imasapirinacohuëˈ, co chiniquën cancanchatërapihuëˈ. Inapitantaˈ anishacancantohuatamaˈ, Yosë anaˈintarinquëmaˈ. Coˈhuara anishacancanchatërapomahuëˈ, marëquë chimiitëramaˈ naporini, noya noya niitomahuëˈ. Pancaraˈpiquë aˈsonconotahuatënënquëmaˈ, tëˈyaitërinënquëmaˈ naporini, co aquëtëˈ oshahuaintomahuëˈ. Piyapi anishacancantacasoˈ paˈpi co noyahuëˈ, tënahuë. 43 Maˈsona tërantaˈ, iyaroˈsaˈ, anishacancantohuachinquëmaˈ, aˈpocoˈ. Sacaiˈ nipirinhuëˈ, naniantocoˈ. Co naniantohuatamahuëˈ, chini chiniquën parësitaramaˈ. Iso pochin yonquicoˈ. Imiranpoaˈ yaˈhuëtërinpoaˈ sëˈquëtacaso marëˈ. Nipirinhuëˈ, imirama quëran piˈpian tërantaˈ co noyahuëˈ nipatamaˈ, oshahuanamaˈ. Parësitopiquë paˈpatamaˈ, chiníquën parësitaramaˈ. Inaquë pën co onporontaˈ tacopirarinhuëˈ, parësitápoma huachi. Ninishitëimiratëramaˈ naporini, noya noya niitomahuëˈ. Apia nipomarahuëˈ, Yosëˈpaˈ paˈitomahuëˈ. Co imirama chachin nishitëtacasoˈ yaˈhuëpirinhuëˈ, ina pochin shaˈhuitaranquëmaˈ yonquicamaso marëˈ. Yaˈipi aoshahuaninquëmasoˈ aˈpocasoˈ yaˈhuërin. 45 Nantënpoaˈ yaˈhuëtërinpoaˈ iratacaso marëˈ. Nipirinhuëˈ, maˈsona marë tërantaˈ co noyahuëˈ yonquiatomaˈ, iratohuatamaˈ, naˈcon oshahuanamaˈ. Ninishitërantëtëramaˈ naporini, noya noya niitomahuëˈ. Apia nipomarahuëˈ, co parësitopiquë paˈitomahuëˈ. 46 Inaquë chiniquën parësitápomaˈ. Pën co onporontaˈ tacopirarinhuëˈ. 47 Yaˈpiramantaˈ yaˈhuëtërinquëmaˈ noya niˈtacaso marëˈ. Nipirinhuëˈ, yaˈpirama quëran quënanamaso marëˈ co noyahuëˈ yonquihuatamaˈ, oshahuanaramaˈ. Yaˈpiramaˈ ocoiramaˈ naporini, somaraya nipomarahuëˈ, Yosëˈpaˈ paˈitomahuëˈ. Catoˈ yaˈpirahuanapomarahuëˈ, parësitopiquë tëˈyatohuachinquëmaˈ, paˈpi co noyahuëˈ nisaramaˈ. Co yaˈpirama chachin ocoicasohuëˈ nipirinhuëˈ, maˈsona tërantaˈ anishacancantohuachinquëmaˈ, aˈnaroachin naniantoco huachi. 48 Inatohuaˈ paˈpatamaˈ, chiniquën parësitaramaˈ. Pën co onporontaˈ tacopirarinhuëˈ. Napoaton noya yonquiatomaˈ, yaˈhuëcoˈ. 49 Pën ahuiquitërëso pochin Yosëri yaˈipi piyapiˈsaˈ tëniarin noya noya cancantacaso marëˈ. Niˈcoˈ, iyaroˈsaˈ. Maˈsha yamoraquë acotohuatëra, co huachi chanatërinhuëˈ. Inapochachin Yosë nanamën quëtërinquëmaˈ anoyacancantinquëmaso marëˈ. 50 Yamora noya acashicasoˈ niponahuëˈ, soquihuachina, moˈshiáchin nimarin. Co huachi noyatërinhuëˈ. Inapochachin ama topinan quëran Yosë nanamën natancosohuëˈ. Yaˈipi cancanëma quëran, iyaroˈsaˈ, natëcoˈ. Noya niniˈtomaˈ, yaˈhuëcoˈ, itërin caˈtanoˈsanënpita.

Marcos 10

1 Ina quëran paˈsahuaton, Cotia parti paantarin. Naporahuaton, Cortaniˈ aquëtëran paˈnin. Inaquë naquëranchin naˈa piyapiˈsaˈ huëcapaipi. Quisosori aˈchintantararin. Nani tahuëri huëˈpachinara, noya aˈchintarin. 2 Parisioroˈsantaˈ huëˈpirinahuëˈ. Nonpintatonaˈ, nontopi shaˈhuirapicaiso marëˈ. —¿Maˈtaˈ onpohuachina, saˈanpoˈ tëˈyatacasoˈ yaˈhuërin? itoonpi. 3 —¿Maˈtaˈ iraca Moisësëcoˈ pënëntërin? itërin Quisosori. 4 —“Saˈanpoˈ yatëˈyatohuatëra, coisëquë aninshitërëˈ. Nani saˈahuë teˈyatarahuë, taˈcasoˈ ninshitërëˈ. Ina quëran noya tëˈyatacaso huachi,” tënin Moisësëcoˈ, itopi. 5 —Co tëˈyatacasoˈ pënëninquëmahuëˈ. Canpitasoˈ co natantochinachinhuëˈ cancantëramaˈ niˈton, Moisësëcoˈ napopënëntërinquëmaˈ. 6 Yaˈnan nipon, ina pochin nicacasoˈ co Yosë nohuantërinhuëˈ. Iraca isoroˈpaˈ nisahuaton, catoˈ piyapíchin ninin. Aˈna quëmapi, aˈna sanapi, inaichin ninin. 7 Napoaton quëmapi saˈapachina, paˈpin, aˈshin patahuaton, saˈinëˈ nichinpitacasoˈ yaˈhuërin. 8 Catoˈ piyapi nipirinhuëˈ, aˈnaichin pochin ninin. Catoyaˈpi nipirinhuëˈ, aˈnaichin pochin Yosëri niˈnin. 9 Nani Yosëri asëˈquërin niˈquëhuarëˈ, co onporontaˈ saˈanpoˈ tëˈyatacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, tënahuë, itërin Quisosori. 10 Nani pëiquë yaˈconpachina, naquëranchin caˈtanoˈsanëni itërin: —Achin naporansoˈ aˈchintantacoi nitochii, itopi. 11 —Saˈanpoˈ tëˈyatohuatëra, aˈna sanapi mapatëra, inasoˈ nipirinhuëˈ, co saˈanpohuëˈ. Monshitërëso pochin Yosëri niˈnin. 12 Inapochachin sanapiˈsantaˈ, soˈin taˈananpirahuaton, aˈna quëmapi soˈyatohuachin, inasoˈ nipirinhuëˈ, co soˈinhuëˈ. Monshin pochin Yosëri niˈsarin. Ina marëˈ oshahuanarin, itërin. 13 Ina quëran huaˈhuaroˈsaˈ quëpi Quisosori sëˈhuamotocaso marëˈ. Sëˈhuamotorahuaton, inapita marëˈ Yosë nontërin. Naˈa quëntapirinahuëˈ, caˈtanoˈsanënpitasoˈ yaaˈpapi. —Ama napotocosohuëˈ. Quisoso apinamaˈ, itopi. 14 Ina niˈsahuaton, yaaˈpapiso marëˈ co noyahuëˈ niˈnin. Chiniquën nontërin. —Tananpitocoˈ, iyaroˈsaˈ, huaˈhuaroˈsantaˈ huëˈinaˈ. Ama aˈpacosohuëˈ. Huaˈhuaroˈsa pochin cancantopisopita Yosë huaˈanëntërinquë yaˈconapi. 15 Tëhuënchachin carinquëmaˈ itaranquëmaˈ, huaˈhuaroˈsaˈ aˈnaroachin yaimarinaco. Coˈsoˈ ina pochin cancantohuatamahuëˈ, co onporontaˈ Yosë huëntonënquë yaˈconaramahuëˈ, itërin. 16 Ina quëran huaˈhuaroˈsaˈ iporahuaton, sëˈhuamotorahuaton, inapita marëˈ Yosë nontarin. 17 Ina quëran Quisoso yapaantarapirinhuëˈ. Aˈnaraˈ quëmapi manorahuaton, isonquirin. —Quëmasoˈ, Maistro, noyanquën. ¿Maˈtaˈ casoˈ onpoˈi nanpimiataˈhuaso marëˈ? Shaˈhuitoco cantaˈ noya nii, itiirin. 18 —¿Maˈmarëtaˈ natananco? Yosëíchin noya nóyasoˈ. 19 Iraca pënëntërinsoˈ nani nitotëran. “Ama tëpatocosohuëˈ. Ama monshihuancosohuëˈ. Ama ihuatocosohuëˈ. Ama nonpinapicosohuëˈ. Ama nonpinatomaˈ, naˈcon canacosohuëˈ. Tatamaˈ natëcoˈ. Mamamantaˈ natëcoˈ,” tënin Yosë, pënëntaton, itërin Quisosori. 20 —Co mantaˈ, Maistro, onporahuëˈ. Huaˈhuatapo quëra huarëˈ yaˈipi inapita natërahuë huachi, itërin. 21 Ina natanahuaton, nirayarin. “Tëhuënchachin noya yonquirin,” taˈton, nosororin. —Isontaˈ, iyasha, Yosë nohuantërin. Paaton, yaˈipi maˈshanënpita paˈanahuaton, coriqui canaransoˈ saˈahuaroˈsaˈ quëtëquëˈ. Ina quëran huëquëˈ imaco huachi. Inapotohuatan, aˈna tahuëri Yosëˈpaˈ canamiataran, itërin. 22 Ina natanahuaton, co huachi noyahuëˈ cancantërin. “Huaˈhuayatërahuëˈ maˈsha yaˈhuëtërinco,” taˈton, sëtërin. Sëtaton, paˈnin huachi. 23 Ina quëran Quisosori caˈtanoˈsanënpita niˈsahuaton, itapon: —Sácai quëran maˈhuanoˈsaˈ Yosë huëntonënquë yaˈconacasoˈ, tënin. 24 Ina natanahuatonaˈ, —Maˈpitacha naporin paya, nitopi caˈtanoˈsanënpita. —Tëhuënchachin, iyaroˈsaˈ, maˈsharachin yonquihuatëra, sacaiˈ Yosë huëntonënquë yaˈconacasoˈ. 25 Niˈcoˈ. Nahuan huëratën piˈpiraˈhuaya naninën yaˈhuëtërin. Camiyo panca masho niˈton, co nanitërinhuëˈ inaquë yaˈconacasoˈ, co piˈpisha tërantaˈ. Inapochachin maˈhuanoˈsaˈ coriquirachin cancantatonaˈ, co nanitopihuëˈ Yosë huëntonënquë yaˈconacaisoˈ, itërin. 26 Ina natanahuatonaˈ, paˈyanpi huachi. —¿Incha nipachin chaˈërëˈpoya? nitopi. 27 Yaˈipiya notëërahuaton, itapon: —Co insontaˈ inaora nanitërinhuëˈ chaˈëcasoˈ. Yosëichin nanitërin anoyacancantinquëmasoˈ. Yaˈipiya nanitaparin, itërin. 28 —Niˈquëˈ, Maistro, quiyasoˈ nani yaˈipi maˈshanëhuëi patahuatoi, imasarainquën huachi, itërin Pitrori. 29 —Tëhuënchachin, iyaroˈsaˈ, imamacoso marëˈ nani maˈsha patohuatamaˈ, naˈcon naˈcon Yosë catahuarinquëmaˈ, tënahuë. Aˈnaquëmaˈ mini nanamëhuë aˈchinamaso marëˈ co huachi yaˈhuëmiataramahuëˈ. Pëinëmaˈ, noˈpanëmaˈ, inapita pataramaˈ. Aˈnaquëmaˈ iyaparimaˈ, oshiparimaˈ, tatamaˈ, mamamaˈ, saˈamaˈ, huiˈnamaˈ, inapita pataramaˈ. 30 Ca marëˈ patohuatamaˈ, Yosë naˈcon naˈcon quëtantarinquëmaˈ. Imaramacosopita capini noya ninosoroaramaˈ. Iyama pochachin cancantaramaˈ. Imatomaco, nóya cancantarama huachi. Imaramacoso marëˈ parësitapiramahuëˈ, aˈna tahuëri Yosëˈpaˈ nanpimiatarama huachi. 31 Niˈcoˈ, iyaroˈsaˈ. Aˈnaquënsoˈ ipora aˈnapita nocanpi. “Quiyasoˈ noya noyacoi,” topirinahuëˈ. Ayaroˈ tahuërisoˈ tapanapi huachi. Co Yosëri noya niˈsarinhuëˈ. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ, co ipora chiniquën nanantopihuëˈ niˈton, aˈnapitari nocanpirinahuëˈ. Inapitasoˈ ayaroˈ tahuëri Yosëri noya niˈsarin. Napoaton noya noya cancantapi huachi, itërin Quisosori. 32 Ina quëran ira paˈtahuatonaˈ, Quirosarinˈpaˈ paantapi huachi. Niˈton, caˈtanoˈsanënpita paˈyanpi. Imapisopitantaˈ tëˈhuatopi. Quisososoˈ nipirinhuëˈ quëchitërarin. Naquëranchin caˈtanoˈsanënpita amasha miachin quëparahuaton, shaˈhuitantarin: 33 —Quirosarinˈpaˈ, iyaroˈsaˈ, paˈsarëhuaˈ. Inatohuaˈ nani maˈsha onpotarinaco. Yosë quëran casoˈ quëmapico nipirahuëˈ, inaquë shaˈhuirapiarinco. Corto huaˈanoˈsaˈ, maistroˈsaˈ, inapita masahuatonaco, “Tëpacasoˈ yaˈhuërin,” itarinaco. Ina tosahuatonaˈ, nisha piyapiˈsaˈ shaˈhuitapi tëpainacoso marëˈ. 34 Inapita tëhuarahuatonaco, ipitarinaco. Chiniquën huihuiarinaco, pëˈshararinaco. Ina quëran tëpararinaco. Chimimiataporahuëˈ, cara tahuëri quëran nanpiantarahuë huachi, itantarin. 35 Ina quëran Santiaco, Coansha, inapita Quisoso huëcapaipi. —Piˈpian, Maistro, nonchinquën, topiraihuëˈ, itopi. 36 —¿Maˈtaˈ, iyaroˈsaˈ, nohuantëramaˈ? itërin. 37 —Quëma huaˈan yaˈconpatan, chiniquën nanan quëtocoi. Aˈnacoi quëma inchinan quëran ahuënsëcoi, aˈnantaˈ ahuënan quëran ahuënsëcoi, topiraihuëˈ, itopi. 38 —Canpitasoˈ nipirinhuëˈ, co noˈtëquën yonquiramahuëˈ. Co yaˈipi nitochatëraramahuëˈ. Chiniquën, iyaroˈsaˈ, parësitarahuë. Iˈ imotërinposo pochin paˈpi parësitarahuë. Canpitantaˈ aparësitohuachinënquëmaˈ, ahuantapomaˈ, ¿ti? itërin. 39 —Ahuantarai, topi cato chachin. —Ca pochin parësitaramaˈ mini. Iˈ imotërinposo pochin parësitapomaˈ canpitantaˈ. 40 Napoaponahuëˈ, co casoˈ nanitërahuëˈ chiniquën nanan quëtaˈhuanquëmasoˈ. Tata Yosëichin yonquirinsoˈ. Inari nohuantërinsopita inchinan quëran ahuënsëarin huachi, itërin. 41 Chiniquën nanan nohuantopisoˈ natanahuatonaˈ, aˈnapita caˈtanoˈsanënpita noˈhuitopi. “Chini chiniquën nanantacaisoˈ nohuantopi, ¿ti?” taˈtonaˈ, noˈhuipi. 42 Quisososoˈ nipirinhuëˈ, yaˈipi caˈtanoˈsanënpita përasahuaton, pënënin. —Nisha piyapiˈsaˈ chiniquën nanantacaisoˈ paˈyatopi. Huaˈanoˈsari naníquëran yahuaˈanëntopi. Chiniquën nanantatonaˈ, camairapi. 43 Canpitasoˈ nipirinhuëˈ, ama inapita pochin cancantocosohuëˈ. Yosë huëntonënquë yaˈconpatëra, co chiniquën nanantacasoˈ nohuantërëhuëˈ. Noya noya yanipatamaˈ, yaˈipi piyapiˈsaˈ catahuacoˈ. 44 Piyapinën pochin cancantocoˈ. Catahuacasoáchin yonquihuatamaˈ, Yosë noya noya niˈsarinquëmaˈ. 45 Cantaˈ Yosë quëran quëmapico niporahuëˈ, co aˈnapita camaicaˈhuaso marëˈ oˈmarahuëˈ. Piyapiˈsaˈ catahuacaˈhuaso marëˈ oˈmarahuë. Chiminarahuë naˈa piyapiˈsaˈ nichaˈëcaˈhuaso marëˈ, itërin Quisosori. 46 Ina quëran paantarahuatonaˈ, Quiricoquë canconpi. Naˈa piyapiˈsari imasapi. Pipirahuatonaˈ, paasoiˈ, somaraya nininsoˈ ira yonsanquë huënsëarin, quënanconpi. Timio huiˈnin niˈton, Partimio itopisoˈ. Somaraya niˈton, nani tahuëri coriqui topinan maˈpatárin. 47 —Quisoso huëˈsarin, Nasaritoquë yaˈhuërinsoˈ, topi, natantërin. —Nosoroco, Sinioro. Quëmasoˈ Tapicoˈ shinquën. Yosë quëran oˈmaran niˈton, nosoroco cantaˈ, itërin, chiniquën nontaton. 48 Aˈnapitari natanahuatonaˈ, noˈhuipi. —Taˈtëquëˈ, itopirinahuëˈ, aquë aquëtë chachin chiniquën nontantarin. —Nosoroco cantaˈ. Onpopiontaˈ catahuaco, itantarin. 49 Quisososoˈ natanahuaton, chiniconin. —Shaˈhuitëquëˈ huëˈin, itërin. Napotohuachina, shaˈhuitopi. —Noya cancantëquëˈ, iyasha. Huanirahuaton, huëquëˈ. Quisoso nontiiquëˈ. Nani përarinquën, itopi. 50 Saconën tëˈyatahuaton, manorahuaton, Quisosoquë huëˈnin. 51 —¿Maˈtaˈ, iyasha, onpochinquën? itërin Quisosori. —Anoyatoco, Maistro, cantaˈ noya niˈchi, itërin. 52 —Inta, nipachin, noya paquëˈ. Natëranco niˈton, carinquën anoyataranquën, itërin. Napotohuachina, noya niˈtërin huachi. Noyatahuaton, Quisoso imasarin huachi.

Marcos 11

1 Quirosarinquë yaˈcaritohuachinara, Pitpaquiˈpaˈ canconpi. Ina yaˈcariya Pitania yaˈhuërin antaˈ. Oriposë panënquë canconahuaton, catoˈ caˈtanoˈsanën shaˈhuitahuaton, aˈparin. 2 —Pasoˈ ninanoquë pacoˈ. Canconpatamaˈ, mora tonpopinan quënanconaramaˈ. Huaˈhuayaripoˈ nininsoˈ. Co incari tërantaˈ huënsëchatërarinhuëˈ. Iˈquiritahuatomaˈ, quëshico. 3 “¿Onpotaomataˈ iˈquiritaramaˈ?” itohuachinquëmaˈ, “Sinioro nohuantërin. Apiora isëquë acoquiantarai,” itocoˈ, itërin Quisosori. 4 Paˈsahuatonaˈ, mora tonpopinan yaˈcoanaquë quënanconpi. Cani yonsanquë huanirarin. Quënanahuatonaˈ, iˈquiritonapi. 5 —¿Onpotaomataˈ morasoˈ iˈquiritaramaˈ? itopi huanipapisopitari. 6 —Sinioro nohuantërin, itohuachina, —Inta nipachin, quëpaquëˈ, itopi. 7 Napotohuachinara, Quisosoquë quëpi. Cotonënpita masahuatonaˈ, mora aipi huëtopi. Nani huëtohuachinara, ina aipi Quisoso huënsërahuaton, paˈsarin. 8 Naˈa piyapiˈsaˈ quëchitahuatonaˈ, caniquë cotonënaˈ huëtapi. Aˈnapitantaˈ panpë mono pochin nininsoˈ nishitëtahuatonaˈ, noˈpaquë huëtërantapi. Chiniquën huaˈan pochin nicatonaˈ, napotapi. Inaquë Quisoso paˈsarin huachi. 9 Piyapiˈsaˈ quëchitërapi. Aˈnaquëontaˈ Quisoso imasapi. Yaˈipi piyapi paˈyatahuatonaˈ, chiniquën nonsapi. —Ma noyacha Quisososo paya. Siniorori chachin chiniquën nanan quëtërin. 10 Tapicoˈ shin niˈton, Yosë chachin aˈpatimarinpoaˈ huaˈanëntinpoaso marëˈ. Ma noyacha Yosëso paya, tosapi. 11 Quirosarinquë canconahuaton, Yosë chinotopiso pëiquë yaˈconconin. Yaˈipi maˈsha inaquë niˈsárin. Nani iˈhuarin niˈton, pipiantarin. Shonca catoˈ caˈtanoˈsanënpitarë chachin Pitaniaˈpaˈ paˈpi. 12 Tahuëririnquë Pitania quëran huënantahuaton, Quisoso tanarin huachi. 13 Aquë quëran iquira nara quënanin. Naˈa monohuanin niˈton, “Inaya tërantaˈ nitërinsoˈ iroˈi,” taˈton, paahuapirinhuëˈ, co mantaˈ nitërinhuëˈ. Monoquënachin quënanconin. Co tahuërinën naniyatërarinhuëˈ niˈton, co nitërinhuëˈ. 14 —Ipora quëranchin iso huayo co onporontaˈ nitarinhuëˈ, tënin Quisoso. Caˈtanoˈsanënpita natanpi. 15 Ina quëran Quirosarinquë canconpi. Yosë chinotopiso pëiquë yaˈconahuatonaˈ, naˈa nipaˈantopisopita quënanconpi. Quisosori quënanconahuaton, co noyahuëˈ niˈnin. Napoaton yaaˈparin. Aˈnaquën inaquë coriqui nicanpiarapirinahuëˈ. Misanënpita ohuërëraˈpirahuaton, coriqui nicanpiarapisopita taˈsatërin huachi. Nëpëˈ paˈanpisopitantaˈ aˈparahuaton, huënsëpiquë tëˈyatërin. Ina quëran yaˈipi piyapiˈsaˈ pënënin. 16 —Ama nisha nisha maˈsha Yosë pëinënquë quëntacosohuëˈ. 17 Yosë quiricanënquë shaˈhuitërinpoaˈ. “Ca nohuanto, pëinëhuë yaˈhuëˈin ca nontinacoso marëˈ. Yaˈipi piyapiˈsaˈ nisha nisha nananquë nonpisopita nontinacoso marëáchin acotëranquëmaˈ,” tënin Yosë. Canpitasoˈ nipirinhuëˈ, ihuatëroˈsaˈ yaˈhuërinso pochin niconamaˈ. Coriquirachin cancantatomaˈ, naporamaˈ, itërin Quisosori. 18 —Maˈpitacha nitotërin paya, topi yaˈipi piyapiˈsaˈ. Napoaton corto huaˈanoˈsaˈ, maistroˈsaˈ, inapita natanahuatonaˈ, tëˈhuatopi. “Yaˈipi piyapiˈsaˈ yaimasapi,” taˈtonaˈ, Quisoso tëpacaisoˈ chinotapi. 19 Iˈhuararahuasoˈ, Quisoso ninano quëran pipiantarin. 20 Tashirayamiachin huënantahuatonaˈ, iquira nara niˈpirinahuëˈ, nani ahuirin huachi. Itën quëra huarëˈ ahuirin huachi. 21 Ina niˈsahuaton, Pitro yonquirin. —Niˈquëchi, Maistro. Iquira nara iˈhuara yonquirapiransoˈ nani ahuirin huachi, ¿Onporahuatontaˈ naporin? itërin. 22 —Yaˈipi cancanënpoa quëran Yosë natëcasoˈ yaˈhuërin. 23 Niˈcoˈ, iyaroˈsaˈ. Yosë yaˈipiya nanitaparin. Ina nontohuatamaˈ, chiniquën natëcoˈ. “Co Yosë catahuarincohuëˈ,” ama tocosohuëˈ. Yaˈipi cancanëma quëran ina natëhuatamaˈ, catahuarinquëmaˈ. “Yosë nohuanton, iso motopi chiˈhuincaˈin,” tënamaˈ naporini, ina nohuanton chiˈhuincaitonhuëˈ. 24 Napoaton Yosë nontohuatamaˈ, maˈsona nipatamaˈ, natëcoˈ. “Tëhuënchachin Yosë catahuarinco,” topatamaˈ, naˈcon catahuarinquëma huachi, tënahuë. 25 Noya cancantatomaˈ, Yosë nontocoˈ. Aˈna piyapi maˈsona tërantaˈ onpotohuachinquëmaˈ, piˈpian tërantaˈ noˈhuihuatamaˈ, ina naniantocoˈ. Yaˈipi cancanëma quëran huarëˈ nanan anoyatocoˈ Tata Yosë oshanëmaˈ inquichinquëmaˈ. 26 Co nanan anoyatohuatamahuëˈ, Tata Yosëntaˈ co oshanëmaˈ inquitarinquëmahuëˈ, itërin Quisosori. 27 Ina quëran Quirosarinquë huëantarin. Yosë chinotopiso pëiquë yaˈconcoantahuachina, Cotio ansianoˈsaˈ, corto huaˈanoˈsaˈ, inapitari huëcapaipi. 28 —¿Onporahuatontaˈ chiniquën nanantaton, nipaˈantopisopita aˈparan? ¿Intaˈ nanan quëtërinquën aˈchinamaso marëˈ? Shaˈhuitocoi, itopi. 29 —Inta nipachin, carinquëmantaˈ natainquëmaˈ. Ina shaˈhuitohuatamaco, nanan quëtërincosoˈ shaˈhuitaranquëmaˈ. 30 ¿Incaritaˈ Coansha nanan quëtërin piyapiˈsaˈ aporintacaso marëˈ? Yosëri nanan quëtomara. Co inari quëtohuachinhuëˈ, inaora yonquinën quëran aporintomara. ¿Maˈtaˈ tënamaˈ canpita yonquiatomaˈ? Shaˈhuitoco carinquëmantaˈ nanan quëtërincosoˈ shaˈhuichinquëmaˈ, itërin Quisosori. 31 Natanahuatonaˈ, inahua capini nisha nisha ninontapi. —¿Maˈtaˈ itahuaˈ? “Yosëri nanan quëtërin,” itohuatëhuaˈ, aˈpaniarinpoaˈ. “¿Onpoatomataˈ nipachin co ina yanatëramahuëˈ?” itarinpoaˈ. 32 Nipirinhuë, “Co Yosëri nanan quëtërinhuëˈ. Inaora yonquinën quëran aporintërin,” itohuatëhuaˈ, naˈa piyapiˈsaˈ noˈhuiarinënpoaˈ. “Yosëri Coansha aˈparin pënëntacasoˈ,” topi yaˈipi piyapi, nitopi. 33 Nani ninontohuachinara, Quisoso itaponaˈ: —Ahuën. Co quiyasoˈ nitotëraihuëˈ. ¿Incarisoˈ Coansha nanan quëtomara? Co nitotëraihuëˈ, toconpi. —Inta, nipachin, co carinquëmantaˈ shaˈhuitaranquëmahuëˈ. Insona nanan quëtërincosoˈ co shaˈhuitaranquëmahuëˈ, itërin huaˈanoˈsaˈ.

Marcos 12

1 Ina quëran Quisosori pënënto nanan shaˈhuitantarin. —Aˈna quëmapi pancana imianatërin. Inaquë opasachin shaˈnin. Nani pairapirahuaton, naˈpi quëran nanpi ninin opa toˈpoitonaˈ huino nicacaiso marëˈ. Naporahuaton, inapa pëˈsatëˈ pëiˈ ninin. Inaquë piyapinën yaˈhuaton, nocorarin ama ihuatacaiso marëhuëˈ. Nani tiquihuachina, inpriatoroˈsaˈ acorin coidacaiso marëˈ. “Sacatëramaso marëˈ nitërinsoˈ patomachin canpitaoranquën marëˈ macoˈ. Patomachin cantaˈ acotoco,” itërin. Itahuaton, aˈna parti paˈnin huachi. 2 Nitërinsoˈ nani cayahuachina, piyapinën aˈparin. Yaˈhuërinˈpaˈ aˈpapirinhuëˈ patoma nitërinsoˈ matacaiso marëˈ. 3 Inpriatonënpitari masahuatonaˈ, ahuëpi. Ahuërahuatonaˈ, mopinan aˈpapi. 4 Naquëranchin huaˈanëni aˈna piyapinën aˈpaantapirinhuëˈ. Inantaˈ motën pëˈshatahuatonaˈ, chiniquën noˈhuipi. 5 Ina quëran aˈnantaˈ aˈpaantapirinhuëˈ. Inasoˈ huachi tëpapi. Ina quëran náˈa aˈpaantapirinhuëˈ. Aˈnaquën ahuëpi. Aˈnaquën tëpapi. 6 Napohuachinara, huaˈanëni yonquiantarin. “¿Maˈcha onpochiya? Naˈayaˈpi aˈpapirahuëˈ, co mantaˈ quëtopihuëˈ. Huiˈnahuë chachin nipachin aˈpaˈi. Ina tëhuënchinsoˈ natëponaˈ nimara,” taˈton, huiˈnin chachin aˈpapirinhuëˈ. 7 Inpriatonënpita nipirinhuëˈ huiˈnin quënanahuatonaˈ, ninontapi. “Pasoˈ huiˈnapi aˈna tahuëri paˈpin chiminpachin, huaˈanëntarin huachi. Huëcoˈ tëpaˈahuaˈ. Yaˈipi maˈshanënpita canpoari matahuaˈ,” nitopi. 8 Naporahuatonaˈ, huiˈnin masahuatonaˈ, tëpapi. Aipiran tëˈyatopi. 9 Paˈpin natantohuachina, ¿maˈtaˈ onpotintapon, huiˈnin chachin tëpatopi niˈquëhuarëˈ? Chiniquën noˈhuitohuachin, aˈnaroachin huëntarahuaton, inpriatonënpita tëparahuaton, nasha inpriatoroˈsaˈ acoapon huachi, tënahuë. 10 Iraca Yosë nohuanton, ninorin. Quiricanënquë ninshitërinsoˈ nani nontëramaˈ. Ninshitaton, naporin: Naˈpi quëran yapëihuachina, aˈna naˈpi yaˈhuëpirinhuëˈ, sacatoroˈsaˈ co nohuantopihuëˈ. “Napoonin,” taˈtonaˈ, tëˈyatopirinahuëˈ. Huaˈanëni maantarahuaton, “Iso naˈpi naˈcon naˈcon nohuantërahuë pëicaˈhuaso marëˈ,” taˈton, noya acoantarin huachi. 11 Yosëri chachin napotërin. Napoaton “noya” tënëhuaˈ, tënin quiricanënquë, itërin Quisosori. 12 Natanahuatonaˈ, Cotio huaˈanoˈsaˈ chiniquën noˈhuipi. “Chinotatonpoaˈ, pënënarinpoaˈ,” taˈtonaˈ, Quisoso yamapirinahuëˈ tashinan pëiquë poˈmocaiso marëˈ. Piyapiˈsaˈ niyontonpisopita tëˈhuatatonaˈ, co mapihuëˈ. Patopi huachi. 13 Ina quëran Parisioroˈsaˈ yonquiapi Quisoso nonpintacaiso marëˈ. Aˈnaquën aˈpapi nontaponaˈ. Caraichin Irotisë imarinsopitantaˈ aˈpapi. —Paatomaˈ, Quisoso nonpintocoˈ copirno pinoin. Ina quëran shaˈhuirapihuatamaˈ, copirnori tashinan pëiquë apoˈmotarin, itatonaˈ, aˈpapirinahuëˈ. 14 Canconahuatonaˈ, nonpintatonaˈ, noyásha nontapi. —Ma noya, Maistro, nontërancoi. Yosë pënëninpoasoˈ noˈtëquën aˈchintërancoi. Piyapi noˈhuipirinënquëontaˈ, co ina yonquiranhuëˈ. Co huaˈan tërantaˈ tëˈhuatëranhuëˈ. Napoaton yanatanainquën. Nomano copirno nisha piyapi niponahuëˈ, yaˈipinpoaˈ huaˈanëntërinpoaˈ. Nani piˈipi coriqui maˈpainpoaso marëˈ comisionën aˈparin. Huëˈpachinaˈ, noya ipora quëtacasoˈ, ¿ti? ¿Maˈtaˈ Yosë nohuantërin nicaˈhuaisoˈ? Shaˈhuitocoi nitochii, itopi. 15 Yanonpintopisoˈ ninoton, Quisosori itërin: —Canpitasoˈ nonpintënquëmaˈ. ¿Maˈmarëtaˈ yanonpintaramaco? Yashaˈhuirapitomaco, natanaramaco, tënahuë. Coriquimia quëshico niˈi, itërin. 16 Napotohuachina, quëtopi. —¿Intaˈ isosoˈ nonanpisoˈ? itohuachina, —Nomano copirno, itopi. —¿Intaˈ nininëontaˈ isëquë ninshitopi, itantarin. —Nomano copirno chachin, itantapi. 17 —Copirno maˈshanën inachachin quëtantacoˈ. Copirno niˈquëhuarëˈ, quëtocoˈ. Naporahuaton, Yosë nininpoaˈ niˈton, huaˈanëntinpoasoˈ yaˈhuërin. Yaˈipi cancanëma quëran ina natëcoˈ, itërin. Natanahuatonaˈ, paˈyanpi. —Ma noya aˈpanirinpoaˈ, nitopi. 18 Ina quëran aˈnapita Cotio maistroˈsaˈ huëˈpi. Satosioroˈsaˈ itopisoˈ. Inapita nisha aˈchinpi. “Piyapinpoaˈ chiminpatëhuaˈ, co onporontaˈ nanpiantarihuahuëˈ,” toconpi. Inahuantaˈ Quisoso yanonpintatonaˈ, nontiipi. 19 —Iraca, Maistro, Moisësëcoˈ ninshitërin pënëinpoaso marëˈ. “Quëmapi saˈin ayananpihuachin, capa huaˈhuin nipachin, ina iini chachin imoroën maantacasoˈ yaˈhuërin. Huiˈnahuanpachin, iincoˈ apoin inari chachin yaˈhuërëtacaso marëˈ. Ina quëran mashotohuachin, maˈshanën, noˈpanën, inapita maantaˈin,” tënin Moisësëcoˈ. 20 Canchisë iyaroˈsaˈ yaˈhuërin. Paninansoˈ saˈapirinhuëˈ. Co huiˈnin yaˈhuëyátërasohuëˈ, saˈin ayananpirin. 21 Ina iini chachin maantarin. Moisësë tëninso chachin manin. Inantaˈ co huiˈnin yaˈhuëyátërasohuëˈ, chimiantarin. Aˈna iiontaˈ inapoantarin. 22 Canchisë iinpita chachin inapoantapi. Co aˈnaya tërantaˈ huiˈnahuanaponaraihuëˈ, yaˈipi taquipi. Ina quëran saˈiontaˈ chiminin. 23 Canchisë iinpita chachin nani saˈaraˈpiapirinahuëˈ. Nanpiantacasoˈ tahuëri nanihuachin, ¿insoari chachincha saˈin ninëˈpoya? itopi. 24 —Canpitasoˈ co noˈtëquën yonquiramahuëˈ. Yosësoˈ chini chiniquën nanantopirinhuëˈ, co nohuitëramahuëˈ. Quiricanëontaˈ nontapomarahuëˈ, co cancanëma quëran natantëramahuëˈ. Napoaton co nanitëramahuëˈ noˈtëquën yonquicamasoˈ. Yosë yaˈipiya nanitaparin. 25 Chiminpisopita nanpiantahuachinaˈ, co huachi saˈaponahuëˈ. Sanapiˈsantaˈ co huachi soˈyaponahuëˈ. Anquëniroˈsa pochachin nisapi huachi. 26 Chiminpisopita tëhuënchachin nanpiantarapi. Ina aˈchinchinquëmaˈ. Moisësë chachin ninshitërinsoˈ nani nontëramaˈ. Naraˈhuaya nicasoˈ, Yosëri nontërin. “Casoˈ Yosëco. Apran chinotarinco. Isaco chinotarinco. Cacopontaˈ chinotarinco,” itërin Yosëri. 27 Nanpirëhuasopitaráchin Yosë chinotarëhuaˈ. Napoaton Apran, Isaco, Cacopo, inapita chiminaponaraihuëntaˈ, nanpiantarapi. Co noˈtëquën yonquiramahuëˈ, itërin Quisosori. 28 Satosio piyapirëˈ ninontasoiˈ, Cotio maistro huëˈnin. Natanahuaton, “Ma noyacha Quisososoˈ nitotërin paya,” taˈton, itapon: —Yosë naˈa pënëninpoaˈ. ¿Maˈtaˈ naˈcon naˈcon nohuantërin natëcasoˈ? itërin. 29 —Inta, nipachin, iyasha, aˈchinchinquën. Yosë quiricanën quëran chachin shaˈhuitërinpoaˈ. “Yaˈipi Cotioroˈsanquëmaˈ, natanco. Yosëichin huaˈanëntërinpoaˈ. Inasáchin natërëhuasoˈ. 30 Ina naˈcon naˈcon nosorocasoˈ yaˈhuërin. Yaˈipi cancanëma quëran nosorocoˈ. Inasáchin yonquiatomaˈ, nosoromiatocoˈ,” tënin. Ina naˈcon naˈcon nohuantërin nicahuasoˈ. 31 Isontaˈ Yosë nohuantërin. “Quëmaora ninosororanso pochachin aˈnapitantaˈ nosorocoˈ,” tënin. Nosorocasoˈ naˈcon naˈcon nohuantërin, itërin Quisosori. 32 —Tëhuënchachin, Maistro, noˈtëquën nonan. Aˈnaichin Yosë yaˈhuërin. Capa aˈnaˈ. 33 Yaˈipi cancanënpoa quëran Yosë nosorocasoˈ yaˈhuërin. “Yaˈipi yonquinëma quëran nosoromiatoco,” tënin. Canpora ninosororëso pochachin aˈnapitantaˈ nosorocasoˈ yaˈhuërin. Iraca Moisësë pënëninpoaˈ. “Yosë yachinotohuatamaˈ, oshanëma marëˈ maˈsha tëpatomaˈ, Yosë pëinënquë ahuiquitocoˈ,” itërinpoaˈ. Inapotopirëhuahuëˈ, co nosorohuatëhuahuëˈ, Yosësoˈ co onpopinchin noya niˈsarinpoahuëˈ. Nosorocasoˈ naˈcon naˈcon nohuantërin, itërin. 34 —Noˈtëquën, iyasha, yonquiran niˈton, Yosë huëntonënquë nani yayaˈconaran, itërin Quisosori. Ina quëran yaˈipi piyapi tapanatonaˈ, co huachi nohuantopihuëˈ natantacaisoˈ. 35 Ina quëran Yosë chinotopiso pëiquë Quisosori aˈchintantarin. —Iraca quiricanën quëran Yosë tapon: “Aˈna tahuëri aˈna quëmapi acoarahuë piyapiˈsaˈ nichaˈëcaso marëˈ. Inasoˈ Cristo,” tënin. Cotio maistroˈsaˈ aˈchinpachinara, “Cristosoˈ Tapicoˈ shin,” topi. Ina, iyaroˈsaˈ, yonquicoˈ. 36 Iraca Ispirito Santo nohuanton, Tapi chachin ninshitërin. Cristo ninoton, naporin: Yosëri sinioronëhuë shaˈhuitërin. “Inchinanëhuë quëran huënsëquëˈ inimiconënpita cari minsëchinquën,” itërin Yosëri, tënin Tapi. 37 Shiaˈhuain niponahuëˈ, Cristo yonquiaton, “Sinioronëhuë,” tënin Tapi. Piyapi chachin nipirinhuëˈ, Tapiri chinotërin. ¿Onpoatontaˈ naporin? itërin Quisosori. “Yosë huiˈnin chachin niˈton, naporin,” taˈcaisoˈ nipirinhuëˈ, co mantaˈ topihuëˈ. Notohuaroˈ piyapiˈsaˈ niyontonpisopitasoˈ nipirinhuëˈ nóya natanpi. 38 Ina quëran Quisosori aˈchintantarin. —Niˈcona Cotio maistroˈsaˈ nonpintochinënquëmaˈ. Aˈnaquën naporopi aˈmopi piyapiˈsari nohuitacaiso marëˈ. Ina pochin aˈmosahuatonaˈ, caniquë paˈpachinara, naˈa piyapiˈsari noya nontopi. “Huëˈcama, maistro,” itohuachinara, paˈyatapi. 39 Cotio niyontonpiso pëiquë yaˈconpachinara, huaˈanoˈsapitarëˈ yahuënsëconpi. Pita nipachina, huancanachin yahuënsëpi. 40 Noya nontaponaraihuëˈ, aˈnaya aˈnaya quëyoronoˈsaˈ nonpintatonaˈ, maˈshanënpita matopi. Huaˈquiˈ Yosë nontopirinahuëˈ, co cancanëna quëran natëpihuëˈ. Ina marëˈ aquë aquëtëˈ Yosëri anaˈintarin, tënin. 41 Ina quëran coriqui cacon notënanquë Quisoso huënsërin. Piyapiˈsaˈ niˈsárin. Notohuaroˈ piyapi huëˈsahuatonaˈ, coriqui Yosë marëˈ inaquë poˈmoquirapi. Naˈa maˈhuanoˈsasoˈ náˈcon coriqui poˈmorapirinahuëˈ. 42 Ina quëran aˈnaraˈ quëyoron huëˈnin, saˈahua nininsoˈ. Catotëraˈhuayaíchin coriqui poˈmoirin. Aˈna soroíchin nanirinsoˈ poˈmoirin. 43 Caˈtanoˈsanënpita oshaquëran përasahuaton, Quisosori itërin: —Noˈtëquën itëranquëmaˈ. Naˈa piyapiˈsaˈ naˈcon coriqui poˈmorapirinahuëˈ, iso quëyoronsoˈ nipirinhuëˈ, naˈcon naˈcon poˈmoirin, tënahuë. 44 Maˈhuanoˈsasoˈ naˈa coriquihuanatonaˈ, yaˈsotërinsoˈ poˈmorapirinahuëˈ. Iso sanapisoˈ nipirinhuëˈ, piˈpian yaˈhuëcharinsoˈ yaˈipi poˈmoirin. Tiquirin huachi. Co huachi yaˈhuëtërinhuëˈ. Napoaton naˈcon naˈcon Yosë quëtërin, tënahuë, tënin Quisoso.

Marcos 13

1 Ina quëran Yosë chinotopiso pëi quëran pipihuachina, caˈtanoˈsanënpitari itërin: —Niˈquëˈ, Maistro. Ma noyapiachin pëipisoˈ. Páncaraˈpi quëran nipi, itërin aˈnari. 2 —Iporasoˈ yaˈipiya noyapiachin niˈpiramahuëˈ, aˈna tahuëri yaˈipiya ohuatapi huachi. Co aˈna naˈpiya tërantaˈ niyaˈhuiritarinhuë huachi, itërin. 3 Ina quëran Oriposë panënquë paˈsahuaton, inaquë huënsëconin. Caˈtanoˈsanënpitarachin yaˈhuëpi. Aquë quëran Yosë chinotopiso pëiˈ notëërapi. Pitro, Santiaco, Coansha, Antërisë, inapitari itaponaˈ: 4 —¿Onporotaˈ, Maistro, ohuatapi? Yaˈipiya yataˈhuantohuachina, ¿maˈtaˈ onporahuatoi nitochii? Shaˈhuitocoi, quiyantaˈ nitochii, itopi. 5 —Niˈcona, iyaroˈsaˈ, nonpintochinënquëmaˈ. 6 Aˈnaquën huëˈsapirinahuëˈ. “Casoˈ Cristoco. Yosë chachin aˈpairinco,” tosarin. Nonpintëˈ nipirinhuëˈ, naˈa piyapiˈsari imasapi. 7 Nisha nisha parti piyapiˈsaˈ ninoˈhuiapi. Niahuërahuatonaˈ, quira nisapi. Natanpatamaˈ, ama paˈyancosohuëˈ. Tëhuënchachin nisha nisha parti naporapi. Napoaponahuëˈ, co isoroˈpaˈ taˈhuanchátëraponhuëˈ. 8 Nisha nisha piyapiˈsa capini quira nisapi. Copirnoroˈsa capini ninoˈhuitonaˈ, piyapinënpita camairapi quira nicacaiso marëˈ. Aˈna parti aˈna parti ocohua paˈsarin. Cosharoˈ pahuanpachin, tanari tiquirarin. Naˈcon parësitapirinahuëˈ, co oˈmacasoˈ tahuëri naniyatëraponhuëˈ. Naˈcon naˈcon parësitapi huachi. 9 Niˈcona canpitantaˈ naniantotamaco. Aˈna tahuëri masarinënquëmaˈ. Imaramacoso marëˈ coisëquë shaˈhuirapiarinënquëmaˈ. Cotio niyontonpiso pëiroˈsaquë huihuiarinënquëmaˈ. Imaramaco niˈton, copirno yaˈhuërinquëntaˈ shaˈhuirapiarinënquëmaˈ. Ca nohuanto, inaquë quëparinënquëmaˈ nanamëhuë shaˈhuitacaso marëˈ. 10 Coˈhuara isoroˈpaˈ taˈhuanchatëraponhuëˈ, nanamëhuë yaˈipi piyapiˈsaˈ shaˈhuitacasoˈ yaˈhuërin. Nisha nisha nananquë nonpisopita natainaˈ. 11 Mapachinënquëmaˈ, “¿Maˈcha tonoˈpocoya?” ama tocosohuëˈ. Coisëˈpaˈ quëpahuachinënquëmaˈ, naporoˈ Yosë catahuaarinquëmaˈ noya nonacamaso marëˈ. Co canpitaora nonsaramahuëˈ. Ispirito Santo ayonquiarinquëmaˈ noya nonacamaso marëˈ. 12 Naporoˈ tahuëriˈsaˈ nisha nisha yonquiapi. Aˈnaquën imasarinaco. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ co nohuantarinacohuëˈ niˈton, quëmopinënpita capini ninoˈhuiapi. Aˈnaquën iin chachin niponahuëˈ, shaˈhuirapiarin tëpacaiso marëˈ. Aˈnaquën huiˈninpitahuë nipon imapachinaco, paˈpini chachin shaˈhuirapiarin. Aˈnaquën aˈshinhuë nipon, paˈpinhuë nipon, imapachinaco, huiˈninpitari chachin shaˈhuirapiapi. 13 Imaramaco niˈton, yaˈipi piyapi noˈhuiarinënquëmaˈ. Napoaponahuëˈ, chiminaquë huarëˈ imamiatohuatamaco, chaˈësarama huachi, itërin Quisosori. 14 Ina quëran itantarin: —Iraca Naniri ninoton, ninshitërin. “Aˈna tahuëri inimicoroˈsaˈ Yosë pëinënquë yaˈconahuatonaˈ, Yosë chachin yayaˈhuërëtapi. Paˈpi co noyahuëˈ nisapi niˈton, co huachi inaquë Yosë chinotapihuëˈ,” tënin. (Iso quirica nontohuatamaˈ, noya natancoˈ.) Ina niˈpatamaˈ, naporoˈ taˈacoˈ. Cotia parti yaˈhuëhuatamaˈ, motopiˈpaˈ taˈacoˈ. 15 Pëˈsatëˈ pëiquë yaˈhuëhuatamaˈ, ama maˈshanënpita quëpacaso marëˈ yaˈconcosohuëˈ. Aˈnaroachin topinan pacoˈ. 16 Iminëmaquë sacatasënquëmaˈ nipachin, ama cotonëma tërantaˈ maquintacosohuëˈ. Manoton taˈacoˈ. 17 Naporoˈ tahuëriˈsaˈ cayoronoˈsaˈ parësitaponaˈ. Huaˈhuahuan nipisopita sacai quëran taˈarapi niˈton, parësitaponaˈ. 18 Yosë nontocoˈ. “Ama oˈnapiquë taˈaˈhuaisoˈ yaˈhuëˈinsohuëˈ,” itocoˈ. 19 Naporoˈ tahuëriˈsaˈ piyapiˈsaˈ chini chiniquën parësitapi. Isoroˈpaˈ ninin quëra huarëˈ piyapiˈsaˈ co ina pochin parësichatërapihuëˈ. Co onporontaˈ ina pochin parësitantarapihuë huachi. 20 Yosë nohuanton, co huaˈquiˈ aparësitapihuëˈ. Huaˈquiˈ aparësitapi naporini, yaˈipi piyapiˈsaˈ taquiˈitonahuëˈ. Nipirinhuëˈ, piyapinënpita nosoroaton, co nohuantërinhuëˈ huaˈquiˈ parësitacaisoˈ. Aˈnaquën nichaˈësarin huachi. 21 Naporoˈ tahuëriˈsaˈ nisha nisha shaˈhuitarinënquëmaˈ. “Niˈcochi, Cristo nani huëˈnin. Pasëquë yaˈhuarin,” itohuachinënquëmaˈ, ama natëcosohuëˈ. 22 Nonpintëroˈsaˈ yaˈhuaponaˈ. “Casoˈ Cristoco,” toconarin aˈnaquën. “Casoˈ ninotonaˈpico,” tosarin aˈnaquëontaˈ. Sacaiˈ nininsoˈ nisapi piyapiˈsaˈ nonpintacaiso marëˈ. Niˈsahuatonaˈ, “Maˈpitataˈ nitotërin. Yosë quëran oˈmamara,” taˈtonaˈ, naˈa piyapiˈsari imasapi huachi. Yosëri huayoninsopitantaˈ yanonpintopirinahuëˈ. 23 Canpitasoˈ nipirinhuëˈ niˈcona nonpintochinënquëmaˈ. Nani shaˈhuitëranquëmaˈ ama naporoˈ tahuëriˈsaˈ nonpintinquëmaso marëhuëˈ, itërin. 24 —Ina quëran, iyaroˈsaˈ, nani chiniquën parësitohuachinaˈ, piˈi tashitarin huachi. Yoquintaˈ co huachi aˈpinarinhuëˈ. 25 Naporahuaton, naˈa tayoraroˈsantaˈ anotarin. Yaˈipi inapaquë yaˈhuëpisopitantaˈ nacon nacontapon. 26 Ina quëran yaˈipi piyapi niˈsarinaco. Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, chistoroˈ huancana oˈmantararahuë. Chiniquën nanantato, huënarachin huënarachin oˈmantararahuë. 27 Oˈmantahuato, anquëniroˈsaˈ aˈpararahuë Yosë imapisopita yaˈipi parti quëran ayontonacaiso marëˈ. Paˈsahuatonaˈ, nisha nisha parti quëra huarëˈ ayontonapi huachi, tënin. 28 Ina quëran caˈtanoˈsanënpita itantarin: —Nara papotërin quëran, iyaroˈsaˈ, nitotocoˈ. Nara taˈamënquë monoantahuachina, “Nani oˈnapi naniriarin huachi,” topi. 29 Inapochachin nani maˈsha onporahuachin, nitotaramaˈ. “Oˈmacasoˈ tahuëri naniriarin huachi,” tosaramaˈ. 30 Noˈtëquën shaˈhuitëranquëmaˈ. Coˈhuara yaˈhuëpisopita taˈhuanchatëraponahuëˈ, nani maˈsha onporapi. 31 Isoroˈpaˈ taˈhuantarin. Piˈiroˈtëntaˈ taˈhuantarin. Ca nonahuësoˈ nipirinhuëˈ, co onporontaˈ taˈhuantarinhuëˈ. Noˈtëquën nonahuë niˈton, yaˈipi shaˈhuitëranquëmaso chachin naniarin huachi, itërin. 32 —Onporosona oˈmacaˈhuasoˈ tahuëri nipachin, co insontaˈ nitotërinhuëˈ. Co anquëniroˈsa tërantaˈ co nitotapihuëˈ. Yosë huiˈninco niporahuëˈ, co ca tërantaˈ nitotërahuëˈ. Tata Yosëíchin nitotërinsoˈ. 33 Niˈcona naniantotamaco. Onporosona oˈmacaˈhuasoˈ tahuëri nanihuachin, co nitotaramahuëˈ. Napoaton Yosë nontatomaˈ, nináco. Noya yonquiatomaˈ, yaˈhuëcoˈ. 34 Quëmapi aquë yapaˈninso pochin nisarin. Yapaˈpachina, inpriatonënpita camairin. Aˈnaya aˈnaya shaˈhuitërin maˈsha nicacaiso marëˈ. Yaˈcoana ninanaˈpintaˈ shaˈhuitaton, “Pëiˈ noya niˈquëˈ,” itërin. 35 Onporosona pëiˈ huaˈanën huënantacasoˈ co nitotopihuëˈ. “Iˈhuaraya huarëˈ huëcapon nimara. Yonotashi huarëˈ aˈnaˈ huëcapon nimara. Atari përasahuasoˈ, huëcapon nimara. Tashírayamiachin huëcapon nimara,” topi. Inapochachin canpitantaˈ co nitotaramahuëˈ. 36 Niˈcona aˈnanaya huëcato, huëˈësënquëmaˈ quënanquichinquëmaˈ. 37 Nani aˈchintëranquëma huachi. Yaˈipi piyapi nitochinaˈ. “Ama huëˈërëso pochin cancantocosohuëˈ. Nináco,” itarahuë yaˈipi piyapi, itërin Quisosori.

Marcos 14

1 Catoˈ tahuëri pahuanarin Pascoa nanicasoˈ. Naporoˈ Yosë iraca nichaˈërinsoˈ yonquiatonaˈ, coshatapi. Pan co asairinsohuëˈ caˈsapi. Pascoa naniriahuachina, Cotio huaˈanoˈsaˈ, maistroˈsaˈ, inapita chinotapi Quisoso macacaisoˈ. —Poˈoana quëran maahuaˈ. 2 Ama niyontonpisoˈ tahuëri chachin maahuasohuëˈ, piyapiˈsaˈ noˈhuihuachinënpoaˈ. Quisoso paˈyatapi niˈton, ahuëarinënpoaˈ. Napoaton poˈoana quëran maahuaˈ, nitopi. 3 Yaˈhuërëˈ Quisososoˈ Pitaniaquë yaˈhuërin. Simon pëinënquë coshatapatarin. Ina Simon chana caniori mapirinhuëˈ, anoyatërinsoˈ. Misaquë coshatasoiˈ, aˈnaraˈ sanapi huëˈnin. Potiriaˈhuaya huirinaˈpi quëran nipisoˈ quënin. Inaquë pimo huaˈsaiˈ yaˈhuërin, naˈcon paˈtërinsoˈ. Potiriaˈhuaya nishincatahuaton, Quisoso motënquë huaˈsaiˈ pashimototërin. 4 Aˈnaquën niˈsahuatonaˈ, inahua capini ninontapi. —¿Onpotaontaˈ iso huaˈsaiˈ paˈton nipirinhuëˈ chiniarin? 5 Paˈanin naporini, cara pasa tahuëri marëˈ pahuërërinso pochin coriqui canaitonhuëˈ. Saˈahuaroˈsaˈ quëtacasoˈ yaˈhuëˈitonhuëˈ, nitopi. Ina pochin yonquiatonaˈ, sanapi noˈhuipi. 6 Quisososoˈ nipirinhuëˈ tapon: —¿Maˈmarëtaˈ iso sanapi noˈhuiramaˈ? Tananpitocoˈ. Noya nosoroatonco, inapotërinco. 7 Nani tahuëri saˈahuaroˈsasoˈ isëquë yaˈhuërapi. Nohuantohuatamaˈ, nosoroaramaˈ. Napoaponahuëˈ, casoˈ co huaˈquiˈ canpitaroˈco yaˈhuarahuëˈ. 8 Iso sanapi noya cancanën quëran yonquiaton, pashitërinco. Coˈhuara chimiyantërasocohuëˈ, nosoroatonco, nonëhuë huaˈsaiquë pashitërinco paˈpitinacoso marëˈ. 9 Noˈtëquën itaranquëmaˈ. Insëquësona noya nanan shaˈhuitohuachinaˈ, iso sanapi napotërincosoˈ shaˈhuirapi antaˈ. Co naniantapihuëˈ, tënin. 10 Shonca catoyaˈpiri Quisoso caˈtanpirinhuëˈ. Aˈnaraˈ corto huaˈanoˈsaquë paˈnin. Cotasë Iscarioti itopisoˈ. Quisoso shaˈhuirapicaso marëˈ nontërin. 11 Natanahuatonaˈ, paˈyatopi. —Ina marëˈ coriqui quëchinquën, itopi. Ina quëran Cotasë yonquirarin poˈoana quëran Quisoso aˈnocaso marëˈ. 12 Pascoa nanihuachina, nisha pan caˈpi, co asairinsohuëˈ. Naporoˈ tahuëri chachin ohuica iraca tëpapiso pochin tëpaantapi yonquicaiso marëˈ. Nani piˈipiquë Cotioroˈsaˈ naporapi niˈton, Quisoso caˈtanoˈsanënpitari itaponaˈ: —¿Intohuataˈ, Maistro, paatoi Pascoa cosharoˈ tapaii capaquëhuaso marëˈ? itopi. 13 Napotohuachinara, catoˈ caˈtanoˈsanën nontërin pacacaiso marëˈ. —Ninanoquë pacoˈ. Aˈna quëmapi nacapiaramaˈ. Yonquë iˈsha chiˈyatarin. Ina imacoˈ. 14 Pëiquë yaˈconconpachin, pëiˈ huaˈanën natanconcoˈ. “¿Insëquëtaˈ coarto yaˈhuërin Pascoa cosharoˈ capaˈhuaisoˈ?” tënin Maistro, itocoˈ. 15 Napotohuatamaˈ, panca coarto inapaquë nininsoˈ aˈnotarinquëmaˈ. Inaquë misa, huënsënan, inapita yaˈhuërarin huënsëcahuaso marëˈ. Nani taparin huachi. Inaquë cosharoˈ acocoˈ canpoaˈ capaquëhuaquë, itërin. 16 Paˈsahuatonaˈ, ninanoquë canconpi. Quisosori shaˈhuitërinso chachin quënanconpi. Inaquë Pascoa cosharoˈ taparapi capacaiso marëˈ. 17 Nani piˈi yaˈconahuasoˈ, Quisoso caˈtanoˈsanënpitarë chachin huëˈpi. 18 Huëˈsahuatonaˈ, misaquë huënsëquipi. Coshatasoiˈ, Quisosori itapon: —Noˈtëquën, iyaroˈsaˈ, itëranquëmaˈ. Aˈnaquëmaˈ carëˈquëmaˈ coshatapomarahuëˈ, shaˈhuirapiaramaco, itërin. 19 Natanahuatonaˈ, sëtopi. Sëtatonaˈ, aˈnaya aˈnayari Quisoso natanpi. —¿Incoitaˈ, Sinioro, yashaˈhuirapirainquën? Co cahuëˈ nimara, ¿ti? topi aˈnaya aˈnaya. 20 —Shonca catonquëmaˈ caˈtanapomaracohuëˈ, aˈnaquëmaˈ yashaˈhuirapiaramaco. Carëˈquëma chachin coshatapomarahuëˈ, yashaˈhuirapiaramaco. 21 Yosë quiricanënquë ninorincoso chachin chiminarahuë. Yosë quëran casoˈ quëmapico niporahuëˈ, chiminarahuë. Napoaponahuëˈ, quëmapi shaˈhuirapirincosoˈ chiniquën parësitapon. Co nasitërinhuëˈ naporini, noya noya niitonhuëˈ. Co parësichitonhuëˈ, itërin. 22 Coshatasoiˈ, cosharoˈ masahuaton, Yosë nontërin. —Yosparinquën, Tata, itahuaton, sëˈpanahuaton, caˈtanoˈsanënpita quëtëraˈpiarin. —Caˈcoˈ, iyaroˈsaˈ. Ca nonëhuë pochin isoˈ, itërin. 23 Tasaˈhuayantaˈ masahuaton, —Yosparinquën, Tata, itahuaton, inantaˈ quëtërin. —Yaˈipinquëmaˈ oˈocoˈ, itërin. Quëtohuachina, yaˈipi oˈopi. 24 —Ca huënainëhuë pochin isoˈ. Huënainëhuë paˈsarin niˈton, nasha nanan shaˈhuichinquëmaˈ. Ca nanamëhuë chachin imasarama huachi. Chiminarahuë niˈto, naˈa piyapiˈsaˈ nichaˈësarahuë huachi. 25 Noˈtëquën itaranquëmaˈ. Co huachi isëquë opaiˈ oˈosarahuëˈ. Chiminarahuë huachi. Aˈna tahuëri Yosë huaˈanëntërinsoˈ nanihuachin, noya noya yaˈhuarihua huachi. Naporoˈ yaˈipiya nasha nipon. Noyapiachin oˈorëso pochin noya noya cancantarihua huachi, itërin. 26 Nani Yosë cantanën cantarahuatonaˈ, Oriposë panënquë paˈpi. 27 Inaquë Quisosori itapon: —Iraca quiricanënquë ninoton, Yosë naporin. “Ca nohuanto, pëˈtahuatonaˈpi tëparapi. Tëpahuachinaˈ, ohuicanënpita taˈarapi,” tënin. Inapochachin yatëpahuachinaco, yaˈipinquëmaˈ co chiniquën cancantatomahuëˈ, taˈananpiaramaco. Ipora tashi chachin napoaramaˈ. 28 Napoapomarahuëˈ, quënancoantaramaco. Chimimiatapirahuëˈ, Yosë ananpitantarinco. Ananpitantahuachinco, caˈton Caririaˈpaˈ paˈsarahuë. Inatohuaˈ quënancoantaramaco, itërin. 29 —Aˈnapita taˈananpipirinënquëontaˈ, co casoˈ taˈaarahuëˈ, tënin Pitro. 30 —Noˈtëquën, iyasha, itaranquën. Ipora tashi chachin coˈhuara atari catoroˈ përashatërasohuëˈ, cararoˈ nonpinapiaranco. “Co casoˈ Quisoso nohuitërahuëˈ,” toconapon, itërin Quisosori. 31 —Quëma imasaranquën niˈton, yatëpapirinacohuëntaˈ, co onporontaˈ nonpinapiaranquënhuëˈ, Yoscoárëˈ, itërin Pitrori. Inachachin topi yaˈipiya. 32 Ina quëran nararoquë canconpi, Quisimani itopiquë. —Isëquë, iyaroˈsaˈ, huënsëtacoˈ. Yosë nontëriˈi, tënin Quisoso. 33 Pitro, Santiaco, Coansha, inapitaichin amasha miachin quëparin. Naporoˈ sëtaton, paˈpi co noyahuëˈ cancantërin. 34 —Chiniquën, iyaroˈsaˈ, sëtërahuë. Sëtochinachin cancantarahuë. Isëquë huënsëtacoˈ. Ama huëˈëtomahuëˈ, yonquico, itërin. 35 Amasha miachin paˈsahuaton, isonconahuaton, noˈpaquë huarëˈ monshomarin. Inaquë Yosë nontarin. —Quëma nohuantohuatan, Tata, nichaˈëco, ama maˈsha onpoˈisohuëˈ. Co parësitaˈhuasoˈ nohuantaporahuëˈ, quëma nohuantohuatan, maˈsona yaonpotohuatancontaˈ noya, tënahuë. Noˈtëquën yanatëranquën, itërin. 37 Ina quëran huënantapirinhuëˈ, cara chachin huëˈësápi quënanquintarin. —¿Onpoatoncha, iya Simon, huëˈësaran paya? Co aˈna ora tërantaˈ nanitëranhuëˈ niˈtamasoˈ, ¿ti? 38 Ama huëˈëtonahuëˈ, niˈtáquëˈ. Yosë nontëquëˈ ama sopai minsëinquënsohuëˈ. Cancanën quëran Yosë yanatëpiranhuëˈ, co quëmaora nanitaranhuëˈ, itërin. 39 Naquëranchin paantarahuaton, Yosë nontantarin. Inachachin itantarahuaton, 40 huënantapirinhuëˈ, naquëranchin huëˈëantapi quënanquinantarin. Huëˈëiˈ iquitatonaˈ, huëˈësápi. Tapanatonaˈ, co nanitopihuëˈ maˈsha taˈcaisoˈ. 41 Naquëranchin paantarahuaton, Yosë nontantarin. Ina quëran huënantahuaton, caˈtanoˈsanën itapon: —Ipora huantaˈ huëˈësaramaˈ ¿ti? Nani huachi. Nani ora nanirin huachi. Yosë quëran casoˈ quëmapico nipirahuëˈ, shaˈhuirapiarinco oshahuanoˈsaˈ macainacoso marëˈ. 42 Huënsëco huachi, paˈahuaˈ. Niˈcoˈ shaˈhuirapirincosoˈ nani canquiarin, itërin. 43 Naporoˈ nonasoˈ, Cotasë canquirin. Inantaˈ Quisoso caˈtanaponahuëˈ, shaˈhuirapirin macacaiso marëˈ. Inarëˈ naˈa piyapi huëˈsapi. Corto huaˈanoˈsaˈ, Cotio maistroˈsaˈ, ansianoˈsaˈ, inapita aˈpapisopita. Sahuëni, shonqui, inapita sëˈquëërahuatonaˈ, huëˈsapi. 44 Coˈhuara canshatërasohuëˈ, Cotasëri nani shaˈhuitërin Quisoso nohuitacaiso marëˈ. —Cari apinorahuësoˈ Quisososoˈ. Ina macoˈ. Noya aˈpairatomaˈ, quëpacoˈ, taˈahuachin, itërin. 45 Canquirahuaton, Quisoso yaˈyoranquirahuaton, —Tashita, Maistro, itirahuaton, apinorin huachi. 46 Ina quëran Quisoso chiniquën masapi huachi. 47 Yaˈhuërëˈ aˈnasoˈ sahuëninën ocoirahuaton, corto huaˈan inpriatonën ahuërin. Ahuëaton, nishitëhuëratëtërin. 48 Quisosori itapon: —Sahuëni, shonqui, inapita sëˈquëërahuatomaˈ, huëcapairamaco. Matararo pochin cancantatomaco, yamanamaco, ¿ti? 49 Coˈtana nani tahuëriya Yosë pëinënquë huënsëato, aˈchinárahuë. Nicapomaracohuëˈ, co manamacohuëˈ. Napoaponahuëˈ, Yosë quiricanën quëran ninorinacoso chachin masaramaco, itërin. 50 Ina quëran yaˈipi caˈtanoˈsanënpitari taˈananpipi huachi. 51 Yaˈhuërëˈ aˈna huiˈnapisoˈ sahuanasaquërachin nisoˈquëëtahuaton, Quisoso imasapirinhuëˈ, yamatopi. Matopirinahuëˈ, 52 sahuanasachin matohuachinara, iˈnanpirapi taˈarin huachi. 53 Nani Quisoso masahuatonaˈ, corto huaˈan yaˈhuërinquë quëpapi. Inaquë yaˈipi corto huaˈanoˈsaˈ, ansianoˈsaˈ, Cotio maistroˈsaˈ, inapita nani niyontonpi. 54 Pitrosoˈ nipirinhuëˈ, aquë quëran imaquiarin. Corto huaˈan iˈiratënënquë huarëˈ imaquirin. Pairatërinquë yaˈconahuaton, ponisiaroˈsapitarëˈ huënsëquirahuaton, napëntarin. 55 Yaˈipi huaˈanoˈsari yatëpapi niˈton, aˈnaya aˈnaya shaˈhuitopi Quisoso nonpinapicaiso marëˈ. 56 Naˈa nonpinapiaponaraihuëˈ, nisha nisha nonconpi. Co inachachin nonpihuëˈ. 57 Aˈnaquën huanirahuatonaˈ, taponaˈ: 58 —Iˈhua chachin Quisoso naporin, natanai. “Yosë pëinën piyapi nipisoˈ ataˈhuantarahuë. Cara tahuëri quëran anoyatantarahuë. Co piyapi nipisohuëˈ acoantarahuë,” toconin, itopi. 59 Co inahua tërantaˈ inachachin nonpihuëˈ. Nisha nisha nonpi. 60 Corto huaˈani huáncanachin huanirahuaton, Quisoso itapon: —¿Maˈtaˈ taponaˈ isopita nonapirinënquën? Co mantaˈ tënanhuëˈ, ¿ti? itërin. 61 Quisososoˈ nipirinhuëˈ, co mantaˈ tëninhuëˈ. Taˈtárin. Ina quëran corto huaˈani itantarin: —Quëmasoˈ Cristonquën, Yosë huiˈninquën chachin, ¿ti? itërin. 62 —Ca mini inaco. Aˈna tahuëri niˈsaramaco. Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, Yosë inchinan quëran ahuënsëarinco. Ina quëran chistoroˈ huáncana oˈmantararahuë, niantaramaco, itërin Quisosori. 63 Corto huaˈani natanahuaton, chiniquën noˈhuitaton, nioshacotonin. —“Casoˈ Yosë huiˈninco,” toconin, nonpinaton. Nani natanëhuaˈ. Co aˈnapita nohuantarëhuahuëˈ shaˈhuitinpoasoˈ. 64 Nani huachi Yosë yayaˈhuërëtërinsoˈ natanëhuaˈ. ¿Maˈtaˈ onpotahuaˈ Quisoso? tënin. —Paˈpi co noya quëmapihuëˈ niˈton, tëpacasoˈ yaˈhuërin, topi yaˈipiya. 65 Naporahuatonaˈ, Quisoso iroiquë ipitopi. Tonporayatahuatonaˈ, chiniquën panpirayapi. —Quëmasoˈ Cristonquën nipatan, ninoton, noˈtëquën shaˈhuitocoi. ¿Intaˈ ahuërinquën? itoonpi. Ponisiaroˈsarintaˈ chiniquën ahuërayapi. 66 Pitrosoˈ nipirinhuëˈ, iˈiratëquë huanirápirinhuëˈ. Aˈna sanapiraˈ huëˈnin, corto huaˈan cosonanën inasoˈ. 67 Pitro napëntaquëyaˈ, inari niˈnin. Noya niˈsahuaton, —Coˈta quëmantaˈ Quisoso Nasaritoquë yaˈhuërinsoˈ caˈtanan, itërin. 68 —¿Ma quëmapitaˈ napotëransoˈ? Co casoˈ ina quëmapi nohuitërahuëˈ, itërin. Ina quëran pipirahuaton, paira yaˈcoanaquë paˈnin. Naporoˈ atari përarin. 69 Inaquë sanapiri quënantarin. Quënanahuaton, huanipapisopita itapon: —Iso quëmapi Quisoso caˈtanin antaˈ, itërin. 70 —Coˈchi nohuitërahuë paya, itantarin. Ina quëran aˈnapitari itantaponaˈ: —Quëmantaˈ Cariria piyapi pochin nonan niˈquëhuarëˈ, Quisoso caˈtanan ipora quëmantaˈ, itopi. 71 —Coˈchi nohuitërahuëˈ. Yoscoarëˈ co casoˈ nohuitërahuëˈ. Casoˈ nonpintohuatënquëmaˈ, Yosë anaˈintarinco, tënin. 72 Naporo cháchin atari përantarin. Atari natanahuaton, Quisosori napotërinsoˈ Pitro yonquirin huachi. “Coˈhuara atari catoroˈ përashatërasohuëˈ, cararoˈ nonpinapiaranco,” itërinco, taˈton, chiniquën sëtërin. Sëtaton, naˈnërin huachi.

Marcos 15

1 Tahuërianpitohuachinara, Cotio ansianoˈsaˈ, maistroˈsaˈ, corto huaˈanoˈsaˈ, inapita niyontonahuatonaˈ, ninontapi. Ina quëran Quisoso tonporahuatonaˈ, quëparahuatonaˈ, Pirato quëtonpi. 2 —Quëmasoˈ Cotioroˈsaˈ huaˈanquën, ¿ti? itërin Piratori. —Ca mini, tënin Quisoso. 3 Ina quëran corto huaˈanoˈsaˈ naˈcon nonpinapipirinahuëˈ, co mantaˈ tëninhuëˈ. 4 —Nani maˈsha nonapipirinënquënhuëˈ, co mantaˈ tënanhuëˈ, ¿ti? itërin Piratori. 5 Quisososoˈ nipirinhuëˈ co mantaˈ tëninhuë huachi. Napoachina, “Ma quëmapitaˈ isosoˈ niˈton, co mantaˈ tëninhuëˈ,” tënin Pirato yonquiaton. 6 Nani Pascoa tahuëri aˈnaraˈ apinaˈpi tashinan pëi quëran ocoirin noya pipicaso marëˈ. Cotio niyontonpiso tahuëri niˈton, copirnori napotërin. Piyapiˈsaˈ nohuantopisoˈ ocoirin. 7 Tashinan pëiquë copirno noˈhuipisopita yaˈhuëpi. Copirno piyapinënpita tëpapi niˈton, tashinan pëiquë poˈmopi. Aˈnaraˈ Parapasë itopisoˈ. 8 Piyapiˈsaˈ huëˈsahuatonaˈ, Pirato nontiipi. —Ipora Pascoaquëntaˈ apinaˈpi ocoitantacoi, itopi. 9 —¿Intaˈ ocoichinquëmaˈ? Huaˈanëmaˈ ocoichinquëmaˈ nimara, itërin Piratori. 10 Corto huaˈanoˈsari apiratonaˈ, Quisoso nani mapi. Ina nitotaton, Piratori naponontërin. 11 Napoaponahuëˈ, corto huaˈanoˈsari aˈnaya aˈnaya piyapiˈsaˈ shaˈhuitëraˈpiapi. —“Co Quisososoˈ nohuantëraihuëˈ. Parapasë ocoitocoi,” itëquëˈ, itëraˈpiapi. Napoaton —Parapasë ocoitocoi, tosapi. 12 —¿Maˈtaˈ casoˈ onpochi Quisoso? “Cotioroˈsanpoaˈ huaˈanënpoaˈ,” tënamasoˈ, itërin Piratori. Napotohuachina, 13 —Corosëquë patanantëquëˈ chimiin, itapi, chiniquën nontatonaˈ. 14 —¿Maˈmarëtaˈ tëpaˈi? ¿Maˈtaˈ onporinsoˈ? itopirinhuëˈ, aquëtë chachin chiniquën itantapi: —Corosëquë patanantëquëˈ chimiin, itantapi. 15 Ina natanahuaton, ama piyapiri noˈhuicaso marëhuëˈ Parapasë ocoitërin. Quisososoˈ chiniquën huihuitonaˈ, pëˈsha pëˈshatopi. Ina quëran shaˈhuitërin corosëquë tëpacaiso marëˈ. 16 Ina quëran sontaroˈsari quëpapi. Copirno pëinënquë ichiyaˈconahuatonaˈ, yaˈipi sontoroˈsaˈ amatopi niyontonacaiso marëˈ. 17 Niyontonpachinara, caninchin coton Quisoso aˈmotopi, amasha quëhuanën. Huaˈan aˈmorinso pochin nininsoˈ. Yancotëˈ nahuan quëran sihuisahuatonaˈ, ayancotopi. 18 —Iˈhuata, sinioro huaˈan. Quëmasoˈ Cotioroˈsaˈ huaˈanquën, ¿ti? itoonpi. 19 Piquirananquë ahuëmotopitërapi. Ahuërahuatonaˈ, iroiquë ipirayatopi. Isonahuatonaˈ, monshoconapi. 20 Inapotatonaˈ, tëhuaconapi. Ina quëran caninchin coton ocoitahuatonaˈ, cotonën chachin aˈmotantapi huachi. Ninano quëran quëpapi corosëquë patanantacaiso marëˈ. 21 Pipirahuatonaˈ, aˈna quëmapi Sirini parti huaˈhuatërinsoˈ nacapipi. Iminën quëran huëntararin. Simon itopisoˈ. Catoˈ huiˈnin yaˈhuëtërin. Aricantro, Nopo, itopisoˈ. Simon nacapirahuatonaˈ, sontarori masahuatonaˈ, Quisoso corosënën apitëntopi inari quëpacaso marëˈ. 22 Paˈsahuatonaˈ, panëaˈhuayaquë canconpi huachi, Corocota itopisoˈ. Corocota, nansë motoˈ tapon naporin. 23 Huino main nimirio ayontahuatonaˈ, yaoˈshitopirinahuëˈ, co oˈorinhuëˈ. 24 Ina quëran sontaroˈsari corosëquë patanantopi. Ina quëran —Huëcoˈ, nicanatëhuaˈ, Quisoso aˈmorinsoˈ maahuaˈ, nitatonaˈ, yaˈnipirapi. Nicanatonaˈ, aˈnaya aˈnaya mapi. 25 Yono piˈirirahuasoˈ, corosëquë patanantapi. 26 Onporinso marësona tëpapisoˈ nani ninshitërin. “Isosoˈ Cotioroˈsaˈ huaˈan,” tënin ninshitaton. Motën pëtëcha achinpitopi. 27 Quisoso pirayan catoˈ apiroˈsantaˈ patanantopi. Nisha patanantopi. Aˈnaraˈ inchinan quëran, aˈnaraˈ ahuënan quëran acopi. 28 Iraca Yosë quiricanënquë ninorin. “Apiroˈsapitarëˈ acorapi,” tënin quiricaquë. Iraca ninorinso chachin ipora huarëˈ inapitarëˈ acorapi. 29 Piyapiˈsaˈ naˈhuëpona pochin Quisoso tëcariatonaˈ, tëhuaconpi. —“Yosë pëinën ataˈhuantohuato, cara tahuëri quëran anoyatantarahuë,” itërancoi. 30 Inta nipachin, corosë quëran nohuararahuaton, chaˈëquëˈ, itoonpi. 31 Inapochachin corto huaˈanoˈsaˈ, maistroˈsaˈ, inapitantaˈ Quisoso tëhuaconpi. —Aˈnapitasoˈ nichaˈërin, inaora chaˈëcasoˈ nipirinhuëˈ co nanitërinhuëˈ. 32 “Casoˈ Cristoco, Cotioroˈsaˈ huaˈanco,” toconin. Inta nipachin, corosë quëran nohuarain. Ina niˈpatëhuaˈ, natëarihua huachi, nitopi. Ina pirayan patanantërinsontaˈ Quisoso tëhuarin. 33 Camotëchi nisahuasoˈ, yaˈipi parti tashitarin. Iˈhuaraya huarëˈ yono tashi pochin nisarin. 34 Naporoˈ Quisoso chiniquën nonin. —Iri iri nama sapachitani, tënin. Inaora nananquë nonaton, naporin. “¿Onpoatontaˈ, Tata, patëranco?” tapon naporin. 35 Aˈnaquën huanipapisopita natanahuatonaˈ, —Natancoˈ. Iniasë përasamara, topi. 36 Aˈna quëmapisoˈ manorahuaton, piˈshiro pochin nininsoˈ maconin. Main huino asëˈcotëtërin. Naraˈhuayaquë achinpitahuaton, inapaquë ihuëtahuaton, oˈshitërin. —Ninacoˈ. Iniasëcoˈ huëˈsamara corosë quëran anohuaracaso marëˈ, taˈtonaˈ, tëhuapi. 37 Ina quëran Quisososoˈ chiniquën nonsahuaton, chiminin huachi. 38 Naporoˈ Yosë chinotopiso pëiquë tanontën nëˈmëtëˈ paˈcopitërinsoˈ noshatërin. Inaora noshataton, catotë huarëˈ ninin. Inapa quëran noˈpaquë huarëˈ noshatomarin. 39 Quisoso chiminpachina, capitan notëërarin. Onporahuatonsona Quisoso chimininsoˈ niˈsarin. Ina niˈsahuaton, —Tëhuënchachin iso quëmapi Yosë huiˈnin, tënin. 40 Sanapiˈsantaˈ aquë quëran notëërapi. Aˈnaraˈ Maria Mactarina, aˈnasoˈ Saroma, aˈnantaˈ Maria. Inasoˈ Cosi, nisha Santiaco, inapita aˈshin. 41 Quisoso Caririaquë niˈsoˈ, imatonaˈ, nocomapisoˈ. Aˈnapita sanapiˈsantaˈ Quisoso notëërapi. Iˈhua miachin Quisoso Quirosarinquë huëˈpachina, inapitantaˈ huëˈpi. 42 Ina tashiraya chinoto tahuëri niˈton, Cotioroˈsaˈ tapatapi chinotacaiso marëˈ. 43 Iˈhuararahuasoˈ, Cosi huëˈnin. Inasoˈ Arimatiaquë yaˈhuërinsoˈ. Cotio huaˈan niponahuëˈ, noya Yosë chinotarin. “Aˈna tahuëri Yosë oˈmararin huaˈanëntinpoaso marëˈ,” tënin yonquiaton. Napoaton co tëˈhuatatonhuëˈ, Piratoquë paˈnin Quisoso nonën maˈpatacaso marëˈ. 44 “Co chimiyántëramarahuëˈ,” taˈton, capitan amatahuaton, natantërin. —¿Nani Quisoso chiminin? itërin. 45 —Nani mini chiminin, itërin capitani. Napotohuachina, Cosi itapon: —Nonën quëpaquëˈ nipachin, itërin. 46 Morin nani paˈanahuaton, corosë quëran nonën anohuarahuatonaˈ, quëpapi. Soˈpinahuatonaˈ, naˈpi naninquë poˈmopi. Ina quëran pancaraˈpi masho piˈnapirahuatonaˈ, paˈcopitopi huachi. 47 Maria Mactarina, aˈna Maria (Cosi aˈshin nininsoˈ), inapita niˈsapi. Insëquësona Quisoso acopisoˈ niˈsapi.

Marcos 16

1 Chinoto tahuëri piquëran Maria Mactarina, Saroma, aˈna Maria (Santiaco aˈshin nininsoˈ), inapita huaˈsaiˈ paˈanpi. Quisoso nonën pashitonacaiso marëˈ paˈanpi. 2 Tomio tahuëri tashirayamiachin piˈi nëhuëcharirahuasoˈ, naˈpi naninˈpaˈ paˈpi. 3 Inahua capini ninontapi. —Páncaraˈpiquë nanin paˈcopitopi. ¿Incha iporasoˈ chiˈhuincatërëˈponpoya? nitopi. 4 Canconahuatonaˈ, notëëpirinahuëˈ, naˈpi panca nipirinhuëˈ, nani chiˈhuincarin niˈpi. 5 Naˈpi naninquë yaˈconahuatonaˈ, huiˈnapi pochin nininsoˈ niˈpi. Huirichin aˈmorahuaton, inchinan quëran huënsëarin. Niˈsahuatonaˈ, paˈyanpi. Anquëniri itërin: 6 —Ama paˈyancosohuëˈ. Quisoso Nasaritoquë yaˈhuërinsoˈ yonisapiramahuëˈ, co huachi isëquë yaˈhuërinhuëˈ. Corosëquë chiminaponahuëˈ, nani nanpiantarin. Intana acopiquë niˈnicona. Capa huachi. 7 Napoaton paatomaˈ, caˈtanoˈsanënpita shaˈhuitoncoˈ. Pitrontaˈ shaˈhuitoncoˈ nitochin. “Quisosoˈton nani paˈsarin Caririaˈpaˈ. Inatohuaˈ quënanconaramaˈ, iˈhua shaˈhuitërinquëmaso chachin,” itocoˈ, itërin. 8 Pipirahuatonaˈ, naˈpi nanin quëran taˈapi huachi. Paˈpi paˈyanahuatonaˈ, ropa ropátërapi. Co mantaˈ topihuëˈ. Paˈyanatonaˈ, co piyapiˈsaˈ shaˈhuitopihuëˈ. 9 Tomio tahuëri tashirayamiachin Quisoso nanpiantarin. Nanpirahuaton, Maria Mactarinaˈton yaˈnotërin. Ina sanapi iraca canchisë sopai Quisosori nani inquitërinsoˈ. 10 Nani Quisoso niˈsahuaton, paˈnin imapisopita shaˈhuitacaso marëˈ. Inapitasoˈ sëtatonaˈ, naˈnëapi. 11 —Quisoso nani nanpiantarin. Cari niˈnahuë, itopirinhuëˈ, co natëpihuëˈ. 12 Ina piquëran catoˈ imapisopita ninano quëran pipiapi. Paaquëyaˈ, Quisosori nisha pochin yaˈnotërin. 13 Nani nohuitahuatonaˈ, ayancontarahuatonaˈ, caˈtanoˈsanënpita shaˈhuitontapirinahuëˈ, co inapita tërantaˈ natëpihuëˈ. 14 Ina quëran shonca aˈnaraˈ caˈtanoˈsanënpita misaquë coshatasoiˈ, Quisosori yaˈnotiirin. —¿Onpoatomataˈ, iyaroˈsaˈ, co natëtëramahuëˈ? Co natantochinachin cancantëramahuëˈ. “Quisoso nani nanpiantarin. Cari niˈnahuë,” itopirinënquëmahuëˈ, co natëtëramahuëˈ, tënin. 15 Ina quëran shaˈhuitantarin. —Yaˈipi parti, iyaroˈsaˈ, pacoˈ. Yaˈipi piyapi noya nanan carinquëmaˈ shaˈhuitëranquëmasoˈ shaˈhuitocoˈ. 16 Insosona noya nanan natëhuachinaˈ, chaˈësapi. Aporihuanahuatonaˈ, imapachinaco, chaˈësapi huachi. Co nanamëhuë natëhuachinahuëˈ, Yosëri anaˈintarin huachi. 17 Natëhuatamaˈ, nani maˈsha nisaramaˈ piyapiˈsaˈ nitotacaiso marëˈ. Chiniquën nanan quëchinquëmaˈ sopairoˈsaˈ inquitacamaso marëˈ. Nisha nisha nananquë nonsaramaˈ. 18 Yaˈhuan mapatamaˈ, co mantaˈ onpotarinquëmahuëˈ. Sonimaontaˈ nipirinhuëˈ, oˈopatamaˈ, co chiminaramahuëˈ. Caniaˈpiroˈsaˈ topinan sëˈhuahuatamaˈ, noyataponaˈ, itërin Quisosori. 19 Nani caˈtanoˈsanënpita nontahuaton, inapaquë Quisoso panantarin. Inasachin huaˈanëntërinpoasoˈ. Yosëri quëparahuaton, inchinanën quëran ahuënsërin. 20 Ina quëran caˈtanoˈsanënpita paˈsahuatonaˈ, Quisoso nanamën shaˈhuirapi. Siniorori chachin catahuarin niˈton, yaˈipi parti shaˈhuiraˈpiapi. Yosë nohuanton, piyapi aˈnaroachin anoyatopi. Nani maˈsha nanitapapi ayonquicaiso marëˈ. Ina niˈsahuatonaˈ, —Noˈtëquën nontërinpoaˈ, topi yaˈipi piyapi. Nani huachi.

Lucas 1

1 Quisocristo isoroˈpaquë oˈmaton, nóya ninin. Naˈa piyapiˈsari ina naporinsoˈ nani ninshitopi. 2 Caˈtanoˈsanënpita iraca quëra huarëˈ imatonaˈ, naporinsoˈ niˈsapi. Nani yaˈipi noˈtëquën shaˈhuitërinacoi. 3 Cantaˈ yaˈipi nanamën nitotërahuë. Huaˈquiˈ natanato, nani noya nitotërahuë huachi. Napoaton, iya Tiohuiro, ninshichinquën, tënahuë. Quëmasoˈ nóya piyapinquën niˈton, ninshitaranquën. Yaˈnan nininso quëra huarëˈ yaˈipiya ninshitaranquën. 4 Naˈa piyapiˈsaˈ nani shaˈhuitopirinënquënhuëˈ, iporasoˈ carinquën ninshitaranquën noˈtë́quën nitotamaso marëˈ. 5 Iraca Irotisë Cotio parti huaˈan nipon, aˈna corto huaˈan yaˈhuërin. Sacariasë itopisoˈ. Ina huëntonën Apiasë itopisoˈ. Saˈinsoˈ Isapira itopi. Inantaˈ Aaron shin, iráca corto huaˈan yaˈconinsoˈ. 6 Cato chachin noya Yosë imarin. Yaˈipi pënëntërinsoˈ noˈtëquën natërin. 7 Saˈinsoˈ nipirinhuëˈ co huaˈhuanaˈpihuëˈ. Co aˈnaya tërantaˈ huaˈhuin yaˈhuëtërinhuëˈ. Nani paíya. Soˈiontaˈ nani mashotërin huachi. 8 Aˈna tahuëri Sacariasë huëntonën Yosë chinotopiso pëiquë paˈpi sirihuitacaiso marëˈ. Naporoˈ tahuëri sirihuitacaisoˈ yaˈhuërin. 9 Nani Sacariasë huayonpi yonarin pochin nininsoˈ aˈpëcaso marëˈ. Acohuana yaˈconahuaton, pimoton nininsoˈ aˈpërin Yosë yonquicaso marëˈ. 10 Aˈpësoˈ, naˈa piyapiˈsaˈ aipiran huanirahuatonaˈ, Yosë nontapi. 11 Naporoˈ acohuana Sinioro anquëninëni yaˈnotimarin. Misaˈhuaya inchinan quëran huanitimarin. 12 Anquëni quënanahuaton, paˈyanin. Paˈpi tëˈhuarin. 13 Anquënirisoˈ nipirinhuëˈ noya nontërin. —Ama paˈyanquësohuëˈ. Quëmasoˈ Sacariasënquën, nohuitëranquën. Huaˈquiˈ huiˈnahuanacasoˈ nohuantopiranhuëˈ. Ina marëˈ Yosë nontëransoˈ nataninquën. Saˈan huaˈhuanarin. Huaihuachin, nininën cari shaˈhuitaranquënsoˈ acoquëˈ. Coansha itëquëˈ. 14 Nasitohuachin, noya cancantaran huachi. Naˈa piyapiˈsari paˈyatapi. 15 Inasoˈ nóya quëmapi nipon. Yosëri catahuarin niˈton, noya noya nisarin. Naporahuaton, co piˈpian tërantaˈ main oˈoponhuëˈ. Nasitërin quëra huarëˈ Ispirito Santori yaˈcoancantarin. Inasáchin natëarin huachi. 16 Mashotohuachin, pënëntapon. Pënëntohuachin, naˈa Cotioroˈsaˈ Yosë natëapi huachi. 17 Iraca Iniasë pënëntërinso pochin nóya pënëntarin. Ina pochin chiniquën nanantarin inantaˈ. Sinioro yaoˈmahuachin, pënëntapon. Pënëntohuachin, naˈa piyapiˈsaˈ noya cancantapona huachi. Iraca noya imapiso pochin naquëranchin shinpita noya imaponaˈ. Iporasoˈ co Yosë natëpirinahuëˈ. Ina natanahuatonaˈ, noˈtëquën yonquiapona huachi. Inari aˈchintohuachin, Sinioro nohuantapona huachi, itërin anquëniri. 18 —Casoˈ máshoco. Saˈahuëntaˈ nani paíya. ¿Onpotërëcha huaˈhuanin paya? Coˈchi nanitërinhuëˈ huaˈhuanacasoˈ, topirahuëˈ. Noˈtëquën nontohuatanco, maˈsona aˈnotoco noˈtëquën nitochi, tënin Sacariasë. 19 —Casoˈ Capirico. Yosë yaˈhuërin quëran oˈmarahuë. Ina aˈpaimarinco nontaˈhuanquënso marëˈ. Noya nanan shaˈhuitopiranquënhuëˈ. 20 Co natërancohuëˈ niˈquëhuarëˈ, huaˈquiˈ co nonsaranhuëˈ. Huiˈnan nasitaquë huarëˈ co nonacamasoˈ nanitaranhuëˈ. Napoaponahuëˈ, noˈtëquën nontëranquën. Huiˈnahuanaran. Tahuërinën nanihuachin, saˈan huaiarin huachi, itërin anquëniri. 21 Yaˈhuërëˈ piyapiˈsasoˈ nipirinhuëˈ Sacariasë ninarapirinahuëˈ. —¿Onpoatontaˈ huaˈquiarin? nitopi. 22 Ina quëran acohuana quëran pipipirinhuëˈ, co huachi nanitërinhuëˈ nonacasoˈ. Imirin quëran anquitaponahuëˈ, co nanitërinhuëˈ piyapiˈsaˈ nontacasoˈ. —Acohuana yaˈconpachina, Yosë nohuanton, huaˈnarëso pochin quënamara, nitopi. 23 Nani Yosë chinotopiso pëiquë sirihuitohuachina, Sacariasë yaˈhuërinˈpaˈ paantarin. 24 Ina quëran co huaˈquiya quëranhuëˈ saˈin cayorin huachi. Aˈnatërapoˈ yoqui pochin co intoasoˈ paˈninhuëˈ. Pëinënquë yaˈhuarin. 25 “Ma noyacha Yosësoˈ catahuarinco niˈton, huaˈhuanarahuë paya. Ina nohuanton, co huachi tapan yaˈhuëtarincohuë huachi,” tënin, yonquiaton. 26 Nani saota yoquitohuachina, naquëranchin anquëni isoroˈpaquë oˈmantarin. Capiri itopisoˈ. Nasaritoquë Yosëri aˈpaimarin, Cariria parti yaˈhuërinsoˈ. 27 Inaquë aˈnaraˈ nanon yaˈhuërin. Maria itopisoˈ. Cosi nani nontërin Maria macacaso marëˈ. Tata masho Tapicoˈ shin inasoˈ. 28 Anquëni oˈmarahuaton, Maria itapon: —Iˈhuata, Maria. Sinioro noya niˈninquën. Ina chachin catahuarinquën, itërin. 29 Ina natanahuaton, Maria paˈyanin. “¿Maˈmarëtaˈ napotërinco?” tënin yonquinënquë. 30 —Ama, Maria, paˈyanquësohuëˈ. Yosë noya niˈninquën. 31 Natanco shaˈhuichinquën. Quëmasoˈ huaˈhuanaran. Quëmapiaˈhuaya huaˈhuanpatan, Quisoso itëquëˈ. 32 Mashotohuachin, chiniquën nanantarin. Inasoˈ Yosë huiˈnin. Yosë nohuanton, huaˈan yaˈconarin huachi. Iraca Tata masho Tapicoˈ Cotioroˈsaˈ noya huaˈanëntopirinhuëˈ. Ina quëran chiminin huachi. Iporasoˈ nipirinhuëˈ huaˈhuani huaˈanëntomiatarin huachi. Co onporontaˈ pipirarinhuëˈ, tënin anquëni. 34 —¿Onporahuatotaˈ casoˈ huaˈhuanapo? Co soˈyahuancohuëˈ, tënin Maria. 35 —Ispirito Santo nohuanton, quëmaora huaˈhuanaran. Yosë yonquiarapirinquënhuëˈ, cayoaran. Napoaton huaˈhuan Yosë huiˈnin chachin nisarin. Co piˈpisha tërantaˈ oshahuanaponhuëˈ. 36 Niˈquëˈ. Quëmopinën Isapira itopisoˈ paíya niponahuëˈ, Yosë nohuanton, nani cayorin. Co huaˈhuanaˈpihuëˈ niponahuëˈ, nani saota yoquitarin. Quëmapiaˈhuaya huaipon. 37 Yaˈipiya Yosë nanitaparin, itërin anquëniri. 38 —Noya nipachin. Yosëichin casoˈ natëarahuë huachi. Ina nohuanton, huaˈhuahuë yaˈhuëˈin nipachin, tënin Maria. Napotohuachina, anquëni paˈnin huachi. 39 Ina quëran manorahuaton, Maria paˈnin quëmopinën nicapon. Cotia panën parti yaˈhuërin. Ninanoquë canconahuaton, 40 Sacariasë pëinënquë yaˈconconin. Isapira quënanconahuaton, —Iˈhuata, aˈshacha, itërin Mariari. 41 Isapira natanpachina, huaˈhuin yoˈnamënquë toˈmo toˈmotarin. Isapirantaˈ nóya cancantërin. Ispirito Santori yaˈcoancantërin niˈton, 42 paˈyataton, chiniquën nontërin. —Iˈhuata, huaˈhuataˈhua. Ma noya Yosë catahuarinquën. Aˈnapita sanapiˈsacoi quëran noya noya niˈninquën. Huaˈhuaontaˈ noya noya niˈsarin. 43 Inasoˈ yaˈipiya huaˈanëntarinpoaˈ. Co casoˈ chiniquën nanantaporahuëˈ, ma noyacha ina aˈshinquën nicaponco huëˈnan paya. 44 Quëma nontohuatancora, aˈnaroachin huaˈhuahuëntaˈ yoˈnamëhuëquë toˈmo toˈmotarin. Noya cancantaton, naporin. 45 “Yosë noˈtëquën nontërinco,” tënanso marëˈ inasoˈ noya niˈninquën. Shaˈhuitërinquënso chachin acotarinquën, itërin Isapirari. 46 —Naporin mini. Ma noyacha Tata Yosëso paya, tënahuë. 47 Anoyacancantërinco niˈton, nóya cancantërahuë. 48 Topinan piyapico nipirahuëˈ, yonquirinco. Ipora quëra huarëˈ naˈa piyapiˈsaˈ nohuitarinaco. “Ma noyacha Yosëri catahuarin paya,” tosapi. 49 Yosëri yaˈipi nanitaparin. Inasoˈ nóya catahuarinco. Noya noya ninin. 50 Iraca chinotopisopita nosororin. Ipora huantaˈ ina chinotohuatëhuaˈ, nosoroarinpoaˈ. 51 Chiniquën nanantaton, nani maˈsha ninin. Nocanpisopita atapantërin. 52 Huaˈanoˈsantaˈ co noyahuëˈ nipachinara, ocoirin. Topinan piyapiˈsaˈ noya acorin huachi. 53 Pahuantërinsopita catahuarin nóya yaˈhuëcaiso marëˈ. Maˈhuanoˈsasoˈ nipirinhuëˈ topinan aˈparin. 54 Piyapinënpita noya catahuarin. Iraca Aprancoˈ nontaton, “Nosororanquën. Quëma shiparinpitantaˈ nosoroato, catahuarahuë,” itërin Yosëri. Ina yonquiaton, ipora catahuarinpoa huachi, tënin Maria. 56 Cara yoqui pochin inaquë yacapatërin. Ina quëran yaˈhuërinˈpaˈ paantarin huachi. 57 Isapira nani tahuërinën nanihuachina, huairin. Quëmapiaˈhuaya huairin. 58 Quëmopinënpita, yaˈcariya yaˈhuëpisopita, inapita natantopi. —Ma noya Yosëri catahuarin niˈton, noya huairin, taˈtonaˈ, nóya cancantopi. 59 Huaˈhuasha posa tahuëritohuachina, Cotio marca yaacopi huachi. —Aporintëquëˈ. Sacariasë itëquëˈ, topi aˈnaquën. 60 Aˈshinsoˈ nipirinhuëˈ co nohuantërinhuëˈ. —Coansha itarai, tënin. 61 —Ama nisha nininën acoquësohuëˈ. Quëmopinënachin apoquëˈ. Ina noya, itopi. 62 Ina quëran paˈpin ipora huantaˈ nëˈhuëˈ niˈton, imirin quëran nontopi nininën nitotacaiso marëˈ. 63 Paˈpinsoˈ quirica maˈpatahuaton, ninshitërin. “Coansha itarahuë,” tënin, ninshitaton. Ina nicatonaˈ, —Maˈpitacha yonquirin paya, topi. 64 Naporoˈ nëˈhuëˈ inquirahuaton, aˈnaroachin noantarin huachi. —Ma noyacha Tata Yosësoˈ niˈton, catahuarinco paya, tënin. 65 Ina niˈsahuatonaˈ, piyapiˈsaˈ paˈyanpi. Yaˈipi Cotia parti nanan nahuinin. 66 Ina natanatonaˈ, yonquiapi. —¿Onpoapontaˈ iso huaˈhuasha? Yosëri naˈcon yonquirin. Naˈcon naˈcon catahuapon, ¿ti? topi. 67 Ina quëran Ispirito Santori noyá yaˈcoancantohuachina, paˈpiontaˈ tapon: 68 —Ma noyacha Tata Yosësoˈ huaˈanëntërinpoa paya. Piyapinënpitanpoaˈ yonquiatonpoaˈ, nichaˈësarinpoaˈ. 69 Ina nohuanton, Tata masho Tapicoˈ shin chachin nichaˈësarinpoaˈ. Inasoˈ chini chiniquën nanantapon huachi. 70 Iraca quëra huarëˈ pënëntonaˈpiroˈsaˈ ninopi. Yosë nohuanton, shaˈhuitërinënpoaˈ: 71 “Aˈna tahuëri nichaˈësaranquëmaˈ. Co huachi inimicoroˈsaˈ minsëarinënquëmahuëˈ. Noˈhuipirinënquëmahuëˈ, nichaˈësaranquëma huachi,” tënin Yosë, itopi. 72 Iraca shimashonënpoapita nosoroaton, naporin. Ipora huantaˈ nosororinpoaˈ. Shaˈhuitërinsoˈ co Yosëri naniantërinhuëˈ. 73 Tata masho Aprancoˈ shaˈhuitërinsoˈ yonquirarin. 74 Napoaton nichaˈësarinpoaˈ. Co huachi inimiconënpoaˈ minsëarinënpoahuë huachi. Ina quëran co tëˈhuatatëhuahuëˈ, Yosë chinotarihua huachi. 75 Ina pochin cancantatëhuaˈ, inasachin chinotarihuaˈ. Chiminahuaquë huarëˈ nóya nisarihua huachi. 76 Yosëri huiˈnahuë aˈpararin piyapinënpita pënënacaso marëˈ. Sinioro isoroˈpaquë yaoˈmarin niˈton, huiˈnahuë pënëntarin piyapiˈsari natëcaiso marëˈ. 77 Inari noya aˈchintarin. “Oshanëmaˈ inquitatënquëmaˈ, Sinioro anoyacancantarinquëmaˈ,” itarin huiˈnahuëri. 78 Yosë nosoroatonpoaˈ, inápa quëran aˈpintarinpoaˈ. Huiˈnin chachin aˈpatimarinpoaˈ. 79 Noˈtëquën anitotohuachinpoaˈ, co huachi tashinan pochin cancantarihuahuëˈ. Co huachi chimimiatarihuahuëˈ. Anoyacancantohuachinpoaˈ, co huachi Yosë inimicotarihuahuëˈ. Noya nohuitarihua huachi, tënin Sacariasë. Ispirito Santori catahuarin niˈton, ninorin. 80 Ina quëran huiˈninsoˈ soˈsorahuaton, huiˈnapitarin huachi. Yosë yonquiarin niˈton, chiniquën cancantarin huachi. Co piyapi yaˈhuërinquëhuëˈ paaton, inaquë yaˈhuarin. Ina quëran oshaquëran Yosëri shaˈhuitërin Cotioroˈsaˈ pënënacaso marëˈ.

Lucas 2

1 Naporoˈ tahuëriˈsaˈ Nomano copirno nanan aˈparin. Aocosto itopisoˈ. Yaˈipi parti aˈparin. —Yaˈipinquëmaˈ pacoˈ. Quiricaquë nininëmaˈ niacotocoˈ, tënin. 2 Naporo huarëˈ yaˈipi piyapiˈsaˈ pichirapi. Siriniosoˈ Siria parti huaˈanëntohuachina, naporin. 3 Natanahuatonaˈ, yaˈipi piyapiˈsaˈ paˈpi nininënaˈ niacotacaiso marëˈ. Huaˈhuatopisoˈ ninanonënaquë paˈpi. Nisha nisha paˈpi. 4 Cosisoˈ Cariria parti yaˈhuërin. Nasaritoquë yaˈhuëpirinhuëˈ, ina quëran pipirahuaton, Cotia parti paˈnin. Inaquë canconahuaton, Pirinˈpaˈ paˈnin. Iraca Tata masho Tapicoˈ inaquë huaˈhuatërin. Ina shin niˈton, inaquë paˈnin nininën niacotacaso marëˈ. 5 Mariarë chachin paˈnin. Nani ina macacaso marëˈ nontaponahuëˈ, co ichihuëˈëshatërarinhuëˈ. Yosë nohuanton, inaora cayorin. Nani naniarin huaicasoˈ niˈton, 6 inatohuaˈ niˈsoˈ, huairin huachi. 7 Paninan huairin, quëmapiaˈhuaya. Nëˈmëtërinquë soˈquëëtahuaton, nonaˈhuayaquë acorin. Ohuaca coshatërinquë acorin. Huëˈëcaisoˈ pëiˈ nani yaˈsotopi niˈton, co inaquë huëˈëpatërinhuëˈ. Napoaton nonaˈhuayaquë huaˈhuin acorin. 8 Naporoˈ tashiˈ ohuica pëˈtahuanaˈpiroˈsaˈ pastoquë yaˈhuërapi. Pirin yaˈcariya yaˈhuërapi. Tashirë chachin ohuicanënpita aˈpairapi. 9 Inaquë niˈsoiˈ, aˈnanaya Sinioro anquëninëni yaˈnotimarin. Huënarachin huënarachin aˈpintimarin. Yosë pochin aˈpinin. Anquëni quënanahuatonaˈ, quëmapiˈsaˈ paˈyanpi. 10 Anquënirisoˈ itapon: —Ama paˈyancosohuëˈ. Noya nanan shaˈhuichinquëmaˈ yaˈipi piyapiˈsaˈ noya cancantacaiso marëˈ. 11 Ipora tashiˈ aˈnara quëmapiaˈhuaya nasitërin. Pirinquë nasitërin. Inasoˈ Cristo, Yosëri aˈpaimarinsoˈ. Sinioro niˈton, chinotacasoˈ yaˈhuërin. Nani oˈmarin piyapiˈsaˈ cancanënaˈ anoyatacaso marëˈ. 12 Inaquë paˈpatamaˈ, huaˈhuishin quënanconaramaˈ. Nëˈmëtërinquë soˈquëëtahuaton, ohuaca coshatërinquë acorin. Ina quëran nohuitaramaˈ, itërin. 13 Ina quëran aˈnaroachin naˈa anquëniroˈsari yaˈnotantapi. —Ma noyacha Yosëso paya. Inapaquë yaˈhuaponahuëˈ, piyapinquëmaˈ yonquirinquëmaˈ. Catahuarinquëmaˈ nóya cancantacamasoˈ. Isoroˈpaquë yaˈhuëramasopita nosororinquëmaˈ niˈton, sano cancantaramaˈ. Co huachi paˈyanacasoˈ yaˈhuaponhuëˈ, itopi anquëniroˈsari. 15 Nani inapaquë panantahuachinara, pëˈtahuatonaˈpiroˈsaˈ ninontapi. —Pirinˈpaˈ paˈahuaˈ nipachin. Sinioro anitotërinpoasoˈ niaˈahuaˈ, nitopi. 16 Manorahuatonaˈ, paˈpi. Canconahuatonaˈ, huaˈhuasha, Maria, Cosi, inapita quënanconpi. Huaˈhuasha ohuaca coshatërinquë quëhuëanin. 17 Niˈsahuatonaˈ, naˈa piyapiˈsaˈ shaˈhuitëraˈpiapi. —Quëmapiaˈhuaya nani nasitërin. Inasoˈ Cristo, Yosëri aˈpaimarinsoˈ. Anquëni shaˈhuitimarincoi, itëraˈpiapi. 18 Natanahuatonaˈ, —Maˈpítataˈ itërinpoaˈ, topi yaˈipi piyapi. 19 Mariasoˈ nipirinhuëˈ napotërinsoˈ naˈcon yonquirarin. 20 Ina quëran pëˈtahuatonaˈpiroˈsaˈ yaˈhuëpiˈpaˈ paantapi. —Maˈpítacha natanëhua paya. Maˈpítacha niˈnëhua paya. Anquëniroˈsaˈ itërinpoaso chachin quënanëhuaˈ. Ma noyacha Tata Yosëso paya, topi. 21 Huaˈhuasha posa tahuëritohuachina, Cotio marca acotopi. Naporoˈ nininën acopi huachi. Quisoso itopi. Coˈhuara huaˈhuayantërasohuëˈ, anquëniri shaˈhuitërin ina nininën acocasoˈ niˈton, Quisoso itopi. 22 Moisësë iraca pënëntërin: “Sanapi huaihuachin, aˈna yoqui pochin yaˈhuëˈin. Ina quëran Yosë chinotopiso pëiquë yaˈcoantaˈin,” tënin. Cotioroˈsaˈ napopiso chachin aˈna yoqui pochin nanihuachina, Maria soˈinë chachin Quirosarinˈpaˈ paantarin. Huaˈhuin Yosë chinotopiso pëiquë quëpapi inaquë Yosë nontacaiso marëˈ. —Iso huaˈhuasha, Sinioro, noya aˈpaiquëˈ quëma piyapinën niin, topi. 23 “Paninansoˈ nasitohuachin, Yosë piyapinën ninin,” tënin Moisësë iraca pënëntaton. Napoaton ina pochin nontërin. 24 Naporoˈ catoˈ nëpëˈ atëpapi Yosë chinotacaso marëˈ. Inantaˈ Cotioroˈsaˈ napopisoˈ niˈton, chinotopiso pëiquë Quisosoaˈhuaya quëpapi. 25 Quirosarinquë chachin aˈna quëmapi yaˈhuërin. Simion itopisoˈ. Nóya quëmapi inasoˈ. Nani tahuëri Yosë chinotërin. “Aˈna tahuëri Yosë nichaˈësarinpoaˈ,” taˈton, Cristo aˈpaimacasoˈ ninararin. Ispirito Santo noyá yaˈcoancantërin. 26 Ina nohuanton, Simion nani ninorin. “Sinioro aˈpaimarinsoˈ nohuitapo. Coˈhuara chimiyantërapohuëˈ, oˈmararin, niˈsarahuë,” tënin yonquiaton. 27 Naporoˈ tahuëri Ispirito Santo nohuanton, Yosë chinotopiso pëiquë paˈnin inantaˈ. Cosi saˈinëˈ inaquë yaˈconpi niˈton, huaˈhuasha quënanconin. Pënëntopisoˈ natëtonaˈ, inaquë quëpapi, Simion quënanconin. 28 Huaˈhuasha quënanahuaton, Simion nóya cancantërin. Iporahuaton, Yosë nontërin. —Ma noyanquëncha quëmasoˈ, Sinioro, niˈton, aˈpaimaransoˈ nani anohuitëranco paya, Cristo itopisoˈ. 29 Napoaton noya ipora casoˈ chimiin, tënahuë. Shaˈhuitërancoso chachin nanirin huachi. 30 Iso huaˈhuasha nani niˈnahuë. Nichaˈëincoiso marëˈ aˈpaimaran. 31 Yaˈipi piyapiˈsaˈ yonquiaton, aˈpaimaran. 32 Piyapinënpita noya noya acorarin. Nisha piyapiˈsantaˈ aˈpintarin noˈtëquën yonquicaiso marëˈ, itërin. 33 Ina natanahuaton, —Maˈpítacha naporin paya, tënin Cosi. Mariantaˈ inachachin yonquirin. 34 —Yosë noya aˈpainquëmaˈ, itërin Simioni. Ina quëran aˈshin itantapon: —Huaˈhuan mashotohuachin, yaˈipi parti pënëntarin. Natanahuatonaˈ, aˈnaquën natëtonaˈ, Yosë pochin cancantapi huachi. Naˈa piyapiˈsasoˈ nipirinhuëˈ co nohuantatonahuëˈ, Yosë aˈpoapi huachi. Ina nohuitacaiso marëˈ noˈtëquën pënëntapirinhuëˈ, chiniquën noˈhuiapi. 35 Inahuara cancanëna quëran nisha nisha yonquiapirinahuëˈ, inari aˈninquëchin anitotarin. Huaˈhuan noˈhuihuachinaˈ, quëmasoˈ chiníquën sëtaran huachi, itërin. 36 Aˈna sanapintaˈ inaquë yaˈhuërin. Panioro huiˈnin. Ana itopi. Inasoˈ Asirë huënton sanapi. Yosë nohuanton, nitoninorin. Nani paíya. Nanon nipon, aˈna quëmapiri manin. Canchisë piˈipiachin soˈyatopirinhuëˈ, 37 soˈini ayananpirin niˈton, nani huaˈquiˈ quëyoron ninin. Nani posa shonca catapini piˈipitërin. Yosë chinotopiso pëiquë yaˈhuëmiatarin. Tahuërirë chachin, tashirë chachin Yosë chinotarin. Apira apira Yosë yonquirin. Co cosharoˈ yonquiatonhuëˈ, Yosë nontárin. 38 Naporoˈ inantaˈ huëcaton, Quisosoaˈhuaya niˈnin. Noya cancantaton, Yosë nontërin. —Iso huaˈhuasha nasitërinso marëˈ Yosparinquën, Sinioro, itëranquën, tënin. Ina quëran Yosë imapisopita shaˈhuitërin. —Yosë nohuanton, aˈpaimarinsoˈ nani nasitërin. Inasoˈ nichaˈësarinpoa huachi, itërin. Inapitantaˈ Cristo aˈpaimacasoˈ ninarapi niˈton, napotërin. 39 Yaˈipi iraca pënëntopisoˈ nani natëhuachina, Cosi saˈinë chachin Cariria parti paantarin huachi. Nasaritoquë yaˈhuantarin huachi. 40 Quisoso soˈsorahuaton, chinirarin. Nóya yonquirin. Yosëri naˈcon catahuarin. 41 Nani Pascoa tahuëri aˈshin, paˈpin, inapita Quirosarinquë paˈmapi. 42 Quisoso shonca catoˈ piˈipitohuachina, paˈmantapi. Quisosontaˈ paˈnin. Cotio niyontonpiso tahuëri naˈhuëcaiso marëˈ paˈmapi. 43 Nani naˈhuëhuachinara, yaˈhuërinˈpaˈ paantapirinahuëˈ, Quisososoˈ co huachi pantarinhuëˈ. Huiˈnapi niponahuëˈ, inaquë inaora quëparitërin. Aˈshinsoˈ co nitotërinhuëˈ. Cosintaˈ co nitotërinhuëˈ. 44 Naˈa piyapiˈsaˈ paˈsapi niˈton, “Nisha huëˈsarin,” taˈtonaˈ, aˈna tahuëriraˈ iratopirinahuëˈ. Iˈhuanahuanquë Quisoso yonisapirinahuëˈ, co quënanpihuëˈ. Quëmopinënpita, nohuitopisopita, inapita natanpirinahuëˈ. 45 Co quënanpachinarahuëˈ, yonicaiso marëˈ ayanquinantapi. 46 Cara tahuëri quëran Yosë chinotopiso pëiquë quënanpi huachi. Maistroˈsaˈ aˈchinpiquë huënsërahuaton, aˈchinpisoˈ natanarin. Natanahuaton, natantarin antaˈ. 47 Naˈa piyapiˈsaˈ natanpi. —Ma noyacha inasoˈ yonquirin paya. Nóya aˈpanitërin, topi. 48 Inaquë huaˈhuin quënanahuaton, aˈshin paˈyanin. —¿Onpoatontaˈ, conpari, napotërancoi? Niˈquëˈ. Paˈyana moi, cara tahuëri yonisápirainquënhuëˈ. Ipora huarëˈ quënanainquën huachi, itërin. 49 —¿Onpoatontaˈ yonisaramaco? Tatahuë pëinënquë yaˈhuëcaˈhuasoˈ co nitotëranhuëˈ, ¿ti? itërin. 50 Natanaponahuëˈ, co nitotopihuëˈ. 51 Ina quëran pipihuachina, aˈshin, paˈpin inapitarëˈ yaˈhuërinˈpaˈ paantarin. Inaquë paaton, aˈshin, paˈpin natërin huachi. Naporinsoˈ aˈshini cancanën quëran yonquirarin. 52 Naporahuaton, Quisoso huiˈnapitarin huachi. Noya noya yonquirin. Yosëri noya niˈnin. Piyapiˈsarintaˈ noya niˈpi.

Lucas 3

1 Naporoˈ tahuëriˈsaˈ Tipirio Nomano copirno ninin. Yaˈconinsoˈ nani shonca aˈnatërapoˈ piˈipitërin. Ponsio Piratontaˈ Cotia parti huaˈanëntarin. Irotisë Cariria parti huaˈanëntarin. Iin Pinipi Itoria parti, Traconiti parti, inapita huaˈanëntarin. Nisaniasoˈ Apirinia parti huaˈanëntarin. 2 Anasë, Caihuasë, inapita corto huaˈan yaˈconpi. Naporoˈ Coansha pënëntarin. Sacariasë huiˈnin inasoˈ. Co piyapi yaˈhuërinquëhuëˈ yaˈhuëpirinhuëˈ, Yosëri shaˈhuitërin paaton pënëntacaso marëˈ. 3 Napoaton yaˈipi Cortaniˈ parti paˈtërin pënëntacaso marëˈ. —Co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantatomaˈ, Yosë pochin cancantocoˈ oshanëmaˈ inquichinquëmaˈ. Ina quëran aporintaranquëmaˈ, itëraˈpiarin. 4 Iraca Isaiasë ninorin. Ninshitaton, naporin: Co piyapi yaˈhuërinquëhuëˈ aˈna quëmapi pënëntápon. “Niˈcoˈ, iyaroˈsaˈ. Huaˈan chiniquën nanantonaˈpi niˈton, aˈna parti yapaˈpachina, comisionën aˈparin ira tapatacaso marëˈ. Ira otëërin noya paˈtacaso marëˈ. 5 Iconantëˈ mëntarotërin. Panën taparorin. Coˈshoninsoˈ otëërin. Tomashin acorin huachi. Ira noya tapahuachina, huaˈan paˈnin huachi. Inapochachin iporasoˈ co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantatomaˈ, cancanëmaˈ anoyatocoˈ Sinioro oˈmaˈin. 6 Yaˈipi piyapinpoaˈ nichaˈëinpoaso marëˈ oˈmararin,” tapon ina quëmapi, pënëntohuachin, tënin Isaiasë iraca ninoton. Nani ipora inachachin Coansha pënëntarin huachi. 7 Aˈnaquën aporihuanacaiso marëˈ huëˈpirinahuëˈ, Coansha co nohuantërinhuëˈ. —Canpitasoˈ yaˈhuan pochin cancantatomaˈ, co noyahuëˈ ninamaˈ. Yanonpinamaˈ. “Yosë isoroˈpaˈ anaˈintohuachin, chaˈëpoi,” topiramahuëˈ, ¿ti? Topinan aporihuanpatamaˈ, co chaˈësaramahuëˈ. 8 Co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantatomaˈ, Yosë pochin cancantocoˈ. Ina quëran noya nicoˈ. Ama ninonpintocosohuëˈ. “Quiyasoˈ Aprancoˈ shinpitacoi niˈtoi, Yosë noya niˈnincoi,” ama tocosohuëˈ. Yosë nohuantërin naporini, naˈpiroˈsaˈ ananpitacasoˈ nanichitonhuëˈ. Inapochachin co noyahuëˈ nipisopitantaˈ anoyacancantacasoˈ nanitërin. Nisha piyapiˈsaˈ oshanënaˈ inquitahuaton, piyapinënpita pochin niˈsarin huachi. 9 Nani Yosë yonquirin oshahuanoˈsaˈ anaˈintacasoˈ. Niˈcoˈ. Nararoˈsaˈ co noya nitohuachinahuëˈ, aˈnërëˈ. Aˈnëpatëra, pënquë tëˈyatërëˈ huiquitacaso marëˈ. Inapochachin ipora anaˈintacasoˈ tahuëri naniriarin. Co noyahuëˈ nipatamaˈ, chiniquën anaˈintarinquëma huachi, tënin. 10 —¿Maˈtaˈ onpoˈii? itërin aˈnaquëni. 11 —Piyapi maˈshanënpita pahuantohuachina, ama apiracosohuëˈ. Catoˈ coton yaˈhuëtohuachinquëmaˈ, aˈnaraˈ quëtocoˈ aˈmoˈin. Tanahuachinaˈ, aˈcacoˈ caˈin, itërin Coanshari. 12 Aˈnapitantaˈ aporihuanacaiso marëˈ huëˈpi. Inapitasoˈ coriqui copirno marëˈ maˈpatonaˈpiroˈsaˈ. —¿Maˈtaˈ, maistro, quiyasoˈ onpoˈii? itiipi. 13 —Noˈtëquën coriqui maˈpatocoˈ. Ama nonpinatomaˈ, naˈcon naˈcon maˈpatocosohuëˈ, itërin. 14 Sontaroˈsantaˈ huëˈpi. —¿Maˈtaˈ quiyasoˈ onpoˈii? itiipi. —Ama piyapi ahuëatomaˈ, coriqui maˈpatocosohuëˈ. Canacaso marëˈ ama nonpinapicosohuëˈ. Nani pahuërëhuachinquëmaˈ, ama naˈcon naˈcon nohuantocosohuëˈ, itërin. 15 Piyapiˈsasoˈ yonquirapirinahuëˈ. —Ma noyacha Coanshasoˈ pënëntërin paya. Inasoˈ Cristo nimara. Nichaˈëinpoaso marëˈ Yosë aˈpaimarin nimara, ¿ti? nitopi. 16 Ina natanahuaton, Coanshari itërin: —Aporintëranquëma mini. Nipirinhuëˈ, co casoˈ Cristocohuëˈ. Ca piquëran inasoˈ huëˈsarin. Chini chiniquën nanantërinsoˈ. Casoˈ co piˈpisha tërantaˈ ina pochin chiniquën nanantërahuëˈ. Noya noya inasoˈ. Tapanato, co sapatën iˈquiritaˈhuaso tërantaˈ nanitarahuëˈ. Inasoˈ huëˈpachin, aˈnaquëmaˈ Ispirito Santo ayaˈcoancantarinquëmaˈ. Aˈnaquëmasoˈ nipirinhuëˈ, chiniquën anaˈintarinquëmaˈ. 17 Niˈcoˈ. Arosë mapatëra, toˈnorarëˈ. Ina quëran pintiarahuatëˈ, pëiquë acorëˈ. Shaˈhuëtënsoˈ nipirinhuëˈ pënquë ahuiquitërëˈ. Inapochachin Cristo huëˈpachin, imapisopita quëpantarin huachi. Co noyahuëˈ nipisopitasoˈ nipirinhuëˈ, pënquë anaˈintarin huachi. Co onporontaˈ tacopiarinhuëˈ. Parësitápona huachi, tënin Coansha. 18 Naˈa tahuëriˈsaˈ piyapi pënënarin. Yosë nanamën aˈchintárin. 19 Naˈa piyapiˈsaˈ aporintarin. Ina quëran Quisosontaˈ huëˈnin aporihuanacaso marëˈ. Nani aporihuanahuaton, Yosë nontërin. Nontasoˈ, piˈiroˈtëˈ niˈsoatërin. Ispirito Santo nëpë pochin yaˈnoton, nohuaraimarin. Nohuaraimarahuaton, Quisoso yaˈcoancantimarin. Naporoˈ inapa quëran Yosëri itërin: —Quëmasoˈ huiˈnahuënquën. Naˈcon nosororanquën. Nóya niˈnanquën, itërin. Ina quëran Coansha pënëntantarin. Irotisëntaˈ huaˈan nipirinhuëˈ pënënin. —Quëmasoˈ paˈpi co noyahuëˈ ninan. Naporahuaton, iyaparin saˈin osërëtaton, manan. Pinipi saˈin manan. Irotiasa itopisoˈ. Ina marëˈ oshahuanan, itërin. Napotohuachina, Irotisë aquë aquëtëˈ co noyahuëˈ yonquiaton, Coansha tashinan pëiquë apoˈmotërin huachi. 23 Yaˈnan pënëntapon, Quisoso cara shonca piˈipitërin. Cosi huiˈnin taˈmaˈ, topirinahuëˈ. Cosi paˈpin Iri itopi. 24 Iri paˈpin Matato itopi. Ina paˈpin Nihui itopi. Nihui paˈpin Miriqui itopi. Ina paˈpin Cano itopi. Cano paˈpin Cosi itopi. 25 Cosi paˈpin Matatiasë itopi. Ina paˈpin Amosë itopi. Amosë paˈpin Naomo itopi. Ina paˈpin Isiri itopi. Isiri paˈpin Nacai itopi. 26 Ina paˈpin Maato itopi. Maato paˈpin Matatiasë itopi. Ina paˈpin Simi itopi. Simi paˈpin Cosi itopi. Ina paˈpin Cota itopi. 27 Cota paˈpin Coano itopi. Ina paˈpin Niso itopi. Niso paˈpin Soropapiro itopi. Ina paˈpin Saratiro itopi. Ina paˈpin Niri itopi. 28 Niri paˈpin Miriqui itopi. Miriqui paˈpin Ati itopi. Ina paˈpin Cosamo itopi. Cosamo paˈpin Irmotamo itopi. Ina paˈpin Iri itopi. 29 Iri paˈpin Cosoi itopi. Cosoi paˈpin Iriasiro itopi. Ina paˈpin Corimo itopi. Corimo paˈpin Matato itopi. Ina paˈpin Nihui itopi. 30 Nihui paˈpin Simion itopi. Ina paˈpin Cota itopi. Cota paˈpin Cosi itopi. Cosi paˈpin Conano itopi. Conano paˈpin Iriaquimo itopi. 31 Ina paˈpin Mirio itopi. Mirio paˈpin Mainano itopi. Ina paˈpin Matato itopi. Matato paˈpin Natano itopi. Ina paˈpin Tapi itopi. 32 Tapi paˈpin Isai itopi. Ina paˈpin Opito itopi. Opito paˈpin Pooso itopi. Ina paˈpin Sarëmon itopi. Sarëmon paˈpin Nasono itopi. 33 Nasono paˈpin Aminatapo itopi. Ina paˈpin Aramo itopi. Aramo paˈpin Isromo itopi. Isromo paˈpin Parisë itopi. Ina paˈpin Cota itopi. 34 Ina paˈpin Cacopo itopi. Cacopo paˈpin Isaco itopi. Isaco paˈpin Apran itopi. Apran paˈpin Tari itopi. Ina paˈpin Nacoro itopi. 35 Nacoro paˈpin Siroco itopi. Ina paˈpin Nacao itopi. Nacao paˈpin Parico itopi. Ina paˈpin Ipiri itopi. Ipiri paˈpin Saro itopi. 36 Ina paˈpin Cainano itopi. Cainano paˈpin Arëpasato itopi. Ina paˈpin Simo itopi. Simo paˈpin Noe itopi. Noe paˈpin Namico itopi. 37 Namico paˈpin Matosarin itopi. Ina paˈpin Inoco itopi. Inoco paˈpin Carito itopi. Ina paˈpin Marariri itopi. Ina paˈpin Cainano itopi. 38 Cainano paˈpin Inosë itopi. Inosë paˈpin Sito itopi. Ina paˈpin Atan itopi. Atansoˈ Yosëri ninin.

Lucas 4

1 Quisoso Cortani quëran pipirahuaton, huëantarin. Ispirito Santori noyá yaˈcoancantërin huachi. Inasachin natërin. Naporoˈ ina nohuanton, co piyapi yaˈhuërinquëhuëˈ paˈnin. 2 Inaquë catapini shonca tahuëri yaˈhuërarin. Naporoˈ sopairi huëcapairahuaton, shaˈhuitopirinhuëˈ ama Yosë natëcaso marëhuëˈ. Catapini shonca tahuëri yaˈhuaponahuëˈ, co mantaˈ caˈninhuëˈ. Ina piquëran tanarin. 3 Tanahuachina, sopairi itërin: —Quëmasoˈ Yosë huiˈninquën nipatan, iso naˈpi quëran cosharoˈ atarantëquëˈ, itopirinhuëˈ. 4 —Inca, co nohuantërahuëˈ. Yosë quiricanënquë pënëninpoaˈ: “Co cosharoáchin yonquicasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Yaˈipi Yosë nanamën natëcasoˈ yaˈhuërin,” tënin, itërin. 5 Ina quëran aˈna motopiˈpaˈ sopairi quëpantarin. Yaˈipi ninanoroˈsaˈ, maˈshanënpita, inapita aˈnotërin. Aˈnaroachin noyapiachin nininsopita, yaˈipi quënanin. 6 —Cari catahuaaranquën yaˈipi isopita huaˈanëntamasoˈ. Chiniquën nanan quëchinquën. Nohuantohuato, nanitaparahuë. Casoˈ piyapiˈsaˈ camairahuë. Camaihuatëra, natërinaco. 7 Chinotohuatanco, catahuaaranquën yaˈipiya huaˈanëntamasoˈ, itërin. 8 —Inca, co nohuantërahuëˈ. Quëmasoˈ Satanasënquën. Paquëˈ. Patoco huachi. Yosë quiricanënquë shaˈhuitërinpoaˈ. “Sinioroíchin chinotëquëˈ. Inasachin natëcasoˈ yaˈhuërin. Inasoˈ huaˈanëntërinpoaˈ,” tënin, itërin Quisosori. 9 Ina quëran Quirosarinˈpaˈ quëparin. Yosë chinotopiso pëiquë quëparahuaton, pëiˈ motonanquë huarëˈ quëpantarin. —Quëmasoˈ Yosë huiˈninquën nipatan, noˈpaquë niiquëˈ. 10 Quiricanënquë nani shaˈhuitërinquën: Yosë nohuanton, anquëninën aˈpaiarinquën, co maˈsha onpoaranhuëˈ. 11 Imirin quëran masarinquën ama naˈpiquë yaˈquicaso marëhuëˈ, tënin niˈton, noˈpaquë niiquëˈ aˈpainquën, itërin sopairi. 12 —Inca, co nohuantërahuëˈ. Yosë quiricanënquë pënëninpoaˈ. “Ama Yosë tëniquësohuëˈ. Ama camaiquësohuëˈ. Ina nohuantërinsoáchin yonquicasoˈ yaˈhuërin,” itërinpoaˈ, tënin Quisoso. 13 Nani huaˈquiˈ sopairi shaˈhuitopirinhuëˈ, co yanatërinhuëˈ. Napoaton patërin huachi. “Aˈna tahuëri minsëapo nimara,” taˈton, paˈnin huachi. 14 Ina quëran Cariria parti Quisosori huëantarin. Ispirito Santori catahuarin nóya nicacasoˈ. Yaˈipi yaˈhuëpisopitaquë nahuinin. 15 Nisha nisha niyontonpiso pëiquë aˈchinaˈpiarin. Aˈchinpachina, —Ma noyacha yonquirin paya, topi. 16 Ina quëran Nasaritoquë paantarin. Inaquë soˈsorinsoˈ. Chinoto tahuëri nanihuachinaˈ, niyontonpiso pëiquë paˈnin. Nani simana inaquë paˈnin niˈton, naporoˈ paantarin. Inaquë yaˈconahuaton, Yosë quiricanën nontacaso marëˈ huanirin. 17 Isaiasë pënëntërinsoˈ quëtohuachina, manin. Quirica oporinahuaton, nontërin natanacaiso marëˈ. 18 —Ispirito Santo yaˈcoancantërinco niˈton, noya catahuarinco. Naˈa piyapiˈsaˈ co Yosë nohuitatonahuëˈ, nosorotopi. Napoaton Yosë acorinco noya nanan aˈchintaˈhuaso marëˈ. Sopairi minsëpirinhuëˈ, ocoiarahuë noya yonquicaso marëˈ. Somaraya nininsopita anoyatarahuë. Somaraya pochin cancantopisopitantaˈ anoyacancantarahuë. Parësitopisopita nichaˈësarahuë. 19 Ipora tahuëriˈsaˈ Yosë nosoroatonquëmaˈ, nichaˈësarinquëma huachi, tënahuë. Ina shaˈhuicaˈhuaso marëˈ acorinco, tënin Isaiasë, itërin, quirica nontaton. 20 Quirica soˈnanahuaton, aˈna quëmapi quëtantahuaton, huënsëantarin. Yaˈipi inaquë yaˈhuëpisopita niˈsápi. 21 —Tëhuënchachin, iyaroˈsaˈ, iraca Isaiasë ninorincosoˈ, ipora huarëˈ Yosë aˈpaimarinco nichaˈëaˈhuanquëmaso marëˈ, itërin Quisosori. Ina quëran naˈcon aˈchintërin huachi. 22 Yaˈipiya natantapi. —Maˈpítacha nitotaton, naporin paya. Nóya aˈchintërinpoaˈ. Isosoˈ Cosi huiˈnin, ¿ti? topi. 23 Ina quëran Quisosori itantarin: —“Anoyatacasoˈ nitotohuatan, nonënquëˈ niˈii,” topi iraca. Ina pochachin canpitantaˈ yonquiaramaˈ nimara. “Capinaomoquë naˈa caniaˈpiroˈsaˈ aˈnaroachin anoyatëran. Isëquëntaˈ anoyatëquëˈ niˈii,” itëramaco, ¿ti? tënin. 24 Ina quëran itantarin: —Co yanatëtomacohuëˈ, napotëramaco. Niˈcoˈ. Pënëntonaˈpi pënëntohuachina, nisha nisha parti nóya natanpi. Ninanonënquë yaˈhuëpisopitasoˈ nipirinhuëˈ, co noya natanpihuëˈ. 25 Tëhuënchachin iraca Iniasëcoˈ nanpipon, cara piˈipi miria co piˈpian tërantaˈ oˈnaninhuëˈ. Yaˈipi parti tanarotopi. Naporoˈ naˈa quëyoronoˈsaˈ Cotio parti yaˈhuëpirinhuëˈ, 26 co Yosëri catahuarinhuëˈ. Aˈna quëyoronsoˈ nipirinhuëˈ Saripitaquë yaˈhuërin. Siton parti yaˈhuërinsoˈ. Nisha piyapi niponahuëˈ, Yosëri catahuarin. Inaquë Iniasë aˈparin cosharonën anaˈatacaso marëˈ. 27 Irisiontaˈ yonquicoˈ. Iraca pënëntasoˈ, naˈa chana caniori maninsopita Cotio parti yaˈhuëpirinhuëˈ, co aˈnaya tërantaˈ anoyatërinhuëˈ. Namano itopisoˈ Siria piyapi nipirinhuëˈ, Yosë nohuanton, Irisiori anoyatërin. Aˈnaroachin canio inquirin huachi, tënin Quisoso. 28 Ina natanahuatonaˈ, chiniquën noˈhuipi. —“Yosë co yacatahuarinquëmahuëˈ,” itërancoi, ¿ti? itopi. 29 Manorahuatonaˈ, mapi. Ninano quëran quëpapi. Ninano yonsanquë tahuan yaˈhuërin. Inatohuaˈ quëpapi tëˈyatacaiso marëˈ. 30 Yatëˈyatopirinahuëˈ, Quisososoˈ huancanachin paaton, noya chaˈëantarin huachi. 31 Ina quëran Cariria parti paantarin. Capinaomoquë paaton, chinoto tahuëri aˈchiantarin. 32 Chiniquën nanantonaˈpi pochin aˈchinarin niˈton, natanahuatonaˈ, paˈyanpi. —Ma noyacha aˈchintërinpoa paya, topi. 33 Niyontonpiso pëiquë chachin aˈna quëmapi yaˈhuërin. Sopairi yaˈcoancantërin niˈton, paˈpi co noyahuëˈ yonquirin. Quisoso quënanahuaton, chiniquën nontërin. Sopairi chachin ichinonin. 34 —Tananpitocoi. Nohuitëranquën. Quëmasoˈ Quisoso Nasaritoquë yaˈhuëransoˈ. Yosë quëran oˈmaton, noya noya ninan. ¿Maˈtaˈ quëmasoˈ onpotaponcoi? Tëpaponcoi, ¿ti? itërin. 35 Itohuachina, Quisosori itërin: —Taˈtëquëˈ. Iso quëmapi quëran pipimiatëquë huachi, itërin. Sopaisoˈ quëmapi noˈpaquë tëˈyatahuaton, pipirin huachi. Co mantaˈ onpotërinhuëˈ. 36 Yaˈipi piyapiˈsaˈ nicatonaˈ, paˈyanpi. —Maˈpítataˈ Quisoso nitotërin. Chiniquën nanantaton, sopairoˈsaˈ ocoirin huachi, topi. 37 Naporinsoˈ yaˈipi parti nahuinin. 38 Ina quëran niyontonpiso pëi quëran pipirahuaton, Simon pëinënquë paˈnin. Simon aˈshatën chiniquën saporin niˈton, Quisoso shaˈhuitopi. —Aˈshacha chiniquën saporin. Quëmari anoyatëquëˈ, itopi. 39 Inaquë paahuarahuaton, sapo aˈnaroachin inquitërin. Noyatërin huachi. Nani noyatahuaton, huanirahuaton, inapita nocomarin huachi. 40 Iˈhuanahuanquë piˈi yayaˈconahuasoˈ, naˈa caniaˈpiroˈsaˈ Quisosoquë quëpi. Nisha nisha caniori maninsopita. Aˈnaya aˈnaya sëˈhuarahuaton, yaˈipiya anoyatërin huachi. 41 Sopairi yaˈcoancantërinsopitantaˈ quëntapi. Quisosori nontohuachina, sopairoˈsaˈ pipipi huachi. Pipirahuatonaˈ, ina nohuitatonaˈ, chiniquën nontapi. —Quëmasoˈ Cristonquën. Yosë huiˈninquën, itopi. —Taˈtëquëˈ. Ama insontaˈ shaˈhuitëquësohuëˈ, itohuachina, taˈtopi huachi. 42 Tahuëririnquë tashirayamiachin Quisoso huënsërahuaton, paˈnin. Ninano quëran pipirahuaton, co piyapi yaˈhuërinquëhuëˈ paˈpirinhuëˈ. Naˈa piyapiˈsaˈ ina yoniponaˈ paˈpi. Quënanahuatonaˈ, —Ama paquësohuëˈ. Isëquë yaˈhuaton, aˈchintocoi, itopirinahuëˈ, co nanitërinhuëˈ. 43 —Nisha nisha ninanoroˈsaquë pacaˈhuasoˈ yaˈhuërin. Inaquëntaˈ Yosë nanamën aˈchinchi huëntonënquë yaˈcoinaˈ. Ina marëˈ Yosë aˈpairinco, tënin. 44 Ina quëran yaˈipi Cariria parti paˈsahuaton, niyontonpiso pëiroˈsaquë aˈchinarin.

Lucas 5

1 Ina quëran Quisoso Quinisariti sonoˈ yonsanquë aˈchinarin. Naˈa piyapiˈsaˈ yamorapi. Yosë nanamën natanacaiso marëˈ huëˈpi. 2 Chiniquën yaˈquëëtopi. Napotohuachinara, catoˈ montëria niˈnin, yonsanquë oshirinsoˈ. Huaˈanënpita nonshirahuatonaˈ, ritinënpita paˈmoapi. 3 Aˈna montëriasoˈ Simonquën. Inaquë yaˈconahuaton, —Amasha paquëˈ, itërin. Itohuachina, amasha paˈnin. Inaquë huënsërahuaton, piyapiˈsaˈ aˈchintantarin huachi. 4 Nani aˈchintahuaton, Simon itapon: —Huëquëˈ, iyasha, amasha anpoquë paˈahuaˈ. Inaquë ritinën tëˈyatëquëˈ sami macamaquë, itërin. 5 —Capa sami, Maistro. Yaˈipi tashiˈ riti tëˈyatopiraihuëˈ, co mantaˈ manaihuëˈ. Nipirinhuëˈ, quëma shaˈhuitëranco niˈquëhuarëˈ, naquëranchin tëˈyatantaˈi, tënin Simon. 6 Ina quëran riti tëˈyatohuachina, notohuaroˈ sami manin. Huaˈhuayatërahuëˈ niˈton, riti yaoquirin huachi. 7 Amiconënpita aˈna montëriaquë yaˈhuërinsoˈ përarin. —Huëcoˈ catahuacoi, tënin. Itohuachina, huëˈpi. Catoˈ montëriaquë chachin sami amëntatopi. Napohuachina, yanocohuëitërin huachi. 8 Ina napoˈ sami maˈton, Simon Pitro paˈyanin. Quisoso nantën pirayan isonahuaton, itërin: —Maˈpítataˈ, Sinioro, nanitaparan. Casoˈ topinan piyapico niˈto, oshahuanco. Co yaˈcariancosoˈ yaˈhuërinhuëˈ, itërin. 10 Amiconënpitantaˈ paˈyanpi. Santiaco, Coansha itopisoˈ. Sipitio huiˈninpita inahuasoˈ. Ina quëran Simon itapon: —Ama, iyasha, paˈyanquësohuëˈ. Nani catahuaranquën sami macamasoˈ. Ipora quëra huarëˈ nipirinhuëˈ catahuaranquën piyapiˈsaˈ macamaso marëˈ. Inapitantaˈ imainacoso marëˈ masaran, itërin. 11 Ina quëran nonshirahuatonaˈ, maˈshanënpita patahuatonaˈ, Quisoso imapi huachi. 12 Ina quëran aˈna ninanoquë paantapi. Inaquë aˈna quëmapi yaˈhuërin, chana caniori maninsoˈ. Noshinën noyá pëˈyatërin. Quisoso quënanahuaton, nantëntaquë isonahuaton, itërin: —Nohuantohuatan, Sinioro, nanitëran anoyatancosoˈ. Anoyatoco, topirahuëˈ, itërin. 13 Quisosori sëˈhuarahuaton, itapon: —Nohuantërahuë mini. Apira miachin anoyataranquën, itërin. Itohuachina, aˈnaroachin canio inquirin huachi. 14 —Ama, iyasha, piyapiˈsaˈ shaˈhuitëquësohuëˈ. Corto huaˈan yaˈhuërinquë paaton, noyatëransoˈ aˈnotonquëˈ niˈinquën. Naporahuaton, Moisësë shaˈhuirinsoˈ quëpaquëˈ noyatëransoˈ nitotacaiso marëˈ, itërin. 15 Napotopirinhuëˈ, yaˈipi parti nahuinin. Ina quëran huaˈhuayatërahuëˈ piyapiˈsaˈ huëˈpi Quisoso natanacaiso marëˈ. Caniaˈpiroˈsantaˈ huëˈpi anoyatacaso marëˈ. 16 Quisososoˈ nipirinhuëˈ apira apira piyapiˈsaˈ patërin. Co piyapi yaˈhuërinquëhuëˈ paˈnin Yosë nontacaso marëˈ. 17 Aˈna tahuëri Quisoso aˈchintohuachina, Parisio piyapiˈsaˈ, Cotio maistroˈsaˈ, inapita inaquë chachin huënsëapi, nisha nisha ninano quëran huëˈpisopita. Cariria parti, Cotia parti nininsopita. Aˈnaquëontaˈ Quirosarin quëran huëˈpi. Nani aˈchintohuachina, caniaˈpiroˈsaˈ anoyatërin. Yosëri catahuarin niˈton, naˈa caniaˈpiroˈsaˈ aˈnaroachin anoyatërin. 18 Ina quëran catapini quëmapi huëcatonaˈ, caniaˈpi nantëtëquë quëpi. Huaˈquiˈ co nanitërinhuëˈ huanicasoˈ, quëhuëánin. Quisosoquë yaquëpirinahuëˈ. 19 Huaˈhuayatërahuëˈ piyapiˈsaˈ yaˈsopi niˈton, co nanitopihuëˈ yaˈconacaisoˈ. Napoaton pëiˈ nanpëtahuatonaˈ, caraya socatëˈ oˈquirahuatonaˈ, nantëtërë chachin anohuaramapi huachi. Huancanachin Quisoso pirayan acomapi huachi. 20 “Ma noya isopita natërinaco,” taˈton, Quisosori caniaˈpi itapon: —Oshanën, iyasha, inquitaranquën, itërin. 21 Ina natanahuatonaˈ, Cotio maistroˈsaˈ, Parisio piyapi, inapita yonquipi. “Ma quëmapitaˈ isosoˈ. Yosë yayaˈhuërëtërin. Co insontaˈ nanitërinhuëˈ oshanënpoaˈ inquitinpoasoˈ. Yosëichin nanitërinsoˈ,” topi, yonquiatonaˈ. 22 Yonquiarapirinahuëˈ, inaora yonquinën quëran Quisoso nitotërin. —¿Onpoatontaˈ co noyahuëˈ yonquiarapiramaco? 23 “Piyapinpoaˈ co nanitërëhuahuëˈ oshanënpoaˈ inquitacasoˈ,” tënamaˈ. Aˈnaroachin anoyatacasontaˈ co nanitaparamahuëˈ. 24 Nipirinhuëˈ, Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, nanan quëtërinco piyapiˈsaˈ oshanënaˈ inquitaˈhuaso marëˈ. Canpitantaˈ ina nitotacamaso marëˈ iso caniaˈpi anoyatarahuë, tënin. Ina quëran caniaˈpi itantapon: —Huaniquëˈ, iyasha. Nantëtëˈ masahuaton, yaˈhuëranquë paquë huachi, itërin. 25 Itohuachina, aˈnaroachin huanirin. Yaˈipi piyapiˈsaˈ niˈpi. —Ma noyacha Yosësoˈ niˈton, anoyatërinco paya, tënin. Quëhuëntërinsoˈ masahuaton, yaˈhuërinquë paˈnin huachi. 26 Piyapiˈsaˈ niˈpachinara, paˈyanpi. —Ma noyacha Yosëri catahuarin niˈton, aˈnaroachin anoyatërin paya. Maˈpítacha ipora niˈnëhua paya, nitopi. 27 Ina quëran Quisoso paantarahuaton, aˈna copirno comisionën quënanconin. Nihui itopisoˈ. (Matio itopi antaˈ.) Coriqui copirno marëˈ maˈpatonaˈpi. Coriqui maˈpatopisoˈ pëiquë huënsëapirinhuëˈ. —Huëquëˈ, iyasha, imaco huachi, itërin. 28 Aˈnaroachin huanirahuaton, maˈshanënpita patahuaton, Quisoso imarin huachi. 29 Ina quëran naˈa amiconënpita amatërin pëinënquë coshatacaiso marëˈ. Quisoso nohuitacaiso marëˈ amatërin. Naˈa copirno comisionënpitantaˈ huëˈpi. 30 Quisoso inaquë niˈsahuatonaˈ, Cotio maistroˈsaˈ, Parisio piyapiˈsaˈ, inapita noˈhuitonaˈ, caˈtanoˈsanënpita itopi: —Copirno comisionënpita naˈcon oshahuanpi. ¿Onpoatontaˈ oshahuanoˈsarëˈquëmaˈ coshataramaˈ, oˈopataramaˈ? itopi. 31 Natanahuaton, Quisosori itërin: —Inapitasoˈ tëhuënchachin nohuantërinaco imainacosoˈ. Niˈcoˈ. Caniaˈpiroˈsaˈ notoro nohuantopi. “Co caniorahuëˈ,” topatëra, co notoro nohuantërëhuëˈ. 32 Inapochachin cantaˈ oshahuanoˈsaˈ pënënaˈhuaso marëˈ oˈmarahuë. “Co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantatomaˈ, Yosë pochin cancantocoˈ,” itërahuë. Aˈnapitasoˈ, “Quiyasoˈ noyacoi,” topiso marëˈ co naˈcon aˈchintërahuëˈ, itërin. 33 Ina quëran piyapiˈsari itantapi: —Coansha imarinsopita co coshatatonahuëˈ, Yosë nontapi. Inapochachin Parisio imarinsopitantaˈ nipi. Quëma imarinënsopitasoˈ nipirinhuëˈ noya coshatapi, oˈosapi, naporapi. ¿Onpoatonataˈ imarinënsopita nisha yonquipi? itërin aˈnaquëni. 34 —Ca yaˈhuarahuë niˈton, co sëtopihuëˈ. Niˈcoˈ. Quëmapi saˈacaso marëˈ piyapiˈsaˈ amatohuachina, capa cancantapi. Nipayarinsopita huëˈpachinaˈ, coshatatonaˈ, capa cancantapi. 35 Aˈna tahuërisoˈ nipirinhuëˈ inimiconëni saˈanaˈpi masapi. Quëpatohuachinaˈ, co huachi coshatacaisoˈ yonquiapihuëˈ. Sëtapi huachi. Inapochachin cantaˈ mapachinaco, imarinacosopita sëtapi huachi. Sëtatonaˈ, co coshatacaisoˈ yonquiatonahuëˈ, Yosë nontápona huachi, tënin. 36 Ina quëran pënënto nanan aˈchintantarin. —Niˈcoˈ. Coton iraca nininsoˈ noshatohuachina, co nasha coton yanorëhuëˈ paˈpitacaso marëˈ. Nasha coton yanohuatëra, tapirëˈ. Naporahuaton, nasha nëˈmëtëquë paˈpitohuatëra, co inachachin yaˈnorinhuëˈ. Inapochachin iraca aˈchininsoˈ co huachi imacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Nasha aˈchintaranquëmaˈ. Co cato chachin imacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. 37 Huino shaˈmoroˈ nipachina, co shaˈhuëtëˈ morsa mocaroˈ nininquë co taˈpanëhuëˈ. Saˈpotohuachina, aˈnaroachin nopoitërin. Nopoitohuachina, huino chiniarëˈ. Morsantaˈ tapirëˈ. 38 Shaˈmoroˈ huinosoˈ nasha morsaquë taˈpanëˈ. Huino, morsantaˈ noya nisarin huachi. Inapochachin cantaˈ nasha aˈchintëranquëmaˈ. Iraca aˈchininsoˈ naniantatomaˈ, nasha nanansáchin imaco huachi, tënahuë. 39 Huino saˈpotërinsoˈ oˈopatëra, co apira nipisoˈ nayarëhuëˈ. Iˈhua nininsoˈ noya noya, topi. Inapochachin casoˈ nisha aˈchinahuë. Aˈnaquën natanahuatonaˈ, co nohuantopihuëˈ. “Iraca aˈchininsoˈ noya noya,” toconpi, itërin Quisosori.

Lucas 6

1 Aˈna chinoto tahuëri nanihuachina, Quisoso caˈtanoˈsanënpitarëˈ paˈsarin. Tricoroˈ pëntontatonaˈ, caˈtanoˈsanënpita aˈnaya aˈnaya tricoraya marapi. Iˈshorayarahuatonaˈ, caˈpi. 2 Parisio piyapiˈsari niˈsahuatonaˈ, itopi: —¿Onpoatomataˈ chinoto tahuëri nipirinhuëˈ tricoraya iˈshoaramaˈ? Co ipora tahuëri sacatacasohuëˈ nipirinhuëˈ. ¿Onpoatomataˈ Moisësë pënëntërinsoˈ co natëramahuëˈ? itopi. 3 Itohuachina, Quisosori itërin: —Quiricaquë nani nontëramaˈ. Tata masho Tapi tanahuachina, Yosë pëinënquë yaˈconahuaton, cosharoˈ Yosë marëˈ acopisoˈ caˈnin. Caˈtaninsopitantaˈ tanarin niˈton, quëtërin. Inapitantaˈ caˈpi. Corto huaˈanoˈsáchin ina cosharoˈ capacasoˈ nipirinhuëˈ. Tata masho Tapi chachin napopirinhuëˈ, co ina marëˈ Yosëri anaˈintërinhuëˈ. 5 Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, chiniquën nanantërahuë. Maˈsona noya nicacasoˈ shaˈhuichinquëmaˈ. Chinoto tahuëri maˈsona nicacasontaˈ shaˈhuichinquëmaˈ, itërin. 6 Ina quëran chinoto tahuëri naniantahuachina, niyontonpiso pëiquë paantahuaton, nanamën aˈchiantarin. Inaquë aˈna quëmapi yaˈhuërin. Imirin tachitërin niˈton, co nanitërinhuëˈ sëˈquëtacasoˈ. 7 “Chinoto tahuëri nipirinhuëˈ, Quisosori anoyatapo nimara,” taˈtonaˈ, Cotio maistroˈsaˈ, Parisio piyapiˈsaˈ, inapita niˈsápi shaˈhuirapicaiso marëˈ. 8 Topinan yonquiapirinahuëˈ, Quisosori ninorin. Napoaton apia itërin: —Huanirahuaton, iyasha, isëquë huëquëˈ, itërin. Napotohuachina, huanirahuaton, inaquë paˈnin huachi. 9 Inaquë huanihuachina, Quisosori Parisio piyapiˈsaˈ itërin: —Chinoto tahuëri noya nicacasoˈ yaˈhuërin. Co ahuëcasoˈ, co tëpacasoˈ, co inapita nicacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Caniaˈpi tananpitahuato, co nosoroarahuëˈ. Napoaton anoyatacasoˈ yaˈhuërin, tënahuë casoˈ. ¿Maˈtaˈ canpitasoˈ yonquiramaˈ? itërin Quisosori. 10 Napotopirinhuëˈ, co mantaˈ topihuëˈ. Co aˈpanitohuachinarahuëˈ, aˈnaya aˈnaya niˈsarin quëran apia itërin: —Imiran, iyasha, ihuëquëˈ, itërin. Ihuëtohuachina, aˈnaroachin noyatërin huachi. 11 Ina marëˈ Parisio piyapiˈsaˈ chiniquën noˈhuitonaˈ, inahuara capini ninontopi. —Quisoso co noyahuëˈ naporin. Tëpacasoˈ yaˈhuërin. ¿Onpotahuatëcha tëparë paya? nitopi. 12 Ina quëran Quisoso motopiˈpaˈ paantarin Yosë nontacaso marëˈ. Yaˈipi tashiˈ Yosë nontárin. 13 Tahuërihuachina, imarinsopita amatërin. Huëˈpachinara, shonca catoˈ acorin naˈcon naˈcon aˈchintacaso marëˈ. —Aˈnapitantaˈ aˈchintacamaso marëˈ aˈpararanquëmaˈ, itërin. 14 Aˈnasoˈ Simon. (Nisha nininën acoantarin. Pitro itërin.) Iiontaˈ acorin. Antërisë itopisoˈ. Santiaco, Coansha, Pinipi, Partoromo, 15 Matio, Tomasë, inapitantaˈ acorin. Aˈna Santiacontaˈ acorin. (Arpio huiˈnin inasoˈ.) Aˈnantaˈ Simon itopi. (Iraca copirno noˈhuinaˈpiroˈsaˈ imapirinhuëˈ, iporasoˈ Quisoso imasarin huachi.) 16 Ina quëran catoˈ Cotasë acorin. Aˈnasoˈ Santiaco huiˈnin. Aˈnasoˈ Cotasë Iscarioti. (Inantaˈ Quisoso acopirinhuëˈ, aˈna tahuëri shaˈhuirapiarinsoˈ.) Inapitasoˈ Quisoso acorin caˈtanacaiso marëˈ. 17 Inapitarëˈ nohuaraimahuaton, pastoquë aˈchinarin. Naˈa imarinsopita inaquë yaˈhuapi. Notohuaroˈ piyapiˈsaˈ huëˈpi Quisoso natanacaiso marëˈ. Quirosarin quëran huëˈpi. Yaˈipi Cotia parti quëran huëˈpi. Marë yonsan quëran aˈnapitantaˈ huëˈpi. Tiro, Siton, inapita yaˈcariya yaˈhuërinsopitantaˈ huëcatonaˈ, noya natanpi. Ina quëran caniaˈpiroˈsaˈ aˈnaroachin anoyatërin. 18 Aˈnaquëontaˈ sopairi yaˈcoancantërin niˈton, parësitapi. Inapitantaˈ anoyatërin huachi. 19 Yaˈipiya Quisoso sëˈhuacaisoˈ nohuantopi. Sëˈhuahuachinara, ina nohuanton, aˈnaroachin noyatopi. 20 Ina quëran caˈtanoˈsanënpita notëërahuaton, aˈchintërin. —Canpitasoˈ co naˈa maˈsha yaˈhuëtopirinquëmahuëˈ, Yosë noya niˈninquëmaˈ niˈton, noya cancantaramaˈ. “Caora co nanitërahuëˈ noya nicaˈhuasoˈ. Catahuaco, Sinioro,” topatamaˈ, Yosë noya niˈsarinquëmaˈ. Catahuarinquëmaˈ noya cancantacamasoˈ. Huëntonënquë chachin ayaˈconarinquëmaˈ. Naporahuaton, aˈna tahuëri inapaquë quëpantarinquëma huachi. 21 Iporasoˈ tanapomarahuëˈ, Yosë noya niˈninquëmaˈ. Yosëˈpaˈ co onporontaˈ tanararamahuë huachi. Noya cancantaramaˈ. Tëhuënchachin Yosë pochin cancantacasoáchin yonquihuatamaˈ, Yosë noya niˈsarinquëmaˈ. Catahuarinquëmaˈ ina pochin cancantacamaso marëˈ. Isoroˈpaquë naˈnëpiramahuëˈ, Yosë noya niˈninquëmaˈ. Inapaquë capa cancantarama huachi. Tëhuënchachin oshanëma marëˈ sëtohuatamaˈ, oshanëmaˈ inquitarinquëmaˈ. Capa cancantarama huachi. 22 Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, imaramaco. Imaramacoso marëˈ aˈnaquën noˈhuiarinënquëmaˈ. Co huachi quëˈyarinënquëmahuëˈ. Pinosarinënquëmaˈ. Nonpinapiarinënquëmaˈ. Inasoˈ nipirinhuëˈ, ama sëtocosohuëˈ. Ina marëˈ Yosë noya niˈsarinquëmaˈ niˈton, nóya cancantocoˈ. 23 Iraca Yosë piyapinënpita pënëntohuachinara, shimashocoroˈsaˈ inapochachin noˈhuipi. Napoaton aˈnapita noˈhuihuachinënquëmaˈ, noya cancantocoˈ. Parësitëramaso marëˈ Yosëˈpaˈ naˈcon canaaramaˈ. Ina yonquiatomaˈ, capa cancantocoˈ, itërin Quisosori. 24 Ina quëran itantarin: —Aˈnaquëmasoˈ nipirinhuëˈ nani maˈsha yaˈhuëtopirinquëmahuëˈ, coriquirachin cancantatomaˈ, co Yosë yonquiramahuëˈ. Canpitasoˈ “Noya cancantarëhuaˈ,” topiramahuëˈ, Yosë co noya niˈninquëmahuëˈ. 25 Iporasoˈ noya coshatatomaˈ, noya yaˈhuaramaˈ. Aˈna tahuërisoˈ nipirinhuëˈ co mantaˈ yaˈhuëtarinquëmahuëˈ. Iporasoˈ capa cancantopiramahuëˈ, aˈna tahuëriso huachi sëtatomaˈ, naˈnëaramaˈ. 26 Piyapiˈsaˈ noya nicainquëmaso marëˈ aˈnaquëmaˈ co Yosë natëramahuëˈ. Co insontaˈ pinopachinquëmahuëˈ, ama ina marëˈ noya cancantocosohuëˈ. Iraca nonpin nanan pënëntohuachinara, shimashocoroˈsaˈ paˈyatopi. Inapochachin iporantaˈ aˈnaquëmaˈ niantaramaˈ. Yosësoˈ nipirinhuëˈ anaˈintarinquëmaˈ, tënin. 27 —Carinquëmaˈ, iyaroˈsaˈ, pënëinquëmaˈ, natanco. Yaˈipi piyapiˈsaˈ nosorocasoˈ yaˈhuërin, tënahuë. Inimiconënpitantaˈ nosorocoˈ. Noˈhuipirinquëmaontaˈ, ama iˈhuërëtocosohuëˈ. Catahuacoˈ. 28 Pinopirinquëmaontaˈ, noya nontocoˈ. Ahuëpirinquëmaontaˈ, ama noˈhuicosohuëˈ. Yosë nontocoˈ inahuantaˈ imainaˈ. 29 Ahuëhuachinënquëmaˈ, ama mantaˈ iˈhuërëtocosohuëˈ. Naquëranchin acoantahuachinquëmaˈ, co naporo tërantaˈ noˈhuicasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Aˈnaquëmaˈ saconëmaˈ ihuarinquëmaˈ. Cotontaˈ quëpatohuachinquëmaˈ, ama noˈhuicosohuëˈ. 30 “Maˈsha quëtoco,” itohuachinquëmaˈ, ama apiracosohuëˈ. Quëpahuachina, ama maˈpatantacosohuëˈ. 31 Noya ninosorocasoˈ yaˈhuërin. Canpita nohuantëramaˈ aˈnapita nosoroˈinquëmasoˈ. Napoaton canpita nohuantëramaso chachin inapitantaˈ nosorocoˈ. Ninosoroatomaˈ, nicatahuacoˈ. 32 Amiconënpitarachin nosorohuatamaˈ, co ina marëˈ Yosë noya niˈsarinquëmahuëˈ. Oshahuanoˈsantaˈ inahua capini ninosoropi. 33 Noya nontërinquëmasopitarachin catahuahuatamaˈ, co ina marëˈ Yosë noya niˈsarinquëmahuëˈ. Oshahuanoˈsantaˈ inahua capini nicatahuapi. 34 Noˈtëquën pahuërëtopisopitarachin coriqui aˈnanpatamaˈ, co ina marëˈ Yosë noya niˈsarinquëmahuëˈ. Oshahuanoˈsantaˈ inahua capini niaˈnanpi. “Oshaquëran niquëtantaˈa,” taˈtonaˈ, niaˈnanpi. 35 Canpitasoˈ nipirinhuëˈ inimiconëmantaˈ nosorocoˈ. Inapitantaˈ catahuacoˈ. Piyapiˈsaˈ pahuantohuachinaˈ, coriqui aˈnancoˈ. “Co iˈhuërëtaponcohuëˈ nimara,” tapomarahuëntaˈ, aˈnancoˈ. Ina pochin nipatamaˈ, Yosëˈpaˈ naˈcon canaaramaˈ. Yosë pochachin cancantaramaˈ. Inasoˈ yaˈipi piyapiˈsaˈ nosoroaton, catahuarin. Oshahuanoˈsantaˈ nosororin. Co “Yosparinquën,” itopirinahuëˈ, catahuarin. 36 Tata Yosëri yaˈipi piyapi nosororin. Inapochachin canpitantaˈ nosorocoˈ, itërin. 37 —Ama, iyaroˈsaˈ, aˈnapita nocancosohuëˈ. “Casoˈ noya piyapico. Pasoˈ piyapi co noyahuëˈ niˈton, anaˈintacasoˈ yaˈhuërin,” topi aˈnaquën. Ama ina pochin noncosohuëˈ, Yosë anaˈintochinquëmaˈ. Aˈnapita pinotomaˈ, shaˈhuirapihuatamaˈ, Yosëntaˈ inapochachin shaˈhuirapitënquëmaˈ, anaˈintarinquëmaˈ. Aˈnapita maˈsha onpotohuachinquëmaˈ, nanan anoyatocoˈ oshanëmaˈ Yosë inquichinquëmaˈ. 38 Ama apiracosohuëˈ. Maˈsha quëtocoˈ. Ina marëˈ canpitantaˈ Yosë acanaarinquëmaˈ. Naˈcon naˈcon quëtarinquëmaˈ. Co mantaˈ nonpintarinquëmahuëˈ. Piyapiˈsaˈ nosorohuatamaˈ, Yosëntaˈ naˈcon naˈcon nosoroarinquëmaˈ. Apirahuatamaˈ, canpitantaˈ co Yosëˈpaˈ canaaramahuëˈ. 39 Isontaˈ aˈchinchinquëmaˈ. Somaraya nipachina, co nanitërinhuëˈ aˈna somaraya nininsoˈ quëpacasoˈ. Quëparin naporini, cato chachin panca naninquë anochitonahuëˈ. Inapochachin canpitantaˈ co noyahuëˈ cancantohuatamaˈ, co nanitëramahuëˈ piyapiˈsaˈ noˈtëquën aˈchintacamasoˈ. 40 Naˈa maistroˈsaˈ yaˈhuëpi. Aˈchintërinsopita quëran naˈcon naˈcon nitotopi. Aˈchintohuachina, inapochachin nisapi. Napoaton noya maistro natancoˈ. Inso tërantaˈ natanpatamaˈ, oshaquëran ina pochin yonquiaramaˈ. Co noˈtëquën aˈchintohuachinquëmahuëˈ, nonanpatamaˈ, ina pochachin cancantarama huachi. 41 Niˈcoˈ. Catoˈ quëmapi yaˈhuëpirinhuëˈ. Aˈnasoˈ piˈpian moˈshiri yaˈconayatohuachina, aˈnari nocanin. “Quëmasoˈ napoonin niˈtëran. Carinquën noya nicatënquën, ocoichinquën,” itopirinhuëˈ, inantaˈ narasëratëri nani yaˈconayatërin niˈton, co piˈpian tërantaˈ nanitërinhuëˈ quënantacasoˈ. Co iin nocanacasohuëˈ nipirinhuëˈ, nocanin. Inapochachin aˈnaquëmaˈ co noˈtëquën yonquiramahuëˈ. Aˈnapita yapënënpiramahuëˈ, naˈcon naˈcon oshahuanamaˈ. Canpitasoˈ nonpintënquëmaˈ ninamaˈ. Narasëratëˈ ocoitohuachina, noya quënantërin. Naporo huarëˈ nanitërin iin moˈshi ocoitacasoˈ. Inapochachin canpitantaˈ yaˈipi co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantocoˈ. Naporo huarëˈ noˈtëquën yonquiatomaˈ, nanitaramaˈ aˈnapita pënënacamasoˈ, itërin. 43 Nara co noyahuëˈ nipachina, napoonin nitërin. Noya narasoˈ nipirinhuëˈ noya nitërin. 44 Nitërin quëran nara nohuitërëˈ. Nahuansoˈ co quëpa nitërinhuëˈ. Naporahuaton, shihuarin quëran co misëra manëhuëˈ. 45 Inapochachin piyapinpoantaˈ ninëhuaˈ. Noya yonquihuatëhuaˈ, noya nirihuaˈ. Co noyahuëˈ yonquihuatëhuaˈ, co noyahuëˈ nirihuaˈ. Maˈsona yonquihuatëhuaˈ, ina chachin nonëhuaˈ, ina chachin nirihuaˈ, tënin. 46 —Aˈnaquëmaˈ “Imarainquën, Sinioro,” itapomaracohuëˈ, co natëramacohuëˈ. 47 Naˈaquëmaˈ natanamacoso marëˈ huëˈnamaˈ. Natëhuatamaco, aˈna quëmapi pochin nisaramaˈ. 48 Ina quëmapi natëricho quëran yapëirin. Yapëihuachina, noya yonquiaton, noya pëiaquë yonirin. Naˈpitëˈ quënanahuaton, naˈpitëquë chachin natëricho quëran pëirin. Pamatohuachina, opotopirinhuëˈ, co anotërinhuëˈ. Chiniiˈ niponahuëˈ, co yatëˈyatërinhuëˈ. 49 Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ yapëihuachina, co noya yonquirinhuëˈ. “Inotëquë tërantaˈ pëiˈi,” taˈton, inaquë pëipirinhuëˈ. Ina quëran pamatohuachina, chiniiri aˈnaroachin tëˈyatërin. Yaˈipi noyá quiquirin huachi. Inapochachin topinan natanpatamaco, co natëhuatamacohuëˈ, co chaˈësaramahuëˈ. Nipirinhuëˈ, yaˈipi cancanëma quëran natëhuatamaco, noya nisaramaˈ. Noya natëtomaˈ, chiniquën cancantaramaˈ. Chaˈësarama huachi, itërin.

Lucas 7

1 Nani aˈchintohuachina, Quisosori Capinaomoquë paˈnin. 2 Inaquë aˈna capitan yaˈhuërin. Aˈna piyapinën chiniquën canioton, yachiminin. Huaˈanëni noya nosororin. 3 Quisoso canquirinsoˈ natantahuaton, Cotio ansianoˈsaˈ amatërin. —Paaton, Quisoso shaˈhuitonquëˈ huëˈin piyapinëhuë anoyachinco, itahuaton, aˈparin. 4 Quisosoquë canconahuatonaˈ, nontoonpi. —Huëquëˈ paˈahuaˈ, Sinioro. Pasoˈ capitan amatërinquën. Inasoˈ nisha piyapi niponahuëˈ, nóya quëmapi. Nosororinpoaˈ. Inaora coriquinën quëran niyontonpiso pëiˈ ninin Yosë yonquicaiso marëˈ. Napoaton huëquëˈ piyapinën anoyatëquëˈ, chiminpachin, itopi. 6 Ina natanahuaton, inapitarëˈ paˈnin. Capitan pëinënquë yaˈcaritërahuasoˈ, amiconënpitari nacapipi. Capitani nani aˈparin Quisoso nontacaiso marëˈ. —Capitan shaˈhuitërincoi nonchinquën. “Casoˈ, Sinioro, nontaponquën yapaˈpirahuëˈ. Tapanato, co paˈnahuëˈ. Co casoˈ quëma pochin noyacohuëˈ. Co pëinëhuëquë tërantaˈ yaˈconamasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Topinan nontëquëˈ piyapinëhuë noyachin. 8 Cantaˈ huaˈanëhuë natërahuë. Capitanco niˈto, sontaroˈsaˈ camaihuatëra, natërinaco. Pacoˈ, itohuatëra, paˈpi. Huëcoˈ, itohuatëra, huëˈpi. Piyapinëhuëpitantaˈ camairahuë. Sacatocoˈ, itohuatëra, sacatopi. Napoaton natëranquën. Chiniquën nanantëran niˈton, nontohuatan, aˈnaroachin noyatapon, tënahuë,” tënin capitan, itiipi. 9 Quisoso natanahuaton, nóya cancantërin. Tahuërëtahuaton, piyapiˈsaˈ itërin: —Ma noyacha ina quëmapi natërinco paya. Nisha piyapi niponahuëˈ, Cotioroˈsa quëran noya noya natërinco. Napoaton ca nohuanto, apira miachin piyapinën noyatarin, tënin. 10 Napotohuachina, capitan amiconënpita ayancoantapi. Caniaˈpi nani noyatërin quënanconpi huachi. 11 Tahuëririnquë Quisoso Nainquë paˈnin. Caˈtanoˈsanënpitarëˈ paˈnin. Naˈa piyapiˈsaˈ imasapi. 12 Ninano yaˈcoanaquë yaˈcaritërahuasoˈ, naˈa yaˈhuëhuanoˈsari nacapirapi. Chimipi paˈpitacaiso marëˈ quësapi. Huiˈnapi niponahuëˈ, aˈshin ayananpirin. Aˈshini imasarin. Inaichin huaˈhuin nipirinhuëˈ, chiminin. Soˈiontaˈ iraca ayarin niˈton, saˈahua paiya inasoˈ. 13 Ina quënanahuaton, Quisosori nosororin. —Ama, imoya, naˈnëquësohuëˈ, itërin. 14 Napotahuaton, chimipi acopiquë sëˈhuaconin. Sëˈhuarahuachina, quëparapisopita huaniconpi. Chimipi nontërin. —Huënsëquëˈ, api, itërin. 15 Napotohuachina, nanpiantarahuaton, huënsërin. Ina quëran nonsarin huachi. —Yaˈhuëranquën, imoya, quëpantaquë huachi, itërin Quisosori. 16 Yaˈipi piyapiˈsaˈ nicatonaˈ, paˈyanpi. —Ma noyacha Tata Yosëso paya. Ma noya quëmapi aˈpatimarinpoaˈ pënëinpoaso marëˈ. Nani maˈsha nanitaparin. Yosë co naniantërinpoahuëˈ. Catahuarinpoa huachi, topi. 17 Ananpitërinsoˈ yaˈipi Cotia parti nahuinin. Yaˈipiya natantopi. 18 Coansha imarinsopitantaˈ paatonaˈ, Quisoso naporinsoˈ shaˈhuitonpi. Coansha natanahuaton, yonquiárin. “Quisososoˈ Yosëri aˈpaimarinsoˈ nimara. Pahuanamara aˈnaˈ oˈmacasoˈ,” taˈton, catoˈ imarinsoˈ aˈparin Quisoso natanacaiso marëˈ. 20 Quisoso quënanconpachinara, itaponaˈ: —Coansha Paotista aˈpairincoi natanaˈhuainquënso marëˈ. Quëmasoˈ Cristonquën nimara. Pahuanarin oˈmacasoˈ nimara. Co nitotëraihuëˈ. Shaˈhuitocoi quiyantaˈ nitochii, itërin. 21 Naporoˈ naˈa caniaˈpiroˈsaˈ yaˈhuërin. Nisha nisha caniori maninsopita. Quisosori aˈnaroachin anoyatërin. Sopairi ahuaˈyantërinsopitantaˈ huëˈpachinara, sopai aˈpatërin. Naporahuaton, ina nohuanton, somaraya nininsopitantaˈ niˈtërin. 22 —Niˈcoˈ, iyaroˈsaˈ. Ca nohuanto, somaraya nininsoˈ niˈtërin. Apiaroˈsaˈ aˈnaroachin anoyatërahuë. Noya iratërin huachi. Chana caniori maninsopitantaˈ anoyatërahuë. Nëˈhuëroˈsantaˈ noya anatantërahuë. Chiminpisopita ananpitantarahuë. Notohuaroˈ piyapiˈsaˈ co Yosë nohuitatonahuëˈ, nosorotopirinahuëˈ, noya nanan aˈchintarahuë huachi. Yaˈipi nani niˈnamaˈ, nani natanamaˈ. Paatomaˈ, Coansha shaˈhuitoncoˈ noˈtëquën nitochin. 23 Yaˈipi cancanëma quëran natëhuatamaco, noya cancantarama huachi. Co nisha nisha yonquiamacosoˈ yaˈhuërinhuëˈ, itërin Quisosori. 24 Ina natanahuatonaˈ, Coansha shaˈhuitaponaˈ paˈpi. Nani paantahuachinara, Quisosori aˈchiantarin. —Coansha naporinsoˈ aˈchinchinquëmaˈ. Iˈhua canpitasoˈ Coansha nicapomaˈ paˈnamaˈ. Co piyapi yaˈhuërinquëhuëˈ paˈnamaˈ. Co inasoˈ nisha nisha yonquirinhuëˈ. 25 Co noyapiachin aˈmorinhuëˈ. Noyapiachin aˈmopisopita huaˈan pëiroˈsaquë yaˈhuëpi. Coanshasoˈ nipirinhuëˈ co nani maˈsha yaˈhuëtopirinhuëˈ. 26 Pënëntërinsoˈ natanacaso marëˈ paˈnamaˈ. Coansha tëhuënchachin nóya pënëntërin. Co topinan quëran pënëntërinhuëˈ. Yosëri chachin aˈparinsoˈ. 27 Iraca quiricanënquë ninorin. “Coˈhuara Cristo aˈpaimayatërasohuëˈ, comisionëhuë pochin nininsoˈ aˈpararahuë. Paaton, pënëntapon Cristo noya natanacaiso marëˈ,” tënin Yosë. Coansha ninoton, naporin. 28 Iraca quëra huarëˈ naˈa piyapiˈsaˈ pënëntopirinahuëˈ, Coansha Paotistasoˈ noya noya pënëntërin. Pënëntërinsoˈ, iyaroˈsaˈ, noya. Nipirinhuëˈ, inquëma tërantaˈ imapatamaco, noya noya nisaramaˈ. Yosë huëntonënquë chachin ayaˈconanquëmaˈ, tënin Quisoso. 29 Nani naˈa piyapiˈsari Coansha noya natanpi. Coriqui maˈpanaˈpiroˈsantaˈ “Yosë noninsoˈ noˈtëquën pënëninpoaˈ,” taˈtonaˈ, aporihuanpi. 30 Yaˈhuërëˈ Parisio piyapiˈsasoˈ co nohuantopihuëˈ. Coansha noˈtëquën pënëntopirinhuëˈ, co huachi nohuantopihuëˈ Yosë pochin cancantacaisoˈ. Napoaton co aporihuanpihuëˈ. Cotio maistroˈsantaˈ co yanatëpihuëˈ. 31 Ina yonquiaton, Quisosori itërin: —Iporasoˈ piyapiˈsaˈ nisha nisha yonquipi. ¿Maˈ pochinsona cancantomaraiˈ? 32 Huaˈhuaroˈsa pochin cancantonpi, tënahuë. Huaˈhuaroˈsaˈ caniquë yaˈnipihuachinaˈ, ninoˈhuipi. Aˈnaquën taponaˈ: “Huëcoˈ pita pochin niˈtëhuaˈ yaˈnipiahuaˈ,” taˈtonaˈ, quinatopirinahuëˈ, co aˈnapita nohuantopihuëˈ nansacaisoˈ. Ina quëran tantaponaˈ: “Inta nipachin, huëcoˈ, chimipi pochin niˈtëhuaˈ yaˈnipiahuaˈ,” nitantapi. Ayapirinahuëˈ, co aˈnapitasoˈ nohuantopihuëˈ ayacaisoˈ. 33 Inapochachin ipora nisha nisha yonquiramaˈ. Coansha Paotistasoˈ huëˈpachina, co aquëtëˈ cosharoˈ yonquirinhuëˈ. Co noya coshatërinhuëˈ. Co piˈpian tërantaˈ huino oˈorinhuëˈ. Napopirinhuëˈ, “Inasoˈ huaˈyantaton, naporin,” toconamaˈ. 34 Ina quëran casoˈ Yosë quëran quëmapico niˈto, coshatërahuë, oˈorahuë. Ina marëˈ pinoramaco. “Quisoso coshatárin. Oˈopatárin. Oshahuanoˈsarëˈ nipayarin,” toconamaˈ. Nisha nisha yonquiconamaˈ. 35 Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ, noya yonquiatonaˈ, Yosë natëapi huachi. Pënëntërahuësoˈ natanahuatonaˈ, noˈtëquën yonquiapi huachi, tënin Quisoso. 36 Ina quëran aˈna Parisio quëmapiri Quisoso amatërin. —Pëinëhuëquë huëquëˈ coshatahuaˈ, itërin. Itohuachina, paˈnin. Pëinënquë yaˈconconahuaton, misaquë huënsëconin. 37 Aˈna sanapi natantahuaton, inaquë paˈnin. Inasoˈ oshahuanaˈpi, topisoˈ. Pimo huaˈsaiˈ potiriaˈhuayaquë quënin. 38 Quisoso yaˈyoranconahuaton, oshanën marëˈ sëtaton, naˈnërin. Naˈnëhuachina, naˈnëiˈ Quisoso nantën huiˈshitërin. Ainën quëran amirantërahuaton, apinorantërin. Ina quëran pimo huaˈsaiquë pashirantëtërin. 39 Ina niˈsahuaton, pëiˈ huaˈanën co noyahuëˈ niˈnin. Inaora yonquinën quëran yonquirarin. “Quisoso nitoninorin naporini, iso sanapi nohuichitonhuëˈ. Oshahuan niˈton, co sëˈhuacasoˈ nohuanchitonhuëˈ,” tënin yonquiaton. 40 Yonquirinsoˈ nitotaton, Quisosori itërin: —Iya Simon, piˈpian yashaˈhuitëranquën, itërin. —Inta, Maistro, shaˈhuitoco, itërin. 41 —Catoˈ quëmapi yaˈhuëpirinhuëˈ. Cato chachin patron nihuirin. Aˈnasoˈ aˈnatërapo huaranca nihuitërin. Aˈnasoˈ aˈnatërapo pasaichin nihuitërin. 42 Capa coriqui pahuërëtacasoˈ niˈton, cato chachin nihuitërinsoˈ ayatërin. Topinan ayatërin. ¿Insoaritaˈ patronën naˈcon naˈcon nosororin? ¿Maˈtaˈ quëma yonquiran? itërin Quisosori. 43 —Naˈcon naˈcon ayatërinsoˈ naˈcon naˈcon nosororin, topirahuëˈ, tënin. —Ina mini. Noˈtëquën yonquiran, tënin. 44 Ina tosahuaton, sanapi tasatahuaton, Simon itërin: —Iso sanapi niˈquëˈ. Quëma pëinënquë yaˈconpirahuëˈ, co iˈsha tërantaˈ quëtërancohuëˈ paˈmorantëcaso marëˈ. Iso sanapisoˈ nipirinhuëˈ naˈnëinën quëran paˈmorantërinco. Ainën quëran amirantërinco. 45 Canquipirahuëˈ, co iporancohuëˈ. Iso sanapisoˈ nipirinhuëˈ apinorantërinco. 46 Niˈtoroˈsaˈ huëˈpachina, tomaquë pashimototacasoˈ yaˈhuëpirinhuëˈ, quëmasoˈ co pashimototërancohuëˈ. Co huaˈan pochin niˈnancohuëˈ. Iso sanapisoˈ nipirinhuëˈ nóya nicatonco, pimo huaˈsaiquë pashirantëtërinco. 47 Tëhuënchachin naˈcon oshahuanaponahuëˈ, oshanën inquitarahuë huachi. Napoaton naˈcon naˈcon nosororinco, tënahuë. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ, “Co aquëtëˈ oshahuanahuëˈ,” taponarahuëˈ, co onpopinchin nosororinacohuëˈ, tënin. 48 Ina quëran sanapi itantarin: —Oshanën, imoya, inquitaranquën huachi, itërin. 49 Aˈnapita natanahuatonaˈ, ninontopi. —¿Ma quëmapitaˈ isosoˈ? Oshanën inquitacasoˈ nanitërin, ¿ti? nitopi. 50 Quisososoˈ nipirinhuëˈ sanapi itërin: —Natëranco niˈton, nichaˈëranquën. Noya paquë huachi, itërin.

Lucas 8

1 Ina quëran nisha nisha ninanoquë Quisoso paˈnin aˈchinapon. Aˈnaquën pancana, aˈnaquën co pancanayahuëˈ niponahuëˈ, inaquëntaˈ paaton, noya nanan aˈchinarin. —Yosë yahuaˈanëntarinquëmaˈ, itëraˈpiarin. Shonca catoˈ caˈtanoˈsanënpita imasapi. 2 Aˈnaquën sanapiˈsantaˈ imasapi, canio quëran anoyatërinsopita. Aˈnapita sopairi yaˈcoancantohuachinara, huaˈyantopirinahuëˈ, nani anoyatërin huachi. Aˈnasoˈ Maria Mactarina. Canchisë sopairoˈsari yaˈcoancantopirinhuëˈ, Quisosori inquitërin huachi. 3 Coanantaˈ imarin. Chosa saˈin nininsoˈ. Soˈinsoˈ huaˈan comisionën. Sosanantaˈ imarin. Inapita imatonaˈ, inahuara coriquinëna quëran cosharoˈ paˈanpi Quisoso, caˈtanoˈsanënpita, inapita coshatacaiso marëˈ. 4 Nisha nisha ninano quëran huëˈpi Quisoso natanacaiso marëˈ. Notohuaroˈ niyontonpachinara, pënënto nanan shaˈhuitërin. 5 —Aˈna quëmapi shaˈtapon paˈnin. Tricoraya iminquë paˈsarayarin papotacaso marëˈ. Paˈsarayahuachina, aˈnaquën iraquë huarëˈ paˈsarayarin. Inaquë piyapiˈsaˈ iratatonaˈ, iˈnatërin. Inairaroˈsantaˈ huëˈsahuatonaˈ, pëˈyaquirin huachi. 6 Aˈnapita yaˈpirin naˈpiroquë paˈsarayarin. Inaquë papotopirinhuëˈ, piˈpian piˈpian noˈpaˈ yaˈhuërin niˈton, yanirorin. Napoaton ahuirin huachi. 7 Aˈnaquën yaˈpirin nahuan pacatëroˈ yaˈhuërinquë paˈsarayarin. Inaquë papotopirinhuëˈ, nahuaontaˈ papotërin. Aˈshinahuaton, imotërin huachi. Napoaton shaˈninsoˈ chiminin huachi. 8 Aˈnaquën yaˈpirinsoˈ nipirinhuëˈ noyaroˈpaquë paˈsarayarin. Aˈshinahuaton, nóya nitërin. Shaˈnin quëran naˈcon naˈcon nitaton, pasa, pasa nitërin huachi. Huëratëhuanpatamaˈ, noya natanatomaco, yonquicoˈ, itërin Quisosori. 9 Ina quëran caˈtanoˈsanënpitari natanpi. —Achin, Maistro, naporansoˈ co natantëraihuëˈ. ¿Maˈtaˈ tapon naporan? itopi. 10 —Yosë huaˈanëntërinsoˈ co aˈnapita nitotopihuëˈ. Canpitasoˈ nipirinhuëˈ yaˈipiya aˈchinchinquëmaˈ. Yosë nanamën noˈtëquën nitotacamaso marëˈ aˈchinchinquëmaˈ. Aˈnapitasoˈ nipirinhuëˈ co yaˈipiya aˈchintarahuëˈ. Sacai pochin nininsoˈ aˈchintarahuë. Co yanatëhuachinacohuëˈ, natanaponaraihuëˈ, co nitotapihuëˈ. Maˈsona ninahuësontaˈ nicaponaraihuëˈ, co yonquiapihuëˈ, itërin. 11 Ina quëran itantarin: —Apira, iyaroˈsaˈ, aˈchintantaˈinquëmaˈ, nitotocoˈ. Yosë nanamënsoˈ tricoraya paˈsarayarinso pochin ninin. 12 Aˈnaquën piyapiˈsaˈ ira pochin ninin. Yosë nanamën natanpirinahuëˈ. Inaira pochin aˈnaroachin sopai huëˈnin. Yosë nanamën natanpisoˈ osërëtiirin. Ama natëcaiso marëhuëˈ ananiantërin. Natëpi naporini, Yosëri cancanënaˈ anoyachitonhuëˈ. 13 Aˈnaquëontaˈ naˈpiro pochin ninin. Yosë nanamën natanahuatonaˈ, aˈnaroachin paˈyatatonaˈ, natëpirinahuëˈ. Co chiniquën cancantatonahuëˈ, co natëmiatopihuëˈ. Maˈsha onpohuachinara, Yosë aˈpopi huachi. 14 Aˈnaquëontaˈ nahuan pacatëroˈ yaˈhuërinso pochin ninin. Yosë nanamën natantopirinahuëˈ. Maˈsha yaonpotërë pochin yonquiatonaˈ, co nanamën yonquipihuëˈ. Coriquiráchin cancantonpi. Nipaˈyatacasoáchin yonquirapi. Nahuanoˈsari imotërinso pochin maˈsharachin yonquiatonaˈ, Yosë nanamën naniantopi huachi. Co huachi natëpihuëˈ. 15 Aˈnaquën piyapiˈsasoˈ nipirinhuëˈ noyaroˈpa pochin ninin. Yosë nanamën noya natanpi. Natanahuatonaˈ, noya cancantatonaˈ, natëtopi. Noˈtëquën yonquiatonaˈ, natëmiatopi huachi. Maˈsha onpoaponaraihuëˈ, co aˈpopihuëˈ. Oshaquëran noya noya nisapi huachi, tënin. 16 Ina quëran aˈchintantarin. —Nanparin iˈchinpitohuatëra, co yoˈmëanaquë poˈmorëhuëˈ. Co pëˈsaranaquë poˈmorëhuëˈ. Nanparin aconanquë acorëˈ noya aˈpinacaso marëˈ. Piyapiˈsaˈ huëˈpachinara, noya quënantopi. Inapochachin Yosë nanamën shaˈhuitahuaˈ aˈnapitantaˈ nitochinaˈ. 17 Aˈnaquën poˈoana quëran maˈsha onporin. Iporasoˈ co insontaˈ nitotërinhuëˈ. Ayaroˈ tahuërisoˈ nipirinhuëˈ yaˈipiya nitotapi huachi. 18 Napoaton noya natancoˈ. Noya natëhuatamaˈ, naˈcon naˈcon nitotarama huachi. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ, “Nani nitotërahuë,” topirinahuëˈ, co yanatëpihuëˈ niˈton, piˈpian tërantaˈ nitotopisoˈ Yosëri ananiantërin huachi, itërin. 19 Ina quëran Quisoso aˈshin, iinpita, inapita huëˈpi. Quisoso yanontopirinahuëˈ, naˈa piyapiˈsaˈ yamopi niˈton, co nanitopihuëˈ yaˈconacaisoˈ. 20 Napoaton aˈnaquën shaˈhuitërin. —Niˈquëˈ, Maistro. Mamaparinquën, iyaparinquën, inapita huëcatonaˈ, aipiran yaˈhuapi. Yanontërinënquën, itopirinahuëˈ, Quisoso tapon: 21 —Yosë natëpisopita iyahuëpita pochin niˈnahuë. Sanapiˈsantaˈ Yosë nanamën natëhuachinaˈ, mamahuë pochin niˈnahuë, itërin. 22 Ina quëran aˈna tahuëri caˈtanoˈsanënpita itapon: —Aquëtëran paˈahuaˈ, itërin. Montëriaquë yaˈconahuatonaˈ, pëntonapi. 23 Quisososoˈ huanconënquë huëˈësapirinhuëˈ. Paaquëyaˈ, panca ihuani manin. Coˈsacairi montërianën opotó opototapirinhuëˈ. Nani yamëntairapirinhuëˈ. 24 Caˈtanoˈsanënpita paˈyanatonaˈ, Quisoso ochinanpi. —Catahuacoi, Maistro, chimiitarihuaˈ, itopi. Quisosori huënsërahuaton, ihuan aˈparin. Sonontaˈ panca coˈsacaitapirinhuëˈ, asanoirin. Aˈnaroachin sanoirin huachi. 25 —¿Onpoatomataˈ co natëramacohuë? itërin. Inapitasoˈ nipirinhuëˈ paˈyanatonaˈ, ninontapi. —Ma quëmapicha isosoˈ niˈton, ihuan aˈparin paya. Sonontaˈ aˈnaroachin asanoirin paya, nitopi. 26 Ina quëran Cariria aquëtëran canconpi. Catara parti itopisoˈ. 27 Quisoso nonshiconpachina, aˈna quëmapi nacapirin, naˈa sopairoˈsari yaˈcoancantopisoˈ. Yaˈcoancantopi niˈton, co huachi yonquirinhuëˈ. Huaˈquiˈ co mantaˈ aˈmorinhuëˈ. Co huachi pëiquë yaˈhuërinhuëˈ. Naˈpi naninquë chimipiroˈsaˈ paˈpitopiquë yaˈhuarin. 28 Naˈaroˈ sopairoˈsari ahuaˈyantarin. Catinaquë tonporahuatonaˈ, paˈontaˈ tonpotopirinahuëˈ, oquirachinin. Sopai nohuanton, co piyapi yaˈhuërinquëhuëˈ taˈantarin. Quisoso quënanahuaton, nocotahuataquë isonquirahuaton, monshorarin. Napohuachina, Quisosori nosoroaton, aˈnaroachin sopai itërin: —Iso quëmapi quëran pipico huachi, itërin. Ina natanahuaton, chiniquën itërin: —¿Maˈtaˈ yaonpotarancoi? Quëmasoˈ Quisosonquën. Yosë huiˈninquën. Yosë marëˈ ama aparësitocoisohuëˈ, itërin. 30 —¿Maˈninquëntaˈ quëmasoˈ? itërin. —Huaranca itërinacoi, topi. Huaˈhuayatërahuëˈ sopairoˈsaˈ yaˈcoancantopi niˈton, ina nininhuanin. 31 —Ama parësitopiquë aˈpacoisohuëˈ, itantapi. 32 Ina yacariya naˈa coshiroˈsaˈ yaˈhuërin. Panënquë coshatapi. —Coshiroˈsaquë tërantaˈ aˈpacoi yaˈcoantaˈii, itantapi. —Inta, nipachin, inaquë yaˈconcoˈ, itërin. 33 Itohuachina, quëmapi quëran pipirahuatonaˈ, coshiroˈsaquë yaˈconpi huachi. Inaquë yaˈconpachinara, coshiroˈsantaˈ huaˈyantatonaˈ, aˈnaroachin tahuan paˈtopi. Panca sonoquë niitatonaˈ, inaquë chimiitopi huachi. 34 Coshi pëˈtahuanaˈpiroˈsaˈ niˈsahuatonaˈ, taˈaconpi. Ninanoquë shaˈhuitonahuatonaˈ, ninano pirayan yaˈhuëpisopitantaˈ aˈnaya aˈnaya shaˈhuitëraˈpiapi. 35 Natanahuatonaˈ, —¿Maˈtaˈ onporinsoˈ? taˈtonaˈ, paˈpi nicaponaˈ. Canquirahuatonaˈ, quëmapi huaˈquiˈ huaˈyantërinsoˈ quënanquipi. Iporasoˈ Quisoso yaˈcariya huënsëarin. Nani aˈmoanahuaton, noya yonquirin huachi. Co huachi huaˈyantërinhuëˈ. Ina nicatonaˈ, paˈyanpi. 36 —Quisosori anoyatërin. Sopairoˈsaˈ aˈpatahuaton, anoyatërin huachi. Co huachi huaˈyantërinhuëˈ, topi niˈpisopitari. 37 Natanahuatonaˈ, yaˈhuëhuanoˈsaˈ paˈpi tëˈhuatopi. Tëˈhuatatonaˈ, Quisoso itopi: —Aˈna parti paquë huachi, itopi. Itohuachinara, montëriaquë yaˈcoantarin huachi. 38 Yapaˈpachina, quëmapi achin huaˈyantërinsoˈ itërin: —Cantaˈ imainquën, topirahuëˈ, tënin. —Ama ipora huëquësohuëˈ. 39 Yaˈhuëranquë paantaquëˈ. Piyapiˈsaˈ shaˈhuitonquëˈ. “Yosë noyá anoyatërinco,” itëquëˈ, itërin Quisosori. Napotohuachina, paˈnin. Yaˈipi ninanonënquë shaˈhuitëraˈpiarin. —Quisoso noyá anoyatërinco, itëraˈpiarin. 40 Quisosori aquëtëran pëntoantarahuaton, naˈa piyapiˈsaˈ quënanconin. Inaquë Quisoso ninarapi niˈton, canconpachina, nóya nontopi. 41 Naporoˈ aˈna Cotio huaˈan huëˈnin. Niyontonpiso pëiˈ huaˈan yaˈconinsoˈ. Cairo itopi. Quisoso quënanquirahuaton, nantën pirayan isonquirin. —Aˈnaroachin, Sinioro, pëinëhuëquë huëquëˈ. 42 Huiˈnahuë yachiminarin, itërin. Aˈnaichin huiˈnin yaˈhuëtërinsoˈ chiníquën caniorin. Shonca catoˈ piˈipitërin. Napotohuachina, inarëˈ paˈnin. Naˈa piyapiˈsari imasapi niˈton, Quisoso yaˈquëëtërapi. 43 Paaquëyaˈ, aˈna sanapiri imaquiarin. Huaˈquiˈ panca huënaiˈ aˈparin. Nani shonca catoˈ piˈipi co sanorinhuëˈ. Parësitárin. Naˈa notoroˈsari nonënpirinhuëˈ. Yaˈipi coriqui iˈquiaponahuëˈ, co mantaˈ noyatërinhuëˈ. 44 Quisoso pinën quëran huëcaton, coton huirotëníchin sëˈhuaquirin. Sëˈhuahuachina, aˈnaroáchin huënaiˈ noˈnarin huachi. 45 —¿Intaˈ sëˈhuarinco? tënin Quisoso. —Co carinquënsoˈ sëˈhuaranquënhuëˈ, topi yaˈipiya. —Niˈquëchi, Maistro, notohuaroˈ piyapiˈsaˈ yaˈquëëtëriarinën. “¿Intaˈ sëˈhuarincosoˈ?” tënan, ¿ti? itërin Pitrori. 46 —Aˈnasoˈ natëtonco, sëˈhuarinco. Sëˈhuahuachincora, nitotërahuë. Ca nohuanto, noyatërin, tënin. 47 “Nani nitotërin,” taˈton, sanapi huëˈnin. Paˈyanaton, ropa ropátëriarin. Isonquirahuaton, Quisoso shaˈhuitërin. —Huáˈquiˈ caniorahuë niˈton, sëˈhuaranquën, Sinioro. Sëˈhuahuatënquën, aˈnaroachin noyatërahuë huachi, tënin. Yaˈipi piyapiˈsaˈ natanpi. 48 —Natëranco niˈton, nani, imoya, anoyatëranquën. Noya paquë huachi, itërin. 49 Quisoso nonaquëyaˈ, aˈna quëmapi Cairo pëinën quëran huëˈnin. —Huiˈnan nani chiminin huachi. ¿Maˈmarëtaˈ topinan quëran Maistro quësaran? itërin. 50 Quisososoˈ nipirinhuëˈ piyapi noninsoˈ natanaponahuëˈ, co ina yonquirinhuëˈ. —Ama, iyasha, paˈyanquësohuëˈ. Natëco, huiˈnan anoyachinquën, itërin. 51 Pëinënquë canconahuaton, inaora yaˈconconin. Paˈpin, aˈshin, Pitro, Coansha, Santiaco, inapitaichin quëparin. —Ama aˈnapita huëˈinasohuëˈ, tënin. 52 Naˈa piyapiˈsaˈ naˈnëtonaˈ, ayanápi. —Ama naˈnëcosohuëˈ. Co sanapiaˈhua chimimiatërinhuëˈ. Huëˈësarin, itërin Quisosori. 53 —Co huëˈërinhuëˈ. Nani chiminin huachi. Somarayanquën niˈton, co niˈnanhuëˈ, ¿ti? itopi. 54 Quisososoˈ nipirinhuëˈ sanapiaˈhua maimirarahuaton, —Huënsëquëˈ, apiaˈhua, itërin. 55 Aˈnaroachin huaˈyanën yaˈcoantahuachina, nanpiantarin huachi. Huanirin huachi. —Nanon aˈcaquëˈ, tënin Quisoso. 56 Aˈshin, paˈpin, inapita paˈyanpi huachi. —Maˈpitacha nitotaton, ananpitantaran paya, itopirinahuëˈ, —Ama aˈnapita shaˈhuitocosohuëˈ, itërin Quisosori.

Lucas 9

1 Shonca catoˈ quëmapiˈsaˈ Quisosori nani huayonin naˈcon naˈcon aˈchintacaso marëˈ. Caˈtanoˈsanënpita itopi. Ayontonahuaton, chiniquën nanan quëtërin sopairoˈsaˈ aˈpacaiso marëˈ. Ina nohuanton, nisha nisha caniori maninsopitantaˈ anoyatapi. 2 —Paatomaˈ, iyaroˈsaˈ, piyapiˈsaˈ aˈchintoncoˈ. “Yosë yahuaˈanëntarinquëmaˈ. Huëntonënquë yaˈconpatamaˈ, noya catahuarinquëma huachi,” itocoˈ. Caniaˈpiroˈsantaˈ anoyatocoˈ. Catahuaranquëmaˈ anoyatacamaso marëˈ. 3 Paˈpatamaˈ, ama mantaˈ quëpacosohuëˈ. Pitana, morsa, pan, coriqui, inapita ama quëpacosohuëˈ. Ama catoˈ coton tërantaˈ quëpacosohuëˈ. 4 Inso pëiquësona yacapatohuatamaˈ, ina pëiquërachin yaˈhuëcoˈ. Ina ninano quëran pipimiataquë huarëˈ inaquë yaˈhuëcoˈ. 5 Aˈna ninanoquë paˈpatamaˈ, “Ama isëquë huëcosohuëˈ. Co yanatanainquëmahuëˈ,” itohuachinquëmaˈ, patocoˈ. Yapaˈpatamaˈ, pënëncoˈ. “Nani shaˈhuitopiranquëmahuëˈ. Co nohuantëramahuëˈ niˈton, canpitaora tëhuënëmaquë ninaˈintaramaˈ,” itocoˈ. Ina quëran aˈna parti paco huachi, itërin Quisosori. 6 Ina quëran caˈtanoˈsanënpitari paˈsahuatonaˈ, noya nanan aˈchinaˈpiapi. Nisha nisha ninanoquë pënënaˈpiapi. Naˈa caniaˈpiroˈsaˈ anoyatopi. 7 Napopisoˈ yaˈipi parti nahuinin. Cararia huaˈanëontaˈ natantërin. Irotisë itopisoˈ. Natanahuaton, nisha nisha yonquirin. —¿Intaˈ Quisososoˈ? itohuachinara, —Coansha Paotista nanpiantarinsoˈ nimara, topi aˈnaquën. 8 —Co inahuëˈ. Iniasëcoˈ yaˈnoantarinsoˈ nimara, topi aˈnaquëontaˈ. —Co inahuëˈ. Aˈna ninotonaˈpi iraca chiminpirinhuëˈ, nanpiantarinsoˈ, topi aˈnaquëontaˈ. 9 Natantahuachina, huaˈani itërin: —Cari sontaro aˈpahuatëra, Coansha atëpatërahuë, nishitëconotopi. Iso quëmapisoˈ nipirinhuëˈ, nani maˈsha nanitaparin, natantërahuë. ¿Intaˈ inasoˈ nimara? Cantaˈ nohuichi, taˈton, Quisoso yaniˈpirinhuëˈ. 10 Caˈtanoˈsanënpita huëantarahuatonaˈ, Quisoso shaˈhuitiipi. —Nani aˈchintërai. Caniaˈpiroˈsantaˈ anoyatërai, itiipi. —Huëcoˈ, iyaroˈsaˈ. Co piyapi yaˈhuërinquëhuëˈ paˈahuaˈ, chinotahuaˈ, itërin Quisosori. Itohuachina, Pitsaita yaˈcariya paˈpirinahuëˈ. 11 Naˈa piyapiˈsari natanahuatonaˈ, imapi. Canquihuachinara, Quisosori noya nontërin. Yosë huëntonënquë yaˈconacaisoˈ aˈchintarin. Nani aˈchintahuaton, caniaˈpiroˈsaˈ aˈnaroachin anoyatërin. 12 Nani iˈhuararahuasoˈ, caˈtanoˈsanënpitari itërin: —Nani iˈhuarin. Co mantaˈ isëquë yaˈhuërinhuëˈ. Piyapiˈsaˈ aˈpaquëˈ paˈinaˈ. Isosharaˈhuaya ninanoroˈsaˈ, pëiroˈsaˈ, inapita yaˈhuërin. Inaquë cosharoˈ paˈanatonaˈ, caˈinaˈ. Inaquë huëˈëinaˈ, itopi. 13 —Canpitari aˈcacoˈ, itërin Quisosori. —Capa isëquë capacasoˈ. Aˈnatërapoya pan, catoya sami, inaíchin yaˈhuëtërincoi. Nótohuaroˈ piyapi yaˈhuërin. Quiyasoˈ paˈanconahuatoi, ina nápoˈ piyapiˈsaˈ aˈcaˈii, ¿ti? itopi. 14 Aˈnatërapo huaranca pochin quëmapiˈsaˈ yaˈhuëpi niˈtonaˈ, napopi. Ina quëran caˈtanoˈsanënpita itërin: —Piyapiˈsaˈ shaˈhuitocoˈ huënsëˈinaˈ. Aˈnatërapo shonca, aˈnatërapo shonca pochin huënsëˈinaˈ, itërin. 15 Shaˈhuitohuachinara, yaˈipiya ahuënsëpi. 16 Naporahuaton, Quisosori aˈnatërapoya pan, catoya sami, inapita maˈpatërin. Inapaquë nëˈpëtahuaton, Yosë nontërin: —Ma noyanquën, Tata, niˈton, cosharoˈ acotërancoi capaˈhuaisoˈ. Ina marëˈ Yosparinquën, Tata, itërainquën, itahuaton, pan, sami, inapita sëˈpanahuaton, caˈtanoˈsanënpita quëtërin. —Piyapiˈsaˈ quëtoncoˈ caˈinaˈ, itërin. 17 Quëtohuachinara, yaˈipi piyapi coshatopi. Natëaquëhuarëˈ coshatopi. Ina quëran caˈtanoˈsanënpitari pëˈsotopisoˈ mapi. Shonca catoˈ yoˈmëˈ mëntatopi. 18 Aˈna tahuëri Quisoso inaora paˈnin Yosë nontacaso marëˈ. Caˈtanoˈsanënpitaráchin inaquë yaˈhuëpi. Nani Yosë nontohuachina, Quisosori itërin: —Nani maˈsha nanitaparahuë niˈton, ¿maˈtaˈ piyapiˈsaˈ yonquiarapirinaco? itërin. 19 —“Inasoˈ Coansha Paotistacoˈ nanpiantarinsoˈ,” topi aˈnaquën. “Co inahuëˈ. Tata Iniasëcoˈ nanpiantarinsoˈ,” topi aˈnaquëontaˈ. “Co inahuëˈ. Aˈna ninotonaˈpi iraca chiminpirinhuëˈ, nanpiantarinsoˈ nimara,” topi aˈnantaˈ, itopi. 20 —Canpitasoˈ nipirinhuëˈ ¿maˈtaˈ yonquiramaˈ? itërin Quisosori. —Quëmasoˈ Cristonquën, Yosë aˈpatimarincoisoˈ, tënin Pitro. 21 —Ama ipora aˈnapita shaˈhuitocosohuëˈ. 22 Yosë quëran casoˈ quëmapico niporahuëˈ, naˈcon parësitaˈhuasoˈ yaˈhuërin. Cotio ansianoˈsaˈ, corto huaˈanoˈsaˈ, maistroˈsaˈ, inapita co huachi quëˈyarinacohuëˈ. Tëpararinaco. Napoaponahuëˈ, cara tahuëri quëran nanpiantarahuë huachi, itërin. 23 Ina quëran piyapiˈsaˈ pënëantarin. —Yaimapatamaco, canpitaora nohuantëramasoˈ naniantocoˈ. Yosë nohuantërinsoráchin imaco huachi. Corosëquë chiniquën parësitërëˈ. Canpitantaˈ parësitapomarahuëˈ, nani tahuëri imamiatoco. 24 Canacamasoachin yonquihuatamaˈ, topinan quëran nanpiaramaˈ. Aˈna tahuëri chimimiatarama huachi. Nipirinhuëˈ, casáchin yonquihuatamaco, parësitapomarahuëˈ, co topinan quëran nanpiaramahuëˈ. Yosë nohuitatomaˈ, noya nanpiaramaˈ. Naporahuatomaˈ, aˈna tahuëri Yosëˈpaˈ nanpimiatantarama huachi. 25 Yaˈipi maˈsha isoroˈpaquë canapiramahuëˈ, co huaˈyanëmaˈ chaˈëpachinhuëˈ, co canamiataramahuëˈ. Ónpontaˈ pahuërëtapiramahuëˈ, co huachi huaˈyanëmaˈ nanitërinhuëˈ chaˈëcasoˈ. 26 Imapatamaco, tëhuaarinënquëmaˈ. Tapanatomaˈ, aˈpohuatamaco, aˈna tahuëri carinquëmantaˈ aˈpoaranquëmaˈ. Nanamëhuë aˈpohuatamaˈ, carinquëmantaˈ oˈmantahuato, aˈpoaranquëmaˈ. Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, oˈmantararahuë. Tata huënaratërinso pochin cantaˈ huënaratarahuë. Noya anquëniroˈsapitaroˈco oˈmantararahuë. 27 Noˈtëquën itaranquëmaˈ. Yosë isoroˈpaˈ huaˈanëntapon, niˈsaramaˈ. Aˈnaquëmaˈ coˈhuara chimiyantërasomahuëˈ, niˈsaramaˈ, itërin. 28 Posa tahuëri quëran Quisoso motopiquë paˈnin. Pitro, Coansha, Santiaco, inapitarachin quëparin. Yosë nontacaso marëˈ paˈnin. 29 Yosë nontaquëyaˈ, nisha pochin yaˈnoarin. Aˈmorinsontaˈ huënarachin huënarachin ninin. Huiri huiríchin. 30 Aˈnanaya Moisësëcoˈ, Iniasëcoˈ, inapita yaˈnopi. Inahuantaˈ huënarachin huënarachin nipi. Quisosorëˈ ninontapi. —Quirosarinquë paˈpato, tëpararinaco, itërin Quisosori. 32 Yaˈhuërëˈ caˈtanoˈsanënpitasoˈ huëˈëiˈ iquitatonaˈ, huëˈësápirinahuëˈ. Capayatantahuachinara, Quisoso huënarachin nininsoˈ quënanpi. Moisësëcoˈ, Iniasëcoˈ, inapitantaˈ quënanpi. 33 Inapitasoˈ yapanantohuachina, Pitrori itërin: —Ma noyacha, Maistro, isëquë huëˈnëhua paya. Cara imënamëaˈhuaya nii, aˈnaraˈ quëma marëˈ, aˈnantaˈ Moisësë marëˈ, aˈnantaˈ Iniasë marëˈ, topirahuëˈ, tënin. Co yonquiatonahuëˈ, naporin. 34 Nonaquëyaˈ, chistorori imotërin. Yaˈipiya imotërin niˈton, paˈyanpi. 35 Chistoroˈ huancana Yosëri nontërin, natanpi. —Ca huiˈnahuë isosoˈ. Nóya niˈnahuë. Ina naˈcon natancoˈ, itërin. 36 Nani nontohuachinara, niˈsapirinahuëˈ, co aˈnapita quënanpihuëˈ. Quisosoráchin quënanpi. Ina yonquiatonaˈ, co mantaˈ topihuëˈ. Nani niˈpirinahuëˈ, naporoˈ tahuëriˈsaˈ co insontaˈ shaˈhuitopihuëˈ. 37 Tahuëririnquë motopi quëran nohuaraimantarahuatonaˈ, naˈa piyapiˈsaˈ quënanquimapi. Quisoso yoniponaˈ huëˈpi. 38 Aˈnayaˈpiri nontiirin. —Huëquëˈ, Maistro, huiˈnahuë nitiico. Inaíchin huiˈnahuë nipirinhuëˈ, 39 aˈnanaya sopairi yaˈcoancantohuachina, huiyon tënin. Onporosona sopairi mapachina, noˈpaquë nitëˈyatërin. Saˈpo saˈpo niconin. Pacororarin. Napoín quëran sopai patohuachina, noyá iquirorin. 40 Caˈtanoˈsanënpita nontopirahuëˈ, “Sopai inquitoco,” itopirahuëˈ, co nanitaparinhuëˈ, itërin. 41 —Maˈhuantacha ninama paya. Canpitasoˈ co Yosë natëramahuëˈ. Co natantochinachinhuëˈ cancantëramaˈ. Nani huaˈquiˈ aˈchintopiranquëmahuëˈ, ¿onporo huárëtaˈ yanatëramaco? tënahuë. Huaˈhuasha quëshico, itërin Quisosori. 42 Inaquë quëntapirinhuëˈ, noˈpaquë sopairi ataatërin. Apacoroantarin. Quisosori niˈsahuaton, sopai itërin: —Huaˈhuasha tananpitëquëˈ. Pipimiatëquë huachi, itërin. Aˈnaroachin sopai pipirin. Huaˈhuasha noyatërin huachi. —Pëinënquë, iyasha, quëpantaquëˈ, itërin. 43 Yaˈipi piyapiˈsaˈ nicatonaˈ, paˈyanpi. —Ma noyacha Yosëri catahuarin niˈton, sopai aˈparin paya, topi. Yaˈipiya paˈyanatonaˈ, anoyatërinsoˈ yonquirápirinahuëˈ, caˈtanoˈsanënpita itantarin: 44 —Noya, iyaroˈsaˈ, natancoˈ. Yosë quëran casoˈ quëmapico niporahuëˈ, aˈna tahuëri piyapiˈsaˈ masarinaco. Shaˈhuirapihuachinco, masarinaco. Ina yonquirácoˈ, itërin. 45 Natanaponaraihuëˈ, co natëtacaisoˈ nanitopihuëˈ. “¿Onpoatontaˈ ina pochin nontërinpoaˈ?” topi yonquinëna quëran. Paˈyanatonaˈ, co nohuantopihuëˈ natanacaisoˈ. 46 Ina quëran caˈtanoˈsanënpita capini ninontopi. —¿Inquënpoataˈ ipora chini chiniquën nanantërëhuaˈ? nitopi. 47 Co natanaponahuëˈ, inaora yonquinën quëran Quisoso nitotërin. Napoaton huaˈhuasha maimirarahuaton, yaˈcariya ahuanirin. 48 —Chiniquën nanan nohuantëramaˈ, ¿ti? Ama chiniquën nanantacamasoˈ yonquicosohuëˈ. Co huaˈhuasha tërantaˈ nocanacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Yaˈipi piyapiˈsaˈ nosoroatomaˈ, catahuacoˈ. Ina pochin cancantohuatamaˈ, Yosë nóya niˈsarinquëmaˈ. Imaramaco niˈton, huaˈhuasha nosorohuatamaˈ, nosoroaramaco cantaˈ. Nosorohuatamaco, co casachin nosoroaramahuëˈ. Yosëntaˈ nosoroaramaˈ. Co huaˈhuaroˈsaˈ nosorohuatamahuëˈ, co Yosëntaˈ nosoroaramahuëˈ. Inasoˈ isoroˈpaquë aˈpaimarinco, itërin Quisosori. 49 —Aˈna quëmapi, Maistro, niˈnai. “Quisoso nanan quëtërinco,” taˈton, sopairoˈsaˈ aˈpararin. Inasoˈ nipirinhuëˈ, co quiya pochin imasarinquënhuëˈ niˈton, co nohuantëraihuëˈ. “Ama inapotëquësohuëˈ,” itërai, tënin Coansha. 50 —Tananpitocoˈ sopai aˈpaˈin. Insosona co inimicotohuachinpoahuëˈ, catahuarinpoaˈ, itërin. 51 Nani yaˈcaritëriarin Quisoso inapaquë panantacasoˈ. Napoaton —Quirosarinquë paˈsarahuë huachi, tënin. 52 Yapaˈpaton, catoyaˈpi aˈparin. —Pasoˈ ninanoquë paˈi, topirahuëˈ. Paaton, shaˈhuitonquëˈ tapachinpoaˈ, itërin Quisosori. Inaquë Samaria piyapi yaˈhuëpirinahuëˈ. 53 Natanahuatonaˈ, co Quisoso huëcacasoˈ nohuantopihuëˈ. “Quirosarinquë paaton, Cotioroˈsarachin aˈchintarin,” taˈtonaˈ, co Quisoso nohuantopihuëˈ. 54 Ina marëˈ Santiaco noˈhuirin. Coanshantaˈ noˈhuirin. —Yosë nonchii, Sinioro, inapa quëran pën aˈpaimain isopita huiquichin. Iraca Iniasë inapochachin naporin niˈton, quiyantaˈ napoˈii, topirahuëˈ, itërin. 55 Tahuërëtahuaton, —Ama, iyaroˈsaˈ, napocosohuëˈ. Co noyahuëˈ yonquiramaˈ. Tananpitocoˈ, tënahuë. 56 Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, co piyapiˈsaˈ ataˈhuantaˈhuaso marëˈ oˈmarahuëˈ. Piyapiˈsaˈ nichaˈëcaˈhuaso marëˈ oˈmarahuë, itërin. Ina quëran aˈna ninanoquë paantarin. 57 Papona pochin aˈna quëmapi nacapirin. —Cantaˈ, Sinioro, imainquën. Insëquësona paˈpatan, cantaˈ paˈi, topirahuëˈ, itërin. 58 —Yaimaranco, ¿ti? Sacaiˈ imancosoˈ, tënahuë. Maˈsha tananquë yaˈhuërinsopita huëˈëshinantën yaˈhuëtërin huëˈëcaiso marëˈ. Inairantaˈ pëˈpëtën yaˈhuëtërin. Casoˈ nipirinhuëˈ Yosë quëran quëmapico niporahuëˈ, co pëiˈ yaˈhuëtërincohuëˈ. Paˈsápato, co yaˈhuëmiatërahuëˈ, itërin. 59 Aˈnantaˈ huëˈpachina, —Imaquico, itopirinhuëˈ, co nohuantërinhuëˈ. —Oshaquëran, Sinioro, imainquën. Tatahuë nani noyá mashotërin. Chiminpachin, cari paˈpitarahuë. Ina quëran imainquën, topirahuëˈ, tënin. 60 —Aˈnaquën co nohuantopihuëˈ imainacosoˈ. Chiminpi pochin cancantopi. Inapitari paˈpichinaˈ, tënahuë. Quëmasoˈ nipirinhuëˈ ca naˈcon naˈcon yonquiatonco, Yosë nanamën shaˈhuiquëˈ, itërin Quisosori. 61 Aˈna quëmapintaˈ huëˈpirinhuëˈ. —Aˈna tahuëri cantaˈ, Sinioro, imasaranquën. Ipora quëmopinëhuëpita nontëriˈi. Nani nontohuato, imainquën, itopirinhuëˈ, 62 Quisosori itërin: —Ama, iyasha, nisha nisha yonquiquësohuëˈ. Niˈquëˈ. Aˈnëtohuatëra, noya nicatëˈ ahuëhuatëra, noˈtëquën ahuërëˈ. Niquë notëtahuatëˈ, ahuëhuatëra, co noya ahuërëhuëˈ. Inapochachin yaimapatamaco, yaˈipi cancanëma quëran imamiatoco. Nisha nisha yonquihuatamaˈ, co Yosë nohuantarinquëmahuëˈ. Inasoˈ yahuaˈanëntërinpoaˈ niˈton, yaˈipi cancanëma quëran imamiatacasoˈ yaˈhuërin, tënin.

Lucas 10

1 Ina quëran aˈnapitantaˈ shaˈhuitërin pënëntacaisoˈ. Canchisë shonca quëmapiˈsaˈ huayonahuaton, catoya catoya aˈparin. Nisha nisha ninanoquë aˈparin. Oshaquëran ina ninanoroˈsaquë chachin paˈsarin niˈton, inapitaˈton aˈparin pënëntacaiso marëˈ. 2 —Tëhuënchachin, iyaroˈsaˈ, isoroˈpaˈ pánca imin pochin ninin. Cayarinsoˈ manëso pochachin piyapiˈsaˈ manëˈ Yosë imacaiso marëˈ. Naˈa piyapiˈsaˈ yaˈhuërapi Yosë imacaiso marëˈ. Yaˈhuëpirinahuëˈ, caraichin piyapi pënëntarin. Napoaton Yosë nontocoˈ aˈnapitantaˈ aˈpaˈin pënënchinaˈ. Ina shaˈhuitërinpoaˈ aˈchinacaso marëˈ. 3 Iporasoˈ, iyaroˈsaˈ, aˈparanquëmaˈ. Niˈcoˈ. Ohuicaroˈsaˈ co nanitopihuëˈ niaˈpaicaisoˈ. Aˈnaroachin tanan niˈniroˈsari manin. Inapochachin aˈnaquën piyapiˈsaˈ niˈniroˈsa pochin cancantatonaˈ, noˈhuiarinënquëmaˈ. Aˈchintohuatamaˈ, noˈhuiarinënquëmaˈ. Napoaton, iyaroˈsaˈ, noya yonquicoˈ. Noˈhuipirinquëmaontaˈ, ama noˈhuicosohuëˈ. Noya cancantatomaˈ, oshaquëran nontocoˈ. 4 Paˈpatamaˈ, iyaroˈsaˈ, ama mantaˈ quëpacosohuëˈ. Ama morsa, coriqui, sapatë tërantaˈ quëpacosohuëˈ. Piyapiˈsaˈ nacapihuatamaˈ, ama huaˈquiˈ ninontocosohuëˈ. Manoton pacoˈ. 5 Aˈna pëiquë canconpatamaˈ, huaˈanën nontocoˈ. “Iˈhuata, iya. Yosë imapatan, catahuainquën,” itocoˈ. 6 Noya natanpachinquëmaˈ, Yosë catahuaarin mini. Coˈsoˈ natanpachinquëmahuëˈ, co Yosëri catahuaarinhuëˈ. 7 Nohuantohuachinquëmaˈ, ina pëinënquë yacahuatocoˈ. Aˈcahuachinquëmaˈ, caˈcoˈ. Oˈshitohuachinquëmaˈ, oˈocoˈ. Aˈchintaramaˈ niˈton, topinan caˈcoˈ. Ama cosharoachin yonquiatomaˈ, nisha nisha pëiquë pacosohuëˈ. 8 Aˈna ninanoquë paˈpatamaˈ, noya nontohuachinquëmaˈ, inaquë aˈchintocoˈ. Maˈsona aˈcahuachinquëmaˈ, iyaroˈsaˈ, caˈcoˈ. 9 Caniaˈpiroˈsaˈ inaquë yaˈhuëhuachinaˈ, anoyatocoˈ. “Yosë aˈpatimarinpoasoˈ nani oˈmarin. Ina imacoˈ noya huaˈanënchinquëmaˈ,” itocoˈ. 10 Aˈnaquën piyapiˈsasoˈ nipirinhuëˈ co nohuantarinquëmahuëˈ. Ina ninanoquë canconpatamaˈ, caniquë pacoˈ. Inaquë paatomaˈ, pënëntocoˈ. 11 “Nani pënënpiranquëmahuëˈ. Co nohuantohuatamahuëˈ, canpitaora tëhuënëmaquë ninaˈintaramaˈ. Co natëapomarahuëˈ, Yosë yahuaˈanëntarinquëmaˈ. Aˈpaimarinsoˈ nani oˈmarin huachi,” itocoˈ. 12 Ayaroˈ tahuëri nanihuachin, inapitasoˈ chiniquën parësitapi, tënahuë. Iraca Sotomaroˈsaˈ paˈpi co noyahuëˈ niˈton, Yosëri chiniquën anaˈintërin. Co natërinacosopitasoˈ nipirinhuëˈ chini chiníquën anaˈintarin, itërin Quisosori. 13 Ina quëran nisha nisha ninanoroˈsaquë yaˈhuëpisopita pënëantarin. Corasinoquë yaˈhuëpisopita itapon: —Naˈcon, iyaroˈsaˈ, pënënpiranquëmahuëˈ, co natëramacohuëˈ. Ina marëˈ parësitaramaˈ. Pitsaitaquë yaˈhuëramasopitantaˈ chiniquën parësitaramaˈ. Naˈcon nitotopiramahuëˈ, co yaimaramacohuëˈ. Tiroquë, Sitonquë, inaquëpitasoˈ nipirinhuëˈ co pënëntërahuëˈ. Co inaquë caniaˈpiroˈsaˈ aˈnaroachin anoyatërahuëˈ. Inaquë naporahuë naporini, oshanëna marëˈ sëchitonahuëˈ, naˈnëtonaˈ co noyahuëˈ yonquipisopita nanianchitonahuëˈ. 14 Napoaton, iyaroˈsaˈ, ayaroˈ tahuëri nanihuachin, chini chiniquën anaˈintarinquëmaˈ. Inapitasoˈ co onpopinchin anaˈintarinhuëˈ. 15 Capinaomoquë yaˈhuëramasopitantaˈ co noˈtëquën yonquiramahuëˈ. “Noyacoi niˈtoi, Yosëˈpaˈ paˈsarai,” topiramahuëˈ, co ina marëˈ inatohuaˈ paˈsaramahuëˈ. Parësitopiquë paˈmiatarama huachi, tënin. 16 Ina quëran yaaˈparinsopita itantarin: —Iporasoˈ, iyaroˈsaˈ, pënëntacamaso marëˈ aˈpararanquëmaˈ. Ca yaˈhuërënamën pënëntaramaˈ. Noya natanpachinquëmaˈ, natanarinaco cantaˈ. Coˈsoˈ nohuantohuachinquëmahuëˈ, co cantaˈ nohuantarinacohuëˈ. Co nohuantohuachinacohuëˈ, co Yosëntaˈ nohuantapihuëˈ, itërin Quisosori. Itohuachina, paˈpi huachi. Nisha nisha ninanoquë pënëntëraˈpiapi. 17 Nani pënëntohuachinara, canchisë shoncayaˈpi chachin nóya cancantatonaˈ, Quisosoquë huëantapi. —Sopairoˈsantaˈ, Sinioro, nontërai. “Quisocristo nanan quëtërincoi niˈton, aˈparanquën huachi,” itohuatëira, pipirin huachi, itopi. 18 Napotohuachinara, Quisosori itërin: —Sopai nani minsërahuë mini. Inápaquë yaˈhuëpirinhuëˈ, Yosëri tëˈyatërin. Aˈnaroachin pipirin, niˈnahuë. Co minsëinquëmasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. 19 Nani nanan quëtëranquëmaˈ canpitantaˈ sopai minsëcamaso marëˈ. Ca yonquiatomaco, sopairoˈsaˈ nontohuatamaˈ, patarinquëmaˈ. Yaˈhuan yaquëtërinposo pochin sopaintaˈ yaacorinquëmaˈ. Canpitarisoˈ nipirinhuëˈ minsëaramaˈ. Co mantaˈ nanitërinhuëˈ minsëinquëmasoˈ. 20 Sopairoˈsaˈ aˈpapiramahuëˈ, ama ina marëachin noya cancantocosohuëˈ. Imaramaco niˈton, Yosëˈpaˈ pantaramaˈ. Inatohuaˈ nininëmaˈ nani ninshitërinquëmaˈ. Ina marëˈ tëhuënchachin nóya cancantocoˈ, itërin. 21 Naporoˈ Ispirito Santo nohuanton, Quisoso nóya cancantërin. Noya cancantaton, Yosë nontarin. —Ma noyacha, Tata, yonquiran paya. Quëmasoˈ chini chiniquën nanantëran. Inapaquë, isoroˈpaquë, yaˈipi parti huaˈanëntaran. Quëma nohuanton, aˈnaquën nani maˈsha nitotaponaraihuëˈ, co nanamën nitotopihuëˈ. “Quiyaora noya noya nitotarai,” topiso marëˈ, co nanamën anitotëranhuëˈ. Imarinacosopitasoˈ nipirinhuëˈ catahuaran. “Catahuaco, Sinioro, co caora nanitërahuëˈ,” itohuachinën, quëma nanamën chachin anitotëran. Ina marëˈ, Tata, Yosparinquën itëranquën, tënin, Yosë nontaton. 22 Ina quëran piyapiˈsaˈ aˈchintantarin. —Tata Yosë nohuanton, chiníquën nanantërahuë. Yaˈipi nanamën anitotërinco piyapiˈsaˈ aˈchintaˈhuaso marëˈ. Huiˈninco niˈto, tatahuësáchin noyá nohuitërinco. Inapochachin cantaˈ Tata Yosë nohuitërahuë. Casachin noyá nohuitërahuë. Aˈnaquën piyapiˈsantaˈ caora nohuanto, anohuitërahuë. Inapitantaˈ Yosë nohuitapi huachi, itërin. 23 Nani aˈchintohuachina, caˈtanoˈsanënpita amasha quëparahuaton, shaˈhuitërin: —Isoroˈpaquë oˈmato, nani maˈsha naporahuë. Ma noya Yosë nosororinquëmaˈ niˈton, niˈnamaˈ. 24 Iraca quëra huarëˈ naˈa huaˈanoˈsaˈ, pënëntonaˈpiroˈsaˈ, inapita yanohuitopirinacohuëˈ, co huëˈshamatërarahuëˈ niˈton, co nohuitërinacohuëˈ. Yaniˈpirinacohuëˈ, co quënaninacohuëˈ. Yanatanpirinacohuëntaˈ, co nataninacohuëˈ. Canpitasoˈ nipirinhuëˈ nohuitaramaco, itërin. 25 Ina quëran aˈna coisë huanirin Quisoso nontapon. Tënicaso marëˈ itërin: —¿Maˈtaˈ, Maistro, onpoˈisoˈ nanpimiataˈhuaso marëˈ? itërin. 26 —Iraca Yosë quiricanën quëran pënëninpoaˈ. ¿Maˈtaˈ tëninsoˈ? itërin. 27 —“Tata Yosë huaˈanëntërinpoaˈ. Ina nosorocoˈ. Yaˈipi cancanëma quëran nosorocoˈ. Inasachin yonquiatomaˈ, nosoromiatocoˈ. Canpita iyama capini ninosororamaso pochachin aˈnapitantaˈ nosorocoˈ,” tënin, itërin coisëri. 28 —Noˈtëquën naporan. Ina pochin nipatan, Yosë pochin cancantaton, nanpimiataran huachi, itërin Quisosori. 29 —Ina nitotaporahuëˈ, ¿maˈtaˈ onpoˈi? ¿Inpitaquë huarëtaˈ nosoroˈi? itantarin. 30 —Inta nipachin, aˈchinchinquën. Aˈna Cotio quëmapi Quirosarinquë yaˈhuërin. Aˈna tahuëri Quiricoquë paˈsapirinhuëˈ, paasoˈ, matararoˈsari mapi. Ahuëatonaˈ, ihuatopi. Aiˈnanpiratopi. Yachimianin patopi huachi. 31 Ina quëran Cotio corto huaˈan ina ira chachin paˈtapirinhuëˈ. Quëmapi quënanconaponahuëˈ, naˈhuëtërin. Co catahuarinhuëˈ. 32 Ina piquëran aˈna quëmapintaˈ paˈsarin. Inasoˈ Nihui huënton quëmapi niˈton, corto huaˈan catahuarinsoˈ. Inarintaˈ quënanconaponahuëˈ, naˈhuëtërin. 33 Ina quëran Samaria piyapi ira paˈtaponahuëˈ, quënanconin. Nisha piyapi niponahuëˈ, nosororin. 34 Yaˈcariconahuaton, catahuarin. Pëˈsharinsoˈ tomaquë pashitërin. Huinoquëntaˈ pashitërin. Noya pashitahuaton, pëˈsharinsoˈ tonpotërin. Ina quëran inaora cahuarionënquë acorahuaton, huëˈëpatacaso pëiquë quëparin. Inaquë nocomarin. 35 Tahuëririnquë piˈpian coriqui pëiˈ huaˈanën quëtërin. “Pasoˈ ninanoquë paˈsarahuë. Quëmari nocomaquëˈ. Coriqui pahuantohuachin, huënantahuato, quëtantaˈinquën,” itërin. 36 Niˈquëˈ, iyasha. Carayaˈpiri ahuërinsoˈ quënanconin. ¿Insotaˈ iyaparin pochin nosororin? itërin Quisosori. 37 —Nisha piyapi nosororinsoˈ, tënin. —Ina mini. Paaton, quëmarintaˈ inapochachin nosoroquëˈ, itërin. 38 Ina quëran paantahuaton, aˈna ninanoquë canconin. Inaquë Marta yaˈhuërin. —Huëquëˈ, Sinioro, niˈquicoi, itohuachina, yaˈconapatërin. 39 Marta cain yaˈhuëtërin. Maria itopisoˈ. Quisoso huëˈpachina, yaˈcariya huënsëquirin. Aˈchininsoˈ noyá natanarin. 40 Martasoˈ nipirinhuëˈ sacatárin. Aˈnaratipita cosharoˈ nisarin. Nisha nisha yonquiaton, Quisosoquë huëcapairahuaton, itërin: —Caihuë, Sinioro, topinan huënsëárin. Caora cosharoˈ nisarahuë. Shaˈhuitëquëˈ catahuainco, itërin. 41 —Nisha nisha maˈsha, imoya, yonquiaton, co noya cancantëranhuëˈ. 42 Casachin natanancosoˈ naˈcon naˈcon nohuantërahuë. Mariasoˈ natanatonco, noya noya nisarin. Naˈcon yonquirinco niˈton, noya cancantomiatarin huachi, itërin Quisosori.

Lucas 11

1 Aˈna tahuëri Quisosori Yosë nontarin. Nani nontohuachina, caˈtanoˈsanëni itërin: —Aˈchintocoi, Sinioro, Yosë nontaˈhuaisoˈ. Coanshari imarinënsopita aˈchintërin. Quiyantaˈ aˈchintocoi nitochii, itërin. 2 —Inta, nipachin, aˈchinchinquëmaˈ. Yosë yanontohuatamaˈ, iso pochin nontocoˈ. Quëma, Tata Yosë, inapaquë yaˈhuaponahuëˈ, natanancoi. Huiˈnan pochin niˈnancoi niˈton, Tata itërainquën. Quëmasachin noya noyanquën niˈton, yaˈipi piyapiˈsaˈ chinochinënquën. Chini chiniquën nanantëran niˈton, yaˈipicoi natëiinquën. Inapaquë noˈtëquën natërinënquën. Catahuacoi, Tata, isoroˈpaquëntaˈ inapochachin natëiinquën. 3 Nani tahuëri catahuacoi cosharoˈ yaˈhuëchincoi. 4 Co noyahuëˈ nicatoi, oshahuanai. Nosoroatoncoi, Tata, oshanëhuëi inquitocoi. Quiyantaˈ nanan anoyatëraiso pochachin oshanëhuëi inquitatoncoi, anoyacancantocoi huachi. Co noyahuëˈ yonquihuatoi, catahuacoi aˈnaroachin nanianchii, itocoˈ, Yosë nontohuatamaˈ, tënin. 5 Ina quëran aˈchintantarin. —Niˈcoˈ, iyaroˈsaˈ. Niˈtoroˈsaˈ huëˈpachina, capa aˈcacasoˈ nipachina, aˈna piyapi pëinënquë paˈnëˈ. Yono tashiˈ nipirinhuëˈ, maˈsha nitonëˈ. “Cosharoˈ quëtoco, iyasha. 6 Amiconëhuë huëˈpirinhuëˈ, co mantaˈ aˈcaˈhuasoˈ yaˈhuëtërincohuëˈ,” tënëˈ. 7 Yono tashiˈ niˈton, co nohuantaponhuëˈ nimara. “Paquëˈ, iyasha. Co casoˈ nanitërahuëˈ. Nani chinotarai huachi. Huiˈnahuëpitantaˈ huëˈësápi. Co nanitërahuëˈ quëtaˈhuanquënsoˈ,” tapon nimara. 8 Iin niponahuëˈ, co nohuantopirinhuëˈ. Naquëranchin naquëranchin nitantohuachina, ami ami natanpachin, huënsëintarahuaton, cosharoˈ quëtapon nimara. Ina pochin aˈnaquën piyapiˈsaˈ niconpirinahuëˈ, Yosësoˈ naˈcon nosororinpoaˈ. 9 Napoaton nani tahuëri Yosë nontocoˈ catahuainquëmaˈ. Pahuantërinquëmasoˈ nipatamaˈ, quëtarinquëmaˈ. Maˈsha yonirëso pochin cancantatomaˈ, nontácoˈ naˈcon catahuainquëmaˈ. 10 Yosë nontohuatamaˈ, catahuaarinquëmaˈ. Huaˈquiˈ maˈsha yonihuatëra, quënanëˈ. Yaˈconacaso marëˈ nontohuatëra, iˈsoatërinënpoˈ. Inapochachin Yosë yanohuitohuatamaˈ, anohuitarinquëmaˈ. Chiniquën ina nontohuatamaˈ, nóya catahuarinquëmaˈ. 11 Huiˈnamaˈ tanahuachina, noya aˈcaramaˈ. “Cosharoˈ nayarahuë,” itohuachinquëmaˈ, co naˈpi quëtaramahuëˈ. Cosharoˈ quëtaramaˈ. “Sami nayarahuë,” itohuachinquëmaˈ, co yaˈhuan quëtaramahuëˈ. Sami quëtaramaˈ. 12 Ataricayontaˈ nipachinquëmaˈ, co yonpinca quëtaramahuëˈ. Noya cosharoˈ quëtaramaˈ. 13 Canpitasoˈ co noyahuëˈ yonquiapomarahuëˈ, huiˈnamaˈ nosororamaˈ. Noya maˈsha quëtëramaˈ. Yosësoˈ noya noya niˈton, naˈcon naˈcon nosororinquëmaˈ. Inápaquë yaˈhuaponahuëˈ, huiˈninpita pochin niˈninquëmaˈ. Nontohuatamaˈ, “Ispirito Santo ayaˈcoancantoco,” itohuatamaˈ, ayaˈcoancantarinquëmaˈ, itërin. 14 Ina quëran aˈna quëmapi huëˈnin. Sopairi yaˈcoancantërin niˈton, co nanitërinhuëˈ nonacasoˈ. Quisosori quënanahuaton, sopai aˈparin. Nani aˈpahuachina, quëmapi noya noantarin huachi. Piyapiˈsaˈ nicatonaˈ, paˈyanpi. —Ma noyacha niˈton, aˈnaroachin sopai aˈparin paya, topi. 15 Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ nisha yonquirin. —Satanasë yaˈipi sopairoˈsaˈ huaˈanëntërin. Inari catahuarin niˈton, nanitaparin sopai aˈpacasoˈ, toconpi. 16 Aˈnapitarintaˈ Quisoso itërin: —Yosë pochin niquëˈ niˈiinquën, itonpi. Tënicaiso marëˈ napotopi. 17 Quisososoˈ nipirinhuëˈ yonquirinsoˈ nitotaton, itërin: —Co Satanasë catahuarincohuëˈ sopairoˈsaˈ aˈpacasoˈ. Inasoˈ sopairoˈsaˈ huaˈanën niˈton, co sopairoˈsaˈ noˈhuirinhuëˈ. Niˈcoˈ. Ninanoquë yaˈhuëpisopita ninoˈhuipi naporini, yanquëˈitonahuëˈ. Co huachi inaquë yaˈhuëˈitonahuëˈ. Huëntonënquë yaˈhuëpisopitantaˈ ninoˈhuipi naporini, yanquëˈitonahuëˈ. Inapochachin Satanasë sopairoˈsarëˈ ninoˈhuipi naporini, co huachi huaˈan niitonhuëˈ. 19 Aˈnaquën aˈchintëramasoarintaˈ sopairoˈsaˈ yaaˈpapi. Macarisoˈ catahuamara. Satanasë catahuarinco naporini, inapitantaˈ catahuaitonhuëˈ, tënahuë. Napoaton natancoˈ shaˈhuichinquëmaˈ. 20 Yaˈhuërëˈ casoˈ nipirinhuëˈ, Yosë catahuarinco sopairoˈsaˈ aˈpacaˈhuasoˈ. Ina nohuanton, aˈparahuë. Napoaton Yosë chachin aˈpaimarinco huaˈanëntaˈhuanquëmaso marëˈ, tënahuë. 21 Quëmapi chiniquën nipachina, pëinën noya coidarin. “Sahuëni, irapa, inapita yaˈhuëtërinco niˈton, co insontaˈ nanitërinhuëˈ maˈshanëhuë ihuainacosoˈ,” tënin. 22 Aˈnasoˈ nipirinhuëˈ ina quëran chini chiniquën niˈton, huëcapairahuaton, minsërin huachi. Sahuëni, irapa, inapita manin. Maˈshanënpitantaˈ quiquirahuaton, amiconënpita quëtëraˈpiarin. Inapochachin Satanasë chiniquën niˈton, naˈa piyapiˈsaˈ huaˈanëntërin. Casoˈ nipirinhuëˈ chini chiníquënco niˈto, Satanasë minsëato, piyapiˈsaˈ nichaˈësarahuë huachi. 23 Insosona co imapachinacohuëˈ, inimicotarinaco. Co catahuahuachinacohuëˈ, sopai natëapi huachi. Piyapiˈsaˈ anishacancantapi ama Yosë imacaiso marëhuëˈ, itërin. 24 Ina quëran aˈchintantarin. —Aˈna quëmapi yaˈhuëpirinhuëˈ. Sopairi yaˈcoancantopirinhuëˈ, ina quëran pipirin. Pipihuachina, co piyapi yaˈhuërinquëhuëˈ paˈsárin. Insëquësona yaˈhuëcaso marëˈ yonisapirinhuëˈ. Co quënanatonhuëˈ, naquëranchin ina piyapiquë chachin huëantarin. 25 Topinan yaˈhuárin, quënanquiantarin. Co cancanën quëran Yosë yonquirinhuëˈ. Co Ispirito Santori yaˈcoancantërinhuëˈ niˈton, sopairi yayaˈcoancantantarin. 26 Napoaton paantarahuaton, canchisë sopairoˈsaˈ maantarin, aquë aquëtëˈ co noyahuëˈ nipisopita. Posa sopairoˈsa chachin inaquë yaˈcoancantantapi. Inaquë yaˈhuápi huachi. Quëmapi aquë aquëtëˈ co noyahuëˈ yonquirin huachi. Napoaton Yosë naˈcon yonquicoˈ, sopai minsëchinquëmaˈ, itërin. 27 Naˈa piyapiˈsaˈ natanapi. Aˈna sanapi natanahuaton, itërin: —Ma noya aˈchintërancoi. Mamaparinquën huaˈhuarinquën niˈton, ma noya Yosëri niˈnin. Asoˈsorinquën niˈton, nóya cancanchin, tënahuë, tënin, chiniquën nonaton. 28 —Napoaponahuëˈ, insosona Yosë nanamën natanpachin, inasoˈ noya noya cancantarin. Natëhuatamaˈ, Yosë noya noya niˈsarinquëmaˈ, tënahuë, itërin Quisosori. 29 Naˈcon naˈcon piyapiˈsaˈ huëˈpachinara, pënëantarin. —Iporasoˈ naˈa piyapiˈsaˈ co noyahuëˈ yonquipi. “Yosë pochin niquëˈ niˈiinquën. Ina niˈpatoi, natëarainquën,” itopirinacohuëˈ, co Yosëri nohuantërinhuëˈ ina pochin nicaˈhuasoˈ. Isoíchin anitotaranquëmaˈ. Aˈna tahuëri Conasë pochin nisarahuë. Iraca Yosë nohuanton, Conasë chimirin quëran chaˈërin. 30 Ninihuiroˈsaˈ co noyahuëˈ nipachinara, Yosëri aˈparin pënënacaso marëˈ. Chimirin quëran nichaˈërin niˈton, natëpi. Inapochachin iporasoˈ Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, chimirin quëran Yosë nichaˈësarinco canpitantaˈ yonquicamaso marëˈ. 31 Ayaroˈ tahuëri nanihuachin, Ninihuiroˈsaˈ shaˈhuirapiarinënquëmaˈ. “Conasë pënënpachincoi, oshanëhuëi marëˈ sëtërai. Ina naniantatoi, Yosë cancanën manai. Canpitasoˈ nipirinhuëˈ noya noya pënënpirinquëmahuëˈ, co natëramahuëˈ. Napoaton naˈcon naˈcon oshahuanamaˈ,” itarinënquëmaˈ. Inapochachin Saromon huaˈanëntohuachina, áquë quëran sanapi huaˈan huëˈnin ina natanacaso marëˈ. “Noya nitotërin,” taˈton, natanapon huëˈnin. Napoaton ayaroˈ tahuëri inantaˈ atapanarinquëmaˈ. Saromon quëran casoˈ naˈcon naˈcon nitotopirahuëˈ, co yanatëramacohuëˈ. Ina marëˈ naˈcon naˈcon oshahuanamaˈ, itërin Quisosori. 33 Ina quëran aˈchintantarin: —Nanparin iˈchinpihuatëra, co maˈsha acohuana poˈorëhuëˈ. Co yoˈmëanaquë poˈmorëhuëˈ. Nanparin aconanquë acorëˈ. Ina quëran piyapi huëˈpachina, noya quënantërin huachi. 34 Yaˈpiranpoˈ nanparin pochin ninin. Ina quëran maˈsha quënanëˈ. Noya yaˈpiranpoˈ nipachina, noya quënantërëˈ. Yaˈpiranpoˈ co noyahuëˈ nipachina, co noyahuëˈ quënantërëˈ. Inapochachin noya yonquihuatëra, noya cancantërëˈ. Co noyahuëˈ yonquihuatëra, tashi pochin cancantërëˈ. 35 Napoaton niˈcona tashi pochin cancantotamaˈ. Noˈtëquën aˈchintopiranquëmahuëˈ, co noya natanpatamahuëˈ, tashi pochin cancantarama huachi. 36 Noyasachin yonquihuatamaˈ, co tashi pochin cancantaramahuëˈ. Noya orotërinso pochin nisaramaˈ. Noyápiachin cancantarama huachi, itërin. 37 Nani aˈchintohuachina, aˈna Parisio piyapiri amatërin coshatapacaso marëˈ. Pëinënquë paˈsahuaton, coshatacaso marëˈ huënsërin. 38 Parisioroˈsasoˈ yacoshatohuachinara, iˈshaquë piˈpian niopoimiratopi. “Inapohuatëhuaˈ, oshanënpoaˈ inquiarëhuaˈ,” topi. Quisososoˈ nipirinhuëˈ yacoshatohuachina, co ina pochin nininhuëˈ. Ina marëˈ pëiˈ huaˈanën paˈyanin. “¿Onpoatontaˈ topinan coshatërin?” taˈton, yonquirarin. 39 Yonquirinsoˈ Quisosori ninoton, itërin: —Canpitasoˈ maˈsha quënanacasoachin yonquipiramahuëˈ, acopoˈ cancanënpoa quëran yonquirëhuasoˈ naˈcon naˈcon Yosëri niˈnin. Niˈcoˈ. Aˈnaquën minëˈ, sënan, inapita paˈmohuachinara, pinënáchin paˈmopipi. Acopoˈ nipirinhuëˈ nëˈhuënantëtërin. Inapochachin canpitasoˈ “Co quiya pochin niopoimiratohuatamahuëˈ, oshahuanaramaˈ,” topiramahuëˈ. Ina pochin aˈchinapomarahuëˈ, cancanëma quëran co noyahuëˈ yonquiramaˈ. Nonpintatomaˈ, yaihuataramaˈ. Apirataramaˈ. Paˈpi co noyahuëˈ cancantaramaˈ. 40 Co noˈtëquën yonquiramahuëˈ. Co nonënpoáchin Yosë acotërinpoahuëˈ. Cancanënpoantaˈ acotërinpoaˈ. 41 Co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantocoˈ. Ina quëran aˈnapita nosorohuatamaˈ, noyapiachin cancantarama huachi. 42 “Maˈsha canahuatëra, piˈpian Yosë quëtacasoˈ yaˈhuërin,” itërinpoaˈ Moisësë. Ina natëpiramahuëˈ, co noya ninamahuëˈ. Maˈsha shaˈpatamara, piˈpian quëtaramaˈ. Yaˈipi caˈnësoˈ huëron tërantaˈ mapatamara, piˈpian quëtaramaˈ. Napoaponahuëˈ, co Yosë nosororamahuëˈ. Piyapiˈsantaˈ co nosororamahuëˈ. Yanonpintëramaˈ. Ina marëˈ Yosë anaˈintarinquëmaˈ. Maˈsha Yosë quëtacasoˈ noya nipirinhuëˈ, nosorocasoˈ naˈcon naˈcon nohuantërin. 43 Canpitasoˈ niyontonpiso pëiquëntaˈ piyapi nocanamaˈ. Huaˈanoˈsapitarëˈ yahuënsëconamaˈ. “Ma noyacha quëmasoˈ nitotëramaˈ,” itohuachinquëmaˈ, paˈyataramaˈ. Caniquë paˈpatamaˈ, “Huëˈcama, maistro,” itohuachinquëmaˈ, paˈyataramaˈ. 44 Canpitasoˈ nonpintënquëmaˈ. Chimipi paˈpitopiso pochin niconamaˈ. Niˈcoˈ. Chimipi paˈpitohuatëra, co marca acotohuatërahuëˈ, co nohuitërëhuëˈ. Inaquë paˈpitopirinahuëˈ, co aˈnapita nitotopihuëˈ. Inapochachin canpitasoˈ piyapiˈsaˈ nonpintëramaˈ. “Noya piyapicoi,” topiramahuëˈ, co noyahuëˈ cancantëramaˈ. Ina marëˈ Yosë anaˈintarinquëmaˈ, itërin Quisosori. 45 Aˈna Cotio maistro natanahuaton, noˈhuirin. —Chiniquën pënënancoi quiyantaˈ, Maistro, itërin. 46 —Yosë anaˈintarinquëmaˈ canpitantaˈ. Naˈcon piyapiˈsaˈ pënënpiramahuëˈ. Nani maˈsha natëcaisoˈ shaˈhuitopiramahuëˈ, co canpitasoˈ cancanëma quëran Yosë imaramahuëˈ. Co piˈpisha tërantaˈ catahuaramahuëˈ Yosë imacaisoˈ. 47 Iraca Yosë piyapinënpita pënëntopirinahuëˈ, canpita shimashonëmapita co natëtonahuëˈ, tëpapi. Canpitantaˈ paˈpitopisoˈ taparapiapomahuëˈ, co pënëntërinsoˈ natëramahuëˈ. 48 Naporahuaton, shimashonëma pochin cancantëramaˈ. Tëpapiso marëˈ noya cancantaramaˈ. 49 Yosë noˈtëquën ninorinquëmaˈ. Iraca quiricanënquë ninshitërin. “Naˈa quëmapiˈsaˈ aˈpararahuë pënëinquëmaso marëˈ. Aˈchintapirinënquëmahuëˈ, noˈhuitomaˈ, ahuëaramaˈ. Aˈnaquën tëpaaramaˈ,” itërinquëmaˈ. 50 Isoroˈpaˈ ninin quëra huarëˈ noya quëmapiˈsari pënëntopirinahuëˈ, naˈa tëpapi. Apiriˈton noya quëmapi nipirinhuëˈ, iini tëparin. Ina piquëran aˈnaya aˈnaya noya pënëntopirinahuëˈ, tëparaˈpiapi. Naˈa piˈipi napopi. Napoin quëran Sacariasë tëpapi antaˈ. Yosë chinotopiso pëiquë chachin tëpapi. Yaˈhuërëˈ canpitasoˈ ina nitotapomarahuëˈ, co natantochinachinhuëˈ cancantëramaˈ. Napoaton Yosë naˈcon naˈcon anaˈintarinquëmaˈ. 52 Quiricanën quëran Yosë nohuitërëˈ. Nipirinhuëˈ, co noˈtëquën aˈchintëramahuëˈ niˈton, co piyapiˈsaˈ Yosë nohuitopihuëˈ. Co canpita tërantaˈ ina nohuitëramahuëˈ. Aˈnapitantaˈ imacaisoˈ co nohuantëramahuëˈ, tënin Quisoso. 53 Ina quëran paˈnin huachi. Parisioroˈsaˈ, maistroˈsaˈ, inapitasoˈ chiniquën noˈhuipi. Noˈhuitatonaˈ, nisha nisha Quisoso natantopi atëhuëcaiso marëˈ. 54 —Co noˈtëquën nonpachinhuëˈ, shaˈhuirapiahuaˈ tashinan pëiquë poˈmoinaˈ, nitopi.

Lucas 12

1 Huaˈhuayatërahuëˈ piyapiˈsaˈ niyontonpi Quisoso natanacaiso marëˈ. Naˈa huaranca yamorapi niˈton, nipiquërapi. Caˈtanoˈsanënpita aˈchintarin. —Tëhuënchachin, iyaroˈsaˈ, Parisioroˈsari nonpintopi. “Noya piyapicoi,” topirinahuëˈ, co Yosë cancanën mapihuëˈ. Asairinso pochin niconpi. Sëˈcotërinso pochin aˈnaroachin piyapiˈsaˈ anishacancantopi. Niˈcona anishacancantochinquëmaˈ. 2 Aˈnaquën poˈoana quëran co noyahuëˈ nipi. Aˈna tahuërisoˈ nipirinhuëˈ yaˈipi piyapiˈsaˈ nitotapi huachi. Yosë aipitarinpoaˈ. 3 Tashiˈ napopirinahuëˈ, Yosëri anitotarin. Pëiˈ acoana sacarotopirinahuëˈ, aˈna tahuëri aˈninquëchin shaˈhuitarin. Yaˈipi piyapiˈsaˈ nitotapi huachi. Yanonpintopirinahuëˈ, topinan quëran napopi. Co insontaˈ nanitërinhuëˈ Yosë nonpintacasoˈ, tënin. 4 —Ama, iyaroˈsaˈ, piyapiˈsaˈ tëˈhuatocosohuëˈ. Tëpapirinënpoahuëntaˈ, co huaˈyanënpoaˈ matërinënpoahuëˈ. 5 Yosësoˈ tëˈhuatacasoˈ yaˈhuërin, tënahuë. Co noyahuëˈ nipatamaˈ, chiminpatamaˈ, parësitopiquë aˈpamiatarinquëmaˈ. Napoaton ina naˈcon naˈcon yonquicoˈ. Co piyapiˈsaˈ tëˈhuatacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. 6 Yosësoˈ aˈpairinquëmaˈ. Niˈcoˈ. Inairaroˈsaˈ co paˈtonhuëˈ. Aˈnatërapopi catoˈ soroíchin paˈtopirinhuëˈ, co aˈnaya tërantaˈ Yosëri naniantërinhuëˈ. Canpitasoˈ naˈcon naˈcon yonquirinquëmaˈ. Noya noya aˈpairinquëmaˈ. Noyá nohuitërinquëmaˈ. Ainëmaˈ huaˈhuayatërahuëˈ nipirinhuëˈ, yaˈipi pichirin. Napoaton ama tëˈhuacosohuëˈ. Niˈsárinquëmaˈ, itërin. 8 —Tëhuënchachin, iyaroˈsaˈ, “Quisoso imarahuë,” topatamaˈ, ayaroˈ tahuëri cantaˈ nohuantaranquëmaˈ. “Imarinco mini,” itarahuë Yosëˈpaˈ. Anquëniroˈsantaˈ natanapi. 9 Nipirinhuëˈ, Yosë quëran casoˈ quëmapico nipirahuëˈ, aˈpohuatamaco, carinquëmantaˈ aˈpoaranquëmaˈ. “Co nohuitërinacohuëˈ,” itarahuë Yosëˈpaˈ. 10 Aˈnaquën noˈhuitonaco, pinorinaco. Ina quëran oshanëna marëˈ sëtohuachinaˈ, Yosëri oshanënaˈ inquitarin. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ Ispirito Santo noˈhuitonaˈ, pinosapi. Ina pinopachinaˈ, co huachi yonquinëna quëran nontarinhuëˈ. Napoaton co oshanënaˈ inquitarinhuëˈ. 11 Aˈna tahuëri mapachinquëmaˈ, Cotio huaˈanoˈsaquë quëpaarinquëmaˈ. Inaquë quëpahuachinquëmaˈ, “¿Maˈcha tonoˈpocoya?” ama tocosohuëˈ. 12 Naporoˈ Ispirito Santo catahuaarinquëmaˈ noya aˈpanitacamasoˈ, itërin Quisosori. 13 Naˈa piyapiˈsaˈ natanasoiˈ, aˈnaraˈ huëcapairin. —Maistro, tatahuë nani chiminin. Nani maˈsha yaˈhuëtopirinhuëˈ, patërin huachi. Iyahuë nipirinhuëˈ apiratërinco. Co nohuantërinhuëˈ nipatomatacasoˈ. Shaˈhuitëquëˈ patomachinco, tënin. 14 —Co casoˈ coisëcohuëˈ. Co ina pochin shaˈhuitaˈhuasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, itërin. 15 Napotahuaton, yaˈipiya pënënin. —Ama, iyaroˈsaˈ, maˈsha canacasoachin yonquicosohuëˈ. Nani maˈsha yaˈhuëtohuachinquëmaˈ, inapitarachin yonquihuatamaˈ, co noya nanpiaramahuëˈ. Topinan yaˈhuaramaˈ. 16 Niˈcoˈ. Aˈna maˈhuan yaˈhuërin. Maˈsha shaˈpachinara, huaˈhuayatërahuëˈ nitërin. 17 Napoaton yaˈipi pëinënpita yaˈsotopi huachi. “¿Insëquëcha maˈsha acoˈiya?” taˈton, yonquiarin. 18 Yonquihuachina, tapon: “Pëiroˈsaˈ iˈquitahuato, aˈna pëiroˈsaˈ niantarahuë. Panca panca nisarahuë huachi. Inaquë yaˈipi maˈshanëhuëpita acoarahuë huachi. 19 Naˈa maˈsha yaˈhuëtërinco. Co apípora nohuantarahuëˈ. Co huachi sacatarahuëˈ. Noya coshatapo. Noya oˈopo. Capa cancantato, nóya yaˈhuapo huachi,” tënin yonquinën quëran. 20 Napopirinhuëˈ, Yosëri itërin: “Quëmasoˈ co mantaˈ yonquiranhuëˈ. Ipora tashi chachin ca nohuanto, chiminaran. Nani maˈsha canapiranhuëˈ, yaˈipiya pataran huachi. Aˈnapitari masarin huachi,” itërin. 21 Canpitantaˈ nani maˈsha canapomarahuëˈ, co Yosë yonquihuatamahuëˈ, ina maˈhuan pochin nisaramaˈ. Co mantaˈ yaˈhuëtomiatarinquëmahuëˈ. Co Yosëpaˈ canamiataramahuëˈ, tënin Quisoso. 22 Ina quëran caˈtanoˈsanënpita pënëantarin. —Aˈnaquën maˈsharachin yonquipi. Capacaisoˈ, oˈocaisoˈ, aˈmocaisoˈ, inasachin yonquipi. “Nani maˈsha yaˈhuëtohuachinco, nóya yaˈhuarahuë huachi,” topirinahuëˈ yonquinëna quëran. Ama, iyaroˈsaˈ, ina pochin cancantocosohuëˈ. 23 Yosë chachin ananpirinpoaˈ. Nonënpoaˈ quëtërinpoaˈ. Co capacaso marëachin isoroˈpaquë acorinpoahuëˈ. Noyapiachin aˈmocasontaˈ co onpopinchin yonquicasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Yosë naˈcon naˈcon yonquihuatëhuaˈ, catahuarinpoaˈ noya yaˈhuëcasoˈ. 24 Niˈcoˈ. Inairaroˈsaˈ co maˈsha shaˈpihuëˈ. Co imin yaˈhuëtërinhuëˈ. Cosharoˈ tapacaso marëˈ co pëiˈ yaˈhuëtopirinahuëˈ, Yosëri catahuarin. Ina nohuanton, cosharoˈ yaˈhuëtërin. Canpitasoˈ inapita quëran naˈcon naˈcon nosororinquëmaˈ. Huiˈninpita pochachin niˈninquëmaˈ niˈton, ama maˈsharachin yonquicosohuëˈ. Yosë catahuarinquëmaˈ. 25 Ina nohuanton, nisha nisha ninëhuasopita. Aˈnaquënpoaˈ naporopi. Aˈnaquënpoantaˈ moˈcopin ninëhuasoˈ. Chiniquën yonquiapomarahuëˈ, co nanitaramahuëˈ ninaporopitacamasoˈ. Yosëichin nanitërinsoˈ. Inapochachin chiminacasoˈ tahuëri nanihuachin, co aquëtëˈ nanpicasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Chiniquën yonquiapomarahuëˈ, co aˈna tahuëriya tërantaˈ iˈhuataramahuëˈ. 26 Canpitaora co mantaˈ nanitaparamahuëˈ. Yosë nohuanton, noya yaˈhuëramaˈ. Napoaton ama nisha nisha yonquicosohuëˈ. 27 Niˈcoˈ. Yancoroˈsaˈ co sacatopihuëˈ. Co mantaˈ aˈmocasoˈ nipihuëˈ. Nipirinhuëˈ, noyápiachin yancotopi. Iraca copirno Saromon nani maˈsha yaˈhuëtërin. “Ma noyapiachincha aˈmorin paya,” topi. Yancoroˈsasoˈ nipirinhuëˈ ina quëran noya noya yaˈnopi. 28 Aˈna tahuërichin yaˈhuëpirinhuëˈ, tahuëririnquë anotohuachina, ahuirin huachi. Ina quëran ahuiquitopi huachi. Co huaˈquiˈ yaˈhuëpirinhuëˈ, Yosëri yonquirin. Ina nohuanton, noya papotërin. Canpitasoˈ ina quëran naˈcon naˈcon yonquirinquëmaˈ. Ina nohuanton, aˈmocamasontaˈ yaˈhuëtarinquëmaˈ. ¿Onpoatontaˈ nipachin co natëramahuëˈ? “Yosë catahuarinco mini,” taˈcasoˈ nipirinhuëˈ. 29 Co Yosë imapisopitahuëˈ maˈsharachin yonquipi. Maˈsha capacasoˈ, oˈocasoˈ, ina naˈcon naˈcon yonquipi. Canpitasoˈ nipirinhuëˈ ama inapita pochin cancantocosohuëˈ. Tata Yosë nosororinpoaˈ. Maˈsha pahuantohuachinpoaˈ, nitotërin. 31 Yosë naˈcon naˈcon yonquicoˈ. Aˈnapitantaˈ catahuacoˈ huëntonënquë yaˈconacaiso marëˈ. Ina pochin cancantohuatamaˈ, Yosë catahuarinquëmaˈ. Ina nohuanton, maˈsha pahuantërinquëmasopita yaˈhuëtarinquëmaˈ. 32 Ama, iyaroˈsaˈ, paˈyancosohuëˈ. Caraichinquëmaˈ nipomarahuëˈ, Yosë noya niˈsarinquëmaˈ. Huëntonënquë chachin ayaˈconinquëmaˈ. 33 Ama naˈcon maˈsha yontoncosohuëˈ. Maˈsha yaˈhuëtohuachinquëmaˈ, saˈahuaroˈsaˈ quëtocoˈ. Inapotohuatamaˈ, Yosë acanaarinquëmaˈ. Isoroˈpaquë maˈsha aˈnaroachin mocarin. Ihuarinënpoaˈ. Maˈshari pëˈyarin. Inapaquësoˈ nipirinhuëˈ Yosë acanahuachinpoaˈ, yaˈhuëtomiatarinpoa huachi. 34 Maˈsharachin nohuantohuatamaˈ, co Yosë yonquiaramahuëˈ. Nipirinhuëˈ, Yosë naˈcon nohuantohuatamaˈ, ina naˈcon naˈcon yonquiaramaˈ, itërin. 35 Ina quëran aˈchintantarin. —Niˈcoˈ, iyaroˈsaˈ. Patron aquë quëran yahuënantahuachina, piyapinënpitari ninacasoˈ yaˈhuërin. Nitaparahuatëˈ, nanparin iˈchinpirahuatëˈ, ninarëˈ. Canquihuachina, onconan piˈnihuachina, aˈnaroachin iˈsoatërëˈ. 37 Piyapinënpita ninarapi quënaintahuachina, huaˈanëni nóya niˈsarin. Inari chachin paˈyataton, piyapinënpita nocomarin. 38 Inapochachin cantaˈ co nitotasënquëmahuëˈ, aˈnanaya oˈmantararahuë. Yono táshihuë nipon, tahuëri yaˈcariyahuë nipon, oˈmantararahuë. Napoaton nináco. Ama huëˈërëso pochin cancantocosohuëˈ. Noya ninahuatamaco, nóya niˈsaranquëmaˈ. 39 Co ninahuatamacohuëˈ, co noya cancantaramahuëˈ. Niˈcoˈ. Ihuatëˈ aˈnanaya huëcaton, pëiquë yaˈconin. Huaˈanën co nicasohuëˈ, maˈsha ihuarin. Onporosona huëcacasoˈ nitotërin naporini, huaˈanëni niˈitonhuëˈ, co maˈshanënpita ihuaitonhuëˈ. 40 Inapochachin ninatomaco, yaˈhuëcoˈ. Huaˈquihuato, “Co aˈnaroachin oˈmantararinhuëˈ,” tosapi aˈnaquën. Co nitotasënquëmahuëˈ, aˈnanaya oˈmantararahuë, itërin Quisosori. 41 —¿Intaˈ, Sinioro, pënënaran? ¿Quiyasachin pënënarancoi? itërin Pitrori. 42 —Yaˈipi piyapinëhuëpita nontarahuë. Oˈmacaˈhuasoˈ tahuëri aˈna patron pochin nisarahuë. Inasoˈ aquë yapaˈpachina, inpriatonën shaˈhuitërin. “Piyapinëhuëpita noya niˈquëˈ. Cosharoˈ, maˈsha, inapita pahuantohuachinaˈ, quëtëraˈpiraquëˈ,” itahuaton, paˈnin huachi. Inpriatosoˈ noya yonquiaton, noˈtëquën natërin. 43 Patronëni huënantahuachina, noya niˈsarin. 44 Noya natërin niˈton, acorin yaˈipi piyapinënpita camaicaso marëˈ. 45 Nipirinhuëˈ, inpriatonën nisha cancantohuachin, tapon: “Patron huaˈquirarin. Co aˈnaroachin huëntaponhuëˈ,” taˈton, piyapinënpita ahuëapon. Cosonanënpitantaˈ ahuëapon. Pita nicacasoáchin cancantapon. Noˈpirápon. 46 Napohuasoˈ, aˈnanaya patronën huënantapon. Co nitotasohuëˈ, aˈnanaya canquipon. Co natërinhuëˈ niˈton, anaˈintarin. Ocoirahuaton, chiniquën ahuihuitarin huachi. 47 Patronëni shaˈhuitopirinhuëˈ, co yonquirinhuëˈ. Noya nitotaponahuëˈ, co natërinhuëˈ. Co maˈshanënpita noya tapatërinhuëˈ. Napoaton chiniquën ahuihuitarin. 48 Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ co onpopinchin nitotërinhuëˈ. Co noyahuëˈ nipachina, co chiniquën ahuihuitërinhuëˈ. Inapochachin canpitantaˈ naˈcon aˈchintëranquëmaˈ niˈton, noya natëco. Naˈcon nitotohuatamaˈ, noya noya natëcasoˈ yaˈhuërin, tënin. 49 —Tëhuënchachin, iyaroˈsaˈ, pën matohuachina, aˈnaroachin huiquitërin. Inapochachin piyapiˈsaˈ aˈchintohuato, nisha nisha yonquiapi. Aˈnaquënsoˈ noˈhuiapirinacohuëˈ, pënëntaˈhuaso marëˈ oˈmarahuë. Napoaton noya, tënahuë. Cantaˈ chiminaˈhuasoˈ yaˈhuërin. Ina yonquiato, sëtërahuë. Aˈnaroachin nipachin napochinaco. Ina quëran noya cancantantarahuë huachi. 51 “Cristo oˈmahuachin, yaˈipiya nohuantapi,” topiramahuëˈ, co yaˈipiya nohuantarinacohuëˈ. Pënënpato, nisha nisha yonquiapi. Aˈnaquën nohuantarinaco. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ, co nohuantarinacohuëˈ. 52 Ipora quëra huarëˈ aˈna pëiquë yaˈhuëpisopita nisha nisha yonquiapi. Yosë nanamën natanpachinaˈ, patoma nohuantapi, patoma co nohuantapihuëˈ. 53 Aˈna pëiquë paˈpin nohuantarin. Huiˈninsoˈ nipirinhuëˈ co nohuantarinhuëˈ. Aˈna pëiquë huiˈnin nohuantarin. Paˈpinsoˈ nipirinhuëˈ co nohuantarinhuëˈ. Sanapiˈsantaˈ nisha nisha yonquiapi. Aˈshin nimara co nohuantarinhuëˈ. Huaˈhuinsoˈ nipirinhuëˈ nohuantarin. Aˈshatën nohuantarin. Notainsoˈ nipirinhuëˈ co nohuantarinhuëˈ, tënin. 54 Ina quëran yaˈipi piyapiˈsaˈ aˈchintantarin. —Noˈtëquën, iyaroˈsaˈ, yonquicoˈ. Tashinantohuachina, “Oˈnanapon nimara,” tënamaˈ. Ina quëran oˈnanin. 55 Chiniquën ihuantohuachina, “Sëhuën huëˈsarin,” tënamaˈ. Naporoˈ sëhuën huëˈnin. 56 Oˈnan, sëhuën, inapita noya ninoramaˈ. Yosë pënëntërinsoˈ nipirinhuëˈ co natanamahuëˈ. Aquë aquëtëˈ co noyahuëˈ nipatamaˈ, “Yosë anaˈintarinpoaˈ,” taˈcasoˈ nipirinhuëˈ, co ina yonquiramahuëˈ. “Noya yonquirai,” topiramahuëˈ, co natëtomacohuëˈ, co noˈtëquën yonquiramahuëˈ, tënin. 57 —¿Onpoatomataˈ canpitaora cancanëma quëran co noˈtëquën yonquiramahuëˈ? 58 Niˈcoˈ, iyaroˈsaˈ, nihuitërëso marëˈ noˈhuihuachinpora, nanitohuatëra, aˈnaroachin nanan anoyatërëˈ. Co anoyatohuatërahuëˈ, coisëquë quëparinpoˈ. Coisëquë quëpahuachinpora, sontaroquë yoˈconinpoˈ, tashinan pëiquë poˈmorinpoˈ. 59 Tashinan pëiquë poˈmohuachinpora, yaˈipiya pahuërëtaquë huarëˈ pipirëˈ. Inapochachin canpitantaˈ co noyahuëˈ nipatamaˈ, aˈnaroachin nanan anoyatocoˈ, Yosë anaˈintochinquëmaˈ. Co yaˈipi oshanëmaˈ inquitohuachinquëmahuëˈ, parësitopiquë paˈmiatarama huachi, tënin Quisoso.

Lucas 13

1 Aˈna piyapi huëˈsahuaton, Quisoso shaˈhuitërin. —Caririaroˈsaˈ Yosë pëinënquë chinotopirinahuëˈ. Pirato huëcaton, inaquë chachin tëpatirin, itërin. 2 —“Aˈnapita quëran naˈcon naˈcon oshahuanpi niˈton, Yosë nohuanton, tëpatërin,” topiramahuëˈ, ¿ti? Co inapita naˈcon naˈcon oshahuanpihuëˈ. 3 Canpitantaˈ co noyahuëˈ yonquiramaˈ. Co ina naniantohuatamahuëˈ, anaˈintarinquëmaˈ canpitantaˈ. Chimimiatarama huachi. 4 Siroiquëntaˈ aˈna tori anotaton, shonca posa piyapi tëparin. Inapitantaˈ co naˈcon naˈcon oshahuanpihuëˈ. Naˈa piyapiˈsaˈ Quirosarinquë inachachin oshahuanpi. 5 Canpitantaˈ co Yosë cancanën mapatamahuëˈ, parësitápomaˈ. Co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantoco huachi, itërin Quisoso. 6 Ina quëran pënënto nanan shaˈhuitërin. —Aˈna quëmapi imianatohuachina, inaquë huayontaˈ shaˈpirinhuëˈ. Papotohuachina, aˈshinpirinhuëˈ, huaˈquiˈ co nitërinhuëˈ. 7 Ina quëran inpriatonën itërin: “Iso huayo napoonin. Nani aˈshinaponahuëˈ, cara piˈipi co mantaˈ nitërinhuëˈ. Topinan quëran shaˈnahuë. Aˈnëquëˈ inaquë aˈna maˈsha shaˈi,” itopirinhuëˈ, 8 “Ama, sinioro, ipora aˈnëquësohuëˈ. Aˈna piˈipiraˈ tananpitëquëˈ. Iso piˈipi noya pacarapiarahuë. Maˈsha acotarahuë noya nitacaso marëˈ. 9 Iso piˈipi nitapon nimara. Co nitohuachinhuëˈ, aˈnëarahuë huachi,” itërin inpriatonëni. Inapochachin Yosëntaˈ co aˈnaroachin anaˈintarinhuëˈ. Naˈcon nosoroatënquëmaˈ, yacatahuarinquëmaˈ. Nipirinhuëˈ, co Yosë cancanën mapatamahuëˈ, anaˈintarinquëma huachi, itërin Quisosori. 10 Chinoto tahuëri nanihuachina, niyontonpiso pëiquë paˈsahuaton, piyapiˈsaˈ aˈchintarin. 11 Inaquë aˈna sanapi quënanconin, apia nininsoˈ. Nani shonca posa piˈipi monconpirin. Co nanitërinhuëˈ noˈtëpicasoˈ. 12 Quisosori quënanahuaton, përarin. —Isëquë huëquëˈ, itërin. Huëcapaihuachina, —Nani, imoya, noyataran, itërin. 13 Sëˈhuapihuachina, aˈnaroachin noˈtëquën huanirin. —Ma noyacha Yosësoˈ niˈton, anoyatërinco paya, tënin. 14 Cotio ansianosoˈ nipirinhuëˈ noˈhuitërin. Chinoto tahuëri anoyatërin niˈton, noˈhuirin. Napoaton piyapiˈsaˈ itapon: —Saota tahuëri sacatacasoˈ yaˈhuërin. Naporoˈ huëcoˈ noyatinquëmaso marëˈ. Chinoto tahuëri co noyahuëˈ anoyatacasoˈ, itërin Cotio ansianori. 15 Quisoso natanahuaton, itërin: —Canpitasoˈ nonpintënquëmaˈ. Co noˈtëquën yonquiramahuëˈ. Ohuacaˈ pëˈtahuahuatamaˈ, chinoto tahuërintaˈ iˈquiritëramaˈ. Iˈ yaˈhuërinquë quëparahuatomaˈ, oˈshitëramaˈ. 16 Iso sanapisoˈ nipirinhuëˈ Yosë piyapinën niponahuëˈ, huaˈquiˈ parësitërin. Nani shonca posa piˈipi Satanasëri aparësitopirinhuëˈ, ipora huarëˈ nichaˈërahuë. Chinoto tahuërintaˈ anoyatacasoˈ yaˈhuërin, tënin. 17 Natanahuatonaˈ, inimiconënpita tapanpi. Aˈnapita piyapiˈsasoˈ paˈyatopi. —Ma noyacha Quisoso nanitaparin paya, topi. 18 —“¿Maˈ pochintaˈ Yosë huaˈanëntërinsoˈ?” tënamaˈ. Inta, aˈna pënënto nanan shaˈhuitantaˈinquëmaˈ canpitantaˈ nitotamaquë. 19 Mostasaraya pochin ninin. Yaˈpirin huaˈhuishin niponahuëˈ, iminquë shaˈpatëra, panca taˈan ninin. Nani aˈshinpachina, inairaroˈsaˈ huëcatonaˈ, inaquë pëirin. Inapochachin yaˈnan nipon, caraichin piyapi Yosë imapirinahuëˈ, aˈna tahuëri huaˈhuayatërahuëˈ imasapi huachi, tënin. 20 —Yosë huaˈanëntërinsoˈ aˈchintantaˈinquëmaˈ. 21 Asho pochin antaˈ nininsoˈ. Toˈnarahuatëra, huëno ayontërëˈ. Nanshitohuatëra, oshaquëran sëˈcotërin. Yaˈipi huëno cashirin huachi. Inapochachin yaˈnan nipon, caraichin Yosë imapirinahuëˈ, oshaquëran aˈnapitantaˈ nohuantapi. Naporahuaton, naˈa piyapiˈsaˈ nóya cancantapi huachi, tënin Quisoso. 22 Ina quëran nisha nisha ninanoquë paˈsahuaton, aˈchintëraˈpiarin. Quirosarinquë huarëˈ paˈsarin. 23 Aˈchintohuachina, aˈna quëmapiri itapon: —¿Onpo piyapitaˈ chaˈëponaˈ? Carayachin nimara, ¿ti? itërin. 24 —Yosë huëntonën pëi pochin ninin. Yaˈcoananënsoˈ yamianasha. Naˈa piyapiˈsasoˈ yayaˈconpirinahuëˈ, co noyahuëˈ cancantatonaˈ, co nanitopihuëˈ yaˈconacaisoˈ. Canpitasoˈ nipirinhuëˈ Yosë pochin cancantatomaˈ, yaˈconcoˈ. 25 Ayaroˈ tahuëri nanihuachin, huaˈanëni yaˈcoananën oncotarin huachi. Aipiran huanirahuatomaˈ, yayaˈconpiramahuëˈ. “Iˈsoatocoi, Sinioro,” tosapiramahuëˈ, co nohuantarinhuëˈ. “Co nohuitëranquëmahuëˈ. Co canpitasoˈ piyapinëhuëpitanquëmahuëˈ,” itarinquëmaˈ. 26 “Coˈta nohuitërancoi. Quëmaroˈcoi coshatërai, oˈorai. Quiyataquë aˈchintërancoi,” tosapiramahuëˈ. 27 “Coˈ mini nohuitëranquëmahuëˈ. Co noyahuëˈ ninamaˈ niˈton, co piyapinëhuëpitanquëmahuëˈ. Paco huachi,” itahuatënquëmaˈ, aˈpaarinquëma huachi. 28 Parësitopiquë paˈsahuatomaˈ, naˈnëaramaˈ, chiníquën parësitaramaˈ. Aprancoˈ, Isacocoˈ, Cacopocoˈ, yaˈipi Yosë piyapinënpita Yosëˈpaˈ yaˈhuërapi, niˈsaramaˈ. Canpitasoˈ nipirinhuëˈ co yaˈconamahuëˈ niˈton, sëtaramaˈ. 29 Nisha nisha parti quëran huëcatonaˈ, Yosë yaˈhuërinquë yaˈconapi. Inaquë noya coshatërëso pochin nóya yaˈhuërapi huachi. 30 Aˈnaquën iporasoˈ aˈnapita nocanpi. “Quiyasoˈ noyacoi niˈtoi, Yosë noya niˈsarincoi,” topirinahuëˈ. Ayaroˈ tahuërisoˈ tapanapi huachi. Co Yosëˈpaˈ paˈsapihuëˈ. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ topinan piyapiˈsaˈ niˈtonaˈ, aˈnapitari nocanpirinahuëˈ, ayaroˈ tahuëri noya cancantatonaˈ, Yosëˈpaˈ paˈsapi huachi. Yosëri nóya niˈsarin huachi, itërin Quisosori. 31 Naporoˈ aˈnaquën Parisioroˈsaˈ Quisosoquë huëˈnin. —Aˈnaroachin taˈaquëˈ. Irotisë yatëparinquën, itërin. 32 —Inca. Co yapaˈnahuëˈ. Irotisë nonpintëˈ. Paaton, shaˈhuitonquëˈ. Nani Yosë shaˈhuitërinco maˈsha nicaˈhuasoˈ. Iporasoˈ natëto, sopairoˈsaˈ aˈparahuë. Naˈa caniaˈpiroˈsaˈ anoyatarahuë. Cara tahuërichin pochin pahuanarin tiquiaˈhuasoˈ. Ina shaˈhuitonquëˈ nitochin. 33 Co ina tëpaarincohuëˈ. Cara tahuëri pochin aˈchiantaˈhuasoˈ yaˈhuërin. Ina quëran Quirosarinquë paˈsarahuë huachi. Iraca quëra huarëˈ naˈa piyapiˈsaˈ inaquë pënëntopirinahuëˈ, tëpapi. Inaquë tëpaarinaco cantaˈ, tënin. 34 Ina quëran yaˈipi Quirosarinquë yaˈhuëpisopita yonquiaton, sëtërin. —Tëhuënchachin, iyaroˈsaˈ, yonquiatënquëmaˈ, chiniquën sëtarahuë. Naˈa piyapi Yosëri aˈpatërinquëmaˈ pënëinquëmaso marëˈ. Aˈpapirinhuëˈ, tëparamaˈ. Aˈnaquën naˈpiquë tëˈyaratomaˈ, tëparamaˈ. Yaˈipinquëmaˈ nosoropiranquëmahuëˈ. Naˈaroˈ yacatahuapiranquëmahuëˈ, co ca tërantaˈ nohuantëramacohuëˈ. Atari toˈcohuëtërinso pochin yayaˈshopipiranquëmahuëˈ, co nohuantëramacohuëˈ. 35 Napoaton Tata Yosë patarinquëmaˈ. Co huachi catahuarinquëmahuëˈ. Noquitarama huachi. Carinquëmantaˈ tananpitaranquëmaˈ. Co huachi quënanaramacohuëˈ. Oˈmantaˈhuasoˈ tahuëri huarëˈ quënantaramaco huachi. Naporoˈ aˈnaquëmaˈ nohuantaramaco. “Ma noyanquën quëmasoˈ. Sinioro chachin aˈpaimarinquën,” itaramaco huachi, itërin Quisosori.

Lucas 14

1 Aˈna huaˈani Quisoso amatërin coshatapacaso marëˈ. Parisio piyapi inasoˈ. Amatohuachina, inaquë paˈnin. “Chinoto tahuëri nipirinhuëˈ piyapi anoyatamara,” taˈtonaˈ, niˈsápi. 2 Naporoˈ aˈna caniaˈpi Quisosoquë huëˈnin, panca pomatërinsoˈ. 3 Cotio maistroˈsaˈ, Parisioroˈsaˈ, inapita notëërahuaton, Quisosori itërin: —Noya chinoto tahuëri caniaˈpi anoyatacasoˈ, ¿ti? ¿Maˈtaˈ tënamaˈ canpitasoˈ? itërin. 4 Natanahuatonaˈ, taˈtápi. Co mantaˈ topihuëˈ. Co aˈpanitohuachinarahuëˈ, caniaˈpi sëˈhuarahuaton, aˈnaroachin anoyatërin. —Noya paquë huachi, itërin. 5 Ina quëran piyapiˈsaˈ pënëantarin. —Ohuacaroˈsaˈ, moraroˈsaˈ, inapita pëˈtahuahuatamaˈ, topinan maˈsharoˈsaˈ pëˈtahuaramasopita. Posoquë anotohuachina, chinoto tahuëri nipirinhuëˈ, aˈnaroachin ocoiantaramaˈ. Inapita quëran naˈcon naˈcon iso quëmapi nosorocasoˈ yaˈhuërin, tënahuë, itërin. 6 Parisioroˈsasoˈ nipirinhuëˈ co nanitopihuëˈ aˈpanitacaisoˈ. 7 Yacoshatohuachinara, misaquë paˈpirinahuëˈ. Naˈa piyapiˈsaˈ huaˈan pirayan yahuënsëpi. “Huaˈan pirayan huënsëhuato, chiniquën nanantonaˈpi pochin niˈsarinaco,” taˈtonaˈ, inaquë huënsëconpi. Ina niˈsahuaton, Quisosori itërin: 8 —Natanco, iyaroˈsaˈ, piˈpian pënëinquëmaˈ. Aˈna tahuëri quëmapi yasaˈapachina, amatërinquëmaˈ coshatapacaiso marëˈ. Huaˈanoˈsaˈ, maistroˈsaˈ, inapitasoˈ huaˈanën yaˈcariya ahuënsëpi. Inaquë amatohuachinquëmaˈ, ama huaˈan pirayan huënsëcosohuëˈ. Taponaˈ aˈna quëmapi chini chiniquën nanantërinsoˈ huëˈsamara. 9 Huëˈpachin, huaˈan itarinquën: “Poˈshaquëˈ iso quëmapi huënsëˈin. Pasëquë tërantaˈ huënsëconquëˈ,” itohuachinquën, tapanaran. 10 Napoaton amatohuachinquën, piyapimia yaˈhuërinquë huënsëquëˈ. Huaˈan huëˈpachin, noya nontarinquën. “Huëquëˈ, iyasha, isëquë noya huënsëiquëˈ,” itohuachinquën, yaˈipi piyapiˈsaˈ noya noya niˈsarinquën. 11 “Casoˈ noya noyaco,” topatamaˈ, Yosë atapanarinquëmaˈ. Nipirinhuëˈ, “Caora co nanitërahuëˈ. Catahuaco, Sinioro,” topatamaˈ, Yosë catahuarinquëmaˈ. Noya noya acoarinquëma huachi, itërin Quisosori. 12 Ina quëran pëiˈ huaˈanën pënënaton, itantarin: —Coshatapacaso marëˈ piyapi amatohuatamaˈ, ama quëmopinënpita, amiconënpita, inapitarachin ama amatocosohuëˈ. Maˈhuanoˈsaˈ amatohuatamaˈ, inapitantaˈ amatantahuachinquëmaˈ, iˈhuërëtarinënquëmaˈ. 13 Saˈahuaroˈsaˈ, apiaroˈsaˈ, somaraya nininsopita, inapitantaˈ nosoroatomaˈ, amatocoˈ. 14 Ina quëran noya cancantaramaˈ. Inapitasoˈ co nanitopihuëˈ amatantaˈinquëmasoˈ. Co iˈhuërëtopirinquëmahuëˈ, Yosësoˈ iˈhuërëtarinquëmaˈ. Noya ninamaˈ niˈton, ayaroˈ tahuëri ananpitantahuachinquëmaˈ, acanaarinquëma huachi, itërin. 15 Inaquë coshatasoiˈ, aˈnasoˈ natanahuaton, Quisoso itërin: —Yosë chachin huaˈanëntohuachinpoaˈ, nóya coshatarihuaˈ. Noya noya cancantarihua huachi, itërin. 16 Napotohuachina, pënënto nanan shaˈhuitërin. —Aˈna quëmapiri naˈa piyapiˈsaˈ amatërin coshatapacaiso marëˈ. 17 Tahuëri nanihuachina, inpriatonën aˈparin shaˈhuitantacaso marëˈ. “Huëco huachi. Nani taparin huachi,” itërin. 18 Nani amataponahuëˈ, co huachi nohuantopihuëˈ. “Coˈchi nanitëraihuëˈ,” toconpi aˈnaya aˈnaya. “Noˈpaˈ nani paˈanahuë. Nahuitapo paˈsarahuë. Napoaton co nanitërahuëˈ,” tënin aˈnasoˈ. 19 “Naˈa miachin ohuacaˈ paˈanahuë. Tënipo paˈsarahuë. Napoaton co ipora nanitërahuëˈ,” tënin aˈnantaˈ. 20 “Iˈhuara saˈarahuë. Napoaton co cantaˈ nanitërahuëˈ,” tënin aˈnantaˈ. 21 Inpriato ayanahuaton, huaˈanën shaˈhuitiirin. “Co huachi nohuantopihuëˈ,” itërin. Natanahuaton, noˈhuitërin. “Manoton pantaquëˈ. Caniquë tërantaˈ paaton, piyapi maconquëˈ. Saˈahuaroˈsaˈ, apiaroˈsaˈ, somaraya nininsopita, inapita maconquëˈ,” itërin. Itohuachina, paˈsahuaton, macontarin huachi. 22 Huënantahuaton, shaˈhuitiantarin. “Nani maconpirahuëˈ. Ipora huantaˈ naˈa cosharoˈ yaˈhuërin. Pahuanarin piyapiri nanitacasoˈ,” tënin inpriatonën. 23 “Ninano quëran pipirahuaton, macoantaquëˈ. Nisha nisha ira paˈtaton, shaˈhuitonquëˈ huëˈinaˈ. Naˈa piyapiˈsaˈ nohuantërahuë. 24 Yaˈnan amatërahuësopitasoˈ nipirinhuëˈ co huachi nohuantërahuëˈ. Co mantaˈ coshatapatapihuëˈ,” itërin huaˈani. Inapochachin ipora naˈa piyapiˈsaˈ co Yosë yonquicaisoˈ nohuantopihuëˈ. Ayaroˈ tahuëri nipirinhuëˈ nohuantaponaraihuëˈ, co huachi nanitapihuëˈ yaˈconacaisoˈ. Yosëri aˈpaarin huachi, tënin Quisoso. 25 Ina quëran Quisoso paantarin. Naˈa piyapiˈsaˈ imasapirinahuëˈ, tahuërëtahuaton, itapon: 26 —Yaimapatamaco, ca naˈcon naˈcon nosoroco. Tatamaˈ, mamamaˈ, inapita co onpopinchin nosorocasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Saˈamaˈ, huiˈnamaˈ, iyaparimaˈ, oshiparimaˈ, inapitantaˈ co onpopinchin nosorocasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Canpitaora nohuantëramasontaˈ naniantatomaˈ, casáchin imaco huachi. Co naˈcon naˈcon nosorohuatamacohuëˈ, co tëhuënchachin imaramacohuëˈ. 27 Imapatamaco, aˈnapita aparësitarinënquëmaˈ. Yatëpapirinënquëmaontaˈ, imamiatoco huachi. Corosëquë chiniquën parësitërëˈ. Inapochachin canpitantaˈ imapatamaco, aparësitarinënquëmaˈ. Co ahuantohuatamahuëˈ, co tëhuënchachin imaramacohuëˈ. 28 Aˈna quëmapi panca pëiˈ nohuantohuachin, co aˈnaroachin nininhuëˈ. Paˈtërinsoˈton yonquirin. 29 Ina quëran coriquinën nanihuachina, pëiarin huachi. Co coriquinën nanihuachinhuëˈ, co pëirinhuëˈ. Patomaíchin aˈcanin naporini, aˈnapitari tëhuaitonahuëˈ. 30 “Niˈcoˈ. Panca yapëipirinhuëˈ, co nanitërinhuëˈ aˈcanacasoˈ,” nichitonahuëˈ. Canpitantaˈ, iyaroˈsaˈ, noˈtëquën yonquicoˈ. Sacaiˈ nipirinhuëˈ, yaˈipi cancanëma quëran huarëˈ imamancosoˈ yaˈhuërin. 31 Aˈna copirnontaˈ yaˈhuërin, shonca huaranca sontaroˈsaˈ yaˈhuëtërinsoˈ. Inimiconënsoˈ nipirinhuëˈ cato shonca huaranca sontaroˈsaˈ camairin. Ina napoˈ huëˈpachinara, copirnosoˈ co aˈnaroachin ahuëpon paˈsarinhuëˈ. “Sacaiˈ minsëcasoˈ,” taˈton, yonquirarin. 32 “Coˈchi nanitëraihuëˈ minsëcasoˈ. Comisionëhuë aˈpaˈi,” tapon. Co canquiyatërasoihuëˈ, nanan anoyatacaso marëˈ aˈpaˈitonhuëˈ. Inapochachin pënënanquëmaˈ. Sacaiˈ imamancosoˈ, tënahuë. Napoaton yonquiatomaˈ, imaco. 33 Ama maˈsharáchin yonquicosohuëˈ. Yosë naˈcon naˈcon nohuantocoˈ. Casáchin yonquihuatamaco, tëhuënchachin imaramaco, tënin Quisoso. 34 —Yamora noya acashicasoˈ niponahuëˈ, soquihuachina, moˈshisachin nimarin. Co huachi cashirinhuëˈ niˈton, co huachi noyatërinhuëˈ. 35 Napoonin huachi. Co insontaˈ nohuantërinhuëˈ. Tëˈyatërëˈ. Canpitantaˈ co Yosë pochin cancantohuatamahuëˈ, co Yosë nohuantarinquëmahuëˈ. Huëratëhuanpatamaˈ, noya natanatomaco, yonquicoˈ, itërin Quisosori.

Lucas 15

1 Nisha nisha piyapiˈsaˈ huëˈpi Quisoso natanacaiso marëˈ. Coriqui maˈpatonaˈpiroˈsaˈ, oshahuanoˈsaˈ, inapitantaˈ huëˈpi. 2 Ina niˈsahuatonaˈ, Parisioroˈsaˈ, Cotio maistroˈsaˈ, inapitari noˈhuipi. —¿Ma quëmapitaˈ Quisoso niˈton, oshahuanoˈsaˈ paˈyatërin? Inapitarëˈ coshatarin, co napocasohuëˈ nipirinhuëˈ, toconpi. 3 Ina natanahuaton, Quisosori aˈna pënënto nanan shaˈhuitërin ayonquicaso marëˈ. 4 —Aˈna quëmapi pasa ohuicaroˈsaˈ pëˈtahuapirinhuëˈ, yaˈipiya nosororin. Nani tahuëri aquë quëparin panpatëroˈ capacaiso marëˈ. Aˈnaya tërantaˈ chihuëhuachina, yonipon paˈsarin. Aˈnapitasoˈ inaquëranchin patahuaton, huaˈquiˈ yonisarin. Quënanaquë huarëˈ yonisárin. 5 Quënanahuaton, paˈyatarin huachi. Pitënahuaton, quëmantarin huachi. 6 Canquiantahuachina, amiconënpita shaˈhuitarin huachi. “Ohuicanëhuë chihuëpirinhuëˈ, quënanahuë. Ina marëˈ nóya cancantahuaˈ,” itërin. Chihuërinsoˈ quënanahuaton, naˈcon naˈcon paˈyatërin. 7 Inapochachin Yosë niˈninpoaˈ. Noya piyapi yaˈhuëhuachin, Yosëri noya niˈsarin. Nipirinhuëˈ, oshahuanoˈsantaˈ nosororin. Aˈnaya tërantaˈ co noyahuëˈ yonquirinsoˈ naniantohuachina, Yosëri náˈcon paˈyatarin huachi, itërin Quisosori. 8 Ina quëran aˈna pënënto nanan shaˈhuitantarin. —Aˈna sanapi shonca coriqui prata quëran nininsoˈ yaˈhuëtopirinhuëˈ, aˈnaraˈ ayatërin. Nanparin iˈchinpitahuaton, noyá huitëtërin. Quënanaquë huarëˈ yonisárin. 9 Quënanahuaton, amiconënpita shaˈhuitërin. “Coriquinëhuë ayatopirahuëˈ, quënanahuë. Ina marëˈ noya cancantahuaˈ,” itërin. 10 Inapochachin aˈna piyapi tërantaˈ co noyahuëˈ yonquirinsopita naniantohuachina, anquëniroˈsantaˈ noya cancantapi huachi, itërin. 11 Ina quëran Quisosori aˈchintantarin. —Aˈna quëmapi catoˈ huiˈnin yaˈhuëtopirinhuëˈ. 12 Huaˈhua nininsoˈ paˈpin itërin: “Aˈna tahuëri yaˈipi maˈshanënpita nipatomatarancoi. Casoˈ nipirinhuëˈ apira nohuantërahuë. Ipora, tata, quëtoco, topirahuëˈ,” itërin. Itohuachina, maˈshanënpita nipatomatërin. 13 Cara tahuëri quëran pochin huaˈhua nininsoˈ yapipirin. Yaˈipi maˈshanënpita paˈanahuaton, coriqui canarinsoˈ masahuaton, aquë paˈnin huachi. Inaquë noˈpirárin, nansarárin, monshihuanárin. Naˈa coriquinën iˈquirin huachi. 14 Inapoápaton, yaˈipi coriquinën iˈquihuachina, inaquësoˈ tanarotopi niˈton, co mantaˈ capacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Inantaˈ tanarin huachi. 15 Napoaton aˈna patronquë paˈnin. “Cantaˈ sacachi, topirahuëˈ,” itërin. “Noyahuaˈ. Sacatëquëˈ nipachin,” tosahuaton, pastoquë aˈparin coshinënpita aˈpaicaso marëˈ. 16 Inaquë paaton, coshiroˈsaˈ aˈcararin. Tanaton, coshi caˈninsoˈ nayapirinhuëˈ, co insoari tërantaˈ cosharoˈ quëtërinhuëˈ. 17 Ina quëran yonquirin huachi. “Maˈhuántacha ninahuë paya. Tata piyapinënpitasoˈ noya coshatapi. Casoˈ nipirinhuëˈ tana yatëparinco taˈa. 18 Tatahuëquë paato, nonchi. “Co noyahuëˈ, tata, ninahuë. Nonpintëranquën. Co Yosë natëtohuëˈ, oshahuanahuë. 19 Co noyahuëˈ ninahuëso marëˈ co huachi huiˈnan pochin cancantancosoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Piyapinën pochin tërantaˈ niˈco huachi,” ichi, tënin yonquinënquë. 20 Ina quëran paˈpin yaˈhuërinˈpaˈ paantarin. Yaˈcaritëriahuasoˈ, aquë quëran paˈpini quënanin. Quënanahuaton, naˈcon nosoroaton, taˈaparin. Iporahuaton, apinorin huachi. 21 “Co noyahuëˈ ninahuë, tata. Nonpintëranquën. Co Yosë natëtohuëˈ, oshahuanahuë. Co noyahuëˈ ninahuëso marëˈ co huachi huiˈnan pochin cancantancosoˈ yaˈhuërinhuëˈ,” itërin paˈpin. 22 Napotopirinhuëˈ, paˈpinisoˈ naˈcon nosororin. Piyapinënpita camairin. “Manoton paaton, noyapiachin coton nininsoˈ maconahuaton, aˈmotiquëˈ. Poˈmoitërantaˈ noyapiachin nininsoˈ poˈmotiquëˈ. Sapatëntaˈ matonquëˈ poˈmoin. 23 Ina quëran ohuacaˈhuaya amoshin nininsoˈ maˈtomaˈ, tëpacoˈ caˈahuaˈ. Capa cancantahuaˈ. 24 Iso huiˈnahuë chiminin pochin niponahuëˈ, iporasoˈ yaˈnoantarin huachi. Ayatëˈ pochin nipirinhuëˈ, iporasoˈ niantarahuë,” itërin. Ina quëran pita pochin nisapi huachi. 25 Paninansoˈ nipirinhuëˈ iminquë sacatërin quëran huëntararin. Pëiquë yaˈcaritëriahuasoˈ, mosica natanin. Piˈnirarin. Pita nicatonaˈ, capa cancantapi, natanin. 26 Natanahuaton, paˈyanin. Piyapinën përasahuaton, “¿Onpoatontaˈ pita pochin nisapi?” itërin. 27 “Coˈta, iyaya nani huënantarin. Noya canquintarin niˈton, tata paˈyatërin. Ohuacaˈhuaya amoshin nininsoˈ atëpatërin capacaso marëˈ,” itërin. 28 Natanahuaton, noˈhuitërin. Noˈhuitaton, co yayaˈconinhuë huachi. Paˈpini pipirahuaton, itërin: “Huëquëˈ, conpa, capa cancantahuaˈ,” itopirinhuëˈ. 29 “Inca, tata. Naˈa piˈipi quëma marëˈ chiniquën sacatërahuë. Shaˈhuitohuatancora, yaˈipiya natëranquën. Napoaponahuëˈ, co chipo tërantaˈ quëtërancohuëˈ pita nicaˈhuaso marëˈ. 30 Iso huiˈnansoˈ nipirinhuëˈ aquë paaton, noˈpiárin. Monshihuanárin. Coriquinën quëtopiranhuëˈ, yaˈipi iˈquirin huachi. Ina quëran huëantahuachina, quëmari nosoroaton, paˈyataran, ohuacaˈhuaya amonshin nininsoˈ atëpatëran coshatacaso marëˈ. Co casoˈ ina pochincohuëˈ nipirahuëˈ, co nosororancohuëˈ,” itërin. Napotohuachina, paˈpini itërin: 31 “Nosororanquën mini, conpa, quëmantaˈ. Yaˈhuëmiataran. Yaˈipi maˈshanëhuëpita quëchinquën. Yaˈipiya quëmaquën nisarin huachi. 32 Iyaparinquënsoˈ nipirinhuëˈ nani huënantarin. Chiminin pochin niponahuëˈ, yaˈnoantarin. Ayatërëso pochin nipirinhuëˈ, niantarëhuaˈ. Ina marëˈ noya cancantacasoˈ yaˈhuërin,” itërin paˈpini. Inapochachin Yosë nosororinpoaˈ. Oshahuanoˈsantaˈ co noyahuëˈ yonquirinsopita naniantohuachinaˈ, naˈcon nosororin antaˈ, tënin Quisoso.

Lucas 16

1 Ina quëran caˈtanoˈsanënpita aˈchintantarin. —Aˈna maˈhuan yaˈhuërin. Inpriatonën chiniquën nanan quëtërin piyapinënpita camaicaso marëˈ. Inari asacatërin. Chiniquën nanantaton, nihuirinsoˈ ninshitërin. Inasoˈ nipirinhuëˈ, nonpintaton, inaora marëˈ coriqui masarin. 2 Maˈhuansoˈ natantahuaton, amatërin. “Quëmasoˈ nonpintaranco, natantërahuë. Coriqui quëtëranquënsoˈ quëmaora marëˈ manan niˈquëhuarëˈ, ocoiaranquën. Yaˈipi nihuirinacosoˈ ninshitoco nitochi,” itërin. 3 Inpriatonën pipirahuaton, yonquirarin. “¿Maˈcha onpoˈi paya? Huaˈanëhuë ocoiarinco. Co nanitërahuëˈ chiniquën sacataˈhuasoˈ. Tapanato, co nohuantërahuëˈ coriqui topinan maˈpataˈhuasoˈ. 4 Naˈa amiconëhuëpita huaˈanëhuë nihuipi. Iporasoˈ inapita catahuarahuë patoma nihuitopisoˈ ayatacaiso marëˈ. Ina quëran huaˈan ocoihuachinco, inahuantaˈ catahuarinaco nanpicaˈhuaso marëˈ. Inapitaquë yacahuatarahuë,” tënin yonquiaton. 5 Naporahuaton, coˈhuara huaˈani ocoiyatërasohuëˈ, nihuitërinsopita amatërin. Aˈnaya aˈnaya huëˈpi. Aˈnasoˈ huëˈpachina, natanin. “¿Onpotaˈ huaˈan nihuiran?” itërin. 6 “Pasa lata tomaˈ maˈparahuë niˈton, ina napoˈ nihuirahuë,” tënin. “Inta nipachin, catahuaranquën. Aˈnatërapo shonca lataíchin ninshitëquëˈ. Cantaˈ huaˈan quiricanënquë inachachin ninshitarahuë. Iporasoˈ aˈnatërapo shonca lataíchin marëˈ nihuitëran,” itërin. Itohuachina, paˈnin huachi. 7 Ina quëran aˈnantaˈ huëˈnin. Huëˈpachina, itërin: “¿Onpotaˈ quëmantaˈ nihuitëran?” itërin. “Arosë maˈparahuë niˈton, pasa costaro marëˈ nihuirahuë,” tënin. “Inta nipachin, catahuaranquën. Posa shonca ninshitëquëˈ. Cantaˈ isëquë inachachin ninshitarahuë. Iporasoˈ posa shonca marëáchin nihuitëran,” itërin. Inapoˈtëraˈpirahuaton, naˈa amiconënpita catahuarin ama naˈcon nihuicaiso marëhuëˈ. 8 Huaˈani natantahuaton, amatantarin. “Naquëranchin nonpintantaranco. Nipirinhuëˈ, ma noyacha mototëran paya, tënahuë,” itërin huaˈanëni. Niˈcoˈ, iyaroˈsaˈ. Naˈa piyapiˈsaˈ co noyahuëˈ nipisopita naˈcon yonquipi nonpinacaiso marëˈ. Aˈnaquëmasoˈ nipirinhuëˈ, imapiramacohuëˈ, co onpopinchin yonquiramahuëˈ noya ninicatomaˈ yaˈhuëcaso marëˈ. Canpitantaˈ yonquicoˈ noya nicacamaquë. 9 Coriqui yaˈhuëtohuachinquëmaˈ, ama topinan quëran iˈquicosohuëˈ. Aˈnapita pahuantohuachinaˈ, quëtocoˈ. Inapohuatamaˈ, Yosëˈpaˈ naˈcon canaaramaˈ. Chiminpatamaˈ, Yosë inapaquë quëpantarinquëmaˈ. Coriquinëmaˈ patopiramahuëˈ, inatohuaˈ canaaramaˈ. 10 Niˈcoˈ, iyaroˈsaˈ. Huaˈanëmaˈ shaˈhuitohuachinquëmaˈ, natëcamasoˈ yaˈhuërin. Piˈpian tërantaˈ shaˈhuitopirinquëmahuëˈ, natëhuatamaˈ, noya niˈsarinquëmaˈ. Chini chiniquën nanan quëtarinquëmaˈ, noya noya natëarama huachi. Coˈsoˈ natëhuatamahuëˈ, co chiniquën nanan quëtarinquëmahuëˈ. “Nonpintarinco,” taˈton, co huachi natëarinquëmahuëˈ. 11 Inapochachin Yosë nitarinquëmaˈ. Yaˈipi coriquinëmaˈ canpitaora marëˈ iˈquihuatamaˈ, co Yosë noya niˈsarinquëmahuëˈ. Naˈcon yacatahuapirinquëmahuëˈ, “Co yanatërinacohuëˈ,” taˈton, tananpitarinquëmaˈ. 12 Iporasoˈ Yosë nohuanton, maˈsha, coriqui, inapita yaˈhuëtarinquëmaˈ. Aˈnaninquëmaso pochin quëtërinquëmaˈ. Topinan quëran iˈquihuatamaˈ, co Yosëˈpaˈ acanaarinquëmahuëˈ. 13 Catoˈ patron camaihuachinquëmaˈ, co nanitëramahuëˈ cato chachin natëcamasoˈ. Aˈna natëhuatamaˈ, aˈnasoˈ co huachi natëaramahuëˈ. Inapochachin canacamasoáchin yonquihuatamaˈ, co nanitaramahuëˈ Yosë natëcamasoˈ. Coriquiráchin cancantohuatamaˈ, co Yosë nosoroaramahuëˈ. Yaˈipi cancanëma quëran Yosë nosorohuatamaˈ, co onpopinchin coriqui yonquiaramahuëˈ, itërin Quisosori. 14 Parisioroˈsaˈ coriquiráchin cancantopi. Napoaton Quisoso aˈchininsoˈ natanahuatonaˈ, tëhuapi. 15 Tëhuapirinahuëˈ, Quisosori itërin: —Canpitasoˈ Yosë imaramaso pochin nipomarahuëˈ, co tëhuënchachin imaramahuëˈ. Nonpintëramaˈ. Yonquiramaso chachin Yosë nitotërin. Piyapiˈsaˈ noya niˈpirinënquëmahuëˈ. Cancanëma quëran nonpintëramaˈ niˈton, Yosë co piˈpian tërantaˈ noya niˈsarinquëmahuëˈ. 16 Iraca Moisësë pënëntërin. Ina piquëran aˈnaya aˈnaya pënëntonaˈpiroˈsaˈ pënëntopi nani maˈsha natëcasoˈ. Coansha Paotistasoˈ nipirinhuëˈ noya nanan shaˈhuirin. Ina quëra huarëˈ Yosë huëntonënquë yaˈconacaisoˈ aˈchintarainquëma huachi. Naˈa piyapiˈsaˈ nohuantomiatatonaˈ, yaˈconapi huachi. 17 Quiricanën quëran Yosë noˈtëquën pënëninpoaˈ. Isoroˈpaˈ, piˈiroˈtëˈ, inapita taˈhuantapirinahuëˈ, yaˈipi Yosë nanamënsoˈ yaˈhuëmiatápon huachi. Co aˈna huiˈsharinso tërantaˈ topinan quëran ninshitopihuëˈ. 18 Quiricanën quëran saˈahuanoˈsaˈ pënënin. “Co saˈanpoˈ tëˈyatacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Noya nichinpitacasoˈ yaˈhuërin,” tënin. Napoaton saˈamaˈ tëˈyatohuatamaˈ, aˈna sanapi maantahuatamaˈ, oshahuanaramaˈ. Monshihuaninso pochin Yosë niˈsarinquëmaˈ. Inapochachin sanapintaˈ co soˈin chinpitohuachinhuëˈ, aˈna quëmapiri mapachin, monshitërinso pochin Yosëri niˈsarin, cato chachin, itërin Quisosori. 19 Ina quëran aˈchintantarin. —Aˈna maˈhuan yaˈhuërin. Nani maˈsha yaˈhuëtërin. Morin paˈton nininsoˈ aˈmorin. Noyapiachin aˈmoton, nani tahuëri nóya coshatërin. Co mantaˈ pahuantërinhuëˈ. 20 Ina yaˈcariya aˈna quëmapintaˈ yaˈhuërin, saˈahua nininsoˈ. Nasaro itopisoˈ. Apia niˈton, co nanitërinhuëˈ sacatacasoˈ. Maˈsha topinan maˈpataton, nanpirin. Maˈhuan pëinën aipiran acopi. Inaquë quëhuënarin. Tanaton, maˈhuan pëˈsotërinso tërantaˈ nayapirinhuëˈ, co mantaˈ quëtopihuëˈ. Taˈtarachin niconin niˈton, niˈniroˈsari huëcatonaˈ, irotiipi. 22 Napoin quëran Nasaro chiminin huachi. Chiminpachina, Yosëˈpaˈ anquëniroˈsari quëparin. Apran pantarinquë chachin pantarin inantaˈ. Ina quëran maˈhuaontaˈ chiminin. Paˈpitopi huachi. Co Yosëˈpaˈ paˈninhuëˈ inasoˈ. Parësitopiquë paaton, parësitárin. Nëˈpërahuaton, aquë quëran Nasaro quënanin. Tata Apran pirayan huënsëarin. 24 Napoaton përarin. “Tata Apran, nosoroco cantaˈ. Pënquë parësitárahuë. Nasaro aˈpatimaco iˈsha piˈpian tërantaˈ apiˈnichinco,” itopirinhuëˈ. 25 “Coˈchi nanitërahuë paya. Niˈquëˈ. Quëmasoˈ nanpipon, nani maˈsha yaˈhuëtopirinquënhuëˈ, inasachin yonquiran niˈton, iporasoˈ parësitáran. Nasarosoˈ nipirinhuëˈ nanpipon, parësitápirinhuëˈ, iporasoˈ noya yaˈhuarin huachi. 26 Naporahuaton, Yosëˈpaˈ paˈpatëra, co onporontaˈ pipirëhuëˈ. Inapochachin parësitopiquëntaˈ paˈpatëra, co onporontaˈ Yosëˈpaˈ paˈnëhuëˈ,” itërin. 27 Napotopirinhuëˈ, itantarin: “Aˈnatërapoˈ iyahuëpita ipora yaˈhuërapi. Nasaro aˈpaquëˈ iyahuëpita pënënacaso marëˈ. Co nohuantërahuëˈ isëquë huëcacaisoˈ. Parësitárahuë,” itërin. 29 Napohuachina, Aprani itërin: “Coˈta Yosë quiricanën yaˈhuëtopi. Inaquë Moisësë, pënëntonaˈpiroˈsaˈ, inapita ninshitopi nontatonaˈ nitotacaiso marëˈ. Inapita natëinaˈ,” itërin Aprani. 30 “Nani nontaponaraihuëˈ, co natëpihuëˈ. Nipirinhuëˈ, chimininsoˈ nanpiantahuachin, pënënconpachin, natëponaˈ nimara. Co noyahuëˈ yonquipisopita naniantatonaˈ, Yosë pochin cancantaponaˈ nimara, topirahuëˈ,” tënin. 31 “Co Yosë quiricanën natëhuachinhuëˈ, chimininsontaˈ nanpiantapirinhuëˈ, co onporontaˈ natëapihuëˈ,” itërin Aprani, tënin Quisoso.

Lucas 17

1 Ina quëran caˈtanoˈsanënpita pënëantarin. —Nisha nisha maˈsha yaˈhuërin anishacancantinpoasoˈ. Nipirinhuëˈ, anishacancantonaˈpisoˈ paˈpi co noyahuëˈ. Co noyahuëˈ nipatamaˈ, aˈnapitantaˈ nonanpachinquëmaˈ, co noyahuëˈ nisapi. Ina marëˈ Yosë chiniquën anaˈintarinquëmaˈ. 2 Aˈnaquën imasapirinacohuëˈ, co chiniquën cancanchatërapihuëˈ. Inapita anishacancantohuatamaˈ, Yosë anaˈintarinquëmaˈ. Coˈhuara anishacancanchatërapomahuëˈ, marëquë chimiitëramaˈ naporini, noya noya niitomahuëˈ. Pancaraˈpiquë aˈsonconotahuatënquëmaˈ, tëˈyaitërinënquëmaˈ naporini, co aquëtëˈ oshahuaintomahuëˈ. Huaˈhuaroˈsantaˈ anishacancantacasoˈ paˈpi co noyahuëˈ, tënahuë. 3 Napoaton noyasáchin nicoˈ aˈnapitantaˈ nonanainquëmaso marëˈ. Iyaya nonpinapihuachinquëmaˈ, pënëncoˈ. Nonpinapirinquëmaso marëˈ sëtohuachina, nanan anoyatocoˈ. 4 Aˈna tahuëriyáchin nipirinhuëˈ, canchisëroˈ nonpinapihuachinquëmaˈ, canchisëro chachin “Co noyahuëˈ, iyasha, ninahuë,” itohuachinquëmaˈ, noya nontantacoˈ. Co onporontaˈ noˈhuicasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, tënin. 5 Ina quëran caˈtanoˈsanënpitari itopi: —Catahuacoi, Sinioro, Yosë noya noya natëˈii, itopi. 6 —Piˈpian tërantaˈ Yosë natëtomaˈ, nontohuatamaˈ, noya catahuarinquëmaˈ. “Yosë nohuanton, iso nara noˈpa quëran pipirahuaton, marëquë paˈin,” tënamaˈ naporini, ina nohuanton, paˈitonhuëˈ. Inapochachin “Yosë noˈtëquën nontërinco,” topatamaˈ, sacaiˈ nininsoˈ nanitaparamaˈ, itërin. 7 Ina quëran itantarin: —Patron yaˈhuëhuachina, piyapinënpita camairin. Camaihuachina, iminënquë sacatopi. Pëˈtahuanënpitantaˈ aˈpaipi. Nani sacatohuachina, imin quëran huënantahuachina, patroni co aˈnaroachin aˈcarinhuëˈ. 8 Patronˈton yacoshatërin. Napoaton piyapinën shaˈhuitërin. “Aˈcotëquë huachi. Ina quëran nitaparahuaton, oˈhuintoco caˈi. Nani coshatahuato, oˈshitoco huachi,” itërin. Nani coshatohuachina, piyapinënpitantaˈ coshatopi, oˈopi. 9 Piyapinënpita camaihuachina, natëpi huachi. “Ma noyanquëmaˈ niˈton, natëramaco,” co tëninhuëˈ. Piyapinënpita niˈton, natëcaisoˈ yaˈhuërin. 10 Tëhuënchachin, iyaroˈsaˈ, Yosë huaˈanëntërinquëmaˈ. Piyapinënquëmaˈ niˈton, natëramaˈ. Co chiniquën nanantaramahuëˈ. “Topinan piyapinënpoaˈ niˈtëhuaˈ, natërëhuaˈ,” nitocoˈ. Yaˈipiya natëcamasoˈ yaˈhuërin, itërin Quisosori. 11 Ina quëran Cariria parti naˈhuëtahuaton, Quirosarinquë paˈsarin. Samaria yonsan yaˈcariya paˈnin. 12 Inaquë paaton, aˈna ninanoquë canconin. Canconpachina, shonca quëmapi quënanconin. Shonca chachin chana caniori maninsoˈ. Ina caniori manin niˈton, co nanitopihuëˈ yaˈcaritacaisoˈ. Napoaton aquë miachin huanirahuatonaˈ, 13 chiniquën nontopi. —Quiyantaˈ, Maistro, nosoroatoncoi, anoyatocoi, topiraihuëˈ, itopi Quisoso. 14 Napotohuachinara, niˈsahuaton, itapon: —Anoyataranquëmaˈ, iyaroˈsaˈ. Paatomaˈ, corto huaˈan niaˈnotocoˈ noyatëramasoˈ nitochin, itërin. Itohuachina, paˈpi. Paaponara, aˈnanaya canio inquipi. Noyatopi huachi. 15 “Nani noyatërahuë huachi,” taˈton, aˈnaraˈ ayanquintarin. Iratapon pochin —Ma noyacha Yosësoˈ niˈton, anoyatërinco paya, tosarin. 16 Quisosoquë huënantahuaton, nantëntaquëchin isonquirin. Isonquirahuaton, —Yosparinquën, Sinioro, itërin. “Inasoˈ Samaria piyapi niponahuëˈ, natërinco,” tënin Quisoso yonquiaton. Napoaton caˈtanoˈsanënpita itërin: 17 —Coˈta shoncayaˈpi anoyatërahuë. Nipirinhuëˈ, aˈnaichin huënantahuaton, “Yosparinquën,” itërinco. Inasoˈ nisha piyapi niponahuëˈ, Yosë yonquirin. Aˈnapitasoˈ nipirinhuëˈ co “Yosparinquën,” co itirinacohuëˈ, tënin. 19 Ina quëran itantarin: —Huanirahuaton, iyasha, noya paquë huachi. Natëranco niˈton, anoyatomiatëranquën huachi, itërin. 20 Ina quëran Parisio piyapiˈsaˈ huëcapairahuatonaˈ, natanquipi. —¿Onporotaˈ Yosë isoroˈpaquë oˈmahuachin, huaˈanëntarinpoaˈ? itopi. —Yosë huaˈanëntohuachinquëmaˈ, iyaroˈsaˈ, co aˈninquëchin yaˈnorinhuëˈ. 21 Yaˈcoancantohuachinquëmaˈ, huaˈanëntarinquëmaˈ. Napoaton co quënanëhuëˈ. “Pasëquë yaˈhuarin,” co taˈcasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, itërin. 22 Ina quëran caˈtanoˈsanënpita itantarin: —Aˈna tahuëri, iyaroˈsaˈ, paantarahuë. Naporoˈ nohuantaramaco. Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, oˈmantararahuë. “Manoton oˈmantaˈin,” tosapiramahuëˈ, co naporoˈ quënanaramacohuëˈ. 23 Aˈnaquën yanonpintarinënquëmaˈ. “Nani oˈmantarin. Pasëquë yaˈhuarin,” itarinquëmaˈ aˈnaquën. “Trópaˈ yaˈhuarin, quiyasoˈ nitotërai,” itarinënquëmaˈ aˈnaquëontaˈ. Ina pochin nontohuachinquëmaˈ, ama natëcosohuëˈ. Ama inapita imacosohuëˈ. 24 Aˈnanaya oˈmantararahuë. Oˈcoriˈ huënshaˈ huënshaˈ topachina, yaˈipi parti aˈpintërin. Inapochachin aˈna tahuëri yaˈipi piyapiˈsaˈ niˈsarinaco. 25 Iporasoˈ nipirinhuëˈ chiniquën parësitaˈhuasoˈ yaˈhuërin. Naˈa piyapiˈsaˈ co nohuantarinacohuëˈ. Noˈhuiarinaco. 26 Iraca Noe pënëntopirinhuëˈ, co natëpihuëˈ. Co natëtonahuëˈ, topinan yaˈhuëcaisoráchin cancantopi. Coshatapi, oˈosapi, saˈasapi, huiˈninpitantaˈ asëˈquëapi. Napoatonaˈ, co mantaˈ Yosë yonquipihuëˈ. Noesoˈ nipirinhuëˈ Yosë natëton, panca nancha ninin. Nani tinihuachina, inaquë yaˈconin. Aˈnapitasoˈ co yonquipirinahuëˈ, aˈnanaya panca pacon paˈsarin huachi. Naporoˈ yaˈipiya chimiitopi huachi. Inapocháchin aˈna tahuëri topinan yaˈhuasoiˈ, aˈnanaya oˈmantararahuë huachi. 28 Lotontaˈ iraca Sotomaquë yaˈhuëpirinhuëˈ. Inaquë aˈnapitasoˈ topinan yaˈhuatonaˈ, coshatapi, oˈosapi, nipaˈantapi, maˈsha shaˈsapi, pëiapi. Maˈsharáchin yonquiatonaˈ, inahuasoiˈ, Lotosoˈ Yosëri itërin: 29 “Ninano quëran pipiquëˈ piyapiˈsaˈ anaˈinchi,” itërin Yosëri. Loto pipihuachina, naporoˈ tahuëri chachin inapa quëran pën aˈpaimarin. Aˈnanaya taˈhuantopi huachi. 30 Inapochachin cantaˈ aˈnanaya oˈmantarahuato, ayaroˈ tahuëri naniriarin huachi. Naporoˈ anaˈintacasoˈ yaˈhuapon huachi. 31 Nanihuachin, co maˈshanëmapita yonquicasoˈ yaˈhuaponhuëˈ. Inapa pëˈsatëquë yaˈhuëhuatamaˈ, ama maˈsha macacaso marë tërantaˈ yaˈconcosohuëˈ. Aˈnaroachin taˈacoˈ. Iminquë yaˈhuëhuatamaˈ, ama pëinëmaquë paantacosohuëˈ. Topinan pacoˈ. 32 Iraca Loto saˈin maˈshanënpita yonquiaton, co aˈnaroachin taˈarinhuëˈ. Napoaton co chaˈërinhuëˈ. Ina yonquiatomaˈ, ama maˈsharáchin cancantocosohuëˈ, anaˈintochinquëmaˈ. 33 Canacasoáchin yonquihuatamaˈ, topinan quëran nanpiaramaˈ. Aˈna tahuëri chimimiatarama huachi. Parësitopiquë paˈsarama huachi. Nipirinhuëˈ, casachin yonquihuatamaco, noya cancantaramaˈ. Imaramacoso marëˈ aparësitohuachinënquëmaˈ, co topinan quëran nanpiaramahuëˈ. Yosë acanaarinquëmaˈ. Tëpapirinënquëmaontaˈ, noya noya nanpimiatontarama huachi. 34 Oˈmantahuato, catoˈ quëmapihuë nipon, ina pëiquëáchin huëˈësapirinahuëˈ, aˈnaraˈ imarinco niˈton, anquëniri inapaquë quëpantararin. Aˈnasoˈ nipirinhuëˈ patarin huachi. 35 Catoˈ sanapi shiˈshiˈ pëˈsanapirinhuëˈ, oˈmahuato, aˈnaraˈ quëpantararin. Aˈnasoˈ nipirinhuëˈ patarin huachi. 36 Catoˈ quëmapi ina iminquëáchin sacatapirinahuëˈ, aˈnaraˈ quëpantararin, aˈnaraˈ patarin huachi, tënin Quisoso. 37 —¿Insëquëtaˈ, Sinioro, patarin? itopi. —Maˈsha chiminpachina, sopori caˈnin. Inapochachin chimipi pochin cancantopisopita Yosëri anaˈintarin huachi, itërin.

Lucas 18

1 “Chiniquën cancantatëˈ, apira apira Yosë nontacasoˈ yaˈhuërin,” taˈton, pënënto nanan shaˈhuitantarin ama amitonaˈ aˈpocaiso marëhuëˈ. 2 —Aˈna ninanoquë aˈna coisë yaˈhuërin. Co mantaˈ Yosë tëˈhuatërinhuëˈ. Piyapiˈsantaˈ co nosororinhuëˈ. 3 Ina ninanoquë chachin aˈna quëyoron yaˈhuëpirinhuëˈ, inimiconëni naˈcon ihuarin. Napoaton coisëquë paˈnin. “Pasoˈ quëmapi ihuarinco. Shaˈhuitëquëˈ quëtantaˈinco. Anaˈintëquë huachi,” itopirinhuëˈ, co nohuantërinhuëˈ catahuacasoˈ. Nani tahuëri paantahuaton, inachachin inachachin itantarin. 4 Huaˈquiˈ co coisëri anaˈintopirinhuëˈ, nani tahuëri shaˈhuitërin niˈton, ami ami natanin. “Coˈ mini Yosë tëˈhuatërahuëˈ. Piyapiˈsantaˈ co nosoropirahuëˈ. 5 Iso quëyoronsoˈ apininco. Apira apira huëcapaihuachincora, pinatanahuë. Co huachi ahuantarahuëˈ. Napoaton inimiconën anaˈintarahuë huachi,” itërin. 6 Niˈcoˈ. Coisë co noyahuëˈ niponahuëˈ, napoin quëran quëyoron catahuarin. 7 Yosësoˈ nipirinhuëˈ nóya niˈton, piyapinënpita naˈcon naˈcon cathuachi ahuantarahuëˈ. Napoaton inimiconën anaˈintarahuë huaahuarin. Aˈnapita aparësitohuachinquëmaˈ, Yosëri anaˈintarin. Tahuërirë chachin, tashirë chachin ina nontëramaˈ niˈton, catahuarinquëmaˈ. Co naniantarinquëmahuëˈ. 8 Tahuëri nanihuachin, aparësitërinquëmasopita aˈnaroachin anaˈintarin huachi. Napoaponahuëˈ, oˈmantahuato, naˈa piyapiˈsaˈ co huachi imasapihuëˈ. Canpitasoˈ nipirinhuëˈ imamiatoco huachi, itërin Quisosori. 9 Aˈnaquën piyapiˈsaˈ yaˈhuëpirinahuëˈ. “Quiyasáchin noˈtëquën Yosë natërai. Aˈnapitasoˈ co quiya pochin natëpihuëˈ,” topirinahuëˈ. 10 Inapita pënënacaso marëˈ Quisosori itërin: —Catoˈ quëmapi Yosë chinotopiso pëiquë paˈnin Yosë nontacaso marëˈ. Aˈnasoˈ Parisio piyapi. Aˈnantaˈ coriqui copirno marëˈ maˈpatërinsoˈ. 11 Parisio piyapi huanirahuaton, sacaroën Yosë nontopirinhuëˈ. “Quëma, Tata Yosë, yanontëranquën. Casoˈ noyaco. Ina marëˈ noya niˈnanco niˈton, noya cancantërahuë. Co aˈnapita piyapiˈsa pochincohuëˈ. Co ihuatërahuëˈ. Co nonpinahuëˈ. Co monshihuanahuëˈ. Pasoˈ quëmapi co noyahuëˈ. Casoˈ nipirinhuëˈ co ina pochincohuëˈ. 12 Nani simana catoroˈ naˈnahuë. Pasa coriqui canahuato, shonca quëtantaranquën. Naporahuë,” itërin, Yosë nontaton. 13 Aˈnasoˈ nipirinhuëˈ co yaˈcaritërinhuëˈ. Tapanaton, monshoarin. Oshanën marëˈ sëtërin. “Casoˈ, Tata Yosë, oshahuanco. Nosoroatanco, oshanëhuë inquitoco,” itërin. 14 Ina oshanën inquitaton, Yosëri noya niˈnin. Parisio piyapisoˈ nipirinhuëˈ co noyahuëˈ niˈnin. Aˈnapita nocanpatamaˈ, aˈna tahuëri Yosë atapanarinquëmaˈ. Nipirinhuëˈ, “Caora co nanitërahuëˈ noya nicaˈhuasoˈ. Catahuaco, Sinioro,” topatamaˈ, nóya acoarinquëma huachi, tënin Quisoso. 15 Ina quëran huaˈhuaroˈsaˈ quëpi Quisosori sëˈhuamotocaso marëˈ. Sëˈhuamotorahuaton, inapita marëˈ Yosë nontërin. Naˈa quëpirinahuëˈ, caˈtanoˈsanënpita co nohuantopihuëˈ. —Ama napotocosohuëˈ. Quisoso apinamaˈ, itopi. 16 Quisososoˈ nipirinhuëˈ itërin: —Tananpitocoˈ huaˈhuaroˈsantaˈ huëˈinaˈ. Ama aˈpacosohuëˈ. Huaˈhuaroˈsa pochin cancantohuatamaˈ, Yosë huëntonënquë yaˈconaramaˈ. 17 Tëhuënchachin itëranquëmaˈ. Huaˈhuaroˈsaˈ aˈnaroachin yaimarinaco. Coˈsoˈ inapita pochin cancantohuatamahuëˈ, co Yosë huëntonënquë yaˈconaramahuëˈ, itërin. 18 Ina quëran aˈna huaˈani Quisoso huëcapairin. —Quëmasoˈ, Maistro, noyanquën, tënahuë. ¿Maˈtaˈ casoˈ onpoˈi nanpimiataˈhuaso marëˈ? Shaˈhuitoco cantaˈ noya nii, itërin. 19 —¿Maˈmarëtaˈ natananco? Yosëíchin noya noyasoˈ. 20 Iraca pënëntërinsoˈ nitotëran. “Ama monshihuancosohuëˈ. Ama piyapi tëpacosohuëˈ. Ama ihuatocosohuëˈ. Ama nonpinapicosohuëˈ. Tatamaˈ noya nicatomaˈ, natëcoˈ. Mamamantaˈ natëcoˈ,” tënin Yosë iraca pënëntaton, itërin. 21 —Huaˈhuatapo quëra huarëˈ yaˈipi natërahuë, itërin. 22 Ina natanahuaton, Quisosori itantarin: —Isontaˈ Yosë nohuantërin. Paaton, yaˈipi maˈshanënpita paˈanconquëˈ. Coriqui canaransoˈ saˈahuaroˈsaˈ quëtonquëˈ. Ina quëran imaquico huachi. Inapotohuatan, Yosëˈpaˈ naˈcon canamiataran huachi, itërin. 23 Ina natanahuaton, co huachi noya cancantërinhuëˈ. “Huaˈhuayátërahuëˈ maˈsha yaˈhuëtërinco,” taˈton, sëtërin. Sëtaton, paˈnin huachi. 24 Napohuachina, Quisosori itërin: —Sacai quëran maˈhuanoˈsaˈ Yosë huëntonënquë yaˈconpi. 25 Niˈcoˈ, iyaroˈsaˈ. Nahuan huëratën piˈpiraˈhuaya naninën yaˈhuëtërin. Camiyo panca masho niˈton, co nanitërinhuëˈ inaquë yaˈconacasoˈ, co piˈpisha tërantaˈ. Inapochachin maˈhuanoˈsaˈ, coriquirachin cancantatonaˈ, co nanitopihuëˈ Yosë huëntonënquë yaˈconacaisoˈ, itërin. 26 Ina natanahuatonaˈ, paˈyanpi. —¿Incha nicaya chaˈërëˈpoya? itopi. 27 —Co insontaˈ inaora nanitërinhuëˈ chaˈëcasoˈ. Yosëichin nanitërin anoyacancantinquëmasoˈ. Yaˈipiya nanitaparin, itërin Quisosori. 28 —Niˈquëˈ, Maistro, quiyasoˈ yaˈipi maˈshanëhuëi patahuatoi, imasarainquën huachi, itërin Pitrori. 29 —Tëhuënchachin, iyaroˈsaˈ, Yosë natëcaso marëˈ nani maˈsha patohuatamaˈ, naˈcon naˈcon Yosë catahuarinquëmaˈ, tënahuë. Aˈnaquëmaˈ Yosë imaramaˈ niˈton, quëmopinënpitari noˈhuirinënquëmaˈ. Iyaparimaˈ, tatamaˈ, mamamaˈ, inapita patëramaˈ. Aˈnaquëmantaˈ Yosë nanamën aˈchinacamaso marëˈ pëinëmaˈ, saˈamaˈ, huiˈnamaˈ, inapita pataramaˈ. 30 Natëcamacoso marëˈ quëmopinëmapita, maˈshanëmapita, inapita patohuatamaˈ, Yosë naˈcon naˈcon quëtantarinquëmaˈ. Ina nohuitatomaˈ, noya noya cancantaramaˈ. Ina quëran aˈna tahuëri Yosëˈpaˈ nanpimiatarama huachi, itërin Quisosori. 31 Ina quëran caˈtanoˈsanënpita amasha miachin quëparahuaton, shaˈhuitantarin. —Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, iraca pënëntonaˈpiroˈsaˈ ninotonaco, ninshitopi. “Yosë quëran oˈmahuachin, chiniquën parësitarin,” topi, ninshitatonaˈ. Iporasoˈ Quirosarinquë paˈpato, chiniquën parësitarahuë mini. 32 Huaˈanoˈsaˈ masahuatonaco, nisha piyapi yoˈconarinaco. Tëhuaarinaco, noˈhuiarinaco, ipitarinaco. 33 Nani huihuirahuatonaco, tëpararinaco. Napoaponahuëˈ, cara tahuëriya quëran nanpiantararahuë huachi, tënin Quisoso. 34 Natanaponaraihuëˈ, co natëpihuëˈ. “Cristo co parësitaponhuëˈ,” taˈtonaˈ, co natantopihuëˈ. 35 Ina quëran Quiricoquë yaˈcaritohuachina, aˈna quëmapi quënanconin. Ira yonsanquë huënsëarin. Somaraya niˈton, nani tahuëri inaquë huënsëaton, coriqui topinan maˈpatarin. 36 Naˈa piyapiˈsaˈ iratapi, natanin. —¿Intaˈ huëˈsarin? itohuachina, 37 —Quisoso Nasaritoquë yaˈhuërinsoˈ huëˈsarin, itopi. 38 Ina natanahuaton, chiniquën nontërin: —Nosoroco, Sinioro, cantaˈ. Quëmasoˈ Tata Tapicoˈ shinquën. Yosë quëran oˈmaran niˈton, nosoroco cantaˈ, itërin. 39 Aˈnaquën quëchitopisoˈ natanahuatonaˈ, noˈhuipi. —Taˈtëquëˈ, itopirinahuëˈ, aquëtë chachin chiniquën nontërin. —Nosoroco, Sinioro, cantaˈ. Yosë marëˈ catahuaco, itantarin. 40 Quisososoˈ chiniconahuaton, itërin: —Pasoˈ quëmapi shaˈhuitëquëˈ huëˈin, itërin. Itohuachina, quëpi. 41 —¿Maˈtaˈ, iyasha, onpochinquën? itërin. —Anoyarayatoco, Sinioro, cantaˈ niˈchi, itërin. 42 —Inta nipachin. Natëranco niˈton, carinquën anoyarayataranquën, itërin. 43 Itohuachina, aˈnaroachin noya niˈtërin huachi. —Ma noyacha Yosësoˈ niˈton, anoyarayatërinco, taˈton, Quisoso imarin. Piyapiˈsantaˈ paˈyatopi. —Ma noyacha Yosësoˈ niˈton, anoyarayatërin paya, topi.

Lucas 19

1 Quiricoquë canconahuaton, ninano huancana paˈsarin. 2 Inaquë aˈna maˈhuan yaˈhuërin. Saquio itopi. Coriqui copirno marëˈ maˈpatonaˈpiroˈsaˈ huaˈanën niˈton, chiniquën nanantërin. 3 Quisoso inaquë huëˈpachina, naˈa piyapiˈsaˈ yamorapi. Saquiontaˈ “Cantaˈ Quisoso nohuichi,” taˈton, huëˈpirinhuëˈ. Moˈcopiya niˈton, co nanitërinhuëˈ quënanacasoˈ. 4 Napoaton taˈaconahuaton, piyapi naˈhuëtërahuaton, naraquë nanpëconin. “Isëquëchin Quisoso huëˈsarin,” taˈton, inaquë huënsëarin Quisoso nococaso marëˈ. 5 Quisososoˈ inaquë canconahuaton, nëˈpëconin. —Iya Saquio, manoton nohuaraquëˈ. Ipora tahuëri quëma pëinënquë yacahuaranquën, itërin. 6 Napotohuachina, manorahuaton, nohuaraimarin. Paˈyataton, —Noya, Maistro. Huëquëˈ niˈquico, itërin. Ina quëran pëinënquë quëparin huachi. 7 Piyapiˈsaˈ quënanahuatonaˈ, ninontapi. —¿Onpoatontaˈ oshahuan pëinënquë yacahuatonin? nitopi. 8 Saquiosoˈ nipirinhuëˈ Quisoso aˈchininsoˈ natanahuaton, noya natërin huachi. Napoaton itapon: —Nani maˈsha, Sinioro, yaˈhuëtërinco. Ipora patoma saˈahuaroˈsaˈ quëtarahuë. Iraca aˈnaya aˈnaya nonpintato, coriqui maˈpatopirahuëˈ, piyapi ihuarahuësoˈ naˈcon naˈcon quëtantarahuë. Shonca ihuahuato, catapini shonca quëtantarahuë, itërin. 9 Itohuachina, Quisosori itërin: —Ipora tahuëri chachin Yosë anoyacancantërinquën. Apran pochin cancantëran niˈton, Yosë piyapinën chachin nisaran huachi. 10 Naˈa piyapiˈsaˈ co Yosë natëtonahuëˈ, chihuëpi pochin nipi. Inapita yonicaˈhuaso marëˈ oˈmarahuë. Cancanënaˈ anoyacancantaˈhuaso marëˈ oˈmarahuë, tënin Quisoso. 11 Naˈa piyapiˈsaˈ natanapi. Paatonaˈ, Quirosarinquë yaˈcaritëriapi. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ co noˈtëquën yonquiapihuëˈ. “Huaˈquiˈ Nomanoroˈsaˈ huaˈanëntopirinënpoahuëˈ, ipora tahuëriˈsaˈ Yosë nichaˈësarinpoaˈ. Ina nohuanton, Nomanoroˈsaˈ tëˈyatahuaton, Quisoso huaˈanëntarinpoa huachi,” topirinahuëˈ. Ina nitotaton, Quisosori itantarin: 12 —Aˈna huaˈyan yaˈhuërin. Aquë yapaˈsarin huaˈan yaˈconacaso marëˈ. Yapaˈpachina, piyapinënpita itapon: “Inatohuaˈ paˈpato, copirno chiniquën nanan quëtarinco naroˈpaˈ huaˈanëntaˈhuaso marëˈ. Oshaquëran chiniquën nanan quëtohuachinco, huëantarahuë,” itaton, 13 shonca inpriatonën amatërin. Huëˈpachinara, aˈnaya aˈnaya coriqui quëtërin. Napopinachin quëtëraˈpiarin. “Iporasoˈ aquë paˈsarahuë. Iso coriqui quëchinquëmaˈ naˈcon naˈcon canacamaso marëˈ. Maˈsha paˈanatomaˈ, naˈcon naˈcon canararamaˈ,” itërin. Itahuaton, paˈnin huachi. 14 Aˈnaquën piyapinënpitasoˈ nipirinhuëˈ co nohuantopihuëˈ. Noˈhuipi. Napoaton comisionën aˈpapi copirno shaˈhuitacaiso marëˈ. “Ina quëmapi co nohuantëraihuëˈ huaˈanëntincoisoˈ. Ama acoquësohuëˈ,” itoonpi. 15 Copirnosoˈ nipirinhuëˈ co piyapinënpita natëtonhuëˈ, chiniquën nanan quëtërin. Napotohuachina, yaˈhuërinquë huëantarin huachi. Canquirahuaton, inpriatonënpita amatantarin. Huëˈpachinara, “¿Onpotaˈ canaramaˈ?” itëraˈpiarin. 16 Aˈnasoˈ huëˈsahuaton, itërin: “Huaranca soro quëtëranco. Paˈanato, nani shonca huaranca canarahuë,” itërin. 17 “Ma noya sacatëran. Natëranco niˈquëhuarëˈ, huaˈan acoˈinquën. Shonca ninanoroˈsaˈ huaˈanëntaran huachi,” itërin. 18 Ina quëran aˈna inpriatonën huëˈpachina, itërin: “Huaranca soro quëtëranco cantaˈ. Paˈanato, aˈnatërapo huaranca canarahuë,” itërin. 19 “Natëranco niˈquëhuarëˈ, quëmantaˈ huaˈan acoˈinquën. Aˈnatërapoˈ ninanoroˈsaˈ huaˈanëntaran,” itërin. 20 Aˈnasoˈ nipirinhuëˈ huëˈsahuaton, itërin: “Quëmasoˈ, sinioro, co nosororancoihuëˈ. Co sacataponahuëˈ, canaran. Canahuato, topinan osërëtarinco, taˈto, co sacatërahuëˈ. Huaranca soro quëtërancosoˈ panioquë soˈpinahuato, taparahuë. Maˈta yaˈhuarin,” toconin. 22 “Quëmasoˈ co noyanquënhuëˈ. Co piˈpisha tërantaˈ natërancohuëˈ. Co noˈtëquën yonquiranhuëˈ. “Co sacataponahuëˈ, canaran,” itëranco, ¿ti? 23 ¿Onpoatontaˈ nipachin co coriqui pëiquë acoranhuëˈ? Inaquë acoran naporini, piˈpian tërantaˈ canaitonhuëˈ,” itërin. 24 Ina quëran piyapinënpita shaˈhuitërin. “Iso quëmapi topinan quëran coriqui quëtërahuë. Coriqui osërëtahuaton, pasoˈ quëmapi quëtëquëˈ, naˈcon naˈcon canarinsoˈ,” itërin. 25 “Coˈta, nani shonca huaranca soro yaˈhuëtërin. Aˈnantaˈ quëtantaˈi, ¿ti?” itërin piyapinëni. 26 “Ina mini quëtëquëˈ. Noya natërinco niˈquëhuarëˈ, naˈcon yaˈhuëtarin. Naˈcon naˈcon quëtantarahuë. Aˈnasoˈ nipirinhuëˈ co natërincohuëˈ niˈquëhuarëˈ, piˈpian yaˈhuëtërinso tërantaˈ osërëtarahuë,” tënin. Inapochachin Yosë nanamën yonquicasoˈ yaˈhuërin. Noya natëhuatamaˈ, noya noya cancantarama huachi. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ, “Nani nitotërahuë,” topirinahuëˈ, co yanatëpihuëˈ. Napoaton piˈpian tërantaˈ noya yonquirinsoˈ ayatarin. Co mantaˈ canamiatarinhuëˈ. 27 Ina quëran piyapinënpita co nohuantopisohuëˈ huaˈani anaˈintërin. Amatahuaton, inaquë chachi atëpatërin huachi, itërin Quisosori. 28 Ina tosahuaton, paantarin. Quirosarinquë yaˈcaritëriarin huachi. 29 Yaˈcaritahuaton, Oriposë panënquë canconin. Ina yaˈcariya catoˈ ninanoˈ yaˈhuërin. Aˈnasoˈ Pitpaqui itopi. Aˈnantaˈ Pitania itopisoˈ. Inaquë canconahuaton, catoˈ caˈtanoˈsanën shaˈhuitërin. 30 —Pasoˈ ninanoquë pacoˈ. Pëiˈ yaˈnatirinquë canconpatamaˈ, mora tonpopinan quënanconaramaˈ. Huaˈhuayaripoˈ. Co incari tërantaˈ huënsëchátërarinhuëˈ. Iˈquiritahuatomaˈ, quëshico. 31 “¿Onpotaomataˈ iˈquiritaramaˈ?” itohuachinquëmaˈ, “Sinioro nohuantërin,” itocoˈ, tënin Quisoso. 32 Itohuachina, paˈpi huachi. Paˈsahuatonaˈ, mora tonpopinan quënanconpi. Quisoso ninorinso chachin quënanconpi. 33 Iˈquiritaquëyaˈ, —¿Onpotaomataˈ morasoˈ iˈquiritaramaˈ? itërin huaˈanëni. 34 —Sinioro nohuantërin, itohuachina, —Inta nipachin, quëpaquëˈ, itërin. 35 Quisosoquë quëpapi huachi. Mora aipi cotonënpita huëtohuachinara, ina aipi Quisoso huënsërahuaton, paˈsarin. 36 Naˈa piyapiˈsaˈ quëchitahuatonaˈ, cotonënaˈ caniquë huëtopi. Chiniquën huaˈan pochin nicatonaˈ, napopi. Inaquë Quisoso paˈsarin huachi. 37 Oriposë panën quëran nohuararahuatonaˈ, imarinsopita chiniquën nontapi. —Ma noyacha Quisososo paya. Maˈpítataˈ nitotërin. Yosë nohuanton, naˈa caniaˈpiroˈsaˈ aˈnaroachin anoyatërin, niˈnai. Sinioro chachin chiniquën nanan quëtërin. Ina nohuanton, huaˈanëntarinpoaˈ. Ma noyacha Yosëso paya. Nanan anoyatërinpoaˈ niˈton, noya yonquirinpoaˈ, itopi. Noya cancantatonaˈ, napopi. 39 Parisio piyapiˈsaˈ natanahuatonaˈ, noˈhuipi. —Imarinënsopita, Maistro, shaˈhuitëquëˈ taˈchinaˈ, itopi. 40 —Taˈtapi naporini, naˈpiroˈsa tërantaˈ chiniquën nointonahuëˈ, tënin Quisoso. 41 Ina quëran Quirosarinquë canconpi huachi. Canconpachina, piyapiˈsaˈ yonquiaton, Quisoso sëtërin. Sëtaton, naˈnërin. 42 —Huaˈquiˈ pënënpiranquëmahuëˈ, co yanatanamacohuëˈ. Ipora tërantaˈ noˈtëquën yonquiramaˈ naporini, noya cancanchitomahuëˈ. Iporasoˈ nipirinhuëˈ co huachi nanitaramahuëˈ. Co natantochinachinhuëˈ cancantëramaˈ. 43 Napoaton aˈna tahuëri parësitaramaˈ. Inimiconënpita huëcapairahuatënquëmaˈ, tancapitarinënquëmaˈ. Yaˈipi parti quëran ahuëarinënquëma huachi. Pairapitërinsoˈ inapaquë niponahuëˈ, maˈsha aˈmitë aˈmitëtapi ninanoquë yaˈconacaiso marëˈ. 44 Yaˈconahuatonaˈ, pëinëmapita ohuatapi huachi. Co aˈna naˈpi tërantaˈ niyaˈhuiritarinhuëˈ. Yaˈipinquëmaˈ taˈhuantarama huachi. Nichaˈëaˈhuanquëmaso marëˈ oˈmapirahuëˈ. Co nohuantëramacohuëˈ niˈton, Yosë anaˈintarinquëma huachi, tënin Quisoso. 45 Ina quëran Yosë chinotopiso pëiquë yaˈconahuaton, nipaˈantopisopita aˈparin. —Yaˈipinquëmaˈ paco huachi. 46 Quiricanën quëran Yosë tapon: “Ca nohuanto, pëinëhuë yaˈhuëˈin ca nontinacoso marëˈ,” tënin. Canpitasoˈ nipirinhuëˈ ihuatoroˈsaˈ yaˈhuërinso pochin niconamaˈ. Coriquirachin cancantatomaˈ, inaporamaˈ, itërin Quisosori. Itahuaton, aˈparin huachi. 47 Ina quëran nani tahuëri inaquë aˈchinin. Corto huaˈanoˈsaˈ, Cotio maistroˈsa, ninanoˈ huaˈanoˈsaˈ, inapitasoˈ noˈhuitonaˈ, Quisoso yatëpapirinahuëˈ. 48 Naˈa piyapiˈsaˈ nóya natanpi niˈton, co nanitopihuëˈ macacaisoˈ.

Lucas 20

1 Ina quëran Yosë chinotopiso pëiquë paantarahuaton, piyapiˈsaˈ aˈchintantarin. Noya nanan pënëntaquëyaˈ, Cotio ansianoˈsaˈ, Cotio maistroˈsaˈ, corto huaˈanoˈsaˈ, inapita huëˈpi. 2 —¿Onporahuatontaˈ chiniquën nanantaton, nipaˈantopisopita aˈparan? ¿Intaˈ nanan quëtërinquën aˈchinamasoˈ? Shaˈhuitocoi, itopi. 3 —Inta, nipachin, cariquëmantaˈ natanaranquëmaˈ. Ina shaˈhuitohuatamaco, nanan quëtërincosoˈ shaˈhuichinquëmaˈ. 4 ¿Incaritaˈ Coansha nanan quëtërin piyapi aporintacaso marëˈ? Yosëri nanan quëtomara. Co inari quëtohuachinhuëˈ, inaora yonquinën quëran aporintomara. ¿Maˈtaˈ tënamaˈ canpita yonquiatomaˈ? Shaˈhuitoco carinquëmantaˈ nanan quëtërincosoˈ shaˈhuichinquëmaˈ, itërin Quisosori. 5 Natanahuatonaˈ, inahua capini nisha nisha ninontopi. —¿Maˈtaˈ itahuaˈ? “Yosëri nanan quëtërin aporintacasoˈ,” itohuatëhuaˈ, Quisoso aˈpaniarinpoaˈ. “¿Onpoatomataˈ nipachin co Coansha natëramahuëˈ?” itarinpoaˈ. 6 Nipirinhuëˈ, “Co Yosëri nanan quëtërinhuëˈ. Inaora yonquinën quëran aporintërin,” itohuatëhuaˈ, naˈa piyapiˈsaˈ chiniquën noˈhuiarinënpoaˈ. Naˈpiquë tëˈyaratonaˈ, tëpamarinpoaˈ. “Yosëri aˈparin pënëinpoaso marëˈ,” topi yaˈipiya, nitopi. 7 Nani ninontohuachinara, Quisoso itaponaˈ: —Ahuën. Co quiyasoˈ nitotëraihuëˈ. ¿Incarisoˈ Coansha nanan quëtomara? Co nitotëraihuëˈ, toconpi. 8 —Inta, nipachin, co carinquëmantaˈ shaˈhuitaranquëmahuëˈ. Insona nanan quëtërincosoˈ co shaˈhuitaranquëmahuëˈ, itërin Quisosori. 9 Ina quëran pënënto nanan shaˈhuitantarin: —Aˈna quëmapi pancana imianatërin. Inaquë opasachin shaˈnin. Nani tiquihuachina, inpriatoroˈsaˈ acorin coidacaiso marëˈ. “Sacatëramaso marëˈ nitërinsoˈ patomachin canpitaoranquën marëˈ macoˈ. Patomachin cantaˈ acotoco,” itërin. Itahuaton, aˈna parti paˈnin huachi. Huaˈquiˈ inaquë yaˈhuërin. 10 Nitërinsoˈ nani cayahuachina, piyapinën yaˈhuërinˈpaˈ aˈparin. Patoma nitërinsoˈ maˈcaso marëˈ paˈpirinhuëˈ, inpriatonënpitari masahuatonaˈ, ahuëpi. Ahuërahuatonaˈ, topinan aˈpapi. 11 Aˈna piyapinën yaˈhuërëˈ, aˈpantapirinhuëˈ. Inantaˈ chiniquën noˈhuitonaˈ, ahuëantapi. Ahuëatonaˈ, topinan aˈpapi. 12 Aˈnantaˈ aˈpantapirinhuëˈ. Pëˈsharahuatonaˈ, aˈpapi inantaˈ. 13 Napoin quëran huaˈanëni yonquirin. “¿Maˈcha onpochi paya? Naˈayaˈpi aˈpapirahuëˈ. Ahuërahuatonaˈ, topinan aˈpapi. Huiˈnahuë nosoropirahuëˈ, ina huachi aˈpaarahuë. Ina natëaponaˈ nimara,” taˈton, huiˈnin chachin aˈpapirinhuëˈ. 14 Inpriatonënpitasoˈ huiˈnin quënanahuatonaˈ, ninontopi. “Pasoˈ huiˈnapi aˈna tahuëri paˈpin chiminpachin, iso noˈpa chachin huaˈanëntapon huachi. Huëcoˈ tëpaˈahuaˈ. Yaˈipi maˈshanënpita canpoari matahua huachi,” nitopi. 15 Naporahuatonaˈ, huiˈnin masahuatonaˈ, aipiran quëparahuatonaˈ, tëpapi. Paˈpin natantohuachin, ¿maˈtaˈ onpotintapon, huiˈnin chachin tëpatopi niˈquëhuarëˈ? 16 Aˈnaroachin huëntarahuaton, inpriatonënpita tëparahuaton, nasha inpriatoroˈsaˈ acoantararin huachi, tënahuë, itërin Quisosori. Napotohuachina, —Ama napoˈinsohuëˈ, topi. 17 Napohuachinara, itantarin: —Chiniquën anaˈintarin mini. Iraca Yosë nohuanton, ninorin. Ninshitaton, naporin: Naˈpi quëran yapëihuachina, aˈna naˈpi yaˈhuëpirinhuëˈ. Sacatoroˈsaˈ co nohuantopihuëˈ. “Napoonin,” taˈtonaˈ, tëˈyatopirinahuëˈ, huaˈanëni maantarin. “Iso naˈpi naˈcon naˈcon nohuantërahuë pëicaˈhuaso marëˈ,” taˈton, noya acoantarin huachi, tënin. 18 Ina naˈpi iˈpatohuatëra, anotatëˈ, yaˈpanëˈ. Aˈna tahuërisoˈ nipirinhuëˈ ina naˈpi chachin anotahuaton, aˈnaquën niˈshariarin. Inapochachin aˈnaquën piyapi natanpachincora, “Sacaiˈ imacasoˈ,” toconpi. Aˈna tahuërisoˈ nipirinhuëˈ, insosona co nohuantohuachinacohuëˈ, Yosëri chiniquën anaˈintarin huachi. Niˈsharirinso pochin nitarin huachi, itërin Quisosori. 19 Natanahuatonaˈ, corto huaˈanoˈsaˈ, Cotio maistroˈsaˈ, inapita noˈhuipi. “Chinotatonpoaˈ, pënënarinpoaˈ,” taˈtonaˈ, yamapirinahuëˈ. Tashinan pëiquë yapoˈmopirinahuëˈ. Piyapiˈsaˈ imapisopita tëˈhuatatonaˈ, co mapihuëˈ. 20 Ninarapi macacaiso marëˈ. Napoaton aˈnaquën quëmapiˈsaˈ amatahuatonaˈ, itaponaˈ: —Nonpintatonaˈ, Quisosoquë pacoˈ. Yaimaramaso pochin nicatomaˈ, ina nontocoˈ copirno pinoˈin. Ina quëran shaˈhuirapihuatamaˈ, copirnori sontaro aˈpaarin ina macacaso marëˈ. Tashinan pëiquë poˈmoapi huachi, itopi. 21 Itohuachinara, paˈpi Quisoso nontaponaˈ. —Ma noya, Maistro, nontërancoi. Noˈtëquën aˈchinan. Coˈna huaˈan tërantaˈ tëˈhuatëranhuëˈ. Yosë nanamën noˈtëquën aˈchintërancoi. 22 Napoaton yanatanainquën. Nomano copirnosoˈ nisha piyapi niponahuëˈ, yaˈipinpoaˈ huaˈanëntërinpoaˈ. Nani piˈipi coriqui maˈpainpoaso marëˈ comisionën aˈparin. Huëˈpachinaˈ, noya ipora quëtacasoˈ, ¿ti? ¿Maˈtaˈ Yosë nohuantërin nicaˈhuaisoˈ? Shaˈhuitocoi nitochii, itërin. 23 Quisososoˈ nipirinhuëˈ yonquirinsopita nitotërin. —¿Onpoatontaˈ yanonpintopiramacohuëˈ? 24 Coriquimia quëshico niˈi, itërin. Napohuachina, quëtopi. —¿Intaˈ isosoˈ nonanpisoˈ? itohuachina, —Nomano copirno, itopi. —¿Intaˈ nininëontaˈ isëquë ninshitopi? itantahuachina, —Nomano copirno chachin, itopi. 25 —Copirno maˈshanën inachachin quëtantacoˈ. Copirno niˈquëhuarëˈ, quëtocoˈ. Naporahuaton, Yosësoˈ nininpoaˈ niˈton, huaˈanëntinpoasoˈ yaˈhuërin. Yaˈipi cancanëma quëran ina natëcoˈ, itërin. 26 Naˈa piyapiˈsaˈ natantopirinahuëˈ, co nanitopihuëˈ Quisoso atëhuëcaisoˈ. —Ma noya aˈpanitërin, taˈtonaˈ, co huachi natanpihuëˈ. 27 Ina quëran aˈnapita Cotio maistroˈsaˈ huëˈpi. Satosioroˈsaˈ itopisoˈ. Inapita nisha aˈchinpi. “Piyapinpoaˈ chiminpatëhuaˈ, co onporontaˈ nanpiantarëhuahuëˈ,” toconpi. Inapitantaˈ Quisoso yanonpintatonaˈ, huëcapaipi. 28 —Iraca, Maistro, Moisësëcoˈ pënëninpoaˈ: “Quëmapiri saˈin ayananpihuachina, capa huaˈhuin nipachina, ina iini chachin imoroën maantacasoˈ yaˈhuërin. Huiˈnahuanpachin, iincoˈ apoˈin inari chachin yaˈhuërëtacaso marëˈ. Ina quëran mashotohuachin, maˈshanën, noˈpanën, inapita maantacaso marëˈ,” tënin Moisësëcoˈ, ninshitaton. 29 Canchisë iyaroˈsaˈ yaˈhuërin. Paninansoˈ saˈapirinhuëˈ. Co huiˈnin yaˈhuëyatërasohuëˈ, saˈin ayananpirin. 30 Ina iini chachin maantarin. Moisësë tëninso chachin manin. Inantaˈ co huiˈnin yaˈhuëyatërasohuëˈ, chimiantarin. 31 Aˈna iiontaˈ inapoantarin. Canchisë iinpita chachin inapoantapi. Co aˈnaya tërantaˈ huiˈnahuanaponarahuëˈ, yaˈipi taquipi. 32 Ina quëran saˈiontaˈ chiminin huachi. 33 Canchisë iinpita chachin saˈaraˈpiapirinahuëˈ. Nanpiantarinsoˈ tahuëri nanihuachin, ¿insoari chachincha saˈin ninëˈpoya? itopi. 34 —Co noˈtëquën, iyaroˈsaˈ, yonquiramahuëˈ. Isoroˈpaquë piyapiˈsaˈ saˈapi, soˈyapi, inapopi. Ina quëran chiminpi huachi. 35 Aˈnaquën Yosëri noya niˈninsopita inapaquë pantarapi. Nanpiantahuachinaˈ, co huachi saˈapihuëˈ. Sanapiˈsantaˈ co soˈyapihuë huachi. 36 Inatohuaˈ co huachi chiminarihuahuëˈ. Anquëni pochin nisarihuaˈ. Yosë ananpitantarinpoaˈ niˈton, huiˈnin pochin nirihuaˈ. 37 Chiminpisopita tëhuënchachin nanpiantarapi. Ina aˈchinchinquëmaˈ. Moisësë chachin ninshitërinsoˈ. Naraˈhuaya nicasoˈ, Yosëri nontërin: “Casoˈ Yosëco. Apran nohuitatonco, chinotarinco. Isacontaˈ chinotarinco. Cacopontaˈ inapochachin chinotarinco,” tënin Yosë. 38 Nanpirëhuasopitaráchin Yosë chinotarëhuaˈ. Napoaton inapitantaˈ chiminaponaraihuëntaˈ, nanpiantapi. Chiminpirëhuahuëntaˈ, ina imapatëhuaˈ, nanpimiatantarihua huachi, itërin Quisosori. 39 Cotio maistroˈsaˈ natanahuatonaˈ, paˈyanpi. —Ma noyacha, Maistro, yonquiran paya, tënin aˈnaˈ. 40 Ina quëran huachi co huachi tënicaiso marëˈ natanpihuëˈ. 41 Ina quëran Quisosori itapon: —Iraca Yosë quiricanënquë shaˈhuitërinpoaˈ. “Aˈna tahuëri aˈna quëmapi acoarahuë piyapiˈsaˈ nichaˈëcaso marëˈ. Inasoˈ Cristo,” tënin Yosë iraca. Cotio maistroˈsaˈ aˈchintohuachinara, “Cristosoˈ Tapicoˈ shin,” topi. Napoaponaraihuëˈ, 42 iraca Ispirito Santo nohuanton, Tapiri chachin Cristo ninorin. Sarmoquë ninshitaton, naporin: Yosëri sinioronëhuë shaˈhuitërin: “Inchinanëhuë quëran huënsëquëˈ 43 inimiconënpita cari minsëchinquën,” itërin Yosëri, tënin Tapi. 44 Shiaˈhuain niponahuëˈ, Cristo yonquiaton, “sinioronëhuë,” tënin Tapi. Piyapi chachin nipirinhuëˈ, Tapiri chinotërin. ¿Onpoatontaˈ naporin? itërin Quisosori. Natanaponaraihuëˈ, co mantaˈ aˈpanitopihuëˈ. 45 Yaˈipi piyapiˈsaˈ natantapaquë, caˈtanoˈsanënpita pënënin. 46 —Niˈcona Cotio maistroˈsaˈ nonpintochinquëmaˈ. “Noya noyacoi,” taˈtonaˈ, naporopi aˈmopi piyapiˈsari nicacaiso marëˈ. Caniquë paˈpachinara, naˈa piyapiˈsari nontopi. “Huëˈcama, maistro,” itohuachinara, paˈyatapi. Niyontonpi pëiquë yaˈconahuatonaˈ, huaˈanoˈsapitarëˈ yahuënsëconpi. Pita nipachina, huancanachin yahuënsëconpi. 47 Noya nontaponaraihuëˈ, aˈnaya aˈnaya quëyoronoˈsaˈ nonpintatonaˈ, maˈshanënpita matopi. Niyontonpiquë huaˈquiˈ Yosë nontaponaraihuëˈ, co cancanëna quëran natëpihuëˈ. Ina marëˈ aquë aquëtëˈ Yosëri anaˈintarin huachi, itërin.

Lucas 21

1 Yosë chinotopiso pëiquë aˈna cacon yaˈhuërin. Inaquë coriqui Yosë marëˈ poˈmopi. Quisosori notëërahuaton, naˈa maˈhuanoˈsaˈ niˈnin. Naˈcon coriqui inaquë poˈmopirinahuëˈ. 2 Ina quëran aˈnaraˈ quëyoron huëˈnin. Saˈahua nininsoˈ. Catotëraˈhuayaíchin coriqui poˈmoirin. 3 Ina niˈsahuaton, Quisosori itërin: —Noˈtëquën itëranquëmaˈ, naˈa piyapiˈsaˈ naˈcon coriqui poˈmorapirinahuëˈ, iso quëyoronsoˈ nipirinhuëˈ naˈcon naˈcon poˈmoirin. 4 Maˈhuanoˈsasoˈ naˈa coriquihuanatonaˈ, yaˈsotërinsoˈ poˈmorapipirinahuëˈ. Iso sanapisoˈ nipirinhuëˈ piˈpian yaˈhuëcharinsoˈ, yaˈipi poˈmoquirin. Tiquirin huachi. Co huachi yaˈhuëtërinhuëˈ. Napoaton naˈcon naˈcon Yosë quëtërin, tënahuë, tënin Quisoso. 5 Huanipapisopita ninontapi. —Ma noya Yosë chinotopiso pëiˈ. Noyapiachin naˈpi quëran nipi. Aˈna naˈpiroˈsaˈ noyapiachin ninshitërinsoˈ, piyapiˈsari nicanapisoˈ, tënin aˈnaquën. 6 Napohuachinara, Quisosori itërin: —Iporasoˈ yaˈipiya noyapiachin niˈpiramahuëˈ, aˈna tahuëri yaˈipi ohuatapi huachi. Co aˈna naˈpiya tërantaˈ niyaˈhuiritarinhuë huachi, itërin Quisosori. 7 —¿Onporotaˈ, Maistro, ohuatapi? Ina tahuëriˈsaˈ naniriahuachin, ¿maˈtaˈ onporahuatoi, nitochii? Shaˈhuitocoi quiyantaˈ nitochii, itopi. 8 —Niˈcona, iyaroˈsaˈ, nonpintochinënquëmaˈ. Aˈnaquën huëˈsapirinahuëˈ, “Casoˈ Cristoco. Yosë chachin aˈpairinco,” tosarin. Aˈnantaˈ nonpin nanan shaˈhuirarin. “Nani oˈmacasoˈ tahuëri naniriarin, nitotërai,” tosarin. Ama inapita natëcosohuëˈ. 9 Nisha nisha parti piyapiˈsaˈ ninoˈhuiapi. Niahuërahuatonaˈ, quira nisapi. Ina natanpatamaˈ, ama paˈyancosohuëˈ. Piyapiˈsaˈ co noyahuëˈ nicatonaˈ, naˈa quira nisapi. Napoaponahuëˈ, co isoroˈpaˈ taˈhuanchátëraponhuëˈ. 10 Nisha nisha piyapiˈsa capini quira nisapi. Copirnoroˈsa capini ninoˈhuitonaˈ, piyapinënpita camairapi quira nicacaiso marëˈ. 11 Aˈna parti aˈna parti panca ocohua paˈsarin. Cosharoˈ pahuantohuachin, tanari tiquirarin. Nisha nisha parti chiniquën canio matarin. Naˈa taquirapi. Yosë nohuanton, nisha nisha maˈsha inapaquë yaˈnorapi. Quënanahuatonaˈ, piyapiˈsaˈ paˈyanapi. Yaˈipiya tëˈhuatapi huachi. Ayaroˈ tahuëri yaˈcaritohuachin, ayonquicaso marëˈ yaˈnorapi, itërin. 12 Ina quëran itantarin: —Coˈhuara maˈsha onpoyatërasohuëˈ, masarinënquëmaˈ. Imaramacoso marëˈ aparësitarinënquëmaˈ. Cotio niyontonpiso pëiquë shaˈhuirapiarinënquëmaˈ. Tashinan pëiquë poˈmorarinënquëmaˈ. Imaramacoso marëˈ copirno yaˈhuërinquë quëpararinënquëmaˈ. 13 Naporoˈ inapitantaˈ Yosë nanamën shaˈhuitohuatamaˈ, natanapi huachi. 14 Mapachinënquëmaˈ, “¿Maˈcha tonoˈpocoya?” ama tocosohuëˈ. 15 Catahuaranquëmaˈ noya nonacamasoˈ. Ca nohuanto, noya yonquiaramaˈ. Inimiconënpita co nanitapihuëˈ aˈpaniinquëmasoˈ. 16 Tataparimaˈ co imatonahuëˈ, shaˈhuirapiarinënquëmaˈ. Iyaparimaˈ, quëmopinëmapita, amiconëmapita, inapita shaˈhuirapiarinënquëmaˈ. Aˈnaquëmaˈ tëpararinënquëmaˈ. 17 Imaramacoso marëˈ naˈa piyapiˈsaˈ noˈhuiarinënquëmaˈ. 18 Napoaponahuëˈ, Yosë niˈsarinquëmaˈ. Co inquëma tërantaˈ chimimiataramahuëˈ. 19 Noya imamiatohuatamaco, chaˈësarama huachi, itërin. 20 —Notohuaroˈ sontaroˈsaˈ nisha parti quëran huëcatonaˈ, Quirosarin tancapitapi. Ina niˈpatamaˈ, nani ora nanirin huachi, nitotaramaˈ. “Quirosarin ataˈhuantapi huachi,” tosaramaˈ. 21 Naporoˈ taˈacasoˈ yaˈhuërin. Cotio parti yaˈhuëhuatamaˈ, motopiˈpaˈ taˈacoˈ. Ninanoquë yaˈhuëhuatamaˈ, aˈnaroachin pipicoˈ. Iminënquë yaˈhuëhuatamaˈ, ama ninanoquë ayancontacosohuëˈ. 22 Ina tahuëriˈsaˈ nanihuachin, naˈcon parësitapi. Iraca Yosë quiricanënquë ninorin. Naporo huarëˈ Yosëri chiniquën anaˈintarin huachi. 23 Cayoronoˈsaˈ, huaˈhuahuanoˈsaˈ, inapita sacai quëran taˈarapi. Yaˈipi piyapiˈsaˈ parësitapi. Yosëri noˈhuiton, Cotioroˈsaˈ anaˈintarin huachi. 24 Inimicoroˈsaˈ huëcatonaˈ, naˈa piyapi sahuëniquë tëparapi. Nisha nisha sontaroˈsari yaˈhuërinquë quëparapi asacatacaiso marëˈ. Nisha piyapiˈsaˈ Quirosarinquë yaˈconahuatonaˈ, camairapi huachi. Huaˈquiˈ inaquë yaˈhuërapi. Oshaquëran Yosë nohuanton, pipiapi huachi. Pipihuachinaˈ, Cotioroˈsaˈ yaˈhuantapi. Huaˈqui quëran yaˈhuantapi huachi, itërin. 25 —Ina quëran piˈiso huachi tashiarin. Co huachi yoqui aˈpianinhuëˈ. Tayora inapa quëran anotarin. Marë pánca coˈsacaitapon niˈton, tënëntapon. Yaˈipi piyapiˈsaˈ paˈyanapona huachi. 26 Inapaquë yaˈhuërinsopita nacon nacontapon. Piyapiˈsaˈ nisha nisha yonquiatonaˈ, tëˈhuataponaˈ. “¿Maˈcha onporoˈpoya?” taˈtonaˈ, paˈyani yatëpapon. 27 Ina quëran niˈsarinaco huachi. Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, chistoroˈ huancana oˈmantararahuë. Chiniquën nanantato, oˈmantararahuë. Huënarachin huënaráchin yaˈnoarahuë. 28 Napoaton nisha nisha quira nisahuachinaˈ, nisha nisha maˈsha onporahuachinaˈ, ama paˈyancosohuëˈ. Oˈmaˈhuasoˈ tahuëri naniriarin niˈton, nóya cancantocoˈ. Oˈmantahuato, noya nichaˈësaranquëma huachi. Yosëˈpaˈ quëpantaranquëma huachi, itërin Quisosori. 29 Ina quëran pënënto nanan shaˈhuitërin. —Nara papotërin quëran nitotocoˈ. 30 Nara taˈamënquë monoantahuachina, “Nani oˈnapi naniriarin huachi,” topi. 31 Inapochachin nani maˈsha onporahuachinaˈ, nitotaramaˈ. “Oˈmacasoˈ tahuëri naniriarin. Yosë huaˈanëntarinpoa huachi,” tosaramaˈ. 32 Noˈtëquën itëranquëmaˈ. Coˈhuara yaˈhuëpisopita taˈhuanchatëraponahuëˈ, nani maˈsha onporapi. 33 Isoroˈpaˈ taˈhuantarin. Piˈiroˈtëntaˈ taˈhuantarin. Ca nanamëhuësoˈ nipirinhuëˈ co onporontaˈ taˈhuantarinhuëˈ. Noˈtëquën nonahuë niˈton, yaˈipiya shaˈhuitëranquëmaso chachin naniarin huachi, itërin. 34 —Niˈcona, iyaroˈsaˈ, naniantotamaco. Ama pita paˈyatocosohuëˈ. Ama noˈpicosohuëˈ. Ama maˈsharachin yonquicosohuëˈ. Ina pochin cancantohuatamaˈ, co aquëtëˈ yonquiaramacohuëˈ. Aˈnanaya oˈmantararahuë. Co noya ninahuatamacohuëˈ, tapanatomaˈ, paˈyanaramaˈ. 35 Oˈmantahuato, anaˈintarahuë huachi. Yaˈipi piyapiˈsaˈ maˈsona tërantaˈ onpopisopita aipitarahuë. 36 Napoaton, iyaroˈsaˈ, noya cancantatomaˈ, Yosë nontocoˈ achinicancainquëmaˈ chaˈëcamaso marëˈ. Yosë quëran caso quëmapico niˈto, co imapisopitahuëˈ anaˈintarahuë huachi. Apira apira Yosë nontohuatamaˈ, naporoˈ tahuëri co tapanatomahuëˈ, noya huaniparamaco, tënin Quisoso. 37 Nani tahuëri Yosë chinotopiso pëiquë aˈchinin. Tashiˈ nipachina, Oriposë panënquë huëˈëcaso marëˈ paˈnin. 38 Tashírayamiachin naˈa piyapiˈsaˈ chinotopiso pëiquë paˈpi Quisoso natanacaiso marëˈ.

Lucas 22

1 Catoˈ tahuëri pahuanarin Pascoa nanicasoˈ. Naporoˈ Cotioroˈsaˈ niyontonpi Yosë iraca nichaˈërinsoˈ yonquicaiso marëˈ. Ina tahuëri nanihuachina, nisha pan caˈsapi, co asairinsohuëˈ. 2 Corto huaˈanoˈsaˈ, Cotio maistroˈsaˈ, inapita chinotapi Quisoso macacaisoˈ. Piyapiˈsaˈ tëˈhuatatonaˈ, co nanitopihuëˈ aˈninquëchin macacaisoˈ. —¿Onpotahuatëhuacha manëˈpoquëhuaya? nitopi. 3 Shonca catoyaˈpiri Quisoso caˈtanpirinhuëˈ, aˈnaraˈ sopairi yaˈcoancantërin, Cotasë Iscarioti itopisoˈ. Sopairi yaˈcoancantohuachina, 4 corto huaˈanoˈsaquë paˈnin. Cotio sontaroˈsantaˈ nontërin Quisoso shaˈhuirapicaso marëˈ. 5 Natanahuatonaˈ, paˈyatopi. —Ina marëˈ coriqui quëchinquën, itopi. 6 —Inta nipachin, aˈnochinquëmaˈ, taˈton, Cotasë yonquirarin poˈoana quëran aˈnocaso marëˈ. 7 Pascoa tahuëriˈsaˈ nipachina, nisha pan caˈsapi, co asairinsohuëˈ. Naporoˈ tahuëri chachin ohuica iraca tëpapiso pochin tëpantapi yonquicaiso marëˈ. Nani piˈipiquë Cotioroˈsaˈ naporapi niˈton, Quisosontaˈ yonquirin ina pochin capacasoˈ. 8 Napoaton Pitro, Coansha, inaraˈ shaˈhuitërin. —Paatomaˈ, Pascoa cosharoˈ tapacoˈ capaquëhuaquë, itërin. 9 —¿Intohuataˈ paatoi tapachii? itërin. 10 —Ninanoquë pacoˈ. Inaquë aˈna quëmapiraˈ nacapiaramaˈ. Yonquë iˈsha chiˈyatarin. Ina imacoˈ. Pëiquë yaˈconconpachin, canpitantaˈ yaˈconcoˈ. 11 Pëiˈ huaˈanën quënanconpatamaˈ, natanconcoˈ. “Maistro aˈpairincoi. ¿Insëquëtaˈ coarto Pascoa cosharoˈ coshataˈhuaisoˈ? tënin Maistro,” itocoˈ. 12 Napotohuatamaˈ, panca coarto aˈnotarinquëmaˈ, inapaquë nininsoˈ. Misa, huënsënan, inapita nani yaˈhuërarin huënsëcahuaso marëˈ. Inaquë cosharoˈ acocoˈ canpoaˈ capaquëhuaquë, itërin Quisosori. 13 Itohuachina, paatonaˈ, ninanoquë canconpi. Quisoso shaˈhuitërinso chachin quënanconpi. Inaquë Pascoa cosharoˈ acopi capacaiso marëˈ. 14 Ora nanihuachina, Quisoso caˈtanoˈsanënpitarëˈ huëˈpi. Huëcatonaˈ, misaquë huënsëquipi. 15 —Apira Pascoa cosharoˈ caˈsarëhuaˈ. Paˈpi nohuantërahuë canpitaroˈco ina capaˈhuasoˈ. Ipora tërantaˈ caˈahuaˈ coˈhuara chimianahuë. 16 Yosë natëto, chiminarahuë. Iporáchin Pascoa cosharoˈ caˈsarahuë. Ina quëran co huachi ina caˈsarahuëˈ. Aˈna tahuëri Yosë huaˈanëntërinsoˈ nanihuachin, yaˈipi ninorinacosoˈ naniarin huachi. Naporo huarëˈ noya noya yaˈhuarihua huachi. Noya coshatërëso pochin nóya cancantarihua huachi. 17 Tasaˈhuaya masahuaton, Yosë nontërin. —Yosparinquën, Tata, itahuaton, caˈtanoˈsanënpita quëtërin. —Canpitantaˈ oˈocoˈ. Piˈpian piˈpian oˈoraˈpiacoˈ. 18 Ipora quëra huarëˈ co huachi huino oˈosarahuëˈ. Co huaˈquiya quëranhuë huachi Yosë huaˈanëntërinsoˈ naniarin huachi. Nanihuachin, noya noya cancantarihua huachi, itërin. 19 Ina quëran cosharoˈ masahuaton, —Yosparinquën, Tata, itërin. Sëˈpanahuaton, aˈnaya aˈnaya quëtërin. —Ca nonëhuë pochin isoˈ. Canpita marëˈ chiminarahuë. Ca chinotatomaco, caˈcoˈ, itërin. 20 Nani coshatohuachinara, tasaˈhuaya maantarin. —Huënainëhuë pochin isoˈ. Huënainëhuë paˈsarin niˈton, nasha nanan shaˈhuichinquëmaˈ. Iraca quëra huarëˈ pënëntërinsoˈ nanan yaˈhuërin. Iporasoˈ nipirinhuëˈ nasha nanan shaˈhuichinquëmaˈ imacamaso marëˈ. Huënainëhuë quëran nichaˈësaranquëma huachi itërin. Ina quëran itantarin: 21 —Aˈnaquëmaˈ carëˈquëmaˈ coshatapomarahuëˈ, shaˈhuirapiaramaco. 22 Yosë quëran casoˈ quëmapico niporahuëˈ, ina nohuanton, chiminarahuë. Napoaponahuëˈ, shaˈhuirapirincosoˈ chiniquën parësitapon. Yosëri anaˈintarin huachi, tënin Quisoso. 23 —¿Inquënpoataˈ yashaˈhuirapirëhuaˈ? nitopi. 24 Ina quëran inahua capini ninontopi. —Quisoso huaˈanëntahuachin, ¿inquënpoataˈ chini chiniquën nanantarihuaˈ? nitopi. Yaˈipiya chiniquën nanan nohuantatonaˈ, piˈpian ninoˈhuipi. 25 Napoaton Quisosori itërin: —Nisha piyapiˈsaˈ co Yosë nohuitopihuëˈ. Huaˈanënpita chiniquën nanantatonaˈ, piyapinënpita camaipi. “Casoˈ noyaco niˈton, Coidatonaˈpi itoco,” toconpi. 26 Canpitasoˈ nipirinhuëˈ ama ina pochin yonquicosohuëˈ. Insosona chiniquën nanantohuachin, aˈnapita naˈcon naˈcon catahuacasoˈ yaˈhuërin. Huaˈan yanipatamaˈ, piyapinëma pochin cancantocoˈ. 27 Niˈcoˈ. Huaˈansoˈ huënsërahuaton, coshatarin. Piyapinënpitasoˈ nipirinhuëˈ sacatapi. Co huaˈanën pochin chiniquën nanantopihuëˈ. Casoˈ nipirinhuëˈ piyapimia pochin cancantërahuë. Apira apira aˈnapita catahuarahuë, nonanco. 28 Canpitasoˈ noya imaramaco. Parësitopiramahuëˈ, co aˈporamacohuëˈ. 29 Ina marëˈ Yosëˈpaˈ canaaramaˈ. Aˈna tahuëri Yosë nohuanton, huaˈanëntarahuë huachi. Naporoˈ canpitantaˈ acoaranquëmaˈ huaˈan pochin nicamasoˈ. 30 Yosëˈpaˈ noya yaˈhuëcontarama huachi. Inaquë catahuaramaco yaˈipi Cotioroˈsaˈ huaˈanëntacasoˈ. Co noyahuëˈ nipachinaˈ, anaˈintacasoˈ shaˈhuitarama huachi, itërin. 31 Ina quëran Simon Pitro pënënin chiniquën cancantacaso marëˈ. —Tëhuënchachin, iya Simon, sopai yaminsërinquëmaˈ. Inari nani Yosë natanin. “Tëniˈi, topirahuëˈ,” itërin. “Inta, nipachin, tëniriquëˈ,” itërin Yosëri. Napoaton sopai chiniquën shaˈhuitarinquën naniantancoso marëˈ. 32 Casoˈ nipirinhuëˈ nani Yosë nontërahuë, iyasha. Ama aˈpoancoso marëhuëˈ Yosë nontárahuë. Co naniantomiatarancohuëˈ. Yosë pochin cancantantahuatan, iyanpita catahuaquëˈ noya noya imainaco, itërin. 33 —Aˈnapita taˈananpipirinënquëontaˈ, co casoˈ taˈaarahuëˈ. Tashinan pëiquë poˈmohuachinquën, cantaˈ yaˈcoˈin. Yatëpapirinacohuëntaˈ, co casoˈ tëˈhuarahuëˈ, tënin Pitro. 34 —Noˈtëquën, iyasha, itaranquën. Ipora tashi chachin, coˈhuara atari përashatërasohuëˈ, cararoˈ nonpinapiaranco. “Co casoˈ Quisoso nohuitërahuëˈ,” toconapon, itërin Quisosori. 35 Ina quëran yaˈipi caˈtanoˈsanënpita itërin: —Iraca aˈchinacaso marëˈ aˈparanquëmaˈ. Paˈpatamara, co coriqui, morsa, sapatëˈ, co inapita tërantaˈ quëparamahuëˈ. Topinan paˈpatamara, co mantaˈ pahuantërinquëmahuëˈ, ¿ti? itërin. —Co mantaˈ pahuantërincoihuëˈ. Noya paˈnai, itopi. 36 —Iporasoˈ nipirinhuëˈ sacaiˈ nipon. Napoaton ama topinan pacosohuëˈ. Coriqui, morsa, inapita yaˈhuëtohuachinquëmaˈ, quëpacoˈ. Co sahuëni yaˈhuëtohuachinquëmahuëˈ, saconën paˈanatomaˈ, sahuëni paˈancoˈ. 37 Iraca Yosë quiricanën quëran ninorinco. “Apiroˈsarëˈ acorapi,” tënin. Ipora huarëˈ ina pochin yonquiarinaco huachi. Naˈa ninorinacosoˈ nani naniriarin. Tëpararinaco huachi, tënin. 38 —Niˈquëˈ, Maistro. Catoˈ sahuëni yaˈhuëtërincoi, itohuachina, —Ama ina yonquicosohuëˈ. Nani huachi ipora. Paˈahuaˈ, tënin Quisoso. 39 Ina quëran pipirahuaton, paˈnin huachi. Oriposë panënquë paantarin. Naˈa tashiˈ inaquë huëˈëpatarin. Caˈtanoˈsanënpitantaˈ imapi. 40 Inaquë canconpachinara, itërin: —Yosë nontocoˈ, iyaroˈsaˈ, ama sopai minsëinquëmasohuëˈ. 41 Ina quëran amasha miachin paˈsahuaton, isonahuaton, inaora Yosë nontarin. 42 —Quëma nohuantohuatan, Tata, nichaˈëco, ama maˈsha onpoˈisohuëˈ. Co parësitaˈhuasoˈ nohuantaporahuëˈ, quëma nohuantohuatan, maˈsona yaonpotahuatancontaˈ noya, tënahuë. Noˈtëquën yanatëranquën huachi, tënin, Yosë nontaton. 43 Nani nontohuachina, anquëni inapa quëran oˈmarahuaton, achinirin. 44 Ina quëran sëtaton, chiniquën Yosë nontantarin. Oncainën huënai pochin noˈpaquë anoirin. 45 Nani Yosë nontohuachina, caˈtanoˈsanënpita paahuantapirinhuëˈ. Huëˈësápi quënanconin. Sëtatonaˈ, huëˈësapirinahuëˈ. 46 —¿Onpoatomataˈ, iyaroˈsaˈ, huëˈësaramaˈ? Huënsëatomaˈ, Yosë nontocoˈ ama sopai minsëinquëmasohuëˈ, itërin. 47 Nontasoˈ, naˈa piyapiˈsaˈ canquipi. Cotasë quëchitëriarin. Inantaˈ caˈtanaponahuëˈ, aˈnotiarin huachi. Quisoso yaˈyoranquiahuaton, apinorin. 48 —¿Maˈmarëtaˈ, iya Cotasë, huëˈsaran? Yosë quëran casoˈ quëmapico nipirahuëˈ, shaˈhuirapitonco, apinoranco, ¿ti? itërin. 49 Caˈtanoˈsanënpitari quënanahuatonaˈ, “Quisoso yamasapi,” taˈtonaˈ, yaahuëpi. —¿Sahuëniquë, Sinioro, ahuëˈii? itopirinahuëˈ. 50 Coˈhuara aˈpanichatërasohuëˈ, aˈnasoˈ corto huaˈan piyapinën ahuëpirinhuëˈ. Inchinan huëratën nishitëhuëratëtërin. 51 —Tananpitëquëˈ, iyasha. Ama ahuëquësohuëˈ, itërin Quisosori. Ina quëran sëˈhuahuëratëahuaton, aˈnaroachin anoyatërin. 52 Ina quëran corto huaˈanoˈsaˈ, capitanoˈsaˈ, ansianoˈsaˈ, inapita itërin: —Sahuëni, shonqui, inapita sëˈquëërahuatomaˈ, huëcapairamaco. Matararo pochin cancantatomaco, yamanamaco, ¿ti? 53 Coˈtana nani tahuëri Yosë chinotopiso pëiquë paˈnahuë. Nicapomaracohuëˈ, co manamacohuëˈ. Napoaponahuëˈ, Yosë nohuanton, iporasoˈ masaramaco. Tashi pochin cancantaramaˈ niˈton, sopai camairinquëmaˈ co noyahuëˈ nicacasoˈ, itërin. 54 Quisoso masahuatonaˈ, corto huaˈan pëinënquë quëpapi. Pitrori aquë quëran imaquiarin. 55 Iˈiratëquë huarëˈ imaquirahuaton, pairatërinquë yaˈconin. Inaquë ponisiaroˈsaˈ nani aˈpëtopi napëntacaiso marëˈ. Panaquë huënsërahuaton, inantaˈ napëntarin. 56 Napëntaquëyaˈ, aˈna cosonari niˈnin. Noyá niˈsahuaton, —Coˈta, quëmantaˈ Quisoso imaran, itërin. 57 —Co, imoya, casoˈ nohuitërahuëˈ, itërin. 58 Ina quëran aˈna ora pochin nisahuasoˈ, aˈna quëmapiri niantarin. —Quëmantaˈ Quisoso imaran, topirahuëˈ, itërin. —Coˈchi, iyasha, imarahuëˈ, itantarin. 59 Aˈna ora pochin nisahuasoˈ, aˈnarintaˈ itantapon: —Quëmantaˈ Cariria piyapi pochin nonan niˈquëhuarëˈ, Quisoso caˈtanan, itërin. 60 —Coˈchi, iyasha, paya. Co carisoˈ nohuitërahuëˈ, itantarin. Nonasoˈ, atari përarin. 61 Naporo chachin Quisosori tahuërëtahuaton, Pitro notëërin. Niˈsarin niˈton, ninorinsoˈ Pitrori yonquirin. “Coˈhuara atari përashatërasohuëˈ, cararoˈ nonpinapiaranco,” itërinco, taˈton, 62 aipiran pipirahuaton, naˈnërin. Chiniquën sëtaton, naˈnëarin huachi. 63 Ina quëran Cotio huaˈanoˈsaˈ, ponisiaroˈsaˈ, inapita Quisoso tëhuapi. Tëhuarahuatonaˈ, ahuëpi. 64 Tonporayatahuatonaˈ, ahuërayapi. —¿Intaˈ ahuërinquën? Ninoquëˈ, itopi. 65 —Quëmasoˈ huaˈanquën, ¿ti? itatonaˈ, nisha nisha tëhuapi. 66 Tahuërihuachina, Cotio ansianoˈsaˈ, corto huaˈanoˈsaˈ, Cotio maistroˈsaˈ, inapita niyontonpi. Niyontonahuatonaˈ, Quisoso quëpapi. Cotio huaˈanoˈsaˈ yaˈhuërinquë quëpapi. 67 —“Yosë aˈpaimarinco,” tënan, ¿ti? Noˈtëquën shaˈhuitocoi, itopi. —Shaˈhuitohuatënquëmaˈ, co natëaramacohuëˈ. 68 Iraca ninorinacosoˈ natanpatënquëmaˈ, co aˈpaniantaramacohuëˈ. 69 Nipirinhuëˈ, Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, aˈna tahuëri Yosë inchinanën quëran huënsëarahuë. Inaquë huaˈanëntarahuë huachi, itërin. 70 —Quëmasoˈ Yosë huiˈninquën, ¿ti? itopi. —Ca mini inaco, itërin. 71 —Co huachi aquëtëˈ shaˈhuirapicaisoˈ nohuantarihuahuëˈ. Nani Yosë yayaˈhuërëtërin, natanëhua huachi, nitopi.

Lucas 23

1 Huanirahuatonaˈ, pipirahuatonaˈ, Piratoquë Quisoso quëpapi. 2 Inaquë shaˈhuirapipi. —Iso quëmapi piyapiˈsaˈ nonpintarin. “Nomano copirnori coriqui yamaˈpahuachinquëmaˈ, ama quëtocosohuëˈ. Casoˈ huaˈanco. Yosë aˈpaimarinco huaˈanëntaˈhuaso marëˈ,” toconin, itopi. 3 —Quëmasoˈ Cotioroˈsaˈ huaˈanquën, ¿ti? itërin Piratori. —Ca mini, itërin. 4 Nonapipisoˈ natanaponahuëˈ, co Piratori natërinhuëˈ. —Iso quëmapi noya, tënahuë. Co mantaˈ onporinhuëˈ. Co anaˈintacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, itopirinhuëˈ, 5 aquëtëˈ noˈhuitatonaˈ, itantapi: —Aˈchintohuachina, piyapiˈsaˈ nisha nisha yonquipi. Naporahuaton, copirno yanoˈhuipi. Yaˈipi parti aˈchinárin. Cariria parti quëran huëcaton, yaˈipi Cotio parti paˈtërin. Isëquëntaˈ aˈchinarin, itopi. 6 —Cariria parti quëran huëˈnin, ¿ti? itërin Piratori. 7 —Ina quëran mini, itopi. Iˈhua miachin Cariria huaˈan Quirosarinquë huëˈnin nicapon. Irotisë itopisoˈ. Inaquë yaˈhuarin niˈton, Quisoso yaaˈparin Irotise nontacaso marëˈ. “Ina piyapinën niˈton, inari anaˈinchin,” taˈton, aˈparin. 8 Inaquë canconpachina, Irotisë paˈyatërin. Huaˈquiˈ Quisoso yaniˈpirinhuëˈ, co nohuichatërarinhuëˈ. Nani maˈsha naporinsoˈ nani natantërin. “Yosë pochin ninin. Piyapi aˈnaroachin anoyatërin,” topi natantërin. “Anoyatohuachin, cantaˈ niˈi,” tënin. 9 Napoaton Quisoso canquihuachina, huaˈquiˈ nontopirinhuëˈ, co aˈpanitërinhuëˈ. Naˈcon natanpirinhuëˈ, taˈtárin. 10 Corto huaˈanoˈsaˈ, Cotio maistroˈsaˈ, inapita huëcatonaˈ, Quisoso shaˈhuirapiapirinahuëˈ, co mantaˈ tëninhuëˈ. 11 Napohuachina, Irotisë tëhuarin. Sontaronënpitarintaˈ tëcaripi. Noyapiachin ponira huaˈan aˈmorinso pochin nininsoˈ aˈmotahuaton, Piratoquë aˈpaantarin. 12 Nani huaˈquiˈ Pirato Irotisërëˈ ninoˈhuipirinahuëˈ, naporoˈ co huachi niinimicotopihuëˈ, noya ninontantapi huachi. 13 Ina quëran Piratori piyapiˈsaˈ amatërin. Corto huaˈanoˈsaˈ, Cotio huaˈanoˈsaˈ, inapitantaˈ ayontonahuaton, itërin: 14 —Canpitasoˈ naˈcon Quisoso shaˈhuirapiramaˈ. “Piyapiˈsaˈ shaˈhuitarin niahuëcaiso marëˈ,” itopiramacohuëˈ. Nani huaˈquiˈ nontërahuë, canpitantaˈ natanamaˈ. Iso quëmapi noya. Shaˈhuirapipiramahuëˈ, co mantaˈ onporinhuëˈ, tënahuë. 15 Irotisëntaˈ inachachin naporin. Nani aˈpaantarinco huachi. Co tëpacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. 16 Ahuihuitahuato, ocoiˈi, topirahuëˈ, itërin. 17 Nani Pascoa tahuëri aˈnaraˈ apinaˈpi tashinan pëi quëran ocoirin pipicaso marëˈ. Iso piˈipintaˈ aˈnaraˈ ocoicasoˈ yaˈhuërin. 18 Piyapiˈsasoˈ nipirinhuëˈ chiniquën nontopi. —Quisososoˈ tëpaquëˈ. Parapasë ocoitocoi, itopi. 19 Parapasësoˈ co noya quëmapihuëˈ. Tëpatonaˈpi inasoˈ. Ninanoquë piyapiˈsaˈ shaˈhuitërin niahuëcaisoˈ niˈton, tashinan pëiquë nani poˈmorin. 20 —Quisoso ocoiˈi, topirahuëˈ, itantarin Piratori. 21 —Corosëquë patanantëquëˈ chimiˈin, itantapi. Chiniquën nontapi. 22 —¿Maˈmarëtaˈ? Nani natantopirahuëˈ. Co mantaˈ onporinhuëˈ. Co tëpacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, tënahuë. Ahuihuitahuato, ocoiˈi, topirahuëˈ, itantapirinhuëˈ. 23 —Corosëquë patanantëquëˈ chimiˈin, itantapi. Chiniquën nontapi niˈton, —Inta, nipachin, atëpatarahuë, itërin. 24 Naporahuaton, sontaroˈsaˈ shaˈhuitërin corosëquë patanantacaiso marëˈ. 25 Parapasësoˈ tëpatonaˈpi nipirinhuëˈ, tashinan pëi quëran ocoirin. Piyapiˈsari huayonpi niˈton, ocoirin. Quisososoˈ nipirinhuëˈ co ocoirinhuëˈ. Tëpacaiso marëˈ shaˈhuitërin. Cotioroˈsaˈ nohuantopiso chachin naporin. 26 Ninano quëran quëparahuatonaˈ, aˈna quëmapiraˈ nacapipi. Siriniquë yaˈhuërinsoˈ. Simon itopisoˈ. Imin quëran huëntasoˈ, nacapipi. Sontaroˈsari masahuatonaˈ, corosë apitëntopi. Quisoso piquëran quëpatërin. 27 Naˈa quëmapiˈsaˈ imasapi. Sanapiˈsantaˈ imasapi. Quisoso yatëpapi niˈton, chiniquën sëtatonaˈ, naˈnërápi. 28 Tahuërëtahuaton, Quisosori itapon: —Ama, imoyaroˈsaˈ, ca marëˈ naˈnëcosohuëˈ. Aˈna tahuëri canpitasoˈ naˈcon parësitaramaˈ. Huaˈhuanpitantaˈ parësitapi. Ina yonquiatomaˈ, sëtocoˈ. 29 Naporoˈ tahuëriˈsaˈ huaˈhuahuaninsopita naˈcon naˈcon paˈyanapi. Huaˈhuinpita yonquiatonaˈ, parësitapi. Co huaˈhuaninhuëˈ naporini, noya noya niitonhuëˈ. Co onpopinchin parësichitonhuëˈ. 30 Chiniquën parësitapi niˈton, “Motopi quëran naˈpiroˈsaˈ imotërinpoaˈ, chiminëhuaˈ naporini noya niitonhuëˈ,” tosapi. 31 Niˈcoˈ, imoyaroˈsaˈ. “Nanpimëˈ co huëyarinhuëˈ, yanimësoˈ nipirinhuëˈ aˈnaroachin huëyarin,” topi. Inapochachin cantaˈ nanpimë pochin nisarahuë. Co oshahuanpirahuëˈ, tëpararinaco. Oshahuanoˈsasoˈ nipirinhuëˈ anaˈintacasoˈ yaˈhuërin. Yanimëˈ huëyarinso pochin naˈcon naˈcon parësitapi huachi, itërin Quisosori. 32 Catoˈ apiroˈsantaˈ quëpapi inantaˈ tëpacaiso marëˈ. 33 Paˈsahuatonaˈ, aˈna panëaˈhuayaquë canconpi. Nansë motoˈ itopisoˈ. Inaquë canconahuatonaˈ, corosëquë patanantopi. Catoˈ apiroˈsantaˈ nisha patanantopi. Aˈna ahuënan quëran, aˈna inchinan quëran. Quisoso ahuancanapipi. 34 Patanantopirinahuëˈ, Yosë nontërin. —Tëparinacoso marëˈ, Tata, ama naˈintëquësohuëˈ. Co nohuitatonacohuëˈ, napotarinaco, itërin. Ina quëran sontaroˈsa capini ninontopi. —Huëcoˈ, yaˈnipitëhuaˈ, Quisoso aˈmorinsoˈ nicanahuaˈ, nitatonaˈ, yaˈnipirapi. Naporahuatonaˈ, aˈnaya aˈnaya manin. 35 Naˈa piyapiˈsaˈ inaquë niˈsapi. Cotio huaˈanoˈsarisoˈ tëhuapi. —Aˈnapitasoˈ yanichaˈëponahuëˈ, quëmaorasoˈ co nanitëranhuëˈ nichaˈëcamasoˈ, ¿ti? Yosë chachin aˈpaimahuachinquën, quëmaora corosë quëran nohuararahuaton, chaˈëquëˈ, itonpi. 36 Sontaroˈsantaˈ tëhuapi. Yaˈcariahuatonaˈ, huino main nininsoˈ ihuëtopi. —Oˈoquëˈ, Maistro. 37 Quëmasoˈ Cotioroˈsaˈ huaˈanquën nipatan, corosë quëran nohuararahuaton, chaˈëquëˈ, itonpi. 38 Onporinso marësona tëpapisoˈ nani ninshitërin. “Cotioroˈsaˈ huaˈan,” tënin ninshitaton. Nani ninshitohuachina, corosëquë chachin achinpitopi. Motën pëtëcha achinpitopi huachi. 39 Catoˈ apiroˈsantaˈ corosëquë parësitapi. Aˈnaraˈ Quisoso noˈhuirin. —“Cristoco,” tënan, ¿ti? Inta nipachin, corosë quëran nohuararahuaton, chaˈëquëˈ. Quiyantaˈ nichaˈëcoi, itërin. 40 Aˈnarisoˈ nipirinhuëˈ co yatëhuarinhuëˈ. —Taˈtëquëˈ. Co piˈpisha tërantaˈ Yosë tëˈhuatëranhuëˈ, ¿ti? Tëparinquën quëmantaˈ. 41 Canposoˈ co noyahuëˈ ninëˈ. Napoaton noˈtëquën coisë anaˈintërinpoˈ. Iso quëmapisoˈ nipirinhuëˈ nóya. Co mantaˈ onporinhuëˈ, tënin. 42 Ina quëran Quisoso itapon: —Quëmasoˈ huaˈanquën mini. Huaˈan yaˈconpatan, yonquico, itërin. 43 —Tëhuënchachin, iyasha, ipora tahuëri chachin carëˈquën Yosëˈpaˈ yaˈhuëcontaran, itërin. 44 Camotëchin nisahuasoˈ, yaˈipi parti tashiarin. Iˈhuaraya huarëˈ yono tashi pochin nisarin. 45 Naporoˈ Yosë pëinën acoana tanontën nëˈmëtëˈ noshatërin. Yosë caconën yaˈhuërinquë paˈcopitërinsoˈ. Inaora catotë huarëˈ noshatomarin. 46 Napohuachina, Quisoso chiniquën nontërin. —Apira, Tata, chiminarahuë. Huaˈyanëhuë quëpaquë huachi, itahuaton, chiminin huachi. 47 Ina niˈsahuaton, capitani Yosë chinotërin huachi. —Tëhuënchachin iso quëmapi co mantaˈ onporinhuëˈ, nóya nipirinhuëˈ, tënin. 48 Naˈa piyapiˈsaˈ Quisoso chimininsoˈ niˈsapi. Nani chiminpachina, paˈyanpi. Sëtatonaˈ, yaˈhuëpiˈpaˈ paantarapi huachi. 49 Imarinsopitasoˈ nipirinhuëˈ, aquë quëran notëërapi. Sanapiˈsantaˈ Cariria parti quëran imaquipirinahuëˈ, inaquë niˈsápi. 50 Aˈna Cotio huaˈan yaˈhuërin. Cosi itopisoˈ. Arimatiaquë yaˈhuërinsoˈ. Cotio huaˈan niponahuëˈ, noya quëmapi. Yosë noˈtëquën chinotërin. “Aˈna tahuëri Yosë acorinsoˈ isoroˈpaquë huaˈanëntapon,” taˈton, Yosë chinotërin. Aˈnapitari Quisoso yatëpahuachinara, —Ama tëpacosohuëˈ, itopirinhuëˈ, co yanatëpihuëˈ. 52 Quisoso chiminpachina, Piratotaquë paˈnin. —Quisoso nonën quëtoco paˈpichi, itohuachina, —Noyahuaˈ, quëpaquëˈ, itërin. 53 Itohuachina, paˈnin. Corosë quëran nonën anohuararahuatonaˈ, morinquë soˈquëëtopi. Soˈquëëtahuatonaˈ, naˈpi naninquë poˈmopi. Inaquë co insontaˈ chimipi poˈmoyatërarinhuëˈ. Quisoso poˈmoconahuatonaˈ, naˈpiquë paˈcopitopi huachi. 54 Ina tashiraya chinoto tahuëri niˈton, piˈi yayaˈconahuasoˈ, manoton paˈpitopi huachi. 55 Sanapiˈsantaˈ Cariria quëran imaquipisoˈ paˈsahuatonaˈ, naˈpi nanin quënanconpi. Poˈmopisoˈ niˈpi. 56 Nani niˈpachinara, yaˈhuëpiˈpaˈ paantapi. Inaquë noˈmorain pimóton nininsoˈ tapapi. Pimo huaˈsaintaˈ tapapi Quisoso nonën pashitacaiso marëˈ. Chinoto tahuëri nanihuachina, chinotopi. Moisësë shaˈhuirinso chachin chinotopi.

Lucas 24

1 Tomio tahuëri nanihuachina, tashírayamiachin sanapiˈsaˈ paˈpi. Pimo huaˈsaiˈ, noˈmorain pimoton nininsoˈ inapita quëpatonaˈ, naˈpi naninquë paˈpi. 2 Canconpachinara, páncaraˈpi paˈcopitopisoˈ nani chiˈhuincarin niˈconpi. 3 Naˈpi naninquë yaˈconpirinahuëˈ, Quisoso nonën co quënanpihuëˈ. 4 “¿Maˈtaˈ onporin nimara?” taˈtonaˈ, huaniapirinahuëˈ, aˈnanaya catoˈ anquëniri yaˈnotimarin. Piyapi pochin niponahuëˈ, aˈmorinsoˈ huënarachin huënarachin yaˈnorin. 5 Sanapiˈsaˈ paˈyanpi. Tëˈhuatatonaˈ, monshoapi. —¿Onpoatomataˈ chimipi poˈmopiquë Quisoso yoniramaˈ? Nanpiárin. 6 Co isëquë yaˈhuërinhuë huachi. Nani nanpiantarin. Caririaquë yaˈhuasoˈ, shaˈhuitërinquëmaˈ. Co yonquiramahuëˈ, ¿ti? 7 “Yosë quëran casoˈ quëmapico niporahuëˈ, ina nohuanton, oshahuanoˈsaˈ masarinaco. Corosëquë patanantarinaco. Tëpapirinacohuëˈ, cara tahuëri quëran nanpiantarahuë huachi,” itërinquëmaˈ, tënin anquëni. 8 Itohuachina, yonquipi huachi. 9 Chimipi poˈmopi quëran pipirahuatonaˈ, shonca aˈna caˈtanoˈsanënpita, imapisopita, inapita shaˈhuitonpi. —Quisoso nonën capa. “Nanpiantarin huachi,” itërincoi anquëni, itopi. 10 Maria Mactarina, Coana, Maria (Santiaco aˈshin), aˈnapita sanapiˈsantaˈ napopi. Quisoso caˈtanoˈsanënpita shaˈhuitápirinahuëˈ, co natëpihuëˈ. 11 —Inahuara yonquinëna quëran napopi, toconpi. 12 Pitrosoˈ nipirinhuëˈ aˈnaroachin naˈpi naninˈpaˈ taˈaconin. Monshorahuaton, nëhuëconin. Morin soˈpinpisoráchin quënanconin. Capa mini. “¿Maˈtaˈ onporinsoˈ?” taˈton, yaˈhuërinˈpaˈ paantarin. 13 Naporoˈ tahuëri chachin catoˈ imarinsopita Quirosarin quëran pipirahuatonaˈ, ninanonënquë paantapi. Imaosë itopiquë paantapi. Shonca aˈna quiromitro aquërinsoˈ. 14 Papona pochin ninontapi. —Quisoso tëpapi mini. Naˈpi naninquë nani poˈmopi. Inasoˈ nipirinhuëˈ, “Nani nanpiantarin,” tënin Maria. ¿Maˈtaˈ onporinsoˈ nimara? nitopi. 15 Ninontasoiˈ, Quisoso chachin yaˈcaritirin. Inapitarëˈ iratopirinhuëˈ, 16 Yosë nohuanton, co nohuitopihuëˈ. 17 —Iratapoma pochin ¿maˈtaˈ ninontëriaramaˈ? itërin Quisosori. Sëtatonaˈ, chiniconpi. 18 —Maˈcha co nitotëranhuë paya. Quirosarinquë yacapapiranquënhuëˈ, iˈhua naporinsoˈ co nitotëranhuëˈ, ¿ti? itërin Criopasëri. 19 —¿Maˈtaˈ onporin? itërin Quisosori. —Coˈta, Quisoso Nasarinoquë yaˈhuërinsoˈ tëpapi. Nóya quëmapi nipirinhuëˈ, tëpapi. Ma noya Yosë nanamën aˈchintërincoi. Caniaˈpiroˈsaˈ nosoroaton, aˈnaroachin anoyatërin. Yosëri nóya niˈnin. Piyapiˈsantaˈ noya niˈpirinahuëˈ. 20 Corto huaˈanoˈsaˈ ansianoˈsaˈ, inapitari mapi. Masahuatonaˈ, Piratoquë quëpapi tëpacaiso marëˈ. Shaˈhuirapihuachinara, corosëquë apatanantërin. Nani chiminin huachi. 21 Ina taˈmaˈ Cotioroˈsacoi nichaˈësarincoi, topiraihuëˈ. Nani chiminin huachi. Nani cara tahuëritërin. 22 Tashírayamiachin cara sanapiˈsaˈ imapisopita niˈton, naˈpi naninquë poˈmopiquë paˈpirinahuëˈ. 23 Co nonën quënanpihuëˈ. Huënantarahuatonaˈ, shaˈhuitirinacoi. “Anquëniroˈsaˈ quënanai. Quisoso nani nanpiantarin, itërincoi anquëni,” tënin. 24 Aˈnapitantaˈ natantahuatonaˈ, naˈpi naninquë paˈpi. Sanapiˈsaˈ shaˈhuitërinacoiso chachin quënanconpirinahuëˈ, co Quisoso quënanpihuëˈ, tënin. Quisoso nontaponahuëˈ, co nohuitërinhuëˈ. 25 —Canpitasoˈ co yonquiramahuëˈ. Iraca quëra huarëˈ pënëntonaˈpiroˈsaˈ ninopirinahuëˈ, co yanatëramahuëˈ. 26 Cristo parësitacasoˈ yaˈhuërin. Ina quëran huaˈanëntarin huachi, itërin Quisosori. 27 Ina quëran Yosë quiricanënquë ninorinsoˈ aˈchintarin. Moisësëˈton ninoton, Yosë quiricanënquë ninshitërin. Ina piquëran naˈa pënëntonaˈpiroˈsaˈ ninoantapi. Yaˈipiya Cristo ninopisoˈ noˈtëquën aˈchintarin. 28 Ninanonënquë yaˈcaritohuachina, Quisoso yanaˈhuëpirinhuëˈ. 29 —Nani iˈhuarin. Huëquëˈ, iyasha, quiyataquë huëˈëquiquëˈ, itërin. —Noyahuaˈ, tosahuaton, pëinënquë paˈnin. 30 Yacoshatohuachina, Quisosori cosharoˈ manin. —Yosparinquën, Tata, itahuaton, sëˈpanin. Sëˈpanahuaton, quëtërin. 31 Pan sëˈpanaso chachin, Yosë nohuanton, Quisoso nohuitopi huachi. Niˈsapirinahuëˈ, ina quëran chachin ayarin. Capa huachi. 32 Napotohuachina, ninontopi. —Huëcapon pochin Quisoso cháchin nontërinpoˈ. Ma noya Yosë quiricanën aˈchintërinpoˈ. Ma noyásha natanë paya, nitopi. 33 Aˈnaroachin Quirosarinquë ayanconpi. Caˈtanoˈsanënpita yaˈhuërinquë paˈpi. Inaquë aˈnapita imarinsopitantaˈ nani huëˈpi. 34 —Tëhuënchachin Sinioro nanpiantarin. Iya Simon nani niˈnin, itopi. 35 —Quiyantaˈ niˈnai. Paasocoi, yaˈnotirincoi. Huaˈquiˈ aˈchintopirincoihuëˈ, co nohuitëraihuëˈ. Ina quëran yacoshatohuatëira, pan sëˈpanin. Sëˈpanpachina, aˈnaroachin nohuitërai huachi, itopi. 36 Ninontasoiˈ, aˈnanaya Quisosori yaˈnotërin. Huancanachin huanirahuaton, —Tashita, iyaroˈsaˈ. Sano cancantocoˈ, itërin. 37 Ina quënanahuatonaˈ, paˈyanpi. Huaˈyan taˈmaˈ, topirinahuëˈ. Paˈpi tëˈhuatopi. 38 —¿Maˈmarëtaˈ paˈyanamaˈ? ¿Onpoatomataˈ nisha nisha yonquiramaˈ? 39 Ca mini. Imirahuë niˈcoˈ. Nantëhuëntaˈ niˈcoˈ. Ohuaninacosoˈ nicatomaˈ, nohuitoco huachi. Co huaˈyancohuëˈ. Sëˈhuaco. Huaˈyansoˈ co nonën yaˈhuëtërinhuëˈ. Casoˈ yaˈhuëtërinco, itërin. 40 Ina tosahuaton, imirin, nantën, inapita aˈnotërin. 41 Ina niˈsahuatonaˈ, paˈpi paˈyatapi. —Tëhuënchachin quëma, ¿ti? itopi. —¿Yaˈhuërin capacasoˈ? itërin. 42 —Yaˈhuarin, tosahuaton, sami quësharinsoˈ quëtërin. 43 Masahuaton, inapitari nicasoiˈ, caˈnin. 44 —Nani iˈhua chachin, iyaroˈsaˈ, shaˈhuitëranquëmaˈ. Yosë quiricanënquë naˈcon ninorinaco. Moisësë, pënëntonaˈpiroˈsaˈ, inapita ninorinaco. Sarmoquëntaˈ ninshitopi. Iraca ninorinacosoˈ, ipora huarëˈ chiminaporahuëˈ, nanpiantarahuë huachi, itërin. 45 Yosë quiricanënquë naporinsopita aˈchintantarin. Aˈchintaton, catahuarin noˈtëquën yonquicaiso marëˈ. 46 —Iraca yaˈipi ninotonaco, ninshitopi. “Cristo parësitaton, chiminapon. Chiminaponahuëˈ, cara tahuëri quëran nanpiantarin huachi,” tënin. 47 Chiminahuë niˈton, noya nanan shaˈhuicasoˈ yaˈhuërin. “Co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantohuatamaˈ, oshanëmaˈ inquitarinquëmaˈ,” itocoˈ. Quirosarinquë shaˈhuicasoˈ yaˈhuërin. Ina quëran nisha nisha parti shaˈhuicasoˈ yaˈhuërin. 48 Canpitasoˈ niˈnamaco. Natanamaco. Yaˈipiya shaˈhuitoncoˈ. 49 Ispirito Santo aˈpatimaranquëmaˈ yaˈcoancantinquëmaso marëˈ. Tatahuëntaˈ nani shaˈhuitërinquëmaˈ. “Ispirito Santo aˈpatimarahuë,” tënin iraca. Napoaton isëquë ninacoˈ. Ispirito Santo yaˈcoancantohuachinquëmaˈ, catahuaarinquëmaˈ noya noya nicacamasoˈ. Nani yaˈcoancantohuachinquëmaˈ, noya nanan shaˈhuitonco huachi, itërin Quisosori. 50 Ninano quëran quëparahuaton, Pitania pirayan paˈnin. Canconpachinara, imirin ihuëtahuaton, Yosë nontërin. —Isopita, Tata, noya aˈpaiton, noya catahuaquëˈ, itërin. 51 Nonin quëran chachin inapaquë panantarin huachi. 52 Ina niˈsahuatonaˈ, Quisoso chinotopi huachi. Nóya cancantatonaˈ, Quirosarinquë ayamantapi. 53 Nani tahuëri Yosë chinotopiso pëiquë paˈpi. —Ma noyacha Yosëso paya, tosapi. Nani ninshitëranquëma huachi.

Juan 1

1 Quisocristo iraca quëra huarëˈ yaˈhuërin. Inasáchin Yosë anohuitërinpoaˈ. Nanamënpoa quëran ninohuitërëhuaso pochachin anohuitërinpoaˈ. Iraca coˈhuara isoroˈpaˈ yaˈhuëyatërasohuëˈ, Quisocristo yaˈhuërin. Yosërëˈ yaˈhuërin. Yosë pocháchin ninin. 2 Iraca antico Yosëˈpaˈ yaˈhuarin. 3 Naporoˈ Yosë yonquirin yaˈipi maˈsha acocasoˈ. Ina nohuanton, huiˈnini acorin. Yaˈipiya ninin. Co aˈnaya tërantaˈ inaora yaˈhuërinhuëˈ. Co acorinhuëˈ naporini, co mantaˈ yaˈhuëˈitonahuëˈ. 4 Iraca quëra huarëˈ yaˈhuaton, piyapi ninin. Inariáchin nanpicasoˈ quëtërin. Yosë nohuitacahuaso marëˈ Quisocristo acotërinpoaˈ. Maˈsha aˈpintërinso pochin inasáchin noˈtëquën anitotërinpoaˈ. 5 Tashinantërinsoˈ aˈpintohuatëra, aˈnaroachin tahuëri pochin ninin. Tashiˈ aˈpaatë pochin ninin. Co tashiri tacopitërinhuëˈ. Inapochachin co noyahuëˈ nicatëhuaˈ, tashinan pochin cancantopirëhuahuëˈ, Quisocristo aˈpintërinpoaˈ. Co noyahuëˈ nininsopitari yaminsëpirinahuëˈ, co nanitapapihuëˈ. 6 Aˈna quëmapi yaˈhuërin. Ca pochachin Coansha itopisoˈ. Yosëri aˈparin aˈpininsoˈ shaˈhuitinpoaso marëˈ. 7 “Aˈna quëmapi huëˈsarin Yosë anohuitinpoaso marëˈ,” itëraˈpiarin. Yaˈipi piyapiˈsari natëcaiso marëˈ naporin. 8 Coanshasoˈ co aˈpintërinpoahuëˈ. Yosëri aˈparin aˈpininsoˈ anohuitinpoaso marëˈ. 9 Shaˈhuitërinpoaso chachin Quisocristo isoroˈpaquë oˈmarin huachi. Oˈmarahuaton, yaˈipi piyapinpoaˈ aˈpintimarinpoaˈ. Inasáchin noˈtëquën anitotërinpoa huachi. 10 Isoroˈpaquë oˈmarin. Iraca yaˈipiya ninin. Inari huaˈanëntacasoˈ nipirinhuëˈ, co piyapiˈsari nohuitopihuëˈ. 11 Noˈpanënquë chachin oˈmapirinhuëˈ, co piyapinënpitari nohuantopihuëˈ. Nipirinhuëˈ, 12 Quisocristo cancanën mapatëhuaˈ, huiˈnin pochin Yosë niˈninpoaˈ. Natërëhuasopitarachin huëntonënquë ayaˈconinpoa huachi. 13 Yaˈipinpoaˈ piyapi quëran nasitërëhuasoˈ nipirinhuëˈ, co ina quëran Yosë huëntonënquë yaˈconëhuahuëˈ. Co piyapi nanitërinhuëˈ ayaˈcoˈinpoasoˈ. Co canpoara nohuanton, yaˈconëhuahuëˈ. Yosëichin ayaˈconinpoaˈ. Ina quëran huiˈninpita pochin niˈninpoa huachi. 14 Quisocristo isoroˈpaquë nasitimarin. Yosë niponahuëˈ, piyapi chachin nasitërin. Canpoarë chachin yaˈhuërin. Quiyasoˈ niˈnai. Inasoˈ nóya, tënai. Yosë pocháchin ninin. Inaíchin huiˈnin inasoˈ. Tëhuënchachin nosororinpoaˈ. Noˈtëquën nontërinpoaˈ. 15 Coansharintaˈ niˈnin. Niˈpachina, piyapiˈsaˈ shaˈhuitërin: —Iˈhua chachin shaˈhuitëranquëmaˈ. “Ca piquëran aˈna quëmapiraˈ huëˈsarin. Coˈhuara ca nasichatërapohuëˈ, inasoˈ Yosëˈpaˈ yaˈhuërin. Napoaton ca quëran chini chiniquën nanantërin inasoˈ,” itëranquëmaˈ. Nani oˈmarin huachi, itërin. 16 Yosë huiˈnin chachin niˈton, yaˈipi nanitaparin. Paˈpi nosororinpoaˈ. Nosoroatonpoaˈ, naˈcon catahuarinpoaˈ. Co canpoara nanitopirëhuahuëˈ, ina imapatëhuaˈ, nani tahuëri catahuarinpoaˈ. 17 Iraca Yosë nohuanton, Moisësë pënëntërin nani maˈsha natëcasoˈ. Pënëntopirinhuëˈ, co yaˈipiya anitotërinpoahuëˈ. Quisocristosoˈ nipirinhuëˈ nosororinpoaˈ. Noˈtëquën nonaton, yaˈipi nanamën anitotërinpoaˈ. 18 Co inquënpoa tërantaˈ Yosë quënanëhuahuëˈ. Huiˈninsoˈ nipirinhuëˈ noyá nohuitërin. Inaichin huiˈnin nininsoˈ. Inasáchin Yosë anohuitërinpoa huachi. 19 Coansha pënëntohuachina, corto huaˈanoˈsaˈ, catahuarinsopita, inapita paˈpi nontacaiso marëˈ. Cotio huaˈanoˈsari aˈpapi niˈton, Quirosarin quëran paˈsahuatonaˈ, Coansha natanconpi. —¿Inquëntaˈ quëmasoˈ? itoonpi. 20 —Ca inaco. Co casoˈ Cristocohuëˈ. Aˈnaquën napotopirinacohuëˈ, co casoˈ inacohuëˈ, itërin Coanshari. 21 —Quëmasoˈ Iniasënquën, iraca chiminaponahuëˈ, nanpiantamaranquën, ¿ti? itërin. —Co casoˈ inacohuëˈ, tënin. —Quëmasoˈ pënëntonaˈpinquën ninarainquënsoˈ nimara, ¿ti? itërin. —Co casoˈ inacohuëˈ, tënin. 22 —Inta nipachin, ¿inquëntaˈ quëmasoˈ? Shaˈhuitocoi huaˈanoˈsaˈ shaˈhuichii. ¿Maˈmarëtaˈ pënëntaran? itërin. 23 —Yosë nohuanton, pënëntarahuë. Iraca Isaiasëcoˈ ninorincoso chachin. Ipora huarëˈ co piyapi yaˈhuërinquëhuëˈ yaˈhuato, pënëntarahuë. “Ira coˈshon coˈshon toconpachina, otëëcasoˈ yaˈhuërin. Inapochachin cancanëmaˈ anoyatocoˈ Sinioro oˈmaˈin,” itarahuë, itërin Coanshari. 24 Ina quëran Parisio piyapiri itantarin: 25 —Co quëmasoˈ Cristonquënhuëˈ. Co Iniasënquënhuëˈ. Co pënëntonaˈpinquën ninarainquënsohuëˈ. ¿Onpoatontaˈ nipachin, piyapi aporintaran? ¿Intaˈ nanan quëtërinquën aporintamasoˈ? itërin. 26 —Iˈquë mini aporintarahuë. Nipirinhuëˈ, iporasoˈ aˈna quëmapi yaˈhuërin. Co nohuitëramasohuëˈ. 27 Inasoˈ chini chiniquën nanantërin. Casoˈ co ina pochin chiniquën nanantërahuëˈ. Noya noya inasoˈ. Tapanato, co sapatën iˈquiritaˈhuaso tërantaˈ nanitarahuëˈ. Ca piquëran ina pënëntipon, itërin. 28 Cortaniˈ aquëtëran Coanshari aporintarin, Pitania itopiquë. Inaquë Cotioroˈsari natanconpi. 29 Tahuëririnquë inaquë Quisoso huëˈsarin. Coanshari quënanahuaton, piyapiˈsaˈ itërin: —Pasoˈ quëmapi niˈcoˈ. Yosëri aˈpaimarinsoˈ. Inasoˈ Yosë ohuicanën pochin, tënahuë. Oshanënpoaˈ inquitinpoaso marëˈ chiminapon. 30 Iˈhua chachin shaˈhuitëranquëmaˈ. “Ca piquëran aˈna quëmapiraˈ huëˈsarin. Coˈhuara ca nasichatërapohuëˈ, inasoˈ Yosëˈpaˈ yaˈhuërin. Napoaton ca quëran chini chiniquën nanantërin inasoˈ,” itëranquëmaˈ. Nani oˈmarin huachi. 31 Co cantaˈ nohuitopirahuëˈ, nani nohuitërahuë. Yosë aˈparinco yaˈipi piyapinënpita anohuitaˈhuaso marëˈ. Ina marëˈ pënënato, iˈquë aporintarahuë. 32 Co Quisoso nohuichatërapohuëˈ, Yosë shaˈhuitërinco. “Aˈna tahuëri Ispirito Santo oˈmararin. Aˈna quëmapi motoanshiranënquë chachin huanitimararin, niˈsaran. Quëmasoˈ iˈquë aporintëran. Ina quëmapisoˈ nipirinhuëˈ Ispirito Santo ayaˈcoancantarinquëmaˈ,” itërinco Yosë. Ispirito Santo inapa quëran oˈmahuachina, niˈnahuë. Nëpë pochin yaˈnoton, oˈmarahuaton, Quisoso motoanshiranënquë chachin huaniimarin. 34 Cari niˈnahuë. Napoaton nohuitato, shaˈhuitaranquëmaˈ. Iso quëmapi Yosë huiˈnin, tënahuë, itërin Coanshari. 35 Tahuëririnquë Quisoso naˈhuësoˈ, Coanshari quënantarin. Quënantarahuaton, catocoi imaraisoˈ nontërincoi. —Pasoˈ quëmapi niˈcoˈ. Inasoˈ Yosë ohuicanën pochin, tënahuë. Oshanënpoaˈ inquitinpoaso marëˈ chiminapon, itërincoi. 37 Natanahuatoi, Quisoso imarai. 38 Ina quëran tahuërëmarahuaton, quënanincoi. —¿Onpoapomataˈ? itërincoi. —Yanohuitërainquën, Maistro. ¿Insëquëtaˈ yaˈhuaran? itërai. 39 —Huëcoˈ niˈquico, nohuitiico, itërincoi. Paˈsahuatoi, yaˈhuërinquë canconai huachi. Iˈhuaraya niˈton, inaquë iˈhuatërai. Huaˈquiˈ ninontárai. 40 Catoyaˈpicoi Coansha natanahuatoi, Quisoso imaraisoˈ. Aˈnasoˈ Antërisë itopi. Simon Pitro iin inasoˈ. 41 Shiarahuaton, iin quënanconin. —Iya Simon, Cristo nani quënanai, Yosëri aˈpaimarinsoˈ, itërin. 42 Itahuaton, Quisosoquë quëparin. Quisosori notëërahuaton, itërin: —Carinquën nohuitëranquën. Quëmasoˈ Simonquën. Coansha huiˈninquën. Nisha ninin acoˈinquën huachi. Pitro ichinquën huachi, itërin. Pitrosoˈ, naˈpi tapon naporin. Chiniquën cancantapon niˈton, napotërin. 43 Tahuëririnquë Quisoso Caririaquë yapaˈsarin. Paˈsahuaton, Pinipi quënanconin. —Huëquëˈ, iyasha, imaco huachi, itërin. Itohuachina, imarin huachi. 44 Pinipisoˈ Pitsaitaquë yaˈhuërin. Ina ninanoquërachin Antërisë, Pitro, inapitantaˈ yaˈhuëpi. 45 Pinipiri Natanino quënanconahuaton, itërin: —Nani, iyasha, Cristo nohuitërai. Yosë quiricanën quëran ninopisoˈ. Moisësë, pënëntonaˈpiroˈsaˈ, inapita ninotonaˈ, inaquë ninshitopi. Inasoˈ Quisoso, Cosi huiˈnin. Nasaritoquë yaˈhuërin, itërin. 46 —Nasaritoroˈsaˈ paˈpi co noyahuëˈ piyapiˈsaˈ. Coˈchi inaquë noya piyapi yaˈhuërinhuë paya, tënin Natanino. —Huëquëˈ paˈa, nohuitonquëˈ, itërin. 47 Natanino yaˈcarirahuasoˈ, Quisosori quënanin. —Pasoˈ quëmapi niˈcoˈ. Noya Cotio piyapi inasoˈ. Co piˈpisha tërantaˈ nonpininhuëˈ, itërin Quisosori. 48 —¿Onporahuatontaˈ nohuitërancosoˈ? itërin. —Coˈhuara Pinipi nonchatërasënquënhuëˈ, ninoto, quënananquën. Iquira naranaquë huënsëasënquën, quënananquën, itërin. Aquë niˈton, co yaˈpirin quëran chachin quënanaponahuëˈ, napotërin niˈton, Natanino paˈyanin. 49 —Quëmasoˈ, Maistro, Yosë huiˈninquën. Cotioroˈsaˈ huaˈanquën, tënahuë, itërin. 50 —Ninoto quënananquënso marëˈ natëranco, ¿ti? Noya noya nininsoˈ niˈsaran. 51 Noˈtëquën itëranquëmaˈ. Iraca Cacopo nanpisoˈ, piˈiroˈtëˈ niˈsoarin. Niˈsoatohuachina, anquëniroˈsari huëcapaimapi. Huëcapaimarahuatonaˈ, panantarapi huachi. Inapochachin iporasoˈ Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, oˈmarahuë Yosë anohuitaˈhuanquëmaso marëˈ, itërin Quisosori.

Juan 2

1 Cara tahuëri quëran Canaquë canconin, Cariria parti yaˈhuërinsoˈ. Inaquë aˈna quëmapi pita pochin nisarin saˈacaso marëˈ. Inatohuaˈ Quisoso aˈshin niˈtapon paˈnin. 2 Quisosontaˈ amatopi. Paˈnin inantaˈ niˈtapon. Caˈtanoˈsanënpitacoi imarai. 3 Huino taˈquihuachinara, aˈshini Quisoso nontërin. —Capa huino oˈocasoˈ. Taˈquipi huachi, itërin. 4 —¿Maˈmarëtaˈ, mama, napotëranco? Pahuanarin piyapiˈsaˈ nohuitinacosoˈ, itërin Quisosori. 5 Napotohuachina, inpriatoroˈsaˈ quënanahuaton, aˈshini shaˈhuitërin: —Maˈsona Quisoso shaˈhuitohuachinquëmaˈ, natëcoˈ, itërin. 6 Inaquë saota orinan yaˈhuërin, naˈpi quëran nininsoˈ. Pánca orinan, aˈna orinainchin catapini lata pochin yaˈconinsoˈ. Cotioroˈsaˈ huiˈsëcaiso marëˈ acopisoˈ. 7 Ina quëran inpriatoroˈsaˈ shaˈhuitërin: —Iˈsha mëntaitocoˈ, itërin Quisosori. Natëtonaˈ, huirotënquë huarëˈ iˈsha mëntaitopi. 8 —Piˈpian macaton, pita huaˈanën apiˈnitëquëˈ, tënin Quisoso. Napotohuachina, masahuaton, apiˈnitonin. 9 Orinan quëran masapirinhuëˈ, pita huaˈanën co nitotërinhuëˈ. Inpriatoroˈsaráchin nitotopi. Iˈsharáchin taˈpanpirinahuëˈ, nani huino taranin. Napoaton piˈnirahuaton, saˈanaˈpi amatërin. 10 Huëˈpachina, itërin: —Maˈpitacha ninan paya. Iso huinosoˈ noya noya, yashin yashin oˈocasoˈ. Yaˈipi piyapiˈsaˈ noya noya huino nininsoˈton oˈshitopi. Ina quëran nani natëhuachinara, co onpopinchin noyahuëˈ nininsoˈ oˈshitantarapi huachi. Quëmasoˈ nipirinhuëˈ ipora huarëˈ noya noya huino oˈshitërancoi, itërin. Quisoso naporinsoˈ co nitotatonhuëˈ, naporin. 11 Naporo huarëˈ Quisoso Yosë pochachin ninin piyapiˈsaˈ natëcaiso marëˈ. Canaquë naporin. “Tëhuënchachin Yosëri catahuarin niˈton, nanitaparin,” topi. Caˈtanoˈsanënpitacoi niˈsahuatoi, natërai huachi. “Quisososoˈ Yosëri aˈpaimarinsoˈ,” tënai. 12 Ina quëran Capinaomoquë paˈmarin. Aˈshin, iinpita, quiyantaˈ imarai. Cara tahuëri pochin inaquë yaˈhuërarai. 13 Pascoa tahuëri Cotioroˈsaˈ niyontonpi Yosëri Iquipito quëran nichaˈërinsoˈ yonquiantacaiso marëˈ. Ina naniriahuachina, Quirosarinquë paantarai. 14 Yosë chinotopiso pëiquë paˈsahuatoi, nipaˈantopisopita quënanconai. Ohuacaˈ, ohuica, nëpëˈ, inapita paˈantopi. Yosë chinotatonaˈ tëpacaiso marëˈ paˈantopi. Aˈnaquëontaˈ misaquë huënsëatonaˈ, coriqui nicanpiarapi. 15 Inapita quënanconahuaton, Quisosori co noyahuëˈ niˈnin. Nonin masahuaton, sihuirintahuaton, ohuica, ohuacaˈ, inapita huënintaton, aˈparin huachi. Paˈaninsopitantaˈ Yosë pëinën quëran aˈparin. Coriqui nicanpiapisontaˈ misanën quëran taˈsarin. Coriqui taˈsarahuaton, misanëontaˈ tëˈyatërin. 16 Nëpëˈ paˈaninsopita shaˈhuitërin: —Isopitantaˈ quëpacoˈ. Ama Tatahuë pëinën mircato pochin nicosohuëˈ. Isëquë ina yonquicaso marëˈ nipirinhuëˈ, itërin Quisosori. 17 Yosë quiricanënquë ninshitërinsoˈ chinotërai. “Yaˈipi piyapiˈsaˈ, Tata, chinochinquën, tënahuë. Ina naˈcon yonquiato, quëma pëinën apiratërahuë. Ina marëˈ noˈhuiarinaco,” tënin quiricaquë. 18 Ina quëran Cotioroˈsari huëcapaipi. —¿Onpoapontaˈ huaˈan pochin nisaran? Chiniquën nanantohuatan, Yosë pochin niquëˈ quiyantaˈ natëiinquën, itopi. 19 —Iso pëiˈ ataˈhuantohuatamaˈ, cara tahuëri quëran anoyatantarahuë, itërin Quisosori. 20 —Yosë chinotopiso pëiˈ catapini shonca saota piˈipi quëran tinipi. Cara tahuëri quëran naquëranchin anoyatantaran, ¿ti? itopi Cotioroˈsari. 21 Quisososoˈ nipirinhuëˈ co ina pëi chachin yonquirinhuëˈ. Inaora nonën pëi pochin yonquirin. Cara tahuëri quëran nanpiantacasoˈ ninoton, naporin. 22 Quisoso nanpiantahuachina, naporinsoˈ yonquirai. Cara tahuëriya quëran nanpiantarin niˈton, “Yosë quiricanën quëran noˈtëquën ninorin,” tënai. Quisoso noninsontaˈ natërai huachi. 23 Pascoa tahuëri inaquë yaˈhuasocoi, Quisoso Yosë pochachin ninin. Piyapiˈsaˈ aˈnaroachin anoyatërin. “Yosëri catahuarin,” taˈtonaˈ, aˈnaquën natëpirinahuëˈ. 24 Quisososoˈ nipirinhuëˈ yaˈipiya noyá nohuitërin. Co piyapiri shaˈhuitopirinhuëˈ, yonquipiso chachin nitotërin. Napoaton “Co natëmiatërinacohuëˈ,” taˈton, co inapita natërinhuëˈ.

Juan 3

1 Tashiˈ nisahuasoˈ, aˈna quëmapi huëˈnin Quisoso nontacaso marëˈ. Nicotimo itopisoˈ. Cotio huaˈan inasoˈ. Parisio piyapi niponahuëˈ, Quisoso nontiirin huachi. —Yosë, Maistro, aˈpairinquën aˈchintancoiso marëˈ. Yosë pochin ninan, sacaiˈ nipirinhuëˈ. Napoaton Yosë aˈpairinquën, tënai. Co Yosë catahuarinquënhuëˈ naporini, co quëma nanitapaitonhuëˈ, itërin. 3 —Noˈtëquën, iyasha, shaˈhuitëranquën. Co nasitantahuatanhuëˈ, co onporontaˈ Yosë huaˈanëntërinquë yaˈconaranhuëˈ, itërin. 4 —Nani mashotohuatëra, co huachi mamapoˈ yoˈnamënquë yaˈconëhuëˈ. ¿Onporahuatëtaˈ nasitantarëˈ? itërin. 5 —Noˈtëquën shaˈhuitëranquën. Iˈquë amarëso pochin cancanëmaˈ anoyatacasoˈ yaˈhuërin. Oshanëma marëˈ sëtohuatamaˈ, yaˈipi co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantocoˈ. Ina naniantohuatamaˈ, Ispirito Santo anoyacancantohuachinquëmaˈ, nasitantarë pochin nisaramaˈ. Ina quëran, iyasha, Yosë huaˈanëntërinquë yaˈconarama huachi. 6 Piyapi quëran nasitohuatëra, piyapi pochin cancantërëˈ. Ispirito Santo quëransoˈ nasitohuatëra, Yosë pochin cancantërëˈ. 7 Napoaton nasitantacasoˈ yaˈhuërin. Ama ina natanaton, paˈyanquësohuëˈ. 8 Niˈquëˈ. Ihuan inaora nohuanton, paˈnin. Natanarihuarahuëˈ, ¿intohua quëransoˈ ihuan huëˈmara? ¿Intohuasoˈ paˈmara? Co nitotërëhuahuëˈ. Co quënanpirëhuahuëˈ, natanëhuaˈ. Inapochachin Ispirito Santo co quënanpiramahuëˈ, yaˈcoancantarinquëmaˈ noya cancantacamaso marëˈ. Yaˈcoancantohuachinquëmaˈ, nasitantarëso pochin nasha cancan quëtarinquëma huachi, tënin. 9 —¿Onporahuatëtaˈ nasitantarëˈ? itantarin. 10 —Quëmasoˈ Cotio maistronquën niponahuëˈ, co nitotëranhuëˈ, ¿ti? 11 Noˈtëquën itaranquën. Nitotatoi, aˈchintarainquëmaˈ. Niˈnaisoˈ shaˈhuitarainquëmaˈ. Canpitasoˈ nipirinhuëˈ co natëramacoihuëˈ. 12 Isoroˈpaquë nininsoˈ nani aˈchintopiranquëmahuëˈ, co natëramacohuëˈ. Inapaquë yaˈhuërinsontaˈ yaaˈchintopiranquëmahuëˈ. Co nanitaparamahuëˈ natëcamasoˈ. 13 Co inso piyapi tërantaˈ inapaquë pantarahuaton, oˈmantarinhuëˈ. Casáchin ina quëran oˈmarahuë. Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, inapa quëran oˈmarahuë. Napoaton casachin inapaquë yaˈhuërinsoˈ aˈchintaranquëmaˈ. 14 Iraca mashocoroˈsaˈ inotëˈ parti paasoiˈ, naˈa piyapiˈsaˈ yaˈhuanarin. Co noyahuëˈ cancantopi niˈton, Yosëri anaˈintërin. Naˈa yaˈhuanoˈsaˈ huëcatonaˈ, quëtëraˈpiapi. Ina quëran Moisësë yaˈhuan nonanpisoˈ ninin. Huaˈna quëran nisahuaton, naraquë achinpirin. Achinpirahuaton, inapaquë ahuanirin. “Ina nëˈpëhuachinaˈ, noyatapi,” tënin Yosë. Ina natëtonaˈ nëˈpëhuachinara, noyatopi huachi. Inapochachin Yosë quëran quëmapico niporahuëˈ, aˈna tahuëri inapaquë achinpiarinaco. 15 Natëhuatamaco, Yosë nohuitatomaˈ, nanpiarama huachi. Ina marëˈ achinpiarinaco, itërin Quisosori. 16 Yosëri yaˈipi piyapiˈsaˈ paˈpi nosoromiatërin. Napoaton aˈnaichin huiˈnin nipirinhuëˈ, isoroˈpaquë aˈpaimarin chiminacaso marëˈ. Ina natëtëhuaˈ, “Ca marëˈ chiminin,” topatëhuaˈ, co parësitopiquë paˈsarëhuahuëˈ. Yosë nohuitatëhuaˈ, nanpimiatarëhua huachi. 17 Co anaˈintinpoaso marëhuëˈ huiˈnin aˈpaimarin. Nichaˈëinpoaso marëˈ aˈpaimarin. Huiˈnin quëran chaˈërihuaˈ. 18 Huiˈnin natëhuatëhuaˈ, co Yosë anaˈintarinpoahuëˈ. Co natëpisopitahuëˈ nani Yosëri yonquirin anaˈintacasoˈ. Inaichin huiˈnin nipirinhuëˈ, co natëpihuëˈ. Napoaton anaˈintarin huachi. 19 Quisoso isoroˈpaquë oˈmaton, oshanënpoaˈ anitotërinpoaˈ. Aˈpintërinpoaso pochin oshanënpoaˈ anitotërinpoaˈ. Aˈnaquënisoˈ nipirinhuëˈ co nohuantopihuëˈ Quisoso nohuitacaisoˈ. Co noyahuëˈ nicacaisoachin paˈyatopi. Tashi pochin cancantopi. Co yanatëpihuëˈ niˈton, Yosëri anaˈintarin huachi. 20 Co noyahuëˈ nipisopita co tahuëri nohuantopihuëˈ. Aˈpininquë co nohuantopihuëˈ huanicaisoˈ. Tahuëri nipachina, maˈsha co noya nipisohuëˈ quënanëˈ. Quisocristo aˈpintërinpoaˈ niˈton, co ina yanohuitopihuëˈ. 21 Nipirinhuëˈ, noya yonquihuatëhuaˈ, Quisoso yanohuitarihuaˈ. Ina quëran aˈnapita nicatonpoaˈ, “Ma noya Yosëri catahuarin niˈton, noya nisapi,” tosapi. 22 Ina quëran Quisoso Cotia parti paˈnin. Caˈtanoˈsanënpitacoi imarai. Inaquë yaˈhuëconahuatoi, piyapiˈsaˈ aporintërai. Quisoso shaˈhuitohuachincoi, aporintërai. 23 Coanshantaˈ Inonquë aporintarin. Sarimo yaˈcariya inasoˈ. Inaquë naˈa iˈ yaˈhuërin niˈton, inaquë aporintarin. Naˈa piyapiˈsaˈ huëˈpachinara, aporintarin. 24 Naporoˈ Coansha noya paˈsarin. Co tashinan pëiquë poˈmoyatërapihuëˈ. 25 Quisoso shaˈhuitohuachincoira, aporintërai. Yaˈhuërëˈ Coanshantaˈ aporintarin. Napoaton aˈna Cotio quëmapi huëcaton, Coansha caˈtaninsopita itërin: —¿Insotaˈ noya noya aporintërinsoˈ? itërin. Nisha nisha ninontopi. 26 Ina quëran Coansha shaˈhuitonpi. —Niˈquëˈ, Maistro, Cortaniˈ aquëtëran yaˈhuasëquëhuaˈ, inaquë Quisosontaˈ yaˈhuërin. Anohuitërancoi. Iporasoˈ inantaˈ aporintarin. Naˈa piyapiˈsari imasapi huachi. Co ina napoˈ imasarinënquënhuëˈ, itopi. 27 —Co Yosë nohuantërinhuëˈ naporini, co napoˈitonahuëˈ. Yaˈipinpoaˈ Yosë acorinpoaˈ maˈsona nicacahuasoˈ. 28 Nani shaˈhuitëranquëmaˈ. “Co casoˈ Cristocohuëˈ,” itëranquëmaˈ. Inasoˈ Yosëri aˈpaimarin nichaˈëinpoaso marëˈ. Coˈhuara ina huëˈshatëraponhuëˈ, Yosë aˈparinco piyapiˈsaˈ pënënaˈhuaso marëˈ. Ina imacaiso marëˈ pënënarahuë. 29 Niˈcoˈ. Quëmapi yasaˈapachina, amiconëontaˈ noya cancantërin. Noya nipayapi niˈton, ina natantaton, nóya cancantërin. Inapochachin cantaˈ ninahuë. Naˈcon piyapiˈsaˈ Quisoso imapi niˈton, nóya cancantërahuë. 30 Co casoˈ nohuantërahuëˈ piyapiˈsaˈ yonquiinacosoˈ. Quisoso naˈcon naˈcon yonquiˈinasoˈ, tënin Coansha. 31 Cristo inapa quëran oˈmaton, chini chiniquën nanantërin. Noya noya ninin. Piyapinpoasoˈ nipirinhuëˈ isoroˈparachin nohuitërëhuaˈ. Inasachin nohuitatëhuaˈ, nishaˈhuitërëhuaˈ. Cristosoˈ nipirinhuëˈ inapa quëran oˈmaton, chini chiniquën nanantërin. 32 Yosëquë yaˈhuërinsopita nohuitërin. Nani niˈnin, natanin. Ina nohuitaton, shaˈhuitarinpoaˈ. Shaˈhuitopirinpoahuëˈ, notohuaroˈ piyapiˈsasoˈ co natëtopihuëˈ. 33 Aˈnaquënpoasoˈ nipirinhuëˈ natëtërëhuaˈ. “Yosë noˈtëquën nonin. Inari aˈpaimarin,” taˈtëhuaˈ, natëtërëhua huachi. 34 Quisoso Yosë nanamën chachin nonin. Ispirito Santori noyá yaˈcoancantërin niˈton, noˈtëquënáchin nonin. 35 Tata Yosëri huiˈnin paˈpi nosororin. Chini chiniquën nanan quëtërin yaˈipiya huaˈanëntacaso marëˈ. 36 Huiˈnin natëpisopita Yosë nohuitatonaˈ, nanpimiatapi huachi. Huiˈnin co natëpisopitahuëˈ co nanpiantarapihuëˈ. Co Yosëˈpaˈ pantapihuëˈ. Nani Yosëri yonquirin anaˈintacaso marëˈ. Aˈna tahuëri parësitopiquë aˈpararin huachi.

Juan 4

1 Iˈhuasoˈ naˈa piyapiˈsaˈ Coansha imapi. Naˈa aporintërin. Iporasoˈ naˈcon naˈcon Quisoso imasapi. Ina shaˈhuitohuachincoi, caˈtanoˈsanënpitacoi aporintarai. Naˈcon naˈcon aporintarai. Ina natanahuatonaˈ, Parisio piyapiˈsari apiratapi. 3 Ina nitotaton, Quisoso paˈnin. Cotia parti quëran pipirahuaton, Cariria parti paantarin huachi. 4 Paaton, Samaria parti naˈhuëcasoˈ yaˈhuërin. 5 Inatohuaˈ aˈna ninanoˈ yaˈhuërin. Sicarë, itopi. Ina yaˈcariya Cosi iminën yaˈhuërin. Iraca Cacopori huiˈnin quëtërinsoˈ. 6 Inaquë poso yaˈhuërin. Cacopo posonën itopi. Camotëchin inaquë canconai. Quisoso canotaton, posoquë huënsëconarin. 7 Caˈtanoˈsanënpitacoi ninanoquë paˈnai cosharoˈ paˈanaˈhuaiso marëˈ. Nani paasocoi, Samaria sanapi huëˈnin iˈsha mapon. Nani mapachina, Quisosori nontërin. —Iˈsha matoco cantaˈ oˈoi, itërin Quisosori. 9 —Casoˈ Samaria sanapico nipirahuëˈ, “Iˈsha matoco cantaˈ oˈoi,” itëranco, ¿ti? itërin. Cotioroˈsaˈ Samariaroˈsarëˈ co noya ninontopihuëˈ niˈton, napotërin. 10 —Yosë yanicanapirinquënhuëˈ, co quëmasoˈ nitotëranhuëˈ. “Iˈsha matoco cantaˈ oˈoi,” itëranquën nipirinhuëˈ, co nohuitërancohuëˈ. Nohuitëranco naporini, niitoncohuëˈ, carinquën nanpirin iˈsha quëchitënquënhuëˈ, itërin Quisosori. 11 —Quëmasoˈ, sinioro, co mantaˈ yaˈhuëtërinquënhuëˈ iˈsha macamasoˈ. Acopoˈ iˈsha yaˈhuërin. ¿Onporahuatëcha nanpirin iˈsha manëˈponquënya? 12 Iraca Tata Cacopocoˈ iso poso ninin. Isëquëran iˈsha macaton, oˈorin. Huiˈninpita, pëˈtahuapisopitantaˈ isëquë oˈopi. Inasoˈ noya quëmapi, chiniquën nanantërin, topi. Ina quëran naˈcon naˈcon quëmasoˈ nanitaparan, ¿ti? itërin sanapiri. 13 —Iˈshamia, imoya, oˈopatëra, naquëranchin yamoroantarëˈ. 14 Nisha iˈsha carinquën quëtaranquën. Ina yaˈhuëtohuachinquën, co huachi yamororë pochin cancantaranhuëˈ. Niˈquëˈ. Pancaiˈ noˈpa quëran pipihuachina, noyapiachin pipirárin. Co onporontaˈ yanimarinhuëˈ. Inapochachin nanpirin iˈsha quëtohuatënquën, acopoˈ cancanënquë chachin yaˈhuëtarinquën. Inaquë yaˈhuápon huachi. Yosë nohuitaton, ina pochin cancantaran huachi, itërin. 15 Ina natanaponahuëˈ, co yonquirinhuëˈ. —Ina iˈsha, sinioro, quëtoco ama yamoroto, iˈsha masaˈisohuëˈ, itërin. 16 —Paquëˈ, imoya, soˈyan maconquëˈ huëˈin, itërin. 17 —Co casoˈ soˈyahuancohuëˈ, itërin. —Noˈtëquën naporan. Co soˈyahuanquënhuëˈ. 18 Nani aˈnatërapoˈ quëmapi soˈyataponahuëˈ, iporasoˈ quëmapi yacaparansoˈ co soˈyanhuëˈ. Noˈtëquën nontëranco, itërin. 19 —Quëmasoˈ, sinioro, ninotonaˈpinquën, tënahuë. 20 Napoaton maˈsona shaˈhuitoco noˈtëquën nitochi. Pasoˈ motopiquë shimashonëhuëpita Yosë chinotopi. Cotioroˈsanquëmaˈ nipomarahuëˈ, Quirosarinquërachin Yosë chinotacasoˈ yaˈhuërin, tënamaˈ. ¿Insëquëtaˈ noya noya chinotacasoˈ? itërin. 21 —Natanco, imoya. Aˈna tahuëri Yosë yachinotohuachinaˈ, co pasoˈ motopiquë paˈsapihuëˈ. Co Quirosarinquë tërantaˈ paˈsapihuë huachi. Cancanëna quëran chachin Yosë chinotacasoˈ yaˈhuërin. 22 Canpita Yosë chinotopiramahuëˈ, co nohuitëramahuëˈ. Cotio piyapicoi nipoirahuëˈ, Yosë nohuitërai. Cotio quëmapi nichaˈësarinquëmaˈ canpitantaˈ. 23 Ipora quëra huarëˈ Yosë yachinotohuatamaˈ, yaˈipi cancanëma quëran huarëˈ chinotocoˈ. Noˈtëquën yonquiatomaˈ, ina chinotocoˈ. Ina pochin Yosë nohuantërin chinotacasoˈ. 24 Yosë co nonën yaˈhuëtërinhuëˈ. Co quënanarihuarahuëˈ, yaˈipi parti yaˈhuërarin. Huaˈyanënpoa quëran nohuitarëhuaˈ. Noˈtëquën yonquiatëhuaˈ, yaˈipi cancanënpoa quëran ina chinotacasoˈ yaˈhuërin, itërin Quisosori. 25 —Aˈna tahuëri Cristo huëˈsarin, Yosëri aˈpaimarinsoˈ. Ina huëˈpachin, yaˈipiya aˈchintarinpoaˈ, tënin. 26 —Casoˈ Cristoco, shaˈhuitaranquëmaˈ, itërin. 27 Naporo chachin caˈtanoˈsanënpitacoi oˈmantarai. Sanapi nontarin, quënanquimarai. “¿Maˈmarëtaˈ iso sanapi nontarin? ¿Maˈtaˈ nohuantërin?” taˈtoi, yonquinëhuëi quëran paˈyanpiraihuëˈ, co natanaihuëˈ. 28 Sanapisoˈ nipirinhuëˈ yonën patahuaton, manoton ninanoquë paantarin. Pantarahuaton, piyapiˈsaˈ shaˈhuitërin. 29 —Huëcoˈ paˈahuaˈ. Pasëquë quëmapi nohuitocoˈ. Co nohuitaponcorahuëˈ, “Nani aˈnatërapoˈ soˈyahuanquën,” itërinco. Yaˈipiya ninorin. Inasoˈ Cristo nimara, ¿ti? itërin. 30 Natanahuatonaˈ, naˈa yaˈhuëhuanoˈsaˈ paˈpi Quisoso nicaponaˈ. 31 Coˈhuara canchitërasoihuëˈ, Quisoso yaaˈcapiraihuëˈ. —Caˈquëˈ, Maistro, itopiraihuëˈ, co nohuantërinhuëˈ. 32 —Cosharo pochin nininsoˈ yaˈhuëtërinco, co nohuitëramasohuëˈ. Ina achinirinco, itërincoi. 33 —Aˈnapitari cosharoˈ quëtiimara, nitopiraihuëˈ, co coshachatërarinhuëˈ. 34 —Yosë aˈpaimarinco. Nani shaˈhuitërinco piyapiˈsaˈ catahuaˈhuaso marëˈ. Yaˈipiya yanatërahuë. Ina yonquiato, co huachi cosharoˈ yonquirahuëˈ. Cosharo pochin achinirinco, itërin Quisosori. Ina quëran itantarin: 35 —“Iporasoˈ catapini yoqui pahuanarin nitërinsoˈ macacasoˈ,” topi. Casoˈ nipirinhuëˈ nisha yonquirahuë. Niˈcochi. Isoroˈpaˈ pánca imin pochin ninin. Cayarinsoˈ manëso pochachin piyapiˈsaˈ manëˈ Yosë imacaiso marëˈ. Ipora tahuëriˈsa chachin naˈa piyapiˈsaˈ yaˈhuërarin Yosë imacaiso marëˈ. Inapita aˈchintacasoˈ yaˈhuërin. 36 Piyapiˈsaˈ aˈchintohuatamaˈ, Yosëˈpaˈ canaaramaˈ. Noya noya nanpimiatarama huachi. Catoˈ piyapi shaˈtërinso pochin nisaramaˈ. “Aˈnasoˈ maˈsha shaˈnin. Nitohuachina, aˈna piyapiri manin. Mapachina, nipatomatatonaˈ, cato chachin canapi,” topi. Inapochachin Yosë nanamën aˈchinëˈ. Aˈnasoˈ yaˈnan aˈchintopirinhuëˈ, co aˈnaroachin yanatëpihuëˈ. Ina quëran aˈnari aˈchintantohuachina, imasapi huachi. Napohuachina, catoˈ aˈchinaˈpiroˈsa chachin nóya cancantapi. 38 Naˈa piyapiˈsaˈ yaˈhuërin, co Yosë nohuitopisohuëˈ. Aˈnaquëni nani aˈchintopirinahuëˈ, co yanatëpihuëˈ. Iporasoˈ nipirinhuëˈ aˈparanquëmaˈ aˈchintacamaso marëˈ. Yosë huëntonënquë yaˈconacaiso marëˈ aˈchintocoˈ. Aˈchintohuatamaˈ, imasapi huachi, itërincoi. Ina quëran yaˈhuëhuanoˈsaˈ huëˈpi Quisoso nohuitacaiso marëˈ. 39 Naˈayaˈpi Quisoso natëpi. Sanapiri “Yaˈipi ninorinco,” itërinso marëˈ natëpi huachi. 40 Nontohuachinara, —Huëquëˈ. Isëquë yacapairahuatoncoi, aˈchintocoi, itopi. Itohuachinara, catoˈ tahuëri inaquë iˈhuatërai. Aˈchintarin. 41 Aˈchintohuachina, naˈcon naˈcon piyapiˈsaˈ natërapi. 42 Sanapi itopi: —Iˈhua quëma shaˈhuitërancoi niˈtoi, piˈpian Quisoso natërai. Iporasoˈ nipirinhuëˈ quiyantaˈ natantërai. Nani quiyantaˈ nohuitatoi, cancanëhuëi quëran huarëˈ natërai huachi. Tëhuënchachin inasoˈ Cristo, nichaˈërinpoasoˈ. Insosona imapachinaˈ, oshanënaˈ inquitaton, anoyacancantarin huachi, tënai, itopi. 43 Catoˈ tahuëri quëran paantarai huachi. Paantarahuatoi, Cariria parti canconai huachi. 44 Caririaroˈsari nohuitatonaˈ, noya natanpi. Iˈhua chachin niyontonpisoˈ tahuëri naˈhuëhuachinaˈ, inahuantaˈ Quirosarinquë paˈpi. Naporoˈ Quisoso nohuitopi. Nani maˈsha Yosë pochin ninin niˈton, iporasoˈ aˈchintohuachina, noya natanpi. Yaˈhuërin ninanonënquë chachinsoˈ nipirinhuëˈ co aˈchininhuëˈ. “Yaˈhuërinquë chachin pënëntonaˈpi co yanatëpihuëˈ,” taˈton, co inaquë aˈchininhuëˈ. 46 Ina quëran Canaquë canconai. Inaquë iˈhua iˈsha huino atarantërin. Inaquë canconpatëira, aˈna capitani natantërin. Copirno inpriatonën inasoˈ. Huiˈninsoˈ quëmapiaˈhuaya nininsoˈ chiniquën caniorin. Capinaomoquë yaˈhuëpirinhuëˈ, nanan nahuinin. 47 “Quisososoˈ Cotia parti quëran pipirahuaton, Cariria parti canquirin,” topi, natantërin. Natantahuaton, Quisoso paahuarin. —Huëquëˈ, Maistro, huiˈnahuë anoyatimaco. Nani yachiminin, itërin. 48 —Canpitasoˈ co aˈnaroachin natëramacohuëˈ. Coˈsoˈ Yosë pochin nipatohuëˈ, co natëaramacohuëˈ, itërin. 49 —Manoton, Sinioro, huëquëˈ, huiˈnahuë chiminpachin, itërin. 50 Napotohuachina, itërin: —Yaˈhuëranˈpaˈ paˈmantaquëˈ. Huiˈnan co chiminaponhuëˈ. Noyatarin huachi, itërin. “Noˈtëquën nontërinco,” taˈton, yaˈhuërinˈpaˈ paˈmantarin huachi. 51 Yacanconahuasoˈ, inpriatonënpitari nacapipi. —Huiˈnan nani noyatërin, itërin. 52 —¿Insëchintaˈ piˈi nisahuasoˈ noyatërinsoˈ? itërin. —Iˈhuara camótëchin sapo otanotërin huachi, itërin. 53 —Naporo chachin Quisoso nontërinco. “Huiˈnan noyatarin,” itërinco, taˈton, Quisoso natërin huachi. Yaˈipi pëinënquë yaˈhuëpisopitantaˈ natëpi huachi. 54 Nani catoroˈ inaquë Yosë pochin niantarin piyapiˈsari nohuitacaiso marëˈ. Iˈhua chachin iˈsha huino atarantërin. Iporasoˈ capitan huiˈnin aˈnaroachin anoyatërin. Cotia parti quëran pipirahuaton, Caririaquë huëcaton, inapoquirin.

Juan 5

1 Ina quëran Cotio niyontonpisoˈ tahuëri naniriarin. Naporoˈ Quisoso Quirosarinquë paantarin. 2 Inaquë iˈshaˈhuaya noˈpa quëran pipirin. Cotio nananquë Pitista itopi. Aˈna ninanoˈ yaˈcoana pirayan yaˈhuërin. Ohuica yaˈcoananën topisoˈ. Iˈshaˈhuaya pirayan aˈnatërapoˈ imënamë pochin nininsoˈ yaˈhuërin. 3 Inaquë naˈa caniaˈpiroˈsaˈ quëhuënarin. Aˈnaquën somaraya. Aˈnaquën sonpacha. Aˈnaquën nantën tachitërin niˈton, co nanitërinhuëˈ huanicasoˈ. Inaquë ninarapi. “Huaˈqui quëran huaˈqui quëran Sinioro anquëninën oˈmaton, iˈsha acoˈsacaitërin,” topi. “Napohuachina, insoˈtona iˈquë yaˈconpachina, aˈnaroachin noyatërin,” taˈtonaˈ, ninarapi. 5 Inaquë aˈna quëmapi yaˈhuërin. Nani cara shonca posa piˈipi caniorin. Co nanitërinhuëˈ huanicasoˈ. 6 Inaquë quëhuënápirinhuëˈ, Quisosori quënanquirin. “Nani huaˈquiˈ caniorin,” taˈton, apia nontërin. —¿Nohuantëran noyatamasoˈ, ¿ti? itërin. 7 —Nohuantopirahuëˈ, Sinioro. Saˈahuaco. Co insontaˈ yaˈhuërinhuëˈ iˈquë poˈmoitincosoˈ. Iˈsha coˈsacaitohuachina, yayaˈconpirahuëˈ. Aˈnaˈton yaˈconin, itërin. 8 Napotohuachina, —Huaniquëˈ, iyasha. Quëhuëntëransoˈ masahuaton, iratëquë huachi, itërin. 9 Napotohuachina, aˈnarochin apia noyatërin huachi. Quëhuëntërinsoˈ masahuaton, iratërin huachi. Chinoto tahuëri chachin naporin. 10 Cotio huaˈanoˈsari quënanahuatonaˈ, apia huëcapaipi. —Ipora tahuëri chinoto tahuëri niˈton, co maˈsha quëpacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, itopi. 11 —Aˈnara quëmapi nani anoyatërinco. Inasoˈ shaˈhuitërinco. “Quëhuëntëransoˈ masahuaton, iratëquë huachi,” itërinco, tënin. 12 —¿Ma quëmapitaˈ ina shaˈhuitërinquënsoˈ? itërin. 13 —Ahuën. Co nohuitërahuëˈ, tënin. Huaˈhuayatërahuëˈ piyapi inaquë yaˈhuërin niˈton, nani Quisoso paˈnin huachi. 14 Ina quëran anoyatërinsoˈ Yosë pëinënquë paˈnin. Inaquë Quisosori quënanahuaton, itërin: —Niˈquëˈ, iyasha. Nani quëmasoˈ noyatëran. Ama huachi oshahuanquësohuëˈ, naˈcon naˈcon maˈsha onpotan, itërin. 15 Ina natanahuaton, Yosë chinotopiso pëi quëran pipirahuaton, Cotioroˈsaˈ shaˈhuitonin. —Quisoso anoyatërinco, itërin. 16 Napoaton Quisoso noˈhuirapi. Chinoto tahuëri anoyatërinso marëˈ co quëˈyapihuëˈ. 17 Quisosorisoˈ nipirinhuëˈ itërin: —Tatahuësoˈ co ipora huantaˈ chinotërinhuëˈ. Sacatárin piyapiˈsaˈ catahuacaso marëˈ. Cantaˈ co chinotërahuëˈ. Nani tahuëri piyapiˈsaˈ catahuarahuë, tënin. 18 Chinoto tahuëri piyapi anoyatërin niˈton, Cotioroˈsari yatëpapi. —“Yosësoˈ tatahuë,” topachina, Yosë pochachin niconin, taˈtonaˈ, aquë aquëtëˈ yatëpapi. 19 Ina quëran Quisosori itantarin: —Noˈtëquën itaranquëmaˈ. Caora yonquinëhuë quëran co mantaˈ ninahuëˈ. Tatahuëráchin nonanahuë. Huiˈninco niˈto, inapochachin cantaˈ ninahuë. 20 Tatahuë naˈcon nosororinco. Nosoroatonco, yonquirinso chachin anitotërinco. Aˈna tahuëri catahuaarinco saca sacaiˈ nininsoˈ nicaˈhuasoˈ. Canpitasoˈ niˈpatamaˈ, paˈyanaramaˈ. 21 Tatahuë chimipi ananpitantarin. Inapochachin cantaˈ nohuantohuato, ananpitantarahuë. 22 Aˈna tahuëri yaˈipi piyapiˈsaˈ natanarahuë. Coisë pochin nicato, oshahuanoˈsaˈ noˈtëquën anaˈintarahuë. Tatahuëri co anaˈintarinhuëˈ. Nani nanan quëtërinco anaˈintaˈhuaso marëˈ. 23 Ina quëran yaˈipi piyapiˈsaˈ noya niˈsarinaco. Tatahuë niˈpiso pochachin niˈsarinaco. Ina marëˈ nanan quëtërinco. Co noya niˈpatamacohuëˈ, Tatahuëntaˈ co noya niˈnamahuëˈ. Ina aˈpaimarinco. 24 Noˈtëquën itaranquëmaˈ. Yosë chachin aˈpaimarinco. Noya natanpatamaco, cancanëma quëran huarëˈ ina imapatamaˈ, nanpimiatarama huachi. Co onporontaˈ anaˈintaranquëmahuëˈ. Co chimimiataramahuëˈ. Nani Yosë nohuitaramaˈ niˈton, aˈna tahuëri Yosëˈpaˈ nanpiantarama huachi. 25 Casoˈ Yosë huiˈninco. Iporaso huachi aˈnaquën chimipi pochin nipisopita natanarinaco. Tëhuënchachin naˈa piyapiˈsaˈ oshahuanatonaˈ, chimipi pochin nipi. Co Yosë nohuitopihuëˈ. Inapita noya natanpachinaco, Yosë anohuitarahuë. Ina nohuitohuachinaˈ, nanpimiatapi huachi. 26 Tata Yosë inaora nohuanton, nanpirin. Inari ananpicasoˈ quëtërin. Inapochachin cantaˈ ina nohuanton, nanitaparahuë ananpitaˈhuasoˈ. 27 Naporahuaton, Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, nanan quëtërinco piyapiˈsaˈ anaˈintaˈhuaso marëˈ. 28 Ama ina yonquiatomaˈ, paˈyancosohuëˈ. Aˈna tahuëri yaˈipi chiminpisopita natanarinaco. 29 Natanpachinaco, poˈoro quëran pipirahuatonaˈ, nanpiantarapi. Noya nipisopita noya noya nanpiantarapi huachi. Co noyahuëˈ nipisopitasoˈ nipirinhuëˈ anaˈintarahuë huachi, tënin Quisoso. 30 —Co caora nohuanto mantaˈ ninahuëˈ. Tata Yosë shaˈhuitohuachincora, inachachin shaˈhuirahuë. Co casoˈ nisha yonquirahuëˈ. Tata yonquirinsoráchin nohuantërahuë. Napoaton noˈtëquën anaˈintarahuë. 31 Casoˈ Cristoco. Yosë quëran oˈmarahuë, tënahuë. Casachin naporahuë naporini, co natëitonacohuëˈ. 32 Nipirinhuëˈ, Coanshantaˈ inachachin shaˈhuitarinquëmaˈ. “Yosëri aˈpaimarinsoˈ,” tënin. Noˈtëquën nonin, tënahuë. 33 Piyapi aˈparamaˈ Coansha natanacaso marëˈ. “Co casoˈ Cristocohuëˈ. Inasoˈ Cristo, Yosë aˈpaimarinsoˈ,” itërin. Noˈtëquën naporin. 34 Casoˈ co piyapi noninsoachin yonquirahuëˈ. Nipirinhuëˈ, ina shaˈhuitëranquëmaˈ canpita natëtomaˈ chaˈëcamaso marëˈ. 35 Coanshasoˈ noya quëmapi. Huaroro noya orotërinso pochin niˈton, noya anitotërinquëmaˈ. Yaˈnan natanpatamaˈ, noya natanpiramahuëˈ. Ina quëran aˈporahuatomaˈ, co natëmiatëramahuëˈ. 36 Coansha noˈtëquën shaˈhuitërinquëmaˈ. “Yosëri chachin Quisoso aˈpaimarin,” itërinquëmaˈ. Nipirinhuëˈ, co inasachin naporinhuëˈ. Yosëntaˈ anitotarinquëmaˈ. Ina aˈpaimarincosoˈ anitotarinquëmaˈ. Ina catahuarinco niˈton, sacaiˈ nininsoˈ ninahuë. Caniaˈpiroˈsaˈ aˈnaroachin anoyatërahuë. Yosë nohuanton, ina pochin ninahuë. Ina marëˈ naˈcon naˈcon natëamacosoˈ yaˈhuërin. 37 Tatahuëntaˈ quiricanën quëran nani shaˈhuitopirinquëmahuëˈ. Co natanchinamahuëˈ. Co niˈchinamahuëˈ. 38 Nanamënsoˈ co cancanëma quëran natëramahuëˈ. Aˈpatimapirincohuëˈ, canpitasoˈ co natëramacohuëˈ. 39 Yosë quiricanën nontácoˈ. “Ina nontohuatëhuaˈ, Yosë nohuitarëhua huachi,” tënamaˈ. Napopiramahuëˈ, co tëhuënchachin natëramahuëˈ. Quiricaquë chachin ninorinaco. 40 Noˈtëquën ninopirinacohuëˈ, co yaimaramacohuëˈ. Ananpitantaˈhuanquëmasoˈ nipirinhuëˈ, co nohuantëramacohuëˈ. 41 Co noyahuëˈ niˈpiramacohuëˈ, co ina yonquirahuëˈ. 42 Nani nohuitëranquëmaˈ. Co cancanëma quëran Yosë nosororamahuëˈ, tënahuë. 43 Yosë chachin aˈpaimarinco niˈton, oˈmapirahuëˈ, co nohuantëramacohuëˈ. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ inaora yonquinën quëran aˈchintohuachinquëmaˈ, nohuantaramaˈ. 44 Canpita capini nipaˈyatatomaˈ, co piˈpian tërantaˈ Yosë yonquiramahuëˈ. Napoaton co natëramacohuëˈ. 45 Co carinquëmaˈ Yosëquë shaˈhuirapiaranquëmahuëˈ. Moisësësoˈ shaˈhuirapiarinquëmaˈ. Ina imapiramahuëˈ, co natëramahuëˈ niˈton, shaˈhuirapiarinquëmaˈ. 46 Iraca ninotonco, ninshitërin. Ina natëramaˈ naporini, cantaˈ natëitomacohuëˈ. 47 Ninshitopirinhuëˈ, co natëramahuëˈ. Carinquëmantaˈ aˈchintopiranquëmahuëˈ, “Co noˈtëquën nonanhuëˈ,” itëramaco, itërin Quisosori, Cotio huaˈanoˈsaˈ nontaton.

Juan 6

1 Ina quëran panca sonoˈ aquëtëran pëntonin. Quiyantaˈ paˈnai. Ina sonosoˈ catoˈ nininhuan. Canpoasoˈ Cariria sonoˈ tënëhuaˈ. Nisharoˈsarisoˈ Tipiria sonoˈ itopi. 2 Aquëtëran paˈpatëira, notohuaroˈ piyapiˈsaˈ imasarinacoi. Naˈa caniaˈpiroˈsaˈ Quisosori aˈnaroachin anoyatërin. Ina niˈsahuatonaˈ, imasapi huachi. 3 Nonshirahuatoi, panënquë pomosocontarai. Inaquë huënsëconpatëira, aˈchintárincoi. 4 Pascoa tahuëri naniriarin. Naporoˈ Cotioroˈsaˈ niyontonpi Yosë yonquicaiso marëˈ. 5 Quisoso natanacaiso marëˈ notohuaroˈ piyapiˈsaˈ canquirapi. Inapita quënanahuaton, Quisosori itapon: —¿Intohuacha cosharoˈ paˈanë paya isopita capacaiso marëˈ? itërin Pinipi. 6 Nani yonquirin cosharoˈ anaˈatacasoˈ niponahuëˈ, Pinipi natanin tënicaso marëˈ. 7 —Naˈa huaranca paˈtërinsoˈ paˈanëhuaˈ naporini, co piˈpian tërantaˈ nanitonahuëˈ, itërin Pinipiri. 8 Antërisëntaˈ yaˈhuarin. Simon Pitro iin inasoˈ. Natanahuaton, itërin: 9 —Aˈna huaˈhuasha quënanahuë. Piˈpian cosharoˈ yaˈhuëtërin. Aˈnatërapoichin pan nisahuaton, catoyachin sami yaˈhuarin. Inaichin nipirinhuëˈ, co iso napoˈ piyapi nanirarinhuëˈ, itërin. 10 —Inaya tërantaˈ noya. Piyapiˈsaˈ shaˈhuitocoˈ huënsëˈinaˈ, itërincoi Quisoso. Inaquë noya pastoaˈhuaya yaˈhuërin. Shaˈhuitohuatëira, inaquë huënsëpi. Aˈnatërapo huaranca quëmapiˈsa pochin huënsëpi. Notohuaroˈ sanapiˈsaˈ, huaˈhuaroˈsaˈ, inapitantaˈ yaˈhuëpi. 11 Quisosori aˈnatërapopíchin pan masahuaton, Yosë nontërin. —Ma noyanquën, Tata, niˈton, cosharoˈ yaˈhuërin capaˈhuaisoˈ. Yosparinquën, Tata, itahuaton, piyapiˈsaˈ quëtërin capacaiso marëˈ. Samirë chachin quëtëraˈpiarai. Yaˈipiya caˈpi natëaquë huarëˈ. 12 Nani natëhuachinara, caˈtanoˈsanënpitacoi nontërincoi. —Pan, sami, inapita pëˈsotopisoˈ maconcoˈ, chiniahuachinaˈ, itërincoi. 13 Napoaton pëˈsotopisoˈ masahuatoi, shonca catoˈ yoˈmëˈ mëntatërai. 14 Cosharoˈ anaˈatërin ina napoˈ piyapiˈsaˈ capacaiso marëˈ. Ina niˈsahuatonaˈ, piyapiˈsaˈ ninontopi. —Tëhuënchachin iso quëmapi Yosëri aˈpaimarinsoˈ. Huaˈquiˈ ninápirëhuahuëˈ, nani oˈmarin huachi, nitopi. 15 —Huëcoˈ maahuaˈ, huaˈan acoaˈahua huachi, topi aˈnaquën. Co Quisosori natanaponahuëˈ, inaora yonquinën quëran nitotërin. Nitotaton, “Co ina marëˈ oˈmarahuëˈ,” taˈton, inaora panënquë pantarin. 16 Quisososoˈ panënquë paˈsahuaton, inaora iˈhuatërin. Caˈtanoˈsanënpitacoisoˈ yaˈhuapiraihuëˈ, iˈhuanahuanquë sonoˈ yonsanquë paˈmantarai. 17 Montëriaquë yaˈconahuatoi, Capinaomoquë pëntonapiraihuëˈ. Huancoanaiˈ tashitërai. Co Quisoso huëˈshatërasohuëˈ, 18 huancoanaiˈ panca ihuan manincoi. Panca coˈsacaitërin. 19 Saota quiromitro pochin nani maitopiraihuëˈ, Quisoso huëˈsarin quënanapoirahuëˈ, co aˈnaroachin nohuitëraihuëˈ. Iˈ aipi iˈnarahuaton, noˈpa pochin huëˈshirarin. Montëria yaˈcaririarin. Ina niˈsahuatoi, paˈyanpiraihuëˈ. 20 —Coˈta ca huëˈsarahuë. Ama paˈyancosohuëˈ, itërincoi. 21 Ina quëran noya cancantatoi, —Yaˈconquiquëˈ, itërai. Yaˈconin huachi. Yaˈconpachina, aˈnaroachin Capinaomo yonsanquë canconai huachi. 22 Piyapiˈsasoˈ nipirinhuëˈ ina quëranchin quëparitopi. Tahuëririnquë Quisoso yonisapirinahuëˈ. Co quënanatonahuëˈ, ninontopi. —¿Intohuasoˈ paˈmara? Iˈhuara aˈnaichin montëria yaˈhuëpirinhuëˈ. Inaquë caˈtanoˈsanënpita yaˈconahuatonaˈ, paˈpi huachi. Quisososoˈ nipirinhuëˈ co paˈninhuëˈ, nitopi. 23 Co Quisoso quënanpirinahuëˈ, cara montëria pochin quënanconpi, Tipiria quëran huëˈpisoˈ. Quisoso cosharoˈ anaˈatërinquë yaˈcariya yaˈhuëpi. 24 Co caˈtanoˈsanënpitacoi yaˈhuaraihuëˈ niˈton, —Huëcoˈ paˈahuaˈ, Quisoso yoniahuaˈ, nitatonaˈ, montëriaroˈsaquë yaˈconpi. Yaˈconahuatonaˈ, Capinaomoquë paˈpi Quisoso yoniponaˈ. 25 Inaquë nonshirahuatonaˈ, Quisoso quënanconpi huachi. —¿Onporotaˈ, Maistro, isëquë huënan? itopirinahuëˈ. 26 Natanaponahuëˈ, pënëntarin. —Noˈtëquën itëranquëmaˈ. Iˈhuara cosharoˈ anaˈatërahuë nohuitamacoso marëˈ. Nipirinhuëˈ, co aquëtëˈ yanohuitëramacohuëˈ. Natëaquë huarëˈ coshatëramaˈ niˈton, yoniramaco. Cosharoˈ yonquiatomaˈ, yoniantaramaco. 27 Cosharomia aˈnaroachin chanatërin. Ama inasachin nohuantocosohuëˈ. Cosharo pochin nininsoˈ yaˈhuërin. Cancanëma marëˈ quëtaranquëmaˈ. Ina co onporontaˈ chanatarinhuëˈ. Yaˈhuëtohuachinquëmaˈ, Yosë nohuitatomaˈ nanpiarama huachi. Ina naˈcon naˈcon yonquicoˈ. Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, quëtaranquëmaˈ. Ina marëˈ Tata Yosë acorinco. Ina nohuanton, nani maˈsha nanitaparahuë nohuitamacoso marëˈ, itërin. 28 —¿Maˈtaˈ Yosë nohuantërin noya nicaˈhuaisoˈ? itopi. 29 —Tëhuënchachin Yosë yanatëhuatamaˈ, imaco. Ina aˈpaimarinco niˈton, cancanëma quëran huarëˈ imaco. Ina Yosë nohuantërinsoˈ, itërin Quisosori. 30 —Inta nipachi, Yosë pochin niquëˈ. Ina nicatoi, natëˈiinquën. Co topinan natëaˈhuainquënsoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Iraca shimashonënpoapita Iquipitoquë parësitapirinahuëˈ, Moisësëri quëpahuachina, noya cosharoˈ quëtërin. “Cosharoˈ inapa quëran oˈmarinsoˈ quëtërin capacaiso marëˈ,” tënin Yosë quiricanënquë. Inotëˈ parti paˈpachinara, nani tahuëri quëtërin, coshatopi. ¿Iporasoˈ maˈtaˈ quëmasoˈ onpoaran? itopi. 32 —Noˈtëquën itëranquëmaˈ. Cosharoˈ inapa quëran oˈmarinsoˈ co Moisësëri quëtërinhuëˈ. Tata Yosëri quëtërinsoˈ. Iporasoˈ noya noya nininsoˈ quëtarinquëmaˈ. 33 Inapa quëran aˈpatimarinquëmaˈ piyapiˈsaˈ ina pochin nanpicaiso marëˈ, itërin. 34 —Inanpi cosharoˈ, Sinioro, quëtocoi. Nani tahuëri capatoi, noya nanpii, itopi. 35 —Ca inaco. Casoˈ cosharo pochin niˈto, piyapiˈsaˈ achinicancanarahuë. Imapatamaco, co huachi tanarëso pochin cancantaramahuëˈ. Natëhuatamaco, co huachi yamororëso pochin cancantaramahuëˈ. Yosë nohuitohuatamaˈ, sano cancantarama huachi. 36 Nipirinhuëˈ, nani shaˈhuitëranquëmaˈ. Natanpiramacohuëˈ, co natëramacohuëˈ. 37 Aˈnaquën Tata Yosë nohuanton, imasarinaco. Insosona imapachinaco, co onporontaˈ aˈpararahuëˈ. 38 Co caora nohuanto, maˈsha ninahuëˈ. Inapa quëran oˈmarahuë Tata Yosë natëcaˈhuaso marëˈ. 39 Aˈnaquën Yosë nohuanton, imasarinaco. Inapitasoˈ noya aˈpaiarahuë ama sopairi minsëcaso marëhuëˈ. Ayaroˈ tahuëri ananpitantararahuë huachi. Ina Yosë nohuantërin. 40 “Quëmasoˈ tëhuënchin Yosë huiˈninquën,” itohuatamaco, imapatamaco, Yosë nohuitatomaˈ nanpiarama huachi. Ayaroˈ tahuëri ananpitantaranquëmaˈ. Ina tëhuënchachin Yosë nohuantërin, itërin Quisosori. 41 Ina natanahuatonaˈ, Cotioroˈsaˈ noˈhuipi. “Casoˈ cosharo pochin ninahuë. Inapa quëran oˈmarahuë,” tëninso marëˈ noˈhuipi. Noˈhuitonaˈ, ninontapi. 42 —Coˈta inasoˈ Quisoso. Cosi huiˈnin. Aˈshiontaˈ nohuitërëhuaˈ. ¿Onpoatontaˈ “Inapa quëran oˈmarahuë,” toconin? nitopi. 43 —Ama noˈhuitomaco, ninontocosohuëˈ. 44 Co insontaˈ inaora nanitërinhuëˈ imaincosoˈ. Tata Yosëri huayoninsopitaráchin imasarinaco. Ayaroˈ tahuëri inapitasoˈ ananpitantararahuë huachi. 45 Pënëntonaˈpiroˈsaˈ iraca ninshitopi. “Yaˈipi piyapiˈsaˈ Yosëri aˈchintarin,” topi, ninshitatonaˈ. Tatahuë natanpatamaˈ, ina natëhuatamaˈ, imasaramaco. 46 Co insontaˈ Tata Yosë quënaninhuëˈ. Casáchin quënanahuë. Ina yaˈhuërin quëran oˈmarahuë. 47 Noˈtëquën shaˈhuitëranquëmaˈ. Imapatamaco, Yosë nohuitatomaˈ nanpimiatarama huachi. 48 Ca cosharo pochinco. Piyapiˈsaˈ anoyacancantarahuë Yosë nohuitacaiso marëˈ. 49 Shimashonënpoapita inotëˈ parti yaˈhuëconahuatonaˈ, cosharoˈ Yosë acorinsoˈ caˈpi. Mana itopisoˈ caˈpirinahuëˈ, nani iraca chiminpi. 50 Nisha cosharoˈ inapa quëran oˈmarinsoˈ yaˈhuëtohuachinquëmaˈ, co chimimiataramahuëˈ. 51 Ca cosharo pochinco. Inapa quëran oˈmato, noya noya ananpitarahuë. Ca nonëhuë chachin quëtarahuë. Yaˈipi piyapiˈsaˈ anoyacancantaˈhuaso marëˈ chiminapo. Niˈton, cancanëma quëran huarëˈ imapatamaco, nanpiantarama huachi. Coshatërëso pochin nohuantomiatoco yaˈcoancanchinquëmaˈ, itërin. 52 Cotioroˈsaˈ nisha nisha yonquiatonaˈ, ninontopi. —“Ca nonëhuë chachin quëtarahuë,” toconin. ¿Onporahuatoncha nonën quëtërëˈponpoa paya? nitopi. 53 —Noˈtëquën itëranquëmaˈ. Casoˈ Yosë quëran quëmapico niˈto, yaˈipi cancanëma quëran yonquico huachi. Tëhuënchachin coshatërëso pochin ninin. Cancanëmaquë chachin yaˈcoancanchinquëmaˈ. Niˈcoˈ. Huënaiˈ capa nipachina, co huachi nanpirëhuëˈ. Inapochachin canpitantaˈ co imamiatohuatamacohuëˈ, co piˈpian tërantaˈ Yosë nohuitaramahuëˈ. 54 Coshatërëso pochin yayaˈcoancantaranquëmaˈ. Ina quëran Yosë nohuitatomaˈ nanpiarama huachi. Ayaroˈ tahuërintaˈ ananpitantaranquëma huachi. 55 Nonëhuë cosharo pochin niˈton, achinicancanaranquëmaˈ. Huënainëhuë paˈsarin niˈton, imapatamaco, anoyacancantaranquëmaˈ. 56 Tëhuënchachin cosharo pochin ninahuë. Yaˈcoancantohuatënquëmaˈ, noya ninohuitarihua huachi. 57 Tatahuë nanpimiatarin. Ina aˈpaimarinco. Catahuarinco noya nanpicaˈhuaso marëˈ. Inapochachin imamiatohuatamaco, catahuaranquëmaˈ Yosë nohuitatomaˈ nanpimiatacaso marëˈ. 58 Ca cosharo pochinco. Inapa quëran oˈmarahuë. Shimashonënpoapita cosharoˈ Yosë acorinsoˈ caˈpirinahuëˈ, iraca chiminpi. Nipirinhuëˈ, nohuitohuatamaco, nanpimiatarama huachi, itërin. 59 Cotioroˈsaˈ niyontonpiso pëiquë naporin, Capinaomoquë yaˈhuërinsoˈ. 60 Naˈa piyapiˈsaˈ Quisoso imasapirinahuëˈ. Ina nanan natanahuatonaˈ, aˈnaquën nisha yonquipi. —Aˈchininsoˈ sacaiˈ imacasoˈ. ¿Incaricha nitotohuachin, natërëˈpoya? nitopi. 61 Napohuachinara, Quisoso inaora nitotaton, itërin: —Aˈchintopiranquëmahuëˈ, yaaˈporamaco, ¿ti? 62 Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, aˈna tahuëri Yosë yaˈhuërinˈpaˈ panantararahuë. Ina niˈpatamaˈ, ¿maˈtaˈ yonquiaramaˈ? 63 Ispirito Santoráchin anoyacancantarinquëmaˈ. Piyapisoˈ inaora co nanitarinhuëˈ. Yosë yonquirinso chachin shaˈhuitëranquëmaˈ. Ina natëhuatamaˈ, Yosë nohuitatomaˈ nanpimiatarama huachi. 64 Nipirinhuëˈ, aˈnaquëmaˈ co natëramacohuëˈ, itërin. Iraca quëra huarëˈ yaˈipi piyapiˈsaˈ yonquirinsopita nitotërin. Aˈnaquën co yanatëtopihuëˈ. Aˈnantaˈ yashaˈhuirapirin. Ina nitotaton, napotërin. 65 Ina quëran itantarin: —Napoaton itaranquëmaˈ. Co Yosë nohuantohuachinhuëˈ, co insontaˈ nanitapihuëˈ imainacosoˈ, itërin. 66 Naporo quëra huarëˈ naˈa miachin co huachi imapihuëˈ. Pipipi huachi. 67 Napohuachinara, caˈtanoˈsanënpitacoi itaponcoi: —Co canpitantaˈ pipipomahuëˈ ipora ¿to? itërincoi. 68 —Co, Sinioro, pipiaraihuëˈ. Co aˈna yaˈhuërinhuëˈ imacaˈhuaisoˈ. Quëma nóya aˈchintarancoi Yosë nohuitaˈhuaiso marëˈ. 69 Nani natërainquën huachi. Quëmasoˈ noya noyanquën. Yosë acorinquën, tënai huachi, itërin Simon Pitrori. 70 —Shonca catonquëmaˈ acoranquëmaˈ imacamacoso marëˈ. Aˈnaquëmasoˈ nipirinhuëˈ sopai pochin cancantërin, itërincoi. 71 Cotasë Iscarioti yonquiaton, naporin. Inarintaˈ caˈtanpirinhuëˈ, yashaˈhuirapiarin.

Juan 7

1 Ina quëran huaˈqui miachin Cariria parti yaˈhuërarai. Inaquë papon pochin, Quisosori aˈchintëraˈpiarin. Cotioroˈsari yatëpapi niˈton, Cotia parti co yapaˈninhuëˈ. 2 Ina quëran aˈna Cotio niyontonpisoˈ tahuëri naniriarin. Naporoˈ tahuëriˈsaˈ piyapiˈsaˈ Quirosarinquë paatonaˈ, naˈa imënamëˈ nipi simana pochin inaquë yaˈhuëcaiso marëˈ. Shimashonënpita iraca ira iratë́rantapisoˈ yonquicaiso marëˈ napopi. 3 Napoaton iinpitari itaponaˈ: —Quëmantaˈ Cotia parti paaton, Yosë pochin niquëˈ imarinënquënsopita niˈinaˈ. 4 Poˈoana quëran maˈsha nipatan, piyapiˈsaˈ co nohuitarinënquënhuëˈ. Yosë pochin yanipatan, aˈninquëchin niquëˈ yaˈipi piyapi niˈinënquën, itopi. 5 Iinpitari tërantaˈ co natëyatërapihuëˈ. 6 —Pahuantarinco casoˈ pacaˈhuasoˈ. Yosë nohuantohuachin, naporo huarëˈ paˈsarahuë. Canpitasoˈ nipirinhuëˈ onporosona yapaˈpatamaˈ, noya paco huachi. 7 Piyapiˈsaˈ co noˈhuirinënquëmahuëˈ. Casoˈ nipirinhuëˈ noˈhuirinaco. “Co noyahuëˈ ninamaˈ,” itërahuëso marëˈ noˈhuirinaco. 8 Napoaton paatomaˈ, niyontonpisoˈ tahuëri naˈhuëcoˈ. Co yapaˈshatërarahuëˈ. Pahuanarin, itërin. 9 Ina tosahuaton, Cariria parti yaˈhuërárin. 10 Iinpita nani paˈpachinara, Quisosontaˈ paˈnin niyontonpisoˈ tahuëri naˈhuëcaso marëˈ. Paˈpirinhuëˈ, co piyapiˈsaˈ niˈtërantapaquë paˈninhuëˈ. Paˈninsoˈ co nitotopihuëˈ. 11 Inaquë Cotioroˈsari yonisapirinahuëˈ. —¿Intohuataˈ Quisoso? tosapi. 12 Nisha nisha yonquiatonaˈ, ninontopi. —Inasoˈ noya quëmapi, itërin aˈnaquëni. —Coasoˈ noyahuëˈ. Yanonpintërinpoaˈ, tënin aˈnaquëontaˈ. 13 Napopirinahuëˈ, huaˈanoˈsaˈ tëˈhuatatonaˈ, oshaquëran ninontopi. 14 Simana huancana Quisoso Yosë chinotopiso pëiquë paˈnin. Inaquë aˈchinarin. 15 Cotio huaˈanoˈsari natanahuatonaˈ, paˈyanpi. —¿Onporahuatontaˈ iso quëmapi co canpoa pochin naˈcon estudiaponahuëˈ, naˈcon nitotërin? topi. 16 Napohuachinara, Quisoso inaora nitotaton, itërin: —Co caora yonquinëhuë quëran aˈchinahuëˈ. Tata Yosë shaˈhuitohuachincora, cantaˈ aˈchinarahuë. 17 Cancanëma quëran huarëˈ Yosë yanatëhuatamaˈ, noˈtëquën anitotarinquëmaˈ. Co caora yonquinëhuë quëran aˈchinahuëˈ. Yosë nanamën chachin aˈchinarahuë. Tëhuënchachin yanatëhuatamaco, Yosë nohuanton, natëaramaco huachi. 18 Aˈnaquënsoˈ inaora yonquinën quëran aˈchinpachina, co Yosë yonquirinhuëˈ. Piyapiˈsari noya nicacaiso marëˈ nohuantërin. Casoˈ nipirinhuëˈ Yosëíchin yonquiato, noˈtëquën aˈchinahuë. Yosëíchin imainaˈ, tënahuë. Co nonpintëranquëmahuëˈ. 19 Moisësë iraca pënëntopirinhuëˈ, co natëramahuëˈ. ¿Onpoatontaˈ yatëparamaco? itërin. 20 —Quëmasoˈ sopai yaˈcoancantërinquën niˈton, huaˈyantëran. Co insontaˈ yatëparinquënhuëˈ, itopi. 21 —Chinoto tahuëri aˈna quëmapi anoyatërahuë. “Chinoto tahuëri nipirinhuëˈ, co chinotërinhuëˈ,” taˈtomaˈ, canpitasoˈ paˈyanamaˈ. Paˈyanatomaˈ, noˈhuiramaco. 22 Niˈcochi. Co canpita tërantaˈ yaˈipi chinoto tahuëri chinotëramahuëˈ. Iraca shimashonënpoapita shaˈhuitërinpoaˈ Cotio marca acocasoˈ. “Huiˈnanpita posa tahuëritohuachinaˈ, Cotio marca acotocoˈ,” itërinpoaˈ Moisësëntaˈ. Posa tahuëri nanihuachina, marca acotëramaˈ. Chinoto tahuërintaˈ acoramaˈ. 23 Chinoto tahuëri niponahuëˈ, Cotio marca niacotëramaˈ. Pënëntërinsoˈ natëcaso marëˈ naporamaˈ. Inasoˈ nipirinhuëˈ, chinoto tahuëri casoˈ quëmapi noyá anoyatërahuë niˈton, noˈhuiramaco. 24 Ama quënanamasoráchin yonquiatomaˈ, shaˈhuirapicosohuëˈ. Yonquinënpoa quëran huarëˈ Yosë niˈsarinpoaˈ. Ina nitotatomaˈ, noˈtëquën yonquicoˈ. Co topinan quëran shaˈhuirapiamacosoˈ yaˈhuërinhuëˈ, itërin huaˈanoˈsaˈ. 25 Ina quëran yaˈhuëhuanoˈsari Quisoso quënanahuatonaˈ, ninontopi. —Iso quëmapi yatëpapisoˈ, ¿ti? itërin aˈnaquëni. —Ina mini, itopi. 26 —Niˈcochi. Aˈninquëchin aˈchinapirinhuëˈ, co incariso tërantaˈ noˈhuipihuëˈ. Huaˈanoˈsarintaˈ natëmaraiˈ. “Inasoˈ Cristo, Yosë aˈpaimarinsoˈ,” tomaraiˈ, nitopi, ninontatonaˈ. 27 —Napomara, nipirinhuëˈ, ninanonën nohuitërëhuaˈ. Paˈpin, aˈshin inapita nohuitërëhuaˈ. Cristo inapa quëran oˈmahuachin, co paˈpin, aˈshin, inapita nohuitarihuahuëˈ, nitopi. 28 Quisososoˈ nipirinhuëˈ Yosë chinotopiso pëiquë chiniquën aˈchiantarin. —Nohuitëramaco, ¿ti? “Ninanonën nohuitërëhuaˈ. Aˈshin, paˈpin, inapita nohuitërëhuaˈ,” itopiramacohuëˈ, co tëhuënchachin nohuitëramacohuëˈ. Co caora nohuanto, oˈmarahuëˈ. Yosë nohuanton, oˈmarahuë. Inasoˈ noˈtëquën nonin. Nipirinhuëˈ, inantaˈ co nohuitëramahuëˈ. 29 Casoˈ nipirinhuëˈ ina nohuitërahuë. Inaquë yaˈhuëpirahuëˈ, isoroˈpaquë aˈpaimarinco, itërin. 30 Ina topachina, huaˈanoˈsari yamapirinahuëˈ. Tashinan pëiquë yapoˈmopirinahuëˈ, co mapihuëˈ. Yosë nohuanton, co chiminacasoˈ naniyatërarinhuëˈ. 31 Huaˈanoˈsarisoˈ noˈhuipirinahuëˈ, naˈa piyapiˈsari Quisoso yanatëpi huachi. —“Cristo oˈmahuachin, Yosë pochachin niquimapon,” topi. Quisososoˈ inachachin nisarin. Inasoˈ Cristo nimara, nitopi. 32 Ninontopisoˈ Parisio piyapiˈsaˈ natantopi. Natantahuatonaˈ, Cotio huaˈanoˈsaˈ shaˈhuitonpi. Napoaton sontaroˈsaˈ aˈpapi Quisoso macacaiso marëˈ. 33 Huëˈpirinahuëˈ, Quisosori itërin: —Co huaˈquiˈ isëquë yaˈhuarahuë huachi. Paˈmiatarahuë. Yosë nohuanton, oˈmarahuë. Inaquë chachin panantarahuë huachi. 34 Yonisapiramacohuëˈ, co quënanaramacohuë huachi. Inatohuasoˈ paˈpato, canpitasoˈ co nanitaramahuëˈ pacacamasoˈ, itërin. 35 Huaˈanoˈsa capini ninontopi. —¿Intohuataˈ yapaaton naporinsoˈ? “Co quënanaramacohuëˈ,” tënin. Nisha piyapiˈsaˈ yaˈhuërin parti yapaaton, Cotioroˈsaˈ yacapaton, aˈchintapon nimara. Nisha piyapiˈsantaˈ aˈchintapon nimara. 36 Maˈpitataˈ naporin. “Yonisapiramacohuëˈ, co quënanaramacohuëˈ. Inatohuasoˈ paˈpato, co canpita nanitaramahuëˈ pacacamasoˈ,” toconin. ¿Maˈtaˈ tapon naporin? nitopi. 37 Niyontonpisoˈ tahuëri yanaˈhuëhuachina, naˈcon naˈcon piyapiˈsaˈ niyontonpi. Naporoˈ Quisosori huanirahuaton, chiniquën itërin: —Yamororëso pochin cancantohuatamaˈ, huëcoˈ imaco huachi, sano cancantamaquëmaˈ. 38 Natëhuatamaco, cancanëmaquë nanpirin iˈ yaˈhuëtarinquëmaˈ. Inaquë yaˈhuápon anoyacancantinquëmaso marëˈ. Niˈcoˈ. Pancaiˈ noˈpa quëran pipihuachina, noyapiachin pipirárin. Co onporontaˈ yanimarinhuëˈ. Inapochachin canpitantaˈ imapatamaco, noyapiachin cancantarama huachi. Yosë quiricanënquë naporin, itërin. 39 Quisoso imapatëhuaˈ, Ispirito Santo yaˈcoancantarinpoaˈ. Ina yonquiaton, napotërin. Naporoˈ Quisoso co inapaquë paˈshantatërarinhuëˈ. Napoaton Ispirito Santo co yaˈcoancanchatërarinpoahuëˈ. Ina yaˈcoancantohuachinpoaˈ, naˈcon catahuarinpoaˈ noya cancantahuaso marëˈ. Ina quëran aˈnapitantaˈ Yosë anohuitarihua huachi. 40 Quisoso natanahuatonaˈ, nisha nisha yonquipi. —Tëhuënchachin inasoˈ pënëntonaˈpi. Yosëri aˈpairinsoˈ, topi. 41 —Inasoˈ Cristo, tënahuë, tënin aˈnaquën. —Co inahuëˈ nimara. Cristo co Cariria parti nasitaponhuëˈ. 42 “Tapicoˈ shin niˈton, ina ninanonënquë chachin nasitapon. Pirinquë nasitapon,” tënin Yosë quiricanënquë, topi aˈnaquëontaˈ. 43 Ina pochin ninontatonaˈ, nisha nisha yonquipi. 44 Aˈnaquëni tashinan pëiquë poˈmocaiso marëˈ yamapirinahuëˈ, co mapihuëˈ. 45 Ina marëˈ sontaroˈsaˈ nani aˈpapi. Huaˈanoˈsari chachin aˈpapirinahuëˈ, topinan huënantapi. —¿Onpoatomataˈ co manamahuëˈ? itërin. 46 —Coˈta nóya aˈchinin. Co insontaˈ ina pochin aˈchinchininhuëˈ, itërin. 47 —Nonpintërinquëmaˈ niˈton, canpitantaˈ natëramaˈ, ¿ti? 48 Niˈcochi. Huaˈanoˈsari co aˈnayari tërantaˈ natëpihuëˈ. Parisio piyapicointaˈ co natëraihuëˈ. 49 Topinan piyapiˈsariachin natëpirinahuëˈ, inapita Moisësë pënëntërinsoˈ co nitotopihuëˈ niˈton, anaˈintacasoˈ yaˈhuërin, tënai, itopi. 50 Nicotimontaˈ inaquë yaˈhuërin. Iˈhuapoˈ tashiˈ Quisoso nicapon paˈninsoˈ. Inantaˈ Cotio huaˈan niˈton, itërin: 51 —Moisësë pënëntërinsoˈ natërëhuaˈ. Nani pënëninpoaˈ. “Ama topinan quëran anaˈintocosohuëˈ. Noˈtëquën nitotaquë huarëˈ anaˈintacasoˈ yaˈhuërin,” tënin Moisësë. Napoaton canpoantaˈ Quisoso aˈchininsoˈ natahuanˈ. Naporinsontaˈ nitotahuaˈ. Co topinan quëran anaˈintacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, tënahuë, itërin Nicotimori. 52 —Quëmantaˈ Cariria piyapi pochin niˈton, imaran, ¿ti? Yosë quiricanën nontëquëˈ. Pënëntonaˈpi co onporontaˈ Caririaquë nasitërinhuëˈ, itopi. 53 Ina quëran piyapiˈsaˈ yanquëërahuatonaˈ, yaˈhuëpiˈpaˈ paantapi huachi.

Juan 8

1 Yaˈhuërëˈ Quisososoˈ Oriposë panënquë paˈsahuaton, huëˈërin. 2 Tahuëririnquë tashirayamiachin Yosë chinotopiso pëiquë paantarin. Naˈa piyapiˈsaˈ huëˈpi ina natanacaiso marëˈ. Inaquë huënsërahuaton, aˈchintopirinhuëˈ. 3 Parisio piyapiˈsaˈ, quirica nitotoroˈsaˈ, inapita huëˈpi. Aˈna sanapi quëpi. Soˈyahuan nipirinhuëˈ, nisha quëmapiri ichihuëˈërin. Nani quënanpi niˈton, masahuatonaˈ, Quisosoquë quëpi. Sanapi huancanachin ahuanirahuatonaˈ, Quisoso itaponaˈ: 4 —Maistro, iso sanapi soˈyahuan nipirinhuëˈ, nisha quëmapiri ichihuëˈërin, quënanai. 5 Iraca Moisësëcoˈ pënëninpoaˈ. “Monshihuanpisopita naˈpiquë tëˈyaratomaˈ, tëpacoˈ,” tënin. ¿Maˈtaˈ tënan quëma ipora? Tëpaˈii, ¿ti? itopi. 6 Quisoso shaˈhuirapicaiso marëˈ natanapi. Yanonpintopi. Quisososoˈ nipirinhuëˈ iˈchorahuaton, imirin quëran noˈpaquë ninshitërin. 7 —¿Maˈtaˈ quiyasoˈ onpochii? Shaˈhuitocoi, itantahuachinara, huaniantarin. —Noyahuaˈ. Insonquëma tërantaˈ co piˈpian tërantaˈ oshahuanpatamahuëˈ, inariˈton naˈpiquë tëˈyarain, itërin. 8 Ina quëran iˈchoantarahuaton, ninshitantarin. 9 Ina natanahuatonaˈ, yonquinëna quëran yonquipi. “Cantaˈ oshahuanahuë,” taˈtonaˈ, aˈnaya aˈnaya paˈpi huachi. Mashoroˈsaˈton paˈnin. Ina quëran aˈnaya aˈnaya paˈpi huachi. Yaˈipiya paˈpachinara, sanapíchin huaniarin. 10 Quisoso huaniantarahuaton, itapon: —¿Insëquëtaˈ, imoya, quëmapiˈsaˈ yaanaˈintërinënquënsoˈ? Co huachi noˈhuirinënquënhuëˈ, ¿ti? itërin. 11 —Nani capa, Sinioro, itërin. —Co carinquëontaˈ anaˈintaranquënhuëˈ. Paaton, ama huachi aquëtëˈ co noyahuëˈ niantaquësohuë huachi. Noya huachi niquëˈ, itërin. Napotohuachina, paˈnin huachi. 12 Ina quëran piyapiˈsaˈ aˈchintantarin. —Maˈsha aˈpintërëso pochin yaˈipi piyapiˈsaˈ noˈtëquën anitotarahuë. Yosë chachin anohuitaranquëmaˈ. Imapatamaco, co huachi tashinan pochin cancantaramahuëˈ. Tahuëri pochin cancantaramaˈ. Ina pochin cancantohuatamaˈ, Yosë nohuitatomaˈ nanpimiatarama huachi. 13 Parisio piyapiˈsari natanahuatonaˈ, itaponaˈ: —Quëmaora yonquinën quëran naporan. Co natëcaˈhuainquënsoˈ yaˈhuërinhuëˈ, itopi. 14 —Tëhuënchachin casoˈ naporahuë, noˈtëquën nonahuë. Casoˈ intohua quëransona oˈmarahuë nohuitërahuë. Aˈna tahuëri inatohua chachin panantarahuë. Casáchin ina nohuitërahuë. Canpitasoˈ nipirinhuëˈ co nohuitëramahuëˈ. Napoaton natëcamacosoˈ yaˈhuërin. 15 Canpitasoˈ yonquinëmaráchin yonquiatomaˈ, shaˈhuirapiramaco. Casoˈ nipirinhuëˈ co insontaˈ shaˈhuirapirahuëˈ. 16 Shaˈhuitohuatëra, noˈtëquën nonahuë. Co carimarachin shaˈhuitëranquëmahuëˈ. Tatahuëntaˈ ina pochachin shaˈhuitarinquëmaˈ. Ina aˈpaimarinco. 17 Moisësë pënëntërinsoˈ yaˈhuëtërinquëmaˈ. Inaquë iraca ninshitërin. “Aˈna piyapiáchin shaˈhuitohuachina, nonpimara. Nipirinhuëˈ, catoˈ piyapi inachachin shaˈhuitohuachinpora, natëtacasoˈ yaˈhuërin,” tënin. Quiricaquë naporin. 18 Carinquëmaˈ nani shaˈhuitaranquëmaˈ. Tatahuëntaˈ inachachin anitotarinquëmaˈ. Ina aˈpaimarinco, itërin Quisosori. 19 —¿Insëquëtaˈ tata? itopi. —Canpitasoˈ co nohuitëramahuëˈ. Cantaˈ co tëhuënchachin nohuitëramacohuëˈ. Nohuitëramaco naporini, tatahuëntaˈ nohuichitomahuëˈ, itërin. 20 Yosë chinotopiso pëiquë aˈchintahuaton, napotërin. Coriqui cacon notënanquë aˈchintarin. Yosë nohuanton, co chiminacasoˈ naniyatërarinhuëˈ. Napoaton co insoari tërantaˈ maninhuëˈ. 21 Ina quëran shaˈhuitantarin: —Aˈna tahuëri paˈmiatarahuë. Ina quëran nohuantapiramacohuëˈ, co quënanaramacohuëˈ. Oshanëmarëˈquëma chachin chiminaramaˈ. Caora pantahuato, co canpitasoˈ nanitaramahuëˈ inatohuaˈ pacacamasoˈ, itërin. 22 Ina tëninso marëˈ Cotioroˈsaˈ ninontopi. —Yanitëparin, ¿ti? nitopi. 23 —Casoˈ inapa quëran oˈmarahuë niˈto, Yosë pochin yonquirahuë. Canpitasoˈ nipirinhuëˈ, isoroˈpaquë yaˈhuatomaˈ, co Yosë pochin yonquiramahuëˈ. 24 Napoaton napotëranquëmaˈ. Co natëhuatamacohuëˈ, oshanëmarëˈquëma chachin chiminaramaˈ, itërin. 25 Napohuachina, —¿Inquëntaˈ quëmasoˈ? itopi. —Nani iraca quëra huarëˈ shaˈhuitëranquëmaˈ. Ca inaco, tënahuë. 26 Nani maˈsha yashaˈhuitëranquëmaˈ. Co noyahuëˈ ninamaso marëˈ shaˈhuirapiaˈhuanquëmasoˈ yaˈhuëpirinhuëˈ, pahuanarin coisë pochin nicaˈhuasoˈ. Aˈpaimarincosoˈ noˈtëquën nonin. Ina shaˈhuitohuachincora, inachachin shaˈhuitaranquëmaˈ, tënin. 27 Tata Yosë tapon naporinsoˈ co nitotopihuëˈ. 28 —Yosë quëran casoˈ quëmapico niporahuëˈ, inapaquë achinpiarinaco. Naporo huarëˈ nohuitaramaco. “Tëhuënchachin co inaora yonquinën quëran co aˈchininhuëˈ. Paˈpini aˈchintërinso chachin aˈchinin,” tosaramaˈ. 29 Tatahuë aˈpaimarinco niˈton, caˈtaninco. Ina nohuantërinsorachin noˈtëquën natërahuë niˈton, co patarincohuëˈ, itërin. 30 Itohuachina, naˈa piyapiˈsari “Noˈtëquën nontërinpoaˈ,” taˈtonaˈ, yaimapi huachi. 31 Ina quëran nasha imarinsopita shaˈhuitantarin: —Carinquëmaˈ aˈchintëranquëmasoˈ. Noyá natëhuatamaco, noya imasaramaco huachi. 32 Imamiatohuatamaco, noˈtëquën yonquiarama huachi. Co insontaˈ camaiarinquëmahuë huachi, itërin. 33 —Quiyasoˈ Aprancoˈ shinpitacoi. Co onporontaˈ aˈnapita camairinacoihuëˈ. ¿Onpoatontaˈ “Co insontaˈ camaiarinquëmahuëˈ,” itërancoi? itopi. 34 —Noˈtëquën itëranquëmaˈ. Co noyahuëˈ nipatamaˈ, sopai huaˈan camaiarinquëmaˈ. Co canpitaora nanitaramahuëˈ oshanëmaˈ naniantamasoˈ. Sopai camaihuachinquëmaˈ, co noyahuëˈ nisarama huachi. 35 Niˈcoˈ. Patron yaˈhuëhuachina, piyapinën co chiniquën nanantërinhuëˈ. Patronëni nohuantohuachina, ocoiantarin. Co yaˈhuëmiatarinhuëˈ. Huiˈninsoˈ nipirinhuëˈ yaˈhuëmiatarin. Inapochachin cantaˈ Yosë huiˈninco niˈto, chiniquën nanan quëtërinco. 36 Yosë huiˈninco niˈto, catahuahuatënquëmaˈ, chaˈësaramaˈ. Co huachi sopai huaˈan camaiantarinquëmahuëˈ. 37 Canpitasoˈ Aprancoˈ shinpitanquëmaˈ nipomarahuëˈ, yatëparamaco. Aˈchintopiranquëmahuëˈ, nonahuësoˈ co yanatëramahuëˈ. Co cancanëhuë manamahuëˈ. 38 Tatahuë anitotohuachinco, shaˈhuitëranquëmaˈ. Canpitasoˈ nipirinhuëˈ, maˈsona tatanëmaˈ camaihuachinquëmara, natërama huachi, itërin Quisosori. 39 —Tata mashonëhuëi Aprancoˈ natëtoi, imarai. Co aˈnapita natëraihuëˈ, itopi. —Apran pochin cancantëramaˈ naporini, ina pochin noya niitomahuëˈ. 40 Yosë anitotërincoso chachin noˈtëquën shaˈhuitopiranquëmahuëˈ, yatëparamaco. Apransoˈ co ina pochin yonquirinhuëˈ. Yosë nanamën noya natanin. 41 Canpitasoˈ nipirinhuëˈ tatanëmaˈ nonanamaˈ, itërin. —Coˈchi quiyasoˈ nisha piyapicoihuë paya. Aprancoˈ shinpitacoi niˈton, Yosë chachin tatanëhuëi. Inasáchin natërai, itopi. 42 —Yosësoˈ tatanëmaˈ naporini, nosoroˈitomacohuëˈ. Yosë quëran oˈmarahuë. Co caora nohuanto, oˈmarahuëˈ. Yosë aˈpaimarinco. 43 Aˈchintopiranquëmahuëˈ, co natantëramahuëˈ. Co natantochinachinhuëˈ cancantëramaˈ niˈton, co nanitëramahuëˈ natanamacosoˈ. 44 Sopai huaˈansoˈ tataparinquëmaˈ. Ina pochin cancantatomaˈ, inasachin natëaramaˈ. Iraca quëra huarëˈ piyapiˈsaˈ tëpanaˈpi inasoˈ. Co noˈtëquën nitononinhuëˈ niˈton, co piˈpisha tërantaˈ natëcasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Paˈpi nonpintëˈ inasoˈ. Inachin, nonpinacasoráchin cancantërin. Ina nohuanton, nonpinëˈ. 45 Noˈtëquën pënënanquëmaˈ niˈton, co yanatëramacohuëˈ. 46 Co casoˈ oshahuancohuëˈ, tënahuë. “Co noˈtëquën nonatonhuëˈ, oshahuanan,” itohuatamaco, co noˈtëquën nonamahuëˈ, nonpinaramaˈ. Casoˈ noˈtëquën nontaranquëmaˈ, nipirinhuëˈ, ¿onpoatomataˈ co natëramacohuëˈ? tënahuë. 47 Yosë piyapinënpita ina nanan noya natanpi. Canpitasoˈ nipirinhuëˈ co Yosë piyapinënquëmahuëˈ niˈton, co yanatanamahuëˈ, itërin. 48 Napotohuachina, huaˈanoˈsari itantapi: —Quëmasoˈ Samaria piyapinquën. “Sopai yaˈcoancantërinquën niˈton, huaˈyantëran,” topatëira, noˈtëquën napotërainquën, itopi. 49 —Co sopai yaˈcoancantërincohuëˈ. Casoˈ Yosë natërahuë huachi. Canpitasoˈ nipirinhuëˈ nocanamaco. Pinoramaco. 50 Co noyahuëˈ niˈpiramacohuëˈ, co ina yonquirahuëˈ. Yosë noya niˈninco. Inasoˈ noˈtëquënáchin yonquirin. 51 Noˈtëquën itëranquëmaˈ. Natëhuatamaco, co onporontaˈ chimimiataramahuëˈ, itërin huaˈanoˈsaˈ. 52 —Sopai mini nani yaˈcoancantërinquën. Co huachi yonquiranhuëˈ. Aprancoˈ nani chiminin. Pënëntonaˈpiroˈsantaˈ chimipi antaˈ. Quëmasoˈ nipirinhuëˈ, “Natëhuatamaco, co onporontaˈ chimimiataramahuëˈ,” itërancoi. 53 Tata Aprancoˈ, pënëntonaˈpiroˈsaˈ, inapita chiminpi. Inapita quëran chini chiniquën nanantëran, ¿ti? ¿Inquëntaˈ nipachin quëmasoˈ? itantapi Cotioroˈsari. 54 —Casachin shaˈhuirahuë naporini, topinan quëran napoˈitohuëˈ. Nipirinhuëˈ, Tata Yosë noya niˈninco. Canpitantaˈ “Ina chinotërai,” topiramahuëˈ. 55 Co nohuitëramahuëˈ. Nonpintëramaˈ. Casoˈ nipirinhuëˈ nohuitërahuë. Yaˈipi noninsoˈ natërahuë. Co canpita pochin nonpinahuëˈ. 56 Tata Aprancoˈ yonquirinco. “Aˈna tahuëri Yosëri aˈpaimarinsoˈ oˈmararin,” taˈton, noya cancantërin. Nani niˈninco niˈton, noya cancantërin huachi, itërin Quisosori. 57 —Co quëmasoˈ aˈnatërapo shonca piˈipichatëraponahuëˈ, Aprancoˈ niˈnan, ¿ti? itopi. 58 —Noˈtëquën shaˈhuitëranquën. Coˈhuara Apran nasichatërasohuëˈ, casoˈ yaˈhuërahuë, itërin. 59 Ina quëran naˈpiroˈsaˈ masahuatonaˈ, yatëˈyarapi. Quisososoˈ nipirinhuëˈ naˈpirahuaton, Yosë chinotopiso pëi quëran pipirin huachi.

Juan 9

1 Quisoso paˈsahuaton, aˈna quëmapi quënanconin, somaraya nininsoˈ. Huaˈhuatërin quëra huarëˈ co mantaˈ niˈtërinhuëˈ. 2 Caˈtanoˈsanënpitacoi imarai niˈton, quiyantaˈ niˈnai. —¿Onpoatontaˈ, Maistro, iso quëmapi apia nasitërin? ¿Intaˈ oshanën marëˈ poˈninsoˈ? Inaora oshanën marëˈ nica. Aˈshin, paˈpin oshanëna marëˈ nica. Shaˈhuitocoi nitochii, itërai. 3 —Co inso oshanën marëˈ ina pochin nasitërinhuëˈ. Yosë nohuanton, ina pochin huaˈhuatërin. Anoyatacaso marëˈ naporin. Piyapiˈsaˈ niˈpachinaˈ, naˈcon naˈcon Yosë yonquiapi. “Ma noyacha Yosësoˈ nanitaparin paya,” tosapi. 4 Ipora chachin catahuarahuë. Yosë natëto, ina marëˈ sacatarahuë. Co huaˈquiˈ isoroˈpaquë yaˈhuarëhuahuëˈ. Aˈna tahuëriachin pochin ninëhuaˈ. Shiarahuaton tashihuachin, co huachi nanitarihuahuëˈ maˈsha nicacasoˈ. 5 Isoroˈpaquë yaˈhuasoco, yaˈipi piyapiˈsaˈ aˈpintarahuë, itërincoi. 6 Tosahuaton, noˈpaquë ipirin. Piˈpian shipiroˈ masahuaton, somaraya pashirayatërin. 7 —Paaton, Siroiquë nipaˈmorayaquëˈ, itërin. Siroiˈ, aˈparinquë iˈ, tapon naporin. Inaquë noˈpa quëran iˈsha pipiarin. Itohuachina, paˈnin. Inaquë nipaˈmorayaconahuaton, noya niˈtërin huachi. Noya niˈtahuaton, yaˈhuërinˈpaˈ paˈnin huachi. 8 Yaˈcariya yaˈhuëpisopitari quënanahuatonaˈ, paˈyanpi. Nani huaˈquiˈ huënsëaton, coriqui maˈpatërin. Somaraya niˈton, topinan quëtopi. Napoaton naˈa piyapiri nohuitopi. Inapitantaˈ quënanahuatonaˈ, paˈyanpi. —Iso quëmapi iˈhua coriqui maˈpatërinsoˈ, topirahuëˈ, itopi. 9 —Ina mini, tënin aˈnaquën. —Coˈchi inahuëˈ niponahuëˈ, ina pochin yaˈnorin paya, topi aˈnaquëontaˈ. —Ca mini, co nishacohuëˈ, tënin quëmapi. 10 —¿Onporahuatontaˈ ipora noya niˈtëran huachi? itopi. 11 —Aˈna quëmapi yaˈhuërin. Quisoso itopisoˈ. Ina noˈpaquë ipitahuaton, shipiroˈ masahuaton, pashirayatërinco. Ina quëran shaˈhuitërinco. “Paaton, Siroiquë nipaˈmorayaquëˈ,” itërinco. Inaquë paˈsahuato, nipaˈmorayaconahuato, niˈtërahuë huachi, itërin. 12 —¿Intohuataˈ ipora inasoˈ? itopi. —Ahuën. Co casoˈ nitotërahuëˈ, tënin. 13 Itohuachina, Parisio piyapiˈsaquë quëpapi. 14 Chinoto tahuëri chachin Quisosori noˈpaquë ipitahuaton, shipiroquë pashirayataton, anoyarayatërin. 15 Parisio piyapiˈsari quënanahuatonaˈ, itopi: —¿Onpotahuatënquëntaˈ anoyarayatërinquën? itopi. —Quisoso shipiroquë pashirayatërinco. Nipaˈmorayarahuato, noya niˈtërahuë huachi, itërin. 16 —Niˈquëchi. Chinoto tahuëri nipirinhuëˈ, co Quisoso chinotërinhuëˈ. Napoaton co Yosë quëran oˈmarinhuëˈ, topi Parisio piyapiˈsaˈ. —Napoaponahuëˈ, somaraya nininsoˈ aˈnaroachin anoyatërin. Quisoso oshahuan naporini, co nanitapaitonhuëˈ, topi aˈnaquën. Nisha nisha yonquipi. 17 Napoaton quëmapi itantaponaˈ: —Nani anoyarayatërinquën niˈquëhuarëˈ, ¿maˈtaˈ quëma yonquiran? itopi. —Yosëri acorin pënëntacaso marëˈ, tënahuë, itërin. 18 Huaˈanoˈsasoˈ nipirinhuëˈ co natëpihuëˈ. —Iso quëmapi co somaraya huaˈhuataponahuëˈ, nonpiámara, itopi. Napoaton aˈshin, paˈpin amatopi natanacaiso marëˈ. 19 Huëˈpachina, natanpi. —Isosoˈ huiˈnan, somaraya huaˈhuatërinsoˈ, ¿ti? itopi. Itohuachinara, —Iso mini huiˈnahuë. Somaraya huaˈhuatërin, itërin. —¿Onporahuatontaˈ ipora noya niˈtërin huachi? itopi. 21 —Co quiyasoˈ nitotëraihuëˈ. ¿Incarisoˈ anoyarayatomara? Nani mashotërin. Ina natanquëˈ shaˈhuichinquën, tënin paˈpin. 22 Cotio huaˈanoˈsaˈ tëˈhuataton, napotërin. Iˈhua chachin huaˈanoˈsa capini ninontopi Quisoso imarinsopita anaˈintacaiso marëˈ. “Quisososoˈ Cristo chachin,” topachinaˈ, ocoiaˈahuaˈ. Ocoihuatëhuaˈ, co huachi nanitapihuëˈ niyontonpiso pëiquë huëcacaisoˈ, nitopi. 23 Napoaton “Nani mashotërin. Ina natanquëˈ,” itërin paˈpini. 24 Ina quëran paˈpin aˈparahuatonaˈ, huiˈnin amatantapi. —Yosë niˈsarinquën niˈquëhuarëˈ, noˈtëquën shaˈhuitocoi. Quisososoˈ co noyahuëˈ niˈton, oshahuanin, tënai, itopi. 25 —Ahuën. Oshahuamara. Co ina nitotërahuëˈ. Nipirinhuëˈ, anoyarayatërinco. Iˈhua co mantaˈ quënantopirahuëˈ, nani noya niˈtërahuë huachi. Inaichin nitotërahuë, itërin. 26 —¿Maˈtaˈ onpotahuatënquën, anoyarayatërinquën? itopi. 27 —Nani shaˈhuitopiranquëmahuëˈ, co yanatëramacohuëˈ. ¿Onpoatomataˈ naquëranchin yanatantaramaco? Canpitantaˈ Quisoso yaimaramaˈ, ¿ti? itërin. 28 Napohuachina, noˈhuipi. —Quëmari imasaran. Co quiyasoˈ nohuantëraihuëˈ. Moisësë imarai. 29 Yosëri iraca Moisësë nontërin. Quisososoˈ nipirinhuëˈ intohua quëransoˈ huëˈmara. Co nitotëraihuëˈ, itopi. 30 —Maˈpitataˈ isosoˈ. Co ina nitotopiramahuëˈ, anoyarayatërinco. 31 Oshahuanoˈsari Yosë nontopirinahuëˈ. Co natanatonhuëˈ, co catahuarinhuëˈ. Nipirinhuëˈ, Yosë chinotohuatëhuaˈ, noya natëhuatëhuaˈ, natanarinpoaˈ. Ina nitotërëhuaˈ. 32 Somaraya huaˈhuatohuachina, co onporontaˈ anoyarayatërëhuëˈ. 33 Co Yosë quëran oˈmarinhuëˈ naporini, co anoyarayachitoncohuëˈ, tënahuë, itërin. 34 Ina natanahuatonaˈ, chiniquën noˈhuipi huachi. —Quëmasoˈ huaˈhuatapon quëra huarëˈ oshahuanaponahuëˈ, yaaˈchintopirancoihuëˈ, ¿ti? itopi. Ina quëran ocoirahuatonaˈ, aˈpapi huachi. 35 Huaˈanoˈsari ocoirinsoˈ natantahuaton, Quisoso paˈnin yonipon. Quëmapi quënanconahuaton, itërin: —Quëmapi Yosë quëran oˈmarinsoˈ natëran, ¿ti? itërin. 36 —¿Intaˈ, Sinioro, inasoˈ? Yanatëpirahuëˈ, itërin. 37 —Nani nohuitëranco ipora. Casoˈ inaco mini, itërin. 38 —Natëranquën, Sinioro, itahuaton, isonahuaton, Quisoso chinotërin huachi. 39 Napotohuachina, Quisosori itërin: —Isoroˈpaquë oˈmarahuë piyapiˈsaˈ noˈtëquën shaˈhuitaˈhuaso marëˈ. Aˈnaquën natanpachinaco, natëarinaco. “Co quiyasoˈ nanitëraihuëˈ. Catahuacoi, Sinioro,” itohuachinaco, inapitasoˈ catahuarahuë, anoyacancantarahuë. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ “Quiyaora nitotërai. Co mantaˈ pahuantërincoihuëˈ. Noya ninai,” topirinahuëˈ, co yanatërinacohuëˈ niˈton, somaraya pochin cancantapi huachi. Ina pochin cancantatonaˈ, co noyahuëˈ yonquipi, itërin. 40 Aˈnaquën Parisio piyapiˈsaˈ inaquë huanirahuatonaˈ, Quisoso natanapi. —“Canpitantaˈ somaraya pochin cancantaramaˈ,” itërancoi, ¿ti? itopi. 41 —“Somaraya pochin cancantërai niˈton, catahuacoi,” itëramaco naporini, co oshahuaintomahuëˈ. Nipirinhuëˈ, “Co somaraya pochin cancantëraihuëˈ. Quiyaora noya nitotërai,” tënamaˈ niˈton, oshahuanama huachi, itërin.

Juan 10

1 Ina quëran Quisosori aˈchintantarin. —Ohuicaroˈsa pochin nininsoˈ noˈtëquën shaˈhuitaranquëmaˈ. Ohuicaroˈsaˈ aˈpaicaiso marëˈ pairapipi. Aˈnaichin yaˈcoana yaˈhuërin. Aˈnaquën huëcaton, co yaˈcoana quëran yaˈconinhuëˈ. Nanpërahuaton, yaˈconin. Inasoˈ co huaˈanënhuëˈ. Ihuatëroˈsaˈ, matararo, inapita ina pochin yaˈconpi ohuica ihuatacaiso marëˈ. 2 Huaˈanënsoˈ nipirinhuëˈ yaˈcoana quëran yaˈconahuaton, ohuicanënpita aˈpairin. 3 Ina huëˈpachina, yaˈcoana niˈnaˈpisoˈ nohuitaton, iˈsoatërin. Ohuicanënpitantaˈ natanahuatonaˈ, nohuitopi. Aˈnaya aˈnaya nininën përatohuachina, co tëˈhuatatonahuëˈ, aˈnaroachin huëˈpi. Huëˈpachinara, quëparin panpatëroˈ capacaiso marëˈ. 4 Ohuicanënpita quëpahuachina, quëchitërarin. Noninsoˈ nohuianantatonaˈ, imapi huachi. 5 Nisha piyapiri yaquëpahuachina, co yaimapihuëˈ. Co nohuitatonahuëˈ, taˈananpipi, itërin Quisosori. 6 Pënënto nanan shaˈhuitopirinhuëˈ, co nitotopihuëˈ. —¿Maˈtaˈ tapon naporin? itopi. 7 Napoaton aˈchintantarin. —Tëhuënchachin casoˈ yaˈcoana pochin ninahuë. Ohuica pairapipiquë yayaˈconpatëra, yaˈcoana quëran yaˈconëˈ. Inapochachin Yosë huëntonënquë yayaˈconpatamaˈ, carinquëmaˈ ayaˈconaranquëmaˈ. 8 Aˈnapitasoˈ ihuatëroˈsa pochin nipi. Anishacancantacaiso marëˈ aˈchinapi. Imarinacosopitasoˈ nipirinhuëˈ co inapita natëpihuëˈ. 9 Casachin yaˈcoana pochin ninahuë. Ca quëran yaˈconpatamaˈ, chaˈësaramaˈ. Ohuicaroˈsasoˈ pipirahuatonaˈ, noya coshatopi. Ina quëran yaˈcoantapi huachi. Inapochachin imarinacosopita noya paˈsapi. Co mantaˈ pahuantapihuëˈ Yosë pochin cancantacaiso marëˈ. 10 Ihuatëroˈsaˈ co noyahuëˈ yonquipi. Ihuatacaisoˈ, tëpatacaisoˈ, inapita nicacaisorachin yonquipi. Inapochachin nisha aˈchinaˈpiroˈsari parësitopiquë yaquëpapi. Casoˈ nipirinhuëˈ oˈmarahuë imarinacosopita Yosë nohuitacaiso marëˈ. Noya noya nanpicaiso marëˈ oˈmarahuë. 11 Casoˈ ohuica huaˈanën pochin ninahuë. Imarinacosopita noya aˈpairahuë. Huaˈanën noya nipachina, ohuicanënpita aˈpaiton, co chiminacasoˈ tëˈhuatërinhuëˈ. Inapochachin cantaˈ imarinacosopita marëˈ chiminarahuë. 12 Paˈpiniˈ huëˈpachina, inpriatonëni quënanahuaton, ohuicaroˈsaˈ taˈananpirin. Paˈpiniri aˈnaraˈ macasoˈ, yaˈipi ohuicaroˈsaˈ yanquëëpi. Inpriatosoˈ co huaˈanënhuëˈ niˈton, co ohuicaroˈsaˈ aˈpairinhuëˈ. 13 Canacaso marëachin sacatërin niˈton, co inapita yonquiatonahuëˈ, taˈananpirin. 14 Casoˈ nipirinhuëˈ noya huaˈanën pochin ninahuë. Imarinacosopita nohuitërahuë. Cantaˈ nohuitërinaco. 15 Tatahuërëˈco ninohuitëraiso pochin ninohuitërai. Nosoroato, inapita marëˈ chiminarahuë. 16 Aˈnapita piyapiˈsantaˈ oshaquëran imasarinaco. Nisha piyapiroˈsaˈ niponaraihuëˈ, yaimarinaco. Inapitantaˈ nohuantërahuë imainacoso marëˈ. Aˈchintacasoˈ yaˈhuërin. Nanamëhuë natanpachinaˈ, natëarinaco. Yaˈipi imarinacosopita aˈna huëntonaˈ nisapi. Carisachin huaˈanëntarahuë huachi. 17 Imarinacosopita nosoroato, casoˈ chiminarahuë noya noya nanpiantaˈhuaso marëˈ. Napoaton Tatahuë noya niˈninco. 18 Caora nohuanto, imarinacoso marëˈ chiminarahuë. Co nohuantërahuëˈ naporini, co tëpainacosoˈ nanichitonahuëˈ. Tatahuë shaˈhuitërinco niˈton, chiminaˈhuasoˈ nohuantërahuë. Ina nohuanton, nanpiantararahuë huachi, itërin. 19 Ina natanahuatonaˈ, Cotioroˈsaˈ nisha nisha yonquipi. 20 —Sopairi nani yaˈcoancantërin niˈton, huaˈyantërin. ¿Maˈmarëchana natanama paya? topi aˈnaquën. 21 Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ noya natanpi. —Co sopairi yaˈcoancantërinhuëˈ. Noya aˈchintërinpoaˈ. Huaˈyantonaˈpisoˈ co ina pochin noninhuëˈ. Sopairi co nanitërinhuëˈ anoyarayatacasoˈ, topi. 22 Ina quëran aˈna Cotio niyontonpisoˈ tahuëri naniantarin. Naporoˈ Yosë pëinën iraca anoyatopisoˈ yonquiatonaˈ, “Yosparinquën, Sinioro,” itopi. Ina marëˈ naˈa piyapiˈsaˈ Quirosarinquë huëˈsapi. Quisosontaˈ Yosë pëinënquë paˈnin. 23 Oˈnapi tahuëri niˈton, patoanaquë paˈsarin. Iraca Saromon acorinsoˈ. 24 Naˈa Cotioroˈsaˈ canquirahuatonaˈ, Quisoso ahuancanapipi. —Naˈaroˈ natanpirainquënhuëˈ, co yashaˈhuitërancoihuëˈ. Quëmasoˈ Cristonquën nipatan, noˈtëquën shaˈhuitocoi nitochii, itopi. 25 —Nani shaˈhuitopiranquëmahuëˈ, co yanatëramacohuëˈ. “Tata Yosë chachin catahuarinco,” taˈto, sacaiˈ nininsoˈ ninahuë canpita nohuitamacoso marëˈ. 26 Nipirinhuëˈ, co imaramacohuëˈ niˈton, co natëramacohuëˈ. 27 Casoˈ ohuica pëˈtahuanaˈpi pochin ninahuë. Imarinacosopita ohuicanëhuëpita pochin niˈnahuë. Nohuitërahuë. Noya nataninaco. Nontohuatëra, natëtonaco, imarinaco. 28 Imarinacosopita ananpitantararahuë huachi. Co parësitopiquë paˈsapihuëˈ. Noya aˈpaiarahuë. Co insontaˈ osërëtarinacohuëˈ. 29 Tata Yosë nohuanton, imarinaco. Inasoˈ chini chiniquën nanantërin. Co insontaˈ nanitërinhuëˈ Yosë quëran osërëcaisoˈ. 30 Tatahuë, ca inachachincoi, itërin Quisosori, huaˈanoˈsaˈ nontaton. 31 Ina natanahuatonaˈ, naquëranchin naˈpiroˈsaˈ maantapi. Tëpacaiso marëˈ maantapirinahuëˈ, 32 Quisosori itantarin: —Tata Yosë shaˈhuitërinco niˈton, naˈa piyapiˈsaˈ anoyatërahuë, nóya ninahuë. Ina marëˈ naˈpiquë yatëparamaco, ¿ti? itërin. 33 —Co ina marëˈ naˈpiquë yatëparainquënhuëˈ. Yosë yayaˈhuërëtëranso marëˈ napotarainquën. Quëmasoˈ piyapi chachinquën niponahuëˈ, “Yosë pochinco,” toconan. Ina pochin nonan niˈton, Yosë yayaˈhuërëtëran, itopi. 34 Napotohuachinara, itantarin: —Yosë quiricanënquë ninshitërinsoˈ canpitantaˈ nitotëramaˈ. Yaˈipi Yosë quiricanënsoˈ noˈtëquën. Co piˈpisha tërantaˈ nonpininhuëˈ. Quiricanënquë Yosëri huaˈanoˈsaˈ itapon: “Canpitasoˈ Yosë pochin ninamaˈ,” itërin. Piyapiˈsaˈ huaˈanëntacaso marëˈ Yosëri acorin. Napoaton ina pochin nontërin. 36 Tata Yosë chachin acorinco nanamën aˈchinaˈhuaso marëˈ. Ina marëˈ acohuachincora, isoroˈpaquë aˈpaimarinco. “Casoˈ Yosë huiˈninco,” topatëra, noˈtëquën nonahuë. Co ina marëˈ noˈhuiamacosoˈ yaˈhuërinhuëˈ. 37 Co Yosë pochin ninahuëˈ naporini, co natëcamacosoˈ yaˈhuëˈitonhuëˈ. 38 Co yanatëpiramacohuëˈ, nani maˈsha Yosë pochin ninahuë niˈton, natëco huachi. Ina quëran nitotarama huachi. Tata Yosësoˈ tatahuë chachin. Ina pochachinco cantaˈ ninahuë, itërin. 39 Ina natanahuatonaˈ, naquëranchin tashinan pëiquë poˈmocaiso marëˈ yamantapirinahuëˈ, chaˈërin. 40 Ina quëran Cortaniˈ aquëtëran paantarin. Iraca Coansha aporintërinquë yaˈhuërarin huachi. 41 Naˈa piyapiˈsaˈ ina nicaponaˈ paˈpi. Ina niˈsahuatonaˈ, ninontopi. —Coanshacoˈ co piyapiˈsaˈ aˈnaroachin anoyatopirinhuëˈ, noˈtëquën shaˈhuitërincoi. “Quisososoˈ Yosëri aˈpaimarinsoˈ,” itohuachincoira, noˈtëquën nonin, nitopi. 42 Naˈa piyapiˈsaˈ inaquë paatonaˈ, Quisoso natërapi huachi.

Juan 11

1 Pitaniaquë aˈna quëmapi yaˈhuërin. Nasaro itopisoˈ. Catoˈ oshinpita yaˈhuëtërin. Maria, Marta itopisoˈ. (Ina Maria aˈna tahuëri Quisoso paˈmorantëarin. Huaˈsaiˈ paˈton nininsoquë paˈmorantërahuaton, ainën quëran amirantërarin.) Coˈhuara paˈmorantëyatërasohuëˈ, yoˈin chiniquën caniorin. 3 Caniohuachina, oshinpitari piyapi aˈparin Quisoso shaˈhuitacaso marëˈ. —Nosororansoˈ, Sinioro, chiniquën caniorin. Huëcaton, niˈquiquëˈ, itërin. 4 Ina natanahuaton, Quisosori itërin: —Tëhuënchachin yoˈin chiniquën canioponahuëˈ, co chimimiatacaso marëˈ caniorinhuëˈ. Noyatohuachin, naˈa piyapiˈsari nicatonaˈ, naˈcon naˈcon Yosë yonquiapi. “Ma noyacha Yosësoˈ niˈton, anoyatërin paya,” tosapi. Cantaˈ ina huiˈninco niˈton, noya niˈsarinaco. Ina marëˈ caniorin, itërin. 5 Nasaro, Marta, Maria, inapita nóya nosororin. Cara chachin nosororin. 6 Napoaponahuëˈ, caniorinsoˈ natantahuaton, catoˈ tahuëri yaˈhuërinquë iˈhuatantarin. 7 Ina quëran caˈtanoˈsanënpitacoi itaponcoi: —Huëcoˈ, iyaroˈsaˈ, Cotia parti paantaˈahuaˈ, itërincoi. 8 —Iˈhua miachin, Maistro, inaquë yaˈhuëpisopita “Naˈpiquë tëˈyaratëhuaˈ, tëpaˈahuaˈ,” itopirinënquënhuëˈ, naquëranchin inatohuaˈ yapaantaran, ¿ti? itërai. 9 —Co iporasoˈ tëpaarinacohuëˈ. Yosë quëtërinpoaˈ nanpicasoˈ. Ina nohuantohuachina, nanpirëhuaˈ. Ina nohuantohuachina, chiminëhuaˈ. Tahuëri pochin nininsoˈ yonquicoˈ. Shonca catoˈ ora quëran iˈhuarin. Tahuëri iratohuatëra, co iˈparëhuëˈ. Noya quënantatëˈ, noya paˈnëˈ. 10 Tashisoˈ nipirinhuëˈ iratohuatëra, iˈparëˈ. Capa aˈpininsoˈ niˈton, iˈparëˈ. Inapochachin canpoantaˈ co chiminacasoˈ tahuëri nanitohuachinpoarahuëˈ, noya paˈnëhuaˈ, maˈsha ninëhuaˈ, itërincoi. 11 Ina quëran itantarincoi: —Iya Nasaro huëˈësapirinhuëˈ, ochinanconapo, itërincoi. 12 —Huëˈëpachin, Sinioro, noyatapon, itërai. 13 Topinan huëˈësarin taˈmaˈ, topiraihuëˈ. Nani chimininsoˈ nitotaton, naporin. 14 Napoaton noˈtëquën shaˈhuitantarincoi: —Nasaro nani chiminin. 15 Iˈhuara aquëtëran co paatorahuëˈ, co anoyatërahuëˈ. Canpita naˈcon naˈcon natëamacoso marëˈ isëquë ninarahuë. Inasoˈ noya tënahuë. Iporasoˈ nipirinhuëˈ huëcoˈ inatohuaˈ paˈahuaˈ, itërincoi. 16 —Huëcoˈ, iyaroˈsaˈ, paˈahuaˈ canpoantaˈ inarëˈquënpoaˈ chiminaquëhuaquë, itërincoi Tomasë, catopiaˈhua nininsoˈ. 17 Napotohuachincoira, Pitaniaquë paˈnai huachi. Inaquë canconpiraihuëˈ, nani Nasaro chiminin quënanconai. Nani catapini tahuëri poˈoroquë yaˈhuërin. 18 Quirosarin yaˈcariya yaˈhuërin. Cara quiromitro pochin aquërinsoˈ yaˈhuërin. 19 Ina quëran naˈa Cotioroˈsaˈ nani huëˈpi. Marta, Maria, inapita nicaponaˈ huëˈpi. Yoˈin chimininso marëˈ nontapi ama aquëtëˈ sëtacaiso marëhuëˈ. 20 —Quisoso nani huëˈsarin, topachinara, Marta paˈnin nacapiapon. Mariasoˈ nipirinhuëˈ pëinënquë huënsëárin. 21 Quisoso nacapirahuaton, Martari itapon: —Iˈhua, Sinioro, isëquë yaˈhuëran naporini, co yoˈyohuë chimiintonhuëˈ. 22 Chimimiatopirinhuëˈ, natëranquën, Sinioro. Maˈsona Yosë nipatan, acotarinquën, tënahuë, itërin. 23 —Yoˈyoparinquën nanpiantararin, itërin Quisosori. 24 —Nanpicasoˈ tahuëri nanihuachin, nanpiantararin, nitotërahuë, tënin Marta. 25 —Cari ananpitantarahuë. Casachin Yosë pochin nanpicasoˈ quëtërahuë. Insopitasona natëhuachinaco, chiminaponaraihuëˈ, nanpiantarapi huachi. 26 Natërinacosopita co tëhuënchachin chimimiatapihuëˈ. Nanpiantarapi huachi. Co onporontaˈ taˈhuantapihuëˈ. Noˈtëquën nontaranquën. Natëranco, ¿ti? itërin Quisosori. 27 —Natëranquën mini, Sinioro. Tëhuënchachin quëmasoˈ Cristo. Yosë huiˈninquën. Isoroˈpaquë aˈpaimarinquënsoˈ, itërin. 28 Ina tosahuaton, paˈnin cain shaˈhuitapon. Canconahuaton, oshaquëran shaˈhuitërin. —Maistro nani huëˈnin. Yanontërinquën, itërin. 29 Ina natanahuaton, aˈnaroachin huanirahuaton, nontapon paˈsarin. 30 Martari nacapirinquë Quisoso quëparitërin. Co ninanoquë canshatërarinhuëˈ. 31 Maria manorahuachina, Cotioroˈsaˈ huëˈpisopitari niˈsapi. —Poˈoroquë naˈnëconapon paˈsamara, taˈtonaˈ, imapi. 32 Yaˈhuërëˈ Mariasoˈ Quisosoquë canconahuaton, nantën pirayan isonconin. —Iˈhua, Sinioro, isëquë yaˈhuëran naporini, yoˈyohuë co chimiintonhuëˈ, itërin. 33 Ina tosahuaton, naˈnërárin. Cotioroˈsantaˈ naˈnërapi. Ina niˈsahuaton, Quisoso co noyahuëˈ cancantërin. “Co tëhuënchachin natërinacohuëˈ,” taˈton, chiniquën sëtërin. 34 —¿Insëquëtaˈ paˈpitopi? itërin. —Huëquëˈ, Sinioro, niˈquiquëˈ, itërin. 35 Inapita nosoroaton, Quisosontaˈ naˈnërin. 36 —Niˈcoˈ. Naˈnërin antaˈ. Paˈpi nosororin inarintaˈ, itopi. 37 —Somaraya aˈnaroachin anoyarayatërin. Isëquë yaˈhuërin naporini, Nasaro co chimiintonhuëˈ, anoyachitonhuëˈ, topirahuëˈ, topi aˈnaquën. 38 Quisoso sëtaton, paˈpitopiquë paˈnin, naˈpi naninquë paˈpitopisoˈ. Pancaraˈpiquë nani paˈcopitopi. 39 —Naˈpi chiˈhuincacoˈ, itërin Quisosori. —Coˈ, Sinioro. Nani anarotarin. Nani catapini tahuëritërin, itërin oshini, Marta itopisoˈ. 40 —Ama, imoya, ina pochin yonquiquësohuëˈ. Nani shaˈhuitëranquën. Yosë yaˈipiya nanitaparin. Natëhuatanco, Yosë pochin ninahuësoˈ niˈsaran, itërin. 41 Ina quëran naˈpi chiˈhuincatopi. Quisoso inapaquë nëˈpëtahuaton, Yosë nontërin: —Nani, Tata, nontëranquën catahuancoso marëˈ. Nani natananco. Natanatonco, catahuaranco mini. Ina marëˈ Yosparinquën, itëranquën. 42 Nani tahuëri natanatonco, catahuaranco noya nicaˈhuaso marëˈ. Quëma chachin isoroˈpaquë aˈpaimaranco. Casoˈ nitotopirahuëˈ, co isopita nitotopihuëˈ. Inapita natëinacoso marëˈ aˈninquëchin nontaranquën, tënin. 43 Ina tosahuaton, chimipi chiniquën nontërin. —Iya Nasaro, pipirahuaton, huëquëˈ, itërin. 44 Napotohuachina, chimipi nanpiantarahuaton, pipirin. Paˈon, imirin, inapita nëˈmëtërinquë yaˈipi soˈpinpinan pipirin. Yaˈpiriontaˈ panioquë tonporayatopinan. Cotioroˈsaˈ inachintërinsoˈ niˈton, ina pochin paˈpitopi. —Iˈquiritocoˈ paˈin, itërin Quisosori. Napotohuachina, iˈquiritopi huachi. 45 Cotioroˈsaˈ huanipapisopitantaˈ niˈpi. Nanpiantarinsoˈ niˈsahuatonaˈ, naˈa natëpi huachi. “Tëhuënchachin Quisoso Yosëri aˈpaimarinsoˈ niˈton, naporin,” topi. 46 Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ paatonaˈ, Parisio piyapiˈsaˈ shaˈhuitonapi. 47 Ina natanahuatonaˈ, yaˈipi Cotio huaˈanoˈsaˈ niyontonpi. Parisio piyapiˈsaˈ, corto huaˈanoˈsaˈ, inapita niyontonpi ninontacaiso marëˈ. —¿Maˈtaˈ onpotahuaˈ? Ina quëmapi naˈa piyapiˈsaˈ aˈnaroachin anoyatarin. Iporantaˈ aˈna piyapi chiminpirinhuëˈ, ananpitantarin. “Yosëri chachin catahuarin,” topi. 48 Tananpitohuatëhuaˈ, yaˈipi piyapiˈsari natërapi huachi. Natëtonaˈ, huaˈan pochin yaacoapirinahuëˈ. Napotohuachinaˈ, Nomano copirno noˈhuihuachin, sontaroˈsaˈ aˈpaiarin. Huëˈpachinaˈ, Yosë chinotopiso pëiˈ ohuatahuatonaˈ, huaˈanpoaˈ ocoiarinënpoaˈ. Yaˈipi Cotioroˈsanpoaˈ ataˈhuantarinënpoaˈ nimara, nitopi. 49 Ina quëran huaˈani nontërin. Caihuasë itopisoˈ. Naporoˈ piˈiquë inasoˈ chini chiniquën nanantërinsoˈ. Yaˈipiya natanahuaton, inari itërin: —Co canpitasoˈ yonquiramahuëˈ. 50 Tëpacasoˈ yaˈhuërin, tënahuë. Co ina tëpahuatëhuahuëˈ, naˈanpoaˈ chiminarihuaˈ. Copirnori sontaroˈsaˈ aˈpaihuachin, tëpaarinënpoaˈ. Ama yaˈipinpoaˈ chiminahuaso marëhuëˈ ina chimiˈin, tënahuë, itërin huaˈani. 51 Co inaora yonquinën quëran naporinhuëˈ. Corto huaˈan niˈton, Yosë nohuanton, ninorin. Tëhuënchachin Quisoso Cotioroˈsa marëˈ chiminarin. 52 Nipirinhuëˈ, co Cotioroˈsa marërachin chiminarinhuëˈ. Yaˈipi piyapinpoaˈ yaˈhuërënamënpoaˈ chiminarin. Natëhuatëhuaˈ, Yosë huiˈninpita pochin niˈsarinpoaˈ. Nisha piyapiˈsantaˈ aquë yaˈhuëpirinahuëˈ, imapachinaˈ, aˈna huëntona pochin nisarëhuaˈ, tënahuë casoˈ. 53 Naporoˈ tahuëri quëra huarëˈ Cotio huaˈanoˈsaˈ yonquipi Quisoso tëpacaiso marëˈ. 54 Napoaton Quisoso co huachi nohuantërinhuëˈ Cotio ninanoroˈsaquë paacasoˈ. Inotëˈ parti pirayan paaton, Ipirainquë yacapatarin. Inaquë caˈtanoˈsanënpitacointaˈ yacapatonarai. 55 Pascoa tahuëri naniriahuachina, naˈa piyapiˈsaˈ Quirosarinquë paˈpi. Coˈhuara Pascoa naniyatërasohuëˈ, Yosë chinotopiso pëiquë paˈpi. “Nisha nisha Moisësë pënëntërinsoˈ natëcaisoˈ yaˈhuërin. Ina natëhuatëhuaˈ, co oshahuanarihuahuëˈ,” taˈtonaˈ, napopi. Ina marëˈ paˈpi. 56 Inatohuaˈ paˈsahuatonaˈ, Quisoso yonisápi. Chinotopiso pëiquë yaˈconahuatonaˈ, ninontonpi. —Pascoa naˈhuëpon Quisoso huëˈsamara, topi aˈnaquën. —Co aˈnaˈ huëˈsamarahuëˈ, topi aˈnaquëontaˈ. 57 Parisio piyapiˈsaˈ, corto huaˈanoˈsaˈ, inapita nani shaˈhuitopi: —Quisoso quënanpatamaˈ, shaˈhuitocoi maii, itopi. Tashinan pëiquë poˈmocaiso marëˈ napotopi.

Juan 12

1 Saota tahuëri pahuanarin Pascoa nanicasoˈ. Naporoˈ Quisoso Pitaniaquë paantarin. Inaquë Nasaro yaˈhuërin, ananpitantarinsoˈ. 2 Inaquë canconpatëira, piyapiˈsaˈ amatërinacoi coshatapataˈhuaiso marëˈ. Quisoso nosoroatonaˈ, napopi. Martasoˈ cosharoˈ oˈhuinarin. Nasarontaˈ inaquë coshatapatarin. 3 Naporoˈ Mariasoˈ panca potiria manin, noya huaˈsaiˈ mëntaiˈ nininsoˈ. Paˈton nipirinhuëˈ, inaquë Quisoso nantëquën pashirantëtërin. Ina quëran ainën quëran amirantërin. Yaˈipi pëiˈ pimoanarin. 4 Cotasë Iscariotisoˈ nipirinhuëˈ co noyahuëˈ niˈnin. Inasoˈ Quisoso caˈtanpirinhuëˈ, yashaˈhuirapirin. 5 —¿Onpoatontaˈ iso huaˈsaiˈ chiniarin? Paˈanin naporini, cara pasa tahuëri marëˈ pahuërërinso pochin coriqui canaitonhuëˈ. Canarin saˈahuaroˈsaˈ quëchitonhuëˈ, itërin Cotasëri. 6 Nipirinhuëˈ, co saˈahuaroˈsaˈ yonquiarinhuëˈ. Yaihuataton, naporin. Inari chachin yaˈipi coriquinën aˈpairin. Coriqui morsa aˈpairin niˈton, piˈpian piˈpian ihuatarin. 7 Napopirinhuëˈ, Quisosori itërin: —Iso sanapi tananpitëquëˈ. Noya napotarinco. Co huaˈquiya quëranhuëˈ chiminapo. Nosoroatonco, ina marëˈ pashirantëtërinco. 8 Nani tahuëri saˈahuaroˈsasoˈ yaˈhuërarin. Casoˈ nipirinhuëˈ co isëquë yaˈhuëmiatarahuëˈ, itërin. 9 Quisoso Pitaniaquë yaˈhuarin, naˈa Cotioroˈsaˈ natantopi. Ina natantahuatonaˈ, huëˈpi Quisoso nicaponaˈ. Naporahuaton, Nasarontaˈ yaniˈpi. Quisosori ananpitantarin niˈton, yaniˈpi. 10 Ananpitantarinso marëˈ naˈayaˈpi co huachi Cotio huaˈanoˈsaˈ yanatëpihuëˈ. Inapita aˈporahuatonaˈ, Quisoso imasapi huachi. Napoaton huaˈanoˈsari yonquipi Nasarontaˈ tëpacaiso marëˈ. 12 Huaˈhuayatërahuëˈ piyapiˈsaˈ Quirosarinquë paˈsapi. Pascoa naˈhuëcaiso marëˈ inatohuaˈ paˈsapi. Tahuëririnquë Quisosontaˈ inatohua chachin paˈsarin. Ina natantahuatonaˈ, 13 mërëmë pochin nininsoˈ masahuatonaˈ, nacapiaponaˈ paˈsapi. Paˈyatahuatonaˈ, huënintahuatonaˈ, chiniquën nontapi. —Ma noyacha Quisososo paya. Sinioro chachin chiniquën nanan quëtërin. Ina nohuanton, huaˈanëntarinpoaˈ. Ma noya huaˈan nisarin. Ma noyacha Tata Yosëso paya, tosapi. 14 Mora quënanconahuaton, ina aipi Quisoso huënsërin. Iraca Yosë quiricanënquë ninotonaˈpi ninshitërin Quirosarinquë yaˈhuëpisopita nitotacaiso marëˈ. 15 Ama, iyaroˈsa, paˈyancosohuëˈ. Niˈcoˈ. Huaˈanëmaˈ huëˈsarin. Mora aipi huënsërahuaton, huëˈsarin huachi, itërin ninshitaton. 16 Yosë quiricanën quëran ninorin. Caˈtanoˈsanënpitacoisoˈ nipirinhuëˈ co ina yonquiraihuëˈ. Quisoso nanpiantahuachina, naporo huarëˈ yonquirai huachi. “Mora aipi chachin huënsërahuaton, Quirosarinquë huëˈnin,” tënai. 17 Nasaro ananpitantarinsoˈ niˈpisopita ipora huantaˈ shaˈhuirápi. —Tëhuënchachin chimimiatopirinhuëˈ, catapini tahuëri quëran Quisosori ananpitantarin huachi. Paˈpitopi quëran apipirin huachi. Quiyari niˈnai, tosapi. 18 Ina marëˈ notohuaroˈ piyapiˈsaˈ Quisoso nacapiaponaˈ paˈpi. 19 Natanahuatonaˈ, Parisio piyapiˈsaˈ ninontopi. —Topinan quëran pënënpirëhuahuëˈ, co piyapiˈsaˈ piˈpisha tërantaˈ natërinënpoahuëˈ. Niˈcochi. Naˈcon naˈcon piyapiˈsaˈ Quisoso imasapi huachi, nitopi, ninontatonaˈ. 20 Aˈnaquën Crico piyapintaˈ Quirosarinquë huëˈpi. Nisha piyapi niponahuëˈ, Yosë yonquiapi antaˈ. Niyontonpisoˈ tahuëri niˈton, Yosë chinotacaiso marëˈ huëˈpi. 21 Quisoso yanohuitatonaˈ, Pinipi nontiipi. Pinipisoˈ Cariria Pitsaitaquë huaˈhuatërin niˈton, itiipi: —Quiyantaˈ, iyasha, Quisoso yanontopiraihuëˈ, itopi. 22 Ina natanahuaton, Antërisë shaˈhuitonin. Naporahuaton, cato chachin paaton, Quisoso shaˈhuitonin. 23 Natanahuaton, itërin: —Noya, iyashahuaˈ. Nani tahuëri nanirin huachi. Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, naˈa piyapiˈsaˈ noya niˈsarinaco. Nisha piyapiˈsantaˈ nohuitarinaco huachi. 24 Noˈtëquën shaˈhuitëranquëmaˈ. Tricoraya co shaˈpatërahuëˈ, co naˈarinhuëˈ. Inasachin nisarin huachi. Napoaponahuëˈ, shaˈpatëra, chiminin pochin niponahuëˈ, papotantahuachina, noya nitërin huachi. Inapochachin cantaˈ chiminarahuë niˈton, naˈcon naˈcon piyapiˈsaˈ nichaˈësarahuë huachi. 25 Canpitantaˈ isoroˈpaquë yaˈhuërinsopitarachin yonquihuatamaˈ, topinan quëran nanpiaramaˈ. Nipirinhuëˈ, Yosë naˈcon naˈcon yonquihuatamaˈ, ina nohuitatomaˈ nanpiarama huachi. Canpitaora nohuantëramasoachin naniantohuatamaˈ, aˈna tahuëri inapaquë nanpimiatarama huachi. 26 Yaimapatamaco, ca pochin cancantocoˈ. Insëquësona paˈpato, piyapinëhuëpita imasarinaco, nonanarinaco. Canpitantaˈ Yosë marëˈ sacatohuatamaˈ, nóya niˈsarinquëma huachi, itërin Quisosori. 27 Ina quëran itantarin: —Iporasoˈ sëtochinachin cancantërahuë. ¿Maˈtaˈ Yosë ichi? tënahuë, yonquiato. Co parësitaˈhuasoˈ nohuantopirahuëˈ, “Catahuaco, Tata, ama parësichisohuëˈ,” co itarahuëˈ. Chiminaˈhuaso marëˈ oˈmarahuë, itahuaton, Yosë nontërin. 28 —Catahuaco, Tata, noˈtëquën natëinquën. Ina quëran piyapiˈsaˈ nóya niˈsarinënquën, itërin, Yosë nontaton. Itohuachina, inapa quëran Yosëri itërin: —Nani catahuaranquën. Natëranco niˈton, piyapiˈsaˈ nóya niˈninaco. Iporasoˈ catahuaantaranquën. Natërancoso marëˈ noya noya niˈsarinaco, itërin Yosëri. 29 Piyapiˈsaˈ natanahuatonaˈ, ninontopi. —Huiratarin, topi aˈnaquën. —Co huirahuëˈ. Anquëniri nontërin nimara, topi aˈnantaˈ. 30 Napohuachinara, Quisosori itërin: —Co ca marërachin inapa quëran nontërincohuëˈ. Canpitantaˈ natëamacoso marëˈ nontërinco, natanamaˈ. 31 Iporasoˈ co natëpisopitahuëˈ noˈhuiarinaco niˈton, anaˈintacasoˈ yaˈhuërin huachi. Huaˈquiˈ sopairi piyapiˈsaˈ camaipirinhuëˈ, cari minsërahuato, ocoiarahuë huachi. 32 Co huaˈquiya quëranhuëˈ inapaquë achinpiarinaco. Ina quëran nisha nisha piyapiˈsaˈ imasarinaco huachi, itërin. 33 “Corosëquë chachin chiminapo,” taˈton, naporin. 34 Ina quëran nataninsopitari itapon: —Cristo nanpimiatarin. Co onporontaˈ chimianinhuëˈ, tënai. Yosë quiricanënquë naporin, nontërai. Quëmasoˈ nipirinhuëˈ nisha nonan. “Yosë quëran casoˈ quëmapico niporahuëˈ, inapaquë achinpiarinaco,” tënan. ¿Onpoatontaˈ naporan? ¿Ma quëmapinquëntaˈ quëmasoˈ? itopi. 35 —Iporáchin tahuëri pochin aˈpintaranquëmaˈ. Co huaˈquiˈ yaˈhuarahuëˈ. Paˈmiatarahuë huachi. Aˈpininso pochin noˈtëquën anitotëranquëmaˈ. Anitotohuatënquëmaˈ, noya nicoˈ. Niˈcona tashinan pochin cancantotamaˈ. Tashinanquë iratohuatëra, chihuërëˈ. Inapochachin tashinan pochin cancantohuatamaˈ, co noyahuëˈ yonquiaramaˈ. 36 Carinquëmaˈ aˈpintaranquëmaˈ. Coˈhuara paˈshantatërasocohuëˈ, natëco. Natëhuatamaco, canpitantaˈ tahuëri pochin cancantarama huachi, itërin. Ina tosahuaton, paˈnin huachi. Co huachi aˈninquëchin iratërinhuëˈ. 37 Nani naˈa piyapiˈsaˈ aˈnaroachin anoyatërin. Cosharoˈ anaˈatërin. Yosë pochin nininsoˈ niˈsaponaraihuëˈ, co yanatëpihuëˈ. 38 Iraca Isaiasëcoˈ ninshitërinsoˈ. Aˈchintopirahuëˈ, Sinioro, co yanatërinacohuëˈ. Quëma nohuanton, sacaiˈ nininsoˈ nani aˈnotopirahuëˈ, co yanatëpihuëˈ, tënin. Noˈtëquën ninorin. 39 Napoaton co nanitopihuëˈ natëtacaisoˈ. Isaiasëco chachin itantarin: 40 Yosëri tananpitërin niˈton, tanshirëso pochin cancantatonaˈ, co natëtochinachinhuëˈ cancantopi. Huaˈquiˈ co yanatëpihuëˈ niˈton, napotërin. Noya niˈpi naporini, quënanchitonahuëˈ. Noya natanpi naporini, natanchitonahuëˈ. Imarinaco naporini, anoyacancanchitohuëˈ, tënin. 41 Iraca coˈhuara Quisoso isoroˈpaquë huëˈshamatërasohuëˈ, Isaiasëcori huaˈnarëso pochin ninorin. Quisososoˈ Yosë pochachin nóya niˈton, ina yonquiaton, naporin. 42 Naˈcon Cotio huaˈanoˈsaˈ co natëpirinahuëˈ, naˈa miachin piˈpian natëapi. “Inasoˈ Yosë huiˈnin,” taponaraihuëˈ, Parisio piyapiˈsaˈ tëˈhuatatonaˈ, co piyapiˈsaˈ shaˈhuitopihuëˈ. “Yosë pëinën quëran ocoihuachinënpoaˈ,” taˈtonaˈ, taˈtápi. 43 Yosëachin paˈyatacasoˈ nipirinhuëˈ, piyapiˈsaˈ paˈyatacaisoˈ naˈcon naˈcon yonquipi. 44 Ina quëran Quisosori chiniquën aˈchintantarin yaˈipiya natanacaiso marëˈ. —Noˈtëquën aˈchintëranquëmaˈ. Natëhuatamaco, co casachin natëaramacohuëˈ. Tata Yosëntaˈ natëarama antaˈ. Ina aˈpaimarinco. 45 Ca nohuitohuatamaco, Yosëntaˈ nohuitaramaˈ. 46 Carinquëmaˈ aˈpintëranquëmaˈ. Imapatamaco, co tashinan pochin cancantaramahuë huachi. Ina marëˈ isoroˈpaquë oˈmarahuë. 47 Aˈnaquëmaˈ natanpiramacohuëˈ, co natëramacohuëˈ. Co natëhuatamacohuëˈ, co apira anaˈintaranquëmahuëˈ. Co ina marëˈ oˈmarahuëˈ. Piyapiˈsaˈ nichaˈëcaˈhuaso marëˈ oˈmarahuë. 48 Co nohuantohuatamacohuëˈ, aˈchintëranquëmasontaˈ co natëhuatamacohuëˈ, canpitaora tëhuënëmaquë ninaˈintaramaˈ. Nitotapomarahuëˈ, co natëramacohuëˈ niˈquëhuarëˈ, ayaroˈ tahuëri anaˈintarinquëma huachi. 49 Co caora yonquinëhuë quëran aˈchinahuëˈ. Tata Yosë shaˈhuitërinco nani maˈsha aˈchinaˈhuasoˈ. 50 Yosë aˈchininsoˈ imapatamaˈ, ina nohuitatomaˈ nanpiarama huachi, tënahuë. Shaˈhuitohuachincora, inachachin carinquëmantaˈ shaˈhuitaranquëmaˈ, tënin Quisoso.

Juan 13

1 Pascoa tahuëri naniriarin. Aˈna tahuëríchin pahuanarin nanicasoˈ. Tashiraya Quisoso chiminarin. Chiminpachin, Tata Yosëˈpaˈ pantararin. Ina nitotaton, naˈcon nosororincoisoˈ anitotarincoi huachi. Tëhuënchachin yaˈipi imarëhuasopita naˈcon nosororinpoaˈ. 2 Inaroˈcoi coshatarai. Sopai huaˈani nani Cotasë Iscarioti ayonquirin Quisoso shaˈhuirapicaso marëˈ. Simon huiˈnin inasoˈ. Quisososoˈ nipirinhuëˈ yaˈipi nitotërin. Yosë yaˈhuërin quëran nani oˈmarin. Co huaˈquiya quëranhuëˈ naquëranchin inatohuaˈ panantararin. Tata Yosëri chini chiniquën nanan quëtërin yaˈipiya huaˈanëntacaso marëˈ. Inantaˈ nitotaton, coshatasocoi, 4 Quisoso misa quëran huaniantarin. Aipi aˈmorinsoˈ ocoirahuaton, paniocara masahuaton, nisoˈnantërin. 5 Ina quëran iˈsha panticaquë oporahuaton, nantëhuëi paˈmorantëraˈpiarincoi. Aˈnaya aˈnaya paˈmorantëatoncoi, paniocaraquë amirantërincoi. Moshashoíchin inapocasoˈ nipirinhuëˈ, nosoroatoncoi, Quisoso chachin napotërincoi. 6 Yaˈhuërëˈ Simon Pitrosoˈ nipirinhuëˈ yapaˈmorantëpirinhuëˈ, co nohuantërinhuëˈ. —Quëma, Sinioro, yapaˈmorantëranco, ¿ti? itërin. 7 —Maˈmarësona yapaˈmorantëpiranquënhuëˈ, co ipora nitochatëraranhuëˈ. Oshaquëran nitotaran huachi, itërin. 8 —Co onporontaˈ casoˈ paˈmorantërarancohuëˈ, itërin Pitrori. —Co napotohuatënquënhuëˈ, co ca pochin cancantaranhuëˈ, itërin Quisosori. 9 —Inta nipachin, ama, Sinioro, nantëhuërachin paˈmotocosohuëˈ. Imirahuë, motohuëntaˈ, inapita yaˈipi paˈmotoco, itërin. 10 —Co ina nohuantërëhuëˈ. Nani amahuatëra, co huachi nëˈhuëtërëhuëˈ. Nantëichin paˈmorantërëˈ. Inapochachin nani anoyacancantëranquëmaˈ. Ina piquëran co noyahuëˈ nipatamaˈ, inantaˈ inquitantaranquëmaˈ. Ina quëran noya cancantantarama huachi. Canpitasoˈ noyapiachin cancantaramaˈ. Aˈnaichinquëmaˈ co noyapiachin cancantaramahuëˈ, itërin. 11 Cotasëri yashaˈhuirapirinsoˈ ninoton, naporin. Napoaton “Aˈnaichinquëmaˈ co noyapiachin cancantaramahuëˈ,” tënin. 12 Nani yaˈipicoi paˈmorantëraˈpirahuatoncoi, aˈmoantarahuaton, huënsëantarin. Huënsëantarahuaton, aˈchintërincoi. —Maˈmarësona paˈmorantëranquëmasoˈ, iyaroˈsaˈ, aˈchinchinquëmaˈ. 13 Canpitasoˈ nontohuatamaco, “Maistro” itëramaco. “Sinioro” itëramaco inantaˈ. Noˈtëquën yonquiatomaˈ, napotëramaco. Canpita maistronëmaco mini. Sinioroco niˈto, natëramaco. 14 Canpita maistronëmaco niporahuëˈ, paˈmorantëranquëmaˈ. Napoaton canpita capinintaˈ ina pochachin cancantocoˈ. Nipaˈmorantërëso pochin nicatahuacoˈ noya noya cancantacamaso marëˈ. 15 Moshasho pochin cancantato, paˈmorantëranquëmaˈ. Canpitantaˈ ca pochin cancantatomaˈ, ninosoroatomaˈ nicatahuacoˈ. 16 Tëhuënchachin, iyaroˈsaˈ, nonanamacosoˈ yaˈhuërin. Niˈcochi. Patronsoˈ chiniquën nanantërin. Piyapinënpitasoˈ nipirinhuëˈ co onpopinchin chiniquën nanantërinhuëˈ. Comisionëontaˈ co huaˈan pochin chiniquën nanantërinhuëˈ. Napoaton ama huaˈan pochin nicacamasoˈ yonquicosohuëˈ. Ca pochin cancantocoˈ. 17 Nani nitotëramaˈ ipora. Ca pochin nipatamaˈ, nóya cancantarama huachi. 18 Co yaˈipiimaˈ noya cancantaramahuëˈ. Shonca catoyaˈpinquëmaˈ acoranquëmaˈ caˈtanamacoso marëˈ. Yaˈipiimaˈ noyá nohuitëranquëmaˈ. Yosë quiricanënquë iraca naporin: “Aˈnaraˈ carëˈ coshataponahuëˈ, shaˈhuirapiarinco,” tënin. 19 Apira nitotato, shaˈhuitëranquëmaˈ. Maˈsha onpotohuachinco, yonquiarama huachi. “Inasoˈ tëhuënchachin Cristo niˈton, ninorin,” tosaramaˈ. 20 Noˈtëquën shaˈhuitëranquëmaˈ. Carinquëmaˈ aˈparanquëmaˈ piyapiˈsaˈ aˈchintacamaso marëˈ. Natëhuachinquëmaˈ, natëarinaco cantaˈ. Aˈparanquëmaˈ niˈton, natëinënquëmaˈ. Insosona natëhuachinco, Yosëntaˈ natëarin huachi. Ina aˈpaimarinco, itërincoi. 21 Naporoˈ Quisoso sëtërin. Chiniquën sëtárin. —Noˈtëquën shaˈhuitëranquëmaˈ. Shonca catonquëmaˈ caˈtanpiramacohuëˈ, aˈnaquëmaˈ yashaˈhuirapiaramaco, itërincoi. 22 Ina natanahuatoi, aˈnaya aˈnayacoi niniˈnai. “¿Inquënpoacha yashaˈhuirapirëhuaˈ nicaya?” tënai, yonquiatoi. 23 Casoˈ Quisoso inchinanën quëran coshatërahuë. Naˈcon nosororinco niˈton, inaquë coshatërahuë. 24 Simon Pitrori imirin quëran përasahuatonco, —Nataniquëˈ. ¿Incaritaˈ yashaˈhuirapirinsoˈ? itërinco. 25 Itohuachincora, amasha yaˈcarirahuato, oshaquëran natanahuë. —¿Intaˈ, Sinioro, yashaˈhuirapirinquën? itërahuë. 26 —Iso cosharoˈ iˈshirahuato, quëtarahuë. Insosona quëtohuato, yashaˈhuirapiarincosoˈ nitotëquëˈ, itërinco, osháquëran nontatonco. Ina tosahuaton, iˈshirahuaton, Cotasë Iscarioti quëtërin. Simon huiˈnin inasoˈ. 27 Ina maˈpahuachina, sopairi yaˈcoancantërin huachi. Naporoˈ Quisosori itapon: —Maˈsona yaninansoˈ, manoton niquëˈ, itërin. 28 Itohuachina, natanpiraihuëˈ, maˈmarësona nontërinsoˈ co nitotëraihuëˈ. 29 Cotasëri coriqui morsa aˈpairin niˈton, cosharoˈ paˈanacaso marëˈ aˈpamara, topirinhuëˈ aˈnaquën. Saˈahuaroˈsaˈ nicanacaso marëˈ aˈpamara, topirinhuëˈ aˈnaquën. Pascoa tahuëri naniriarin niˈton, naporin, topiraihuëˈ. Huaˈanoˈsaˈ yaaˈnotërinsoˈ co nitotëraihuëˈ. 30 Yaˈhuërëˈ Cotasësoˈ nipirinhuëˈ cosharoˈ quëtërinsoˈ nani maˈparahuaton, pipirin huachi. Naporoˈ nani tashiarin. Tashiˈ paˈnin huachi. 31 Cotasë nani pipihuachina, Quisoso itantarincoi: —Yosë quëran casoˈ quëmapico niˈto, apira noˈtëquën Yosë natëarahuë. Napoaton nóya niˈsarinco. Piyapiˈsaˈ niˈpachinaco, “Ma noyacha Yosësoˈ niˈton, naˈcon catahuarinpoa paya,” tosapi. 32 Ina huiˈninco chachin niˈton, piyapiˈsaˈ nitotatonaˈ, naˈcon naˈcon Yosë yonquiapi. Ina quëran Yosë noya noya acoarinco huachi. Co huaˈquiya quëranhuëˈ inapotarinco huachi. 33 Huiˈnahuëpita pochin niˈpiranquëmahuëˈ, co huachi huaˈquiˈ yaˈhuapohuëˈ. Paˈmiatarahuë huachi. Yonisapiramacohuëˈ, intohuasoˈ paˈpato, co nanitaramahuëˈ pacacamasoˈ. Iˈhua inachachin Cotioroˈsaˈ shaˈhuitërahuë. 34 Iporasoˈ nasha pochin pënënaranquëmaˈ noya ninosorocamaso marëˈ. Nosororanquëmaso pochachin imaramacosopita capinintaˈ ninosorocoˈ. 35 Ninosorohuatamaˈ, imaramacosoˈ nohuitapi huachi. “Quisoso imatonaˈ, noya noya ninosoroapi huachi,” tosapi huachi, itërin. 36 —¿Intohuataˈ, Sinioro, paˈsaran? Cantaˈ paˈi topirahuëˈ, itërin Simon Pitrori. —Intohuasoˈ paˈpato, co ipora nanitëranhuëˈ imaancosoˈ. Aˈna tahuëri canpitantaˈ inatohuaˈ paˈsaramaˈ, itërin. 37 —¿Onpoatontaˈ, Sinioro, co apira nanitërahuëˈ imaˈhuanquënsoˈ? Imaranquën niˈton yatëpapirinacohuëntaˈ, imamiataranquën huachi, itërin. 38 —Yatëpapirinënquënhuëntaˈ, imamiataranco, ¿ti? Noˈtëquën shaˈhuitaranquën. Ipora tashi chachin coˈhuara atari përashatërasohuëˈ, quëma cararoˈ nonpinapiaranco. “Co cantaˈ Quisoso nohuitërahuëˈ,” toconapon, itërin, Pitro nontaton.

Juan 14

1 —Ama, iyaroˈsaˈ, paˈyancosohuëˈ. Amana sëtocosohuëˈ. Yosë natëcoˈ. Cantaˈ natëco. “Co naniantarincoihuëˈ,” taˈtomaˈ, nani tahuëri natëco. 2 Tatahuë yaˈhuërinquë naˈa pëiˈ yaˈhuërin. Co yaˈhuërinhuëˈ naporini, shaˈhuichitënquëmahuëˈ. Inatohuaˈ panantarahuë canpita yaˈhuëcamaso marëˈ tapachinquëmaˈ. 3 Inatohuaˈ paˈpato, tapatontahuatënquëmaˈ, oˈmantararahuë. Oˈmahuato, maquimaranquëmaˈ. Carëˈquëmaˈ yaˈhuapoma huachi. Ina marëˈ oˈmantararahuë. 4 Intohuataˈ paˈsarahuësoˈ nitotëramaˈ. Onporahuatomataˈ canpitantaˈ inatohuaˈ pacacamasoˈ nitotëramaˈ ipora, itërin. 5 —¿Intohuataˈ, Sinioro, paˈsaransoˈ? Co nitotëraihuëˈ. ¿Onporahuatoitaˈ ira nohuichii? itërin Tomasëri. 6 —Ca ira pochinco. Yaˈipiya noˈtëquën aˈchintëranquëmaˈ. Casáchin nanpicasoˈ quëtëranquëmaˈ. Imaramacosopitarachin Yosëˈpaˈ cancontarama huachi. 7 Noyá nohuitëramaco naporini, Tatahuëntaˈ nohuichitomahuëˈ. Ipora quëra huarëˈ ina nohuitaramaˈ. Ca nohuitëramacoso pochin nohuitaramaˈ, itërincoi. 8 —Tata aˈnotocoi niˈii. Ina niˈpatoi, Sinioro, nóya cancantarai huachi, itopirinhuëˈ Pinipiri. 9 —Isonápoˈ piˈipi, iyasha, canpitaroˈco yaˈhuëpirahuëˈ, co nohuichatëraramacohuëˈ, ¿ti? Niˈpatamaco, tatahuëntaˈ nohuitaramaˈ. ¿Onpoatontaˈ nipachin, “Tata aˈnotocoi niˈii,” itëranco? 10 Yosësoˈ ca Tatahuë. Ina pocháchinco ninahuë. Co ina, iyasha, natëyatëraranhuëˈ, ¿ti? Aˈchintohuatënquëmara, co caora yonquinëhuë quëran aˈchinahuëˈ. Yosë yonquirinso chachin yonquiato, aˈchintaranquëmaˈ. Ina nohuanton, nani maˈsha nanitaparahuë. 11 Tatahuë pochinco casoˈ. Napoaton yaˈipinquëmaˈ natëco. Piyapiˈsaˈ aˈnaroachin anoyatërahuë. Nani maˈsha nanitaparahuë. Ina yonquiatomaˈ, natëco huachi, itërincoi. 12 —Natancoˈ, iyaroˈsaˈ, noˈtëquën shaˈhuitaranquëmaˈ. Tëhuënchachin imapatamaco, ca pochin nani maˈsha nanitapaaramaˈ. Tata Yosë yaˈhuërinˈpaˈ panantarahuë niˈton, saca sacaiˈ nininsoˈ nanitapaaramaˈ. Yaˈipinquëmaˈ catahuaaranquëmaˈ nanamëhuë aˈchinacamaso marëˈ. Canpitari aˈchintohuatamaˈ, naˈcon naˈcon piyapiˈsaˈ imasarinaco huachi. 13 Ca pochin yonquihuatamaˈ, nanan quëchinquëmaˈ Tatahuë nontacamaso marëˈ. “Huiˈnan chachin nanan quëtërinco,” taˈtomaˈ, ina nontocoˈ. Ina pochin nontatomaˈ, maˈsona nohuantëramasoˈ nicoˈ acotaranquëmaˈ. Catahuaranquëmaˈ niˈton, Tatahuë noya noya nohuitarama huachi. “Ma noyacha Yosëso paya,” tosaramaˈ. 14 Ca pochin yonquihuatamaˈ, maˈsona nipatamaco, acotaranquëmaˈ. 15 Nani pënënanquëmaˈ. Nosorohuatamaco, natëaramaco huachi. 16 Inapaquë panantahuato, Tata shaˈhuitarahuë, Ispirito Santo aˈpatimarinquëmaˈ. Ca pochachin catahuarinquëmaˈ, achinicancanarinquëmaˈ. Co onporontaˈ patarinquëmahuëˈ. 17 Ispirito Santosoˈ noˈtëquënachin nonin niˈton, noˈtëquën anitotarinquëmaˈ. Inasoˈ Yosë huaˈyanën chachin. Co imarinacosopitasohuëˈ nipirinhuëˈ co ina natëpihuëˈ. Napoaton co nohuitapihuëˈ. Canpitasoˈ nipirinhuëˈ nohuitaramaˈ. Nani tahuëri catahuarinquëmaˈ. Yaˈcoancantarinquëmaˈ. 18 Co patomiataranquëmahuëˈ. Ca nohuanto, Ispirito Santo yaˈcoancantarinquëmaˈ. Ca pochachin catahuarinquëmaˈ. 19 Co huaˈquiˈ isëquë yaˈhuarahuëˈ. Paˈpato, co imarinacosopitahuëˈ co huachi quënanarinacohuëˈ. Canpitasoˈ nipirinhuëˈ quënantaramaco. Cancanëma quëran nohuitaramaco huachi. Nanpiantarahuë niˈton, Yosë nohuitatomaˈ nanpimiatarama huachi. 20 Nani nanpiantahuato, noya noya nohuitaramaco huachi. Tëhuënchachin Tata Yosë yonquirinso chachin yonquirahuë. Imamiataramaco niˈton, canpitantaˈ yonquirahuëso pochin yonquiaramaˈ. Carinquëmantaˈ yaˈcoancantaranquëmaˈ niˈton, nóya ninohuitarihua huachi. 21 Nani pënënanquëmasoˈ nitotohuatamaˈ, natëhuatamaco, tëhuënchachin nosoroaramaco, tënahuë. Nosorohuatamaco, Tata Yosëntaˈ nosoroarinquëmaˈ. Carinquëmantaˈ nosoroaranquëmaˈ. Inapaquë panantaporahuëˈ, cancanëma quëran nontaranquëmaˈ. Noya noya nohuitaramaco huachi, itërin Quisosori. 22 —¿Onpoatontaˈ, Sinioro, quiyariachin noyá nohuitarainquën? Co yaˈipi piyapiˈsaˈ nohuitarinënquënhuëˈ, itërin Cotasëri. Aˈna Cotasë inasoˈ. Co Cotasë Iscariotihuëˈ. 23 Napotohuachina, Quisosori itërin: —Co yaˈipi piyapiˈsaˈ nanitopihuëˈ nohuitinacosoˈ. Insosona nosorohuachinaco, natëarinaco. Natëhuachinaco, Tata Yosëri nosoroarin. Ispirito Santori yaˈcoancantarin niˈton, Yosë noya nohuitapi huachi. Cantaˈ noya nohuitarinaco. 24 Coˈsoˈ nosorohuachinacohuëˈ, co natëarinacohuëˈ. Co caora yonquinëhuë quëran shaˈhuitëranquëmahuëˈ. Tata Yosë shaˈhuitohuachincora, inachachin shaˈhuitëranquëmaˈ. Ina aˈpaimarinco. 25 Coˈhuara paˈshantatërasohuëˈ, shaˈhuitëranquëmaˈ. 26 Inapaquë pantahuato, tatahuë nontarahuë, Ispirito Santo aˈpatimarinquëmaˈ. Ca yaˈhuërënamëhuë oˈmararin. Inasoˈ catahuaarinquëmaˈ. Yaˈipi Yosë nanamë aˈchintarinquëmaˈ. Catahuaarinquëmaˈ aˈchintëranquëmasoˈ ama naniantacamaso marëhuëˈ. Catahuahuachinquëmaˈ, nóya yonquiarama huachi, tënin. 27 Ina quëran Quisoso shaˈhuitantarincoi: —Pantaporahuëˈ, asanocancanaranquëmaˈ. Tata Yosë natëto, co mantaˈ tëˈhuatërahuëˈ. Catahuaaranquëmaˈ ca pochachin cancantacamaso marëˈ. Piyapiˈsaˈ inahuara co sano cancantopihuëˈ. Aˈnaroachin paˈyanpi. Carinquëmasoˈ nipirinhuëˈ catahuaaranquëmaˈ sano cancantacamaso marëˈ. Ama paˈyancosohuëˈ. Ama tëˈhuacosohuëˈ. 28 Nani shaˈhuitëranquëmaˈ. Inapaquë pantaporahuëˈ, yaˈcoancantimaranquëmaˈ. Tëhuënchachin nosorohuatamaco, Tatahuëtaquë panantarahuë niˈton, noya cancantaramaˈ. Inasoˈ chini chiniquën nanantërin. 29 Coˈhuara paˈshantatërapohuëˈ, shaˈhuitaranquëmaˈ. Inapaquë pantahuato, yonquiarama huachi. “Tëhuënchachin ninoton, shaˈhuitërinpoaˈ,” taˈtomaˈ, noya noya natëaramaco huachi. Ina marëˈ shaˈhuitaranquëmaˈ. 30 Co huachi huaˈquiˈ nontaranquëmahuëˈ. Sopai huaˈan nohuanton, masarinaco. Inari camairin niˈton, nani huëˈsapi macainacoso marëˈ. Co casoˈ piˈpian tërantaˈ ina camaincosohuëˈ nipirinhuëˈ, 31 co taˈararahuëˈ. Tata Yosë nosoroato, ina noˈtëquën natërarahuë. Ina nohuanton, maˈsha onpoarahuë. Piyapiˈsaˈ nicatonaco, “Tëhuënchachin Yosë nosoroaton, natërin,” taˈcaiso marëˈ co taˈararahuëˈ. Huëcoˈ paˈahua huachi, itërincoi Quisoso.

Juan 15

1 —Canpitaora, iyaroˈsaˈ, co nanitëramahuëˈ noya nicacamasoˈ. Casáchin catahuahuatënquëmaˈ, nóya cancantaramaˈ. Naraˈhuaya nitërinso pochin ninin. Niˈcoˈ, iyaroˈsaˈ. Opa naraˈhuaya noya nitërin. Ca ina pochinco. Imaramacosopita nara sëˈpa pochin ninamaˈ. Tata Yosësoˈ huaˈanën pochin ninin. 2 Aˈna sëˈpaquën co nitohuachinahuëˈ, nishitëtahuatëˈ, tëˈyatërëˈ. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ piˈpian nitërin. Ina sëˈparaˈhuain piˈpian niquitërëˈ naˈcon naˈcon nitacaso marëˈ. Co niquitohuatërahuëˈ, co noya nitërinhuëˈ. Inapochachin aˈnaquën “Imarai” topirinahuëˈ, co natërinacohuëˈ niˈton, Yosëri co noyahuëˈ niˈnin. Nipirinhuëˈ, insosona tëhuënchachin imapachinaco, Yosëri noya niˈsarin. Nara niquitërëso pochin, ina nohuanton, piˈpian maˈsha onporin noya noya cancantacaso marëˈ. 3 Carinquëmaˈ nani anoyacancantëranquëmaˈ. Aˈchintëranquëmasoˈ natëramaˈ. Ina yonquiatomaˈ, noyapiachin cancantaramaˈ. 4 Imamiatatomaco, nani tahuëri yonquiráco catahuainquëmaˈ. Noya nichinpitërinso pochin nicoˈ. Nara sëˈpaˈ nohuishatohuachina, co nitërinhuëˈ. Inapochachin co imamiatohuatamacohuëˈ, co nanitaparamahuëˈ noya nicacamasoˈ. 5 Ca nara yaˈhuë pochinco. Canpitasoˈ nara sëˈpa pochinquëmaˈ. Yaˈcoancantaranquëmaˈ. Nani tahuëri yonquihuatamaco, catahuaaranquëmaˈ, noya nisarama huachi. Nara noya nitërinso pochin noya nisaramaˈ. Canpitaora co nanitaramahuëˈ Yosë pochin cancantacamasoˈ. 6 Nara sëˈpaˈ nohuishatohuachina, ahuirin. Masahuatonaˈ, pënquë tëˈyatopi, ahuiquitopi huachi. Inapochachin co imamiatohuatamacohuëˈ, Yosë aˈpoarinquëmaˈ. Anaˈintarinquëma huachi. 7 Casáchin yonquihuatamaco, naˈcon catahuaaranquëmaˈ. Aˈchintëranquëmasontaˈ ama naniantocosohuëˈ. Ina yonquiatomaˈ, Yosë nontocoˈ. Tëhuënchachin imamiatohuatamaco, maˈsona nohuantohuatamaˈ, shaˈhuitoco acochinquëmaˈ. 8 Nara naˈcon nitërinso pochin canpitantaˈ noya noya nicoˈ. Yosë pochachin nicoˈ. Ina quëran aˈnapitantaˈ nicatënquëmaˈ, Yosë yonquiapona huachi. Naporahuatomaˈ, noya noya imasaramaco huachi, itërincoi. 9 Ina quëran itantarincoi: —Tata Yosë nosororincoso pochachin nosororanquëmaˈ. Ina naˈcon yonquicoˈ. 10 Tata Yosë noˈtëquën natërahuë niˈton, paˈpi nosororinco. Inapochachin natëhuatamaco, carinquëmantaˈ paˈpi nosoroaranquëmaˈ. 11 Yaˈipi cancanëhuë quëran Tatahuë natërahuë niˈton, nóya cancantërahuë. Natëhuatamaco, ca pochachin noya cancantaramaˈ. Co piˈpisha tërantaˈ sëtaramahuëˈ. Ina marëˈ aˈchintëranquëmaˈ. 12 Nani pënënanquëmaˈ noya ninosorocamaso marëˈ. Carinquëmaˈ nosororanquëmaso pochachin canpitantaˈ ninosorocoˈ. Ina paˈpi nohuantërahuë nicacamasoˈ. 13 Niˈcoˈ, iyaroˈsaˈ. Naˈcon nosororanquëmaˈ. Iyaparin pochachin yonquiranquëmaˈ. Naˈcon nosoroatnquëmaˈ, canpita nichaˈëcaˈhuanquëmaso marëˈ chiminarahuë. Co aˈnapita ina pochin nosororinquëmahuëˈ. 14 Natëpatamaco, tëhuënchachin iyaparin pochin niˈsaranquëmaˈ. 15 Co casoˈ patron pochin cancantëranquëmahuëˈ. Patronsoˈ piyapinënpita camairin. Camaipirinhuëˈ, yonquirinso chachin co shaˈhuitërinhuëˈ. Iin chachinsoˈ nipirinhuëˈ shaˈhuitërin. Inapochachin carinquëmantaˈ yaˈipiya shaˈhuitëranquëmaˈ. Co piyapinëhuë pochin niˈnanquëmahuëˈ. Nipayarahuëso pochachin niˈnanquëmaˈ. Yaˈipi Tatahuë shaˈhuitërincosopita anitotëranquëmaˈ. 16 Co canpitaora nohuanton imaramacohuëˈ. Ca nohuanto, imaramaco. Carinquëmaˈ huayonanquëmaˈ piyapiˈsaˈ anohuitamacoso marëˈ. Acoranquëmaˈ niˈton, paatomaˈ, nanamëhuë aˈchintocoˈ aˈnapitantaˈ imainacoso marëˈ. Noya aˈchintocoˈ imamiachinaco huachi. “Quisoso nanan quëtërinco,” taˈtomaˈ, Yosë nontocoˈ catahuainquëmaˈ. Ca pochin yonquihuatamaˈ, maˈsona nipatamaˈ, acochinquëmaˈ. 17 Nani pënënanquëmaˈ. “Canpita imaramacosopita capini ninosorocoˈ,” itëranquëma huachi, tënin. 18 Ina quëran shaˈhuitantarincoi: —Co imarinacosopitahuëˈ noˈhuihuachinënquëmaˈ, ama paˈyancosohuëˈ. Caˈton noˈhuirinaco, nitotëramaˈ. 19 Co noyahuëˈ cancantëramaˈ naporini, noya niˈitënënquëmahuëˈ. Inahua capiniráchin nipaˈyatopi. Nipirinhuëˈ, nani nichaˈëranquëmaˈ. Ca nohuanto, co inapita pochin cancantëramahuëˈ. Imaramaco niˈton, noˈhuiarinënquëmaˈ. 20 Noˈhuirinaco niˈton, canpitantaˈ noˈhuiarinënquëmaˈ. Nani shaˈhuitëranquëmaˈ: “Huaˈanëmaco niˈton, co canpitasoˈ noya noya niˈsarinënquëmahuëˈ,” itëranquëmaˈ. Aparësitërinaco niˈton, canpitantaˈ aparësitarinënquëmaˈ. Yaˈipi piyapiˈsaˈ natërinaco naporini, canpitantaˈ natëitënënquëmahuëˈ. Co yaˈipiya natërinacohuëˈ. Ina yonquicoˈ. 21 Tata Yosë aˈpaimapirincohuëˈ, co ina nohuitopihuëˈ. Napoaton imaramacoso marëˈ noˈhuiarinënquëmaˈ, aparësitarinënquëmaˈ. 22 Co oˈmato, aˈchintërahuëˈ naporini, co aˈporinacoso marëˈ oshahuaintonahuëˈ. Nani aˈchintopirahuëˈ. Co natëtonacohuëˈ, oshahuanpi. Niˈton, Yosëri anaˈintarin huachi. 23 Insopitasoˈ noˈhuihuachinaco, Tata Yosëntaˈ noˈhuirapi. 24 Naˈa piyapiˈsaˈ aˈnaroachin anoyatërahuë. Nani maˈsha Yosë pochin ninahuë. Aˈnapita piyapiˈsasoˈ co nanitapapihuëˈ. Yosë anohuitaˈhuaso marëˈ sacaiˈ nininsoˈ aˈnotërahuë. Co aˈnotërahuëˈ naporini, co ina marëˈ oshahuaintonahuëˈ. Nani nicaponaracohuëˈ, noˈhuirinaco. Tata Yosëntaˈ noˈhuipi. 25 Iraca Yosë quiricanënquë ninshitopi. “Topinan quëran noˈhuirinaco,” tënin ninshitaton. Iporasoˈ naporinso chachin topinan quëran noˈhuiarinaco. 26 Yosëˈpaˈ pantahuato, Ispirito Santo aˈpatimaranquëmaˈ. Inasoˈ catahuaarinquëmaˈ. Noˈtëquënachin nonin. Yosë quëran oˈmarahuaton, piyapiˈsaˈ ayonquirarin huachi. Nonahuëso chachin noˈtëquën ayonquimarinquëma huachi. 27 Canpitantaˈ aˈchinaramaˈ aˈnapitantaˈ nohuitinacoso marëˈ. Iraca quëra huarëˈ nohuitëramaco niˈton, naporahuësoˈ shaˈhuitaramaˈ, itërincoi Quisoso.

Juan 16

1 Ina quëran Quisoso itantarincoi: —Chiniquën cancantatomaˈ, iyaroˈsaˈ, imamiatoco. Coˈhuara maˈsha onpochatërasënënquëmahuëˈ, shaˈhuitaranquëmaˈ ama paˈyanatomaˈ aˈpocamacoso marëhuëˈ. 2 Niyontonpiso pëi quëran ocoiarinënquëmaˈ. Aˈna tahuëri yatëpararinënquëmaˈ. “Yosë pinorin niˈton, tëpahuato, Yosë noya niˈsarinco,” taˈtonaˈ, aˈnaquëmaˈ tëpararinënquëmaˈ. 3 Co Tata Yosë nohuitopihuëˈ. Huiˈnincontaˈ co nohuitërinacohuëˈ niˈtonaˈ, aparësitarinënquëmaˈ. 4 Napoaton, iyaroˈsaˈ, ama paˈyancosohuëˈ. Nani shaˈhuitëranquëmaˈ. Aˈna tahuëri aparësitohuachinënquëmaˈ, ina yonquiaramaˈ. “Tëhuënchachin noˈtëquën ninoton, shaˈhuitërinpoaˈ,” tosaramaˈ. Iraca co ina pochin shaˈhuitëranquëmahuëˈ. Canpitaroˈco yaˈhuato, catahuaaranquëmaˈ. Napoaton ipora huarëˈ shaˈhuitaranquëmaˈ. 5 —Iporasoˈ “Yosëˈpaˈ pantararahuë,” itopiranquëmahuëˈ, “¿Onpoapontaˈ?” co itëramacohuëˈ. 6 “Pantararahuë,” itëranquëmaso marëˈ chiniquën sëtapiramahuëˈ. 7 Noˈtëquën itëranquëmaˈ. Pantaˈhuasoˈ noya, tënahuë. Co pantahuatohuëˈ, Ispirito Santo co oˈmararinhuëˈ catahuainquëmaso marëˈ. Nipirinhuëˈ, pantahuato, ina aˈpatimaranquëmaˈ. 8 Ispirito Santo isoroˈpaquë oˈmahuachin, oshahuanoˈsaˈ ayonquiarin. “Yosësoˈ noyasáchin cancantërin. Piyapinquëmasoˈ nipirinhuëˈ co noyahuëˈ nicatomaˈ, oshahuanamaˈ. Ina marëˈ anaˈintarinquëmaˈ,” itarin. 9 “Co Quisoso natëramahuëˈ niˈton, paˈpi oshahuanamaˈ,” itarin piyapiˈsaˈ, pënënpachin. 10 Ca chiminpato, inapaquë pantahuato, co huachi quënanaramacohuëˈ. Nipirinhuëˈ, imapatamaco, Yosë noya niˈsarinquëma huachi. Ispirito Santo oˈmahuachin, oshahuanoˈsaˈ naˈcon ayonquirarin imainacoso marëˈ. 11 Sopai huaˈani huaˈquiˈ piyapiˈsaˈ huaˈanëntopirinhuëˈ, Yosëri ocoiarin. Anaˈintarin huachi. “Niˈcona anaˈintochinquëmaˈ canpitantaˈ,” itarin Ispirito Santori. 12 Naˈcon yaaˈchintopiranquëmahuëˈ, co ipora nanitaramahuëˈ yaˈipiya yonquicamasoˈ. 13 Nipirinhuëˈ, Ispirito Santo oˈmahuachin, yaˈipi nanamëhuë aˈchintarinquëmaˈ. Noˈtëquën anitotarinquëmaˈ. Co inaora yonquirinsoˈ aˈchintarinquëmahuëˈ. Yosë yonquirinso chachin aˈchintarinquëmaˈ. Aˈna tahuëri maˈsha onpocaisontaˈ anitotarinquëmaˈ. 14 Ca nonahuëso chachin aˈchintarinquëmaˈ niˈton, noya noya niˈsaramaco. 15 Yaˈipi tatahuë yonquirinsoˈ nitotërahuë. Ina chachin yonquirahuë cantaˈ. Napoaton ca nonahuësoˈ aˈchintarinquëmaˈ, tënin. 16 Ina quëran itantarincoi: —Piˈpian pahuanarin pacaˈhuasoˈ. Co quënanaramacohuëˈ. Ina quëran co huaˈquiya quëranhuëˈ quënantaramaco, itërincoi. 17 Caˈtanoˈsanënpitacoi ninontërai. —¿Maˈtaˈ tapon? “Piˈpian pahuanarin pacaˈhuasoˈ. Co quënanaramacohuëˈ. Ina quëran quënantaramaco,” tënin. “Tatahuë yaˈhuërinˈpaˈ pantararahuë,” tënin antaˈ. 18 “Co huaˈquiya quëranhuëˈ quënantaramaco,” topachina, co nitotërëhuahuëˈ. ¿Maˈtaˈ tapon naporin? tënai ninontatoi. 19 Yanatanpiraihuëˈ, tapanatoi, co natanaihuëˈ. Quisososoˈ nipirinhuëˈ nitotërin. Napoaton itërincoi: —“¿Maˈtaˈ tapon naporin?” taˈtomaˈ, yanatanpiramacohuëˈ, co natanamacohuëˈ. Tëhuënchachin piˈpian pahuanarin pacaˈhuasoˈ. Co quënanaramacohuëˈ. Ina quëran co huaˈquiya quëranhuëˈ quënantaramaco. 20 Tëhuënchachin, iyaroˈsaˈ, chiminpato, naˈnëaramaˈ, sëtaramaˈ. Co natërinacosopitasohuëˈ nipirinhuëˈ “Nani chiminin huachi,” taˈtonaˈ, capa cancantapi. Yaˈhuërëˈ canpitasoˈ sëtapiramahuëˈ, co huaˈquiˈ sëtaramahuëˈ, aˈnaroachin noya cancantantarama huachi. 21 Niˈcochi, iyaroˈsaˈ. Sanapi yahuaihuachina, iquitaton, co noyahuëˈ cancantërin. Nani huaihuachina, aˈnaroachin nóya cancantërin. Co huachi iquitërinsoˈ yonquirinhuëˈ. “Huaˈhuahuë nani huairahuë,” taˈton, nóya cancantërin. 22 Inapochachin canpitantaˈ ipora sëtapiramahuëˈ. Naquëranchin quënantaramaco. Naporoˈ nóya cancantarama huachi. Ina quëran maˈsha onpotopirinënquëmaontaˈ, nóya cancantomiatarama huachi. 23 Naporoˈ co huachi natanaramacohuëˈ. Cancanëma quëran Yosë anitotarinquëma huachi. Noˈtëquën shaˈhuitëranquëmaˈ. Ca pochin yonquiatomaˈ, Tata Yosë nontocoˈ. “Quisoso nanan quëtërincoi,” taˈtomaˈ, maˈsona nipatamaˈ, acotarinquëmaˈ. 24 Iraca co tëhuënchachin nohuitëramacohuëˈ. Yosë nontohuatamaˈ, co tata pochin nontëramahuëˈ. “Quisoso imarai niˈton, huiˈnan pochin niˈnancoi,” co itëramahuëˈ. Iporasoˈ nipirinhuëˈ ca pochin yonquiatomaˈ, maˈsha nitërëso pochin Yosë nontocoˈ catahuainquëmaˈ. “Quisoso nanan quëtërincoi,” taˈtomaˈ, nani tahuëri nontácoˈ nóya cancantacamaso marëˈ, itërincoi. 25 —Sacaiˈ nananquë nani aˈchintëranquëmaˈ. Aˈna tahuërisoˈ nipirinhuëˈ co sacaiˈ nananquë aˈchintaranquëmahuëˈ. Aˈninquëchin tatahuë nininsoˈ shaˈhuitaranquëmaˈ. 26 Naporoˈ ca pochin yonquiatomaˈ, tatahuë nontaramaˈ. Ca pochin nontaramaˈ niˈton, “Catahuaquëˈ, Tata,” co itaˈhuasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. 27 Tatahuë chachin nani nosororinquëmaˈ. Nosororamaco niˈton, nosororinquëmaˈ. Ina aˈpaimarincosoˈ natëramaˈ niˈton, nosororinquëmaˈ canpitantaˈ. 28 Tatahuë quëran oˈmato, isoroˈpaquë yaˈhuëpirahuëˈ. Co huaˈqui quëranhuëˈ tatahuë yaˈhuërinˈpaˈ panantararahuë huachi, itërincoi. 29 —Iporasoˈ co sacaiˈ nananquë nontërancoihuëˈ. Aˈnaroachin natanai. 30 Quëmasoˈ yaˈipi nitotëran. Yosë quëran oˈmaran, tënai. Co huachi natanaˈhuainquënsoˈ yaˈhuërinhuëˈ, itërai. 31 —Nani natëramaco, ¿ti? Napoaponahuëˈ, carinquëmaˈ itaranquëmaˈ. 32 Ipora tashi chachin yaˈipinquëmaˈ taˈananpiraramaco. Yanquëërahuatomaˈ, pëinëmaquë paˈsaramaˈ. Patopiramacohuëˈ, co caora yaˈhuapohuëˈ. Tatahuë caˈtanárinco. 33 Nani naˈcon shaˈhuitëranquëmaˈ sano cancantacamaso marëˈ. Casachin yonquihuatamaco, sáno cancantaramaˈ. Co paˈyanaramahuëˈ. Piyapiˈsaˈ aparësitopirinënquëmahuëˈ, chiniquën cancantocoˈ. Sopai natëpisopita nani minsëarahuë huachi, itërincoi Quisoso.

Juan 17

1 Ina tosahuaton, inapaquë nëˈpëtahuaton, Yosë nontërin. Nosoroatoncoi, inaquë chachin nontërin natanaˈhuaiso marëˈ. —Nani, Tata, ora naniarin chiminaˈhuasoˈ. Aparësitohuachinaco, catahuaco quëma pochachin cancantato, noya natëinquën. Ina quëran aˈnapita nicatonaco, noya noya yonquiarinënquën. Quëma huiˈnanco niˈto, napotaranquën. 2 Chiniquën nanan, Tata, nani quëtëranco yaˈipi piyapiˈsaˈ huaˈanëntaˈhuaso marëˈ. Quëma nohuanton, aˈnaquën imasarinaco. Inapitasoˈ anoyacancantërahuë quëma nohuitatënën nanpimiatacaiso marëˈ. 3 Quëmasachin Yosënquën. Isoroˈpaquë aˈpaimaranco. Piyapiˈsaˈ nohuitohuachinënquën, cantaˈ nohuitohuachinaco, noya noya cancantatonaˈ, nanpimiatapi huachi. 4 Piyapiˈsaˈ nichaˈëcaˈhuaso marëˈ aˈpaimaranco. Yaˈipi shaˈhuitërancosoˈ natëarahuë. Yaˈipi tiquiarahuë huachi. Quëmasachin natëranquën niˈton, piyapiˈsaˈ noya niˈsarinënquën. 5 Iraca coˈhuara isoroˈpaˈ yaˈhuëyatërasohuëˈ, quëmaroˈco nóya yaˈhuëpirahuëˈ, aˈpaimaranco, oˈmarahuë. Iporasoˈ, Tata, quëmataquë naquëranchin acoantaco quëmaroˈco chachin yaˈhuantaˈi huachi, itërin Yosë. 6 Ina quëran Yosë itantarin: —Quëma nohuanton, aˈnaya aˈnaya imasarinaco. Isoroˈpaquë yaˈhuëpirinahuëˈ, huayonan imainacoso marëˈ. Niˈton, imasarinaco huachi. Nani aˈchintërahuë huachi. Onpopinsona quëma cancantëran nani anitotërahuë niˈton, nohuitërinënquën. Inapitasoˈ quëma piyapinënpita. Iraca quëra huarëˈ yonquiran imainacosoˈ. Quëma nohuanton, imasarinaco huachi. Quëma nanamën natëpi huachi. 7 Caora yonquinëhuë quëran co mantaˈ ninahuëˈ. Quëma shaˈhuitohuatancora, natëranquën huachi. Ina nitotopi. 8 Shaˈhuitohuatancora, inachachin aˈchintërahuë. Natëtopi huachi. Quëma quëran oˈmarahuë. Quëma chachin aˈpaimarancosoˈ natëpi huachi. 9 Imarinacosopita marëˈ chiniquën nontaranquën. Huiˈnanpita pochin niˈnansoˈ. Iraca quëra huarëˈ yonquiran imainacosoˈ. Aˈnapitasoˈ co imarinacosopitahuëˈ, co ipora inapita marëˈ nontaranquënhuëˈ. 10 Yaˈipi imarinacosopita imarinënquën quëmantaˈ. Quëmari huiˈnanpita pochin cancantëran. Napopianachin imarinënpoˈ. Noya natërinaco niˈton, piyapiˈsaˈ noya niˈsarinaco. 11 Co huaˈquiya quëranhuëˈ quëmataquë panantararahuë. Isoroˈpasoˈ patarahuë huachi. Imarinacosopitasoˈ nipirinhuëˈ isëquë yaˈhuaponaˈ. Quëma nohuanton, imasarinaco. Quëmasoˈ, Tata, nóyanquën niˈton, noya aˈpaiquëˈ imamiachinaco. Yaˈipiya nanitaparan niˈton, catahuaquëˈ napopianachin yonquiˈinaˈ. Canpoˈ ninosororëso pochin ninosoroˈinaˈ. 12 Inapitaroˈco yaˈhuasoco, quëma nanamën aˈchintërahuë, pënënahuë, naˈcon catahuarahuë imamiatinacoso marëˈ. Noya aˈpairahuë. Co aˈnaya tërantaˈ aˈpoarinacohuëˈ. Cotasëichin pipirin. Inasoˈ co onporontaˈ tëhuënchachin imarincohuëˈ. Parësitopiquë pacacasoˈ yaˈhuërin. Quëma quiricanënquë ninoranso chachin inaquë parësitomiatarin huachi. Yaˈhuërëˈ aˈnapitasoˈ noya aˈpaiarahuë imamiatinacoso marëˈ. 13 Iporasoˈ nipirinhuëˈ yaˈhuëranquë panantararahuë huachi. Coˈhuara paˈshantatërapohuëˈ, natantasoiˈ, nontaranquën natanatonaˈ noya cancantacaiso marëˈ. Paˈsapirahuëˈ, yaˈipi cancanëhuë quëran natëranquën niˈton, noya cancantërahuë. Catahuaquëˈ ca pochachin noya cancanchinaˈ. 14 Quëma nanamën chachin nani aˈchintërahuë. Co imarinacosopitarihuëˈ noˈhuipi. Co inapita pochin cancantopihuëˈ niˈton, noˈhuipi. Imarinacosopitasoˈ nipirinhuëˈ ca pochin cancantatonaˈ, co oshahuanacaisoˈ nohuantopihuëˈ. 15 Co nohuantërahuëˈ isoroˈpa quëran ocoicamasoˈ. Isëquë yaˈhuëpirinahuëˈ, catahuaquëˈ ama sopairi minsëinsohuëˈ. 16 Naˈa piyapiˈsaˈ co noyahuëˈ nipirinahuëˈ, co casoˈ inapita pochin cancantërahuëˈ. Imarinacosopitantaˈ co inapita pochin cancantopihuëˈ. 17 Catahuaquëˈ, Tata, noya noya cancanchinaˈ. Noˈtëquën ayonquiquëˈ noya nicaiso marëˈ. Quëma nanamën quëran noˈtëquën anitotëran. 18 Isoroˈpaquë, Tata, aˈpaimaranco. Inapochachin inapitantaˈ aˈpararahuë piyapiˈsaˈ aˈchintacaiso marëˈ. 19 Imarinacosopita yonquiato, quëmasachin natëaranquën. Inapita marëˈ chiminarahuë anoyacancantaˈhuaso marëˈ. Anoyacancantohuato, inapitantaˈ noˈtëquën yonquiatonaˈ, noya natëinënquën, itërin. 20 Ina quëran huachi itantarin: —Co isopita marëachin, Tata, nontaranquënhuëˈ. Aˈna tahuëri aˈchintohuachinaˈ, aˈnapitantaˈ imasarinaco. 21 Inapitantaˈ catahuaquëˈ napopianachin yonquiˈinaˈ. Canpoˈ ninosororëso pochin ninosoroˈinaˈ. Quëma huiˈnanco niˈto, yonquiranso chachin yonquirahuë. Inapitantaˈ catahuaquëˈ canpo pochachin yonquiˈinaˈ. Ina quëran aˈnapitantaˈ natëarinaco. “Yosë huiˈnin imatonaˈ, napopianachin yonquiapi,” tosapi. 22 Quëma nohuanton, noyapiachin cancantërahuë. Imarinacosopitantaˈ yaˈcoancantarahuë noyapiachin cancantacaiso marëˈ. Ina quëran aˈna huënton pochin napopianachin yonquiapi. Canpo pochachin cancantapi huachi. 23 Quëma pochachin yonquiato, inapita yaˈcoancantërahuë canpo pochachin yonquicaiso marëˈ. Ina quëran aˈnapita nicatonaˈ, “Tëhuënchachin Yosëri huiˈnin aˈpaimarin. Huiˈnin nosororinso pochin imarinsopitantaˈ nosororin,” tosapi. 24 Quëma, Tata, nohuanton, imasarinaco. Inapita nohuantërahuë carëˈ yaˈhuëcaisoˈ. Iraca quëra huarëˈ quëma nosororanco. Coˈhuara isoroˈpaˈ yaˈhuëyatërasohuëˈ, nosoroatonco, nóya acoranco. Inatohuaˈ inapitantaˈ pantahuachinaˈ, noya noya niˈsarinaco huachi. Ina naˈcon nohuantërahuë. 25 Quëma, Tata, noya cancantëran. Co imarinacosopitahuëˈ co nohuitërinënquënhuëˈ. Casoˈ nipirinhuëˈ nohuitëranquën. Quëma isoroˈpaquë aˈpaimaranco. Imarinacosopita nitotopi huachi. 26 Quëma nanamën nani aˈchintërahuë nohuitinënquënso marëˈ. Ipora huantaˈ catahuarahuë niˈton, noya noya nohuitarinënquën. Quëma nosororancoso pochachin inapitantaˈ ninosoroˈinaˈ. Carintaˈ nosoroato, yaˈcoancantarahuë huachi. Nohuitohuachinënquën, ca pochachin cancantapi huachi, tënin Quisoso, Yosë nontaton.

Juan 18

1 Nani Yosë nontohuachina, pipirai huachi. Paˈsahuatoi, iˈshanantëˈ aquëtëran paˈnai. Sitron itopisoˈ. Inaquë nara tëtëpiroaˈhuaya yaˈhuërinquë paˈnai. 2 Inatohuaˈ paˈpatëira, naˈaroˈ niyontonai. Napoaton Cotasërintaˈ nohuitërin. Inarisoˈ yashaˈhuirapirinsoˈ. 3 Corto huaˈanoˈsaˈ, Parisioroˈsaˈ, inapita nani shaˈhuitoonin. Natanahuatonaˈ, sontaroˈsaˈ, ponisia, inapita aˈpapi Quisoso macacaiso marëˈ. Nansa, sahuëni, inapita quëpapi. Tashiˈ niˈton, nanparin, yonarin, inapitantaˈ quëpapi. Cotasëri quëparahuaton, aˈnotërin. 4 Quisososoˈ yaˈipiya ninoponahuëˈ, co taˈarinhuëˈ. Nacapiapon paˈnin. —¿Intaˈ yonisaramaˈ? itërin. 5 —Quisoso Nasaritoquë yaˈhuërinsoˈ, itopi. —Ca inaco mini, itërin. Cotasëntaˈ inaquë huaniarin antaˈ. 6 —Ca mini inaco, itohuachina, paˈyanpi. Pinën quëran ninantërarahuatonaˈ, anotopi. 7 Ina quëran naquëranchin itantarin: —¿Intaˈ yonisaramaˈ? itantarin. —Quisoso Nasaritoquë yaˈhuërinsoˈ, itantapi. 8 —Nani shaˈhuitëranquëmaˈ. Ca mini. Ca nohuantohuatamaco, isopitasoˈ tananpitocoˈ paˈinaˈ, itërin. 9 Achin Yosë nontaton, nani itërin: “Quëma nohuanton, isopita imasarinaco. Noya aˈpaiarahuë. Co aˈnaya tërantaˈ aˈpoarinacohuëˈ,” itërin. Co chiniquën cancanchatërapihuëˈ niˈton, “Tananpitocoˈ paˈinaˈ,” itërin. 10 Napopirinhuëˈ, Simon Pitrosoˈ sahuëninën ocoirahuaton, corto huaˈan inpriatonën ahuërin, Marco itopisoˈ. Nicoitaton, inchinan huëratën quëran nishitëhuëratëtërin. 11 Quisososoˈ nipirinhuëˈ co nohuantërinhuëˈ. —Sahuëni, iyasha, poˈmoantaquëˈ. Tananpitëquëˈ mainaco. Tatahuë nohuanton, masarinaco, itërin. 12 Ina quëran sontaroˈsaˈ, capitan, Cotio ponisia, inapita huëˈsahuatonaˈ, Quisoso mapi. Masahuatonaˈ, tanpaquën noyá tonporahuatonaˈ, 13 Anasëtaquë quëpapi. Inasoˈ corto huaˈan miˈsën. Naporoˈ piˈipi Caihuasë corto huaˈan yaˈconin. 14 Iˈhua inasoˈ Cotioroˈsaˈ shaˈhuitërin: “Quisoso tëpacasoˈ yaˈhuërin, tënahuë. Co ina tëpahuatëhuahuëˈ, naˈanpoaˈ chiminarihuaˈ. Yaˈhuërënamënpoaˈ chimiˈin,” itërin. Inaquë quëpapi natanacaiso marëˈ. 15 Caˈtanoˈsanënpita paˈpi huachi. Yaˈhuërëˈ Simon Pitrosoˈ nipirinhuëˈ Quisoso imaquirin. Cantaˈ imaquirahuë. Casoˈ corto huaˈan piyapinënpita nohuitërinaco niˈton, Quisoso acoana quëpahuachinara, pairanaquë chachin yaˈconahuë cantaˈ. 16 Pitrosoˈ nipirinhuëˈ yaˈcoana aipiran huaniapirinhuëˈ. Napoaton pipiahuato, sanapi yaˈcoana aˈpairinsoˈ nontërahuë Pitrontaˈ yaˈconacaso marëˈ. Nontohuatëra, yaˈconai huachi. 17 Pitro yaˈconpachina, sanapiri itërin: —Quëmarintaˈ iso quëmapi imamaranquën, ¿ti? itërin. —Co casoˈ nohuitërahuëˈ, itërin. 18 Naporoˈ tashiˈ sëhuën niˈton, ponisia, inpriatonënpita, inapita pëyara quëran nani aˈpëtopi. Inaquë huanirahuatonaˈ, napëntapi. Pitrontaˈ inaquë napëntarin antaˈ. 19 Yaˈhuërëˈ Quisososoˈ natanapi huachi. —¿Maˈtaˈ aˈchintaran? ¿Inpitataˈ imarinënquën? itërin corto huaˈani. 20 —Coˈta aˈninquëchin piyapiˈsaˈ aˈchintërahuë. Niyontonpiso pëiquë, Yosë chinotopiso pëiquë, inaquëpita Cotioroˈsaˈ niyontonpachinara, aˈchintërahuë. Co poˈoana quëran aˈchintërahuëˈ. 21 ¿Onpoatontaˈ natananco? Naˈa piyapiˈsaˈ nataninaco, nani nitotopi. Inapita nataniquëˈ shaˈhuichinquën, itërin. 22 Itohuachina, ponisiari imirin quëran ahuërayarin. —Inasoˈ corto huaˈan nipirinhuëˈ, ina pochin aˈpaniran, ¿ti? itërin ponisiari. 23 —Nonpinahuë naporini, aˈnapita noˈtëquën shaˈhuirapitonacohuëˈ. Nipirinhuëˈ, noˈtëquën nontërahuë. ¿Onpoatontaˈ ahuëranco? itërin. 24 Ina quëran huaˈani aˈparin Caihuasë nontacaso marëˈ. Tonpopinan quëpapi huachi. 25 Yaˈhuërëˈ Simon Pitrosoˈ huaniton, napëntarin. —Quëmarintaˈ iso quëmapi imamaranquën, ¿ti? itërin ponisiari. —Coˈchi nohuitërahuë paya, itantarin. 26 Ina quëran Cotio huaˈan piyapinëni quënanin. Ina quëmopinën chachin Pitrori nani nishitëhuëratëtërinsoˈ niˈton, piˈpian nohuitërin. Pitro quënanahuaton, itërin: —Coˈta Quisosorëˈquën yaˈhuëran. Mapiquë quënananquënpora, itërin. 27 —Coˈchi caahuë paya, itantarin Pitrori. Naporoˈ atari përarin, natanin. 28 Yaˈhuërëˈ Quisososoˈ huaˈquiˈ natanapi. Ina quëran nani Caihuasëri natanpachina, ina pëinën quëran quëpapi. Tashírayamiachin nisahuasoˈ, copirno pëinënquë quëpapi. Cotioroˈsasoˈ nipirinhuëˈ co inaquë yaˈconpihuëˈ. “Nisha piyapi pëinënquë yaˈconpatëhuaˈ, oshahuanarihuaˈ. Ina quëran co nanitarihuahuëˈ Pascoa cosharoˈ capacasoˈ,” topi. 29 Napoamon Pirato pipirahuaton, inapita nontërin. —Iso quëmapisoˈ, ¿maˈtaˈ onporinsoˈ? itërin. 30 —Paˈpi co noya quëmapihuëˈ. Noya ninin naporini, co quëchitëinquënhuëˈ, itopi. 31 —Canpitari quëpacoˈ. Iraca quëra huarëˈ nipënënamasoˈ co natëhuachinhuëˈ, anaˈintocoˈ, itërin. —Co quiyasoˈ nanitëraihuëˈ. Co Nomano copirno nohuantërinhuëˈ piyapi tëpacaˈhuaisoˈ, itopi. 32 Iˈhua Quisoso nani shaˈhuitërin: “Aˈna tahuëri inapaquë achinpiarinaco,” tënin. Corosëquë tëpacaisoˈ ninorin. Cotioroˈsasoˈ anaˈintohuachinaˈ, co onporontaˈ corosëquë tëpapihuëˈ. Nomano piyapiáchin corosëquë tëpatopi. Napoaton Yosë nohuanton, copirnoquë shaˈhuirapipi corosëquë tëpacaiso marëˈ. Co corosëquë tëpapihuëˈ naporini, co ninorinso pochin inapaquë achinpiˈitonahuëˈ. 33 Quisoso yatëpapisoˈ natantahuaton, Pirato yonquirarin. “Iso quëmapi huaˈan yayaˈcomara,” tënin yonquinënquë. Napoaton pëiquë yaˈcoantarahuaton, Quisoso itapon: —Quëmasoˈ Cotio huaˈanquën, ¿ti? itërin. 34 —¿Intaˈ napotërinquënsoˈ? Quëmaora yonquinën quëran natamaranco, ¿ti? itërin. 35 —Co casoˈ Cotio piyapicohuëˈ. Nishaco. Cotioroˈsaˈ shaˈhuirapirinënquën. Corto huaˈanoˈsa chachin quëma quëtirinaco anaˈintaˈhuanquënso marëˈ. ¿Maˈtaˈ onporan niˈton, yatëparinënquën? itërin. 36 —Co isoroˈpaquë copirno yayaˈconahuëˈ. Ina nohuantërahuë naporini, imarinacosopita sontaroˈsa pochin niitonahuëˈ. Ama Cotioroˈsaˈ macaˈinacoso marëhuëˈ chiniquën ahuëˈitonahuëˈ. Casoˈ nipirinhuëˈ nisha pochin huaˈanëntarahuë, itërin. 37 —Quëmasoˈ huaˈanquën, ¿ti? itërin Piratori. —Huaˈanco mini. Ina marëˈ nasitimarahuë. Oˈmarahuë noˈtëquën pënëntaˈhuaso marëˈ. Noˈtëquën yonquipisopita natëarinaco, itërin. 38 —¿Onpoahuatëcha noˈtëquën yonquirë paya? tënin Pirato. Ina tosahuaton, pipiantarahuaton, Cotioroˈsaˈ itantarin: —Iso quëmapi noya, tënahuë. Co mantaˈ onporinhuëˈ. Co anaˈintacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. 39 Napoaton shaˈhuichinquëmaˈ. Nani Pascoa tahuëri aˈnaraˈ apinaˈpi tashinan pëi quëran ocoirahuë pipicaso marëˈ. Iporasoˈ Cotio huaˈan ocoichinquëmaˈ, topirahuëˈ, itërin. 40 Natanahuatonaˈ, chiniquën aˈpanitantapi. —Ama ina ocoiquësohuëˈ. Parapasë ocoiquë huachi, itopi. Inasoˈ matararo nipirinhuëˈ napotopi.

Juan 19

1 Ina natanahuaton, sontaroˈsaˈ camairin Quisoso huihuicaiso marëˈ. Ina masahuatonaˈ, chiniquën huihuitonaˈ, pëˈsha pëˈshatopi. 2 Yancotëˈ nahuan quëran sihuisahuatonaˈ, ayancotopi. Nahuan niˈton, ohuanin. Naporahuaton, caninchin coton aˈmotopi, amasha quëhuanën. Huaˈan aˈmorinso pochin aˈmotopi tëhuacaiso marëˈ. 3 —Iˈhuata, Sinioro huaˈan. Quëmasoˈ Cotioroˈsaˈ huaˈanquën, ¿ti? itopi. Napotahuatonaˈ, imirin quëran ahuërayarápi. 4 Ina quëran Pirato pipiantarahuaton, piyapiˈsaˈ nontantarin. —Iso quëmapi aˈnotantaranquëmaˈ, niˈcoˈ. Co mantaˈ onporinhuëˈ, tënahuë, itërin. 5 Naporoˈ Quisosontaˈ pëi quëran pipirin. Yancotëˈ nahuan quëran nipisopita ayancotopi. Caninchin coton aˈmotopi, pipirin. —Niˈcoˈ iso quëmapi, saˈahua, itërin piyapiˈsaˈ. Nosorocaiso marëˈ ahuihuipirinhuëˈ, co nosoropihuëˈ. 6 Corto huaˈanoˈsaˈ, ponisiaroˈsaˈ, inapitari quënanahuatonaˈ, chiniquën nonpi. —Corosëquë patanantëquëˈ chimiin, itopi. Inachachin inachachin itantapi. —Canpitari quëpacoˈ. Corosëquë patanantatomaˈ, tëpacoˈ. Co casoˈ nohuantërahuëˈ tëpaˈhuasoˈ. Co mantaˈ onporinhuëˈ, tënahuë casoˈ, itërin Piratori. 7 —Iraca pënëntërinsoˈ co natërinhuëˈ niˈton, chimiˈin. Topinan piyapi niponahuëˈ, “Yosë huiˈninco,” toconin, itopi huaˈanoˈsari. 8 Ina natanahuaton, Pirato chiniquën paˈyanin. 9 Yaˈcoantarahuaton, Quisoso itërin: —Noˈtëquën shaˈhuitoco. ¿Intohua quërantaˈ huëˈnan? itërin. Quisososoˈ nipirinhuëˈ co mantaˈ tëninhuëˈ. 10 —Copirnoco nipirahuëˈ, co yanontërancohuëˈ, ¿ti? Ca nohuantohuato, ocoiaranquën. Nohuantohuato, atëpataranquën. Co ina nitotëranhuëˈ, ¿ti? itërin. 11 —Co Yosë nohuantërinhuëˈ naporini, co mantaˈ quëma nanitapaitoncohuëˈ. Tëpahuatanco, ina marëˈ oshahuanaran. Nipirinhuëˈ, Cotio huaˈanoˈsaˈ naˈcon naˈcon oshahuanapi, itërin. 12 Ina quëran Pirato yaocoipirinhuëˈ, Cotioroˈsari itantarin: —Iso quëmapi ocoipatan, Nomano copirno noˈhuiarinquën. “Ca huaˈanco,” tëninso marëˈ copirno inimiconën nisarin. Atëpatëquëˈ, itërainquën, itopi. 13 Ina natanahuaton, “Coˈchi nanitërahuëˈ Quisoso ocoicaˈhuaso paya,” taˈton, aipiran quëpantarin. Quëpantarahuaton, anaˈintacasoˈ shiranënquë huënsërin huachi, shancoriroˈ huancanaquë yaˈhuërinsoˈ. Quiya nananquë Capata, itërai. 14 Aˈna tahuërichin pahuanarin Pascoa nanicasoˈ. Naporoˈ tahuëri chachin Pirato shaˈhuitërin tëpacaiso marëˈ. Camotëchin nisahuasoˈ, Cotioroˈsaˈ itërin: —Canpita huaˈanëmaˈ niˈcoˈ, itërin. 15 —Co quiyasoˈ nohuantëraihuëˈ. Aˈnaroachin atëpatëquëˈ. Corosëquë apatanantëquëˈ chimiin, itopi huaˈanoˈsari. —Canpita huaˈanëmaˈ nipirinhuëˈ, atëpachi, ¿ti? itërin. —Nomano copirnoíchin natërai quiyantaˈ. Co aˈna huaˈan yaˈhuëtërincoihuëˈ, itopi. 16 Napotohuachinara, Piratori itërin: —Inta nipachin, Quisoso quëparahuatomaˈ, corosëquë patanantocoˈ, itërin sontaroˈsaˈ. Quisoso masahuatonaˈ, quëpapi. 17 Corosë apitëntohuachinara, inaora quëparin. Paˈsahuatonaˈ, aˈna panëaˈhuayaquë canconpi, Corocota itopisoˈ. Corocota, nansë motoˈ tapon naporin. 18 Inaquë corosëquë patanantopi. Catoˈ apiroˈsantaˈ tëparapi antaˈ. Nisha patanantopi. Aˈnaˈ ahuënan quëran, aˈnantaˈ inchinan quëran patanantopi. Quisoso ahuancanapipi. 19 Ina quëran Pirato aninshitërin maˈsona onporinsoˈ nitotacaiso marëˈ. Nani ninshitahuatonaˈ, corosëquë chachin achinpitopi. Motën pëtëcha achinpitopi. “Isosoˈ Quisoso Nasaritoquë yaˈhuërinsoˈ. Cotioroˈsaˈ huaˈan,” tënin, ninshitaton. 20 Cotio nananquë, Nomano nananquë, Crico nananquë, cara nananquë chachin ninshitërin. Yaˈipi piyapiˈsaˈ inahuara nananquë nontacaiso marëˈ naporin. Ninano yaˈcariya niˈton, naˈa Cotioroˈsaˈ ina nontopi. 21 Corto huaˈanoˈsasoˈ nipirinhuëˈ, co noyahuëˈ niˈpi. —Ama “Cotioroˈsaˈ huaˈan,” ninshitëquësohuëˈ. “Cotioroˈsaˈ huaˈanco toconinsoˈ,” ninshitëquëˈ, itonpi Pirato. 22 —Co nohuantërahuëˈ. Nani ninshitërahuë huachi. Co huachi aˈna ninshitarahuë huachi, itërin. 23 Yaˈhuërëˈ sontaroˈsasoˈ, nani Quisoso patanantahuatonaˈ, aˈmorinsoˈ mapi, nipatomatopi. Catapini sontaroˈsaˈ niˈton, aˈnaya aˈnaya manin. Cotonënsoˈ nipirinhuëˈ, co pipitërinsoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Yaˈipitëˈ aˈnantërinsoˈ. 24 —Ama oshahuasohuëˈ. Huëcoˈ yaˈnipitëhuaˈ aˈmorinsoˈ nicanahuaˈ, taˈtonaˈ, yaˈnipirapi. Naporahuatonaˈ, aˈnaraˈ manin. Iraca pënëntonaˈpi ninoton, Yosë quiricanënquë ninshitërin. “Aˈmorahuësoˈ nipatomatapi. Cotonëhuë matainacoso marëˈ nicanarapi,” tënin ninshitaton. Ipora huarëˈ ninorinso chachin mapi. 25 Corosë yaˈcariya catapini sanapi huaniapi. Aˈnasoˈ Quisoso aˈshin. Aˈnantaˈ aˈshatën. Criopasë saˈiontaˈ inaquë huaniarin, Maria itopisoˈ. Aˈnantaˈ Maria Mactarina. 26 Cantaˈ inaquë huaniarahuë. Aˈshin, ca quënanahuatoncoi, aˈshin itërin: —Iso quëmapi, mama, huaˈhuan pochin niˈquëˈ. Ina niˈsarinquën huachi, itërin Quisosori. 27 Ina quëran nontërinco. —Quëmantaˈ, iyasha, Mamahuë mamaparinquën pochin niˈquëˈ, itërinco. Naporoˈ tahuëri ca pëinëhuëquë quëparahuë yaˈhuëcaso marëˈ. Inaquë yaˈhuëmiatarin huachi. 28 Nani Quisoso nontahuatoncoi, yachimianin huachi. “Nani yaˈipi Yosë shaˈhuitërincosoˈ natërahuë huachi,” taˈton, —Yamororahuë, tënin. Yosë quiricanënquë ninorinso chachin naporin. 29 Huino main nininsoˈ tasonquë yaˈhuërin. Piˈshiro pochin nininquë ashipitahuaton, naraˈhuayaquë achinpitërin. Ihuëtahuaton, Quisoso nanamënquë paquëanantërin. 30 Piˈpian oˈosahuaton, —Nani yaˈipiya natërahuë huachi, itërin. Monshorahuaton, chiminin huachi. 31 Ina tashiraya chinoto tahuëri niˈton, Cotioroˈsaˈ co nohuantopihuëˈ inaquëranchin chimipi patacaisoˈ. Pascoa tahuëri chachin inasoˈ. Napoaton Pirato paahuantapi. —Sontaroˈsaˈ shaˈhuitëquëˈ tonainaˈ nipanchinaˈ, aˈnoroachin chimiinaˈ. Chiminpachinaˈ, quëparahuatonaˈ, paˈpichinaˈ, itopi huaˈanoˈsari. 32 Napotohuachinara, —Noyahuaˈ, itahuaton, sontaroˈsaˈ aˈparin tonainaˈ nipantacaiso marëˈ. Paˈsahuatonaˈ, catoˈ apiroˈsa chachin nipantonatonpi. 33 Ina quëran Quisoso huëcapaipirinahuëˈ, nani chiminin quënanquipi. Napoaton co nipantonatopihuëˈ. 34 Aˈna sontarosoˈ nipirinhuëˈ nansaquë nininpitën ohuantërin. Huënaiˈ iˈshapitarë chachin pipirin huachi. 35 Cari chachin niˈnahuë. Noˈtëquën shaˈhuitaranquëmaˈ canpitantaˈ nitotatomaˈ natëcamaso marëˈ. 36 Iraca Yosë quiricanënquë ninshitërin. “Co aˈna nansë tërantaˈ nipantapihuëˈ,” tënin. 37 Aˈnantaˈ ninshitërin. “Aˈna tahuëri ohuanpisoˈ niˈsapi,” tënin Yosë quiricanënquë. Ipora huarëˈ ninorinso chachin napotopi. 38 Ina quëran Cosi Arimatiaquë yaˈhuërinsoˈ paˈnin Pirato nontapon. Inantaˈ Quisoso imapirinhuëˈ, Cotioroˈsaˈ tëˈhuataton, co aˈninquëchin shaˈhuirinhuëˈ. Inasoˈ nipirinhuëˈ, chiniquën cancantaton, paˈnin copirno nontapon. —Quisoso nonën nohuantërahuë. Quëtoco cari paˈpichi, itërin. Itohuachina, —Noyahuaˈ. Quëpaquëˈ, itërin. Napotohuachina, paˈnin nonën corosë quëran anohuaracaso marëˈ. Anohuararahuatonaˈ, quëpapi huachi. 39 Nicotimontaˈ huëˈnin. Inasoˈ iraca Quisosoquë paaton, tashiˈ nontonin. Ina huëˈpachina, noˈmorain pimóchin nininsoˈ quënin nonën pashitacaso marëˈ. Cara shonca quiro pochin quëˈninsoˈ quënin. 40 Quisoso nonën masahuatonaˈ, morinquë noya soˈpinpi. Noˈmorain pimóchin nininsoquë noya pashitahuatonaˈ, soˈpinpi. Inapotatonaˈ, Cotioroˈsaˈ chimipi paˈpitopi, inachintopisoˈ. 41 Ina yaˈcariya imiaˈhuaya yaˈhuërin. Inaquë naˈpi nanin nani ihuapi poˈmocaiso marëˈ. Co insontaˈ chimipi poˈmoyatërapihuëˈ. 42 Nani iˈhuararin. Tahuëririnquë Pascoa tahuëri chachin niˈton, manorapi. Tëpapisoˈ yaˈcariya niˈton, inaquë poˈmorapi. Pancaraˈpi pinapirahuatonaˈ, paˈcopitopi huachi.

Juan 20

1 Tomio tahuëri nipachina, tashiyachin Maria Mactarina paˈnin Quisoso paˈpitopisoˈ nicapon. Co noya tahuëriyatërasohuëˈ, canconin. Canconahuaton, niˈpirinhuëˈ. Naˈpi paˈcopitopisoˈ chiˈhuincapinan quënanconin. 2 “Quisoso nonën nani quëpapi huachi,” taˈton, taˈaquirahuaton, shaˈhuitiirincoi. Simon Pitro, ca catoyaˈpicoi shaˈhuitiirincoi. —Sinioro nonën paˈpitopi quëran nani quëpapi. Capa huachi. ¿Intohuataˈ ipora quëpapi? Co nitotëraihuëˈ, itërincoi. 3 Napotohuachincoira, paˈpitopiˈpaˈ paˈnai. 4 Napopianachin taˈapiraihuëˈ, Pitro naˈhuëtërarahuato, caˈton canconahuë. 5 Monshorahuato, nëhuëconahuë. Morinquë soˈpinpisoachin quënanconahuë. Nipirinhuëˈ, co yaˈconahuëˈ. 6 Ca piquëran Simon Pitro canconahuaton, yaˈconin. Morinquë soˈpinpisoˈ quënanin antaˈ. 7 Paniocara soˈpinayapisontaˈ quënanin. Soˈpinayapisoˈ nisha quëhuëanin. Inantaˈ soˈpinpinan. 8 Ina quëran cantaˈ yaˈconahuë. Nëˈmëtëˈ soˈpinpisoˈ inachachin nisarin. Ina niˈsahuato, natërahuë huachi. “Tëhuënchachin Quisoso nanpiantarin huachi,” tënahuë. 9 Yosë quiricanënquë iraca ninshitopirinhuëˈ. “Nanpiantararin,” itopirinhuëˈ, co yonquiyatëraraihuëˈ. 10 Nani niˈpatëira, yaˈhuëraiˈpaˈ paantarai huachi. 11 Yaˈhuërëˈ Mariasoˈ nipirinhuëˈ huëantarahuaton, Quisoso paˈpitopi pirayan huaniquiantarin. Chiniquën naˈnërarin. Naˈnëárin quëran monshorin naˈpi naninquë nëhuëcaso marëˈ. 12 Nëhuëpirinhuëˈ, catoˈ anquëniroˈsaˈ quënanin, huirichin aˈmopisoˈ. Quisoso nonën acopiquë huënsëarin. Aˈnaˈ motën quëran huënsëarin. Aˈnantaˈ nantën parti quëran huënsëarin. 13 —¿Onpoatontaˈ naˈnëaran? itërin anquëniri. —Sinioronëhuë nonën nani quëpapi. ¿Intohuataˈ quëpapisoˈ? Co nitotërahuëˈ, itërin. 14 Tahuërëconahuaton, Quisoso chachin quënanpirinhuëˈ, co nohuitërinhuëˈ. 15 —¿Onpoatontaˈ, imoya, naˈnëaran? ¿Intaˈ yonisaran? itërin Quisosori. Sacatonaˈpi taˈmaˈ, topirinhuëˈ. Napoaton itërin: —Quëmari, imoya, Quisoso nonën quëpahuatan, shaˈhuitoco macontaˈi, itërin Mariari. 16 —Maria, itërin Quisosori. Tahuërëtintarahuaton, nohuitërin huachi. Cotio nananquë nontaton, —Raponi, itërin. “Quëma mini, Maistronëhuënquën,” tapon naporin. 17 —Ama huachi sëˈquërantëcosohuëˈ. Co tatahuë yaˈhuërinˈpaˈ yapaˈshantatërarahuëˈ. Ora nanihuachin, pantararahuë huachi. Apira paaton, caˈtanoˈsanëhuëpita shaˈhuitonquëˈ nitochinaˈ. Iyahuëpita pochin niˈnahuësoˈ. Yosë yaˈhuërinˈpaˈ pantarahuë huachi. Ina chinotëramaso chachin. “Tata” itërahuë. Canpitantaˈ imaramaco niˈton, “Tata” itaramaˈ. Inatohuaˈ pantarahuë huachi, tënin Quisoso, itonquëˈ, itërin Maria. 18 Ina natanahuaton, Maria shaˈhuitiirincoi: —Sinioro chachin nani niˈnahuë, itërincoi. Yaˈipi shaˈhuitërinsoˈ chachin shaˈhuitiirincoi. 19 Naporoˈ tahuëri Tomio tahuëri. Tashihuachina, pëiquë yaˈhuarai. Cotioroˈsaˈ tëˈhuatatoi, yaˈcoana noya oncotopiraihuëˈ, Quisoso aˈnaroachin huancanachin huaniquirin. —Tashita, iyaroˈsaˈ. Ca mini huëˈsarahuë. Ama paˈyancosohuëˈ. Sano cancantocoˈ, itërincoi. 20 Itahuatoncoi, imirin aˈnotërincoi. Nininpitëontaˈ aˈnotërincoi. Ohuanpisoˈ niˈnai. Sinioro chachin niˈsahuatoi, paˈyanai. “Ina mini,” taˈtoi, nóya cancantërai huachi. 21 —Oshanëmaˈ, iyaroˈsaˈ, nani inquitëranquëmaˈ niˈton, sano cancantocoˈ. Tatahuë aˈparincoso pochachin canpitantaˈ aˈpararanquëmaˈ. Piyapiˈsaˈ aˈchintacamaso marëˈ aˈpararanquëmaˈ, itërincoi. 22 Ina quëran pihuirahuaton, —Ispirito Santo yaˈcoancanchinquëmaˈ, tënahuë. Yaˈcoancantohuachinquëmaˈ, catahuarinquëmaˈ niˈton, 23 nanan quëtaranquëmaˈ paatomaˈ pënëntacamaso marëˈ. Insosona natëhuachinquëmaˈ, “Oshanën, iyasha, Yosë inquitarinquën,” itocoˈ. Inquitarin mini. Nipirinhuëˈ, co yanatëhuachinquëmahuëˈ, “Co oshanën, iyasha, inquitarinquënhuëˈ,” itocoˈ. Tëhuënchachin co inquitarinhuëˈ, itërincoi. Itahuatoncoi, paˈnin huachi. 24 Naporoˈ shoncayachincoi yaˈhuërai. Tomasë co yaˈhuërinhuëˈ. Catopiaˈhua itopisoˈ. Quisoso quënanahuatoi, Tomasë shaˈhuitonai. —Sinioro niˈnai, itopiraihuëˈ, co yanatërincoihuëˈ. 25 —Coˈsoˈ imirin ohuanpisoˈ niˈpatohuëˈ, co natëarahuëˈ. Ina sëˈhuataˈhuarëˈ natëarahuë. Nininpitëontaˈ ohuanpisoˈ coˈsoˈ sëˈhuatohuatohuëˈ, co natëarahuëˈ, itërincoi Tomasë. 26 Posa tahuëri quëran niyontoantahuatoi, Tomasëntaˈ yaˈhuërin. Naquëranchin yaˈcoana noya oncotantapiraihuëˈ. Quisoso aˈnaroachin huancanachin huaniquiantarin. —Iˈhuata, iyaroˈsaˈ. Sano cancantocoˈ, itërincoi. 27 Ina quëran anquirahuaton, Tomasë itërin: —Imirahuë, iyasha, niˈquëˈ. Sëˈhuaquëˈ. Nininpitëhuëntaˈ sëˈhuatoco. Ama nisha nisha yonquiquësohuëˈ. Natëco huachi, itërin. 28 —Quëma mini Sinioronëhuë. Natëranquën. Yosënquën niˈton, chinotaranquën huachi, itërin. 29 —Niˈnanco niˈton, iyasha, natëranco. Aˈnapitasoˈ co nicaponacorahuëˈ, natëarinaco. Inapitasoˈ nóya cancantapi huachi, itërin. 30 Quisoso nani maˈsha Yosë pochin ninin piyapiˈsari natëcaiso marëˈ. Caˈtanoˈsanënpitacoi niˈpiraihuëˈ, co yaˈipiya isëquë ninshitëranquëmahuëˈ. 31 Isopita nani ninshitëranquëmaˈ Quisoso natëcamaso marëˈ. —Inasoˈ tëhuënchachin Cristo, Yosë huiˈnin chachin. Ina aˈpaimarinsoˈ, taˈtomaˈ, ina imaco huachi. Imapatamaˈ, Yosë nohuitatomaˈ nanpimiatarama huachi.

Juan 21

1 Ina quëran Tipiria sonoˈ yonsanquë Quisoso yaˈnotantarincoi. Niˈnaisoˈ shaˈhuichinquëmaˈ. 2 Inaquë canchisëyachincoi yaˈhuërai. Aˈnasoˈ Simon Pitro. Aˈnantaˈ Tomasë, catopiaˈhua itopisoˈ. Aˈnantaˈ Natanino, Canaquë yaˈhuërinsoˈ. Sipitio huiˈninpitacointaˈ yaˈhuërai. Aˈnapitantaˈ Quisoso imapisopita, catoyaˈpi nininsoˈ, inapitaroˈcoi canchisëcoi yaˈhuërai. 3 —Yoˈnatapo paˈsarahuë, itërincoi Simon Pitro. —Paˈsarai quiyantaˈ, itërai. Montëriaquë yanquirahuatoi, paˈnai. Paˈpiraihuëˈ, yaˈipi tashiˈ riti tëˈyatopiraihuëˈ, co mantaˈ manaihuëˈ. 4 Piˈi yapipirirahuasoˈ, Quisoso yonsanquë huaniarin, niˈpiraihuëˈ. Co noya quënanatoihuëˈ, co nohuitëraihuëˈ. 5 —Co, iyaroˈsaˈ, mantaˈ manamahuëˈ, ¿ti? itërincoi. —Coˈchi, iyasha, manaihuë paya, itërai. 6 —Inchinan quëran riti tëˈyatocoˈ. Inaquë tëhuënchinsoˈ aˈnaroachin masaramaˈ, itërincoi. Ina quëran inchinan quëran tëˈyatohuatëira, notohuaroˈ sami manai. Naˈa niˈton, co nanitaparaihuëˈ oshicaˈhuaisoˈ. 7 Naporoˈ Sinioro nohuitërahuë huachi. —Pasosoˈ Sinioro chachin, itërahuë Pitro. Itohuatëra, iˈnanpirapi sacatarin niˈton, cotonën aˈnaroachin masahuaton, aˈmorin. Manorahuaton, iˈquë niitërin manoton yonsanquë canconacaso marëˈ. 8 Aˈnaquëncoisoˈ montëriaquë paˈnai. Riti ohuararahuatoi, yonsaiˈpaˈ quëparai. Co aquëyahuëˈ. Pasa mitro pochin aquërinsoˈ. 9 Nonshiconahuatoi, pën quënanconai. Inaquë sami chinsarin, niˈconai. Panontaˈ yaˈhuarin. 10 —Sami achin manamasoˈ caraichin maconquëˈ, itërincoi Quisoso. 11 Simon Pitro montëriaquë yaˈconahuaton, riti yonsanquë oshirin. Pasa aˈnatërapo shonca cara sami yaˈhuërin, panca samisachin. Ina napoˈ niponahuëˈ, co riti oquirinhuëˈ. Caraya masahuaton, Quisoso quëtonin, chinsarin. Ina quëran nani piˈipachina, 12 —Huëcoˈ, iyaroˈsaˈ, coshatahuaˈ, itërincoi Quisoso. —¿Inquëntaˈ quëmasoˈ? co itapoirahuëˈ, Sinioro nohuitërai. 13 Pan masahuaton, quëtërincoi. Samintaˈ quëtërincoi. Caˈnai. 14 Nanpiantarin piquëran nani cararoˈ caˈtanoˈsanënpitacoi quënanai. 15 Nani coshatohuatëira, Quisosori itërin: —Iya Simon, isopita quëran naˈcon naˈcon nosoromiatëranco, ¿ti? itërin. —Nosororanquën, Sinioro, ina nitotëran, itërin. —Imarinacosopita ohuicaˈhuaya pochin niˈnahuë. Patohuato, co incarisoˈ aˈpairarinhuëˈ. Quëmari noya aˈchintëquëˈ, itërin. 16 Ina quëran itantarin: —Nosoromiatëranco, ¿ti? itërin. —Nosororanquën mini, Sinioro, ina nitotëran, itantarin. —Imarinacosopita aˈpaiquëˈ noya imamiachinaco, itërin. 17 Ina quëran naquëranchin itantarin: —Iya Simon, tëhuënchachin nosororanco, ¿ti? itantarin. Cararoˈ natanin niˈton, Pitro sëtërin. —Yaˈipi, Sinioro, nitotëran. Nosororanquën mini, ina nitotëran, itërin. —Imarinacosopita noya aˈpaiquëˈ. 18 Noˈtëquën, iyasha, itaranquën. Quëmasoˈ huiˈnapitapon, quëmaora nohuanton, maˈsha ninan. Intohuasoˈ yapaˈpatana, nitaparahuaton, paˈnan. Nipirinhuëˈ, aˈna tahuëri mashotohuatan, maˈsha onpotarinënquën. Catoquëranchin anquiranˈsoˈ tonpoarinënquën. Co quëmaora nohuantopiranhuëˈ, quëpararinënquën, itërin Pitro. 19 Aˈna tahuëri Yosë imarin niˈton, inapotatonaˈ, tëparapi. Ina niˈpachinaˈ, naˈa piyapiˈsaˈ Yosë imasapi huachi. Ina ninoton, Quisoso naporin. Ina quëran —Imamiatoco huachi, iyasha, itërin. 20 Iˈhua coshatapoi, Quisoso yaˈcariya huënsërahuë. Naporoˈ “¿Intaˈ, Sinioro, shaˈhuirapiarinquënsoˈ?” itërahuë Pitro nitotacaso marëˈ. Iporasoˈ sonoˈ yonsanquë Pitro tahuërërahuaton, quënaninco. 21 Quënanahuatonco, Quisoso itapon: —Iso quëmapisoˈ, Sinioro, ¿maˈtaˈ onpoˈinso huachi? itërin Pitrori. 22 —Ama ina, iyasha, yonquiquësohuëˈ. Ca oˈmantaˈhuarëˈ nanpiapon nimara. Coˈsoˈ nohuantohuatohuëˈ, chiminapon nimara. Co ina yonquicamasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, itërin. 23 Naporo quëra huarëˈ imapisopita ninontopi. —Coanshasoˈ co onporontaˈ chiminarinhuëˈ, nitopi. Quisososoˈ nipirinhuëˈ co naporinhuëˈ. “Ca oˈmantaˈhuarëˈ nanpiapon nimara. Coˈsoˈ nohuantohuatohuëˈ, chiminapon nimara. Co ina yonquicamasoˈ yaˈhuërinhuëˈ,” itërin Quisosori. 24 Nani carinquëmasoˈ shaˈhuitëranquëmaˈ. Noˈtëquën ninshitëranquëma huachi. Yaˈipiya nicatoi, nitotërai. 25 Naˈcon Quisoso aˈchinin. Nani maˈsha ninin. Co insontaˈ nanitaparinhuëˈ yaˈipiya ninshitacasoˈ. Ina napoˈ quirica ninshitërai naporini, co isoroˈpa tërantaˈ nanichitonhuëˈ, topirahuëˈ. Nani huachi.

Hechos 1

1 Iˈhuata, iya Tiohuiro. ¿Noya quëmantaˈ yaˈhuaran? Noya cantaˈ yaˈhuarahuë. Aˈna quiricaquë nani ninshitëranquën. Yaˈipi Quisoso naporinsoˈ shaˈhuitëranquën. Aˈchininsontaˈ anitotëranquën. 2 Yaˈipiya inapaquë panantaquë huarëˈ naporinsoˈ ninshitëranquën noˈtëqun nitotamaso marëˈ. Iporasoˈ naquëranchin ninshitantaranquën. Quisoso inapaquë panantaponahuëˈ, co naniantërinpoahuëˈ. Caˈtanoˈsanënpita acorin pënëntacaiso marëˈ. Inari catahuarin niˈton, noya pënëntopi, notohuaroˈ piyapiˈsaˈ imasapi huachi. “Inantaˈ shaˈhuichi,” taˈto, ninshitantaranquën, nitotëquëˈ. Coˈhuara Quisoso inapaquë paˈshantatëraponhuëˈ, caˈtanoˈsanënpita shaˈhuitërin paatonaˈ aˈchinacaiso marëˈ. Ispirito Santo nohuanton, shaˈhuitërin. 3 Inasoˈ tëhuënchachin chimimiatopirinhuëˈ, nanpiantarin huachi. Ina piquëran catapini shonca tahuëri isoroˈpaquë yaˈhuantarin. Caˈtanoˈsanënpita yaˈnotëraˈpiarin. Yosë huaˈanëntërinpoasoˈ aˈchintantarin. “Nanpiantarahuë niˈton, huëntonënquë chachin ayaˈconanquëmaˈ,” itërin. 4 Aˈna tahuëri inapitarëˈ coshatasoˈ, shaˈhuitërin: —Ama aˈnaroachin Quirosarin quëran pipicosohuëˈ. Isëquë ninacoˈ Ispirito Santo oˈmain. “Ispirito Santo aˈpatimaranquëmaˈ,” tënin Tata Yosë. Iˈhua chachin shaˈhuitëranquëmasoˈ. 5 Coanshasoˈ iˈquë aporintërinquëmaˈ. Co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantohuatamara, aporintërinquëma huachi. Iporasoˈ nipirinhuëˈ Ispirito Santo ayaˈcoancantaranquëmaˈ catahuainquëmaso marëˈ. Co huaˈqui quëranhuëˈ yaˈcoancantarinquëma huachi, itërin caˈtanoˈsanënpita. 6 Ina quëran niyontoantarahuatonaˈ, Quisoso natantapi: —Iraca, Sinioro, Cotioroˈsaˈ pancana huaˈanëntopirinahuëˈ. Iporasoˈ chiniquën nanantaton, inapochachin acoantaran, ¿ti? itopi. 7 —Co ina, iyaroˈsaˈ, yonquicamasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Tata Yosëichin chini chiniquën nanantërin. Inaora nohuanton, maˈsha acorin. Ma tahuërisoˈ acoamara. Onporosona naporinsoˈ co Yosë nohuantërinhuëˈ canpita nitotacamasoˈ. 8 Iporasoˈ nipirinhuëˈ Ispirito Santo naˈcon catahuarinquëmaˈ. Yaˈcoancantohuachinquëmaˈ, nóya pënëntaramaˈ. Ina nohuanton, nani maˈsha nanitaparamaˈ. Yaˈipi naporahuësoˈ niˈnamaˈ, nani nitotëramaˈ. Aˈnapitantaˈ shaˈhuitocoˈ. Quirosarinquë chachin shaˈhuitocoˈ. Ina quëran yaˈipi Cotia parti paatomaˈ, shaˈhuitoncoˈ. Samaria partintaˈ shaˈhuitoncoˈ. Yaˈipi parti paatomaˈ, shaˈhuitëraˈpiacoˈ, tënin Quisoso. 9 Ina topachina, Yosëri inapaquë quëpantarin huachi. Caˈtanoˈsanënpitari nicasoiˈ, inapaquë pantarin huachi. Nëˈpërápirinahuëˈ, chistorori imotërin. Co huachi quënanpihuëˈ. 10 Inápaquë pantaquëyaˈ, nëˈpërapirinahuëˈ, aˈnanaya catoyaˈpiri yaˈnotiimarin, huiríton aˈmorinsoˈ. 11 —¿Maˈmarëtaˈ, Caririaroˈsaˈ, inapaquë nëˈpëtapiramahuëˈ? Quisoso nani pantarin huachi. Yosëri inápaquë quëpantapirinhuëˈ, ina chachin oˈmantararin. Inapaquë paˈninso pochachin aˈna tahuëri oˈmantararin huachi, itërin. 12 Ina natanahuatonaˈ, Oriposë panën quëran nohuaramarahuatonaˈ, Quirosarinquë paantapi. Co aquëyahuëˈ. Aˈna quiromitro pochin aquërinsoˈ. 13 Canconahuatonaˈ, aˈna pëiquë paˈpi. Inapa pëˈsatëˈ pëiˈ niˈton, nanpëpi. Inaquë naporoˈ yacapatapi. Pitro, Coansha, Santiaco, Antërisë, Pinipi, Tomasë, Partoromi, Matio, inapita yaˈhuërapi. Aˈnantaˈ Santiaco. (Arpio huiˈnin inasoˈ.) Aˈna Simontaˈ yaˈhuërin. (Iraca copirno noˈhuinaˈpiroˈsaˈ imapirinhuëˈ, iporasoˈ Quisoso imarin huachi.) Aˈna Cotasëntaˈ yaˈhuërin. (Santiaco huiˈnin inasoˈ.) 14 Inapitasoˈ siempre niyontonatonaˈ, Yosë nontápi. Quisoso iinpitantaˈ huëˈpi Yosë nontacaiso marëˈ. Sanapiˈsantaˈ inaquë huëˈpi. Aˈnasoˈ Maria, Quisoso aˈshin inasoˈ. Napopianachin yonquiatonaˈ, inaquë naˈcon Yosë nontápi. 15 Ina quëran naˈa Quisoso imapisopita niyontonpi. Pasa cato shonca piyapiˈsa pochin yaˈhuëpi. Pitro huancanachin huanirahuaton, itërin: 16 —Shonca catoyaˈpicoi, iyaroˈsaˈ, Quisoso nani acorincoi aˈnapita aˈchintaˈhuaiso marëˈ. Cotasë acopirinhuëˈ. Quiyarëˈ Quisoso caˈtanpirinhuëˈ, inimiconënpitari yamapachina, Cotasëri shaˈhuirapirin. Aˈnotonpachina, mapi. Iraca Ispirito Santo nohuanton, Cotasë napocasoˈ ninorin. Tapicori ninoton, Yosë quiricanënquë ninshitërin. Iraca ninorinso chachin naporin. 18 Shaˈhuirapirinso marëˈ coriqui quëtopi. Ina coriquinënquë noˈpaˈ paˈanin. Cotasësoˈ nitëparahuaton, noˈpaquë anotaton, yaˈpoirin. Chiˈchin pipirin huachi. 19 Yaˈipi Quirosarinquë yaˈhuëpisopita natanpi. Natanahuatonaˈ, ina noˈpaˈ nininën acopi. Inahuara nananquë Aquirama topi. Aquiramasoˈ Huënaiˈ Noˈpaˈ tapon naporin. 20 Yosë quiricanënquë ninoton, ninshitërin. Ama insontaˈ pëinënquë yaˈhuëˈinsohuëˈ. Noˈpanën tananpitëquëˈ pantachin. Ina quëmapi ocoirahuaton, aˈna acoantaquëˈ, tënin Sarmo quiricaquë. 21 Napoaton, iyaroˈsaˈ, aˈna quëmapi acoantaˈahuaˈ Cotasë yaˈhuërëtacaso marëˈ. Iraca Coansha aporintasoˈ, Sinioro Quisoso caniaririn aˈchinacasoˈ. Naporoˈ naˈa miachincoi Quisoso imarai. Nani tahuëri caˈtanai. Inapaquë panantaquë huarëˈ caˈtanai. Aˈnaraˈ Quisoso caˈtanëhuaso chachin acoantaˈahuaˈ. “Quisoso nanpiantarin. Cantaˈ niˈnahuë,” taˈcaso marëˈ acoaˈahuaˈ, tënin. 23 Catoˈ huayonpirinahuëˈ. Aˈnasoˈ Matiasë. Aˈnantaˈ Cosi Parsapa. Costo itopi antaˈ. 24 Ina quëran Yosë nontopi. —Quëmasachin, Sinioro, yaˈipi cancanëhuëi yonquiraisoˈ nitotëran. ¿Insotaˈ nohuantëran acoaˈhuaisoˈ, 25 ina paaton, aˈnapita aˈchintacaso marë antaˈ? Cotasë co huachi nanitërinhuëˈ. Nani aˈporinquën inaora yonquirinsoˈ imacaso marëˈ niˈton, parësitopiquë paˈnin huachi, itopi. 26 Ina quëran catoˈ piyapi nininënpita naˈpitëaˈhuayaquë ninshitopi. Yontëraˈhuayaquë poˈmorahuatonaˈ, paˈtan paˈtantahuatonaˈ, Matiasë nininën chachin ocoipi huachi. Shonca aˈnaraˈ caˈtanoˈsanënpita yaˈhuëpirinahuëˈ, iporaso huachi shonca catoˈ caˈtanoˈsanënpita yaˈhuantapi huachi.

Hechos 2

1 Ina quëran aˈna simana pochin nisahuasoˈ, Pinticosti tahuëri nanirin huachi. Naporoˈ yaˈipi Cotioroˈsaˈ Quirosarinquë niyontonpi. Maˈsha nitërinso marëˈ “Yosparinquën, Sinioro,” itopi. Ina tahuëri chachin Quisoso imapisopitantaˈ nani niyontonpi. 2 Aˈnanaya panca ihuan pochin natanpi. Tënëntërimarin. Inapa quëran oˈmararin. Yaˈipi pëiquë yaˈhuëpisopita natanpi. 3 Ina quëran pën pochin nënërinsoˈ yaˈnoimarin. Yaˈipiya aˈnaya aˈnaya motoanshirainquë yaˈnoimarin. 4 Napohuachina, Ispirito Santosoˈ yaˈipiya yaˈcoancantërin. Ina quëran inari catahuarin nisha nisha nananquë nonacaiso marëˈ. Co nitotaponaraihuëˈ, aˈnaroachin nonpi huachi. —Ma noyacha Tata Yosëso paya. Huiˈnin chachin aˈpaimarin nichaˈëinpoaso marëˈ, tosapi. Ispirito Santo nohuanton, napopi. Aˈnaya aˈnaya nisha nisha nananquë nonsapi. 5 Ina ninanoquë chachin naˈa Cotioroˈsaˈ yaˈhuërin, Yosë chinotopisoˈ. Nisha nisha parti quëran huëˈpi niˈton, nisha nisha nananquë nonpi. 6 Quisoso imapisopita nisha nisha nananquë nonsapi, natanpi. Natanahuatonaˈ, notohuaroˈ piyapi niyontonpi. Aˈnaya aˈnaya inahuara nananquë nonpisoˈ natanahuatonaˈ, paˈyanpi. 7 Chiniquën paˈyanatonaˈ, ninontopi. —Maˈpitataˈ natanëhuasoˈ. Isopita Cariria piyapiˈsaráchin, topirëhuahuëˈ. 8 ¿Onporahuatonataˈ canpoaˈ nisha nisha nananquë nonëhuaso pochachin inahuantaˈ aˈnaroachin nonpi antaˈ? topi. 9 Nisha nisha parti yaˈhuëpisopita nani huëˈpi. Partiaroˈsaˈ, Miriaroˈsaˈ, Iranoˈsaˈ, Misapotamiaquë yaˈhuëpisopita, Cotia parti yaˈhuëpisopita, Capatosiaroˈsaˈ, Pontoroˈsaˈ, Asiaroˈsaˈ, inapita natanapi. 10 Priquiaroˈsaˈ, Panpiriaroˈsaˈ, Iquipitoroˈsaˈ, Nipiaroˈsaˈ (Sirini pirayan yaˈhuërinsopita), inapitantaˈ nani huëˈpi. Niˈtoroˈsaˈ Noma quëran huëˈpisopitantaˈ natanapi. Aˈnaquën Cotioroˈsaˈ, aˈnaquën nisha piyapiˈsaˈ niponaraihuëˈ, Yosë chinotopi. 11 Critaroˈsaˈ, Arapiaroˈsaˈ, inapitantaˈ huëcatonaˈ, natanapi. —Nisha nishanpoaˈ nicarihuarahuëˈ, canpoaˈ nanamënpoaquë chachin nontarinpoaˈ. Yosë nóya naporinsoˈ shaˈhuitarinpoaˈ, natanëhuaˈ. 12 Maˈpitataˈ napopi. ¿Onporahuatonataˈ naponontërinënpoaˈ? taˈtonaˈ, paˈyanpi. 13 Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ tëhuarahuatonaˈ, —Noˈpitonaˈ, napoapi, toconpi. 14 Shonca catoˈ caˈtanoˈsanënpitasoˈ nipirinhuëˈ, co tëˈhuatopihuëˈ. Pitrosoˈ huanirahuaton, chiniquën shaˈhuitërin yaˈipiya natanacaiso marëˈ. —Noya natanco, iyaroˈsaˈ. Yaˈipiimaˈ Quirosarinquë yaˈhuëramasopitantaˈ natanco, noˈtëquën shaˈhuichinquëmaˈ. 15 “Isopita noˈpipi,” topiramahuëˈ, co noˈpiraihuëˈ. Co yono piˈiyátërarinhuëˈ. Co tashirayamiachin noˈpirëhuëˈ. Ispirito Santo yaˈcoancantërincoi niˈton, naporai. 16 Iraca Coiro isoˈ ninoton, ninshitërin. Yosë noninso chachin ninshitaton, naporin: 17 “Aˈna tahuëri Ispirito Santo aˈpamarahuë nisha nisha piyapiˈsaˈ yaˈcoancantacaso marëˈ. Ina nohuanton, huiˈnanpita ninorarin. Mashoroˈsaˈ huaˈnararin. Huiˈnapiˈsantaˈ co huëˈëponahuëˈ, huaˈnarëso pochin quënanarin. Yosëri anitotërinsoˈ quënanarin. 18 Naporoˈ yaˈipi natërinacosopita Ispirito Santori yaˈcoancantarin. Ina nohuanton, nanamëhuë shaˈhuirarin huachi. 19 Ca nohuanto, maˈsha inapaquë yaˈnorarin. Quënanpachinaˈ, paˈyanapi. Isoroˈpaquëntaˈ maˈsha acoarahuë piyapiˈsaˈ ayonquicaso marëˈ. Huënaiˈ, pën, conaiˈ tomontarinsoˈ, inapita niˈsapi,” tënin Yosë. Inapita niˈpachinaˈ, “Tëhuënchachin Yosëri acorin,” tosapi. 20 Sinioro oˈmacasoˈ tahuëri naˈcon yonquicasoˈ yaˈhuërin. Coˈhuara naniyatërasohuëˈ, nani maˈsha onporapi. Piˈi tashirarin. Yoqui quëhuashin huënai pochin nisarin. Yosë yonquicaiso marëˈ inapoarin. 21 “Nichaˈëco, Sinioro,” topachinaˈ, nichaˈësarin. Anoyacancantahuaton, nichaˈësarin huachi, tënin Coiro, iraca ninshitaton. 22 Natanco, iyaroˈsaˈ. Canpitantaˈ Cotioroˈsanquëmaˈ niˈton, Yosëri nanamën anitotarinquëmaˈ. Quisoso naporinsoˈ shaˈhuichinquëmaˈ, nitotocoˈ. Inasoˈ Nasaritoquë yaˈhuërinsoˈ, nani maˈsha nanitaparin. Piyapi aˈnaroachin anoyatërin. Co ina pochin niˈchinëhuahuëˈ. Yosëri catahuarin niˈton, naporin. Napoaton, “Tëhuënchachin Yosë quëran oˈmarin,” topi. Canpitantaˈ nicatomaˈ, nitotëramaˈ. 23 Napoaponahuëˈ, canpitari atëpatëramaˈ. Masahuatomaˈ, nisha piyapiˈsaˈ quëtonamaˈ corosëquë tëpacaiso marëˈ. Co Yosë natëpihuëˈ niˈton, tëpapi. Iraca Yosëri yonquirin huiˈnin chiminacasoˈ. Ina nohuanton, oshanënpoa marëˈ chiminin. Co nohuantërinhuëˈ naporini, co macacamasoˈ nanichitomahuëˈ. Canpitari atëpatopiramahuëˈ, 24 Yosëri ananpitantarin. Chimirin quëran nichaˈërin. Co chimirini minsërinhuëˈ. 25 Ina yonquiaton, Tapicoˈ iraca naporin: Nani tahuëri Sinioro caˈtanarinco. Inchinanëhuë quëran yaˈhuërarin achinicancaincoso marëˈ. Catahuarinco niˈton, co paˈyanahuëˈ. 26 Napoaton noya cancantërahuë. Yosë nohuanton, co chimimiatarahuëˈ. Ma noyacha Tata Yosëso paya, tënahuë. “Co naniantarincohuëˈ,” taˈto, co chiminaˈhuasoˈ tëˈhuatërahuëˈ. 27 Yosë yonquiato, nontarahuë. “Huaˈyanëhuë, Sinioro, co chimirinquë patarancohuëˈ. Quëmasachin natëranquën niˈton, co nohuantëranhuëˈ nonëhuë chanatacasoˈ. 28 Quëma iranën aˈnotëranco. Aˈchintëranco quëma nohuitatënquën nóya nanpicaˈhuasoˈ. Nani tahuëri caˈtananco niˈton, nóya cancantarahuë,” tënin Tapicoˈ, iraca ninshitaton, itërin Pitrori. 29 Ina quëran Pitrori itantarin: —Niˈcochi, iyaroˈsaˈ. Tata Tapicoˈ nani chiminin. Iraca nani paˈpitopi. Paˈpitopisoˈ ipora huantaˈ yaˈhuërarin. 30 Iraca Yosëri itërin: “Aˈna tahuëri quëma shiparinquën acoarahuë huaˈanëntacaso marëˈ. Quëma yaˈhuërënamën huaˈanëntarin. Casoˈ Yosëco niˈto, co nonpintaranquënhuëˈ,” itërin Tapicoˈ. Napoaton shiaˈhuain ninoton, ninshitërin. 31 Quisocristo nanpiantacasoˈ ninorin. “Chimirinquë co patarancohuëˈ. Co nonëhuë chanatarinhuëˈ,” tënin iraca ninoton. 32 Iporasoˈ Quisoso chachin Yosëri ananpitantarin. Quiyari niˈnai. 33 Ina quëran Yosëri inapaquë quëpantarin. Chiniquën nanantarin niˈton, inchinan quëran ahuënsërin huachi. Ahuënsërahuaton, shaˈhuitërin: “Ispirito Santo aˈpamaquëˈ piyapiˈsaˈ yaˈcoancanchin. Iˈhua shaˈhuitëranquënsoˈ,” tënin Yosë. Ina quëran Quisosori Ispirito Santo aˈpaimarin, yaˈcoancantërincoi. Napoaton nisha nisha nananquë nonai, natanamaˈ. 34 Tapicoˈ co nanpiantaton, inapaquë pantarinhuëˈ. Nipirinhuëˈ, ninshitërin. Yosëri sinioronëhuë shaˈhuitërin: “Inchinanëhuë quëran huënsëquiquëˈ 35 inimiconënpita cari minsëchinquën,” itërin Yosëri, tënin ninshitaton. 36 Yosë huiˈnin chachin, iyaroˈsaˈ, corosëquë apatanantëramaˈ. Quisoso atëpatopiramahuëˈ, Yosëri noya noya niˈnin. “Inasoˈ Cristo, aˈpaimarahuësoˈ. Sinioro niˈton, natëcasoˈ yaˈhuërin,” tënin Yosë. Noˈtëquën, iyaroˈsaˈ, nani shaˈhuitëranquëmaˈ, tënin Pitro. 37 Piyapiˈsaˈ natanahuatonaˈ, naˈcon sëtopi. —Co noyahuëˈ ninai. ¿Maˈtaˈ onpoˈiisoˈ? itopi caˈtanoˈsanënpita. 38 Napotohuachinara, Pitrori itërin: —Yaˈipi co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantatomaˈ, Yosë pochin cancantocoˈ. “Quisocristo imarahuë,” taˈtomaˈ, aporihuancoˈ. Ina imapatamaˈ, Yosë oshanëmaˈ inquitarinquëmaˈ. Ina quëran Ispirito Santo ayaˈcoancantarinquëmaˈ canpitantaˈ. 39 Yosë nohuanton, Ispirito Santo aˈpatimarinpoaˈ. Canpitantaˈ yaˈcoancantarinquëmaˈ. Huiˈnanpitantaˈ yaˈcoancantarin. Aˈnaquëontaˈ aquë yaˈhuëpirinahuëˈ, Yosë nohuanton, imasapi. Imapachinaˈ, Ispirito Santori yaˈcoancantarin inahuantaˈ, itërin. 40 Itahuaton, naˈcon pënënin. —Ipora yaˈhuëpisopita co mantaˈ Yosë yanatëpihuëˈ. Ina marëˈ anaˈintarin huachi. Canpitasoˈ nipirinhuëˈ ama inapita pochin cancantocosohuëˈ. Yosë nontocoˈ anoyacancanchinquëmaˈ. Ina quëran chaˈësarama huachi, itërin. 41 Napotohuachina, naˈa natëtopi huachi. Naporahuatonaˈ, iˈquë aporihuanpi. Naporoˈ tahuëri cara huaranca pochin piyapiˈsaˈ yaˈconpi. Quisoso imasapi huachi. 42 Caˈtanoˈsaˈ aˈchinpachinaˈ, paˈyatopi natanacaisoˈ. Noya natanatonaˈ, natëpi huachi. Noya niniˈtonaˈ, yaˈhuërapi. Quisoso chimininsoˈ yonquiatonaˈ, coshatapatapi. Naporahuatonaˈ, apira apira Yosë nontapi. 43 Siniorori catahuahuachina, caˈtanoˈsaˈ nani maˈsha nanitapapi. Naˈa piyapiˈsaˈ aˈnaroachin anoyatopi. Yaˈipi piyapiˈsaˈ nicatonaˈ, paˈyanpi. —Tëhuënchachin Yosëri catahuarin, topi. 44 Yaˈipi Quisoso imapisopita niyontonapi. Aˈnaya aˈnaya maˈsha pahuantohuachinara, nicatahuapi. Co niapiratopihuëˈ. 45 Aˈnaquënsoˈ maˈshanënpita paˈanahuatonaˈ, coriqui maˈpatopisoˈ caˈtanoˈsanënpita quëtopi. Ina quëran aˈnaquëontaˈ pahuantohuachinara, quëtopi huachi. 46 Nani tahuëri Yosë chinotopiso pëiquë niyontonpi. Quisoso chimininsoˈ yonquiatonaˈ, aˈnaya aˈnaya pëinënquë coshatapatapi. Co apiratonahuëˈ, noya cancantapi. Nóya cancantatonaˈ, coshatapatapi. 47 —Ma noyacha Yosëso paya, tosapi. Yaˈipi piyapiˈsari noya niˈpi. Nani tahuëriya aˈnapitantaˈ imasapi niˈton, Yosëri anoyacancantërin. Ina nohuanton, inapitantaˈ yaˈconpi huachi.

Hechos 3

1 Aˈna tahuëri piˈi tëhuërënahuasoˈ, Pitro paˈsarin Yosë chinotopiso pëiquë. Naporoˈ ora niyontonatonaˈ, Yosë nontapi. Coansharëˈ paˈsapirinhuëˈ. 2 Inaquë aˈna quëmapi quënanconin. Nasitërin quëra huarëˈ co nanitërinhuëˈ iratacasoˈ. Nani tahuëri Yosë chinotopiso pëiquë quëpapi. Aˈna yaˈcoanaquë acopi, noyapiachin topisoˈ. Inaquë acopi coriqui maˈpatacaso marëˈ. Piyapiˈsaˈ Yosë chinotopiso pëiquë yaˈconpachinara, coriqui maˈpatërin. 3 Pitro, Coansha, inapita yaˈconasoiˈ, apiari quënanin. —Yosë marëˈ coriqui quëtoco, itërin. 4 Pitro Coansharëˈ niˈsápi. —Niˈcoi, iyasha, itërin Pitrori. 5 “Coriqui quëtarinco,” taˈton, notëërarin. 6 Pitrosoˈ nipirinhuëˈ itërin: —Co coriqui yaˈhuëtopirincohuëˈ, nanitato, anoyataranquën. Quisocristo Nasaritoquë yaˈhuërinsoˈ nanan quëtërinco niˈton, anoyataranquën. Ina nohuanton, noyataran huachi. Huanirahuaton, noya iratëquë huachi, itërin. 7 Inchinan imira quëran masahuaton, ahuanirin huachi. Aˈnaroachin caˈyopirain nantërë chachin chinirin huachi. 8 Chinirahuaton, pashitëquintarahuaton, huanirin huachi. Iratarin huachi. Pitro, Coansha, inapita Yosë chinotopiso pëiquë yaˈconpachinara, apiantaˈ yaˈconin antaˈ. Noya irataton, niirin huachi. —Ma noyacha Yosëso paya, tosárin. 9 Inapohuachina, yaˈipi piyapiˈsari niˈpi. —Ma noyacha Tata Yosë catahuarinco paya, taˈton, iratárin huachi. 10 Niˈsahuatonaˈ, piyapiˈsari nohuitopi niˈton, paˈyanpi. —Iso quëmapi Yosë chinotopiso pëiquë yaˈcoanamënquë huënsërahuaton, coriqui maˈpatërinsoˈ. ¿Onporahuatoncha noya iratërin paya? nitopi. 11 Apia anoyatërinsoˈ nipirinhuëˈ, “Ama patocosohuëˈ,” taˈton, Pitro, Coanshantaˈ co aˈporinhuëˈ. Cara chachin Saromon patoanamënquë paˈpachinara, notohuaroˈ piyapiˈsaˈ manorahuatonaˈ, inaquë niyontonpi. “Ma noyacha niˈton, apia aˈnaroachin anoyatërin paya,” taˈtonaˈ, paˈyanpi huachi. 12 Inapita niˈsahuaton, Pitrori chiniquën pënënarin. —¿Onpotapomataˈ, iyaroˈsaˈ, iso quëmapi nicatomaˈ, paˈyanamaˈ? ¿Onpoatomataˈ niˈsaramacoi? Co quiyaora nanitaparaihuëˈ anoyataˈhuaisoˈ. Co quiyasoˈ noya noyacoihuëˈ. Yosë nohuanton, noyatërin, iratarin huachi. 13 Iraca shimashonënpoapita Aprancoˈ, Isacocoˈ, Cacopocoˈ, inapita Yosë chinotopi. Ina Yosëri chachin Quisoso aˈpaimarin nichaˈëinpoaso marëˈ. Ina quëran noya noya acorin huachi. Inasoˈ Yosë huiˈnin nipirinhuëˈ, canpitari masahuatomaˈ, huaˈanoˈsaˈ quëtonamaˈ. Piratori yaocoipirinhuëˈ, co canpita nohuantëramahuëˈ. 14 Quisososoˈ noyasachin ninin. Co piˈpisha tërantaˈ oshahuanpirinhuëˈ, co nohuantëramahuëˈ. “¿Intaˈ ocoichinquëmaˈ?” itohuachinquëmara, tëpatonaˈpi huayonamaˈ. 15 Quisoso ananpirinpoasoˈ nipirinhuëˈ atëpatëramaˈ. Inasachin catahuarinpoaˈ Yosë nohuitatëhuaˈ nanpicasoˈ nipirinhuëˈ, atëpatëramaˈ. Tëpapirinahuëˈ, Yosëri ananpitantarin. Quiyasoˈ niˈnai. 16 “Quisoso catahuarincoi,” taˈtoi, iso apia nohuitëramasoˈ anoyatërai. “Quisocristo nanan quëtërincoi niˈton, anoyataranquën,” itohuatëira, noyatërin huachi. “Inasoˈ catahuarinco mini,” taˈton, noya paˈsarin huachi. Niˈnamaˈ canpitantaˈ. 17 Quisoso Yosë quëran oˈmapirinhuëˈ, co nitotëramahuëˈ. Napoaton, iyaroˈsaˈ, tëparamaˈ. Huaˈanëmantaˈ co nitotopihuëˈ. 18 Iraca pënëntonaˈpiroˈsaˈ ninotonaˈ, ninshitopi. “Aˈna tahuëri Cristo parësitapon,” topi. Yosë nohuanton, ninopi. Ninopiso pochachin parësitërin. 19 Napoaton, iyaroˈsaˈ, yaˈipi co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantatomaˈ, Yosë pochin cancantocoˈ oshanëmaˈ inquichinquëmaˈ. Ina quëran achinicancanarinquëmaˈ noyapiachin cancantacamaso marëˈ. 20 Quisocristo imapatamaˈ, aˈna tahuëri Quisocristo chachin aˈpatimantarinquëmaˈ. Canpita marëˈ nani acorin. 21 Iraca quëra huarëˈ Yosë nohuanton, noya pënëntonaˈpiroˈsaˈ ninorin. “Aˈna tahuëri Yosëri yaˈipiya anoyatarin,” topi. Anoyataquë huarëˈ inapaquë Quisoso yaˈhuantarin. 22 Iraca Moisësëri ninoton, shaˈhuitërin: “Aˈna tahuëri Yosë nohuanton, aˈna pënëntonaˈpi yaˈhuapon, ca pochin nininsoˈ. Cotio quëmapi inasoˈ. Pënënpachinquëmaˈ, yaˈipi natëcoˈ. 23 Insosona co natëhuachinhuëˈ, Yosëri anaˈintomiatarin huachi,” tënin Moisësë. 24 Yaˈipi pënëntonaˈpiroˈsaˈ Cristo oˈmacasoˈ tahuëri ninopi. Samoiro quëra huarëˈ naporin. 25 Yosë nohuanton, ninshitërinënquëmaˈ, nitotaramaˈ. Yosë chachin naporinsoˈ natanamaˈ. Shimashonënpita nontohuachina, yonquirinquëmaˈ canpitantaˈ. Iraca Apran itërin: “Caora nohuanto, catahuaranquëmaˈ. Quëma shinparin quëran yaˈipi piyapiˈsaˈ noya cancantapi huachi,” itërin Yosëri. 26 Canpitaˈton yonquiatënquëmaˈ, huiˈnin isoroˈpaquë aˈpaimarin. Ina catahuahuachinquëmaˈ, co noyahuëˈ ninamasopita naniantaramaˈ. Ina quëran nóya cancantarama huachi. Ina marëˈ Quisoso aˈpaimarin, itërin Pitrori.

Hechos 4

1 Pitrori aˈchintahuachina, naˈa piyapiˈsaˈ natanápi. Coansharintaˈ pënënin. Pënëntasoiˈ, Cotio huaˈanoˈsaˈ canquipi. Capo Yosë chinotopiso pëiˈ aˈpairinsoˈ, Satosio piyapiˈsaˈ, inapitantaˈ canquipi. 2 Piyapiˈsaˈ aˈchintërinso marëˈ noˈhuipi. “Quisoso nanpiantarin niˈton, nanpiantacasoˈ yaˈhuërin,” tëninso marëˈ noˈhuirápi. 3 Napoaton Pitro Coansharë chachin mapi. Iˈhuaraya niˈton, tashinan pëiquë poˈmopi. “Tashiraya natahuanˈ,” taˈtonaˈ, poˈmopi. Naporoˈ tashiˈ inaquë tahuërianpitopi. 4 Naˈa piyapiˈsasoˈ nipirinhuëˈ nanamën natanahuatonaˈ, natëpi huachi. Nani aˈnatërapo huaranca pochin quëmapiˈsaˈ Quisoso imasapi huachi. Naˈa sanapiˈsantaˈ imasapi. 5 Tahuëririnquë yaˈipi Cotio huaˈanoˈsaˈ niyontonpi. Corto huaˈanoˈsaˈ, ansianoˈsaˈ, maistroˈsaˈ, inapita huëˈpi. Quirosarinquë chachin niyontonpi. 6 Nisha nisha corto huaˈanoˈsaˈ huëˈpi. Anasë chini chiniquën nanantërinsoˈ, Caihuasë, Coansha, Aricantro, inapita huëˈpi. Huaˈan quëmopinënpitarë chachin niyontonpi. 7 Pitro, Coansha, inapita maconahuatonaˈ, ahuancanapipi natanacaiso marëˈ. —¿Onporahuatomataˈ chiniquën nanantatomaˈ, apia anoyatëramaˈ? ¿Intaˈ nanan quëtërinquëmaˈ anoyatacamasoˈ? itopi. 8 Ispirito Santo nani yaˈcoancantërin niˈton, aˈnaroachin catahuarin noya aˈpanitacaso marëˈ. —Natanco, sinioro huaˈanoˈsaˈ. 9 Tëhuënchachin co quiyaora nanitëraihuëˈ apia anoyataˈhuaisoˈ. “¿Onporahuatomataˈ anoyatëramaˈ?” itëramacoi niˈton, 10 noˈtëquën shaˈhuitaranquëmaˈ, nitotocoˈ. Yaˈipi Cotioroˈsaˈ nitochinaˈ. Quisocristo Nasaritoquë yaˈhuërinsoˈ nanan quëtërincoi anoyataˈhuaisoˈ. Ina catahuarincoi niˈton, anoyatërai. Yosëri aˈpaimapirinhuëˈ, canpitasoˈ atëpatëramaˈ. Tëpapiramahuëˈ, Yosëri ananpitantarin. Quisocristo nohuanton, iso quëmapi nani noyatërin huachi. Isëquë huanirarin. 11 Niˈcochi. Sacatoroˈsaˈ pëihuachinaˈ, aˈna naˈpiraˈ quënanpirinahuëˈ, co nohuantopihuëˈ. “Napoonin,” taˈtonaˈ, tëˈyatopirinahuëˈ. Huaˈanëni maantarahuaton, “Iso naˈpi naˈcon naˈcon nohuantërahuë pëicaˈhuaso marëˈ,” taˈton, noya acoantarin huachi. Quisocristosoˈ ina naˈpi pochin. Canpita co nohuantopiramahuëˈ, Yosëri noya noya niˈnin. 12 Quisocristoichin anoyacancantërinpoaˈ. Co aˈna nanitërinhuëˈ nichaˈëinpoasoˈ. Inaíchin nanitërin nichaˈëinpoasoˈ, itërin Pitrori. 13 Ina natanahuatonaˈ, Cotio huaˈanoˈsaˈ ninontopi. “Isopita topinan piyapi. Co maistrohuëˈ. Co naˈcon quirica nitotaponahuëˈ, co tëˈhuatërinpoahuëˈ. Maˈpitacha nitotërin paya. Quisoso caˈtanpi niˈton, ina pochin cancantapi,” nitopi. 14 Quëmapi nani noyatërinsoˈ inaquë huanirarin niˈton, co nanitopihuëˈ “Nonpintarinpoaˈ,” taˈcaisoˈ. 15 Pitro, Coansha, inapita aipiran aˈparahuatonaˈ, inahua capini ninontapi. 16 —¿Maˈtaˈ onpoˈiisoˈ? Apia nani anoyatërin. Yaˈipi Quirosarinquë yaˈhuëpisopita nitotopi. Nani niˈpi. Co nanitërëhuahuëˈ “Nonpintërinpoaˈ,” taˈcasoˈ. 17 Nipirinhuëˈ, ama aquëtëˈ piyapiˈsari natëcaiso marëhuëˈ pënënahuaˈ. “Ama huachi Quisoso nanamën shaˈhuitocosohuëˈ,” itahuaˈ, nitopi. 18 Ina quëran amatantarahuatonaˈ, pënënpi. —Ama aquëtëˈ aˈchintantacosohuëˈ. Ama Quisoso nanamën shaˈhuitantacosohuëˈ, itopi. 19 Napotopirinahuëˈ, Pitro Coansharë chachin co yanatëtërinhuëˈ. —Yosë natëtoi, co nanitëraihuëˈ canpita natëcaˈhuainquëmasoˈ. Co quiyasoˈ nanitëraihuëˈ tonicaˈhuaisoˈ. Niˈnaisoˈ shaˈhuitarai. Natanaisontaˈ shaˈhuitarai. “Co Yosë natëcasoˈ yaˈhuërinhuëˈ,” tënamaˈ, ¿ti? itërin. 21 —Co natëhuatancoihuëˈ, anaˈintarainquën, itahuatonaˈ, aˈpapi huachi. Apia anoyatërinsoˈ nani catapini shonca naˈcon piˈipitërin niˈton, yaˈipi piyapiri paˈyatopi. —Yosëichin nanitërin anoyatacasoˈ. Ma noyacha Yosëso paya, topi yaˈipi piyapi. Napoaton huaˈanoˈsaˈ co nanitopihuëˈ anaˈintacaisoˈ. 23 Nani Pitro, Coansha, inapita aˈpahuachinara, imapisopitaquë paantarahuatonaˈ, shaˈhuiconpi huachi. —Corto huaˈanoˈsaˈ, ansianoˈsaˈ, inapita chiniquën pënëninacoi ama aˈchinaˈhuaiso marëhuëˈ, tënin. 24 Ina natanahuatonaˈ, napopianachin yonquiatonaˈ, Yosë nontapi. —Quëmasáchin, Sinioro, chini chiniquën nanantëran. Isoroˈpaˈ, inapaquë yaˈhuërinsopita, iiroˈsaˈ, yaˈipi maˈsharoˈsaˈ, inapita acoran. 25 Quëma nohuanton, iraca Tata Tapicoˈ ninshitërin. Inasoˈ noya natërinquënsoˈ. Ispirito Santori ayonquirin niˈton, noˈtëquën ninshitaton, naporin: ¿Onpoatontaˈ, Sinioro, nisha piyapiˈsaˈ chiniquën noˈhuipirinënhuëˈ? Topinan quëran chinotopirinënquënhuëˈ, co nanitopihuëˈ minsëinënquënsoˈ. 26 Copirnoroˈsaˈ chinotopirinënhuëˈ. Huaˈanoˈsantaˈ niyontonahuatonaˈ, yainimicotopirinënhuëˈ. Aˈpaimaransontaˈ co quëˈyapihuëˈ, tënin Tapicoˈ, iraca ninshitaton. 27 Iso ninanoquë chachin, Sinioro, piyapiˈsaˈ yonquipi huiˈnan tëpacaiso marëˈ. Inasoˈ nóya nipirinhuëˈ, tëpapi. Quëmari acoransoˈ nipirinhuëˈ, co quëˈyapihuëˈ. Irotisë, Ponsio Pirato, nisha piyapiroˈsaˈ, Cotioroˈsaˈ, inapita Quisoso noˈhuipi. 28 Quëmasoˈ nipirinhuëˈ chini chiniquën nanantëran. Co nohuantëranhuëˈ naporini, co nanitapaitonahuëˈ. Iraca quëra huarëˈ yonquiran chiminacasoˈ niˈton, aparësitopi. 29 Iporasoˈ, Sinioro, quiyantaˈ noˈhuiarinacoi, nitotëran. Quëmasachin yanatërainquën niˈton, catahuacoi chiniquën cancantatoi, quëma nanamën shaˈhuichii. 30 Caniaˈpiroˈsaˈ quëmari anoyatëquëˈ. “Yosë huiˈnin chachin nanan quëtërincoi,” topatoi, catahuacoi piyapiˈsaˈ anoyachii. Ina niˈpachinaˈ, “Yosëri catahuarin mini,” tosapi, itopi, Yosë nontatonaˈ. 31 Nani Yosë nontohuachinara, ina nohuanton, pëiˈ nacontarin. Ispirito Santori yaˈipiya yaˈcoancantërin. Chiniquën cancantatonaˈ, Yosë nanamën shaˈhuitapi huachi. 32 Yaˈipi Quisoso natëpisopita noya niniˈtonaˈ, yaˈhuëpi. Napopianachin yonquipi. Aˈnaya aˈnaya pahuantohuachinara, niquëtopi. Co mantaˈ niapiratopihuëˈ. 33 Quisoso caˈtanoˈsanënpita naˈcon shaˈhuirapi. “Sinioro Quisoso nanpiantarin. Nani niˈnai,” topachinara, naˈa piyapiˈsaˈ noya natanpi. Yosëri yaˈipiya catahuarin. 34 Napohuachina, co aˈnaya tërantaˈ maˈsha pahuantërinhuëˈ. Aˈnaya aˈnaya noˈpanën, pëinën, maˈshanën, inapita yaˈhuëtohuachinara, paˈantopi. 35 Paˈanahuatonaˈ, coriqui canapisoˈ caˈtanoˈsanënpita quëtopi piyapiˈsaˈ quëtacaiso marëˈ. Aˈnaya aˈnaya pahuantohuachinara, quëtopi. 36 Naporoˈ aˈna quëmapi yaˈhuërin. Cosi itopisoˈ. Caˈtanoˈsari nisha nininën acorin. Pirnapi itopi. Pirnapisoˈ achinicancanaˈpi tapon naporin. Inasoˈ Nihui huënton quëmapi, Chipriquë huaˈhuatërinsoˈ. 37 Inantaˈ noˈpanën paˈanin. Paˈanahuaton, yaˈipi coriqui canarinsoˈ caˈtanoˈsaˈ quëtërin pahuantërinsopita quëtacaso marëˈ.

Hechos 5

1 Yaˈhuërëˈ aˈna quëmapisoˈ nipirinhuëˈ, co yaˈipi cancanën quëran imarinhuëˈ niˈton, yanonpintërin. Ananiasë itopisoˈ. Saˈin Sahuira itopi. Inantaˈ noˈpanën paˈanpirinhuëˈ, co nohuantërinhuëˈ yaˈipi canarinsoˈ yocacasoˈ. 2 Napoaton saˈinëˈ ninontërin. —Coriqui quëtontahuatëˈ, onposona canarësoˈ ama shaˈhuitasohuëˈ. Yaˈipi miachin quëtërëso pochin quëta noya niˈinënpoˈ, itërin saˈin. —Inta nipachin, inapota, topachina, patoma coriqui canarinsoˈ poˈorahuaton, taparin. Napopinchin caˈtanoˈsaˈ quëtontarin huachi. Saˈiontaˈ nitotërin. 3 Yaˈhuërëˈ Pitrosoˈ co shaˈhuitopirinhuëˈ, Yosë nohuanton, nitotërin. Nitotaton, Ananiasë itërin: —¿Onpopintaˈ cancantaton, iyasha, naporansoˈ? tënahuë. Sopai yaˈcoancantërinquën niˈton, Ispirito Santo yanonpintëran ipora. Patoma coriqui canaransoˈ quëmaora marëˈ taparan. 4 Coˈhuara paˈayantëraponhuëˈ, noˈpanën quëmaquën. Quëmaora nohuanton, paˈanansoˈ. Ina quëran nani paˈanpatan, coriqui canaransoˈ quëmaquën. Co nohuantohuatanhuëˈ, co yaˈipi quëtacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. “Yaˈipi miachin coriqui Yosë quëtarahuë,” topatana, nonpinan. ¿Onpoatontaˈ, iyasha, naporan? tënahuë. Co piyapiáchin nonpintëranhuëˈ. Yosëntaˈ yanonpintopiranhuëˈ, co nanitëranhuëˈ ina nonpintacasoˈ, itërin. 5 Ananiasë natanahuaton, aˈnaroachin noˈpaquë anotërin, chiminin huachi. Piyapiˈsaˈ niˈpachinara, paˈyanpi. Aˈnapitantaˈ natanahuatonaˈ, paˈpi tëˈhuatopi huachi. 6 Ina quëran huiˈnapiˈsari nonënsoˈ soˈpinahuatonaˈ, quëparahuatonaˈ, paˈpitopi huachi. 7 Cara ora pochin nisahuasoˈ, saˈiontaˈ huëˈnin. Soˈin chimininsoˈ co nitochatërarinhuëˈ. 8 Huëˈpachina, Pitrori itërin: —Piˈpian, imoya, yanatananquën. Achin soˈyan isonapoˈ coriqui quëtirincoi. Isonapoˈ soro marëˈ noˈpanëmaˈ paˈanamaˈ, ¿ti? itërin Pitrori. —Inanapo marëˈ mini paˈanai, tënin sanapi. 9 —¿Onpoatontaˈ, imoya, canpita capini ninontatomaˈ, Ispirito Santo yanonpintëramaˈ? “Co ina anaˈintarinpohuëˈ,” taˈtomaˈ, napopiramahuëˈ. Natanquëˈ. Quëmapiˈsaˈ soˈyan paˈpitopisopita nani huënantarapi. Quëmantaˈ quëpantarinënquën paˈpitainënquënso marëˈ, itërin Pitrori. 10 Itohuachina, aˈnaroachin chiminaton, inaquë chachin anotërin antaˈ. Huiˈnapiˈsaˈ huëantarahuatonaˈ, chimipi quënanquinantapi. Inantaˈ quëpantarahuatonaˈ, soˈin pirayan paˈpitopi huachi. 11 Yaˈipi Quisoso huëntonënquë yaˈconpisopita tëˈhuatopi. Aˈnapitantaˈ natanahuatonaˈ, “Anaˈintohuachinpoaˈ canpoantaˈ,” taˈtonaˈ, paˈpi tëˈhuatopi. 12 Naporoˈ tahuëriˈsaˈ Yosë nohuanton, caˈtanoˈsaˈ nani maˈsha nanitapapi. Naˈa caniaˈpiroˈsaˈ sëˈhuarahuatonaˈ, aˈnaroachin anoyatopi. Piyapiˈsari niˈpachinara, —Tëhuënchachin Yosëri catahuarin, topi. Yaˈipi imapisopita Saromon patoanamënquë niyontonapi. 13 Imapisopitarachin inaquë niyontonpi. Aˈnapitasoˈ “Anaˈintohuachinpoaˈ,” taˈtonaˈ, co inaquë niyontonpihuëˈ. Napoaponahuëˈ, —Inapitasoˈ nóya piyapi, topi yaˈipiya. 14 Naporahuaton, naˈcon naˈcon piyapiˈsari Quisoso natëtonaˈ, imasapi antaˈ. Naˈa quëmapiˈsaˈ sanapiˈsarë chachin yaˈconachinpi. 15 “Quisosori catahuarin niˈton, caˈtanoˈsanënpita nani maˈsha nanitaparin,” taˈtonaˈ, naˈa caniaˈpiroˈsaˈ quëntarahuatonaˈ, caniquë acoonpi anoyatacaiso marëˈ. Aˈnaquën nantëtërë chachin acoonpi. Aˈnaquëontaˈ sahuanasaquë tërantaˈ aquëhuënpi. “Pitrori sëˈhuahuachina, noyatapon. Paˈpachin, huaˈyanën tërantaˈ tashinantohuachin, noyatapon nimara,” taˈtonaˈ, quëntapi. 16 Nisha nisha ninano quëran huëˈsapi. Yaˈcariya yaˈhuëpisopitantaˈ Quirosarinquë huëˈsahuatonaˈ, caniaˈpiroˈsaˈ quësapi. Sopairi ahuaˈyantërinsopitantaˈ quësapi. Yosë nohuanton, yaˈipiya anoyatopi. 17 Napohuachina, corto huaˈan chini chiniquën nanantërinsoˈ noˈhuitërin huachi. “Naˈcon naˈcon Quisoso imasapi,” taˈton, apiratërin. Satosio piyapiˈsarintaˈ noˈhuiapi. 18 Napoaton caˈtanoˈsanënpita masahuatonaˈ, tashinan pëiquë poˈmopirinahuëˈ. 19 Yono tashiˈ Sinioro anquëninën huëˈsahuaton, pënco iˈsoatiirin. Caˈtanoˈsanënpita aipiran quëparahuaton, shaˈhuitërin: 20 —Yosë pëinënquë pacoˈ. Inaquë paˈsahuatomaˈ, piyapiˈsaˈ aˈchintocoˈ nasha pochin nanpicaiso marëˈ, itërin anquëniri. 21 Ina quëran tashirayamiachin Yosë pëinënquë paˈpi. Piyapiˈsaˈ huëˈpachinara, aˈchintapi huachi. Yaˈhuërëˈ corto huaˈan, Satosio piyapiˈsaˈ, inapitasoˈ co nitotopihuëˈ. Niyontonahuatonaˈ, yaˈipi Cotio huaˈanoˈsaˈ, ansianoˈsaˈ, inapita amatopi. Huëˈpachinara, ponisia aˈpapi. —Tashinan pëiquë paatomaˈ, apiroˈsaˈ maconcoˈ, itahuatonaˈ, aˈpapi. 22 Ponisiaroˈsasoˈ tashinan pëiquë paˈpirinahuëˈ, co insontaˈ quënanpihuëˈ. Huëantarahuatonaˈ, shaˈhuitiipi. 23 —Tashinan pëiˈ noya niahuitopinan quënanconai. Pëncoquë sontaroˈsaˈ aˈpairápirinahuëˈ. Iˈsoapiraihuëˈ, capa piyapi huachi, itiipi. 24 Natanahuatonaˈ, corto huaˈanoˈsaˈ, capo, inapita paˈyanpi. Paˈyanahuatonaˈ, ninontopi. “¿Intoacha pacaiya? ¿Maˈtaˈ onpoapon naporin?” nitopi. 25 Naporoˈ aˈna quëmapi huëˈsahuaton, shaˈhuitiirin. —Quëmapiˈsaˈ tashinan pëiquë poˈmoramasoˈ Yosë chinotopiso pëiquë yaˈhuarin. Piyapiˈsaˈ aˈchintarin, itërin. 26 Ina quëran capo ponisiaroˈsarëˈ paˈsahuatonaˈ, macoantapi. Piyapiˈsaˈ tëˈhuatatonaˈ, co ahuëpihuëˈ. “Naˈpiquë tëˈyarahuachinpoaˈ,” taˈtonaˈ, oshaquëran mapi. 27 Huaˈanoˈsaˈ niyontopiquë quëpapi. Inaquë quëpahuachinara, huaˈani chiniquën noˈhuirin. 28 —Nani pënënanquëmapora. “Ama huachi Quisoso nanamën aˈchincosohuëˈ,” itopiranquëmahuëˈ, aquë aquëtëˈ aˈchinaramaˈ. Yaˈipi Quirosarinquë yaˈhuëpisopita natanapi huachi. Inapotohuatamaˈ, Quisoso chimininso marëˈ naˈintaramacoi, itërin. 29 —Pënënpiramacoihuëˈ, Yosë naˈcon naˈcon natëcasoˈ yaˈhuërin. Napoaton canpitasoˈ co nanitëraihuëˈ natëcaˈhuainquëmasoˈ. Yosëichin natëarai huachi. 30 Tëhuënchachin corosëquë patanantatomaˈ, Quisoso tëpapiramahuëˈ, Yosëri ananpitantarin. 31 Ananpitantarahuaton, nóya nicaton, inchinan quëran acorin huachi. Inasoˈ huaˈanënpoaˈ, natëarai. Nichaˈëinpoaso marëˈ acorin. Cotio piyapinpoaˈ yanichaˈërinpoaˈ. Co noyahuëˈ yonquirëhuasopita naniantohuatëhuaˈ, oshanënpoaˈ inquitarinpoaˈ. 32 Ina nitotatoi, shaˈhuitarai. Ispirito Santontaˈ inachachin anitotarin huachi. Yosë natërai niˈton, Ispirito Santo ayaˈcoancantërincoi huachi, itërin Pitrori. 33 Cotio huaˈanoˈsari natanahuatonaˈ, chiníquën noˈhuiantarahuatonaˈ, yatëpapirinahuëˈ. 34 —Ama napocosohuëˈ, tënin aˈna huaˈan. Inasoˈ Cotio maistro. Camariro itopi. Parisio piyapi niponahuëˈ, “Noya quëmapiasoˈ,” topi yaˈipi piyapi. Inasoˈ huanirahuaton, itërin: —Isopita aipiran ocoiquëˈ piˈpian nonchinquëmaˈ. Apira huënantaˈinaˈ, itërin. 35 Nani ocoihuachinara, pënënin. —Niˈcona, iyaroˈsaˈ, co noyahuëˈ nitamaˈ. Co isopita tëpacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, tënahuë. 36 Niˈcochi. Iraca Tiotasë yaˈhuërin. “Ca huaˈan yaˈcoanahuë,” topachina, catapini pasa pochin quëmapiˈsari imasapirinahuëˈ. Tëpahuachinara, yaˈipi imapisopita yanquëërahuatonaˈ, pipimiatopi huachi. 37 Ina quëran copirno shaˈhuitërinpoaˈ nininënpoaˈ niacotacasoˈ. Naporoˈ aˈnantaˈ yaˈhuërin. Cotasë Caririaquë yaˈhuërinsoˈ. “Huëcoˈ quira niahuaˈ,” topachina, naˈcon miachin piyapiˈsari imasapirinahuëˈ, inantaˈ chiminin. Imapisopitari yanquëënanpipi huachi. 38 Napoaton ama isopita tëpacosohuëˈ. Tananpitocoˈ, tënahuë. Inahuara yonquinëna quëran aˈchintohuachinaˈ, oshaquëran imapisopita pipimiatapi huachi. 39 Nipirinhuëˈ, Yosëri catahuahuachin, co canpita nanitaparamahuëˈ apipicamasoˈ. Niˈcona Yosë inimicototamaˈ, itërin. Itohuachina, huaˈanoˈsari natëtonaˈ, co tëpapihuëˈ. 40 Quisoso caˈtanoˈsanënpita naquëranchin amatantarahuatonaˈ, chiniquën huihuirapi. —Ama huachi insontaˈ Quisoso nanamën shaˈhuitocosohuëˈ, itahuatonaˈ, aˈpapi huachi. 41 Aˈpahuachinara, pipipi huachi. “Yosë noya niˈnincoi niˈtoi, Quisoso marëˈ parësitarai,” taˈtonaˈ, nóya cancantapi huachi. Co mantaˈ sëtopihuëˈ. 42 Nani tahuëriya Yosë chinotopiso pëiquë aˈchinapi. Co tonipihuëˈ. Pëiroˈsaquëntaˈ Quisocristo nanamën shaˈhuirapi.

Hechos 6

1 Naporoˈ tahuëriˈsaˈ Quisoso imapisopita naˈasapi. Notohuaroˈ yaˈhuapi huachi. Aˈnaquën Cotio nananquë nonpi. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ Crico nananquë nonpi. Inapitantaˈ Cotioroˈsaˈ niponaraihuëˈ, Crico parti huaˈhuatopi niˈton, inahuara nananquë nonpi. Inapitari Cotio nananquë nonpisopita noˈhuipi. —Nani tahuëriya quëyoronoˈsaˈ huëˈpachinara, aˈnaya aˈnaya cosharoˈ maˈpatopirinahuëˈ, co napopianachin quëtopihuëˈ, apiratërinacoi. Crico quëyoronoˈsaˈ pahuantarin, tënin Crico piyapiri. 2 Ina natanahuatonaˈ, caˈtanoˈsanënpitari yaˈipi Quisoso imapisopita ayontonpi. Niyontonpachinara, itopi: —Natancoi, iyaroˈsaˈ, piˈpian shaˈhuichinquëmaˈ. Yosë nanamën aˈchinaˈhuaiso marëˈ Quisocristo acorincoi. Inasoˈ nipirinhuëˈ, nani tahuëri cosharoˈ quëtápatoi, co nanitëraihuëˈ Yosë nanamën aˈchinaˈhuaisoˈ. Co aˈchinpatoihuëˈ, co noyahuëˈ inapocasoˈ, tënai. 3 Napoaton, iyaroˈsaˈ, canchisëyaˈpinquëmaˈ huayonahuatënquëmaˈ, acoˈinquëmaˈ catahuancoiso marëˈ. Ispirito Santori yaˈcoancantërinsoˈ huayoncoˈ, noya yonquipisoˈ. Noya quëmapisáchin acoaˈahuaˈ cosharoˈ yocacaiso marëˈ. 4 Quiyasoˈ nipirinhuëˈ Yosë nontaˈhuaisoáchin yonquiarai. Yosë nanamën aˈchinaˈhuaisoáchin yonquiarai huachi, topi caˈtanoˈsaˈ. 5 Natanahuatonaˈ, —Noyahuaˈ nipachin, acoaˈahuaˈ, topi yaˈipiya. Ina quëran Istipan huayonpi. Inasoˈ Yosë nóya natërin. Ispirito Santori noyá yaˈcoancantërinsoˈ. Pinipi, Procoro, Nicanoro, Timon, Parminasë, Niconasë, inapitantaˈ huayonpi. Niconasësoˈ Antioquiaquë huaˈhuatërin. Co Cotio quëmapihuëˈ niponahuëˈ, Cotioroˈsa pochin Yosë chinotërin. Iporasoˈ Quisoso imasarin antaˈ. Ina canchisëyaˈpi huayonpisoˈ. 6 Inapita huayonahuatonaˈ, Quisoso caˈtanoˈsanënpitaquë quëpi. Yosë nontahuatonaˈ, sëˈhuamotopi acocaiso marëˈ. Inapotatonaˈ, acopi huachi. 7 Ina quëran caˈtanoˈsanënpita nani tahuëri pënëntapi. Yosë nanamën aˈchinápi. Aquë aquëtëˈ nahuinin. Quirosarinquë naˈcon naˈcon piyapiˈsaˈ imasapi huachi. Naˈa corto huaˈanoˈsantaˈ Quisoso nanamën natëpi huachi. 8 “Istipansoˈ nóya pënëntërin,” topi yaˈipiya. Ispirito Santori catahuarin niˈton, sacaiˈ nininsoˈ nanitaparin. Piyapi aˈnaroachin anoyatohuachina, “Tëhuënchachin Yosëri catahuarin,” topi. 9 Aˈnaquën Cotioroˈsasoˈ nipirinhuëˈ, nisha niyontonpiso pëi quëran huëcatonaˈ, Istipan noˈhuipi. Inapitasoˈ Sirini quëran, Aricantria quëran, ina quëranpita huëˈpi. Patron quëran pipipisopita, topi. Aˈnapitantaˈ Sirisia parti, Asia parti, inatohuaˈ yaˈhuëpirinahuëˈ, Quirosarinquë yaˈhuëiapi huachi. Inapitantaˈ Istipan noˈhuipi. Huaˈquiˈ ninontapi. 10 Yaˈhuërëˈ Istipansoˈ nóya yonquiaton, noya noya nontërin. Ispirito Santori catahuarin niˈton, noˈtë noˈtëquën nonin. Co nanitopihuëˈ aˈpanicaisoˈ. 11 Napoaton poˈoana quëran quëmapiˈsaˈ pahuërëtopi shaˈhuirapicaiso marëˈ. Inapotohuachinara, shaˈhuirapipi huachi. —Iso quëmapisoˈ co noyahuëˈ. Moisësë pinorin. Yosëntaˈ pinorin antaˈ, natanai, tosápi. 12 Itatonaˈ, naˈa piyapiˈsaˈ anoˈhuipi. Cotio ansianoˈsaˈ, Cotio maistroˈsaˈ, inapitantaˈ anoˈhuipi. Co huachi Istipan noya niˈpihuëˈ. Napoaton maconpi. Maconahuatonaˈ, quëpapi Cotio huaˈanoˈsari natanacaiso marëˈ. 13 Nani niyontonpachinara, naquëranchin shaˈhuirapiantapi. Nonpinatonaˈ, co noˈtëquën shaˈhuirapipihuëˈ. —Iso quëmapi siempre Yosë pinosarin. Yosë chinotopiso pëiˈ noya chinotacasoˈ nipirinhuëˈ, ina yonquiaton, co noyahuëˈ nonsarin. “Moisësë iraca pënëntërinsoˈ co natëcasoˈ yaˈhuërinhuëˈ,” toconin. 14 Quisoso Nasaritoquë yaˈhuërinsoˈ imaton, naporinsoˈ aˈchinárin. “Aˈna tahuëri Quisosori Yosë chinotopiso pëiˈ ataˈhuantarin. Moisësë pënëninpoasontaˈ ananiantatonpoaˈ, nisha aˈchintarinpoaˈ,” toconin Istipan, natanai, topi, shaˈhuirapitonaˈ. 15 Ina quëran huaˈanoˈsari Istipan niˈsapi. Yaˈpirin anquëni pochin niˈtërin.

Hechos 7

1 Ina quëran Cotio huaˈan chini chiniquën nanantërinsoˈ natantërin huachi. —Tëhuënchachin naporan nonapon, ¿ti? itërin Istipan. 2 —Co onporontaˈ, api, Yosë pinorahuëˈ. Natanco, apiroˈsaˈ. Iyaroˈsantaˈ, natanco noˈtëquën shaˈhuichinquëmaˈ. Iraca quëra huarëˈ shimashonënpoapita Yosë imapi. Cantaˈ ina imarahuë. Niˈcochi. Tata Yosësoˈ noya noya. Inaora nohuanton, anohuitërinpoaˈ. Iraca Tata Aprancoˈ nisha noˈpaquë yaˈhuërin. Misopotamiaquë yaˈhuëpirinhuëˈ, inaquëya Yosëri yaˈnotimarin. 3 “Yaˈhuëran quëran pipimiatëquëˈ. Quëmopinënpitantaˈ patomiatëquëˈ. Aˈna parti paaton, inaquë yaˈhuëquëˈ. Carinquën aˈnotaranquën, inaquë yaˈhuëmiatëquë huachi,” itërin Yosëri. 4 Natanahuaton, Apran pipirin. Carëtia parti quëran pipimiatërin huachi. Caranquë paaton, inaquë yaˈhuëpirinhuëˈ. Ina quëran paˈpin chiminpachina, Yosë nohuanton, Canaan parti huëˈnin. Yaˈhuërëhuaquë chachin huëˈnin huachi. 5 Huëˈpirinhuëˈ, Yosë nohuanton, co noˈpaˈ yaˈhuëtërinhuëˈ. Co piˈpisha tërantaˈ huaˈanëntërinhuëˈ. “Aˈna tahuëri Canaan parti yaˈhuëmiataramaˈ. Quëma shiparinpita naˈasahuatonaˈ, ina noˈpaˈ huaˈanëntapi huachi,” itërin Yosëri. Co huiˈnahuayantërasohuëˈ, napotërin. Co mantaˈ noˈpaˈ huaˈanëntopirinhuëˈ, “Yosë noˈtëquën nontërinco. Co nonpintarincohuëˈ,” taˈton, noya cancantërin. 6 Ina quëran Yosëri itantarin: “Aˈna tahuëri quëma shiparinpita nisha parti yacapatonapi. Inaquë nisha piyapiri chiníquën asacatapi. Co pahuërëaponahuëˈ, asacatapi. Catapini pasa piˈipi aparësitapi. 7 Nipirinhuëˈ, nisha piyapiri asacatopisopita anaˈintarahuë huachi. Ina quëran shiparinpita pipirapi. Isëquë chachin huënantahuachinaˈ, yonquirarinaco,” itërin Yosëri. 8 Ina quëran Cotio nanan shaˈhuitërin huachi. “Caora nohuanto, catahuaranquën. Huiˈnanpita, yaˈipi shiparinpita, inapitantaˈ catahuarahuë huachi. Piyapinëhuëpita pochin niˈsaranquëmaˈ. Nóya aˈpaiaranquëmaˈ. Napoaton Cotio marca niacotocoˈ imaramacosoˈ anitotacamaso marëˈ. Yaˈipi shiparinpitarintaˈ huiˈninpita Cotio marca acochinaˈ,” itërin. Ina quëran Apran huiˈnin yaˈhuëtërin huachi. Isaco itërin. Posa tahuëritohuachina, Cotio marca acorin. Isaco mashotohuachina, huiˈnin yaˈhuëtërin. Cacopo itopi. Ina quëran inantaˈ huiˈninpita yaˈhuëtantarin. Shonca catoˈ yaˈhuëtërin. Yaˈipiya Cotio marca niacotëraˈpiapi. Inapita quëran shonca catoˈ huënton Cotioroˈsaˈ yaˈhuërarin huachi. Niˈton, inapitasoˈ shimashonënpoaˈ, tënëhuaˈ. 9 Aˈnaraˈ Cosi itopi. Iinpitari apiratatonaˈ, noˈhuipi. Iin chachin nipirinhuëˈ, co quëˈyapihuëˈ. Napoaton nisharoˈsaˈ yaˈnohuachinara, paˈantopi asacatacaiso marëˈ. Nisha piyapiri Iquipitoˈpaˈ quëpapi. Yosërisoˈ nipirinhuëˈ catahuarin. 10 Parësitopirinhuëˈ, nichaˈërin. Ina nohuanton, Iquipito copirnori noya niˈnin. “Cosi noya quëmapi. Noya yonquirin,” taˈton, chiniquën nanan quëtërin. Yaˈipi copirno maˈshanënpita coidarin. Yaˈipi Iquipito piyapiˈsaˈ camairin. 11 Naporoˈ Iquipito parti cosharoˈ co noya papotërinhuëˈ. Huaˈquiˈ co mantaˈ papotërinhuëˈ niˈton, tanarotopi. Canaan partintaˈ capa cosharoˈ. Shimashonënpoaˈ co mantaˈ yaˈhuëtopihuëˈ capacaisoˈ. Parësitápi. 12 “Iquipito parti trico yaˈhuarin,” topiso marëˈ Cacopori huiˈninpita aˈparin cosharoˈ paˈanacaiso marëˈ. Iin quëran chachin maˈpatonpirinahuëˈ, nani mashotërin niˈton, co nohuitopihuëˈ. Ina paˈanatonaˈ, yaˈhuëpiˈpaˈ cosharoˈ quëpaantapi capacaiso marëˈ. Ina capatonaˈ, nanpipi huachi. 13 Ina quëran pëˈyahuachinara, paˈpini aˈpaantarin. Naporoˈ Cosiri shaˈhuitërin. “Ca co nishacohuëˈ. Cosico. Iyaya, itoco,” itërin. Copirnontaˈ iinpita anohuitërin. 14 Ina quëran Cosiri paˈpin amatërin. Yaˈipi quëmopinënpitantaˈ amatërin. Yaˈipi quëran canchisë shonca aˈnatërapoˈ piyapi yaˈhuërin. 15 “Huëquëˈ, tata, isëquë yaˈhuaˈahua huachi,” itohuachina, Cacopontaˈ Iquipitoˈpaˈ paˈmarin. Yaˈipiya paˈmapi. Aquë nisharoˈpaquë paˈsapirinahuëˈ, Yosëri niˈsarin. Co naniantërinhuëˈ. Inatohuaˈ Cacopo chiminin. Yaˈipi huiˈninpitantaˈ inaquë yaˈhuëmiatopi quëran chiminpi huachi. 16 Inaquë chiminpirinahuëˈ, nonënaˈ isëquë chachin quënantapi paˈpitacaiso marëˈ. Siquinquë paˈpitopi huachi. Ina noˈpa chachin iraca Aprancoˈ paˈaninsoˈ. Camoroˈsaˈ paˈantopisoˈ, itërin Istipani, huaˈanoˈsaˈ nontahuaton. 17 Ina quëran itantarin: —Iraca napopisoˈ, iyaroˈsaˈ, nitotopiramahuëˈ, shaˈhuitantaranquëmaˈ yonquicamaso marëˈ. Yosëri nani Apran shaˈhuitërin Canaan parti huaˈanëntacasoˈ. Nipirinhuëˈ, shinpita co aˈnaroachin panantapihuëˈ. Huaˈquiˈ Iquipitoquë yaˈhuapi huachi. Inaquë naˈasapi huachi. Panantacaisoˈ tahuëri yaˈcaritohuachina, notohuaroˈ Cotioroˈsaˈ yaˈhuërapi huachi. 18 Naporoˈ Iquipito parti nisha copirno yaˈconin. Cosisoˈ iraca chiminin niˈton, co nohuitërinhuëˈ. 19 Co ina yonquiaton, Cotioroˈsaˈ nosororinhuëˈ. Napoaton inapita nonpintaton, chiniquën aparësitërin. Ahuihuitahuaton, chiniquën asacatërin. Naporahuaton, “Sanapiˈsaˈ huaihuachinara, huaˈhuinpita aipiran tëˈyatocoˈ chimiin,” itërin. 20 Naporoˈ, iyaroˈsaˈ, Moisësë nasitërin huachi. Yosëri noya niˈnin. Paˈpini nosororin niˈton, cara yoqui poˈorahuaton, pëinënquë acanopitërin. 21 Ina quëran aipiran acohuachina, Yosë nohuanton, copirno huiˈnini chachin manin asoˈsocaso marëˈ. Huaˈhuin pochin niˈnin. 22 Iquipito maistrori noya aˈchintërin. Yaˈipi nitotërinsopita aˈchintërin. Inapotohuachina, noya noya nonin. Nani maˈsha nitotërin. 23 Catapini shonca piˈipitohuachina, aˈnapita Cotioroˈsaˈ yonquiaton, paˈnin niˈtapon. 24 Inaquë aˈna Cotio quëmapi quënanconin. Co mantaˈ onpopirinhuëˈ, Iquipito quëmapiri ahuëaton, shitëparin, quënanconin. Quëmopinën yacatahuarin niˈton, “Cari iˈhuërëchi,” taˈton, Iquipito quëmapi ahuëaton, tëparin huachi. 25 “Cotioroˈsasoˈ iyahuëpita. Yosë catahuaarinco inapita nichaˈëcaˈhuasoˈ,” tënin Moisësë yonquinënquë. Cotioroˈsasoˈ nipirinhuëˈ nichaˈëcasoˈ co nitotopihuëˈ. 26 Tahuëririnquë catoˈ Cotioroˈsa capini ninoˈhuirapi, Moisësëri quënanconin. “¿Onpoatontaˈ, iyasha, iyaparin nipirinhuëˈ, niahuëaramaˈ? Nanan anoyatocoˈ,” itërin. 27 Ahuëtonaˈpisoˈ nipirinhuëˈ co nohuantërinhuëˈ natëcasoˈ. “¿Intaˈ huaˈan acorinquën? Co coisë pochin shaˈhuitancoisoˈ yaˈhuërinhuëˈ. 28 Iˈhuara Iquipito quëmapi tëparan. Inapochachin cantaˈ yatëparanco, ¿ti?” itërin. 29 Ina natanahuaton, tëˈhuatërin. “Copirno natantohuachin, noˈhuiarinco,” taˈton, taˈarin. Pipimiatërin huachi. Mitian parti yacapatërin. Inaquë saˈaton, catoˈ huiˈnin yaˈhuëtërin, tënin Istipan. 30 Ina quëran huaˈanoˈsaˈ itantarin: —Catapini shonca piˈipi Moisësë inaquë yaˈhuërin. Ina quëran aˈna tahuëri co piyapi yaˈhuërinquëhuëˈ paˈnin. Sinai motopi yaˈcariya niˈsoˈ, naraˈhuaya orotarinsoˈ quënanin. Inaquë chachin, iyaroˈsaˈ, anquëniri yaˈnotimarin. 31 Ina niˈsahuaton, paˈyanin. “¿Maˈtaˈ inasoˈ nimara?” taˈton, yaˈcariconin. Naporoˈ Yosëri nontërin. 32 “Ca Yosëco. Quëma shimashonënpita chinotërinaco. Apran, Isaco, Cacopo, inapita chinotërinaco,” itërin. Moisësë tëˈhuataton, ropa ropatarin. Monshorarin huachi. 33 Napohuachina, Yosëri itantarin: “Sapatën ocoiaton, ca chinotoco huachi. Apira maˈsona nicacamasoˈ shaˈhuichinquën, natanco. Isëquë nontaranquën niˈton, isëquë chachin chinotancosoˈ yaˈhuërin, tënahuë. 34 Piyapinëhuëpita Iquipitoquë yaˈhuëpirinahuëˈ, parësitápi, niˈnahuë. Chiniquën aparësitopi niˈton, tarëtápi, natanahuë. Napoaton nichaˈësarahuë huachi. Huëquëˈ inatohuaˈ aˈpainquën nichaˈëcamaso marëˈ,” itantarin. 35 Napoaton, iyaroˈsaˈ, inatohua chachin paantarin huachi. Iraca Cotioroˈsaˈ yacatahuapirinhuëˈ, co yanatëpihuëˈ. “¿Intaˈ huaˈan acorinquën? Co coisë pochin shaˈhuitancoisoˈ yaˈhuërinhuëˈ,” itopi. Yosësoˈ nipirinhuëˈ Moisësë chachin huaˈan acorin. Naraˈhuaya quëran anquëniri yaˈnotasoˈ, Yosëri shaˈhuitërin Cotioroˈsaˈ nichaˈëcaso marëˈ. 36 Ina quëran Iquipitoquë paantarahuaton, nani maˈsha Yosë pochin ninin, sacaiˈ nininsopita. Ina niˈsahuatonaˈ, “Tëhuënchachin Yosë aˈpatirincoi,” topi. Inapotaton, Cotioroˈsaˈ Iquipito quëran ocoirahuaton, nichaˈërin huachi. Inapochachin Quëhuai marëquë, inotëˈ partintaˈ Yosë pochin ninin. Catapini shonca piˈipi inotëˈ parti paatonaˈ, inapotarin. 37 Moisësëri chachin Cotioroˈsaˈ itërin: “Aˈna tahuëri Yosë nohuanton, aˈna pënëntonaˈpi yaˈhuapon, ca pochin nininsoˈ. Cotio quëmapi nisarin inantaˈ. Yosëri acoarin niˈton, natëco huachi,” tënin Moisësë. 38 Iraca inotëˈ parti shimashonënpoaˈ niyontonpachinara, Moisësëri Yosë nanamën anitotërin. Sinai motopiquë paˈpachina, anquëniri nontërin. Yosë nanamën shaˈhuitërin noya nanpicaiso marëˈ. Canpoa marëntaˈ shaˈhuitërin. 39 Shimashonënpoasoˈ nipirinhuëˈ co Moisësë natëpihuëˈ. Yaaˈpopi. Iquipito parti naˈhuanatonaˈ, inatohuaˈ yapaantapi. 40 Napoaton Moisësë motopiquë yaˈhuasoˈ, iin chachin, Aaron itopisoˈ, nontopi. “Mamanshi niquëˈ, ina imahuaˈ. Moisësë Iquipito quëran ocoipirinpoahuëˈ, ¿intohuasoˈ paˈmara?” taˈtonaˈ, mamanshi nipi. 41 Ohuacaˈhuaya pochin nininsoˈ nipi. Maˈsha tëparahuatonaˈ, mamanshi moshapi. Inahuara nipisoˈ niponahuëˈ, paˈyatopi. 42 Napoaton Yosëri tananpitërin huachi. Tananpitohuachina, maˈsha inapaquë yaˈhuërinsopita moshapi. Piˈi, yoqui, tayora, inapita moshapi huachi. Pënëntonaˈpi iraca Yosë quiricanënquë ninshitaton, naporin: Cotioroˈsaˈ catapini shonca piˈipi inotëˈ parti paˈsápirinahuëˈ. Nani maˈsha tëpapirinahuëˈ chinotinacoso marëˈ, co tëhuënchachin chinotërinacohuëˈ. 43 Nisha piyapiroˈsaˈ moshapisoˈ yonquirapi. Moroco artaronën quëparahuatonaˈ, ina chinotapi. Aˈna tayora Yosë pochin chinotapi, Ninpan itopisoˈ. Mamanshi piyapiri nipisopita moshapi. Napoaton anaˈintarahuë huachi. Ca nohuanto, inimicoroˈsaˈ huëˈsahuatonaˈ, minsëapi huachi. Minsërahuatonaˈ, Papironia parti aquëtëran quëparapi huachi, tënin Yosë, itërin pënëntonaˈpiri ninshitaton. Nisha nisha moshatopi niˈton, anaˈintërin huachi, itërin Istipani, huaˈanoˈsaˈ nontaton. 44 Ina quëran itantarin: —Isontaˈ, iyaroˈsaˈ, shaˈhuirapirinaco. Yosë chinotopiso pëiˈ yonquiaton, co noyahuëˈ nonin, itopirinacohuëˈ, co naporahuëˈ. Iraca shimashonënpoaˈ co panca pëiquë naˈpi quëran nipiquë chinotopihuëˈ. Inotëˈ parti yaˈhuaponaˈ, nëˈmëtëˈ pëiˈ quëparapi inaquë Yosë chinotacaiso marëˈ. Yosëri chachin Moisësë shaˈhuitërin ina pochin nicatonaˈ, chinotacaiso marëˈ. Aˈnotërinso pochachin nipi. Inaquë Yosë chinotopi huachi. 45 Ina quëran huiˈninpitantaˈ inachachin pëiˈ yaˈhuëtopi. Nisha piyapiˈsaˈ isëquë yaˈhuëpirinahuëˈ, Yosë nohuanton, aˈpapi huachi. Cosoiri minsëhuachina, aˈpapi isëquë yaˈhuëcaiso marëˈ. Ina nëˈmëtëˈ pëi chachin isëquë quëpi Yosë chinotacaiso marëˈ. Tapi huaˈan yaˈconaquë huarëˈ ina pëiquë Yosë chinotopi. 46 Yosëri noya catahuarin niˈton, Tapi noya huaˈanëntërin. Inasoˈ pancana yapëimarëˈ. Ina nëˈmëtëˈ pëi chachin isëquë quëpi Yosë cpirinhuëˈ inaquë Yosë chinotacaiso marëˈ, co Yosëri nohuantërinhuëˈ. 47 Ina quëran huiˈninsoˈ, Saromon itopisoˈ, panca pëiˈ ninin inaquë chinotacaiso marëˈ. 48 Nipirinhuëˈ, Yosësoˈ chini chiniquën nanantërin. Co nipisoˈ pëiquëráchin yaˈhuërinhuëˈ. Pënëntonaˈpi inachachin shaˈhuitërinpoaˈ. 49 “Inápaquë huënsërahuë huaˈanëntaˈhuaso marëˈ. Yaˈipiroˈpaˈ yaˈhuënanëhuë iˈnatërahuëso pochin niˈnahuë. ¿Onpopin chachintaˈ yapëirapipiramacohuëˈ? Co pëiquërachin yaˈhuëcaˈhuasohuëˈ nipirinhuëˈ. 50 Cari yaˈipi maˈsha ninahuë,” itërin Yosëri, tënin. Quiricanën quëran naporin. Cancanënpoa quëran huarëˈ ina chinotacasoˈ yaˈhuërin, tënahuë. 51 Canpitasoˈ nipirinhuëˈ co piˈpisha tërantaˈ yanatëtëramahuëˈ. Co natantochinachinhuëˈ cancantëramaˈ. Co onporontaˈ Ispirito Santo yanatëramahuëˈ. Iraca shimashonëmapita co noyahuëˈ cancantopi. Inapita quëparamaˈ. Inapochachin cancantaramaˈ. 52 Naˈa pënëntonaˈpiroˈsaˈ pënëntopirinahuëˈ, shimashonëmapitari aparësitopi. “Aˈna tahuëri noya noya nininsoˈ oˈmararin. Inasoˈ Yosëri aˈpaimarinsoˈ,” itatonaˈ, noˈtëquën ninopirinahuëˈ, tëpapi. Ina quëran Cristo chachin oˈmahuachina, canpitantaˈ shaˈhuirapitomaˈ, atëpatëramaˈ. 53 Yosë iraca pënëntërinsoˈ anquëni shaˈhuitopirinquëmahuëˈ, canpita co natëtëramahuëˈ, itërin Istipani. 54 Natanahuatonaˈ, chiníquën noˈhuitonaˈ, yatëpapi. 55 Istipansoˈ nipirinhuëˈ Ispirito Santori noyá yaˈcoancantërin niˈton, inapaquë nëˈpëtërin. Yosë yaˈhuërinso chachin niˈnin. Huënarachin huënarachin yaˈnorin. Quisoso Yosë inchinanën quëran huaniárin, niˈnin. 56 —Niˈcochi, iyaroˈsaˈ, inapaquë niiˈsoatërin, niˈnahuë. Quisocristo chachin Yosë inchinanën quëran huaniarin, quënanahuë, itërin Istipani. 57 Ina natantahuatonaˈ, nipicopihuëratëtopi. Chiníquën noˈhuitonaˈ, toquirahuatonaˈ, aˈnaroachin maconpi. 58 Ninano quëran quëparahuatonaˈ, naˈpiquë tëˈyaratonaˈ, tëparapi huachi. Shaˈhuirapirinsopita cotonën ocoirahuatonaˈ, Saono quëtopi coidacaso marëˈ. Inantaˈ —Tëpacoˈ, tënin. 59 Naˈpira masahuatonaˈ, tëˈyararapi. Istipansoˈ chiniquën parësitaponahuëˈ, co tëpayatërasoihuëˈ, Quisoso itërin: —Huaˈyanëhuë, Sinioro, matahuatonco, quëpaquëˈ, itërin. 60 Ina quëran isonahuaton, chiniquën itantarin: —Tëparinacoso marëˈ, Sinioro, ama isopita anaˈintëquësohuëˈ. Nosoroquëˈ, itërin. Ina tosahuaton, chiminin huachi.

Hechos 8

1 Naporo quëra huarëˈ Cotio huaˈanoˈsaˈ noˈhuitatonaˈ, Quisoso huëntonënquë yaˈconpisopita chiniquën aparësitopi. Quirosarinquë napopi. Aparësitatonaˈ, ayanquëëpi. Yaˈipi Cotia parti, Samaria parti, inaquëpita yanquëërapi. Quisoso caˈtanoˈsanënpitarachin co paˈpihuëˈ. Istipan tëpahuachinara, Saonontaˈ niˈsarin. Inantaˈ —Tëpacoˈ, tënin. 2 Nani tëpahuachinara, Yosë chinotërinsopitari paˈpitopi. Sëtatonaˈ, naˈnërápi. 3 Yaˈhuërëˈ Saonosoˈ nipirinhuëˈ Quisoso huëntonënquë yaˈconpisopita yatëpahuachina, pëinënpitaquë yaˈconaˈpiarin. Quëmapiˈsaˈ masahuaton, tashinan pëiquë poˈmorin. Sanapiˈsantaˈ inaquë poˈmorin. 4 Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ yanquëërahuatonaˈ, paˈsapi. Yosë nanamën shaˈhuiraˈpiapi. 5 Pinipisoˈ Samariaquë paˈnin. Inaquë Quisocristo naporinsoˈ shaˈhuirarin. —Yosë aˈpaimarinsoˈ imacoˈ canpitantaˈ, itarin. 6 Naˈa piyapiˈsaˈ niyontonahuatonaˈ, natanapi. Nóya natanpi. Aˈchintohuachina, caniaˈpiroˈsantaˈ huëˈsapi. Yosë nohuanton, Pinipiri anoyatërin. Niˈsahuatonaˈ, aquë aquëtëˈ yaimapi. “Yosëri catahuarin niˈton, aˈnaroachin anoyatërin,” topi. 7 Aˈnaquën sopairi yaˈcoancantohuachina, huaˈyantaton, co yonquirinhuëˈ. Pinipiri shaˈhuitohuachina, sopairoˈsaˈ chiniquën nonsahuatonaˈ, pipiraˈpiapi. Aˈnaquëontaˈ caniorin quëran co huachi nanitërinhuëˈ iratacasoˈ. Quëhuënárin. Aˈnaquën apia niˈton, sonparin. Inapitantaˈ huëˈpachinara, anoyatërin. 8 Napoaton inaquë yaˈhuëpisopita nóya cancantapi huachi. 9 Inaquë aˈna quëmapi yaˈhuërin. Simon itopi. Coˈhuara Pinipi huëˈshatërasohuëˈ, naˈcon pënotërin. Nani huaˈquiˈ piyapiˈsaˈ nonpintërin. “Casoˈ chiníquën nanantërahuë,” tëninso marëˈ paˈyatopi. 10 Yaˈipi Samariaquë yaˈhuëpisopita natëpi. Yaˈipiya, huaˈanoˈsa quëran huarëˈ natëpi. —Iso quëmapi Yosë pochin ninin. Nani maˈsha nanitaparin, topi. 11 Huaˈquiˈ pënotaton, piyapiˈsaˈ nonpintarin. Napoaton natëpi. 12 Nipirinhuëˈ, Pinipiri noya nanan shaˈhuitohuachina, noya natanpi. —Yosë yahuaˈanëntërinpoaˈ. Quisocristo inapa quëran oˈmaton, canpoa marëˈ chiminin. Ina imacoˈ canpitantaˈ, itohuachina, natëpi huachi. Ina quëran quëmapiˈsaˈ sanapiˈsarë chachin aporihuanpi. 13 Simontaˈ natëpirinhuëˈ, co cancanën quëran huarëˈ imarinhuëˈ. Aporihuanahuaton, Pinipi caˈtanin huachi. Pinipiri caniaˈpiroˈsaˈ aˈnaroachin anoyatërin. Nani maˈsha nanitaparin. —Tëhuënchachin Yosëri catahuarin, topi. Ina niˈsahuaton, Simon paˈyanin. “Maˈpitacha nanitaparin paya,” tënin, yonquiaton. 14 Naporoˈ Quisoso caˈtanoˈsanënpita Quirosarinquë yaˈhuëpi. “Samaria piyapiˈsantaˈ Yosë nanamën natëpi huachi,” natantopi. Natantahuatonaˈ, inahua capini ninontopi. —Pitro Coansharë chachin paˈmatonaˈ, niˈinaˈ, nitopi. Nitohuachinara, paˈmapi nicaponaˈ. 15 Samariaroˈsaˈ nani aporihuanpi. —Quisocristo imarai, taˈtonaˈ, aporihuanaponaraihuëˈ, Ispirito Santori co yaˈcoancanchatërarinhuëˈ. Napoaton Pitro oˈmarahuaton, Yosë nontërin Ispirito Santori yaˈcoancantacaso marëˈ. 17 Ina quëran sëˈhuamototohuachina, Ispirito Santori yaˈcoancantërin. Ina nohuanton, aˈnaya aˈnaya nisha nananquë nonsapi. 18 Simontaˈ niˈnin. “Caˈtanoˈsari sëˈhuamotorahuaton, Ispirito Santo ayaˈcoancantërin,” taˈton, Pitro nontërin. —Aˈchintoco cantaˈ quëma pochin nii. Ina marëˈ coriqui quëchinquën. Ispirito Santo ayaˈcoancanchi cantaˈ, topirahuëˈ, itërin. 20 —Maˈpitacha yonquiran paya. Coriqui marëˈ Ispirito Santo yamaˈparanco, ¿ti? Co ina marëˈ Yosë quëtërinpoahuëˈ. Co inasoˈ paˈanëhuëˈ. Ina pochin yonquihuatan, parësitopiquë paˈsaran. Coriquirëˈquën chachin inaquë paˈsaran. 21 Co Yosë pochin cancantëranhuëˈ niˈton, co piˈpisha tërantaˈ Yosë nanamën imaranhuëˈ. 22 Paˈpi co noyahuëˈ yonquiran. Catinaquë tonporëso pochin sopai nitërinquën niˈton, co piˈpian tërantaˈ Yosë yanatëranhuëˈ. Napoaton co noyahuëˈ yonquiransopita naniantaton, Yosë nontëquëˈ oshanën inquichinquën, itërin Pitrori. 24 —Quëmari Yosë nontëquëˈ ama anaˈinchincosohuëˈ, itërin. Chiniquën paˈyanaton, naporin. 25 Ina quëran Pitro Coansharë chachin piyapiˈsaˈ aˈchintantapi. Quisocristo naporinsoˈ anitotapi. Yaˈipi Yosë nanamën shaˈhuitantapi. Nani shaˈhuitohuachinara, Quirosarinquë paantarapi. Samaria parti paatonaˈ, aˈnaya aˈnaya ninanoroˈsaquë noya nanan shaˈhuitëraˈpiapi. Inaporatonaˈ, yaˈhuëpiquë canconpi huachi. 26 Ina quëran Sinioro anquëninëni yaˈnotimarahuaton, Pinipi shaˈhuitërin: —Huanirahuaton, patoroˈpaˈ paquëˈ. Pasoˈ ira paˈtëquëˈ, Casaˈpaˈ paˈninsoˈ, itërin. Quirosarin quëran huëˈpachinara, ina ira paˈtopi huachi. Inatohuaˈ inotërachin yaˈhuërin. 27 Shaˈhuitohuachina, paˈnin. Paˈsapirinhuëˈ, aˈna quëmapi quënanconin, Itiopiaquë yaˈhuërinsoˈ. Inasoˈ chirinchi. Itiopia copirnori nani acorin yaˈipi coriquinën aˈpaicaso marëˈ. Copirnosoˈ sanapi, Cantasi itopisoˈ. Chirinchisoˈ Quirosarin quëran nani huënantarin. Aquë yaˈhuëpirinhuëˈ, inaquë paˈnin Yosë chinotacaso marëˈ. 28 Toronaˈhuaya cahuariori quëparinquë paantararin. Inaquë huënsëaton, Yosë quiricanën nontarin. Isaiasë iraca ninshitërinsoˈ nontapirinhuëˈ. 29 Ispirito Santori Pinipi shaˈhuitërin: —Manoton yaˈyoranconahuaton, imaraaquëˈ, itërin. 30 Pinipisoˈ taˈaquirahuaton, yaˈyoranquirin. Isaiasë ninshitërinsoˈ nontaquëyaˈ, natanquirin. —Nontëransoˈ, iyasha, nitotëran, ¿ti? itërin Pinipiri. 31 —Coˈchi, iyasha, nitotërahuë paya. Co insontaˈ aˈchintërincohuëˈ niˈton, co nanitërahuëˈ. Huëquëˈ, iyasha, huënsëiquëˈ. Shaˈhuitoco nitochi, itërin. —Noyahuaˈ, itahuaton, inaquë huënsërin. Papona pochin ninontërapi. 32 —Isoˈ, iyasha, nontapirahuëˈ, maˈtaˈ tëninsoˈ co nitotërahuëˈ, itahuaton, quirica nontërinsoˈ aˈnotërin nontacaso marëˈ. Yosë quiricanën masahuaton, Pinipiri nontërin. Nontaton, itapon: Tëhuënchachin co tëpacasoˈ yaˈhuëpirinhuëˈ, yatëpahuachinaˈ, co mantaˈ taponhuëˈ. Ohuica pochin taˈtápon. Niˈcochi. Ohuica tëpahuachinara, co naˈnërinhuëˈ. Ohuicaˈhuayantaˈ yaˈihuachinara, co naˈnërinhuëˈ. Inapochachin ina quëmapi yatëpahuachinaˈ, co mantaˈ taponhuëˈ. 33 Ina nonpinapipi niˈton, coisë co noˈtëquën shaˈhuirinhuëˈ. Tëpapi niˈton, co aˈna huiˈnin tërantaˈ yaˈhuërërinhuëˈ, tënin quiricanënquë. 34 —¿Ma quëmapitaˈ yatëpapisoˈ? Isaiasë chachin nimara. Aˈna quëmapi nimara. Co casoˈ nitotërahuëˈ. Shaˈhuitoco cantaˈ nitochi, itërin. 35 —Quisoso ninoton, Isaiasë ninshitërin, itërin Pinipiri. Itahuaton, ina quirica chachin nontaton, yaˈipi Quisoso nanamën aˈchintërin. 36 Nani aˈchintohuachina, ira paˈtapona pochin iˈ quënanconpi. —Niˈquëˈ, iyasha, iˈ yaˈhuërin. Cantaˈ aporintoco, topirahuëˈ, itërin chirinchiri. 37 —Yaˈipi cancanën quëran huarëˈ natëhuatan, aporintaranquën, itërin. —Quisocristo Yosë huiˈnin chachin, tënahuë, itërin chirinchiri. 38 —Noyahuaˈ, itohuachina, toronaˈhuaya asanorin huachi. Nohuararahuatonaˈ, cato chachin iˈquë paˈmapi. Inaquë aporintërin huachi. 39 Nonshipirinahuëˈ, aˈnanaya Pinipi ayarin, capa huachi. Ispirito Santori quëparin niˈton, chirinchiri co huachi quënaninhuëˈ. Co quënanaponahuëˈ, noya cancantaton, paˈsarin huachi. 40 Yaˈhuërëˈ Pinipisoˈ aˈna ninanoˈpaˈ yaˈhuërin. Ispirito Santo nohuanton, Asotoquë yaˈhuërin huachi. Ina quëran paˈsahuaton, ninanoroˈsaquë noya nanan shaˈhuitëraˈpiarin. Sisariaquë huarëˈ shaˈhuiraˈpiarin huachi.

Hechos 9

1 Saonosoˈ nipirinhuëˈ noˈhuitárin. Quisoso imapisopita noˈhuiton, yatëparin. Napoaton corto huaˈanquë paˈnin. 2 —Quirica ninshitoco piyapi macaˈhuaso marëˈ. Tamascoquë quëparahuato, Cotio ansianoˈsaˈ quëtarahuë. Inaquë Quisoso imapisopita quënanpato, masarahuë. Quëmapiˈsaˈ tonporahuato, isëquë chachin quësarahuë. Sanapiˈsaquë huarëˈ masarahuë, tënin Saono. Napohuachina, quirica ninshitahuaton, quëtërin. 3 Ina quëran Tamascoquë paˈsapirinhuëˈ. Yaˈcaritërahuasoˈ, aˈnaroachin inapa quëran huënarachin huënarachin aˈpintërin. 4 Noˈpaquë anotahuaton, inapa quëran nontërinsoˈ natanin. —Saono, Saono, ¿onpoatontaˈ aparësitëranco? itërin. 5 —¿Maˈninquëntaˈ quëmasoˈ, Sinioro? itërin Saonori. —Ca Quisosoco, aparësitarancosoˈ. Imarinacosopita aparësitaran niˈton, cantaˈ aparësitaranco. 6 Iporasoˈ huanirahuaton, ninanoquë paquëˈ. Inaquë aˈna quëmapi shaˈhuitarinquën maˈsona nicamasoˈ, itërin. 7 Caˈtaninsopitasoˈ paˈyanatonaˈ, co mantaˈ topihuëˈ. Nontërinsoˈ natanaponaraihuëˈ, co mantaˈ quënanpihuëˈ. 8 Saono huaniintarahuaton, niˈtopirinhuëˈ, co quënantërinhuëˈ. Napoaton aˈnapitari matanparahuatonaˈ, sëˈquërahuatonaˈ, Tamascoquë quëpapi. 9 Cara tahuëri co quënantërinhuëˈ. Co mantaˈ caˈninhuëˈ. Co mantaˈ oˈorinhuëˈ. Inaquë yaˈhuaton, Yosë nontárin. 10 Ina ninanoquë chachin aˈna quëmapi yaˈhuërin, Quisoso imarinsoˈ. Ananiasë itopisoˈ. Yosë nohuanton, co huëˈëponahuëˈ, huaˈnarëso pochin niˈnin. Nontërinsontaˈ natanin. —Ananiasë, itërin Quisosori. —Isëquë, Sinioro, yaˈhuarahuë, itërin. 11 —Aˈna caniquë paquëˈ. Noˈtëquën itopisoˈ. Inatohuaˈ Cotasë pëinën yaˈhuërin. Inaquë aˈna quëmapi yacapatarin. Saono itopisoˈ, Tarsoquë yaˈhuërinsoˈ. Apira inasoˈ nontarinco. 12 Inantaˈ huaˈnarëso pochachin quënanarinquën. Quëmari sëˈhuarayahuatan, niˈtintarahuaton, quënantarin huachi, itërin Quisosori. 13 Ananiasësoˈ nipirinhuëˈ co yapaˈninhuëˈ. —Ina quëmapisoˈ, Sinioro, paˈpi co noyahuëˈ, topi natantërahuë. Quirosarinquë quëma imarinënquënsopita chiniquën aparësitërin. 14 Corto huaˈani chiniquën nanan quëtërin isëquëntaˈ piyapi macacaso marëˈ. Nontërinquënsopita tonporahuaton, tashinan pëiquë yapoˈmorin, itërin Ananiasëri. 15 —Iˈhua mini co noyahuëˈ yonquipirinhuëˈ, nani imasarinco huachi. Napoaton paaton, nontëquëˈ. Nani huayonahuë ca nanamëhuë aˈchinacaso marëˈ. Nisha nisha piyapiˈsaˈ aˈchintarin imainacoso marëˈ. Huaˈanoˈsanënpitantaˈ shaˈhuitarin. Cotioroˈsantaˈ aˈchintarin imainacoso marëˈ. 16 Nanamëhuë aˈchinacaso marëˈ naˈcon parësitapon. Inantaˈ cari anitotarahuë. Paaton, shaˈhuitëquëˈ nitochin, itërin Quisosori. 17 Ina natanahuaton, Ananiasë paˈnin. Cotasë pëinënquë yaˈconconahuaton, Saono quënanconin. —Iˈhuata, iya Saono. Quisoso imaran niˈton, iyahuëi pochin niˈnainquën. Sinioro Quisoso aˈpairinco catahuaˈhuanquënso marëˈ. Iraquë yaˈnotërinquënso chachin shaˈhuitërinco, huëˈnahuë. Ina nohuanton, apira noya niˈtaran huachi. Naporahuaton, Ispirito Santo yaˈcoancantarinquën ipora quëra huarëˈ catahuainquënso marëˈ. Ina marëˈ aˈpairinco, itërin. Itahuaton, sëˈhuarayarin. 18 Naporo chachin maˈsha yaˈpirin quëran anotërin. Aˈnaroachin noya niˈtantarin huachi. Ina quëran huaniintarahuaton, aporihuanin. 19 Nani coshatahuaton, chiniquën cancantantarin huachi. Huaˈqui miachin inaquë Quisoso imapisopitaquë yacapatarin. 20 Naporoˈ Cotio niyontonpiso pëiquë paˈsahuaton, pënëntarin huachi. —Quisoso Yosë huiˈnin, taˈton, naˈcon aˈchinarin huachi. 21 Yaˈipi piyapiˈsaˈ natanahuatonaˈ, ina nohuitatonaˈ, paˈyanpi. —Quirosarinquë yaˈhuapon, Quisoso imapisopita chiniquën aparësitërin. Isëquëntaˈ huëˈnin imapisopita macacaso marëˈ. Tonporahuaton, corto huaˈanquë quëpararin, topiraihuëˈ. Niˈquëchi. Nani aˈchinarin inantaˈ, topi. 22 Saonosoˈ chiniquën cancantaton, nóya aˈchinarin. Cotioroˈsasoˈ nipirinhuëˈ natanahuatonaˈ, co yanatëpihuëˈ. —Quisosocoˈ co Yosë huiˈninhuëˈ, toconpi. Saonosoˈ nipirinhuëˈ noya noya aˈchinarin. —Tëhuënchachin Yosëri Cristo aˈpaimarin. Inasoˈ Quisoso chachin. Yosë quiricanën quëran anitotërinpoaˈ, tënin. Ina quëran quiricanën naˈcon aˈchintaton, Cotioroˈsaˈ minsërin. Co huachi nanitopihuëˈ aˈpanitacaisoˈ. 23 Napoaton huaˈqui miachin quëran Cotioroˈsari tëpacaisoˈ yonquipi huachi. 24 Yatëparinsoˈ natanaton, Saono co huachi aˈninquëchin paacasoˈ nohuantërinhuëˈ. Nani tahuëri ninanoˈ yaˈcoanamënquë sontaroˈsaˈ ninarapi Saono tëpacaiso marëˈ. Tashirë chachin ninarápi. 25 Aˈna tashisoˈ nipirinhuëˈ imapisopita huëcatonaˈ, Saono quëpapi. Natëricho tahuirin quëran anohuaramapi. Yoˈmë pochin nininquë anohuaramapi, paˈnin huachi. 26 Quirosarinquë canconahuaton, Quisoso imapisopita yaˈhuërinquë paˈpirinhuëˈ. “Co tëhuënchachin Quisoso imamarahuëˈ, shaˈhuirapihuachinpoaˈ,” taˈtonaˈ, tëˈhuatopi. 27 Yaˈhuërëˈ Pirnapisoˈ natërin. Natëton, Saono quëparin Quisoso caˈtanoˈsanënpita nontacaso marëˈ. —Saono ira paˈtasoˈ, Quisoso quënanin. Nontërinsoˈ natanin inantaˈ. Tamascoquë chiniquën cancantaton, Quisoso nanamën shaˈhuitërin, itërin. 28 Ina quëran caˈtanoˈsanënpitaquë Saono yacapatarin huachi. Imapisopitarëˈ nicaˈtanatonaˈ, paˈsapi huachi. 29 Inaquë co tëˈhuatonahuëˈ, Sinioro nanamën shaˈhuirárin. Aˈnaquën Cotioroˈsasoˈ Crico nananquë nonpi. Saonori chiniquën pënënpachina, noˈhuitonaˈ, yatëpapi. 30 Yatëpapirinahuëˈ, imapisopita natanahuatonaˈ, Sisariaquë quëpapi. Ina quëran Tarsoquë aˈpapi. Yosë nohuanton, inaquë paˈnin huachi. 31 Ina quëran Quisoso huëntonënquë yaˈconpisopita noya yaˈhuapi huachi. Co huachi insoari tërantaˈ aparësitërinhuëˈ. Cotia parti, Cariria parti, Samaria parti, inaquëpita sano yaˈhuatonaˈ, noya noya imasapi huachi. “Sinioro chiniquën nanantërin,” taˈtonaˈ, nóya natëpi huachi. Ispirito Santori catahuarin niˈton, naˈayaˈpi yaˈconpi huachi. 32 Yaˈhuërëˈ Pitrosoˈ nisha nisha parti paˈsarin imapisopita nicacaso marëˈ. Nitaquë canconpachina, imapisopita quënanconin. 33 Inaquë aˈna quëmapi yaˈhuërin. Iniasë itopi. Posa piˈipi quëhuënárin. Co nanitërinhuëˈ huanicasoˈ. 34 —Iya Iniasë, Quisocristo anoyatarinquën. Huanirahuaton, sahuanasa soˈnanquë huachi, itërin Pitrori. Napotohuachina, aˈnaroachin huanirin. 35 Inaquë yaˈhuëpisopitari niˈpi. Saronaquë yaˈhuëpisopitantaˈ niˈpi. Napoaton naˈa piyapiˈsaˈ iraca yonquipisopita naniantatonaˈ, Quisoso imasapi huachi. 36 Copëquë aˈna sanapi yaˈhuërin. Tapita itopi. Crico nananquë Torëcasa itopi. Inantaˈ Quisoso imarin. Noya sanapi niˈton, saˈahuaroˈsaˈ nosoroaton, nani tahuëri catahuarin. Pahuantohuachinara, maˈsha topinan nicanarin. 37 Naporoˈ ina sanapi caniorahuaton, chiminin huachi. Nonën paˈmorahuatonaˈ, aˈmoantapirinahuëˈ. Pitro yonquiatonaˈ, co aˈnaroachin paˈpitopihuëˈ. Inapa paˈcotëˈ nininquë acopi. 38 Pitrosoˈ Nitaquë yaˈhuarin, natantopi. Co aquëyahuëˈ niˈton, catoˈ quëmapi aˈpapi. Canconahuatonaˈ, —Manoton huëquëˈ, itopi. 39 Napoaton Pitro imatiarin. Canquihuachina, inapa paˈcotëquë quëpantapi. Inaquë naˈa quëyoronoˈsaˈ chimipi huaniparahuatonaˈ, naˈnërapi. Coton, ponira Tapitacoˈ iˈhua pipitërinsoˈ saˈahuaroˈsaˈ quëtacaso marëˈ aˈnotopi. 40 —Yaˈipinquëmaˈ pipicoˈ Yosë nontëriˈi, itohuachina, paˈpi. Nani paˈpachinara, isonahuaton, Yosë nontërin. Ina quëran nonën tahuërëtahuaton, nontërin. —Imoya Tapita, huënsëquë huachi, itërin. Aˈnaroachin niˈtintarin. Pitro quënanahuaton, huënsërin. 41 Pitrori maimirarahuaton, ahuanirin. Ina quëran imapisopita përarin. Quëyoronoˈsaˈ, aˈnapitantaˈ huëˈsahuatonaˈ, nanpirin quënanquipi huachi. 42 Yaˈipi ninanoquë nahuinin huachi. Naˈa piyapiˈsaˈ Quisoso natëpi huachi. 43 Inaquë huaˈquiˈ Pitro yacapatarin. Simon pëinënquë yacapatarin. Shaˈhuëtëˈ tapanaˈpi inasoˈ.

Hechos 10

1 Sisariaquë aˈna quëmapi yaˈhuërin. Cornirio itopi. Inasoˈ capitan. Itariano sontaroˈsaˈ camairin. 2 Nisha piyapi niponahuëˈ, Yosë chinotërin. Yaˈipi pëinënquë yaˈhuëpisopitantaˈ Yosë chinotopi. Cotioroˈsaˈ maˈsha pahuantohuachinara, nosoroaton, topinan quëtërin. Nani tahuëri Yosë nontërin. 3 Piˈi tëhuërënahuasoˈ, co huëˈëponahuëˈ, huaˈnarëso pochin quënanin. Aˈnínquëchin quënanin. Yosë anquëninëni huëcapaimarin. —Cornirio, itërin. 4 Niˈsahuaton, paˈpi tëˈhuatërin. —¿Maˈtaˈ, Sinioro, nohuantëran? itërin. —Quëmasoˈ naˈcon Yosë nontëran, nataninquën. Saˈahuaroˈsaˈ nosoroaton, maˈsha topinan quëtëran. Niˈton, co Yosë naniantërinquënhuëˈ. 5 Napoaton Copëquë piyapi aˈpaquëˈ Simon Pitro macontaˈin. 6 Shaˈhuëtëˈ tapanaˈpi pëinënquë yacapatarin, Simon itopisoˈ. Marë yonsanquë yaˈhuërin. Ina huëˈpachin, noya natanquëˈ, itërin. 7 Anquëni paˈpachina, catoˈ piyapinën amatërin. Aˈna sontarontaˈ amatërin, nani tahuëri camairinsoˈ. Inantaˈ Yosë chinotërin. 8 Anquëniri nontërinsoˈ shaˈhuitahuaton, Copëquë aˈparin, paˈsapi huachi. 9 Tahuëririnquë yacamotëriahuasoˈ, intoyanquë canquirapi huachi. Naporoˈ Pitro inapa paˈcotëquë paˈnin Yosë nontacaso marëˈ. 10 Tanaton, yacoshatopirinhuëˈ. Aˈna piyapiri cosharoˈ nitahuasoˈ, Pitro huaˈnarëso pochin quënanin. 11 Piˈiroˈtëˈ niˈsoatarin, niˈnin. Panca taˈna pochin nininsoˈ oˈmararin. Catapini yonsantën quëran huëntënimarin. 12 Inaquë nani maˈsha yaˈhuërin. Tananquë yaˈhuërinsopita, pëhuara pochin nininsopita, anpiantëhuanoˈsaˈ, inapita yaˈhuërin, niˈnin. 13 Ina quëran noninsoˈ natanin. —Huëquëˈ, Pitro, tëpaton, caˈquëˈ, itërin. 14 —Inca, Sinioro. Sopai inapitasoˈ. Co onporontaˈ ina pochin caˈchinahuëˈ. Iraca Moisësëcoˈ pënënincoi ama ina pochin capaˈhuaiso marëhuëˈ, itërin Pitrori. 15 —Noya capacasoˈ, tënahuë. Maˈsona Yosëri noya niˈninsoˈ, ama quëmari “sopai” itëquësohuëˈ. Co huachi tananpitacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, itërin. 16 Cararoˈ inachachin shaˈhuitantarin. Ina quëran inapaquë taˈna pochin nininsoˈ quëpanantarin huachi. 17 Pitrosoˈ yonquirarin. “Yosë nohuanton, huaˈnarëso pochin quënanahuë. ¿Maˈtaˈ onpotaonco napotërinco?” tënin yonquinënquë. Naporoˈ Corniriori aˈparinsopita canquirapi. “¿Insëquëtaˈ Simon pëinën?” taˈtonaˈ, natantirahuatonaˈ, Simon yaˈcoanamënquë canquipi. 18 Canquirahuatonaˈ, natanpi. —Simon Pitro isëquë yaˈhuarin, ¿ti? topi. 19 Yaˈhuërëˈ Pitrosoˈ co nataninhuëˈ. Co nohuaramayatërarinhuëˈ. Huaˈnarëso pochin niˈninsoˈ yonquirárin. Yonquiasoˈ, Ispirito Santori itërin: 20 —Apira cara quëmapi canquiapi. Amatarinquën. Nohuaramarahuaton, paquëˈ. Ama nisha nisha yonquiatonahuëˈ, imaquëˈ. Ca nohuanto, huëˈpi niˈton, noya imaquëˈ, itërin. 21 Pitro nohuaramarahuaton, piyapi nontërin. —Ca Simon Pitroco. ¿Onpoapomataˈ huëˈnamasoˈ? itërin. 22 —Capitan Cornirio aˈpairincoi. Inasoˈ nóya quëmapi. Nisha piyapi niponahuëˈ, Yosë chinotërin. Yaˈipi Cotioroˈsari noya niˈpi. Iˈhuara yaˈhuasoˈ, aˈnanaya anquëniri yaˈnotimarahuaton, shaˈhuitimarin. “Piyapi aˈpaquëˈ Pitro macontaˈin. Ina aˈchintarinquën, noya natanquëˈ,” itërin niˈton, aˈpairincoi, huëˈnai, itërin. 23 Napotohuachina, —Yaˈcointacoˈ, iyaroˈsaˈ. Isëquë huëˈëpatocoˈ, itërin Pitrori. Napotohuachina, yaˈcoontapi. Aˈcahuachinara, huëˈëpatopi huachi. Tahuëririnquë paantahuachinara, Pitrontaˈ paˈnin. Aˈnapitantaˈ Quisoso imapisopita Pitro imasapi. 24 Ina tashiraya Sisariaquë canconpi. Inaquë Corniriori ninararin, quënanconpi. Quëmopinënpita, nipayarinsopita, inapita amatohuachina, nani niyontonpi natanacaiso marëˈ. 25 Pitro canconpachina, Corniriori isonapairahuaton, moshapirinhuëˈ. 26 Aˈnaroachin Pitrori ahuaniantarin. —Huaniquëˈ, iyasha. Co casoˈ moshancosoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Piyapico cantaˈ, itërin. 27 Ninontahuatonaˈ, pëiquë yaˈconpi. Inaquë naˈa piyapiˈsaˈ niyontonpi quënanconpi. 28 Nani ninontohuachinara, Pitrori itërin: —Cotioroˈsacoi inachintëraisoˈ, iyaroˈsaˈ, nani nitotëramaˈ ipora. Co onporontaˈ nisha piyapiroˈsaquë niˈtapoi paˈnaihuëˈ. Co inapitaroˈcoi niyontonaihuëˈ. “Co Yosë nohuantërinhuëˈ,” topiraihuëˈ. Iporasoˈ nipirinhuëˈ Yosë nani anitotërinco. Insosona Yosëri noya niˈpachina, cantaˈ noya niˈi. Yaˈipi piyapi napopianachin noya nicaˈhuasoˈ yaˈhuërin, tënahuë. 29 Napoaton amatohuatancora, noya huëˈnahuë. ¿Maˈmarëtaˈ amatëranco? itërin. 30 Napotohuachina, capitani itërin: —Iˈhuapoˈ isëquë Yosë nontarahuë. Iˈhuaraya nontasoco, aˈna quëmapi yaˈnotirinco. Aˈmorinsoˈ huënaráchin niˈnahuë. 31 Yaˈnotirahuatonco, itërinco: “Quëmasoˈ naˈcon Yosë nontëran, nataninquën. Saˈahuaroˈsaˈ nosoroaton, maˈsha quëtëran. Niˈton, co Yosë naniantërinquënhuëˈ. 32 Napoaton Copëquë piyapi aˈpaquëˈ Simon Pitro macontaˈin. Shaˈhuëtëˈ tapanaˈpi pëinënquë yacapatarin, Simon itopisoˈ. Marë yonsanquë yaˈhuarin,” itërinco. 33 Napoaton amatëranquën. Ma noyanquën niˈton, huëˈnan. Iporasoˈ yaˈipicoi niyontonai. Yosëntaˈ niˈsarincoi. ¿Maˈtaˈ ina shaˈhuitërinquën natëcaˈhuaiso marëˈ? Yanatanai, itërin. 34 Itohuachina, Pitrori itërin: —Tëhuënchachin Yosëri yaˈipi piyapi nosororin. Co quiyasáchin nosororincoihuëˈ. Cancanënpoaquë yonquirëhuasopita nitotaton, noˈtëquën yonquirinpoaˈ, tënahuë. 35 Nisha piyapinquëmaˈ nipomarahuëˈ, cancanëma quëran huarëˈ ina chinotohuatamaˈ, nohuantarinquëmaˈ. Noya cancantohuatamaˈ, noya niˈsarinquëma huachi. 36 Quisocristo nanamën nani natantëramaˈ canpitantaˈ. Iraca Cotioroˈsacoi noya nanan shaˈhuitërincoi. Piyapinënpita pochin nicatoncoi, Yosë anitotërincoi. Oshahuanëhuaˈ niˈton, co Yosë natëpirëhuahuëˈ, Quisocristo aˈpaimarin nanan anoyatinpoaso marëˈ. Inasoˈ yaˈipi piyapinpoaˈ yahuaˈanëntarinpoaˈ. Anoyacancantohuachinpoaˈ, sano cancantarihua huachi. 37 Caririaquë nanan nahuinin. Ina quëran yaˈipi Cotia parti nahuinin niˈton, canpitantaˈ natantëramaˈ. Yosë nohuanton, Coansha pënëntërin co noyahuëˈ yonquipisopita naniantacaiso marëˈ. Piyapiˈsari natëhuachinara, aporintërin. 38 Ina piquëran Quisocristo chachin huëˈnin, Nasaritoquë yaˈhuërinsoˈ. Yosë nohuanton, Ispirito Santori noyá yaˈcoancantërin. Napoaton nani maˈsha nanitaparin nicacasoˈ. Nisha nisha parti paaton, nóya ninin. Naˈa caniaˈpiroˈsaˈ aˈnaroachin anoyatërin. Aˈnaquën sopairi yaˈcoancantërin niˈton, chiniquën parësitopirinahuëˈ, inari anoyatërin. Yosëri catahuarin niˈton, aˈnaroachin anoyatërin. 39 Quirosarinquë naporin. Yaˈipi Cotioroˈsaˈ yaˈhuëpiquë inaporin. Ina quëran corosëquë patanantatonaˈ, tëpapi. Yaˈipiya quiyari niˈnai. 40 Chimimiatopirinhuëˈ, cara tahuëri quëran Yosëri ananpitantarin huachi. Nanpiantahuachina, Yosë nohuanton, yaˈnotërincoi. 41 Co yaˈipi piyapi niˈpihuëˈ. Yosë nohuanton, quiyasoˈ niˈnai aˈnapita shaˈhuitaˈhuaiso marëˈ. Nani nanpiantahuachina, quiyarëˈ coshatërin, oˈorin. Quisocristo tëhuënchachin nanpiantarin, tënai. 42 Naporoˈ shaˈhuitërincoi paatoi pënëntaˈhuaiso marëˈ. “Paatomaˈ, ca nanamëhuë shaˈhuitocoˈ imatonaco noya cancanchinaˈ. Yosë chachin acorinco niˈton, aˈna tahuëri coisë pochin nipato, piyapiˈsaˈ anaˈintarahuë. Nanpipisopita, chiminpisopita, yaˈipiya co noyahuëˈ nipachinaˈ, anaˈintarahuë huachi. Inantaˈ shaˈhuitocoˈ nitochinaˈ,” itërincoi niˈton, shaˈhuirárai. 43 Iraca quëra huarëˈ pënëntonaˈpiroˈsaˈ Quisoso ninotonaˈ, shaˈhuitërinënpoaˈ ina natëcaso marëˈ. Cancanënpoa quëran huarëˈ ina natëcasoˈ yaˈhuërin. Oshanënpoa marëˈ chiminin niˈton, imapatëhuaˈ, yaˈipi oshanënpoaˈ inquitarinpoaˈ. “Ca oshanëhuë marëˈ mini Quisocristo chiminin,” topatëhuaˈ, inquitarinpoa huachi, itërin Pitrori. 44 Noninsoˈ natanatonaˈ, yaˈipiya natëpi huachi. Nontasoˈ, Ispirito Santori yaˈcoancantërin huachi. 45 Ina nohuanton, nisha nisha nananquë nonsapi. Co nitotaponaraihuëˈ, Ispirito Santo nohuanton, napoapi. —Ma noyacha Yosëso paya, tosapi. Natanahuatonaˈ, Cotioroˈsaˈ Pitro imaquipisopita paˈyanpi. —Nisha piyapi niponaraihuëˈ, Yosë nohuanton, Ispirito Santori yaˈcoancantërin, topi. 47 —Isopitantaˈ canpoa pochin Ispirito Santori yaˈcoancantërin niˈton, aporihuainaˈ, tënahuë. 48 “Quisocristo imarai huachi,” topachinaˈ, aporintëquëˈ, itërin Pitrori. Napotohuachina, aporintopi huachi. —Isëquë, iyaya, yacapatoncoi, huaˈqui miachin aˈchintocoi, itopi. Napohuachinara, inaquë huaˈqui miachin yacapatarin huachi.

Hechos 11

1 Nisha piyapiˈsantaˈ Yosë nanamën natëpi niˈton, Cotia parti aˈnaroachin nahuinin. Quisoso caˈtanoˈsanënpita natantopi. Yaˈipi imapisopita inaquë yaˈhuëpisoˈ nitotopi. 2 Napoaton Pitro Quirosarinquë huëˈpachina, aˈnaquën Cotioroˈsari noˈhuipi. Moisësë pënëntërinsoˈ paˈyatatonaˈ, Pitro yanoˈhuipi. 3 —Nisha piyapiquë yacapatëran, ¿ti? Co inapitasoˈ maˈsha aˈpopihuëˈ. ¿Onpoatontaˈ inapitarëˈquën coshatëran? itërin. 4 Pitrosoˈ nipirinhuëˈ yaˈipiya shaˈhuitërin. 5 —Natanco, iyaroˈsaˈ, noˈtëquën shaˈhuichinquëmaˈ. Co caora nohuanto, paˈnahuëˈ. Yosë shaˈhuitërinco niˈton, paˈnahuë. Copëquë yaˈhuëpirahuëˈ, Yosë nontasoco, co huëˈëporahuëˈ, huaˈnarëso pochin quënanahuë. Panca taˈna pochin nininsoˈ inapa quëran oˈmararin. Catapini yonsantën quëran huëntënimarin. 6 Ca pirayan oˈmarin. Noyá nicato, nani maˈsha quënanahuë. Tananquë yaˈhuërinsopita, tanan niˈni pochin nininsoˈ, pëhuara pochin nininsoˈ, nisha nisha anpiantëhuanoˈsaˈ, inapita quënanahuë. 7 Nontërincosoˈ natanahuë. “Huëquëˈ, Pitro, tëpaton, caˈquëˈ,” itërinco. 8 “Inca, Sinioro. Sopai inapitasoˈ. Co onporontaˈ ina pochin caˈchinahuëˈ. Iraca Moisësëcoˈ pënënincoi ama ina pochin capaˈhuaiso marëhuëˈ,” itohuatëra, 9 inapa quëran itantarinco: “Maˈsona Yosëri noya niˈninsoˈ ama quëmari “sopai” itëquësohuëˈ. Co huachi tananpitacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ,” itërinco. 10 Cararoˈ inachachin shaˈhuitantarinco. Ina quëran inapaquë quëpanantarin huachi. 11 Naporoˈ cara quëmapi Simon pëinënquë canconpi. Sisaria quëran huëˈpi. Capitan Corniriori aˈparinsoˈ. 12 Ispirito Santo shaˈhuitërinco: “Inapita imaquëˈ. Ama nisha nisha yonquiatonhuëˈ, noya paquëˈ,” itërinco. Napoaton paˈnahuë. Isopita iyaroˈsaˈ caˈtaninaco, saotayaˈpi chachin caˈtaninaco. Pëinënquë canconahuatoi, yaˈconai. 13 Yaˈconpatëira, Cornirio itërincoi: “Pëinëhuëquë Yosë nontasoco, anquëni yaˈnotirinco, niˈnahuë. “Copëquë piyapi aˈpaquëˈ Simon Pitro macontaˈin. 14 Inasoˈ nanan shaˈhuitarinquën chaˈëcamaso marëˈ. Ina natëhuatan, Yosë anoyacancantarinquën. Quëmopinënpitantaˈ anoyacancantarin huachi,” tënin anquëni, itërinco. 15 Quisoso nanamën shaˈhuitasoco chachin, inapitantaˈ Ispirito Santori yaˈcoancantërin. Yaˈnan canpoaˈ yaˈcoancantërinpoa pochachin inapitantaˈ yaˈcoancantërin. 16 Sinioro shaˈhuitërincoisoˈ yonquiarahuë. “Coanshasoˈ iˈquë aporintërinquëmaˈ. Co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantohuatamara, aporintërinquëma huachi. Iporasoˈ nipirinhuëˈ Ispirito Santo ayaˈcoancantaranquëmaˈ catahuainquëmaso marëˈ. Co huaˈqui quëranhuëˈ yaˈcoancantarinquëma huachi,” itërincoi Quisoso. 17 Sinioro Quisocristo imapatëhuaˈ, Yosë nohuanton, Ispirito Santo yaˈcoancantërinpoaˈ. Inapitasoˈ nisha piyapiˈsaˈ niponaraihuëˈ, imapachinara, inapochachin Ispirito Santori yaˈcoancantërin. Yosëri noya niˈpachina, inapochachin cantaˈ noya niˈi, tënahuë. Co casoˈ nanitërahuëˈ nisha yonquiaˈhuasoˈ, itërin Pitrori. 18 Natanahuatonaˈ, co huachi noˈhuipihuëˈ. —Tëhuënchachin Yosë nohuanton, nisha piyapiˈsantaˈ co noyahuëˈ yonquipisopita naniantatonaˈ, imasapi. Inari catahuarin niˈton, nanpimiatapi huachi. Ma noyacha Yosëso paya, itopi. 19 Iˈhua chachin Istipan tëpahuachinara, Quisoso imapisopita aparësitopi. Niˈton, aquë yanquëëpi. Aˈnaquën Pinisia parti paˈpi. Aˈnaquëontaˈ Chipriquë paˈpi. Aˈnapitantaˈ Antioquiaquëˈpaˈ paˈpi. Panca ninanoˈ inasoˈ. Nisha nisha parti paatonaˈ, Quisoso nanamën shaˈhuitopi. Shaˈhuitaponaraihuëˈ, Cotioroˈsarachin shaˈhuitopi. 20 Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ Antioquiaquë canconahuatonaˈ, nisha piyapiˈsantaˈ shaˈhuitopi. Quisoso naporinsoˈ aˈchintopi. —Inasoˈ yahuaˈanëntërinquëmaˈ. Oshanëmaˈ inquitatonquëmaˈ, anoyacancantarinquëma huachi, itopi. Chipri quëran huëˈpisopita, Sirini quëran huëˈpisopita, inapita napotopi. 21 Yosëri catahuarin niˈton, naˈa piyapiˈsaˈ natëtonaˈ, imapi. Iraca yonquipisoˈ naniantahuatonaˈ, Quisoso imasapi huachi. 22 Quirosarinquë nahuinin. Quisoso huëntonënquë yaˈconpisopita natantahuatonaˈ, Pirnapi aˈpapi Antioquiaquë yaˈhuëpisopita nicacaso marëˈ. 23 Inaquë canconahuaton, “Tëhuënchachin nisha piyapiˈsantaˈ imasapi. Yosëri naˈcon catahuarin,” taˈton, noya cancantërin. Pirnapisoˈ noya quëmapi. Yosë noya natërin huachi. Ispirito Santori noyá yaˈcoancantërin niˈton, piyapiˈsaˈ pënënin: —Ama Sinioro aˈpocosohuëˈ. Yaˈipi cancanëma quëran imamiatoco huachi, itërin. Pënënpachina, aˈnapitantaˈ Quisoso imapi huachi. 25 Ina quëran Pirnapi paantarin Tarsoquë Saono yonipon. Inaquë yoniraton, quënanin huachi. —Huëquëˈ paˈa Antioquiaquë aˈchinta, itohuachina, —Inta nipachin paˈa, taˈton, imarin. Antioquiaquë paantapi huachi. 26 Aˈna piˈisaˈ inaquë yaˈhuërapi. Quisoso huëntonënquë yaˈconpisopita pënënarin. Naˈa piyapiˈsaˈ aˈchintarin. Inaquë chachin Quisoso imapisopita nisha nininën acoantapi. “Quisocristo piyapinënpita,” itopi. 27 Naporoˈ tahuëriˈsaˈ ninotonaˈpiroˈsaˈ Antioquiaquë huëˈpi. Quirosarin quëran huëˈpi. 28 Aˈnaraˈ Acapo itopisoˈ. Ispirito Santo nohuanton, ninorin. —Co huaˈqui quëranhuëˈ yaˈipi parti tanarotapi, itërin ninoton. Ina quëran Craotio copirno yaˈconasoˈ, tëhuënchachin tanarotopi. 29 Napohuachina, imapisopita taponaˈ: —Iyaroˈsaˈ Cotia parti yaˈhuëpisopita parësitapi. Inahuantaˈ imasapi niˈton, catahuahuaˈ ama aquëtëˈ pahuanchinasohuëˈ, nitatonaˈ, yaˈipi imapisopita coriqui quëtopi aˈpacaiso marëˈ. Coriquihuanoˈsaˈ nininsoˈ naˈcon quëtopi. Co coriquihuanoˈsahuëˈ nininsoˈ piˈpian quëtopi. 30 Nanitopisoˈ quëtopi huachi. Nani yontonahuatonaˈ, Pirnapi, Saono, inapita quëtopi quëpacaiso marëˈ. Quirosarinquë quëparahuatonaˈ, ansianoˈsaˈ quëtonpi pahuantërinsopita quëtacaiso marëˈ.

Hechos 12

1 Naporoˈ tahuëriˈsaˈ aˈna huaˈan yaˈhuërin. Irotisë itopisoˈ. Quisoso huëntonënquë yaˈconpisopita noˈhuiton, aˈnaquën maconin aparësitacaso marëˈ. 2 Santiacontaˈ maconin. Inasoˈ Coansha iin. Quisoso caˈtaninsoˈ inantaˈ. Ina masahuaton, sahuëniquë atëpatërin. 3 Tëparin niˈton, Cotio huaˈanoˈsaˈ paˈyatopi. Ina natantahuaton, Pitrontaˈ huaˈani maconin. Naporoˈ Cotioroˈsaˈ niyontonapi nisha pan capacaiso marëˈ. Co asairinsohuëˈ caˈsapi. Pascoa yaˈcaritëriahuasoˈ, Pitro manin. 4 Masahuaton, tashinan pëiquë poˈmorin. Shonca saota sontaroˈsaˈ acorin aˈpaicaiso marëˈ. Catapini, catapiniri niˈsarin. Niyaˈhuërëton, tashirë chachin niˈsarin. “Pascoa naˈhuëhuachin, piyapiˈsaˈ niˈtërantapaiquë, Pitro anaˈintarahuë huachi,” tënin huaˈan yonquiaton. 5 Pitro tashinan pëiquë yaˈhuapirinhuëˈ, Quisoso huëntonënquë yaˈconpisopita Yosë nontapi. Pitro marëˈ chiníquën Yosë nontapi. 6 Tashiraya pochin huaˈani anaˈintacasoˈ nisahuasoˈ, Pitro huëˈësarin. Catoˈ sontarori ahuancoanapipi. Catoˈ catinaquë tonpopi. Ahuënan quëran aˈna sontarori nitonpotanpatërin. Inchinan quëran aˈnarintaˈ nitonpotanpatërin. Inapotahuatonaˈ, yaˈipi huëˈësapi huachi. Yaˈcoanamënquë catoˈ sontaroˈsa chachin tashinan pëiˈ niˈsapirinahuëˈ. 7 Aˈnanaya Sinioro anquëninën inaquë yaˈnotimarin. Huënarachin aˈpinin. Pitro pichianahuaton, ochinanin. —Manoton huënsëquëˈ paˈa, itërin. Napotohuachina, tanpain quëran catina inaora niiˈquitërin. Cato quëran chachin niiˈquitërin huachi. 8 —Nitonporahuaton, sapatëˈ poˈmoquëˈ, itërin. Itohuachina, inaporin. —Saconën aˈmosahuaton, imaquico, itërin. 9 Ina quëran pipirahuaton, imarin huachi. “Coˈtaˈmaˈ anquëni ocoiarincohuëˈ. Topinan huaˈnamaraco,” topirinhuëˈ. 10 Sontaro yaˈnatontarinsoˈ naˈhuëtirin. Ina quëran aˈna yaˈhuërëˈ, naˈcotiantarin. Pëianshinanquë huarëˈ canquirin. Inaquë pënco huaˈna quëran nininsoˈ yaˈhuëpirinhuëˈ, inaora pënco niˈsoatërin. Pipirahuaton, aˈna caniquë paˈnin. Inaquë aˈnaroachin anquëniri patërin huachi. 11 Naporoˈ Pitro noˈtëquën yonquirin huachi. —Co huaˈnamaracohuëˈ. Sinioro chachin anquëninën aˈpatimarinco nichaˈëincoso marëˈ. Irotisë, Cotio huaˈanoˈsaˈ, inapita yatëpapirinacohuëˈ, nichaˈërinco huachi, tënin. 12 Ina yonquiaton, Maria pëinënquë paˈnin. Coansha Marco aˈshin inasoˈ. Inaquë naˈa imapisopita niyontonahuatonaˈ, Yosë nontapi. 13 Paira tahuirinquë canconahuaton, yaˈcoanamënquë piˈnitonin. Piˈnitohuachina, aˈna nanon huëˈnin. Rota itopisoˈ. 14 Pitro noninsoˈ nohuianantahuaton, paˈyanarin. Paˈyanaton, co pënco iˈsoaponahuëˈ, taˈacontarahuaton, pëiquë yaˈcoontarin. —Pitro aipiran huaniarin, tocontarin. 15 —Quëmasoˈ huaˈyantëran, itopirinahuëˈ. —Co huaˈyantërahuëˈ. Tëhuënchachin Pitro inaquë huaniarin, itërin. —Co inahuëˈ. Huaˈyanën nimara, itopi. 16 Yaˈhuërëˈ Pitrosoˈ piˈniantarin. Naporo huarëˈ iˈsoatopi huachi. Pitro quënanahuatonaˈ, paˈyanpi. 17 Pitrosoˈ nipirinhuëˈ imirin quëran anquitërin ama noncarotacaiso marëhuëˈ. —Sinioro chachin anquëninën aˈpatimarinco. Tashinan pëi quëran ocoirinco. Iya Santiaco shaˈhuitonquëˈ nitochin. Yaˈipi imapisopita shaˈhuitonquëˈ, itërin. Ina quëran aˈna parti paˈnin huachi. 18 Tahuërihuachina, sontaroˈsaˈ paˈpi paˈyanpi. —¿Intoacha Pitro pacaya? nitopi. 19 Yaˈhuërëˈ huaˈansoˈ —Pitro maconquëˈ, itopirinhuëˈ. —Capa huachi, itohuachina, aˈna sontaro aˈna sontaro natanpirinhuëˈ. Co nitotohuachinarahuëˈ, —Tëpaquëˈ, itërin. Napoaton sontaroˈsaˈ Pitro aˈpaipisopita tëpapi huachi. Ina quëran huaˈansoˈ Cotia quëran pipirahuaton, Sisariaquë paˈnin huachi. Inaquë yaˈhuërarin huachi. 20 Huaˈan yaˈhuërinquë nisha nisha piyapiˈsaˈ huëcatonaˈ, cosharoˈ paˈanquipi. Aˈnaquënsoˈ cosharoˈ yapaˈanpirinahuëˈ, huaˈani chiniquën noˈhuiton, co nohuantërinhuëˈ quëtacasoˈ. Tiroquë yaˈhuëpisopita, Sitonquë yaˈhuëpisopita, inapita noˈhuirárin. Napoaton niyontonahuatonaˈ, inaquë huëˈpi. Poˈoana quëran inpriatonën nontipi. Prasto itopisoˈ. —Quëmari huaˈan nontëquëˈ ama huachi noˈhuiincoisohuëˈ. Ina marëˈ coriqui quëchinquën, itopi. —Noyahuaˈ, tosahuaton, paˈsahuaton, huaˈanën nontoonin. 21 —Shaˈhuitëquëˈ huëntaˈinaˈ nonchi, itërin huaˈani. Niyontonpachinara, saconën noyápiachin nininsoˈ aˈmorin. Huaˈan shiranënquë huënsërahuaton, piyapiˈsaˈ nontárin. 22 Piyapiˈsari natanahuatonaˈ, chiniquën nontapi. —Ma noyanquëncha quëmaso paya. Yosë chachin pochin chinotarainquën, itopi. 23 Topinan piyapi niponahuëˈ, natanahuaton, huaˈani paˈyatërin. Yosëíchin chinotacasoˈ nipirinhuëˈ. Napoaton aˈnaroachin Sinioro anquëninëni acaniorin. Chiniquën canioton, shonari pëˈyarin. Parësitërarin quëran chiminin huachi. 24 Yosë nanamënsoˈ nipirinhuëˈ nahuinarin. Nisha nisha parti shaˈhuirarin niˈton, naˈa piyapiˈsaˈ natëapi huachi. 25 Pirnapi, Saono, inapitasoˈ nani yonquipi Antioquiaquë paantacaisoˈ. Imapisopita coriqui aˈpapisoˈ nani quëtonpi niˈton, Quirosarin quëran pipirahuatonaˈ, paantapi. Coansha Marco quëparahuatonaˈ, paantapi huachi.

Hechos 13

1 Antioquiaquë naˈa Quisoso huëntonënquë yaˈconpisopita yaˈhuëpi. Naˈa niyontonahuatonaˈ, Yosë chinotapi huachi. Aˈnatërapoˈ quëmapiˈsaˈ ansiano pochin nipi. Aˈnaquënsoˈ Quisoso nanamën shaˈhuitonaˈ, pënëntapi. Aˈnaquëontaˈ imapisopita aˈchintapi noya imacaiso marëˈ. Pirnapi, Simon, Nosio, Manain, Saono, inanapoˈ yaˈhuëpi. Simonsoˈ yanarona quëmapi. Nosio Sirini quëran huëˈnin niˈton, Crico nananquë nonin antaˈ. Manainsoˈ huaˈan Irotisë pëinënquë soˈsorinsoˈ. Saonosoˈ Nomano nananquë Paono itopi. Ina nininën naˈcon naˈcon nohuitopi niˈton, Paono itarahuë huachi, ninshitatonquëmaˈ. 2 Aˈna tahuëri co coshatatonahuëˈ, Sinioro chinotopi. Napohuachina, Ispirito Santori shaˈhuitërin. —Pirnapi nohuantërahuë paaton, piyapiˈsaˈ aˈchintacaso marëˈ. Paonontaˈ nohuantërahuë. Ina marëˈ inapita acorahuatomaˈ, aˈpacoˈ aˈchinchinaˈ, itërin. 3 Napoaton co coshatatonahuëˈ, inapita marëˈ chiniquën Yosë nontopi. Nani Yosë nontohuachinara, sëˈhuamotorahuatonaˈ, acopi paatonaˈ aˈchinacaiso marëˈ. Ina quëran aˈpapi huachi. 4 Ispirito Santo nohuanton, paˈsapi. Siriosiaquë paˈpi marë paˈtacaiso marëˈ. Ina quëran ihuan botiquë paˈsahuatonaˈ, Chipri parti canconpi. Panca soˈton inasoˈ. Inaquë naˈa ninanoˈ yaˈhuërin. 5 Saraminaquë nonshirahuatonaˈ, Cotio niyontonpiso pëiquë pantarahuatonaˈ, Yosë nanamën shaˈhuitopi. Nisha nisha niyontonpiso pëiquë shaˈhuitëraˈpiapi. Coansha Marcontaˈ paˈnin catahuacaso marëˈ. 6 Inaquë shaˈhuirahuatonaˈ, yaˈipi Chipri parti paˈtopi. Aˈchintëraˈpiapi. Inapotatonaˈ, Paposëquë huarëˈ canconpi. Inaquë aˈna pënoton quënanconpi. Inasoˈ Cotio quëmapi, Parquisoso itopisoˈ. Crico nananquë Irimasë itopisoˈ. “Yosë catahuarinco noˈtëquën ninocaˈhuasoˈ,” itaton, piyapiˈsaˈ nonpintarin. 7 Inasoˈ chirinchi pëinënquë yaˈhuërarin. Chirinchisoˈ Sirquio Paono itopisoˈ. Inasoˈ noya yonquirin. “Cantaˈ Yosë nanamën natain,” taˈton, Pirnapi, Paono, inapita amatërin. 8 Pënotonsoˈ nipirinhuëˈ co nohuantërinhuëˈ. —Ama natëquësohuëˈ, toconin. 9 Yaˈhuërëˈ Paonosoˈ pënoton notëërin. Ispirito Santori noyá yaˈcoancantërin niˈton, ninorin. 10 —Quëmasoˈ sopai pochin cancantëran. Yosësoˈ noya noya nipirinhuëˈ, yainimicotëran. Tëhuënchachin nonpintënquën, paˈpi co noya quëmapinquënhuëˈ. Sinioro noˈtëquën shaˈhuitopirinpoahuëˈ, quëmari nonpintaton, aˈnapita anishacancantaran. 11 Napoaton apira miachin Yosë nohuanton, co mantaˈ quënantaranhuëˈ. Huaˈqui miachin co piˈi quënanaranhuëˈ, itërin. Napotohuachina, aˈnaroachin pënoton chistoro pochin niˈtërin. Tashitaton, co mantaˈ quënantërinhuëˈ. Siˈpinantápirinhuëˈ. Aˈnayaˈpi nohuantërin matanpaquirahuaton, quëpacaso marëˈ. 12 Chirinchiri niˈsahuaton, “Yosëri napotërin mini,” taˈton, natërin. Sinioro nanamën natanahuaton, paˈyanin huachi. “Inasoˈ chiniquën nanan,” tënin. 13 Ina quëran Paono aˈna parti paˈsarin huachi. Caˈtaninsopitarë chachin paˈsarin. Botiquë yaˈconahuatonaˈ, marë paˈtantapi huachi. Panpiria parti nonshirahuatonaˈ, aˈna ninanoquë paˈpi. Piriqui itopisoˈ. Coansha Marcorisoˈ nipirinhuëˈ co huachi caˈtaninhuëˈ. Quirosarinquë ayamantarin. 14 Yaˈhuërëˈ Paonosoˈ Pirnapirë chachin paantapi. Piriqui naˈhuëtahuatonaˈ, aquë iratopi. Paˈsápatonaˈ, nisha Antioquiaquë canconpi, Pisitia parti yaˈhuërinsoˈ. Chinoto tahuëri nipachina, Cotio niyontonpiso pëiquë paˈpi. Inaquë yaˈconahuatonaˈ, huënsëpi. 15 Cotio ansianoˈsaˈ quirica nontapi. Moisësë iraca pënëntërinsoˈ, pënëntonaˈpiroˈsaˈ ninshitopisoˈ, inapita nani nontohuachinaˈ, natanpi. —Yapënënpatancoi, iyaroˈsaˈ, shaˈhuitocoi nataiin, itërin. 16 Napotohuachina, —Inta nipachin, carinquëmantaˈ pënëinquëmaˈ, taˈton, Paono huanirin. Huanirahuaton, imirin quëran tasatërin piyapiˈsari natanacaiso marëˈ. —Natanco, iyaroˈsaˈ. Aˈnaquëmantaˈ nisha piyapinquëmaˈ nipomarahuëˈ, Yosë chinotëramaˈ. Canpitantaˈ natanco. 17 Iraca quëra huarëˈ Cotioroˈsanpoaˈ Yosë chinotërëhuaˈ. Iraca chachin shimashonënpoapita acorin piyapinënpita nicacaiso marëˈ. Iquipitoquë yacaponaˈ, Yosë nohuanton, naˈapi huachi. Ina quëran Yosë chachin chiniquën nanantaton, catahuarin Iquipito quëran chaˈëcaiso marëˈ. 18 Catapini shonca piˈipi inotëˈ parti paˈpachinara, Yosëri nosoroaton, co noˈhuirinhuëˈ. Co yanatëpirinahuëˈ, naˈcon catahuarin. 19 Ina nohuanton, Canaan parti paˈpi huachi. Inatohuaˈ nisha nisha piyapiroˈsaˈ yaˈhuëpi, nisha nisha nananquë nonpisopita. Canchisë yaˈhuëpirinahuëˈ, co Yosë natëpisopitahuëˈ. Ina nohuanton, taˈhuantopi. Inaquë chachin shimashonënpoapita yaˈhuëpi huachi. Yosëri catahuarin niˈton, ina noˈpaˈ huaˈanëntopi huachi. 20 Inaquë catapini pasa aˈnatërapo shonca piˈipi yaˈhuëpi. Yosë nohuanton, huaˈanoˈsaˈ acopi noya yaˈhuëcaiso marëˈ. Ina piquëran Samoirontaˈ piyapiˈsaˈ pënënarin. 21 Ina quëran “Copirno nohuantërai huachi,” topachinara, Yosëri Saono acorin. Inasoˈ Mincamin huënton piyapi, Quisë huiˈnin. Catapini shonca piˈipi Saono huaˈan yaˈconinsoˈ. 22 Ina quëran ina ocoirahuaton, Tapi acorin huachi. Isai huiˈnin inasoˈ. Nóya quëmapi niˈton, Yosëri noya niˈnin. “Tapisoˈ ca pochin cancantërin. Noya niˈnahuë. Noˈtëquën natëarinco,” tënin Yosë. 23 Iraca chachin Yosëri shaˈhuitërin: “Aˈna tahuëri Tapicoˈ shin nichaˈësarinquëmaˈ,” itërin shimashocoroˈsaˈ. Iporasoˈ, iyaroˈsaˈ, nani Quisoso aˈpaimarin nichaˈëinpoaso marëˈ. Shaˈhuitërinso chachin aˈpaimarin. 24 Coˈhuara Quisoso huëˈshatërasohuëˈ, Coansha pënëntarin. Naˈa Cotioroˈsaˈ pënënarin. “Co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantatomaˈ, Yosë pochin cancantocoˈ. Ina quëran iˈquë aporintaranquëmaˈ,” itërin. 25 Coansha nani huaˈquiˈ pënëntohuachina, itërin: “Quëmasoˈ Cristonquën, itopiramacohuëˈ, co casoˈ inacohuëˈ. Nipirinhuëˈ, ca piquëran huëˈsarin. Inasoˈ noya noya niˈton, chini chiniquën nanantarin. Co casoˈ ina pochin chiniquën nanantërahuëˈ. Tapanato, co sapatën iˈquiritaˈhuaso tërantaˈ nanitarahuëˈ,” itërin. Coansharintaˈ Quisoso natërin, tënin Paono. 26 Ina quëran itantarin: —Canpoaˈ, iyaroˈsaˈ, Apran shinpitanpoaˈ niˈtëhuaˈ, Yosëri nanan aˈpatirinpoaˈ nichaˈëinpoaso marëˈ. Nisha piyapinquëmantaˈ Yosë chinotohuatamaˈ, nichaˈësarinquëmaˈ canpitantaˈ. Napoaton yaˈipinquëmaˈ shaˈhuitaranquëmaˈ. 27 Quirosarinquë yaˈhuëpisopita co Quisoso nohuantopihuëˈ. Niˈpirinahuëˈ, co nohuitopihuëˈ. Co huaˈanoˈsari tërantaˈ nohuitopihuëˈ. Pënëntonaˈpi ninshitërinsoˈ nani chinoto tahuëri nontopi, natanpirinahuëˈ, co yonquipihuëˈ. “Quisoso tëpaquëˈ,” itopi. Iraca ninorinso chachin yatëpapi. 28 Co tëpacasohuëˈ nipirinhuëˈ, Pirato shaˈhuitopi: “Tëpaquëˈ,” itopi. 29 Tëpapi huachi. Ina quëran yaˈipi Yosë quiricanënquë ninorinsoˈ nanihuachina, corosë quëran anohuararahuatonaˈ, paˈpitopi. 30 Paˈpitopirinahuëˈ, Yosëri ananpitantarin huachi. 31 Nanpiantarahuaton, aˈna yoqui miria pochin yaˈhuantarahuaton, caˈtaninsopita yaˈnotëraˈpiarin. Coˈhuara chimiyantërasohuëˈ, naˈa Caririaquë yaˈhuëpisopita caˈtanapi. Quirosarinquë huarëˈ imapi. Quisoso nanpiantahuachina, inapitari quënanpi. Quënanahuatonaˈ, yaˈipi piyapi shaˈhuitapi huachi. “Nanpiantarin mini. Quiyari niˈnai,” tosapi. 32 Quiyantaˈ, iyaroˈsaˈ, noya nanan shaˈhuitarainquëmaˈ. Iraca Yosëri shaˈhuitërinso chachin. Shimashonënpoapita nontaton, naporin. 33 Nani Quisoso aˈpatimarinpoaˈ. Shinpitanpoaˈ niˈtëhuaˈ, canpoantaˈ yonquirinpoaˈ. Yosë quiricanënquë iraca ninshitërin. “Quëmasoˈ huiˈnahuënquën. Ipora chachin acoaranquën huaˈanëntacaso marëˈ,” tënin Tapi. Sarmo catoquë naporin. 34 Yosëri ananpitantacasoˈ ninorin. Co nonën chanatomiatarinhuëˈ. Iraca quiricanën quëran itërin: “Tapi noˈtëquën nontërahuë. Nosoroaton, naˈcon catahuarahuë. Quëmantaˈ inapochachin catahuaranquën,” tënin Yosë. 35 Napoaton Tapiri ninshitantarin. “Quëmasachin natëranquën niˈton, co nohuantëranhuëˈ nonëhuë chanataˈhuasoˈ,” tënin, Yosë nontaton. Sarmo quiricaquë naporin. 36 Yaˈhuërëˈ Tapisoˈ Yosë natëton, piyapiˈsaˈ catahuarin. Ina quëran chiminin. Shimashonënpita pirayan paˈpitopi. Nani chanatërin huachi. 37 Quisososoˈ nipirinhuëˈ Yosëri ananpitantarin huachi. Co nonën chanatërinhuëˈ. Quisoso nonën chachin ninoton, Tapicoˈ iraca ninshitërin. 38 Napoaton, iyaroˈsaˈ, shaˈhuichinquëmaˈ. Quisosoichin nanitaparin oshanëmaˈ inquitinquëmasoˈ. 39 Iraca pënëntërinsoˈ Moisësëri ninshitopirinhuëˈ. Ina imapatamaˈ, co oshanëmaˈ inquitarinquëmahuëˈ. Nipirinhuëˈ, Quisoso natëhuatëhuaˈ, oshanënpoaˈ inquitarinpoaˈ. Oshanënpoa marëˈ chiminin niˈton, inquitarinpoaˈ. Ina quëran Yosë noya niˈsarinpoa huachi. 40 Nani natanamaco niˈton, aˈnaroachin, iyaroˈsaˈ, natëcoˈ. Niˈcona naniantotamaˈ. Iraca quiricanën quëran Yosëri itërin: Canpitasoˈ naˈcon tëhuaconamaˈ. Iso tahuëriˈsaˈ ca nohuanto, naˈcon maˈsha onpoaramaˈ. Yonquirahuësoˈ shaˈhuitarinënquëmaˈ. Natanapomarahuëˈ, co natëtëramahuëˈ. Napoaton paˈyanatomaˈ, yonquicoˈ. Chiniquën anaˈintaranquëmaˈ niˈton, taˈhuantarama huachi, tënin Yosë. Pënëntonaˈpi nani ninshitërin. Canpitantaˈ niˈcona inapochachin anaˈintochinquëmaˈ, tënin Paono, pënëntaton. 42 Ina quëran niyontonpiso pëi quëran pipihuachina, —Aˈna chinoto tahuëri inapochachin aˈchintantacoi, itopi. 43 Piyapiˈsaˈ noquitopirinahuëˈ, naˈa Cotioroˈsari Paono imasapi. Nisha piyapiˈsantaˈ Cotioroˈsa pochin Yosë chinotopisopita imasapi. Imapachinara, Paono, Pirnapi cato chachin aˈchintantapi. —“Yosë nosororinpoaˈ,” taˈtomaˈ, imamiatoco huachi, itopi. 44 Aˈna chinoto tahuëri nanihuachina, yaˈipi ninanoquë yaˈhuëpisopita niyontonpi Yosë nanamën natanacaiso marëˈ. Caraichin piyapi co paˈpihuëˈ. 45 Cotioroˈsasoˈ nipirinhuëˈ notohuaroˈ piyapi niˈsahuatonaˈ, apiratopi. “Isopitasoˈ nisha piyapiˈsaˈ niˈton, co canpoa pochin iraca pënëntërinsoˈ natëpihuëˈ,” taˈtonaˈ, noˈhuitopi. —Paono co noˈtëquën aˈchininhuëˈ. Inasoˈ nonpintëˈ, itopi. 46 Paonosoˈ nipirinhuëˈ chiniquën cancantaton, co tëˈhuatërinhuëˈ. Pirnapintaˈ chiniquën cancantërin. —Canpitaˈton Yosë nanamën shaˈhuitaˈhuanquëmasoˈ yaˈhuëpirinhuëˈ, aˈporamaˈ. Yosëichin catahuarinpoaˈ ina nohuitatëhuaˈ nanpimiatacasoˈ. Co nohuantëramahuëˈ niˈton, co nanitëramahuëˈ nanpiantacamasoˈ. Napoaton canpita aˈporahuatëinquëmaˈ, nisha piyapiˈsaˈ aˈchintarai huachi. 47 Sinioro shaˈhuitërincoi. Quëmasoˈ acoranquën nisha piyapiˈsaˈ aˈchintaton anohuitancoso marëˈ. Aˈpinëso pochin nanamëhuë anohuitaran. Yaˈipi parti paaton, piyapiˈsaˈ aˈchintëraˈpiapon chaˈëcaiso marëˈ, itërincoi, tënin Paono. 48 Nisha piyapiˈsaˈ natanahuatonaˈ, paˈyatopi. —Ma noyacha Yosë shaˈhuitërinpoa paya, topi. Aˈnaquën Yosë nohuanton, natëtonaˈ, Quisoso imasapi huachi. Ina nohuitatonaˈ, nóya nanpiapi huachi. 49 Yaˈipi Pisitia parti Sinioro nanamën nahuinin. 50 Yaˈhuërëˈ Cotioroˈsasoˈ nipirinhuëˈ ninanoˈ huaˈanoˈsaˈ nontopi. Sanapiˈsantaˈ chiniquën nanantopisopita nontopi, Yosë chinotërinsopita nininsoˈ. —Paono co noya quëmapihuëˈ. Pirnapintaˈ co noyahuëˈ. Co isëquë nohuantërëhuahuëˈ, toconpi. Napotatonaˈ, aparësitahuatonaˈ, aˈpapi huachi. 51 —Tëhuënchachin co natëramahuëˈ niˈton, Yosë anaˈintarinquëmaˈ, itahuatonaˈ, Iconioquë paˈpi huachi. 52 Patopirinahuëˈ, nani aˈchintopi niˈton, Quisoso imapisopitasoˈ noya cancantapi huachi. Ispirito Santori nani yaˈcoancantërin.

Hechos 14

1 Paono, Pirnapi, inapita aquë paˈsapi Quisoso nanamën shaˈhuicaiso marëˈ. Aquë iratahuatonaˈ, Iconioquë canconpi huachi. Inaquëntaˈ chinoto tahuëri nanihuachina, Cotio niyontonpiso pëiquë yaˈconpi. Nóya aˈchinpi niˈton, naˈa Cotioroˈsaˈ natëpi huachi. Naˈa nisha piyapiˈsantaˈ Quisoso imasapi. 2 Aˈnaquën Cotioroˈsasoˈ nipirinhuëˈ co yanatëpihuëˈ. Niˈton, nisha nisha nonsapi. —Quisoso imapisopita co noya piyapihuëˈ, itopi. Napoaton aˈnaquën co yaimatonahuëˈ, imapisopita noˈhuipi. 3 Huaˈquiˈ inaquë Paono yacapatarin. Pirnapirë chachin inaquë yaˈhuarin. Chiniquën cancantatonaˈ, Sinioro nanamën shaˈhuirápi. —Quisoso naˈcon nosoroatonpoaˈ, yacatahuarinpoaˈ, itapi. Inari catahuahuachina, piyapiˈsaˈ aˈnaroachin anoyatërin. Niˈsahuatonaˈ, —Tëhuënchachin Yosë catahuarinquën, itopi. 4 Napoaponahuëˈ, nisha nisha yonquipi. Aˈnaquën Cotioroˈsa pochin cancantopi. Yaˈhuërëˈ aˈnaquënsoˈ Quisoso caˈtanoˈsanënpita pochin cancantopi. 5 Paono, Pirnapi, cato chachin noya nipirinhuëˈ, aˈnaquëni chinotopi ahuëcaiso marëˈ. Cotioroˈsaˈ, nisha piyapiˈsaˈ inahua capini chinotopi ahuëcaisoˈ. Huaˈanoˈsarintaˈ noˈhuipi. Naˈpiquë yatëpapirinahuëˈ, 6 natantahuatonaˈ, taˈapi. Niconia parti paˈpi huachi. Inaquë catoˈ ninanoˈ yaˈhuërin, pancana nininsoˈ. Aˈna Nistra, aˈna Tirpi itopisoˈ. 7 Inatohuaˈ paatonaˈ, noya nanan shaˈhuiantarapi. —Quisoso oˈmarin anoyacancantinpoaso marëˈ, itërapi. Yaˈcariyantaˈ shaˈhuirapi. 8 Nistraquë apia yaˈhuërin. Co nanitërinhuëˈ iratacasoˈ. Nasitërin quëra huarëˈ co onporontaˈ huanirinhuëˈ. 9 Paonori aˈchintohuachina, nóya natanarin. Napohuachina, Paonori notëërin. “Iso quëmapi noya natëtërin. Quisocristo nanitërin anoyatincosoˈ, tëninso marëˈ anoyatarahuë,” tënin yonquinënquë. 10 Napoaton chiniquën nontërin: —Huaniquëˈ, iyasha, itërin. Aˈnaroachin huanirahuaton, noya paˈsarin huachi. 11 Piyapiˈsaˈ niˈsahuatonaˈ, Niconia nananquë ninontopi. —Yosëroˈsaˈ isëquë oˈmaton, piyapi taranarin huachi, itopi. 12 Inaquë yaˈhuëpisopita co Tata Yosë nohuitopihuëˈ. “Nisha nisha yosëroˈsaˈ yaˈhuërin,” topirinahuëˈ. Pirnapi masho masho niˈton, —Inasoˈ Copitiro nimara, nitopi. Paono naˈcon naˈcon aˈchinin niˈton, —Inasoˈ Mircorio chinotërëhuasoˈ, nitopi. Inahuara nananquë ninontapi niˈton, Paono co nataninhuëˈ. Co Pirnapi tërantaˈ nataninhuëˈ. Napoaton piyapiˈsaˈ yonquipisoˈ co nitotërinhuëˈ. 13 Ninanoˈ intonquë Copitiro moshatopiso pëiˈ yaˈhuërin. Ina huaˈanën ohuacaˈ masahuaton, yancoroˈsaˈ sihuisahuaton, apëˈpëconotërin. Yaˈcoanaquë quëparahuaton, inaquë yatëparin Pirnapi moshacaiso marëˈ. 14 Naporo huarëˈ Pirnapi, Paono, inapita nitotopi huachi. Natanahuatonaˈ, “Tata Yosëíchin chinotacasoˈ nipirinhuëˈ,” taˈtonaˈ, nioshacotonpi. Huancanachin taˈaconahuatonaˈ, chiniquën nontopi. 15 —Ama, iyaroˈsaˈ, moshacoisohuëˈ. Tëhuënchachin co quiyasoˈ moshancoisoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Quiyantaˈ piyapicoi, canpita pochachin ninai. Noya nanan shaˈhuitaˈhuanquëmaso marëˈ huëˈnai. Quisoso nanamën, iyaroˈsaˈ, aˈchinchinquëmaˈ, natanco. Mamanshi topinan quëran mosharamaˈ. Yosësoˈ nipirinhuëˈ nanpirarin. Ama huachi mamanshi moshacosohuëˈ. Inapita naniantatomaˈ, Yosë imaco huachi. Isoroˈpaˈ, inapaquë yaˈhuërinsopita, marëroˈsaˈ, yaˈipi maˈsharoˈsaˈ, inapita inari ninin. 16 Iraca piyapiˈsaˈ co Yosë nohuitopihuëˈ. Maˈsona yonquihuachinara, moshatopi. Naporoˈ Yosëri tananpitërin inahuara yonquipisoˈ imacaiso marëˈ. 17 Nipirinhuëˈ, nosoroatonpoaˈ, nani maˈsha acotërinpoaˈ ina nohuitacaiso marëˈ. Ina nohuanton, oˈnanin. Ina nohuanton, maˈsha papotërin. Ina nohuanton, cosharoˈ yaˈhuëtërinpoaˈ capatëhuaˈ noya cancantahuaso marëˈ. Inapotaton, noya yonquirinpoasoˈ anitotërinpoaˈ. Napoaton, iyaroˈsaˈ, canpitantaˈ Tata Yosë imaco huachi, tënin Paono. 18 Ina topachina, naˈa moshatacaisoˈ nohuantopirinahuëˈ, oshaquëran natëtonaˈ, co huachi ohuacaˈ tëpapihuëˈ, co moshatopihuëˈ. 19 Napoaponahuëˈ, co huaˈqui quëranhuëˈ nisha cancantatonaˈ, Paono noˈhuipi huachi. Cotioroˈsari huëcapairahuatonaˈ, anishacancantopi. Aˈnaquën Antioquia quëran huëˈpi. Aˈnapitantaˈ Iconio quëran huëˈpi. Huëˈsahuatonaˈ, Paono, Pirnapi, inapita shaˈhuirapipi. —Isopita nonpintëroˈsaˈ. Huëcoˈ tëpaˈahuaˈ, itopi. —Noyahuaˈ, topachinara, Paono mapi. Masahuatonaˈ, naˈpiquë tëˈyaratonaˈ, tëpapirinahuëˈ. Ohuararahuatonaˈ, ninanoˈ intonquë tëˈyatonpi. “Nani chiminin huachi,” taˈtonaˈ, inaquë patopi huachi. 20 Quisoso imapisopitari huëˈsahuatonaˈ, nocoirapi. Sëtápirinahuëˈ, aˈnanaya nanpiantarahuaton, huaniantarin huachi. Ninanoquë paantarin. Tahuëririnquë Tirpiquë paˈnin. Pirnapintaˈ paˈnin. 21 Inaquë noya nanan shaˈhuitahuachina, naˈa piyapiˈsaˈ Quisoso imasapi huachi. Ina quëran Paono Pirnapirëˈ ninontopi. —Huëquëˈ paantaˈa nisha nisha ninanoquë aˈchinëquë imapisopita niantaˈa chiniquën cancanchinaˈ, nitopi. Nitatonaˈ, Nistraquë ayamantapi. Ina quëran Iconioquëntaˈ paantahuatonaˈ, Antioquiaquë cancoantapi huachi. 22 Cara ninanoquë chachin Quisoso imapisopita pënënaˈpiapi. —Ama, iyaroˈsaˈ, Quisoso aˈpocosohuëˈ. Nóya imaco huachi. Aˈnapita aparësitarinënpoaˈ. Parësitacasoˈ yaˈhuërin. Parësitatëhuaˈ, Yosë huëntonënquë yaˈconarëhuaˈ. Napoaton noya ahuantocoˈ, itopi. Pënënpachinara, chiniquën acancantopi. 23 Yapaˈpachinara, aˈnaya aˈnaya Quisoso imapisopitaquë ansianoˈsaˈ acoraˈpiapi. Noya nipisopitaráchin acoraˈpiapi. Co coshatatonahuëˈ, Yosë nontapi. Yosë nontahuatonaˈ, acopi huachi. Ina quëran Yosë nontantapi. —Yaˈipi isopita, Sinioro, noya natërinënquën. Noya aˈpaiquëˈ, itopi. Cara ninanoquë chachin napopi. 24 Ina quëran paantahuatonaˈ, Pisitia parti naˈhuëcoantarahuatonaˈ, Panpiria parti cancontapi. 25 Piriquiquë Yosë nanamën shaˈhuitantarahuatonaˈ, Atariaquë paˈpi huachi. 26 Ina quëran botiquë paˈsahuatonaˈ, Antioquiaquë paantapi. Yaˈhuëpiquë chachin paantapi huachi. Canquirahuatonaˈ, Quisoso imapisopita ayontonahuatonaˈ, yaˈipi shaˈhuitopi. —Nani huaˈqui quëran aˈparamacoi. “Aˈna parti yaˈhuëpisopita shaˈhuitoncoˈ. Insëquësona paˈpatamaˈ, Yosë noya catahuainquëmaˈ,” itohuatamacoira, paˈnai. Nani shaˈhuitërai. Yosë nóya catahuarincoi. Ina nohuanton, nisha piyapiˈsantaˈ Quisoso natëtonaˈ, Yosë huëntonënquë yaˈconapi huachi, itopi. 28 Inaquë huaˈquiˈ yaˈhuërapi. Imapisopitarëˈ ninontatonaˈ, noya yaˈhuërapi huachi.

Hechos 15

1 Ina quëran aˈnaquën quëmapiˈsaˈ Cotia parti quëran canquipi. Quisoso imasaponaraihuëˈ, Moisësë pënëntërinsontaˈ imasapi. Napoaton Antioquiaquë canquihuachinara, imapisopita nisha aˈchintapi. —Iraca Moisësë pënëninpoaˈ Cotio marca niacotacasoˈ. Co ina natëhuatamahuëˈ, co Yosë anoyacancantarinquëmahuëˈ, itopi. 2 Paonosoˈ nipirinhuëˈ co ina pochin yonquirinhuëˈ. —Co niacotacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, tënin Pirnapintaˈ. Napoaton niˈtoroˈsarëˈ ninontápi. “Co noˈtëquën aˈchintaramahuëˈ,” nitatonaˈ, chiniquën ninontapi. Napoaton imapisopitari itaponaˈ: —Quirosarinquë pacoˈ. Quisoso caˈtanoˈsanënpita, ansianoˈsaˈ, inapita natancoˈ. ¿Maˈtamaˈ shaˈhuichinquëmapaˈ? taˈtonaˈ, Paono, Pirnapi, aˈnapitantaˈ aˈpapi. 3 Aˈpahuachinara, paˈpi. Pinisia parti, Samaria parti, inaquëpita paˈsahuatonaˈ, shaˈhuiraˈpiapi. —Nisha piyapiˈsantaˈ Quisoso imasapi huachi, itëraˈpiapi. Quisoso imapisopita natanahuatonaˈ, nóya cancantapi huachi. 4 Quirosarinquë canconahuachinara, yaˈipi Quisoso huëntonënquë yaˈconpisopita noya nontapi. Caˈtanoˈsanënpita, ansianoˈsaˈ, inapitantaˈ noya nontapi. Ina quëran Paonori yaˈipi shaˈhuitërin: —Aquë, iyaroˈsaˈ, paˈnai Quisoso nanamën shaˈhuitaˈhuaiso marëˈ. Yosë noya catahuarincoi. Nisha piyapiˈsantaˈ Quisoso imasapi huachi. Nisha nisha ninanoquë niyontonapi huachi, itërin. 5 Ina natanahuatonaˈ, aˈnaquën yanontatonaˈ, huanipi. Parisio piyapiˈsaˈ niponaraihuëˈ, Quisoso imasapi huachi. Inapita huanirahuatonaˈ, itopi: —Nisha piyapiˈsaˈ yaimapachinaˈ, Cotio marca acotacasoˈ yaˈhuërin. Yaˈipi Moisësë iraca pënëntërinsoˈ imacasoˈ yaˈhuërin. Inapitantaˈ aˈchintocoˈ imainaˈ, itopi. 6 Napoaton Quisoso caˈtanoˈsanënpita, ansianoˈsaˈ, inapita niyontonapi nisha nisha yonquipisoˈ ninatanacaiso marëˈ. 7 Huaˈquiˈ ninontohuachinara, Pitro huanirahuaton, itërin: —Cantaˈ, iyaroˈsaˈ, piˈpian shaˈhuichinquëmaˈ. Nani iraca Yosë acorinco nisha piyapiˈsaˈ shaˈhuitaˈhuaso marëˈ. Ina nohuanton, Quisoso nanamën shaˈhuitërahuë. Nisha piyapiˈsantaˈ natanahuatonaˈ, natëpi huachi. Natëtonaˈ, imasapi. Ina nitotëramaˈ canpitantaˈ. 8 Yaˈipi yonquirëhuasopita Yosë nitotërin. “Inapitantaˈ cancanëna quëran noya natërinaco huachi,” taˈton, Ispirito Santo ayaˈcoancantërin. Canpoaˈ yaˈcoancantërinpoaso pochachin inapitantaˈ yaˈcoancantërin. 9 Yaˈipinpoaˈ napopianachin nosororinpoaˈ. Nisha piyapiˈsantaˈ nosororin. “Quisocristoichin imasarahuë,” topachinara, cancanënaˈ anoyatërin. 10 Moisësë pënëntërinsoˈ iraca nishaˈhuitopirinhuëˈ. Shimashonënpoaˈ co nanitopihuëˈ noˈtëquën natëcaisoˈ. Canpoantaˈ co nanitaparëhuahuëˈ. ¿Maˈmarëtaˈ nipachin nisha piyapi aˈchintërëˈ? tënahuë. Yosëri noya niˈpachina, co canpoari nisha ayonquicasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Quisoso imapisopita tananpitahuaˈ, Yosë anaˈintohuachinpoaˈ. 11 Sinioro Quisoso natëhuatëhuaˈ, nichaˈësarinpoaˈ. Nosoroatonpoaˈ, oshanënpoa marëˈ chiminin niˈton, anoyacancantërinpoaˈ. Inapochachin nisha piyapiˈsaˈ co iraca pënëntërinsoˈ natëpirinahuëˈ, anoyacancantërin, tënin Pitro. 12 Ina natanahuatonaˈ, yaˈipi taˈtápi. “Noˈtëquën nonin,” taˈtonaˈ, co aˈpanipihuëˈ. Ina quëran Pirnapi, Paono, inapitantaˈ shaˈhuitantarin. —Iˈhua paˈpatëira, Yosë naˈcon catahuarincoi. Quisoso nanamën shaˈhuitohuatëira, naˈa nisha piyapiˈsari natëpi. Inapitantaˈ caniohuachinara, Yosë nohuanton, anoyatëraˈpiarai. Niˈsahuatonaˈ, “Tëhuënchachin Yosëri catahuarin,” topi, tënin Paono. 13 Nani nontohuachina, Santiacontaˈ tapon: —Natanco, iyaroˈsaˈ. 14 Simon Pitro nani shaˈhuitërinpoaˈ. Yosë nohuanton, inaˈton nisha piyapiˈsaˈ aˈchintërin. Aˈchintohuachina, aˈnaquën imasapi, Yosëri huëntonënquë ayaˈconin. Inapitantaˈ piyapinënpita pochachin niˈsarin. 15 Inacháchin pënëntonaˈpiroˈsaˈ ninshitërin. Iraca Yosë quiricanënquë ninshitaton, naporin: 16 Yosëri chachin itërin: “Aˈna tahuëri huëantarahuë. Tapicoˈ shinpita catahuantarahuë. Inapitasoˈ naniantërinaco niˈtonaˈ, pëiˈ mocarinso pochin nisapi. Co noya cancantopirinahuëˈ, cari anoyacancantantarahuë. Noya acoantarahuë 17 aˈnapita piyapiˈsantaˈ nohuitinacoso marëˈ. Nisha piyapiˈsantaˈ nohuitohuachinaco, chinotarinaco. Ca nohuanto, aˈnaquën imasarinaco huachi,” 18 tënin Yosë. Iraca quëra huarëˈ yonquirin nisha nisha piyapiˈsaˈ nichaˈëcasoˈ. Ina yonquiaton, anitotërinpoaˈ, tënin pënëntonaˈpi. 19 Napoaton nisha piyapiˈsaˈ Yosë imapachinaˈ, noya niaˈahuaˈ, tënahuë. Yaˈipi Moisësë pënëntërinsoˈ ama aˈchintaˈhuasohuëˈ. 20 Nipirinhuëˈ, piˈpian pënënacaso marëˈ ninshitahuaˈ. Nisha piyapiˈsaˈ maˈsha tëpapi mamanshi moshacaiso marëˈ. Ina nosha Quisoso imapisopita tananpichinaˈ. Naporahuatonaˈ, aˈnaquën maconorahuatonaˈ, maˈsha tëpapi. Co huënainën noya inquipihuëˈ. Inapitantaˈ ama caˈinasohuëˈ. Naporahuatonaˈ, ama monshihuainasohuëˈ, Inaichin pënëahuanˈ. 21 Iraca quëra huarëˈ Moisësë pënëntërinsoˈ yaˈhuërin. Naˈa ninanoquë aˈchintapi. Nani chinoto tahuëri niyontonpiso pëiquë nontapi. Napoaton ama Cotioroˈsaˈ pinoinpoaso marëhuëˈ iso quirica aˈpatahuaˈ Quisoso imapisopita pënënacaso marëˈ, itërin. 22 —Noyahuaˈ. Ina pochin ninshitahuaˈ, topi yaˈipiya. Ina quëran caˈtanoˈsanënpita, ansianoˈsaˈ, inapita yonquipi catoyaˈpi aˈpatacaiso marëˈ. —Paono, Pirnapi, inapita panantahuachinaˈ, inahuantaˈ caˈtainaˈ, topachinara, —Inantaˈ noya, topi yaˈipi imapisopita. Napoaton catoˈ quëmapiˈsaˈ nóya nininsopita huayonpi paatonaˈ shaˈhuitacaiso marëˈ. Aˈnasoˈ Sirasë. Aˈnantaˈ Cotasë. Parsapasë itopi antaˈ. 23 Ina quëran quirica ninshitopi Antioquiaquë yaˈhuëpisopita quëtontacaiso marëˈ. “Iˈhuata, iyaroˈsaˈ. ¿Noya canpitantaˈ yaˈhuaramaˈ? Noya quiyantaˈ yaˈhuarai. Quiyasoˈ Quisoso caˈtanoˈsanënpitacoi ninshitarainquëmaˈ. Ansianoˈsaroˈcoi chachin quirica aˈpatarainquëmaˈ, niˈcoˈ. Co Cotioroˈsanquëmahuëˈ nipomarahuëˈ, canpitantaˈ Quisoso imaramaˈ niˈton, iyahuëipita pochin niˈnainquëmaˈ. Yaˈipi imaramasopita Siria parti, Sirisia parti, inatohuaˈ yaˈhuëramasopita iso nanan chachin aˈpatarainquëmaˈ nitotacamaso marëˈ. 24 Iˈhua aˈnaquën isëquëran paˈpachinara, nisha aˈchintërinënquëmaˈ. “Co Moisësë pënëntërinsoˈ natëhuatamahuëˈ, co Yosë huëntonënquë yaˈconaramahuëˈ,” itërinënquëmaˈ. Co quiyari aˈpapiraihuëˈ, paˈpi. Natanatomaˈ, nisha nisha yonquiaramaˈ. Pirnapi Paonorë chachin huëcaton, nani shaˈhuitirincoi. Ipora huarëˈ nitotatoi, ninshitarainquëmaˈ. 25 Napoaton niyontonpatëira, catoyaˈpi shaˈhuitatoi, aˈpatarainquëmaˈ. Pirnapi, Paonorë chachin yaˈhuëramaquë paˈpachinaˈ, inapitantaˈ paˈsapi. Pirnapi, Paono cato chachin nóya quëmapiˈsaˈ, tënai. 26 Sinioro Quisocristo nanamën shaˈhuipiso marëˈ naˈcon parësitopi. Aˈnaquën noˈhuitonaˈ, piˈpíshachin shitëpapi. 27 Nani, iyaroˈsaˈ, ninontërai. Ispirito Santo catahuarincoi noˈtëquën yonquicaˈhuaiso marëˈ. Napopianachin yonquiatoi, ninshitarainquëmaˈ. Co yaˈipi Moisësë pënëntërinsoˈ natëcasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, tënai. Piˈpisha shaˈhuichinquëmaˈ natëcamaso marëˈ. Ama, iyaroˈsaˈ, monshihuancosohuëˈ. Co Yosë nohuantërinhuëˈ monshihuanacasoˈ. Yaˈipi cosharoˈ noya capacasoˈ nipirinhuëˈ, aˈna piyapi maˈsha tëpapi mamanshi moshatacaiso marëˈ. Ina nosha tananpitocoˈ, tënai. Naporahuaton, aˈnaquën maconorahuatonaˈ, maˈsha tëpapi. Co huënainën noya inquipirinhuëˈ, caˈpi. Ina noshantaˈ ama caˈcosohuëˈ. Moisësë naˈcon pënëntopirinhuëˈ, inaíchin natëcasoˈ yaˈhuërin, tënai. Cotasë, Sirasë, inapitasoˈ inachachin pënënarinënquëmaˈ. Natëhuatamaˈ, iyaroˈsaˈ, noya nisaramaˈ. Nani huachi,” topi quiricatatonaˈ. 30 Nani aˈpahuachinara, paˈsahuatonaˈ, Antioquiaquë canconpi. Piyapiˈsaˈ niyontonpachinara, quirica quëtopi. 31 Nani nontohuachinara, —Ma noyacha pënëninpoa paya, taˈtonaˈ, nóya cancantopi. 32 Cotasë, Sirasë, inapitasoˈ pënëntonaˈpiroˈsaˈ niˈton, huaˈquiˈ Quisoso imapisopita pënënpi. Noya pënënpi niˈton, noya noya imasapi huachi. 33 Huaˈqui miachin imapisopitaquë yacapatapi. Ina quëran yaˈhuërinˈpaˈ yapanantahuachinara, —Osharan paco huachi, itopi. 34 Sirasësoˈ nipirinhuëˈ —Co yapaˈnahuëˈ, taˈton, co paˈninhuëˈ. Cotasëichin paantarin huachi. 35 Yaˈhuërëˈ Paonosoˈ Pirnapirë chachin huaˈquiˈ Antioquiaquë yaˈhuërapi. Aˈchinápi. Sinioro nanamën shaˈhuirapi. Aˈnapitarë chachin aˈchinapi. 36 Nani huaˈqui miachin yaˈhuëhuachinara, Paonori itërin: —Huëquëˈ paˈa, iyasha. Iˈhua naˈa ninanoquë Sinioro nanamën shaˈhuitërëˈ. Paatëˈ, Quisoso imapisopita niantaˈa. Onpopitaˈmahuaˈ niˈcoantaraˈa, itërin. 37 —Noyahuaˈ, iyasha. Paˈa nipachin. Coansha Marcontaˈ quëpantaˈa, itërin Pirnapiri. 38 —Coˈ, iyasha. Ama quëpaˈasohuëˈ. Iˈhua piˈipi Panpiriaquë canconpatëra, patërinpoˈ. Co yacatahuarinpohuëˈ. Yaˈhuërinˈpaˈ paantarin huachi. Napoaton co nohuantërahuëˈ, itërin Paonori. 39 Huaˈquiˈ ninontapirinahuëˈ, co napopianachin yonquiatonahuëˈ, nisha nisha paˈpi. Pirnapisoˈ Coansha quëparahuaton, botiquë paˈsahuatonaˈ, Chipriquë paantapi. 40 Paonosoˈ nipirinhuëˈ Sirasë nontërin caˈtanacaso marëˈ. Yapaˈpachina, Quisoso imapisopitari Yosë nontopi. —Isopita paˈpachinaˈ, Sinioro, aˈpaiquëˈ noya paˈinaˈ. Nosoroaton, catahuaquëˈ noya aˈchiinaˈ, itahuatonaˈ, aˈpapi. Aˈpahuachinara, paˈpi huachi. 41 Yaˈipi Siria parti paˈtatonaˈ, nisha nisha ninanoquë paˈpi. Quisoso imapisopita pënënaˈpiarin chiniquën cancantacaiso marëˈ. Sirisia partintaˈ paantatonaˈ, inachachin pënëantapi. Quisoso nanamën shaˈhuitatonaˈ, imapisopita chiniquën acancantopi huachi.

Hechos 16

1 Ina quëran Tirpiquë paˈpi. Inaquë aˈchintahuatonaˈ, paantarahuatonaˈ, Nistraquë canconpi. Inaquë aˈna huiˈnapi quënanconpi. Timotio itopisoˈ. Inantaˈ Quisoso imarin. Aˈshinsoˈ Cotio sanapi. Quisoso imarin antaˈ. Paˈpinsoˈ nipirinhuëˈ Crico piyapi. 2 —Timotio nóya quëmapi, topi yaˈipi Quisoso imapisopita. Nistraquë yaˈhuëpisopita, Iconioquë yaˈhuëpisopitarintaˈ napotopi. —Noya imarin, itopi. 3 —Huëquëˈ, api, imaquico, itërin Paonori. —Noyahuaˈ, paˈi cantaˈ, tënin. Inaquë naˈa Cotioroˈsaˈ yaˈhuërin niˈton, Cotio marca acotërin. Paˈpin Crico quëmapi niˈton, naporin. 4 Aˈna ninanoquë, aˈna ninanoquë paˈsahuatonaˈ, pënënaˈpiapi. Quisoso caˈtanoˈsanënpita, ansianoˈsaˈ Quirosarinquë yaˈhuëpisopita, inapita ninshitopisoˈ shaˈhuirapi. —Ina imahuaˈ, itërapi. 5 Ina quëran Quisoso huëntonënquë yaˈconpisopita natëtonaˈ, noya noya imasapi huachi. Nani tahuëri aˈnapitantaˈ yaˈconapi huachi. 6 Asia parti Yosë nanamën yashaˈhuipirinhuëˈ, Ispirito Santo co nohuantërinhuëˈ inaquë aˈchinacasoˈ. Napoaton Priquia parti paˈsahuatonaˈ, Carasia partintaˈ canconpi. 7 Misia parti yaˈcaritonahuatonaˈ, Pitinia parti yapaˈsapirinahuëˈ. Naquëranchin Ispirito Santori yaˈcopirin. “Co Quisoso nohuantërinhuëˈ inaquë aˈchinaˈhuaisoˈ,” taˈtonaˈ, co inatohuaˈ paˈpihuëˈ. 8 Napoaton Misia parti naˈhuëtahuatonaˈ, Troasëquë canconpi huachi. 9 Inaquë Yosë nohuanton, tashiˈ Paono huaˈnarin. Masitonia piyapi huanirarin, quënanin. —Huëquëˈ isëquë. Nosoroatoncoi, catahuacoi, itërin. 10 Ina natanahuaton, —Yosë nohuantërincoi inatohuaˈ noya nanan shaˈhuicaˈhuaisoˈ, taˈtoi, manorai inatohuaˈ pacaˈhuaisoˈ. 11 Marë yonsanquë yaˈhuërai niˈton, ihuan botiquë yaˈconai pacaˈhuaiso marëˈ. Yaˈconahuatoi, pipirai. Panca soˈton huancoanaiˈ nininquë canconai. Samotrasia itopisoˈ. Inaquë huëˈëpatërai. Tahuëririnquë pantarahuatoi, Niaporisëquë canconai. Inaquë nonshirai. 12 Nani Masitonia parti canconpatëira, ira paˈtatoi, Piriposëquë canconai. Inasoˈ pánca ninanoˈ. Copirnori acorinsoˈ niˈton, inaquë yaˈhuëpisopita piyapinënpita pochin niˈnin. Napoaton Nomanoroˈsaˈ itopi. Huaˈqui miachin inaquë yaˈhuarai. 13 Chinoto tahuëri nanihuachina, ninano quëran pipirahuatoi, iˈ yonsanquë paˈnai. —Inaquë Yosë chinotapi, topi natantërai. Sanapiˈsaˈ nani niyontonpi, quënanconai. Inaquë huënsërahuatoi, aˈchintërai. 14 Aˈna sanapi inaquë Yosë chinotarin. Niria itopisoˈ. Tiatira quëran huëˈnin. Inasoˈ tintahuan. Canínton nëˈmëtëˈ paˈton nininsoˈ paˈanin. Inasoˈ nisha piyapi niponahuëˈ, Yosë chinotërin niˈton, Paonori aˈchintohuachina, nóya natanin. Yosë nohuanton, aˈnaroachin cancanën quëran huarëˈ yaimarin huachi. 15 Quisocristo imarin niˈton, aporintërin. Pëinënquë yaˈhuëpisopitarë chachin aporihuanarin. —Cantaˈ Sinioro imarahuë niˈton, huëcoˈ pëinëhuëquë yacapaco, itërincoi. Naˈcon itohuachincoira, inaquë huachi yacaparai. 16 Aˈna tahuëri yonsanquë paantarai Yosë chinotaˈhuaiso marëˈ. Paasocoi, aˈna nanon quënanconai. Sopairi yaˈcoancantërin niˈton, ninotërin. Ina sanapisoˈ aˈnapitari paˈanpi asacatacaiso marëˈ. Ninotërinso marëˈ huaˈanënpita naˈcon canapi. 17 Nanonsoˈ quënanahuatoncoi, imaquirincoi. Imaratoncoi, chiniquën nonsarin yaˈipi piyapiˈsaˈ natanacaiso marëˈ. —Isopita quëmapiˈsasoˈ Yosë piyapinënpita. Yosë chini chiniquën nanantërinsoˈ nohuitatonaˈ, natëpi. Aˈchintarinënquëmaˈ canpitantaˈ nitotatomaˈ chaˈëcamaso marëˈ, itërarin. 18 Naˈa tahuëri imatoncoi, naporarin. Yaˈhuërëˈ Paonosoˈ yonquirarin. “Co Yosë nohuantërinhuëˈ sopairi anonacasoˈ,” taˈton, noˈhuirë pochin cancantërin. Tahuërëmarahuaton, sopai yaˈcoancantërinsoˈ nontërin. —Quisocristo nanan quëtërinco niˈton, aˈpaaranquën huachi. Iso sanapi quëran pipimiatëquë huachi, itërin. Naporo chachin pipimiatërin huachi. Pipihuachina, nanonsoˈ sano yonquirin huachi. Co huachi sopairi aparësitërinhuëˈ. 19 Huaˈanënpitasoˈ nipirinhuëˈ noˈhuitopi. “Co huachi ninorinhuëˈ niˈton, co huachi canarëhuahuëˈ,” taˈtonaˈ, Paono, Sirasëntaˈ mapi. Caniquë quëparahuatonaˈ, huaˈanoˈsaˈ shaˈhuitonpi. 20 Ina quëran chirinchiquë quëpapi. —Isopita quëmapiˈsasoˈ Cotioroˈsaˈ. Apisarinpoaˈ. Nisha aˈchintohuachinara, yaˈipi piyapiˈsaˈ nisha nisha yonquipi. 21 Canpoasoˈ nipirinhuëˈ Nomano piyapinpoaˈ niˈton, co ina pochin natëcahuasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, itopi. 22 Huanipapisopitantaˈ noˈhuitatonaˈ, Paono ahuëpi. Chirinchiroˈsarintaˈ camaipi. —Aiˈnanpiratahuatomaˈ, ahuëpicoˈ, itopi. Aiˈnanpiratahuatonaˈ, naraquë ahuëpipi. Chiniquën ahuëpipi. 23 Chiniquën ahuëpirahuatonaˈ, tashinan pëiquë poˈmopi. Poˈmohuachinara, capo shaˈhuitopi. —Noya aˈpaiquëˈ, taˈahuachin, itopi. 24 Ina natanahuaton, huancanachin poˈmorin. Nantëën naraquë acatëntahuaton, catinaquë niahuitërin. 25 Parësitaponaraihuëˈ, co sëtopihuëˈ. Cato chachin Yosë nontápi. Yosë chinotatonaˈ, cantarapi. Prisoroˈsaˈ natantapi. Yono tashiˈ nisahuasoˈ, 26 aˈnanaya pánca ocohua paˈnin. Tashinan pëiˈ nacon nacontarin. Naˈpi paquëmarinquë huarëˈ nacon nacontarin. Naporoˈ Yosë nohuanton, pëncoroˈsaˈ inaora niiˈsoatarin. Yaˈipi prisoroˈsaˈ catinanën niiˈquiritopi. 27 Capo ochinanin. Pëncoroˈsaˈ nani niiˈsoarin, niˈnin. “Yaˈipi prisoroˈsaˈ capa, nani taˈapi huachi. Ina marëˈ aparësitatonaco, tëpaarinaco,” taˈton, sahuëninën ocoirahuaton, yanitëparin. 28 Paonorisoˈ nipirinhuëˈ aˈnaroachin nontërin. —Ama, iyasha, nitëpaquësohuëˈ. Co taˈaraihuëˈ, itërin Paonori, chiniquën nontaton. 29 Ina natanahuaton, “Naporin, ¿ti?,” tosahuaton, paˈyanin huachi. —Nanparin quëshico niˈi, itohuachina, piyapinënpitari quëtiipi. Manorahuaton, yaˈconin. Paˈyanaton, ropa ropatarin. Paono pirayan isonahuaton, mosharin. 30 Ina quëran Paono, Sirasërë chachin ocoirin huachi. —¿Maˈtaˈ, iyaroˈsaˈ, onpoˈi chaˈëcaˈhuaso marëˈ? itërin. 31 —Quisocristoichin nichaˈërinpoaˈ. Ina natëhuatan, chaˈësaran. Saˈanëˈquën chachin natëcoˈ anoyacancanchinquëmaˈ. Yaˈipi huiˈnanpitarëˈquën chachin imaco huachi. 32 Ina tosahuaton, Quisocristo nanamën aˈchintárin. Yaˈipi pëinënquë yaˈhuëpisopita natanapi. 33 Capori noya natanahuaton, natërin huachi. Tashiˈ nipirinhuëˈ, quëparahuaton, pëˈsharinsoˈ paˈmopirin. Napohuachina, Quisoso imapi huachi niˈton, yaˈipiya aporintërin. 34 Nani aporihuanpachinara, pëinënquë quëparin huachi. Inaquë aˈcarin huachi. Yosë natëtonaˈ, yaˈipiya noya cancantapi huachi. 35 Yaˈhuërëˈ chirinchiroˈsasoˈ co nitotopihuëˈ. Tahuërihuachina, sontaroˈsaˈ amatahuatonaˈ, itopi: —Capo shaˈhuitoncoˈ catoyaˈpi iˈhuara poˈmoraisoˈ ocoiˈin paˈinaˈ, itohuachinara, paˈpi capo shaˈhuitaponaˈ. 36 Ina natanahuaton, Paono shaˈhuitërin: —Chirinchi nanan aˈpatirinco ocoiaˈhuanquëmaso marëˈ. Napoaton huëco huachi, noya pipico huachi, itërin capori. 37 Paonosoˈ nipirinhuëˈ sontaro itërin: —Co poˈoana quëran paˈsaraihuëˈ. Quiyasoˈ Nomano piyapicoi nipiraihuëˈ, ahuërinacoi. Co coisëquë shaˈhuirapiponaracoihuëˈ, caniquë chachin ahuërinacoi. Ina quëran tashinan pëiquë poˈmorinacoi. Nomano piyapicoi co topinan anaˈintinacoisohuëˈ nipirinhuëˈ. Iporasoˈ poˈoana quëran yaocoiantarinacoi. Co nohuantëraihuëˈ. Shaˈhuitëquëˈ inapita chachin huëˈinaˈ. Aˈninquëchin ocoiˈinacoi, itërin. 38 Sontaroˈsaˈ paantarahuatonaˈ, chirinchiroˈsaˈ shaˈhuitonpi. —Inapita Nomano piyapi, topachinara, paˈyanpi. Co topinan quëran Nomano piyapi ahuëcasohuëˈ nipirinhuëˈ, ahuëpi. 39 Napoaton tashinan pëiquë paˈsahuatonaˈ, noya nontopi. —Canpitantaˈ Nomano piyapinquëmaˈ, ¿ti? itohuachina, —Inacoi mini, tënin Paono. —Coˈchi nitotëraihuë paya. Co nitotatoihuëˈ, ahuërainquëmaˈ, co ahuëcaˈhuainquëmasohuëˈ nipirinhuëˈ, itërin. Ina quëran noya ocoirahuatonaˈ, —Aˈna parti paco huachi, itopi. 40 Napotohuachinara, tashinan pëi quëran pipipi huachi. Pipirahuatonaˈ, Niria pëinënquë paantapi. Quisoso imapisopita quënantarahuatonaˈ, piˈpian pënëantapi. —Chiniquën cancantatomaˈ, imamiatoco huachi, itopi. Ina quëran paˈpi huachi.

Hechos 17

1 Ina quëran Anpiporisëquë naˈhuëtërahuatonaˈ, Aporoniaquëntaˈ naˈhuëtërantarahuatonaˈ, Tisaronicaquë canconpi huachi. Inaquë Cotioroˈsaˈ niyontonpiso pëiˈ yaˈhuërin. 2 Nani simana aˈchinárin niˈton, inaquëntaˈ paaton, Yosë quiricanën aˈchinarin. Cara chinoto tahuëri inaquë aˈchinin. 3 —Quisocristo imacoˈ canpitantaˈ. Inasoˈ inapa quëran oˈmarin. Yosëri aˈpaimarin. Ina nohuanton, oshanënpoa marëˈ chiminin. Chimimiatopirinhuëˈ, Yosë nohuanton, nanpiantarin huachi. Iraca quiricanën quëran ninorinso chachin naporin. Inasoˈ Cristo, Yosë acorinsoˈ, tënin. 4 Aˈnaquën natanahuatonaˈ, natëpi. Natëtonaˈ, imasapi huachi. Naˈa Crico piyapintaˈ imasapi huachi. Nisha piyapi niponaraihuëˈ, Yosë chinotopi niˈton, nanamën natanatonaˈ, Quisoso imasapi. Naˈa miachin sanapiroˈsantaˈ chiniquën nanantopisopita imasapi. 5 Aˈnaquën Cotioroˈsasoˈ nipirinhuëˈ, co yanatëpihuëˈ. “Naˈa piyapiˈsaˈ Quisoso imasapi huachi,” taˈtonaˈ, apiratopi. Apiratatonaˈ, noˈhuipi. Caniquë paˈsahuatonaˈ, noˈhuitërayaroˈsaˈ, chirotëroˈsaˈ, inapita nontonpi. —Huëcoˈ. Paono, Sirasë, inapita maahuaˈ. Anaˈintahuaˈ, taˈtonaˈ, piyapiˈsaˈ aniyontonapi. Noˈhuitërarahuatonaˈ, Casono pëinënquë paˈpi. Inaquë Paono yacaparin niˈton, macacaiso marëˈ paˈpi. Yaˈcoana papaatahuatonaˈ, yaˈconpirinahuëˈ, 6 co Paono yaˈhuërinhuëˈ. Co ina quënanatonahuëˈ, Casono mapi. Aˈnapitantaˈ Quisoso imapisopitantaˈ masahuatonaˈ, huaˈanoˈsaquë quëpapi. —Paono yaˈipi parti paˈsárin. Aˈchintaton, notohuaroˈ piyapiˈsaˈ anishacancantarin. Sirasëntaˈ inachachin nisarin. 7 Isëquëntaˈ huëˈpachinara, Casonori pëinënquë ayaˈconin niˈton, inaquë yacapapi. Isopitantaˈ imatonaˈ, co huachi Nomano copirno natëtonahuëˈ, nisha imasapi. “Aˈna copirno yaˈhuarin. Inasoˈ Quisoso,” toconpi, itopi. 8 Piyapiˈsaˈ natanahuatonaˈ, paˈyanpi. Huaˈanoˈsantaˈ paˈyanahuatonaˈ, Casono, aˈnapita imapisopita, inapita chiniquën pënënpi. 9 —Cato chachin shaˈhuitocoˈ ama aquëtëˈ aˈchinacaiso marëhuëˈ, itopi huaˈanoˈsari. —Noyahuaˈ, topachinara, huaˈanoˈsari coriqui maˈparin ama nonpinacaiso marëhuëˈ. Nani pahuërëtohuachinara, aˈpapi huachi. 10 Quisoso imapisopita pipirahuatonaˈ, yaˈhuëpiˈpaˈ paantapi. Naporoˈ tashiˈ Paono, Sirasë, inapita aˈpapi. Piriaquë aˈpapi huachi. Inaquë canconahuatonaˈ, Cotioroˈsaˈ niyontonpiso pëiquë paˈpi aˈchinacaiso marëˈ. 11 Inaquë yaˈhuëpisopita nóya piyapiˈsaˈ. Co Tisaronicaquë yaˈhuëpisopita pochinhuëˈ. Paono aˈchintohuachina, nóya natanpi. “Paono noˈtëquën aˈchimara,” taˈtonaˈ, nani tahuëri Yosë quiricanën nontapi noˈtëquën nitotacaiso marëˈ. 12 Naporahuatonaˈ, naˈa Cotioroˈsaˈ natëpi huachi. Naˈa miachin Crico sanapiˈsantaˈ chiniquën nanantopisopita natëpi. Aˈnaquën Crico quëmapiˈsantaˈ imapi huachi. 13 Tisaronicaquë nahuinin. Cotioroˈsaˈ natanahuatonaˈ, “Piriaquëntaˈ Paonori Yosë nanamën aˈchintarin antaˈ,” taˈtonaˈ, inatohuaˈ paˈpi. Canconahuatonaˈ, Paono shaˈhuirapitonaˈ, piyapiˈsaˈ anoˈhuipi. 14 Napohuachinara, Quisoso imapisopitari Paono aˈpapi huachi. Aˈnaroachin aˈpapi. Aˈnaquëni caˈtanapi, marë yonsanquëˈpaˈ paˈpi. Sirasë, Timotio, inapitasoˈ nipirinhuëˈ co paˈpihuëˈ. 15 Atinasëˈpaˈ Paono quëpapi. Yapanantohuachinara, —Sirasë, Timotio, cato chachin shaˈhuitoncoˈ manoton huëˈinaˈ, itërin Paonori. Napotohuachina, yaˈhuëpiˈpaˈ paˈpi huachi. 16 Yaˈhuërëˈ Paonosoˈ nipirinhuëˈ Atinasëquë ninararin. Inaora yaˈhuaton, ninanoˈ conitaton, notohuaroˈ mamanshi quënanin. Inapita quënanahuaton, sëtochinachin cancantërin. 17 Napoaton naˈcon pënëntërin. Niyontonpiso pëiquë paˈsahuaton, Cotioroˈsaˈ aˈchintërin. Cotio pochin chinotopisopitantaˈ natanapi. Quisoso nanamën aˈchintohuachina, ninontápi. Naporahuaton, nani tahuëriya caniquë paˈnin. Inaquë aˈnaya aˈnaya huëˈpachinara, nontarin. Nisha piyapiˈsantaˈ natanapi. 18 Inaquë maistroˈsantaˈ huëˈpi, nisha nisha yonquipisoˈ. Aˈnaquën Ipicorioroˈsaˈ itopi. Paˈyatacasoachin yonquipisoˈ. Aˈnaquëontaˈ Istoicoroˈsaˈ itopi. Inapitasoˈ nisha aˈchinpi. “Capa cancantacasoˈ co yaˈhuërinhuëˈ,” topi. Paono quënanahuatonaˈ, ninontopi. —¿Iso quëmapi maˈtaˈ tapon naˈcon naˈcon nonsárin? itopi aˈnaquën. —Ahuën. Nisha moshatacasoˈ aˈchinamara, itërin aˈnaquën. “Quisoso chinotacasoˈ yaˈhuërin. Naporahuaton, Yosë ananpitantarinpoaˈ,” tëninso marëˈ napopi. 19 Aˈnaquën natanahuatonaˈ, panca niyontonpiquë quëpapi. Ariopaco itopiquë Paono quëpapi. Inaquë maistroˈsaˈ, coisëroˈsaˈ, inapita niyontonpi nisha nisha nanan aˈchininsoˈ natanacaiso marëˈ. Paono inaquë quëparahuatonaˈ, itopi: —Ma nisha nanancha aˈchinan nicaya. Yanitotërai quiyantaˈ. 20 Co onporontaˈ natanchinaihuëˈ. Aˈchintocoi quiyantaˈ nitochii, topi. 21 Inaquë yaˈhuëpisopita nasha nananoˈsaˈ paˈyatopi. Nisha nisha aˈchininsoˈ yánatanpi. Nisha piyapiˈsaˈ huëˈpisopitantaˈ nanan natanapi. 22 Paono inaquë huanirahuaton, Atinasëquë yaˈhuëpisopita itërin: —Natanco, iyaroˈsaˈ, piˈpian shaˈhuichinquëmaˈ. Canpitasoˈ yaˈipinquëmaˈ naˈcon moshatëramaˈ, tënahuë. 23 Caniquë paˈpatëra, yaˈipi moshatëramasoˈ niˈnahuë. Aˈna artaro quënanahuë. Inaquë ninshitëramaˈ. “Iso Yosë co nohuitërëhuasohuëˈ moshahuaˈ,” tënamaˈ ninshitatomaˈ. Co nohuitatomarahuëˈ, moshataramaˈ. Co nohuitopiramahuëˈ, apira cariimaˈ aˈchinchinquëmaˈ, nohuitoco huachi. 24 Ina Yosësoˈ chini chiniquën nanantërinsoˈ. Iraca isoroˈpaˈ acorin. Yaˈipi maˈsha isëquë acorin. Inasoˈ huaˈanënpoaˈ. Isoroˈpaquë yaˈhuërinsopita, inapaquë yaˈhuërinsopita, yaˈipi miáchin huaˈanëntarinpoaˈ. Moshatopi pëiquë piyapiri nipiquë co Yosë yaˈhuërinhuëˈ. 25 Co piyapi maˈshanënpita nohuantërinhuëˈ. Co mantaˈ pahuantërinhuëˈ. Inaráchin yaˈipi maˈshanënpoaˈ quëtërinpoaˈ. Ina nohuanton, nanpirëhuaˈ. Ina nohuanton, cosharoˈ, maˈsha, inapita yaˈhuëtërinpoaˈ. 26 Iraca aˈna quëmapiraˈ ninin. Inaya quëranchin yaˈipi piyapiˈsaˈ naˈapi. Nisha nisha nipisopita naˈapi. Coˈhuara yaˈhuëyatërasëhuahuëˈ, yonquirinpoaˈ. Nisha nisha parti yaˈhuëcahuaso marëˈ acorinpoaˈ. Onporosona nanpicahuasontaˈ yonquirin. Ina nohuanton, nanpirëhuaˈ. 27 Yaˈipinpoaˈ acorinpoaˈ ina nohuitahuaso marëˈ. Co quënanarihuarahuëˈ, ina naˈcon yonquicasoˈ yaˈhuërin. Co inasoˈ aquë patërinpoahuëˈ. Co ipora naniantërinpoahuëˈ. 28 Ina nohuanton, nanpiarëhuaˈ, paˈnëhuaˈ, yaˈhuarëhuaˈ. Aˈnaquëmaˈ ninshitatomaˈ, naporamaˈ: “Canpoasoˈ Yosë huiˈninpita pochin ninëhuaˈ,” tënin ninshitonaˈpi. 29 Napoaton Yosëntaˈ canpoa pochin nanpirárin antaˈ. Co inasoˈ mamanshi pochinhuëˈ. Mamanshisoˈ nipirinhuëˈ piyapiˈsari inahuara yonquinëna quëran nipi. Oro quëran, prata quëran, naˈpi quëran, ina quëranpita nipi. Ama Yosësoˈ mamanshi pochin cancantocosohuëˈ. 30 Iraca co Yosë nohuitopihuëˈ niˈton, co Yosëri anaˈintërinhuëˈ. Iporasoˈ nipirinhuëˈ, yaˈipi piyapinpoaˈ pënëninpoaˈ: “Yaˈipi co noyahuëˈ yonquiramasoˈ naniantatomaˈ, casachin chinotoco huachi,” itërinpoaˈ Yosë. 31 Aˈna tahuëri co noyahuëˈ nipisopita anaˈintarin. Noˈtëquën anaˈintarinpoaˈ. Nani Quisoso acorin coisë pochin nicacasoˈ. Inasoˈ quëmapi chachin niˈton, chimimiatopirinhuëˈ, Yosëri ananpitantarin. Napoaton ina Yosë acorinsoˈ, tënëhuaˈ, tënin Paono. 32 “Ananpitantarin,” tëninso marëˈ, —Tëhuënchachin taˈmaˈ ananpitëca, taˈtonaˈ, tëhuapi aˈnaquën. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ co tëhuapihuëˈ. —Aˈna tahuëri aˈchintantacoi, itopi. 33 Ina quëran Paono paˈnin huachi. 34 Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ natëtonaˈ, imapi. Quisoso natëpi huachi. Aˈnasoˈ Tionisio, Ariopacoquë coisë yaˈconinsoˈ. Aˈnantaˈ sanapi, Tamarisa itopisoˈ. Aˈnapitantaˈ imasapi huachi.

Hechos 18

1 Ina quëran Paono pipirahuaton, Corintoquë paˈnin huachi. 2 Inaquë aˈna Cotio quëmapi quënanconin. Aquiro itopi. Pontoquë nasitërinsoˈ. Saˈinsoˈ Prisira itopi. Iˈhua miachin Itaria parti yaˈhuëpi. Nomaquë chachin yaˈhuëpirinahuëˈ, copirno Craotiori camaihuachina, yaˈipi Cotioroˈsaˈ pipipi huachi. Aquirosoˈ ina quëran pipirahuaton, Corintoquë huëˈnin. Ina pëinënquë Paono paˈnin niˈtapon. 3 Paonosoˈ nëˈmëtëˈ pëiroˈsaˈ ninin paˈanacaso marëˈ. Aquirontaˈ nëˈmëtëˈ pëiˈ ninaˈpi niˈton, inaquë yacapatërin. Nicatahuapi. 4 Nani chinoto tahuëri Cotioroˈsaˈ niyontonpiso pëiquë paˈsahuaton, Cotioroˈsaˈ aˈchintarin. Crico piyapiˈsantaˈ aˈchintarin. Ninontápi. —Quisoso natëcoˈ canpitantaˈ, itërin. 5 Ina quëran Sirasë Masitonia parti quëran huëˈnin. Timotiontaˈ ina quëran chachin canquirin. Canquihuachinara, Paono naˈcon naˈcon aˈchinarin huachi. Nani tahuëri Quisoso nanamën aˈchinárin. —Yosë aˈpaimarinsoˈ ninarápiramahuëˈ, nani oˈmarin huachi. Inasoˈ Quisoso, Cristo itërëhuasoˈ, itërin Cotioroˈsaˈ. Naˈcon pënënin. 6 Inapitasoˈ nipirinhuëˈ noˈhuipi. Noˈhuitonaˈ, Paono pinopi huachi. Napoaton tananpitërin huachi. —Tëhuënchachin Yosë anaˈintarinquëmaˈ. Nani yaˈipi aˈchintopiranquëmahuëˈ, co yanatëramahuëˈ niˈton, canpitaora ninaˈintarama huachi. Iporaso huachi nisha piyapiˈsaˈ aˈchintarahuë huachi, tënin Paono. 7 Ina quëran co huachi Cotioroˈsaˈ niyontonpiso pëiquë aˈchintërinhuëˈ. Pipirahuaton, Costo pëinënquë paˈnin. Inasoˈ nisha piyapi niponahuëˈ, Yosë chinotërin. Niyontonpiso pëiˈ pirayan yaˈhuërin. Ina pëinënquë paˈnin aˈchinacaso marëˈ. 8 Cotio niyontonpiso pëiˈ huaˈaontaˈ natanahuaton, natërin. Crispo itopisoˈ. Ina pëinënquë yaˈhuëpisopitantaˈ Quisoso imasapi huachi. Naˈa yaˈhuëhuanoˈsaˈ Yosë nanamën natanahuatonaˈ, natëtopi huachi. Natëtohuachinara, aporihuanpi huachi. 9 Aˈna tashiˈ Paono huëˈësapirinhuëˈ, Yosë nohuanton, huaˈnarin. Huaˈnahuachina, Quisosori chachin itërin: —Ama tëˈhuaton, tananpitëquësohuëˈ. Aˈchináquëˈ. 10 Carinquën catahuaranquën. Aˈnaquënsoˈ noˈhuipirinënquënhuëˈ, noya aˈpaiaranquën. Co insontaˈ nanitapaponquënhuëˈ ahuëinquënsoˈ. Naˈa piyapi isëquë yaimarinaco. Napoaton aˈchintáquëˈ, itërin. 11 Inaquë aˈna piˈipi miria yaˈhuaton, Yosë nanamën aˈchinárin. 12 Ina quëran Cariono Acaya parti huaˈanëntarin, copirnori acorinsoˈ. Naporoˈ Cotioroˈsari Paono noˈhuitonaˈ, niyontonpi. Ina masahuatonaˈ, huaˈanoˈsaquë quëpapi anaˈintacaiso marëˈ. 13 —Moisësë iraca pënënincoiso pochin Yosë chinotërai. Iso quëmapisoˈ nipirinhuëˈ nisha aˈchinarin. Piyapiˈsaˈ anishayonquiarin, itopi. 14 Paonori yanontapirinhuëˈ, huaˈani itapon: —Canpita Cotioroˈsanquëmaˈ co yanatananquëmahuëˈ. Pasoˈ quëmapi co noyahuëˈ ninin naporini, nataˈintohuëˈ. Ihuatërin naporini, ahuëtërin naporini, tëhuënchinsoˈ natanacasoˈ yaˈhuëˈitonhuëˈ. 15 Nipirinhuëˈ, topinan quëran ninoˈhuiramaˈ. Nisha nisha nanan Cotioroˈsanquëmaˈ yaˈhuëtërinquëmaˈ. Canpita capini nipënënamasoˈ co casoˈ yayonquirahuëˈ. Canpitaora yonquicoˈ, itërin. 16 Itahuaton, aˈparin huachi. 17 Naˈa piyapiˈsari niˈsapi. Niˈsahuatonaˈ, Cotio niyontonpiso pëiˈ huaˈan mapi, Sostinisë itopisoˈ. Masahuatonaˈ, inaquë chachin ahuëpi. Carionori niˈsaponahuëˈ, co mantaˈ tëninhuëˈ. Co ina yonquirinhuëˈ. 18 Huaˈquiˈ Paono inaquë yaˈhuantarin. Ina quëran Quisoso imapisopita nontahuaton, paˈnin huachi. Aquiro saˈinë chachin paˈnin antaˈ. Ihuan botiquë yaˈconahuaton, Siria parti yapantapirinhuëˈ. Sincrisëquë canconahuaton, inaquë nonshirin. Nani Yosë nontërin maˈsha nicacasoˈ. “Yoscoarëˈ napoarahuë,” taˈton, niyaˈirin. Iraca Cotioroˈsaˈ inachintopisoˈ. 19 Ina quëran botiquë yaˈcoantarahuatonaˈ, pantarahuatonaˈ, Ipisoquë canconpi. Inaquë nonshipi. Aquirosoˈ inaquë quëparitërin. Saˈinë chachin inaquë yaˈhuërarin huachi. Yaˈhuërëˈ Paonosoˈ yapaantarin huachi. Coˈhuara paˈshatëraponhuëˈ, Cotio niyontonpiso pëiquë yaˈconahuaton, aˈchintërin. Cotioroˈsarëˈ ninontapi. 20 —Huaˈquiˈ yaˈhuaton, aˈchintantacoi, itopirinahuëˈ, co nanitërinhuëˈ. 21 —Aˈna tahuëri Yosë nohuantohuachin, huëantarahuë, tosahuaton, botiquë yaˈcoantarahuaton, paantarin huachi. 22 Sisariaquë nonshiconahuaton, Quirosarinquë paˈnin. Yaˈipi Quisoso imapisopita inaquë yaˈhuëpisoˈ nontërin. Ina quëran Antioquiaquë paantarin huachi. 23 Huaˈqui miachin inaquë yaˈhuërin. Ina quëran naquëranchin yonquirin paaton nasha imapisopita nicacaso marëˈ. Carasia parti paˈsahuaton, pënënaˈpiarin. Naporahuaton, Priquia partintaˈ paˈsahuaton, pënënaˈpiarin. Aˈnaya aˈnaya ninanoroˈsaquë Quisoso imapisopita achinicancanaˈpiarin. Achinicancanpachina, noya noya imasapi huachi. 24 Naporoˈ tahuëriˈsaˈ aˈna Cotio quëmapi Ipisoquë paˈnin. Aporosë itopisoˈ. Aricantriaquë nasitërin. Cotio quëmapi niponahuëˈ, Quisoso imarin. Inasoˈ noya nitotërin aˈchinacasoˈ. Yosë quiricanën naˈcon nontaton, noya nitotërin. 25 Huiˈnapitaon quëra huarëˈ Yosë nanamën aˈchintopi niˈton, noya nitotërin. Yaˈipi cancanën quëran aˈchinin. Quisoso naporinsoˈ noˈtëquën aˈchintopirinhuëˈ, Coansha aporintërinsoráchin nitotërin. Yaˈipi Quisoso nanamën co nitochatërarinhuëˈ. 26 Cotioroˈsaˈ niyontonpiso pëiquë yaˈconahuaton, chiniquën cancantaton, aˈchinpirinhuëˈ. Prisira, Aquiro, inapita natanahuatonaˈ, “Co yaˈipi Quisoso nanamën nitochatërarinhuëˈ,” taˈtonaˈ, pëinënquë quëpapi. Inaquë yaˈipi Quisoso nanamën aˈchintopi noˈtëquën nitotaton, Yosë iranën paˈtacaso marëˈ. Ina natanahuaton, natërin huachi. 27 Ina quëran Acaya parti yapaˈsarin aˈchinacaso marëˈ. —Acaya parti aˈchinchi, topirahuëˈ, topachina, —Noya, iyasha. Noya paquë huachi, itopi Quisoso imapisopitari. Naporahuatonaˈ, quirica ninshitopi quëtontacaso marëˈ. “Iˈhuata, iyaroˈsaˈ. Aporosë huëˈpachin, noya nontocoˈ. Inantaˈ Quisoso imarin niˈton, noya natancoˈ,” itopi ninshitatonaˈ. Quirica maˈpatahuaton, Acaya parti paˈnin huachi. Inaquë Quisoso imapisopita quënanconin. Yosëri catahuarin niˈton, Quisoso imapi huachi. Inapita quënanconahuaton, noya aˈchintaton, achinicancanarin. 28 Piyapiˈsaˈ niyontonpachinara, Yosë quiricanën aˈchinárin. —Iraca quëra huarëˈ Cristo oˈmacasoˈ ninopi. Iporasoˈ nani oˈmarin huachi. Inasoˈ Quisoso, tënin. Quiricanën quëran anitotërin huachi. Noya noya nonin niˈton, Cotioroˈsaˈ co nanitopihuëˈ aˈpanicaisoˈ.

Hechos 19

1 Aporosë Corintoquë yaˈhuasoˈ, Paono panën ira paˈtahuaton, Ipisoquë canconin. Inaquë naˈa miachin quëmapiˈsaˈ quënanconin. —Quisoso imarai, topachinara, Paonori itërin: 2 —Quisoso natëhuatamaˈ, Ispirito Santo yaˈcoancantërinquëmaˈ, ¿ti? itërin. —Co Ispirito Santo nohuitëraihuëˈ. Co ina aˈchintërinacoihuëˈ, itopi. 3 —¿Maˈtaˈ onpoapomasoˈ aporihuanamaˈ? itërin. —Coansha pënëntërinsoˈ natëtoi, aporihuanai, itopi. 4 —Coansha pënëninquëmaˈ co noyahuëˈ yonquiramasoˈ naniantacamaso marëˈ. Ina quëran aporintërinquëmaˈ. Nipirinhuëˈ, co inasachin shaˈhuirinhuëˈ. Ina quëran aˈchiantarin. “Ca piquëran aˈna quëmapi huëˈsarin, Yosë aˈpaimarinsoˈ. Ina imaco huachi,” itërin antaˈ. Napoaton Quisoso imaco huachi, itërin Paonori. 5 Ina natanahuatonaˈ, —Quisoso imasarai. Ina natëarai huachi, taˈtonaˈ, aporihuanpi. 6 Ina quëran Paonori sëˈhuamotohuachina, Ispirito Santori yaˈcoancantimarin. Ina nohuanton, nisha nisha nananquë nonpi. Co nitotopisopitahuëˈ aˈnaroachin nonpi antaˈ. Naporahuaton, Ispirito Santori catahuarin Yosë yonquirinso chachin shaˈhuicaiso marëˈ. 7 Shonca catoyaˈpi pochin napopi. 8 Huaˈquiˈ inaquë Paono yaˈhuërin. Cara yoqui pochin Cotioroˈsaˈ aˈchintárin. Nani simana niyontonpiso pëiquë paˈnin. Co tëˈhuatonahuëˈ, aˈchintarin. Nani aˈchintohuachina, ninontapi. —Yosë yahuaˈanëntarinpoaˈ. Ina marëˈ Quisoso aˈpaimarin. Ina imaco huachi, itarin. 9 Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ co natantochinachinhuëˈ cancantopi. Co yanatëtopihuëˈ. Piyapiˈsaˈ niyontonpachinara, noˈhuitopi. —Co Quisoso imacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, toconpi. Napoaton Paono pipirin huachi. Quisoso imapisopita quëparahuaton, escuela pëiquë paˈnin. Tirano aˈchininquë paˈnin. Inaquë nani tahuëri aˈchintarin. 10 Catoˈ piˈipi inaquë yaˈhuaton, aˈchintarin. Sinioro nanamën yaˈipi Asia parti nahuinin. Cotioroˈsaˈ natantopi. Naˈa nisha piyapiˈsantaˈ natantopi. 11 Yosë nohuanton, Paono nani maˈsha nanitaparin. Caniaˈpiroˈsaˈ sëˈhuahuachina, aˈnaroachin noyatopi. 12 Panionën, aˈmorinsoˈ, inapita tërantaˈ quëparahuatonaˈ, caniaˈpiroˈsaˈ quëtonpachinara, aˈnaroachin noyatopi. Sopairoˈsantaˈ pipipi huachi. 13 Yaˈhuërëˈ aˈnaquën Cotioroˈsasoˈ nisha nisha ninanoquë paˈsápatonaˈ, naˈcon pënotapi. Sopairoˈsaˈ yaaˈpapi antaˈ. Paono nicatonaˈ, yanonanpi. Aˈnaquënsoˈ Cotio ansiano huiˈninpita, Isipo itopisoˈ. Canchisë huiˈninpita chachin napopisoˈ. Co Quisoso imaponaraihuëˈ, sopairi yaˈcoancantërinsoˈ nontopi. —Quisoso Paono aˈchininsoˈ nanan quëtërincoi niˈton, aˈpaarainquën. Pipiquë huachi, tënai, itopirinahuëˈ, 15 sopairi aˈpanirin. —Quisoso nohuitërahuë. Paonontaˈ nohuitërahuë. Canpitasoˈ nipirinhuëˈ co nohuitëranquëmahuëˈ. ¿Maˈmarëtaˈ yaaˈpapiramacohuëˈ? itërin. 16 Ina tosahuaton, quëmapi huaˈyantërinsoˈ niirin. Niitahuaton, canchisëyaˈpi chachin manin. Chiniquën ahuëaton, pëˈsharin. Huënaiˈ aˈpatërin. Aˈnayaˈpiáchin niponahuëˈ, canchisëyaˈpi minsërin. Aˈmopisontaˈ oshato oshatotërin. Iˈnanpirapi taˈapi huachi. 17 Yaˈipi ninanoquë nahuinin. Cotioroˈsaˈ, nisha piyapiˈsaˈ, yaˈipiya natanahuatonaˈ, paˈyanpi huachi. —Sinioro Quisoso chini chiníquën nanantërin, topi. 18 Ina quëran naˈa miachin Quisoso imapisopita huëˈpi. —Quiyantaˈ pënotopiraihuëˈ. Co noyahuëˈ ninai, aˈpoarai huachi, itopi. 19 Aˈnaquënsoˈ pënoton quirica yaˈhuëtopi. Inapita aˈporahuatonaˈ, quëntapi ahuiquitacaiso marëˈ. Naˈa piyapiˈsaˈ nicasoiˈ, ahuiquitopi huachi. —¿Onpotaˈ paˈtërinsoˈ? itohuachina, pichirin. Aˈnatërapo pasa huaranca soro paˈtërinsoˈ ahuiquitopi huachi. 20 Pënotonoˈsantaˈ pënotopisoˈ aˈporahuatonaˈ, cancanëna quëran huarëˈ imasapi niˈton, Sinioro nanamën yaˈipi parti nahuinin. Naˈcon naˈcon imasapi huachi. 21 Ina quëran Paono yonquirin aˈnapita imapisopita niˈcoantacaso marëˈ. “Masitonia parti niˈcoantarahuë. Acaya partintaˈ nisha nisha ninanoquë imapisopita niantarahuë. Nani pënëantahuato, Quirosarinquë paantarahuë huachi. Ina quëran Nomaquëˈpaˈ pacaˈhuasoˈ yaˈhuërin,” tënin yonquiaton. 22 Timotio, Irasto, inapita inaquë catahuapirinahuëˈ, Paonori aˈparin Masitonia parti imapisopita shaˈhuitacaso marëˈ. Yaˈhuërëˈ inasoˈ nipirinhuëˈ, huaˈqui miachin Asia parti quëparitantarin. 23 Naporoˈ naˈa piyapiˈsaˈ Sinioro imasapi niˈton, mamanshi moshanaˈpiroˈsaˈ noˈhuitopi. 24 Inaquë moshapisoˈ Tiana itopi. Naˈa mamanshi ninaˈpiroˈsaˈ yaˈhuëpi. Artaroaˈhuaya prata quëran nipi Tiana moshacaiso marëˈ. Ina paˈanatonaˈ, naˈcon canapi. Aˈnaraˈ Imitirio itopi. 25 Inari yaˈipi mamanshi ninaˈpiroˈsaˈ ayontonin. Aˈnapita maˈsha ninaˈpiroˈsantaˈ amatërin. Yaˈipi niyontonpachinara, nontërin. —Niˈcoˈ, iyaroˈsaˈ. Mamanshi ninëhua quëran naˈcon canarëhuaˈ. 26 Paonosoˈ nipirinhuëˈ isëquë huëcaton, pënëntarin. “Aˈnaichin Yosë yaˈhuërin. Piyapi nipisoˈ co inasoˈ Yosëhuëˈ,” tosarin, natanamaˈ canpitantaˈ. Yaˈipi Asia partintaˈ nahuinin. Naˈa piyapiˈsaˈ natanahuatonaˈ, natëpi huachi. Natëtatonaˈ, mamanshi aˈpopi huachi. 27 Napohuachinaˈ, co huachi noya niˈsarinënpoahuëˈ. Co onpopinchin canarihuahuëˈ. Tianaontaˈ naniantapi huachi. Inasoˈ chini chiníquën nanantërin. Yaˈipi Asiaroˈsaˈ moshapisoˈ. Yaˈipi parti quëran nohuitopi. Aquëtë chachin Paono natëhuachinaˈ, co huachi moshato pëiquë huëˈsapihuëˈ. Tiana nóya nipirinhuëˈ, co huachi moshaapihuëˈ, itërin. 28 Natanahuatonaˈ, Paono chiniquën noˈhuipi. —Ma noyacha Tianaso paya. Ina chinotërëhuasoˈ, tosapi, chiniquën nonatonaˈ. 29 Ina quëran yaˈipi piyapiˈsaˈ noncaroapi. Noˈhuitatonaˈ, Paono caˈtaninsopita mapi. Acayo, Aristarco itopisoˈ. Inapitasoˈ Masitonia quëran huëˈpirinahuëˈ, chiniquën masahuatonaˈ, niyontonpiso iˈiratëquë quëpatonaˈ, huëntëntërarapi. 30 Paonontaˈ yapaˈpirinhuëˈ piyapiˈsaˈ nontacaso marëˈ. Quisoso imapisopitari toˈshitëatonaˈ, yaˈcopiapi. —Ama paquësohuëˈ, itopi. 31 Aˈnaquën Asia chirinchiroˈsantaˈ Paono nosoroaton, nanan aˈpapi. —Ama niyontonpisoˈ iˈiratëquë paquësohuëˈ, itopi inahuarintaˈ. 32 Piyapiˈsasoˈ noncaroápi. Nisha nisha nonsápi. —¿Maˈmarëcha niyontoanëhuaˈ nicaya? topi aˈnaquën. 33 Ina quëran Cotioroˈsari paˈyanatonaˈ, Aricantro shaˈhuitopi piyapiˈsaˈ nontacaso marëˈ. Napoaton huancanachin huanirahuaton, anquirarin piyapiˈsaˈ taˈtacaiso marëˈ. 34 “Inasoˈ Cotio quëmapi,” taˈtonaˈ, co yanatanpihuëˈ. —Ma noyacha Tianaso paya. Ina chinotërëhuasoˈ, tosapi, chiniquën nonatonaˈ. Catoˈ ora pochin naporápi. 35 Napoin quëran chirinchiri atonirin huachi: —Tëhuënchachin, iyaroˈsaˈ, Tiana chini chiniquën nanantërin. Iraca mamanshi inapa quëran anotimarin. Iso ninanonënpoaquë chachin anotimarin. Canpoari chachin aˈpaiarëhuaˈ. Yaˈipi parti nahuinin niˈton, 36 yaˈipi piyapiˈsaˈ nitotopi. Napoaton ama huachi noˈhuitocosohuëˈ. Ama ahuëtocosohuëˈ. 37 Iso quëmapiˈsaˈ quëpiramahuëˈ. Co Tiana shaˈhuirapipihuëˈ. Co moshato pëiquë ihuatopihuëˈ. 38 Imitirio, mamanshi ninaˈpiroˈsaˈ, inapita yashaˈhuirapihuachinaˈ, coisëquë paˈinaˈ. Huaˈanoˈsantaˈ yaˈhuërarin. Inaquë quëparahuatonaˈ, shaˈhuirapiinaˈ. 39 Yaˈipiimaˈ aquëtëˈ yashaˈhuirapihuatamaˈ, niyontonpiso tahuëri shaˈhuirapicoˈ. 40 Ipora tahuëri topinan quëran noncaroaramaˈ. Co mantaˈ onpocasohuëˈ nipirinhuëˈ, naporamaˈ. Niˈcona, copirno noˈhuihuachinpoaˈ. 41 Yaˈhuëramaquë paco huachi, topachina, yanquëëpi huachi.

Hechos 20

1 Piyapiˈsaˈ nani yanquëëhuachinara, co huachi noˈhuitantapihuëˈ. Ina quëran Paono yapantarin huachi. Yaˈipi imapisopita amatahuaton, achinicancanin. Ina quëran —Paˈsarahuë huachi, topachina, —Osharan paquëˈ, itohuachinara, Masitoniaquë paˈnin huachi. 2 Masitonia parti paˈtaton, pënënaˈpiarin achinicancanacaso marëˈ. Inapotaton, Crisia parti canconin huachi. 3 Inaquë cara yoqui yacapatërin. Ina quëran Siria parti yapaˈpirinhuëˈ. Botiquë yayaˈconasoˈ, Cotioroˈsari yatëpapisoˈ natantërin. Napoaton co botiquë paˈninhuëˈ. “Masitonia parti paantarahuë,” taˈton, ira paˈtërin huachi. 4 Naˈa piyapiˈsari caˈtanapi. Timotio, Sopatiro (Piriaquë yaˈhuërinsoˈ), Aristarco, Siconto, (Tisaronicaquë yaˈhuëpisoˈ), Acayo (Tirpiquë yaˈhuërinsoˈ), Tiquico, Tropimo (Asiaquë yaˈhuëpisoˈ), inapita Paono caˈtanpisoˈ. 5 Inapitasoˈ quëchitërahuatonaˈ, Troasëquë ninarinacoi. 6 Pascoa tahuëri nanihuachina, Piriposë quëran pipirai. Botiquë yaˈconahuatoi, marë paˈtërai. Aˈnatërapoˈ tahuëri quëran Troasëquë canconahuatoi, inapita quënanconai. Inaquë aˈna simanaraˈ iˈhuatërai. 7 Tomio tahuëri nanihuachina, niyontonai. Quisoso chinotatoi coshataˈhuaiso marëˈ niyontonai. Niyontonahuatoi, Paonori aˈchintarin. “Tashiraya paˈsarai huachi,” taˈton, yono tashiquë huarëˈ aˈchintarin. 8 Inapa pëˈsatëˈ pëiquë nani niyontonai. Inaquë naˈa nanparin orotarin. 9 Aˈna huiˈnapi huintanaquë huënsëapirinhuëˈ. Iotico itopisoˈ. Paono huaˈquiˈ nontohuachina, huëˈëiˈ iquitaton, huëˈërin huachi. Cara paˈcotë quëran anotërin. Piyapiˈsaˈ nohuararahuatonaˈ, chiminin quënamapi. 10 Paono nohuararahuaton, masahuaton, iporin huachi. —Ama paˈyancosohuëˈ. Nanpiarin, itërin. 11 Ina quëran pëiquë nanpëonantarin. Quisoso chimininsoˈ yonquiatonaˈ, coshatopi. Nani coshatohuachinara, ninontatonaˈ, tahuërianpitopi. Naporahuaton, paˈnin huachi. 12 Yaˈhuërëˈ huiˈnapisoˈ nanpiantahuachina, quëpanantapi. Napoaton co sëtopihuëˈ. Noya cancantopi huachi. 13 Nani Paono shaˈhuitërincoi: —Canpitaˈton botiquë pacoˈ. Asonquë ninataco, itohuachincoira, paˈnai. Inasoˈ nipirinhuëˈ ira paˈtërin. 14 Asonquë canconahuatoi, ninarai. Paonontaˈ canconpachina, botiquë yaˈconahuarincoi. Ina quëran Mitiriniquë canconai. 15 Tahuëririnquë Quio notënanquë naˈhuërai. Ina tashiraya Samosëquë canconai. Ina tashiraya Miritoquë nonshirai huachi. 16 “Quirosarinquë Pinticostisë tahuëri yanaˈhuërahuë,” taˈton, co Paono nohuantërinhuëˈ Asia parti huaˈquicasoˈ. Napoaton manorahuatoi, co Ipisoquë nonshiraihuëˈ. 17 Miritoquë nonshirahuaton, Ipisoquë nanan aˈparin. —Yaˈipi ansianoˈsaˈ shaˈhuitëquëˈ huëˈinaˈ, itërin. Shaˈhuitonpachina, aˈnaroachin huëˈpi Paono nicacaiso marëˈ. 18 Huëˈpachinara, Paonori nontërin chiniquën cancantacaiso marëˈ. —Iporasoˈ, iyaroˈsaˈ, piˈpian nonchinquëmaˈ, noya natanco. Yaˈnan canpitataquë paˈnahuë quëra huarëˈ nohuitëramaco. Yaˈipi ninahuësoˈ niˈnamaˈ. Yaˈipiya nitotëramaˈ. Co casoˈ chirorahuëˈ. Nani tahuëri pënënáranquëmaˈ. 19 Quisocristoichin natëto, Yosë marëˈ sacatërahuë. Co aˈnapita nocanahuëˈ. “Casoˈ noya noyaco,” co tënahuëˈ. Aˈnaquën co noyahuëˈ nipachinara, sëtato, naˈnërahuë. Cotioroˈsaˈ naˈcon chinotërinaco tëpainacoso marëˈ. Chiniquën aparësitërinaco. 20 Inasoˈ niponahuëˈ, ahuantato, pënënáranquëmaˈ. Co tëˈhuarahuëˈ. Quisoso nanamën noˈtëquën shaˈhuitëranquëmaˈ noya imacamaso marëˈ. Niyontonpatamara, aˈchintëranquëmaˈ. Naporahuaton, aˈnaya aˈnaya pëinëmaquëntaˈ paato, aˈchintantaranquëmaˈ. 21 Co Cotioroˈsarachin pënënahuëˈ. Cricoroˈsantaˈ pënënárahuë. “Co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantatomaˈ, Yosë pochin cancantocoˈ. Sinioro Quisocristo natëco huachi. Inasachin anoyacancantërinpoasoˈ,” itëranquëmaˈ. Yaˈipinquëmaˈ aˈchintëranquëmaˈ. 22 Iporasoˈ nipirinhuëˈ, iyaroˈsaˈ, Quirosarinquë paˈsarahuë. Ispirito Santo natëto, paˈsarahuë. Maˈsoˈ onpotaponaco nimara, co casoˈ nitotërahuëˈ. 23 Aˈnaya aˈnaya ninanoquë paˈpato, Ispirito Santo nohuanton, shaˈhuitëraˈpiarinaco. “Quirosarinquë paˈpatan, tashinan pëiquë poˈmoarinënquën, chiniquën aparësitarinënquën,” itërinaco. 24 Yatëpapirinacohuëntaˈ, co casoˈ tëˈhuatërahuëˈ. Co ina yonquirahuëˈ. Sinioro Quisoso natëaˈhuasoáchin cancantërahuë. Iraca ina shaˈhuitërinco aˈchinaˈhuaso marëˈ. “Yosëri yaˈipi piyapi nosoroaton, anoyacancantacasoˈ nohuantërin. Ina noya nanan chachin aˈchintonquëˈ,” itërinco. Napoaton paato, aˈchintárahuë. Co chiminaˈhuasoˈ tëˈhuatërahuëˈ. 25 Huaˈquiˈ yaˈhuëramaquë paˈsápato, Yosë huaˈanëntërinpoasoˈ aˈchintopiranquëmahuëˈ, apira paˈsarahuë huachi. Co huachi quënanaramacohuëˈ. 26 Yaˈipi Yosë yonquirinpoasoˈ nani shaˈhuitëranquëmaˈ. Napoaton noˈtëquën itëranquëmaˈ. Insosona co natëhuachinahuëˈ, ina marëˈ Yosë co anaˈintarincohuëˈ. Inahuara tëhuënënaquë ninaˈintapi, parësitopiquë paˈsapi huachi. 28 Canpitantaˈ niˈcona piˈpian tërantaˈ Yosë naniantotamaˈ. Quisoso imapisopitantaˈ noya niˈcoˈ. Ispirito Santo nani acorinquëmaˈ huaˈanën pochin nicacamaso marëˈ. Inapitantaˈ Yosë huëntonënquë yaˈconpi. Quisoso chiminaton, ayaˈconinpoaˈ. 29 Nani paˈpato, co noyahuëˈ quëmapiˈsaˈ huëˈsapi. Canoniri maˈsha maninso pochachin yaocoiarinënquëmaˈ. Paˈsápatonaˈ, anishacancantapi. Co nosoroarinënquëmahuëˈ. 30 Aˈnaquëontaˈ Quisoso imaponaraihuëˈ, aˈporahuatonaˈ, nisha aˈchinapona huachi. Yanonpintarinënquëmaˈ. Inahuara yonquinënaˈ imacamaso marëˈ napotarinënquëmaˈ. 31 Napoaton, iyaroˈsaˈ, niˈcona nonpintochinënquëmaˈ. Cara piˈipi catahuaranquëmaˈ. Tahuërirë chachin, tashirë chachin pënënanquëmaˈ. Naˈcon nosororanquëmaˈ niˈton, naˈnëto, aˈnaya aˈnayanquëmaˈ pënënanquëmaˈ. Ina yonquiatomaco, nipënëncoˈ, nicatahuacoˈ, itërin Paonori, ansianoˈsaˈ nontaton. 32 Ina quëran itantarin: —Paˈpato, Yosë noya aˈpainquëmaˈ. Quiricanën quëran nontarinquëmaˈ. Ina quëran nosororinpoasoˈ anitotarinpoaˈ. Ina natëhuatamaˈ, achinicancanarinquëmaˈ. Oshaquëran noya noya cancantarama huachi. Quisocristo imarëhuaˈ niˈton, anoyacancantërinpoa huachi. Ina nohuanton, aˈna tahuëri inapaquë noya noya yaˈhuëcontarihua huachi. 33 Aˈchintohuatënquëmara, co aquëtëˈ coriqui yonquirahuëˈ. Aˈna piyapi coriquinën co nohuantapatërahuëˈ. Coni maˈshanëna tërantaˈ co noyapatërahuëˈ. 34 Caora sacatonëhuë quëran coshatërahuë, maˈsha pahuantërincosoˈ paˈanahuë. Caˈtanincosopitantaˈ quëtërahuë. Ina nitotëramaˈ. 35 Canpitantaˈ nonanco. Sacatatomaˈ, pahuantërinsopita maˈsha quëtocoˈ. Sinioro Quisoso noninsoˈ yonquicoˈ. “Aˈnapitari maˈsha topinan quëtohuachinquëmaˈ, noya cancantëramaˈ. Nipirinhuëˈ, canpitari nosoroatomaˈ, topinan quëtohuatamaˈ, aquëtë huarëˈ noya noya cancantarama huachi,” tënin Quisoso, itërin Paonori. 36 Ina quëran isonahuatonaˈ, Yosë nontopi. 37 Sëtatonaˈ, naˈnëapi. Paono iporahuatonaˈ, apinopi. 38 “Co huachi quënanaramacohuëˈ,” tëninso marëˈ naˈcon sëtopi. Ina quëran botiquë huarëˈ imapi huachi.

Hechos 21

1 Imapisopita nani nontahuatoi, botiquë pipirai. Cosëquë notëërai. Tahuëririnquë Notasëquë canconai. Ina quëran Pataraquë canconahuatoi, nonshirai. 2 Inaquë aˈna boti quënancoantarai, Pinisia parti yapaˈsarinsoˈ. Inaquë yaˈconahuatoi, paantarai. 3 Chipri quënanconahuatoi, ahuënan quëran naˈhuëtërai. Paˈsahuatoi, Siria parti canconai huachi. Tiroquë maˈsha oshicasoˈ niˈton, inaquë nonshirai. 4 Quisoso imapisopita quënanconahuatoi, inaquë aˈna simana pochin yacapatonai. Ispirito Santo nohuanton, Paono pënënpi: —Ama Quirosarinquë paquësohuëˈ, aparësitochinën, itopirinahuëˈ. 5 Simana nanihuachina, paantarai. Yapaˈpatëira, ninano yonsanquë imarinacoi. Yaˈipiya saˈinarë chachin, huiˈninpitarë chachin imarinacoi. Yonsanquë isonconahuatoi, Yosë nontërai. 6 Ina quëran ninontahuatoi, botiquë yaˈcoantarai. Yaˈhuërëˈ yaˈhuëhuanoˈsasoˈ yaˈhuëpiˈpaˈ paantapi huachi. 7 Pipirahuatoi, Torimaitaquë canconai. Imapisopita nontahuatoi, aˈna tahuëriraˈ iˈhuatonai. 8 Tahuëririnquë pipiantarahuatoi, Sisariaquë canconai. Inaquë nonshirahuatoi, Pinipi pëinënquë yacapatonai. Inasoˈ iraca Quirosarinquë acopi caˈtanoˈsanënpita catahuacaso marëˈ. Canchisëyaˈpi acohuachinara, inantaˈ acopi. Iporaso huachi Sisariaquë noya nanan shaˈhuirárin. 9 Catapini huiˈnin yaˈhuëtërin. Nanonoˈsaˈ niponaraihuëˈ, co soˈyahuayantërapihuëˈ. Ispirito Santori catahuarin Yosë yonquirinso chachin shaˈhuicaisoˈ. 10 Inaquë huaˈqui miachin yaˈhuasocoi, aˈna pënëntonaˈpi oˈmarin. Cotia parti quëran oˈmarin. Acapo itopisoˈ. 11 Huëˈsahuaton, Paono sintoronën ocoirahuaton, inaora tanpaquën nantënë chachin nitonporin. —Ispirito Santo nohuanton, iyasha, ninorahuë. Quëma sintoronquë nitonporahuëso pochachin tonpoarinënquën. Quirosarinquë paˈpatan, inapochachin Cotioroˈsaˈ tonpoarinënquën. Nisha piyapiˈsaquë yoˈcoaninënquën anaˈintiinënquënso marëˈ, itërin. 12 Natanahuatoi, —Ama Quirosarinquë paquësohuëˈ, itopiraihuëˈ. Inaquë yaˈhuëpisopitantaˈ inachachin napotopirinahuëˈ, co yanatërincoihuëˈ. 13 —Naˈnëramaˈ niˈton, sëtërahuë. Ama huachi naˈnëcosohuëˈ. Inatohuaˈ paˈpato, yatonpoarinaco. Nipirinhuëˈ, yapaˈsarahuë. Sinioro Quisoso imarahuëso marëˈ yatëpapirinacohuëntaˈ, paˈsarahuë huachi, itërin. 14 Huaˈquiˈ nontopiraihuëˈ, inachachin yonquirin niˈton, —Noyahuaˈ. Sinioro nohuantohuachin, paquë huachi, itërai. 15 Ina quëran maˈshanëhuëipita taparahuatoi, Quirosarinquë paantarai huachi. 16 Paatoi, aˈnaquën imapisopita caˈtaninacoi. Mason pëinënquë quëparinacoi yacapataˈhuaiso marëˈ. Inasoˈ Chipri quëran huëˈnin. Nani naˈa piˈipi Quisoso imarin. 17 Quirosarinquë canconpatoi, imapisopita nóya nontërinacoi. Huëˈnaiso marëˈ noya cancantopi. 18 Tahuëririnquë Paono paˈnin Santiaco nicapon. Quiyantaˈ paˈnai. Yaˈipi ansianoˈsaˈ inaquë nani niyontonpi. 19 —Huëˈcama, iyaroˈsaˈ. Nicaponquëmaˈ huëˈsarai, tënin Paono. —Huëquëˈ, iyasha, niˈquicoi. Noya yaˈhuarai, itërincoi Santiaco. —Nani huaˈquiˈ, iyaroˈsaˈ, Quisocristo nanamën aˈchinai. Aˈna parti aˈna parti paˈnai. Yosë catahuarincoi, nisha piyapiˈsaˈ aˈchintëraˈpiarai. Naˈa imasapi huachi, itërin. Yaˈipi aˈchininsoˈ shaˈhuitërin. 20 Natanahuatonaˈ, —Ma noyacha Yosësoˈ niˈton, nisha piyapiˈsantaˈ imasapi paya, topi aˈnaya aˈnaya. Ina quëran itantapi: —Noya, iyasha, nipirinhuëˈ, isëquë naˈa huaranca Cotioroˈsaˈ Quisoso imaponaraihuëˈ, Moisësë iraca pënëntërinsoˈ yanatëpi antaˈ. “Inantaˈ natëcasoˈ yaˈhuërin,” topi. 21 Inapitasoˈ nonpin nanan natantopi. “Paono nisha piyapi yaˈhuërinquë paaton, Cotioroˈsaˈ inaquë yaˈhuëpisopita nisha aˈchintërin. “Moisësë pënëntërinsoˈ aˈpoco huachi. Ama huachi huiˈnanpita Cotio marca acotocosohuëˈ,” tënin Paono pënëntaton. Co nohuantërinhuëˈ iraca napopisoˈ natëcaisoˈ,” topi, natantopi. 22 ¿Maˈtaˈ iporasoˈ onpoaˈahuaˈ naporansoˈ noˈtëquën nitotacaisoˈ? topiraihuëˈ. Nani huëˈnansoˈ nitotopi. 23 Nani yonquirai niˈton, natancoi shaˈhuichinquën maˈsona nicamasoˈ. Catapini quëmapi isëquë yaˈhuëpi. Nani Yosë nontopi maˈsha nicacasoˈ. 24 Iso quëmapiˈsaˈ quëparahuaton, catahuaquëˈ iraca pënëntërinsoˈ natëcaiso marëˈ. Yosë chinotopiso pëiquë quëparahuaton, pahuërërapitëquëˈ maˈsha Yosë marëˈ tëpacaisoˈ. Ina quëran niyaˈirapi huachi. Inapotohuatan, yaˈipi piyapiˈsaˈ niˈsarinënquën. “Paonontaˈ Moisësë pënëntërinsoˈ natërin. Nonpin nanan natantërëhuaˈ,” tosapi. 25 Yaˈhuërëˈ nisha piyapiˈsasoˈ nani ninshitërai. “Quisocristo imapatamaˈ, co iraca pënëntërinsoˈ natëcamasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Isoichin shaˈhuichinquëmaˈ ama nicacamaso marëhuëˈ. Aˈna piyapi maˈsha tëpapi mamanshi moshacaiso marëˈ. Ina noshaichin tananpitocoˈ. Naporahuaton, aˈnaquën maconorahuatonaˈ, maˈsha tëpapisoˈ. Co huënainën noya inquipihuëˈ. Inapitantaˈ ama caˈcosohuëˈ. Naporahuaton, ama monshihuancosohuëˈ. Cotioroˈsacoi pënëntëraisoˈ naˈcon yaˈhuëpirinhuëˈ, inaichin natëcamasoˈ yaˈhuërin,” tënai, nisha piyapiˈsaˈ ninshitatoi, itërin Santiacori. 26 Itohuachina, —Noyahuaˈ. Napoˈi nipachi, itërin Paonori. Tahuëririnquë catapiniyaˈpi quëparin. Iraca pënëntërinsoˈ natërahuatonaˈ, Yosë chinotopiso pëiquë yaˈconpi. Yaˈconahuatonaˈ, shaˈhuitopi. —Aˈna simana pochin huëantarai. Huënantahuatoi, maˈsha quësapi tëpacaiso marëˈ, tënin Paono. 27 Simana naniriahuachina, Yosë chinotopiso pëiquë paantapi. Inaquë Asiaroˈsari quënanpi. Cotioroˈsa chachin inapitantaˈ. Paono quënanahuatonaˈ, mapi. Yaˈipi piyapiˈsaˈ anoˈhuitapi. 28 —Huëcoˈ, iyaroˈsaˈ, catahuacoi. Iso quëmapi yaˈipi parti paaton, nisha aˈchinarin. “Cotioroˈsasoˈ co noˈtëquën aˈchinpihuëˈ. Moisësë pënëntërinsoˈ aˈpoco huachi,” tënin. Naporahuaton, Yosë chinotopiso pëiˈ co huachi noya niˈninhuëˈ. Niˈcochi. Crico piyapi isëquë chachin ichiyaˈconin niˈton, Yosë pëinën atapiarin. Co inapita yaˈconacasohuëˈ nipirinhuëˈ, toconpi. 29 Iˈhua Paonori Tropimo quëparahuaton, ninanoˈ paˈtërin, Cotioroˈsari quënanpi. Ipisoquë yaˈhuërin niˈton, Crico piyapi inasoˈ. Nisha piyapi nipirinhuëˈ, Yosë pëinënquë ichiyaˈconin, topirinahuëˈ. Napoaton chiniquën nontopi. 30 Natanahuatonaˈ, notohuaroˈ piyapiˈsari noˈhuipi. Yosë pëinënquë taˈaquirahuatonaˈ, Paono mapi. Masahuatonaˈ, ohuararachinpi, ocoipi huachi. Nani ocoihuachinara, pënco oncotopi. 31 Paono yatëpapirinahuëˈ, capitanoˈsaˈ huaˈanëni natanin. Yaˈipi Quirosarinquë yaˈhuëpisopita yaniahuërapi, natantërin. 32 Natantahuaton, sontaroˈsaˈ, capitanoˈsaˈ, inapita amatahuaton, quëparin. Taˈarahuatonaˈ, piyapiˈsaˈ niyontonpiquë paˈsapi. Sontaroˈsaˈ yaˈcaritërahuachinara, Cotioroˈsari quënanpi. Quënanahuatonaˈ, co huachi Paono ahuëpihuëˈ. 33 Capitanoˈsaˈ huaˈanën canconahuaton, Paono maconin. —Catoˈ catinaquë tonpotanpatëquëˈ, itohuachina, aˈna sontaro nitonpotanpatërin. Aˈna tanpain quëraontaˈ aˈna sontarorintaˈ nitonpotanpatërin. —¿Maˈnintaˈ iso quëmapi? ¿Maˈtaˈ onporinsoˈ? itopirinhuëˈ. 34 Chiniquën nonatonaˈ, nisha nisha shaˈhuitopi. Noncaroapi niˈton, co nanitërinhuëˈ noˈtëquën natanacasoˈ. Napoaton, —Sontaroˈsaˈ yaˈhuëpiquë quëpacoˈ, itërin. 35 Quëpahuachinara, yaˈipi piyapiˈsari imasapi. —Tëpachinacoˈ, itërapi. Pëiˈ nanpënanquë canconahuatonaˈ, naˈcon naˈcon noˈhuitopi. Napoaton sontaroˈsari Paono aˈmitërahuatonaˈ, quëpapi huachi. 37 Pëiquë yayaˈconpachinara, Paonori itërin: —Sinioro capitan, piˈpian yanontopiranquënhuëˈ, itërin. —Crico nananquë nonan, ¿ti? itërin. —Ina nananquë mini nonahuë, itërin. 38 —Quëmasoˈ Iquipito piyapinquën taˈmaˈ, topirahuëˈ. Inasoˈ iˈhua miachin copirno noˈhuiton, catapini huaranca matararoˈsaˈ camaiton, inotëˈ parti quëpapirinhuëˈ. Inanquën taˈmaˈ, topirahuëˈ, itërin. 39 —Co inacohuëˈ. Casoˈ Cotio quëmapico. Tarsoquë nasitërahuë. Inasoˈ panca ninanoˈ, Sirisia parti yaˈhuërinsoˈ. Yaˈipi piyapi nohuitopi. Piyapiˈsaˈ nonchi, topirahuëˈ, itërin. 40 —Inta nipachin, nontëquëˈ, itërin. Paono nanpënanquë huanirahuaton, anqui anquitaˈparin. Piyapiˈsaˈ niˈsahuatonaˈ, copica topi huachi. Napohuachina, Paonori Cotio nananquë nontërin.

Hechos 22

1 —Natanco, iyaroˈsaˈ, apiroˈsaˈ, yashaˈhuitëranquëmaˈ. Co casoˈ mantaˈ onporahuëˈ, tënin. 2 Cotio nananquë nonin, natanahuatonaˈ, taˈtápi. Napohuachinara, itantarin: 3 —Cantaˈ, iyaroˈsaˈ, Cotio piyapico. Tarsoquë nasitërahuë. Sirisia parti nasitopirahuëˈ, isëquë huëcato, huiˈnapitërahuë. Maistro Camariro aˈchintërinco. Shimashonënpoaˈ pënëntërinso chachin yaˈipi aˈchintërinco. Huaˈhuatapo quëra huarëˈ chiniquën Yosë yonquirahuë. Aˈnaya tërantaˈ nisha yonquihuachinara, canpita pochachin noˈhuirahuë. 4 Iraca naˈa Quisoso imapisopita aparësitërahuë. Yatëparahuë. Quëmapiˈsaˈ tonporahuato, tashinan pëiquë poˈmorahuë. Sanapiˈsa quëran huarëˈ inaquë poˈmorahuë. 5 Yanatanpatamaˈ, corto huaˈaontaˈ inachachin itarinquëmaˈ. Cotio ansianoˈsantaˈ nitotopi. Inapitasoˈ quirica ninshitërinaco iyaroˈsaˈ Tamascoquë yaˈhuëpisopitaquë quëtonaˈhuaso marëˈ. Inatohuaˈ paˈnahuë Quisoso imapisopita macaˈhuaso marëˈ. “Tonporahuato, Quirosarinquë quëmaarahuë anaˈintacaiso marëˈ,” taˈto, paˈnahuë, tënin. 6 Ina quëran itantarin: —Paˈpatëra, camotëchin nisahuasoˈ, Tamascoquë yaˈcaritërapasoco, aˈnaroachin inapa quëran aˈpintërinco. Huënarachin huënarachin aˈpintërinco. 7 Noˈpaquë anotahuato, inapaquë noninsoˈ natanahuë. “Saono, Saono, ¿onpoatontaˈ aparësitaranco?” itërinco. 8 “¿Maˈninquëntaˈ quëmasoˈ, Sinioro?” itërahuë. “Ca Quisosoco, aparësitarancosoˈ,” itërinco. Iraca Nasaritoquë yaˈhuërinso chachin nontërinco, natanahuë. 9 Caˈtanincosopitantaˈ aˈpininsoˈ niˈpi. Nipirinhuëˈ, nontërincosoˈ co natanpihuëˈ. 10 “¿Maˈtaˈ, Sinioro, onpoˈisoˈ?” itërahuë. “Huanirahuaton, ninanoquë paquë huachi. Inaquë aˈna quëmapi shaˈhuitarinquën maˈsona nicamasoˈ,” itërinco. 11 Huënarachin huënarachin aˈpintërinco niˈton, co mantaˈ quënantërahuëˈ. Napoaton caˈtanincosopita matanparahuatonaco, sëˈquëatonaco, Tamascoquë quëparinaco. 12 Ina ninanoquë chachin aˈna quëmapi yaˈhuërin, Yosë noya chinotërinsoˈ. Ananiasë itopisoˈ. Moisësë iraca pënëntërinsoˈ noˈtëquën natërin. “Inasoˈ noya quëmapi,” topi yaˈipi Cotioroˈsaˈ. 13 Yosëri shaˈhuitërin niˈton, yacaparahuëquë huëˈnin. Huëcaparahuatonco, nontirinco. “Iˈhuata, iya Saono. Sinioro nohuanton, apira noya niˈtaran huachi,” itërinco. Naporo chachin niˈtahuato, ina quënanahuë huachi. 14 Ina quëran shaˈhuitërinco: “Yosë chinotërëhuasoˈ nani huayoninquën nohuantërinso chachin nitotamaso marëˈ. Ina nohuanton, Quisoso yaˈnotërinquën. Noyasachin inasoˈ. Nontërinquënsoˈ natanan. 15 Yosë acorinquën yaˈipi piyapiˈsaˈ shaˈhuitamasoˈ. Niˈnansoˈ, natanansoˈ, inapita shaˈhuiaran. Ina marëˈ yaˈnotërinquën. 16 Napoaton ama huaˈquiquësohuëˈ. Apira miachin huaniquëˈ. “Quisoso imasarahuë huachi,” taˈton, aporihuanquëˈ. Ina nontohuatan, oshanën inquitarinquën,” itërinco, tënin Paono. 17 Ina quëran shaˈhuitantarin: —Quirosarinquë paantahuato, Yosë chinotopiso pëiquë paˈnahuë. Inaquë Yosë nontasoco, huaˈnarëso pochin niˈnahuë. 18 Quisoso nontantarinco. “Manorahuaton, Quirosarin quëran pipiquë huachi. Ca nanamëhuë shaˈhuitohuatan, co natëarinënquënhuëˈ,” itërinco. 19 “Isopita, Sinioro, nohuitërinaco. Aˈna parti aˈna parti paˈpato, yaˈipi niyontonpiso pëiroˈsaquë yaˈconahuato, imarinënquënsopita ahuërahuë. Tashinan pëiquë poˈmorahuë. 20 Istipan quëma nanamën aˈchininso marëˈ tëpahuachinara, cantaˈ niˈnahuë. “Tëpacoˈ,” itërahuë carintaˈ. Tëpatonaˈpi cotonënpita ocoirahuatonaˈ, quëtërinaco, niˈnahuë. Yaˈipiya nohuitërinaco niˈton, shaˈhuitahuato, natëarinaco, topirahuëˈ,” itërahuë. 21 “Ina nipirinhuëˈ, paquëˈ. Aquë yaaˈparanquën nisha piyapiˈsaˈ aˈchintamaso marëˈ,” itërinco. Napoaton nisha piyapiˈsaˈ aˈchintarahuë, tënin Paono. 22 Piyapiˈsaˈ noya natanpirinahuëˈ. “Nisha piyapiˈsaˈ aˈchintarahuë,” topachina, noˈhuipi huachi. —Tëpachinacoˈ. Paˈpi co noya quëmapihuëˈ. Chiminchinaˈin, itopi. 23 Chiniquën nonsapi. Noˈhuitatonaˈ, cotonënapita paˈporinapi. Inapaquë moˈshiquëpita paˈsatapi, chiniquën noˈhuitatonaˈ. Cotioroˈsaˈ inachintopisoˈ. 24 Capitan huaˈani niˈsahuaton, itërin: —¿Maˈmarëcha noˈhuitopiya? Pëiquë quëparahuaton, huihuiquëˈ noˈtëquën shaˈhuichincoi, itërin. 25 Inaquë quëparahuatonaˈ, tonpopi huihuicaiso marëˈ. Tonpopirinahuëˈ, naporoˈ Paonori itapon: —Casoˈ Nomano piyapico nipirahuëˈ, yahuihuiramaco, co napotinacosohuëˈ nipirinhuëˈ. Co coisëquë tërantaˈ shaˈhuirapiponacorahuëˈ, huihuiaramaco, ¿ti?, itërin Paonori. 26 Ina natanahuaton, capitan huaˈan shaˈhuitapon paˈnin. —Pasoˈ quëmapi Nomano piyapi nipirinhuëˈ, yahuihuitëran. Niˈquëna copirno noˈhuihuachinquën, itërin. 27 Napotohuachina, capitan huaˈani huëcapairin. —Quëmasoˈ Nomano piyapinquën, ¿ti? itiirin Paono. —Inaco mini, tënin. 28 —Naˈcon pahuërëtaton, Nomano piyapi yaˈconahuë, itërin capitani. —Casoˈ nipirinhuëˈ nasitërahuë quëra huarëˈ Nomano piyapico casoˈ. Tatahuë Nomano piyapi niˈton, cantaˈ inapochachin ninahuë, tënin Paono. 29 Ina natanahuatonaˈ, sontaroˈsaˈ co huachi yahuihuipihuëˈ. Patopi huachi. Capitan huaˈaontaˈ tëˈhuarin. Nomano piyapi nipirinhuëˈ, catinaquë tonporinso marëˈ copirno tëˈhuatërin. 30 Tahuëririnquë capitan huaˈan yanatantërin. “¿Maˈmarëtaˈ Cotioroˈsaˈ shaˈhuirapipi?” taˈton, Paono ocoirin. Ocoirahuaton, Cotio huaˈanoˈsaˈ, ansianoˈsaˈ, inapita amatërin. Nani niyontonpachinara, inaquë Paono quëparin natanacaiso marëˈ.

Hechos 23

1 Paono yaˈconahuaton, huaˈanoˈsaˈ noˈtëërahuaton, itërin: —Ipora, iyaroˈsaˈ, piˈpian nonchinquëmaˈ, natanco. Huaˈhuatapo quëra huarëˈ noya ninahuë. Yosë niˈsarinco, co mantaˈ onporahuëˈ, itaquëyaˈ, 2 —Ahuëananquëˈ, tënin corto huaˈanën, chini chiniquën nanantërinsoˈ. Ananiasë itopisoˈ. Huaniparinsoari ahuëananin. Napotohuachina, Paonori itapon: 3 —Noyasha nonaponahuëˈ, quëmasoˈ nonpintënquën. Yosë ahuëarinquën quëmantaˈ. “Moisësë pënëntërinsoˈ natëto, anaˈintarahuë,” topiranhuëˈ, shaˈhuitëran ahuëincosoˈ. Moisësë chachin pënëninpoaˈ ama topinan quëran ahuëcaso marëhuëˈ, itërin Paonori. 4 —Ama corto huaˈanën noˈhuiton, nonapiquësohuëˈ. Ina Yosëri acorinsoˈ, itopi. 5 —Coˈchi, iyaroˈsaˈ, nohuitatorahuëˈ, naporahuë paya. Tëhuënchachin Yosë quiricanën quëran pënëninpoaˈ. “Co huaˈanënpoˈ nonapicasoˈ yaˈhuërinhuëˈ,” tënin, itërin Paonori. 6 Cotio huaˈanoˈsaˈ huëˈpisopita co napopianachin yonquipihuëˈ. Patoma Satosio piyapi topi. Patoma Parisio piyapi topi. Ina yonquiaton, Paonori itantarin: —Casoˈ, iyaroˈsaˈ, Parisio piyapico. Shimashonëhuëpitantaˈ Parisio piyapiˈsa chachin. “Yosë ananpitantarinpoaˈ,” tënahuëso marëˈ isopita shaˈhuirapirinaco, itërin. 7 Ina natanahuatonaˈ, Parisio piyapiˈsaˈ, Satosio piyapiˈsaˈ, inahua capini ninoˈhuipi. Nisha nisha yonquipi huachi. 8 Satosioroˈsasoˈ co natëtonaˈpiroˈsahuëˈ. “Co Yosë ananpitantarinpoahuëˈ. Co huaˈyanënpoaˈ yaˈhuëtërinpoahuëˈ. Co anquëniroˈsa tërantaˈ yaˈhuëpihuëˈ,” toconpi. Parisio piyapiˈsasoˈ nipirinhuëˈ natëpi. “Huaˈyanënpoaˈ yaˈhuëtërinpoaˈ niˈton, Yosë ananpitantarinpoaˈ. Anquëniroˈsantaˈ yaˈhuërin,” topi. 9 Napoaton ninontatonaˈ, noncaroapi. Parisio maistroˈsaˈ huanirahuatonaˈ, chiniquën nontopi. —Iso quëmapi noya, tënai. Co mantaˈ onporinhuëˈ. Anquëni noninsoˈ natanamara. Yosë nohuanton, piyapi huaˈyanëni nontomara, tënin aˈnaquën. Napohuachinara, Satosioroˈsaˈ noˈhuitopi. 10 Chiniquën ninoˈhuitonaˈ, niahuërapi. Napoaton capitani sontaroˈsaˈ camairin. —Maconcoˈ, tëpahuachinaˈ, itërin. Napotohuachina, sontaroˈsaˈ paˈpi. Paono osërësahuatonaˈ, sontaroˈsaˈ yaˈhuëpiquë quëpantapi. 11 Naporoˈ tashiˈ Siniorori yaˈnotimarin. Yaˈnotimarahuaton, Paono itërin: —Ama tëˈhuaquësohuëˈ. Chiniquën cancantëquëˈ. Quirosarinquë nanamëhuë nani shaˈhuitëran. Inapochachin Nomaquëˈpantaˈ paaton, shaˈhuitantaran huachi, itërin. 12 Tahuëririnquë aˈnaquën Cotioroˈsaˈ chinotopi Paono tëpacaisoˈ. —Ama huachi caˈahuasohuëˈ. Ama oˈoahuasohuëˈ. Paono tëpaquë huarëˈ caˈahua huachi. Yoscoarëˈ tëpaarëhuaˈ, nitopi. 13 Catapini shoncayaˈpi pochin napopi. 14 Naporahuatonaˈ, paatonaˈ, Cotio huaˈanoˈsaˈ, ansianoˈsaˈ, inapita nontopi. —Nani huachi ninontërai. Co huachi coshataraihuëˈ. Paono tëpaquë huarëˈ coshatarai. Yoscoarëˈ tëpaarai, tënai. 15 Napoaton capitan shaˈhuitocoˈ Paono quëntaˈin. “Tashiraya yanontantarai noˈtëquën nitotaˈhuaiso marëˈ,” itocoˈ. Quiyasoˈ nipirinhuëˈ naˈpitatoi, ninaarai. Yacanquiahuachin, aˈnaroachin masahuatoi, tëpaarai huachi, itopi. 16 Paono apiaˈhuainsoˈ nipirinhuëˈ yatëpapisoˈ natanin. Oshin huaˈhuini nataninsoˈ. Natanahuaton, sontaro pëiquë paaton, Paono shaˈhuitërin. 17 Shaˈhuitohuachina, aˈna capitan amatërin. —Iso huiˈnapi huaˈanënquë quëpaquëˈ nanan shaˈhuichin, itërin. 18 Napohuachina, huaˈanënquë quëparahuaton, itonin: —Tashinan pëiquë Paono amatërinco. “Iso huiˈnapi huaˈanënquë quëpaquëˈ nanan shaˈhuichin,” itërinco niˈton, quënahuë huachi, tënin. 19 Capitan huaˈani matanparahuaton, amasha miachin quëparin ama piyapiri natanacaiso marëhuëˈ. —¿Maˈtaˈ yashaˈhuitërancosoˈ? itërin. 20 —Cotio huaˈanoˈsaˈ nani chinotopi Paono amatacaiso marëˈ. “Tashiraya Paono quënantaquëˈ nontantaˈii. Noˈtëquën yanatanai,” itarinënquën. 21 Nipirinhuëˈ, ama natëquësohuëˈ. Catapini shonca naˈcon piyapiri chinotopi tëpacaiso marëˈ. Poˈoana quëran ninarapi tëpacaiso marëˈ. Co huachi coshatapihuëˈ. Co oˈosapihuëˈ. Paono tëpai huarëˈ coshatacaisoˈ yonquipi. Iporasoˈ quëma ninarinën shaˈhuicamaso marëˈ, itërin. 22 —Shaˈhuitërancosoˈ, api, ama insontaˈ shaˈhuitëquësohuëˈ, itahuaton, huiˈnapi aˈparin huachi. 23 Ina quëran catoˈ capitan amatërin. —Apira maˈsha tapaquëˈ Sisariaquë pacacamasoˈ. Cato pasa sontaroˈsaˈ shaˈhuitonquëˈ paˈinaˈ. Cahuarioquë paˈnaˈpiroˈsaˈ canchisë shonca quëpaquëˈ. Nansahuanoˈsaˈ cato pasa quëpaquëˈ. Yaˈipi tapatëquëˈ yayonotashirahuasoˈ pacamaquëmaˈ. 24 Paono cahuarioquë acorahuatomaˈ, quëpacoˈ. Noya aˈpairahuatomaˈ, copirno Pirisë quëtonco huachi, itërin. 25 Ina quëran quirica ninshitërin copirno quëtacaiso marëˈ. 26 “Iˈhuata, Copirno Pirisë. Ca Craotio Nisiasëco ninshitaranquën, niˈquëˈ. Quëmasoˈ chiníquën nanantëran niˈton, piˈpian shaˈhuichinquën. 27 Iso quëmapi aˈpataranquën, Cotioroˈsari mapisoˈ. Yatëpapirinahuëˈ, quënanahuato, sontaroˈsaˈ aˈparahuë osërëtacaiso marëˈ. Inasoˈ Nomano quëmapi niˈton, osërëtërahuë. 28 “¿Maˈmarëtaˈ shaˈhuirapipisoˈ?” taˈto, Cotio huaˈanoˈsaquë quëparahuë nitotaˈhuaso marëˈ. 29 “Cotio pënëntërinsoˈ co natërinhuëˈ,” toconpi. Inaichin shaˈhuirapipi. Co mantaˈ onporinhuëˈ. Co chiminacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Coni tashinan pëiquë tërantaˈ poˈmocasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. 30 Ina quëran Cotioroˈsaˈ chinotopi tëpacaisoˈ, natantërahuë. Napoaton aˈnaroachin yaaˈpataranquën. Cotioroˈsaˈ nani shaˈhuitërahuë yaˈhuëranquë paatonaˈ shaˈhuirapicaiso marëˈ. Nani huachi, itërin, ninshitaton. 31 Ina quëran sontaroˈsaˈ natërahuatonaˈ, Paono quëpapi. Tashiˈ nipirinhuëˈ, Antipatrisëˈpaˈ quëpapi. 32 Tahuërihuachina, sontaroˈsaˈ yaˈhuëpiquë ayanconantapi. Cahuarioquë paˈnaˈpiroˈsaichin Paono quëparapi huachi. 33 Sisariaquë canconahuatonaˈ, quirica copirno quëtonpi. Paonontaˈ quëtonpi. 34 Yaˈhuërëˈ copirnosoˈ quirica nontahuaton, itapon: —¿Inso partitaˈ huaˈhuatëransoˈ? itërin. —Sirisia parti huaˈhuatërahuë, tënin Paono. 35 —Shaˈhuirapirinënsopita canquihuachinaˈ, yaˈipiya natanarahuë, itërin. Ina tosahuaton, sontaroˈsaˈ camairin Paono quëpacaiso marëˈ. —Irotisëcoˈ pëiroˈsanënquë quëparahuatonaˈ, aˈpaicoˈ, taˈahuachin, itërin.

Hechos 24

1 Aˈnatërapoˈ tahuëri nanihuachina, corto huaˈan chini chiniquën nanantërinsoˈ canquirin. Ananiasë itopisoˈ. Aˈnaquën Cotio ansianoˈsari caˈtanpi. Aˈna coisëntaˈ huëˈnin. Tirtoro itopisoˈ. Inasoˈ noyá nitotërin aˈna piyapi marëˈ copirno nontacasoˈ. Copirno yaˈhuërinquë huëˈsahuatonaˈ, Paono shaˈhuirapipi. 2 Paono quëntahuachinara, Tirtorori itërin: —Ipora, sinioro copirno, piˈpian nonchinquën, natanco. Ma noya quëmasoˈ piyapitërancoi niˈton, nóya yaˈhuarai. Co noyahuëˈ huaˈanoˈsaˈ nani ocoirahuaton, noˈtëquën anaˈintëran. 3 Ina marëˈ yaˈipicoi nóya niˈnainquën. Yosparinquën itërainquën. Quëmasoˈ tëhuënchachin chiniquën nanantëran. 4 Apira piˈpisha yanontaranquën, noya natanco. Co huaˈquiˈ nontaranquënhuëˈ. 5 Iso quëmapi Paono itopisoˈ paˈpi co noyahuëˈ, tënai. Yaˈipi parti paaton, piyapiˈsaˈ nisha nisha ayonquirin. Aˈchinpachina, Cotioroˈsaˈ ninoˈhuipi. Yaˈipi parti naporin. Nisha imarin. Nasarinoroˈsaˈ nohuitëran. Inapitasoˈ Quisosocoˈ imapisopita. Paonontaˈ ina imaton, naˈa piyapiˈsaˈ aˈchintarin imacaiso marëˈ. 6 Yosë chinotopiso pëiontaˈ yatapirin. Nisha piyapi inaquë yaquëpapirinhuëˈ, co yaˈconacasohuëˈ nipirinhuëˈ. Naporoˈ quiyari manai. Quiyaora coisëquë yaquëpapiraihuëˈ anaˈintacaso marëˈ. 7 Capitan Nisiasësoˈ nipirinhuëˈ huëˈsahuaton, manin. Osërëtërincoi. 8 “Copirno yaˈhuërinˈpaˈ paatomaˈ, shaˈhuirapicoˈ,” itërincoi. Napoaton isëquë huëˈnai. Noˈtëquën shaˈhuirapirai. Quëmari Paono natanquëˈ inachachin shaˈhuichinquën, itërin Tirtorori. 9 Cotioroˈsaˈ huëˈpisopitantaˈ inachachin napotopi. —Noˈtëquën shaˈhuitërinquën, itopi. 10 Ina quëran copirnori imirin quëran përarin Paono nontacaso marëˈ. Napotohuachina, Paonori itërin: —Naˈa piˈipi, sinioro copirno, quëma piyapitërancoi. Napoaton co tëˈhuatatënquënhuëˈ, nontaranquën. 11 Iˈhua miachin Quirosarinquë paantarahuë Yosë chinotaˈhuaso marëˈ. Shonca catoˈ tahuërichin nisarin paˈnahuësoˈ. Aˈnapita natanpatan, inachachin shaˈhuitarinënquën. Co huaˈquiyatërarahuëˈ. 12 Yosë chinotopiso pëiquë paˈpatëra, co insontaˈ noˈhuirahuëˈ. Niyontonpiso pëiquëntaˈ noya paˈnahuë. Co caniquë tërantaˈ chiniquën aˈchinahuëˈ. Piyapiˈsaˈ niyontonpachinara, co shaˈhuitërahuëˈ ninoˈhuicaisoˈ. 13 Topinan quëran nonpinapirinaco. 14 “Nisha imarin,” topi. Inaichin noˈtëquën nonpi. Tëhuënchachin nisha imaporahuëˈ, Yosë noˈtëquën chinotërahuë. Shimashonëhuëpita chinotopiso chachin chinotërahuë cantaˈ. Yaˈipi Yosë quiricanën natërahuë. Iraca pënëntërinsoˈ, pënëntonaˈpiroˈsaˈ ninshitopisoˈ, inapita yonquirahuë. 15 “Yosë noˈtëquën nontërinpoaˈ,” taˈto, natërahuë. “Aˈna tahuëri yaˈipi piyapiˈsaˈ ananpitantarahuë. Noya piyapiˈsaˈ, co noyahuëˈ piyapiˈsaˈ, yaˈipiya ananpitantarahuë,” tënin Yosë. Ina tahuëri casoˈ ninarahuë. Isopitantaˈ ina ninarapi. 16 Napoaton nani tahuëriya Yosë noˈtëquën yanatërahuë huachi. Piyapiˈsantaˈ co yanonpintërahuëˈ. 17 Iraca Quirosarinquë yaˈhuëpirahuëˈ. Naˈa piˈipi aˈna parti paˈnahuë quëran iˈhua miachin inaquë paantarahuë. Iyaroˈsaˈ nosoroato, coriqui quëtaˈhuaso marëˈ paˈnahuë. Maˈsha Yosë quëtaˈhuaso marëntaˈ paˈnahuë. 18 Iraca pënëntërinsoˈ natëto, Yosë chinotopiso pëiquë yaˈconpirahuëˈ, co mantaˈ onporahuëˈ. Co piyapiˈsaˈ ayontonahuëˈ. Co ca nohuanto ninoˈhuipihuëˈ. Inaquë Asiaroˈsaˈ quënanconinaco. 19 Inapita yashaˈhuirapihuachinaco, isëquë huëˈinaˈ, topirahuëˈ, co huëˈpihuëˈ. 20 Iˈhua ansianoˈsaˈ niyontonpachinara, amatërinaco. Isopita nataninaco. Maˈsona onporahuësoˈ shaˈhuichinën. 21 Naporoˈ isoíchin napotërahuë. “Yosë ananpitantarinpoaˈ tënahuëso marëˈ ipora shaˈhuirapirinaco,” itërahuë, tënin Paono. 22 Ina natanahuaton, —Noyahuaˈ. Nani huachi natananquën huachi. Capitanoˈsaˈ huaˈan oˈmahuachin, iso nanan yonquiantarahuato, shaˈhuichinquëmaˈ, tënin copirno. Quisoso imapisopita aˈchininsoˈ noya nitotaton, co aquëtëˈ natantërinhuëˈ. 23 Ina quëran capitan shaˈhuitërin: —Paono noya aˈpaiquëˈ ama taˈainsohuëˈ. Nipirinhuëˈ, ama tonpoquësohuëˈ. Nipayarinsopita huëˈpachinaˈ, noya yaˈcoinaˈ. Cosharoˈ quëpahuachinaˈ, aˈcaˈinaˈ, itërin copirnori. 24 Huaˈqui miachin quëran Paono amatantarin. Saˈinë chachin yanatantarin. Saˈinsoˈ Cotio sanapi. Torosira itopisoˈ. Paono huëˈpachina, itapon: —¿Maˈtaˈ imaransoˈ? Shaˈhuitocoi nitochii, itohuachina, —Quisocristo imarahuë. Inasachin natëcasoˈ yaˈhuërin, tënahuë. 25 Yosë shaˈhuitërinpoaˈ noya cancantacaso marëˈ. Ina catahuarinpoaˈ co noyahuëˈ yonquirëhuasopita naniantacasoˈ. Aˈna tahuëri coisë pochin nicaton, yaˈipi piyapiˈsaˈ natanarin huachi. Co noyahuëˈ nipisopita anaˈintarin huachi, tënin Paono. Napotohuachina, copirno paˈpi paˈyanin. —Nani huachi ipora. Paquë huachi. Aˈna tahuëri yanontantahuatënquën, amatantaranquën, itërin. 26 “Paono pahuërërarinco pipicaso marëˈ nimara,” taˈton, huaˈqui quëran huaˈqui quëran amatantarin nontacaso marëˈ. Naˈaroˈ Paono nontopirinhuëˈ. 27 Catoˈ piˈipi nanihuachina, nisha copirno yaˈcoantarin huachi. Porsio Pisto itopisoˈ. Pirisë pipirin huachi. Pipiponahuëˈ, co Paono ocoirinhuëˈ. “Cotioroˈsaˈ noˈhuihuachinaco,” taˈton, co ocoirinhuëˈ.

Hechos 25

1 Nasha copirnosoˈ canquirin huachi. Pisto itopisoˈ. Sisariaquë huëcaton, cara tahuëri iˈhuatërin. Ina quëran Quirosarinquë paˈnin. 2 Inaquë paˈpachina, Cotio huaˈanoˈsaˈ, ansianoˈsaˈ, inapitari Paono shaˈhuirapipi. 3 —Quirosarinquë quënantaquëˈ, natantaˈii, topiraihuëˈ, itopi. Nani chinotopi naˈpirahuatonaˈ, iraquë tëpacaiso marëˈ. 4 Napotopirinahuëˈ, co nohuantërinhuëˈ. —Inca. Co yaaˈpaquirahuëˈ. Sisariaquë aˈpairapi. Co huaˈqui quëranhuëˈ inaquë cantaˈ paantarahuë. 5 Napoaton paˈpato, caraichin huaˈanquëmaˈ huëcoˈ paˈahuaˈ, tënahuë. Paono co noyahuëˈ nipachin, inaquë shaˈhuirapicoˈ, itërin. 6 Inaquë shonca tahuëri pochin iˈhuatantarahuaton, Sisariaquë paantarin huachi. Tahuëririnquë huaˈan shiranënquë huënsërahuaton, Paono amatërin. 7 Cotioroˈsaˈ Quirosarin quëran nani oˈmapi niˈton, Paono huëˈpachina, ahuancanapirahuatonaˈ, naˈcon shaˈhuirapiapi. Nisha nisha shaˈhuirapipirinahuëˈ, co insontaˈ niˈninsoˈ yaˈhuërinhuëˈ. “Cari niˈnahuë,” co topihuëˈ niˈton, co natëcasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. 8 Ina quëran Paonori itërin: —Iraca quëra huarëˈ, sinioro copirno, noya ninahuë. Co mantaˈ onporahuëˈ. Moisësë pënëntërinsoˈ Cotioroˈsari natëhuachinara, co ina marëˈ noˈhuirahuëˈ. Yosë chinotopiso pëintaˈ co tapirahuëˈ. Co nisha piyapi ichiyaˈconahuëˈ. Nomano copirnontaˈ natërahuë. Co onporontaˈ piyapiˈsaˈ shaˈhuitërahuëˈ ina noˈhuicaisoˈ. Topinan quëran shaˈhuirapirinaco, itërin. 9 Noˈtëquën nontopirinhuëˈ, copirno co nohuantërinhuëˈ Cotioroˈsaˈ anoˈhuicasoˈ. Napoaton Paono itërin: —Quirosarinquë paˈahuaˈ. Inaquë shaˈhuirapihuachinën, cari natanpato, shaˈhuitaranquën, itërin. 10 —Co nohuantërahuëˈ. Quëma Nomano copirno coisënënquën niˈton, nontaranquën. Shaˈhuirapihuachinaco, isëquë shaˈhuitancosoˈ yaˈhuërin. Co mantaˈ Cotioroˈsaˈ onpotërahuëˈ. Nani shaˈhuitëranquën, nitotëran. 11 Tëpatonaˈpi, copirno noˈhuitonaˈpi, inapita tëpacasoˈ yaˈhuërin. Ina pochinco cantaˈ naporini, tëpainacosoˈ yaˈhuëˈitonhuëˈ. Nipirinhuëˈ, nonpinapihuachinaco, co Cotioroˈsaquë yocancosoˈ yaˈhuërinhuëˈ, tënahuë. Nomano copirno chachin yanontarahuë. Ina nataincosoˈ yaˈhuërin, itërin Paonori. 12 “Nomano copirnosoˈ chini chiniquën nanantërin niˈton, co topinan aˈparëhuëˈ,” taˈton, coisënënpita nontërin. Nani nontohuachina, Paono itantarin: —Nomano copirno yanontëran, ¿ti? Noyahuaˈ. Ina yaˈhuërinˈpaˈ aˈpaaranquën. Aquë nipirinhuëˈ, inatohuaˈ aˈpaaranquën, nontonquëˈ, itërin. 13 Huaˈqui miachin nisahuasoˈ, aˈna huaˈan chiniquën nanantërinsoˈ canquirin. Acripa itopisoˈ. Sisariaquë huëˈnin copirno nicapon. Aˈna sanapintaˈ huëˈnin, Pirinisa itopisoˈ. 14 Huaˈquiˈ inaquë yacapatarin niˈton, copirnori itërin: —Tashinan pëiquë aˈna quëmapi yaˈhuërin. Paono itopisoˈ. Iraca Pirisëri poˈmorinsoˈ. 15 Iˈhua Quirosarinquë yaˈhuasoco, Cotio huaˈanoˈsaˈ, ansianoˈsaˈ, inapitari naˈcon shaˈhuirapipi. “Chiniquën anaˈintëquëˈ,” itërinaco. 16 Ina itohuachinacora, cari itapo: “Nomano piyapicoi co topinan quëran anaˈintëraihuëˈ. Piyapi maˈsha onpohuachina, cato chachin coisëquë quëparahuatëˈ, shaˈhuirapihuatëra, piyapintaˈ aˈpanitërin. Ina quëran coisëri noya yonquiaton, noˈtëquën nipachina, anaˈintërin. Inachincoi Nomano piyapicoi naporaisoˈ,” itërahuë. 17 Napoaton isëquë huëˈpachinaˈ, co huaˈquirahuëˈ. Tahuëririnquë huaˈan shiranënquë huënsërahuato, Paono amatërahuë. 18 Ina quëran Cotioroˈsari shaˈhuirapipi. Paono co copirno natërinhuëˈ niˈton, shaˈhuirapirapi taˈmaˈ, topirahuëˈ, co ina shaˈhuitërinacohuëˈ. 19 “Paono co quiya pochin Yosë chinotërinhuëˈ. Quisoso chimimiatopirinhuëˈ, nani nanpiantarin huachi, toconin,” itërinaco. 20 Cotioroˈsaˈ moshapisoˈ co piˈpisha tërantaˈ nitotërahuëˈ. Napoaton Quirosarinquë yaquëpapirahuëˈ aquëtëˈ natantaˈhuaso marëˈ. “Inaquë shaˈhuirapiarinën,” itopirahuëˈ, co nohuantërinhuëˈ. 21 “Nomano copirno yanontarahuë. Ina nataincosoˈ yaˈhuërin,” tënin. Napoaton tashinan pëiquë poˈmoantarahuë. Nanitohuato, Nomano copirno nontacaso marëˈ aˈpaarahuë huachi, tënin copirno. 22 —Cantaˈ nataˈin, tënin huaˈan. —Noyahuaˈ. Tashiraya natanaˈa, itërin. 23 Tahuëririnquë Acripa Pirinisarë chachin huëˈnin. Noya nitaparahuatonaˈ, natanacaiso pëiquë yaˈconin. Piyapiˈsaˈ moshatatë pochin nisapi. Capitanoˈsaˈ, ninanoˈ huaˈanoˈsaˈ, inapitantaˈ yaˈconpi. Naporahuatonaˈ, Paono amatërin. 24 Huëˈpachina, copirnori itapon: —Noya, sinioro huaˈan, huëˈnan. Canpitantaˈ, iyaroˈsaˈ, noya huëˈnamaˈ. Yaˈipinquëmaˈ yanontaranquëmaˈ, natanco. Iso quëmapi maˈtaˈ onporin niˈnamaˈ. Yaˈipi Cotioroˈsari noˈhuipisoˈ. Quirosarinquë yaˈhuëpisopita, isëquë yaˈhuëpisopitantaˈ, yaˈipiya shaˈhuitërinaco. “Co noya quëmapihuëˈ. Atëpatëquëˈ,” itopirinacohuëˈ. 25 Shaˈhuitohuachinacora, natanpirahuëˈ. Co mantaˈ onporinhuëˈ. Co tëpacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, tënahuë. “Nomano copirno yanontarahuë,” itërincoso marëˈ inaquë yaaˈpapirahuëˈ, co nanitërahuëˈ topinan aˈpacaˈhuasoˈ. 26 Quiricantaˈ yaaˈpapirahuëˈ. Co nitotërahuëˈ maˈsona onporinsoˈ ninshitaˈhuasoˈ nipirinhuëˈ. “¿Maˈtaˈ Nomano copirno ichi?” taˈto, Paono amatërahuë natanamaso marëˈ. Quëmari, sinioro huaˈan, noya natanquëˈ. Nani natanpatan, catahuaco ninshichi, topirahuëˈ. 27 Co topinan quëran aˈpacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Shaˈhuirapito ninshichi, tënahuë, itërin.

Hechos 26

1 Ina quëran huaˈani itapon: —Shaˈhuitocoi. ¿Maˈtaˈ onporansoˈ? itërin. Itohuachina, Paono anquitahuaton, nontërin. 2 —Inta nipachin, sinioro huaˈan, nonchinquën, natanco. Cotioroˈsaˈ nani naˈa shaˈhuirapirinaco niˈton, cari noˈtëquën yashaˈhuitaranquën. Quëmasoˈ Cotioroˈsaˈ aˈchininsoˈ noya nitotëran. Nisha nisha inachintërëhuasoˈ yaˈipiya nitotëran. Napoaton noya cancantato, shaˈhuitaranquën. Ama noˈhuitatonahuëˈ, noya natanco. 4 Huiˈnapitapo quëra huarëˈ Cotioroˈsaquë yaˈhuërahuë. Quirosarinquë yaˈhuërahuë. Naporo quëra huarëˈ Cotioroˈsaˈ nohuitërinaco. 5 Casoˈ Parisio piyapico. Quiyasoˈ Cotioroˈsaˈ pënëntërinsoˈ noˈtë noˈtëquën natërai. Yaˈipi Cotioroˈsaˈ nitotopi. Nohuantopi naporini, inachachin shaˈhuichitënënquënhuëˈ. 6 Iraca Yosë shaˈhuitërinpoaˈ. Shimashonënpoa chachin itërin: “Aˈna tahuëri nichaˈësaranquëmaˈ, nanpimiatarama huachi,” itërin Yosëri. Yaˈipi Cotioroˈsanpoaˈ ina ninarëhuaˈ. Nani tahuëri Yosë chinotërëhuaˈ. Tashirë chachi ina chinotatëhuaˈ, ninarëhua huachi. Cantaˈ ina ninarahuë. Ina marëˈ, sinioro huaˈan, Cotio huaˈanoˈsaˈ shaˈhuirapirinaco. 8 Aˈna tahuëri Yosë ananpitantarinpoaˈ, tënai. ¿Onpoatomataˈ canpitasoˈ co yanatëramahuë? tënahuë. 9 Cantaˈ iraca co Quisoso imarahuëˈ. Imapisopitantaˈ noˈhuirahuë. Aparësitaˈhuasoˈ yaˈhuërin, topirahuëˈ. 10 Quirosarinquë yaˈhuasoco, Quisoso cancanën mapisopita tashinan pëiquë poˈmorahuë. Cotio huaˈanoˈsaˈ nanan quëtërinaco poˈmoaˈhuaso marëˈ. Yatëpahuachinara, carintaˈ “Tëpacoˈ,” itërahuë. 11 Niyontonpiso pëiquë yaˈconahuato, naˈaroˈ aparësitërahuë. Quisoso aˈpocaiso marëˈ aparësitopirahuëˈ, co yaaˈpopihuëˈ. Chiníquën noˈhuito, nisha piyapiˈsaˈ yaˈhuëpiquë paato, aparësitërahuë, itërin, huaˈan nontaton. 12 Ina quëran itantarin: —Aˈna tahuëri Cotio huaˈanoˈsaˈ nanan quëtërinaco Tamascoquë pacaˈhuaso marëˈ. Imapisopita macaˈhuaso marëˈ paˈsapirahuëˈ, 13 camotëchin iratërasoco, inapa quëran chiniquën aˈpintimarincoi. Piˈi quëran chini chiníquën aˈpintërincoi. Huënarachin huënarachin niˈnahuë. Caˈtanincosopitantaˈ niˈpi. 14 Yaˈipicoi noˈpaquë anotasocoi, Quisoso nontërinco. Cotio nananquë nontërinco, natanahuë. “Saono, Saono, ¿onpoatontaˈ aparësitaranco? Niˈquëˈ. Cahuario yaaˈpahuatëra, naraˈhuaya inëshin nininquë ohuanëˈ. Cahuariori noˈhuitaton toˈtahuachina, aquëtëˈ iquitërin. Inapochachin quëmantaˈ noˈhuiranco niˈton, aquë aquëtëˈ co noyahuëˈ cancantaran,” itërinco. 15 “¿Maˈninquëntaˈ quëmasoˈ, Sinioro?” itërahuë. “Ca Quisosoco, aparësitarancosoˈ. 16 Iporasoˈ nipirinhuëˈ huaniquëˈ. Nani acoranquën piyapiˈsaˈ shaˈhuitamasoˈ. Nani niˈnanco. Aˈna tahuëri yaˈnotantaranquën. Niˈnansoˈ shaˈhuitonquëˈ. Ina marëˈ yaˈnotimaranquën. 17 Cotioroˈsaˈ yatëpahuachinënquën, nichaˈësaranquën. Nisha piyapiˈsaˈ yaˈhuëpiquëntaˈ aˈpaaranquën. Inapitantaˈ yatëpahuachinënquën, nichaˈësaranquën. 18 Nisha piyapiˈsantaˈ aˈchintëquëˈ nanamëhuë nitochinaˈ. Somaraya pochin cancantatonaˈ, co nohuitërinacohuëˈ. Nanamëhuë aˈchintohuatan, nohuitarinaco huachi. Iporasoˈ tashi pochin cancantopi. Nohuitohuachinaco, tahuëri pochin cancantapi huachi. Iporasoˈ sopai huaˈani camaihuachina, natëpi. Aˈna tahuërisoˈ Yosë natërapi huachi. Imapachinaco, oshanënaˈ Yosëri inquitarin huachi. Yaˈipi natërinacosopita nasha cancan quëtarahuë. Aˈna tahuëri noya noya yaˈhuërapi huachi,” itërinco Quisoso, tënin. 19 —Napoaton, sinioro huaˈan, Quisoso inapa quëran yaˈnotimarinco niˈton, aˈnaroachin imarahuë. Yaˈipi shaˈhuitohuachincora, noˈtëquën natërahuë huachi. 20 Tamascoquë yaˈhuëpisoˈton shaˈhuitërahuë. Ina quëran Quirosarinquëntaˈ shaˈhuiantarahuë. Yaˈipi Cotia partintaˈ inachachin shaˈhuiantarahuë. Nisha piyapiˈsantaˈ aˈchintërahuë. “Co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantatomaˈ, Yosë imaco huachi. Ina quëran Yosë pochin cancantatomaˈ, noya nico huachi,” itërahuë. 21 Ina aˈchinahuëso marëˈ Cotioroˈsaˈ noˈhuirinaco. Yosë chinotopiso pëiquë masahuatonaco, yatëpapirinacohuëˈ, 22 Yosësoˈ catahuarinco, chaˈërahuë. Napoaton ipora huantaˈ natëarahuë huachi. Yaˈipiya shaˈhuitarahuë. Huaˈanoˈsa quëra huarëˈ shaˈhuitarahuë. Moisësë, pënëntonaˈpiroˈsaˈ, inapita ninopisoráchin aˈchinarahuë. 23 Yosë nohuanton, Quisocristo chiminin. Chimimiatopirinhuëˈ, Yosëri ananpitantarin huachi. Inaˈton nanpiantarin huachi. Ina quëran aˈchintërinpoaˈ tahuëri pochin cancantaˈhuaso marëˈ. Co Cotioroˈsarachin nichaˈërinhuëˈ. Nisha piyapiˈsantaˈ nichaˈësarin huachi, tënin. 24 Ina pochin nontahuachina, copirnori chiniquën itërin: —Paono, quëmasoˈ huaˈyantëran. Naˈa quirica nontaton, huaˈyantëran, itërin. 25 —Co huaˈyantarahuëˈ, sinioro copirno, noˈtëquën nonahuë. Sano yonquiato, nontaranquëmaˈ. 26 Yaˈipi shaˈhuitëranquëmasoˈ huaˈan Acripa nani nitotërin. Co poˈoana quëran napopihuëˈ. Yaˈipi piyapi nitotopi. Inantaˈ nani natantërin. Napoaton co tëˈhuatohuëˈ, ina nontarahuë. 27 Quëmantaˈ, sinioro huaˈan, pënëntonaˈpiroˈsaˈ ninshitopisoˈ natëran, tënahuë, itërin Paonori. 28 —Piˈpian nontopirancohuëˈ, quëma pochin cantaˈ Quisoso imai, ¿ti? itërin. 29 —Paˈpi nohuantërahuë ca pocháchin nicamasoˈ. Yaˈipinquëmaˈ natanamacosopita ca pochachin nicacamasoˈ nohuantopirahuëˈ. Catinaquëachin tonpoinëmasoˈ co nohuantërahuëˈ. Ina marëˈ piˈpian nontaranquëmaˈ. Huaˈquintaˈ yanontaranquëmaˈ imacamaso marëˈ, itërin Paonori. 30 Ina natanahuaton, huaˈan huanirin. Copirno, Pirinisa, yaˈipi inaquë huënsëpisopita huanipi huachi. 31 Pipirahuatonaˈ, inahuara capini ninontopi. —Iso quëmapi co mantaˈ onporinhuëˈ. Co tëpacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Co tashinan pëiquë tërantaˈ poˈmocasoˈ yaˈhuërinhuëˈ, nitopi. 32 Ina quëran copirno itapon: —Co Nomano copirno nontapon yapaˈninhuëˈ naporini, ocoicasoˈ yaˈhuëˈitonhuëˈ, itërin huaˈani.

Hechos 27

1 Ina quëran copirnori Paono yaaˈparin huachi. Nomano copirno Itaria parti yaˈhuërin niˈton, “Ihuan botiquë aˈpaˈi,” taˈton, aˈna capitan nontërin inatohuaˈ quëpacaiso marëˈ. Orio itopisoˈ. Aocosto sontaroˈsaˈ camairin. Ina amatahuaton, copirnori itapon: —Paono, prisoroˈsaˈ, inapita quëpaquë huachi, itohuachina, —Noyahuaˈ. Quëpaˈi nipachin, tënin. 2 Inaquë boti yaˈhuërin, Atramitio quëran huëˈninsoˈ. Asia parti yapaˈsarin. Aˈnaya aˈnaya ninanoquë yanonshirarin. Inaquë ichiyaˈconahuatoi, pipirai huachi. Aristarco caˈtanincoi. Inasoˈ Tisaronicaquë yaˈhuërin, Masitonia parti nininsoˈ. 3 Tahuëririnquë Sitonquë nonshirai. Inaquë Paono nosoroaton, capitani itërin: —Nipayaransopita yaˈhuërinquë yapaˈpatan, noya paquëˈ, itërin. Paˈpatëira, noya aˈcarinacoi. Pahuantërincoisoˈ quëtërinacoi. 4 Ina quëran pipirahuatoi, Chipriquë canconai. Ihuan pitarincoi niˈton, coninan huëˈshirai. 5 Ina quëran notëënan quëran pëntonai. Sirisia parti, Panpiria parti, inapita pirayan pëntonai. Pëntonahuatoi, Nisia parti canconai. Miraquë nonshiconai huachi. 6 Inaquë capitan aˈna boti quënanin, Aricantria quëran huëˈninsoˈ. Itaria parti yapaˈsarin niˈton, inaquë ichiyaˈconincoi. Panca boti inasoˈ. Notohuaroˈ piyapiˈsaˈ yaˈconinsoˈ. 7 Pipirahuatoi, sacaiˈ paˈnai. Oshaquëran paatoi, naˈa tahuëri quëran Nitoquë canconai. Ihuan huëncapirincoi niˈton, Crita yaˈcariya paˈtërai ama ihuan huëncapicaso marëhuëˈ. Sarmona yaˈcariya paˈnai. 8 Inaquë yonsaiˈ paˈtërai. Sacaiˈ paˈsahuatoi, Puerto Buenoquë canconai. Yaˈcariya aˈna ninanoˈ yaˈhuërin. Nasia itopisoˈ. 9 Huaˈquirai niˈtoi, piˈipi shinaˈhuëanatërai. Naporo quëra huarëˈ co noyahuëˈ marë paˈtacasoˈ. Napoaton Paonori shaˈhuitërin. 10 —Ama, siniororoˈsaˈ, paˈahuasohuëˈ, maˈsha onpohuatëhuaˈ. Paˈpatëhuaˈ, boti tapirarin. Maˈsharoˈsaˈ ayaitarin. Piyapinpoantaˈ chimiitarihuaˈ nimara, itërin. 11 Capitansoˈ nipirinhuëˈ co natëtërinhuëˈ. Boti huaˈanën, boti quëpanaˈpi, inapita manorapi. —Paˈahuaˈ, itohuachinara, —Noyahuaˈ, paˈahuaˈ nipachin, tënin capitan. 12 Oˈnapi naniriarin. —Iso nonshinanquë co noyahuëˈ oˈnapi naˈhuëanatacasoˈ. Pinisiquë tërantaˈ canconamarëhuaˈ. Inaquë oˈnapi naˈhuëanatahuaˈ, topi. Napoaton manorapi. Pinisisoˈ Crita parti yaˈhuërin. Nonshinanën quëran piˈi pipirinso parti notëërin. 13 Ihuan ahuënan quëran huisohuantahuachina, “Iporasoˈ noya pacacasoˈ,” topachina, pipirai huachi. Crita yonsaiˈ paˈtërai. Noya paˈsapiraihuëˈ. 14 Shiarahuaton, panca ihuaiˈ manincoi. Piˈi pipirinso parti quëran huëˈnin. 15 Chiniquën mapachincoira, co nanitëraihuëˈ notëcaˈhuaisoˈ. Topinan huënsërahuatoi, ihuansachin quëpaconincoi. 16 Marë huancoanaiˈ soˈton yaˈhuërin. Craota itopisoˈ. Co pancanayahuëˈ niponahuëˈ, insëquëchinsona co ihuan chiniquën paˈnintaquëchinhuëˈ paˈnai. Ina paˈtasocoi, sacaiˈ niponahuëˈ, montëria quëparaisoˈ aˈsonai ama ihuani oshitëcaso marëhuëˈ. 17 Ohuararahuatonaˈ, botiquë poˈmopi. Ina quëran caporin quëran boti aˈsonpi ama yaˈpaacaso marëhuëˈ. Ina yaˈcariya panca saˈmairoˈ yaˈhuërin. Inotërachin ninin. Sirti itopisoˈ. Nohuitatonaˈ, ama inaquë pacacaso marëhuëˈ panca nëˈmëtëˈ ahuanipisoˈ amasha ayaporitomapi. Inapotohuachinara, ihuaiˈ quëpantarincoi. Tópinan paˈnai. 18 Tahuëririnquë coˈsacairi chiníquën ayanpon yanpontarin. Chiniquën ihuaiˈ niˈton, maˈshanënpita quëpapisoˈ inquirasapi. 19 Ina tashiraya boti maˈshanënpitantaˈ inquirai huachi. 20 Ina quëran naˈa tahuëri co piˈi quënanaihuëˈ. Tayorantaˈ co yaˈnorinhuëˈ. Intohuasoˈ quëparincoi nimara. Co nitotëraihuëˈ. Chiniquën ihuantarin niˈton, “Tëhuënchachin chimiitarihuaˈ,” topiraihuëˈ. 21 Nani huaˈquiˈ co coshatëraihuëˈ. Chiniquën manincoi niˈton, co nanitëraihuëˈ. Co huachi chiniraihuëˈ. Yaˈhuërëˈ Paonosoˈ huancanachin huanirahuaton, achinicancaincoiso marëˈ nontërincoi. —Natanco, iyaroˈsaˈ, noˈtëquën shaˈhuichinquëmaˈ. Niˈcoˈ. Critaquë quëparitahuasoˈ nipirinhuëˈ, co natëramacohuëˈ niˈton, huëˈnëhuaˈ. Co huëˈnëhuahuëˈ naporini, co maˈsha onpoˈitërihuahuëˈ. Co maˈsha ayaˈitonhuëˈ. 22 Iporasoˈ nipirinhuëˈ chiniquën cancantocoˈ. Co inquënpoaso tërantaˈ chiminarihuahuëˈ. Botisáchin ayatarihuaˈ. 23 Casoˈ Yosë natërahuë. Inasachin imarahuë. Ina nohuanton, achin tashiˈ anquëninën yaˈnotimarinco. 24 Yaˈnotimarahuatonco, itërinco: “Ama, Paono, tëˈhuaquësohuëˈ. Co chiminaranhuëˈ. Yosë nohuanton, aˈna tahuëri Nomano copirno yaˈhuërinˈpaˈ cansaran copirno chachin nontamaso marëˈ. Yosë nontëran niˈton, yaˈipi botiquë yaˈhuëramasopita nanpiaramaˈ. Co aˈnayanquëma tërantaˈ chiminapomahuëˈ,” itërinco anquëni. 25 Napoaton, iyaroˈsaˈ, chiniquën cancantocoˈ. Tëhuënchachin Yosë natërahuë. Co inasoˈ nonpintërinpoahuëˈ. Shaˈhuitërincoso chachin co aˈnayanpoa tërantaˈ chiminarihuahuëˈ. 26 Nipirinhuëˈ, aˈna noˈpaˈhuayaquë ihuaiˈ tëˈyatarinpoaˈ, itërincoi Paono. 27 Nani catoˈ simana naniriahuasoˈ, Atria marëquë yanponarai. Ipora huantaˈ ihuaiˈ quëpararincoi. Yono tashi pochin —Noˈpaˈ yaˈcariarëhuaˈ, topi boti quëpanaˈpiroˈsaˈ. 28 Napoaton caporin quëran paniitërin. —Cara shonca saota mitro anpotërinsoˈ, tënin. Amasha miachin paˈsahuatoi, ina pochachin paniitoantarin. —Cato shonca canchisë mitroichin anpotërinsoˈ, tënin. 29 “Naˈpiquë yaˈparapihuatëhuaˈ,” taˈtonaˈ, huanconën quëran catapini huaˈna motoˈ tëˈyaitopi ama pacacaso marëhuëˈ. —¿Onporohuarëcha tahuëri anpitantarëˈpoquëhuaya? topi. 30 Boti quëpanaˈpiroˈsasoˈ nipirinhuëˈ yataˈananpipirinacoihuëˈ. —Motonanquë aˈna huaˈna motoˈ aˈpamarai, taˈtonaˈ, montëria iˈquë anohuaraimantapirinahuëˈ. 31 Napohuachinara, Paonori nicaton, capitan, sontaroˈsaˈ, inapita itërin: —Iso quëmapiˈsaˈ pipihuachinaˈ, co canpitantaˈ chaˈëpomahuëˈ, itërin. 32 Ina natanahuatonaˈ, sontaroˈsaˈ manorahuatonaˈ, caporin nishitëtahuatonaˈ, montëria pitapi huachi. 33 Tahuëri yaˈcaritohuachina, Paono itantarincoi: —Iporasoˈ, iyaroˈsaˈ, catoˈ simana co chinotatomaˈ, coshatëramahuëˈ. 34 Napoaton coshatoco huachi chiniamaquëmaˈ. Co chiminarihuahuëˈ. Co mantaˈ onpoarihuahuëˈ, itërincoi. 35 Itahuatoncoi, cosharoˈ manin. Yaˈipiya niˈtërantapaiquë, Yosë nontërin. —Yosparinquën, Tata, itahuaton, sëˈpanahuaton, caˈnin. 36 Napohuachina, yaˈipicoi chiniquën cancantatoi, coshatërai huachi. 37 Cato pasa canchisë shonca saotayaˈpicoi botiquë yaˈhuërai. 38 Nani yaˈipiya natëhuachinara, trico pëˈsotërinsoˈ inquipi. Inquihuachinara, boti niotëintarin. 39 Tahuërihuachina, noˈpaˈ quënanpirinahuëˈ, co nohuitopihuëˈ. Coninanquë inotëˈ quënanpi. —Nanitohuatëhuaˈ, pasoˈ inotëquë chinpiaˈahuaˈ, nitopi. 40 Napoaton huaˈna motoˈ nishitëtatonaˈ, iˈquë aˈpaitopi huachi. Naporo chachin noˈsoratën iˈshiritopi. Ina quëran panca nëˈmëtëˈ ahuaniantapi. Ihuan quëpahuachincoira, inotëquë paˈsapiraihuëˈ. 41 Saˈmairoˈ niˈton, motën quëran yaˈtararin. Co yapaˈninhuë huachi. Huanconën quëran coˈsacairi chiníquën opotaton, nipaatërin huachi. 42 —Huëcoˈ prisoroˈsaˈ tëpaˈahuaˈ, yonatonaˈ taˈahuachinaˈ, topi sontaroˈsaˈ. 43 Capitansoˈ nipirinhuëˈ co nohuantërinhuëˈ Paono tëpacasoˈ. Napoaton —Ama tëpacosohuëˈ. Yaˈipinpoaˈ paˈahua huachi. Nitoyonpatamaˈ, canpitaˈton niitatomaˈ, yonsaiquë paco huachi. 44 Ina quëran aˈnaquëmaˈ nontëˈ sëˈquërahuatomaˈ, yonsaiquë pacoˈ. Capa nontëˈ nipachin, boti maˈshanënpita tërantaˈ sëˈquërahuatomaˈ, paco huachi, itërin capitani. Naporahuatoi, chaˈërai huachi. Yaˈipicoi yonsaiquë canconai huachi.

Hechos 28

1 Yaˈipicoi chaˈërahuatoi, noˈpaquë nonshiconai. —¿Maˈnintaˈ iso parti? itohuatëira, —Marta, itopi. 2 Yaˈhuëhuanoˈsaˈ noya nosororinacoi. Oˈnatatoi, sëhuënai niˈton, aˈpëtopi. —Huëcoˈ napëntiicoˈ, itërinacoi. 3 Paono ihuë masahuaton, pënquë acopirinhuëˈ. Acoasoˈ, yaˈhuan pipirahuaton, quëtëimirarin. 4 Yaˈhuani naquëimirarin, yaˈhuëhuanoˈsaˈ quënanpi. —Iso quëmapi tëpatonaˈpi ipora niˈsora. Napoaton Yosë nohuanton, maˈsha onpoarin anaˈintacaso marëˈ. Marë quëran chaˈëponahuëˈ, chimianin huachi, nitopi. 5 Paonosoˈ nipirinhuëˈ imirin paˈtanahuaton, pënquë tëˈyatërin. Co mantaˈ onporinhuëˈ. 6 “Apira pomatarin. Aˈnaroachin anotahuaton, chiminapon,” topirinahuëˈ. Huaˈquiˈ niˈsapirinahuëˈ, co mantaˈ onporinhuëˈ. Napoaton —Co Paonosoˈ tëpatonaˈpihuëˈ. Yosë pochin niponahuëˈ, piyapi taramara, nitopi. 7 Ina yaˈcariya aˈna huaˈan yaˈhuërin. Popirio itopisoˈ. Noya quëmapi niˈton, pëinënquë ahuëˈëtërincoi. Noya nontërincoi. Cara tahuëri cosharoˈ quëtërincoi. 8 Yaˈhuërëˈ Popirio paˈpinsoˈ chiniquën caniorin. Apira apira saporin. Nani huaˈquiˈ chiˈchirin. Paonori nicapon paˈnin. Yosë nontahuaton, sëˈhuamotorahuaton, aˈnaroachin anoyatërin. 9 Napohuachina, naˈa caniaˈpiroˈsaˈ huëˈpi. Inapitantaˈ anoyatërin. 10 Ina marëˈ nóya niˈninacoi. Naporahuaton, maˈsha nicanarinacoi. Cara yoqui inaquë yaˈhuërai. Yapaˈpatëira, caraˈhuaisoˈ quëtërinacoi. 11 Nani cara yoqui nisahuasoˈ, yapaˈnai huachi. Inaquë nisha boti yaˈhuërin. Aricantria quëran huëˈpirinhuëˈ, inaquë oˈnapi naˈhuëanatërin. Ina huiˈnin motonquë catopi mamanshi yaˈhuërin. Castoro, Porosi itopisoˈ. 12 Inaquë yaˈconahuatoi, pipirahuatoi, Siracosaquë nonshirai. Cara tahuëri inaquë iˈhuatërai. 13 Ina quëran yonsaiˈ paˈtahuatoi, Niquioquë canconai. Inaquë aˈna tahuëriraˈ iˈhuatërai. Tahuëririnquë pinëhuëi parti quëran ihuan huëˈsahuaton, quëparincoi. Catoˈ tahuëri quëran Potioriquë canconpatëira, nonshirai. 14 Inaquë imapisopita quënanconai. —Huëcoˈ niˈquicoi, itohuachincoira, inaquë aˈna simana yacaparai. Naporahuatoi, Nomaquë yaˈcaritërai huachi. 15 Yaˈcaritohuatëira, Quisoso imapisopita natantahuatonaˈ, huëˈpi. Apio mircatoquë aˈnaquën nacapirai. Naporahuaton, Tres Tapinasëquë canconpatëira, aˈnapitantaˈ quënancoantarai. Imasapi antaˈ niˈton, nacapiaponacoi huëˈpi. Inapita quënanahuaton, Paono noya cancantërin. Noya cancantaton, Yosë nontërin. —Ma noya, Tata, catahuarancoi niˈton, co naniantërinacoihuëˈ. Ina marëˈ Yosparinquën itëranquën, tënin, Yosë nontaton. Naporahuaton, chiniquën cancantërin huachi. 16 Ina quëran Nomaquë chachin canconai huachi. Capitansoˈ paˈsahuaton, prisoroˈsaˈ quëparin tashinan pëiquë poˈmocaiso marëˈ. Paonosoˈ nipirinhuëˈ co inaquë poˈmopihuëˈ. —Nohuantohuatan, quëmaora pëinënquë yaˈhuëquëˈ, itopi. Napoaton inaora pëinënquë paˈnin. Nipirinhuëˈ, aˈna sontarori aˈpairarin ama taˈacaso marëhuëˈ. Inaquë yaˈhuarin. 17 Cara tahuëri quëran Cotio huaˈanoˈsaˈ amatërin. Inaquë huëˈpachinara, Paonori itërin: —Nani, iyaroˈsaˈ, isëquë huëˈnahuë. Piˈpian tërantaˈ nonchinquëmaˈ, taˈto, amataranquëmaˈ, huëˈnamaˈ. Topinan quëran, iyaroˈsaˈ, shaˈhuirapirinaco. Cantaˈ Cotio quëmapico niˈto, co aˈnapita Cotioroˈsaˈ noˈhuirahuëˈ. Shimashonënpoapita napopisoˈ co yonquiato, pinorahuëˈ. Nipirinhuëˈ, Quirosarinquë paˈpato, maconinaco. Masahuatonaco, Nomano huaˈanoˈsaquë yoˈconinaco anaˈintinacoso marëˈ. 18 Huaˈanoˈsaˈ natanahuatonaco, “Co mantaˈ onporinhuëˈ niˈton, co tëpacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Ocoiˈi,” itërinaco. 19 Cotioroˈsasoˈ nipirinhuëˈ co nohuantopihuëˈ. Napoaton “Nomano copirno yanontarahuë,” itërahuë. Co yaocoirinacohuëˈ niˈton, isëquë huarëˈ huëcaˈhuasoˈ yaˈhuërin. Co Cotioroˈsaˈ shaˈhuirapicaˈhuaso marëˈ huëˈnahuëˈ. Co noˈhuirahuëˈ. 20 Napoaton amatëranquëmaˈ. Yanohuitëranquëmaˈ. Huëcoˈ ninontahuaˈ. Yaˈipinpoaˈ Yosë aˈpaimarinsoˈ ninarëhuaˈ. Cantaˈ ninarapirahuëˈ, nani oˈmarin niˈton, imarahuë huachi. Ina marëˈ maninaco, catinaquë tonpoimiratërinaco, itërin. 21 —Coˈchi, iyasha, mantaˈ nitotëraihuëˈ quiyaso paya. Cotio parti yaˈhuëpisopita co quirica aˈpatirinacoihuëˈ. Huëˈpachinara, co aˈnaya tërantaˈ shaˈhuitërinacoihuëˈ. 22 Nipirinhuëˈ, yanatanainquën. “Quisoso imapisopita co noyahuëˈ,” topi, natantërai. Yaˈipi parti napopi. Napoaton shaˈhuitocoi. ¿Maˈtaˈ quëma aˈchinan? 23 Aˈna tahuëri huënantahuatoi, shaˈhuitocoi nitochii, itopi. —Noyahuaˈ, iyaroˈsaˈ. Naporoˈ tahuëri huënantacoˈ yaˈipinquëmaˈ shaˈhuichinquëmaˈ, itohuachina, paˈpi. Ina quëran tahuëri nanihuachina, naˈayaˈpi huëˈpi. Paono yaˈhuërinquë niyontonpi natanacaiso marëˈ. Tashiramiachin huëˈpi. Huëˈpachinara, Paonori aˈchintárin. —Yosë yahuaˈanëntërinpoaˈ. Naˈcon nohuantërin huëntonënquë chachin ayaˈcoinpoasoˈ. Ina marëˈ huiˈnin aˈpaimarin. Quisoso itopi. Quiricanën quëran ina naˈcon ninopi. Moisësë pënëntërinsoˈ ninshitaton, ninorin. Pënëntonaˈpiroˈsantaˈ ninopi, itërin. Quiricanën quëran naˈcon aˈchintërin. Aˈchintaton, chiniquën pënënin Quisoso natëcaiso marëˈ. Aˈchintochinaso chachin iˈhuatërin. 24 Natanahuatonaˈ, aˈnaquën natëpi. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ co natëpihuëˈ. 25 Nisha nisha yonquiatonaˈ, yapipiapi huachi. Yapipihuachinara, Paonori itantarin: —Ma noˈtëquën, iyaroˈsaˈ, Ispirito Santo nontërin. Iraca pënëntonaˈpi shaˈhuitërin shimashonënpoaˈ pënënacaso marëˈ. Quiricanënquë ninshitaton, naporin: 26 Paaton, piyapiˈsaˈ shaˈhuitonquëˈ. “Natanapomarahuëˈ, co natantaramahuëˈ. Niˈsapomarahuëˈ, co tëhuënchachin quënanaramahuëˈ,” itëquëˈ. 27 Iso piyapiˈsaˈ co natantochinachinhuëˈ cancantopi. Nëˈhuë pochin cancantatonaˈ, co yanatantopihuëˈ. Tanshirin pochin cancantatonaˈ, co yaquënanpihuëˈ. Noya niˈpi naporini, quënaintonahuëˈ. Noya natanpi naporini, nataintonahuëˈ. Cancanëna quëran natëpi naporini, nitochitonahuëˈ. Imarinaco naporini, nichaˈëitohuëˈ, itërin Yosëri, tënin Isaiasë ninshitaton. Ispirito Santo nohuanton, naporin. 28 Napoaton shaˈhuichinquëmaˈ nitotocoˈ. Yosëri nisha piyapiˈsaˈ nani shaˈhuitërin cancanënaˈ anoyatacaso marëˈ. Inapitasoˈ natërapi huachi, tënin Paono. 29 Ina itohuachina, nisha nisha ninontahuatonaˈ, pipipi huachi. 30 Ina quëran catoˈ piˈipi Paono inaquë yaˈhuërarin. Aˈnantërinsoˈ pëiquë yaˈhuëhuachina, naˈa piyapiˈsari niˈcaponaˈ huëˈpi. 31 Huëˈpachinara, naˈcon pënënin. —Yosë huëntonënquë yaˈconcoˈ canpitantaˈ, itërin. Sinioro Quisocristo naporinsoˈ aˈchintarin. Co tëˈhuatonhuëˈ, naˈcon aˈchinin. Aˈchinpirinhuëˈ, co insoari tërantaˈ atonirinhuëˈ. Nanamën nahuinin huachi. Nani ninshitëranquëma huachi.

Romanos 1

1 Iˈhuata, iyaroˈsaˈ. Ca Paonoco ninshitaranquëmaˈ. Quisocristoíchin natërahuë. Ina acorinco paato nanamën aˈchinaˈhuaso marëˈ. Yosë nohuanton, noya nanan aˈchinárahuë. 2 Coˈhuara Quisocristo oˈmayatërasohuëˈ, ina nanan chachin Yosë shaˈhuitërinpoaˈ. Quiricanën quëran anitotërinpoaˈ, iraca ninshitopisoˈ. Ina nohuanton, naˈa pënëntonaˈpiroˈsaˈ ninopi. 3 “Huiˈnahuë aˈpaimarahuë,” tënin Yosë. Napoaton Quisocristo isoroˈpaquë oˈmarahuaton, piyapi chachin nasitimarin. Tapicoˈ shin inasoˈ. 4 Yosë pochachin niˈton, noyasáchin ninin. Chimimiatopirinhuëˈ, Yosëri ananpitantarin huachi. “Inasoˈ tëhuënchachin Yosë huiˈnin. Chini chiniquën nanantarin,” tënëhuaˈ. Ananpitantarin niˈton, nitotërëhuaˈ. Quisocristo chachin huaˈanëntërinpoaˈ niˈton, “Sinioro” itërëhuaˈ. 5 Ina nosoroatonco, acorinco nisha nisha piyapiˈsaˈ aˈchintaˈhuaso marëˈ. Inapitantaˈ nanamën natëcaiso marëˈ pënënarahuë. Natëhuachinaˈ, “Quisocristosoˈ noya noya,” tosapi huachi. 6 Canpitantaˈ nisha piyapinquëmaˈ nipomarahuëˈ, Quisocristo imaramaˈ. Yosë nohuanton, imaramaˈ. 7 Napoaton Nomaquë yaˈhuëramasopita ninshitaranquëmaˈ. Yosë paˈpi nosororinquëmaˈ. Nani acorinquëmaˈ piyapinënpita nicacamasoˈ. Niˈton, inasáchin yonquicasoˈ yaˈhuërin. Tata Yosë nosoroˈinquëmaˈ. Catahuainquëmaˈ sano cancantacaso marëˈ. Quisocristontaˈ catahuainquëmaˈ. Inasoˈ huaˈanëntërinpoaˈ. 8 Canpitasoˈ noya Yosë natëramaˈ, natantërahuë. Yaˈipi piyapi napopi. Ina natantato, “Yosparinquën, Sinioro,” itërahuë Yosë. Inaˈton napotërahuë. Quisocristo catahuarinco ina pochin Yosë nontaˈhuaso marëˈ. 9 Yosë niˈsarinco, noˈtëquën nontaranquëmaˈ. Yaˈipi cancanëhuë quëran huarëˈ Yosë imarahuë. Huiˈnin nanamën aˈchinárahuë. Nani tahuëriya canpita yonquiatënquëmaˈ, Yosë nontarahuë. “Noya catahuaquëˈ,” itërahuë. 10 Iraca quëra huarëˈ nicapënquëmaˈ yapaˈpirahuëˈ, co nanitërahuëˈ. Ipora huantaˈ pacaˈhuasoˈ yonquiarahuë. “Quëma nohuantohuatan, Sinioro, catahuaco onpopiontaˈ paˈi,” tënahuë, Yosë nontato. 11 Yaniˈnanquëmaˈ. Yacatahuaranquëmaˈ Yosë pochachin cancantacaso marëˈ. Ina quëran noya noya imasarama huachi. 12 Canpitantaˈ noya imapatamaˈ, achinicancanaramaco cantaˈ. Noya ninontohuatëhuaˈ, noya noya cancantarihua huachi. 13 Tëhuënchachin, iyaroˈsaˈ, iraca quëra huarëˈ nicapënquëmaˈ yapaˈpirahuëˈ. Ipora huantaˈ co nanitërahuëˈ pacaˈhuasoˈ. Nisha nisha parti aˈchinpatëra, piyapiˈsaˈ natëtonaˈ, Quisocristo imasapi huachi. Canpitantaˈ yaaˈchintëranquëmaˈ noya noya imacamaso marëˈ. 14 Yaˈipi piyapiˈsaˈ pënënaˈhuasoˈ yaˈhuërin. Quisocristo shaˈhuitërinco. “Nisha nisha nananquë nonpisopita aˈchintëquëˈ. Quirica nitotoroˈsaˈ, co nitotoroˈsahuëˈ, yaˈipiya pënënquëˈ,” itërinco. 15 Napoaton canpitantaˈ yaaˈchintëranquëmaˈ. Aˈnapitantaˈ Nomaquë yaˈhuëpisopita Quisocristo nanamën aˈchinchi, tënahuë. 16 Co casoˈ tapanahuëˈ Quisocristo nanamën aˈchinaˈhuaso marëˈ. Piyapiˈsaˈ natëhuachinaˈ, Yosëri anoyacancantarin huachi. Inaíchin nanitaparin oshanënpoaˈ inquitinpoasoˈ. Cotioroˈsariˈton natëhuachinaˈ, anoyacancantërin. Iporasoˈ nisha nisha piyapiˈsantaˈ anoyacancantarin huachi. Napoaton paˈyatërahuë nanamën shaˈhuitaˈhuasoˈ. 17 “Yosëíchin anoyacancantërinpoaˈ,” topatëhuaˈ, Yosë noya niˈsarinpoaˈ. Oshanënpoaˈ inquitatonpoaˈ, co huachi inapita yonquiarinhuë huachi. Quiricanën quëran ina anitotërinpoaˈ. “Cancanëma quëran huarëˈ Yosë natëhuatamaˈ, oshanëmaˈ inquitarinquëmaˈ. Ina quëran noya niˈsarinquëmaˈ. Ina nohuitatomaˈ, noya noya nanpiarama huachi,” tënin Yosë quiricanënquë. Co canpoara nanitërëhuahuëˈ noya cancantacasoˈ. Ina imapatëhuaˈ, anoyacancantarinpoa huachi. 18 Yosë inapaquë yaˈhuaponahuëˈ, cancanënpoa quëran anitotërinpoaˈ. “Piyapiˈsaˈ co noyahuëˈ nipi. Co ca pochin cancantopihuëˈ. Anaˈintarahuë huachi,” tënin Yosë. Noˈtën nanan nitotaponaraihuëˈ, co nohuantopihuëˈ natëcaisoˈ. 19 Yosë nohuitacasoˈ yaˈhuëpirinhuëˈ, co yanatëpihuëˈ. Inari chachin anitotërinpoaˈ. 20 Isoroˈpaˈ ninin quëra huarëˈ piyapiˈsaˈ nitotopi. Yosësoˈ co quënanpirëhuahuëˈ, nani maˈsha ninin. Ina nicatonaˈ, “Tëhuënchachin Yosë yaˈhuërin. Yaˈipiya nanitaparin niˈton, ina chinotahuaˈ,” taˈcasoˈ nipirinhuëˈ, co nohuantopihuëˈ. Napoaton naˈinpi huachi. 21 Yosë yaˈhuërinsoˈ nitotaponaraihuëˈ, co ina chinotopihuëˈ. Ina nohuanton, nani maˈsha yaˈhuëtopirinahuëˈ, co ina marëˈ “Yosparinquën, Sinioro,” co itopihuëˈ. Nisha nisha yonquiatonaˈ, co noyahuëˈ yonquipi. Tashi pochin cancantopi huachi. 22 “Yaˈipiya nitotërai,” topirinahuëˈ, co noya yonquipihuëˈ. 23 Yosësoˈ noyasachin ninin. Co onporontaˈ chiminaponhuëˈ. Inasoˈ nipirinhuëˈ, co ina yonquipihuëˈ. Ina naniantatonaˈ, mamanshi nipi moshacaiso marëˈ. Mamanshi piyapi nonanpisoˈ moshapi. Co piyapi yaˈhuëmiatopirinhuëˈ, ina yamoshapi. Nisha nisha maˈsharoˈsantaˈ moshapi. Aˈnaquën anpiantëhuanoˈsaˈ, aˈnaquën noˈpaquë niohuaratërinsopita, inapita moshapi. 24 Napoaton Yosëri tananpitërin co noyahuëˈ yonquipisopita nicacaiso marëˈ. Aˈporin huachi. Aˈpohuachina, paˈpi co noyahuëˈ nipi. Taparosachin yonquiatonaˈ, nisëˈhuapi. Co ina pochin nisëˈhuacasohuëˈ nipirinhuëˈ. 25 Yosëri noˈtëquën anitotopirinhuëˈ, ina aˈporahuatonaˈ, nonpin nanan natëpi huachi. Maˈsha isoroˈpaquë yaˈhuërinsopita moshatonaˈ, chinotapi. Yosëriachin yaˈipiya ninin nipirinhuëˈ, co inasoˈ chinotopihuëˈ. Tëhuënchachin inasáchin chinotacasoˈ yaˈhuërin, tënahuë. Amen. 26 Napoaton Yosëri tananpitërin paˈpi co noyahuëˈ cancantacaiso marëˈ. Sanapiˈsaˈ co huachi soˈinaˈ nohuantopihuëˈ. Sanapi capini nisëˈhuacaisoˈ nohuantopi. Co ina pochin nicacasohuëˈ nipirinhuëˈ. 27 Quëmapiˈsantaˈ co huachi saˈinaˈ nohuantopihuëˈ. Quëmapi capini ninayapi. Ina marëˈ naˈinpi. Yosëri anaˈintarin huachi. Cancanënantaˈ tapipi huachi. 28 Co Yosë yanatëpihuëˈ niˈton, inari aˈporin co noyahuëˈ nicacaisoˈ. Niˈni pochin cancantopi huachi. 29 Paˈpi co noyahuëˈ nipi. Nimonshitacaisorachin yonquipi huachi. Naˈcon oshahuanpi. Aˈna piyapi maˈshanënpita nohuantapapi. Piyapi chinotopi. Niapiratopi. Aˈnaquën tëpapi. Ninoˈhuipi. Nonpintopi. Yánoˈhuitopi. Aˈnapita nonpinapipi. 30 Nipinopi. Yosë inimicotopi. Maˈtonaˈ maˈtonaˈ nonpi. “Casoˈ noya noyaco,” taˈtonaˈ, aˈnapita nocanpi. Yonquirápi co noyahuëˈ nicacaisoˈ. Co paˈpinaˈ, aˈshinaˈ, inapita tërantaˈ co natëpihuëˈ. 31 Co huachi yonquipihuëˈ. Nonpinápi. Co quëmopinënpita tërantaˈ nosoropihuëˈ. Noˈhuitochinachin cancantopi. 32 “Co noyahuëˈ nipisopita chiminpachinaˈ, parësitopiquë paˈsapi huachi,” tënin Yosë. Ina nitotaponaraihuëˈ, inachachin niantapi. Naporahuatonaˈ, aˈnapitantaˈ co noyahuëˈ nipachinara, paˈyatopi.

Romanos 2

1 Aˈnaquëmaˈ, iyaroˈsaˈ, naporamaˈ: “Pasoˈ quëmapi co noyahuëˈ ninin,” tënamaˈ. Inasoˈ nipirinhuëˈ, ina pochachin canpitantaˈ co noyahuëˈ ninamaˈ. Napoatomaˈ, ninaˈintarama huachi. 2 “Co noyahuëˈ nipatamaˈ, anaˈintaranquëmaˈ,” tënin Yosë. Noˈtëquën inasoˈ anaˈintarin, nitotërëhuaˈ. 3 “Aˈnapita oshahuanpi,” tënamaˈ. Nipirinhuëˈ, canpitantaˈ co noyahuëˈ nipatamaˈ, anaˈintarinquëmaˈ. Co chaˈësaramahuëˈ. 4 Yosë nosororinpoaˈ. Co aˈnaroachin noˈhuirinpoahuëˈ niˈton, co Yosë tëˈhuatëramahuëˈ. “Co aˈnaroachin anaˈintarinpoahuëˈ,” taˈtomaˈ, co noyahuëˈ ninamaˈ. Yosë naˈcon nosoropirinquëmahuëˈ, co ina yonquiramahuëˈ, ¿ti? Tëhuënchachin co aˈnaroachin anaˈintarinquëmahuëˈ. “Oshaquëran co noyahuëˈ yonquirinsopita naniantaponaˈ nimara,” taˈton, ninarárin. 5 Canpitasoˈ nipirinhuëˈ co natantochinachinhuëˈ cancantëramaˈ. Co oshanëmaˈ yaaˈporamahuëˈ. Napoaton ayaroˈ tahuëri chini chiniquën anaˈintarinquëmaˈ. Naporoˈ yaˈipi piyapiˈsaˈ noˈtëquën anaˈintarin huachi. 6 Yaˈipi ninëhuasopita Yosë nitotërin. Ayaroˈ tahuëri ina yonquiaton, noˈtëquën shaˈhuitarinpoaˈ. Noya nipatëhuaˈ, noya acoarinpoaˈ. Coˈsoˈ noyahuëˈ nipatëhuaˈ, anaˈintarinpoaˈ. 7 Noyasachin nipatëhuaˈ, noya niˈsarinpoaˈ. Ina paˈyatohuatëhuaˈ, ananpitantarinpoaˈ. Inarëˈquënpoaˈ yaˈhuëmiatarihua huachi. 8 Nipirinhuëˈ, co Yosë yonquihuatëhuahuëˈ, noˈhuiarinpoaˈ. Noˈtëquën anitotopirinpoahuëˈ, co natëhuatëhuahuëˈ, anaˈintarinpoaˈ. Co noyahuëˈ nipatëhuaˈ, chiniquën anaˈintarinpoa huachi. 9 Yaˈipi co noyahuëˈ nipisopita noˈtëquën anaˈintarin. Naporoˈ chiniquën parësitapi. Cotioroˈsaˈ anaˈintarin. Aˈnapitantaˈ co noyahuëˈ nipachina, anaˈintarin. 10 Noya cancantopisopitasoˈ nipirinhuëˈ noya niˈsarin. Noya noya acorarin. Asanocancanarin huachi. Cotioroˈsanpoaˈ, nisha piyapiˈsanquëmaˈ, yaˈipinpoaˈ noya nipatëhuaˈ, nichaˈësarinpoa huachi. 11 Ayaroˈ tahuëri nanihuachin, noˈtëquën anaˈintarin huachi. Insosona tërantaˈ co noyahuëˈ nipachina, co nichaˈësarinhuëˈ. 12 Iraca Moisësëri Cotioroˈsaˈ pënënin nani maˈsha natëcaisoˈ. Cotioroˈsaráchin pënënin. Co natëhuachinahuëˈ, oshahuanpi. Ina marëˈ Yosëri anaˈintarin huachi. Aˈnapitasoˈ nipirinhuëˈ co pënëntërinsoˈ nitotopihuëˈ. Co nitotatonahuëˈ, co ina natëcaisoˈ yaˈhuëpirinhuëˈ. Co noyahuëˈ nipachinaˈ, anaˈintarin inahuantaˈ. 13 Yaˈhuërëˈ Cotioroˈsasoˈ Moisësë pënëntërinsoˈ natanaponaraihuëˈ, co natëtopihuëˈ. Napoaton co Yosëri noya niˈninhuëˈ. Noˈtëquën natëpi naporini, Yosëri noya niˈitonhuëˈ. 14 Yaˈhuërëˈ nisha piyapiˈsasoˈ co pënëntërinsoˈ nitotaponaraihuëˈ, inahuara yonquinëna quëran nitotopi maˈsona noya nicacaisoˈ. Aˈnaquën noya nipi. Aˈnaquën nitotopirinahuëˈ, co noyahuëˈ nipi. 15 Cancanëna quëran Yosëri anitotërin noya nicacaisoˈ. Co noyahuëˈ nipachinara, inahuara nitotopi. “Co napocasohuëˈ nipirinhuëˈ, naporahuë,” topi yonquiatonaˈ. Inapochachin noya nipachinara, inantaˈ cancanëna quëran nitotopi. 16 Ayaroˈ tahuëri yaˈipi co noyahuëˈ yonquirëhuasopita aipitarinpoa huachi. Poˈoana quëran maˈsona tërantaˈ onporëhuasopita aˈninquëchin anitotarinpoaˈ. Naporoˈ tahuëri Tata Yosë nohuanton, Quisocristo noˈtëquën shaˈhuitarinpoaˈ. Co noyahuëˈ nipatëhuaˈ, anaˈintarinpoa huachi. Ina nanan yaˈipi parti quëran huarëˈ shaˈhuitarahuë. 17 Aˈnaquëmaˈ Cotioroˈsanquëmaˈ niˈton, aˈnapita nocanamaˈ. “Moisësë pënëntërinsoˈ natëhuatoi, chaˈësarai,” toconamaˈ. “Yosë naˈcon naˈcon nosororincoi,” taˈtomaˈ, aˈnapita nocanamaˈ. 18 Yosë nohuantërinsoˈ nani nitotëramaˈ. Yosë quiricanën aˈchintërinënquëmaˈ niˈton, nitotëramaˈ noya nicacasoˈ. 19 Nisha piyapiˈsantaˈ yaaˈchintëramaˈ. Inapitasoˈ co Yosë nohuitatonahuëˈ, somaraya pochin niconpi. Tashi pochin cancantopi. 20 Co Yosë nanamën nitotopihuëˈ niˈton, yaaˈchintaramaˈ. “Yosë noˈtëquën pënënincoi niˈton, noya noya nitotërai. Aˈnapitasoˈ co quiya pochin nitochatërapihuëˈ,” toconamaˈ. 21 Aˈnapita aˈchintopiramahuëˈ, co canpita tërantaˈ natëramahuëˈ. “Ama ihuatocosohuëˈ,” itapomarahuëˈ, canpitantaˈ inapochachin ihuatëramaˈ. 22 “Ama aˈna quëmapi saˈin monshitocosohuëˈ,” tapomarahuëˈ, canpitantaˈ monshihuanamaˈ. Piyapiˈsaˈ mamanshi moshahuachinara, noˈhuiramaˈ. “Yosëíchin chinotacasoˈ nipirinhuëˈ,” tënamaˈ. Napoapomarahuëˈ, canpita tërantaˈ co cancanëma quëran huarëˈ chinotëramahuëˈ. Co canpitasoˈ moshapiramahuëˈ, moshatopiso pëiquë ihuatëramaˈ. 23 “Quiyasachin Moisësë pënëntërinsoˈ nitotërai,” tënamaˈ. Nipirinhuëˈ, co natëramahuëˈ niˈton, aˈnapitantaˈ co nohuantopihuëˈ Yosë imacaisoˈ. 24 Co noyahuëˈ cancantëramaˈ niˈton, nisha nisha piyapiˈsaˈ co Yosë noya niˈsapihuëˈ. “Yosë co noyahuëˈ niˈton, imapisopitantaˈ co noya nipihuëˈ,” tosapi, tënin Yosë quiricanënquë. 25 “Quiyasoˈ Yosë piyapinënpitacoi,” taˈtomaˈ, Cotio marca niacotëramaˈ aˈnapita nitotacaiso marëˈ. Moisësë pënëntërinsoˈ noya natëhuatamaˈ, noˈtëquën nitotapi. “Isopitasoˈ Yosë piyapinënpita,” tosapi. Nipirinhuëˈ, co natëhuatamahuëˈ, topinan quëran Cotio marca niacotëramaˈ. 26 Yaˈhuërëˈ nisha piyapiˈsasoˈ Yosë natëhuachinaˈ, piyapinënpita pochin niˈsarin. 27 Canpitasoˈ nipirinhuëˈ pënëntërinsoˈ nitotapomarahuëˈ, co natëramahuëˈ. Topinan quëran Cotio marca niacotëramaˈ. Nisha piyapiˈsasoˈ nipirinhuëˈ, co Cotio marca niacotaponaraihuëˈ, Yosë natëpi. Napoaton atapanarinënquëmaˈ. 28 Cotioroˈsanquëmaˈ nipiramahuëˈ, co ina marëˈ piyapinënpita pochin niˈninquëmahuëˈ. Inapochachin Yosë marcanën co nonënpoaquë acotërinpoahuëˈ. 29 Yaˈipi cancanënpoa quëran Yosë imapatëhuaˈ, tëhuënchachin piyapinënpita pochin niˈsarinpoaˈ. Marcanën cancanënpoaquë acotërinpoaˈ. Co nonënpoaquë aˈninquëchin acotërinpoahuëˈ. Cancanënpoaˈ anoyacancantërinpoaˈ. Ina quëran noya niˈninpoaˈ. Co piyapiˈsaˈ paˈyatopirinënpoahuëˈ, Yosësoˈ noya niˈsarinpoaˈ.

Romanos 3

1 “¿Maˈmarëtaˈ Cotioroˈsasoˈ marcanën nohuantopi? Topinan quëran Yosë chinotopi nimara,” topi aˈnaquën. 2 Co topinan quëran chinotopihuëˈ. Yosëri naˈcon catahuarin. Inahuaˈton nontërin. Nanamën chachin shaˈhuitërin ninshitatonaˈ yaˈhuëmiatacaiso marëˈ. “Yosë quiricanën iraca ninshitopisoˈ,” tënëhuaˈ. 3 Aˈnaquën co natëpirinahuëˈ, co Yosë nanamënsoˈ ayarinhuëˈ. Co onporontaˈ ayaponhuëˈ. Co Yosë nonpintarinpoahuëˈ. 4 Yaˈipi piyapiˈsaˈ nonpinpirinahuëˈ, Yosësoˈ noˈtëquën nonin. Yosë noˈtëquënáchin nonpirinhuëˈ, aˈnaquën co yanatëpihuëˈ. “Yosë nonpintarinpoaˈ nimara,” topirinahuëˈ, co onporontaˈ nonpintërinpoahuëˈ, tënin Yosë quiricanënquë. 5 Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ co noˈtëquën yonquipihuëˈ. “Quiyasoˈ co noyahuëˈ nipatëira, aˈnapita nicatonacoi, Yosë naˈcon naˈcon yonquipi. “Yosësoˈ noˈtëquën nonin,” taˈtonaˈ, ina yonquiapi. Napoaton co anaˈintincoisoˈ yaˈhuërinhuëˈ,” toconpi aˈnaquën. Inahuara yonquinëna quëran napopirinahuëˈ, co noˈtëquën yonquipihuëˈ. 6 Noˈtëquën anaˈintacasoˈ yaˈhuërin. Co anaˈintacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ naporini, co ayaroˈ tahuëri noˈtëquën shaˈhuichitonpoahuëˈ. 7 Aˈnaquëontaˈ taponaˈ: “Casoˈ nonpinpirahuëˈ, Yosësoˈ noˈtëquënáchin nonin. Nonpintërahuë niˈton, aˈnapita naˈcon naˈcon Yosë yonquiapi. Napoaton co oshahuancohuëˈ. Co anaˈintincosoˈ yaˈhuërinhuëˈ,” toconpi. Co noˈtëquën yonquipihuëˈ. 8 Noˈtëquën yonquipi naporini, oshahuanacasoˈ noya niitonhuëˈ. Aˈnaquën pinorinaco. “Paono chachin shaˈhuitërinpoaˈ co noyahuëˈ nicacasoˈ. Co noyahuëˈ nipatëhuaˈ, Yosë naˈcon naˈcon nosoroarinpoaˈ. Napoaton naˈcon naˈcon co noyahuëˈ niahuaˈ,” toconpi nonpintatonaˈ. Ina marëˈ anaˈintacasoˈ yaˈhuërin. Yosëri anaˈintarin. 9 “Cotioroˈsacoi noya noya ninai,” topirinahuëˈ, co noˈtëquën yonquipihuëˈ. Nani shaˈhuitëranquëmaˈ. Cotioroˈsanpoaˈ, nisha piyapiˈsanquëmaˈ, yaˈipinpoaˈ oshahuanëhuaˈ. 10 Yosë quiricanënquë naporin. Co noyahuëˈ cancantëramaˈ. Co aˈnayanquëma tërantaˈ noˈtëquën yonquiramahuëˈ. 11 Co Yosë nanamën natanamahuëˈ. Co canpitaora nohuantëramahuëˈ Yosë chinotacamasoˈ. 12 Co Yosë iranën paˈtëramahuëˈ. Pëshonama huachi. Co aˈnayanquëma tërantaˈ noya ninamahuëˈ. 13 Paˈpi co noyahuëˈ nonconamaˈ. Niˈcoˈ. Chimipi co noya paˈpitohuachinarahuëˈ, anarin. Inapochachin taparoˈ nonpatamara, anarinso pochachin Yosë niˈninquëmaˈ. Noyásha nontopiramahuëˈ, nonpintaramaˈ. Nonpintëramaˈ niˈton, nonamasoˈ yaˈhuan tomain pochin Yosëri niˈnin. 14 Noˈhuitatomaˈ, piyapiˈsaˈ pinosáramaˈ. 15 Aˈnaroachin yaahuëramaˈ, yatëparamaˈ. 16 Insëquësona paˈpatamara, piyapiˈsaˈ aparësitaramaˈ, asëtaramaˈ. 17 Co onporontaˈ sano cancantaramahuëˈ. Aˈnapitantaˈ anoˈhuitëramaˈ. 18 Co Yosë tëˈhuatëramahuëˈ. Co ina yonquiramahuëˈ, topi iraca. Yosë quiricanënquë ninshitopi. 19 Tëhuënchachin co noyahuëˈ nicatëhuaˈ, yaˈipinpoaˈ oshahuanëhuaˈ. Yosë pënëntërinsoˈ nitotopirëhuahuëˈ, co natërëhuahuëˈ niˈton, anaˈintinpoasoˈ yaˈhuërin. 20 Canpoara co nanitërihuahuëˈ noˈtëquën Yosë natëcasoˈ. Co natëhuatëhuahuëˈ, co Yosë noya niˈsarinpoahuëˈ. Pënëntërin quëran oshahuanëhuasoˈ anitotërinpoaˈ. Ina natanpatëhuara, “Tëhuënchachin oshahuanëhuaˈ. Co noyahuëˈ ninëhuaˈ,” tënëhuaˈ. 21 Iporasoˈ nipirinhuëˈ Yosë anitotërinpoaˈ noya cancantahuaso marëˈ. Quisocristo anoyacancantarinpoaˈ niˈton, co huachi iraca pënëntërinsoˈ yonquicasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Iraca quiricanën quëran Quisocristo oˈmacasoˈ ninorin. Iporasoˈ nani oˈmarin huachi. 22 Quisocristo imapatëhuaˈ, Yosë noya niˈsarinpoa huachi. Insosona natëhuachina, anoyacancantarin. Co nisha nisha nontërinpoahuëˈ. 23 Yaˈipinpoaˈ oshahuanëhuaˈ. Co aˈnayanpoa tërantaˈ Yosë pochin cancantërëhuahuëˈ. 24 Nipirinhuëˈ, inaora nohuanton, Yosë nosororinpoaˈ. Nosoroatonpoaˈ, Quisocristo aˈpaimarin nichaˈëinpoaso marëˈ. Ina imapatëhuaˈ, Yosë noya niˈsarinpoa huachi. 25 Yosë nohuanton, Quisocristo chiminin. Oshanënpoaˈ inquitinpoaso marëˈ chiminin. “Ca marëˈ chiminin,” topatëhuaˈ, oshanënpoaˈ inquitarinpoaˈ. Huënainën quëran anoyacancantarinpoaˈ. Iraca piyapiˈsaˈ oshahuanpirinahuëˈ, Yosëri co aˈnaroachin anaˈintërinhuëˈ. “Aˈna tahuëri Quisocristo chiminpachin, oshanënaˈ inquitarahuë huachi,” taˈton, co anaˈintërinhuëˈ. 26 Iporahuantaˈ noˈtëquën anaˈintarin. “Quisocristo oshanënpoa marëˈ chiminin,” topatëhuaˈ, oshanënpoaˈ inquitarinpoaˈ. Noyapiachin cancan quëtarinpoaˈ. Quisocristo imapatëhuaˈ, Yosë noya niˈsarinpoaˈ. Co canpoantaˈ anaˈintarinpoahuëˈ. 27 Napoaton co inso tërantaˈ nocanacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Co canpoara chaˈërëhuahuëˈ. “Quisocristo ca marëˈ chiminin,” topatëhuaˈ, ina nichaˈësarinpoaˈ. Co noˈtëquën natëpirëhuahuëˈ, nichaˈërinpoaˈ. 28 Nani shaˈhuitëranquëmaˈ. Quisocristo imarëhuaso marëˈ anoyacancantërinpoaˈ. Co yaˈipi pënëntërinsoˈ natëpirëhuahuëˈ, noya niˈninpoaˈ. 29 Yosë yaˈipi piyapinpoaˈ nohuantërinpoaˈ. Co Cotioroˈsarachin nosororinhuëˈ. Nisha nisha piyapiˈsaˈ nosororin. Yaˈipinpoaˈ nosororinpoaˈ. 30 Aˈnaichin Yosë yaˈhuërin. Yaˈipinpoaˈ napopianachin yonquirinpoaˈ. Cotioroˈsahuë nipon, nisha piyapiˈsahuë nipon, Quisocristo imapachinaˈ, anoyacancantarin. 31 Anoyacancantohuachinpoaˈ, co yaˈipi pënëntërinsoˈ naniantërëhuahuëˈ. Ina quëran oshahuanëhuasoˈ nitotarihuaˈ. Quisocristo imapatëhuaˈ, catahuarinpoaˈ noya natëcasoˈ.

Romanos 4

1 Apran naporinsoˈ shaˈhuichinquëmaˈ. Inasoˈ shimashonënpoaˈ, Yosëri noya niˈninsoˈ. 2 Apran inaora co nanitërinhuëˈ noˈtëquën Yosë natëcasoˈ. Inaora nanitërin naporini, “Casoˈ noyaco. Noˈtëquën natërahuë,” chitonhuëˈ. Nipirinhuëˈ, co nanitërinhuëˈ ina pochin Yosë nontacasoˈ. 3 “Yosë noˈtëquën nontërinco. Inasáchin catahuarinco,” topachina, Yosëri noya niˈnin. Oshanën inquitaton, noya niˈnin, tënin quiricanënquë. 4 Niˈcoˈ. Piyapiˈsaˈ co topinan nicanarëhuëˈ. Sacatohuachina, pahuërëcasoˈ yaˈhuërin. Inapochachin noˈtëquën natërëhuaˈ naporini, Yosë noya nicainpoasoˈ yaˈhuëˈitonhuëˈ. 5 Yosësoˈ nipirinhuëˈ inaora nohuanton, nosororinpoaˈ. “Co caora noya nipirahuëˈ, Yosë chachin anoyacancantarinco,” topatëhuaˈ, oshanënpoaˈ inquitarinpoaˈ. Noya niˈninpoa huachi. 6 Co noyahuëˈ nipirëhuahuëˈ, inaora nohuanton, Yosë anoyacancantërinpoaˈ. Noya niˈninpoa huachi. Ina marëˈ nóya cancantërëhuaˈ. 7 Oshanënpoaˈ Yosë inquitohuachinpoaˈ, noya cancantarihuaˈ. Yaˈipi oshanënpoaˈ ayatarinpoaˈ. 8 Co huachi oshanënpoa marëˈ anaˈintarinpoahuëˈ. Napoaton noya cancantarihuaˈ, tënin Tapicoˈ. 9 Co Cotioroˈsarachin anoyacancantërinhuëˈ. Aˈnapitantaˈ anoyacancantërin. Apran yonquicoˈ. “Yosë noˈtëquën nontërinco,” topachina, Yosëri noya niˈnin. Nani shaˈhuitëranquëmaˈ. 10 Coˈhuara Cotio marca acoyatërasohuëˈ, noya niˈnin. Naporoˈ inasoˈ “Cotio quëmapi” co topihuëˈ. Cotio marca niacotërin piquëran “Cotio quëmapi” topisoˈ. 11 Yosë natërin niˈton, inari noya niˈnin. Coˈhuara marcanën acoyatërasohuëˈ, piyapinën pochachin niˈnin. Ina piquëran Cotio marca acorin imarinsoˈ anitotacaiso marëˈ. Apranˈton Yosë natërin. “Noˈtëquën nontërinco,” topachina, noya niˈnin. Nisha piyapiˈsantaˈ ina pochachin natëtatonaˈ, Apran pochin cancantopi. Co Cotio piyapiˈsahuëˈ nipirinhuëˈ, Yosëri huiˈnin pochin niˈnin. 12 Cotioroˈsantaˈ Apran pochin natëtohuachinara, huiˈnin pochin niˈnin antaˈ. Co marca niacotopiso marëˈ noya cancantopihuëˈ. Coˈhuara marca acoyatërasohuëˈ, Apransoˈ natëtërin. Inapitantaˈ ina pochin cancantohuachinara, Yosëri noya niˈnin. 13 Iraca Yosëri Apran itapon: “Nosoroatënquën, páncaroˈpaˈ quëchinquën. Piyapinëhuë pochin niˈsaranquën. Quëma shinparinpitantaˈ noya catahuaarahuë. Aˈna tahuëri yaˈipiroˈpaˈ huaˈanëntaponaˈ,” itërin. “Yosë co onporontaˈ nonpintërincohuëˈ,” tëninso marëˈ Yosëri noya niˈnin. Co naporoˈ Moisësë pënënchatërarinhuëˈ. Napoaton co ina natërinso marëhuëˈ Apran noya niˈnin. 14 Natërinso marëˈ noya niˈnin naporini, co Yosëri catahuacasoˈ yaˈhuëˈitonhuëˈ. Topinan quëran Yosëri nonchitonhuëˈ. Nipirinhuëˈ, “Yosë co onporontaˈ nonpintërincohuëˈ. Catahuarinco mini,” tëninso marëˈ piyapinën pochin niˈnin. 15 Yosë nohuanton, Moisësë pënëntërin natëcaiso marëˈ. Co natëhuachinahuëˈ, anaˈintacasoˈ yaˈhuërin. Co pënëntërinhuëˈ naporini, co natëcasoˈ yaˈhuëˈitonhuëˈ. Co oshahuaintërihuahuëˈ. 16 “Yosë noˈtëquën nontërinco,” topachina, Yosëri itërin: “Oshahuanpiranhuëˈ. Caora nohuanto, nosororanquën. Catahuaranquën. Huiˈnanpitantaˈ catahuarahuë,” itërin Yosëri. Co Cotioroˈsarachin nosororinhuëˈ. Yaˈipi Apran pochin cancantërëhuasopita nosororinpoaˈ. Ina huiˈninpita pochin niˈninpoaˈ. 17 Iraca Yosëri Apran itërin: “Ca nohuanto, notohuaroˈ shiparinpita yaˈhuëtarinquën. Naˈa nisha piyapiˈsantaˈ quëma pochachin cancantapi,” tënin Yosë. Quiricanënquë naporin. “Yosë noˈtëquën nontërinco. Yaˈipiya nanitaparin. Chiminpisopita ananpitantarin. Maˈsha capa nipachina, topinan yonquiarapirinhuëˈ, yaˈhuërarin,” taˈton, Apran natëtërin huachi. 18 “Quëma shiparinpita naˈasapi huachi,” itërin Yosëri. Huaˈquiˈ co aˈna huiˈnin tërantaˈ yaˈhuëtopirinhuëˈ, Apran natëtërin. “Yosë nohuanton, oshaquëran huiˈnahuë yaˈhuëtarinco. Shinëhuëpita naˈasapi,” tënin Apran. 19 Pasa piˈipitaponahuëˈ, co huiˈnin yaˈhuëtërinhuëˈ. Co huachi chinirinhuëˈ. Saˈiontaˈ co huaˈhuanaˈpihuëˈ. Nani paíya. Napoaponahuëˈ, Yosë natërin. 20 “Yosë nonpintërinco,” co tëninhuëˈ. Co nisha nisha yonquirinhuëˈ. “Noˈtëquën nontërinco,” taˈton, chiniquën cancantërin. “Ma noyacha Yosësoˈ niˈton, co naniantarincohuëˈ. 21 Yosëri yaˈipiya nanitaparin. Sacaiˈ niponahuëˈ, nani shaˈhuitërinco niˈton, catahuarinco. Shaˈhuitërincoso chachin yaˈhuapon huachi,” tënin. 22 Ina yonquirinso marëˈ Yosëri nóya niˈnin. 23 Apran naporinsopita Yosë quiricanënquë ninshitopi. Canpoantaˈ nitotacaso marëˈ ninshitopi. 24 Ina nonanpatëhuaˈ, Yosë noya niˈsarinpoaˈ. Quisocristo chimimiatopirinhuëˈ, Yosëri ananpitantarin huachi. Ina huaˈanëntërinpoa huachi, tënëhuaˈ. Ina marëˈ Yosë noya niˈsarinpoaˈ canpoantaˈ. 25 Yosë nohuanton, oshanënpoa marëˈ chiminin. Anoyacancantinpoaso marëˈ inari ananpitantarin. Oshanënpoaˈ inquitatonpoaˈ, noya niˈsarinpoa huachi.

Romanos 5

1 “Quisocristoíchin nichaˈësarinpoaˈ,” taˈtëhuaˈ, imarëhuaˈ. Ina anoyacancantërinpoaˈ niˈton, Yosë noya niˈninpoaˈ. Co huachi inimiconënpita pochin niˈninpoahuëˈ. 2 Quisocristo chiminin niˈton, Yosë nosoroatonpoaˈ, nichaˈërinpoaˈ. Imapatëhuaˈ, nichaˈësarinpoaˈ. Nosoroatonpoaˈ, ipora huantaˈ catahuarinpoa huachi. Aˈna tahuëri Yosëˈpaˈ paˈpatëhuaˈ, Yosë pochin nisarëhua huachi. Ina yonquiatëhuaˈ, nóya cancantarihua huachi. 3 Iporantaˈ parësitarihuarahuëˈ, noya cancantarihuaˈ. “Parësitohuatëhuaˈ, Yosë catahuarinpoaˈ chini chiniquën cancantahuaso marëˈ,” taˈtëhuaˈ, co sëtarihuahuëˈ. Chiniquën cancantatëhuaˈ, noya ahuantarihua huachi. 4 Noya ahuantohuatëhuaˈ, oshaquëran Yosë pochachin cancantarihua huachi. Ina quëran Yosëichin yonquiarihuaˈ. “Co naniantarinpoahuëˈ,” taˈtëhuaˈ, ina yonquiarihua huachi. 5 Yosëichin yonquihuatëhuaˈ, tëhuënchachin co naniantarinpoahuëˈ. Ina marëˈ co sëtarihuahuëˈ. Ispirito Santo aˈpatimarinpoaˈ. Yaˈcoancantohuachinpoaˈ, “Ma noyacha Yosë nosororinpoa paya,” tarihuaˈ. Ispirito Santo chachin Yosë nosororinpoasoˈ anitotërinpoaˈ. Naporahuaton, catahuarinpoaˈ aˈnapita nosorocaso marëˈ. 6 Canpoara co nanitërëhuahuëˈ chaˈëcahuasoˈ. Iraca oˈmacasoˈ nanihuachina, Quisocristo isoroˈpaquë oˈmarin huachi. Co Yosë yonquipirëhuahuëˈ, oshahuanëhuaso marëˈ chiminin. 7 Niˈcoˈ. Piyapi noya niponahuëˈ, co insontaˈ yaˈhuërënamën chiminacasoˈ nohuantërinhuëˈ. Noya noya nipachin, nichaˈëcaso marëˈ aˈnaraˈ yaˈhuërëtapon nimara. 8 Quisocristosoˈ nipirinhuëˈ oshahuanoˈsa marëˈ chiminin. Oshahuanpirëhuahuëˈ, yaˈhuërëtërinpoaˈ. Yosë nohuanton, canpoa marëˈ chiminin. Napoaton “Ma noyacha Yosë nosororinpoa paya,” tënëhuaˈ. 9 “Corosëquë huënainën paˈnin. Oshanënpoa marëˈ chiminin,” topatëhuaˈ, Yosë noya niˈsarinpoa huachi. Napoaton ayaroˈ tahuërintaˈ catahuarinpoaˈ. Naporoˈ tahuëri co noyahuëˈ nipisopita chiniquën anaˈintarin. Imarëhuasopitasoˈ nipirinhuëˈ co anaˈintarinpoahuëˈ. Quisocristo chachin nichaˈësarinpoa huachi. 10 Iraca oshahuanatëhuaˈ, Yosë inimicotopirëhuahuëˈ, huiˈnin chiminin niˈton, nanan anoyatërinpoa huachi. Iporasoˈ nani noya ninontërëhuaˈ niˈton, noya noya catahuarinpoaˈ. Nanpiantarin niˈton, catahuarinpoaˈ nóya cancantahuaso marëˈ. 11 Naporahuaton, “Yosë nosororinpoaˈ,” taˈtëhuaˈ, ina paˈyatërëhuaˈ. Huiˈnin chachin nanan anoyatërinpoaˈ niˈton, capa cancantërëhuaˈ. 12 Atanˈton co noyahuëˈ nicaton, oshahuanin. Ina marëˈ chiminacasoˈ yaˈhuërin. Ina quëran yaˈipinpoaˈ co noyahuëˈ nicatëhuaˈ, chiminëhuaˈ. 13 Coˈhuara Moisësë pënënchatërasohuëˈ, co noyahuëˈ nipi. Co pënënpachinpoahuëˈ, co anaˈintinpoasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. 14 Nipirinhuëˈ, Atan quëra huarëˈ yaˈipiya chiminpi. Yaˈnan isoroˈpaˈ nipon, Yosëri pënënpirinhuëˈ. Atan co natëtonhuëˈ, oshahuanin. Ina quëran yaˈipi piyapintaˈ oshahuanpi. Co Yosëri chachin pënënpirinhuëˈ, inahuantaˈ oshahuanpi. Atan oshahuanin niˈton, yaˈipinpoaˈ oshahuanëhuaˈ. Inachinquënpoaˈ. Quisocristosoˈ nipirinhuëˈ catahuarinpoaˈ. Inantaˈ piyapi niponahuëˈ, noˈtëquën natërin niˈton, yaˈipinpoaˈ catahuarinpoaˈ. 15 Inasoˈ nosororinpoaˈ. Atansoˈ nipirinhuëˈ co ina pochin nininhuëˈ. Co natërinso marëhuëˈ oshanën yaˈhuëtërin huachi. Napoaton yaˈipi piyapi oshahuanatonaˈ, chiminpi. Ina quëran anaˈintacasoˈ yaˈhuërin huachi. Yosësoˈ nipirinhuëˈ inaora nohuanton, nosororinpoaˈ. Nosoroatonpoaˈ, huiˈnin aˈpaimarin naˈaquënpoaˈ anoyacancantinpoaso marëˈ. 16 Atan co natërinhuëˈ niˈton, osha yaˈhuërin huachi. Yaˈipi piyapinpoaˈ oshahuanëhuaˈ niˈton, chimimiatacasoˈ yaˈhuërin huachi. Yosësoˈ nipirinhuëˈ nosororinpoaˈ. Oshahuanpirëhuahuëˈ, Quisocristo chiminin niˈton, oshanënpoaˈ inquitatonpoaˈ, noya niˈninpoa huachi. 17 Atan oshahuanin niˈton, yaˈipi piyapinpoaˈ chiminëhuaˈ. Parësitopiquë pacacasoˈ yaˈhuëpirinhuëˈ, Yosë nóya nosororinpoaˈ. Inaora nohuanton, imarëhuasopita anoyacancantërinpoaˈ. Quisocristosoˈ nichaˈërinpoaˈ niˈton, Yosë nohuitatëhuaˈ nanpirëhuaˈ. Naporahuaton, aˈna tahuëri Yosëˈpaˈ noya noya nanpimiatarihua huachi. 18 Atan co noyahuëˈ ninin niˈton, yaˈipinpoaˈ anaˈintinpoasoˈ yaˈhuëpirinhuëˈ. Quisocristo chiminin niˈton, yaˈipinpoaˈ nanitërëhuaˈ Yosë pochin nanpicasoˈ. Imapatëhuaˈ, co anaˈintarinpoahuëˈ. 19 Atan co Yosë natërinhuëˈ niˈton, yaˈipinpoaˈ oshahuanëhuaˈ. Quisocristosoˈ nipirinhuëˈ Yosë natëton, chiminin. Ina marëˈ naˈaquënpoaˈ anoyacancantërinpoa huachi. 20 Iraca Moisësë pënëntërin oshahuanëhuasoˈ anitotinpoaso marëˈ. Naˈcon oshahuanpirëhuahuëˈ, Yosë nosororinpoaˈ. Ina nanitërin yaˈipi oshanënpoaˈ inquitinpoasoˈ. 21 Oshahuanëhuaˈ niˈton, parësitopiquë pacahuasoˈ yaˈhuërin. Yosësoˈ nipirinhuëˈ nosoroatonpoaˈ, catahuarinpoaˈ. Quisocristo anoyacancantohuachinpoaˈ, nanpimiatarihua huachi. Inasoˈ huaˈanëntarinpoa huachi.

Romanos 6

1 Tëhuënchachin inaora nohuanton, Yosë nosororinpoaˈ. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ co noyahuëˈ yonquipi. “Naquëranchin co noyahuëˈ niantaˈahuaˈ Yosë naˈcon naˈcon nosoroatonpoaˈ oshanënpoaˈ inquitantaˈinpoaˈ,” toconpi. 2 Ama, iyaroˈsaˈ, ina pochin yonquiaˈahuasohuëˈ. Quisocristo imapatëhuaˈ, co huachi nohuantarihuahuëˈ oshahuanacasoˈ. Chiminpatëra, co huachi yonquirëhuëˈ. Inapochachin co piˈpisha tërantaˈ oshahuanacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Noya nicacasoáchin yaˈhuërin. 3 “Quisocristo imarahuë huachi,” taˈtëhuaˈ, aporihuanëhuaˈ. Ina noya chinpitacaso marëˈ aporihuanëhuaˈ. Nani ina nitotëramaˈ ipora. Aporihuanpatëhuaˈ, Quisocristorëˈquënpoaˈ chiminëhuaso pochin ninëhuaˈ. Ina chimininso pochachin co noyahuëˈ yonquirëhuasopita naniantërëhuaˈ. Imapatëhuaˈ, catahuarinpoaˈ naniantacasoˈ. 4 Quisocristo chiminpachina, paˈpitopi. Aporintohuachinënpoara, canpoantaˈ co noyahuëˈ yonquirëhuasopita naniantërëhuaˈ. Tata Yosë chiniquën nanantaton, Quisocristo ananpitantarin huachi. Canpoantaˈ nasha cancan quëtërinpoaˈ Yosë pochachin cancantahuaso marëˈ. Ina yonquiatëhuaˈ, aporihuanëhuaˈ. 5 Quisocristo chimimiataponahuëˈ, nanpiantarin huachi. Inapochachin canpoantaˈ co noyahuëˈ yonquirëhuasopita naniantohuatëhuaˈ, nanpiantarëso pochin noya noya cancantarëhua huachi. 6 Catoˈ cancan pochin yaˈhuëtërinpoaˈ. Aˈna cancansoˈ sopai yanatërin. Quisocristo imarëhuaˈ niˈton, co noyahuëˈ cancantërëhuasoˈ naniantërëhuaˈ. Ama huachi sopai natëcaso marëhuëˈ naniantërëhuaˈ. Co noyahuëˈ cancantërëhuasoˈ chimininso pochin nitahuaˈ. 7 Chimipisoˈ co huachi yonquirinhuëˈ oshahuanacasoˈ. Inapochachin canpoantaˈ Quisocristo imapatëhuaˈ, co huachi sopai natëcasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Yosë catahuarinpoaˈ ama ina natëcahuaso marëhuëˈ. 8 Co noyahuëˈ cancansoˈ naniantohuatëhuaˈ, Quisocristo pochachin noyapiachin cancantarihua huachi. Ina nohuitatëhuaˈ, noya noya nanpiarëhuaˈ. Aˈna tahuërintaˈ inarëˈquënpoaˈ nanpimiatantarihua huachi. 9 Inasoˈ nanpiantahuachina, co huachi chimianinhuëˈ. Chimirin nani minsërin. Nanpimiatantarin huachi. 10 Chiminpachina, oshanënpoa marëˈ chiminin huachi. Naporoˈ sopai, oshanënpoaˈ, inapita minsërin huachi. Iporasoˈ nanpimiatantarin. Yosëichin natëcaso marëˈ nanpimiatantarin huachi. 11 Canpoantaˈ ama huachi sopai yonquiaˈahuasohuëˈ. Quisocristo imarëhuaˈ niˈton, Yosëíchin natëahuaˈ. 12 Sopai camaihuachinquëmaˈ, ama, iyaroˈsaˈ, natëcosohuëˈ. Yaˈipi co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantatomaˈ, noyasáchin yonquicoˈ. 13 Niˈcoˈ. Imira, nantëˈ, yaˈpira, huëratëˈ, nanamënpoaˈ, inapita yaˈhuëtërinpoaˈ. Inapita sopairi nohuantopirinhuëˈ camaicaso marëˈ. Ama piˈpisha tërantaˈ natëahuasohuëˈ. Ina naniantatëhuaˈ, Yosë pochin yonquiaˈahuaˈ. Imirama quëran noya nicoˈ. Co ihuatacasoˈ, co sëˈhuatacasoˈ, co ahuëtacasoˈ, co inapita nicacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Imirama quëran aˈnapita catahuacoˈ. Inapochachin yaˈpirama quëraontaˈ noya nininsoachin niˈcoˈ. Co taparoˈ nininsoˈ nicacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Nanamëma quëraontaˈ nóya noncoˈ. Yaˈipi nonënpoa quëran huarëˈ noyasáchin niahuaˈ. 14 Co huachi oshahuanacasoˈ yaˈhuërinhuë huachi. Co yaˈipi pënëntërinsoˈ natëpirëhuahuëˈ, inaora nohuanton, Yosë anoyacancantërinpoaˈ. Nosoroatonpoaˈ, catahuarinpoaˈ noya nicacaso marëˈ. 15 Tëhuënchachin iraca pënëntërinsoˈ co huachi natëcasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Yosë nosoroatonpoaˈ, nichaˈërinpoa huachi. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ ina natanatonaˈ, co mantaˈ yanatëpihuëˈ. “Huëcoˈ paˈahuaˈ. Co noyahuëˈ niahuaˈ,” toconpi. Ama ina pochin yonquicosohuëˈ. 16 Insosona natëhuatëhuaˈ, inasoˈ huaˈanëntarinpoaˈ. Sopai natëhuatëhuaˈ, ina huaˈanëntarinpoaˈ. Camaihuachinpoara, co noyahuëˈ yaninëhuaˈ. Co noyahuëˈ nipatëhuaˈ, chimimiatarihuaˈ, parësitopiquë paˈsarëhua huachi. Nipirinhuëˈ, Yosë natëhuatëhuaˈ, noya nicarihuaˈ. 17 Iraca sopai natëtomaˈ, co noyahuëˈ nipiramahuëˈ. Quisocristo nanamën aˈchintohuachinquëmaˈ, noya natanamaˈ. Yaˈipi cancanëma quëran noya natëramaˈ. Ina yonquiato, nóya cancantërahuë. 18 Co huachi sopai camaiarinquëmahuëˈ. Nasha huaˈanëmaˈ yaˈhuëtërinquëmaˈ. Quisocristo natëtomaˈ, noya nisarama huachi. 19 Iso pochin aˈchintaranquëmaˈ noya noya nitotacamaso marëˈ. Canpitaora co nitotëramahuëˈ. Iraca taparoˈ nonpatamara, paˈyatëramaˈ. Co noyahuëˈ nicacasoachin yonquiramaˈ. Inapohuatamara, sopai pochin cancantëramaˈ. Iporasoˈ noyasachin nicoˈ. Inapohuatamaˈ, noyapiachin cancantarama huachi. 20 Iraca sopai natëhuatamara, co noyahuëˈ ninamaˈ. Co yonquiramahuëˈ noya nicacamasoˈ. 21 Co noyahuëˈ nipatamaˈ, co ina marëˈ canamiataramahuëˈ. Topinan quëran yaˈhuëramaˈ. Ina pochin cancantohuatamaˈ, parësitopiquë paˈsaramaˈ. Iraca ina pochin nipiramahuëˈ, iporaso huachi ina marëˈ tapanamaˈ. 22 Co huachi iporasoˈ sopai huaˈanëntërinquëmahuëˈ. Yosë nichaˈërinquëmaˈ co huachi oshahuanacamaso marëhuëˈ. Ina chachin huaˈanëntërinquëma huachi. Napoaton noyapiachin cancantaramaˈ. Aˈna tahuëri Yosëˈpaˈ nanpimiatarama huachi. 23 Sacatohuatëra, pahuërërëˈ. Inapochachin co noyahuëˈ nipatëra, chimimiatërëˈ. Yosësoˈ nipirinhuëˈ inaora nohuanton nosororinpoaˈ. Quisocristo imapatëhuaˈ, ina nohuitatëhuaˈ, nanpimiatarihua huachi. Inasoˈ huaˈanënpoaˈ. Inasachin natërëhua huachi.

Romanos 7

1 Moisësë pënëntërinsoˈ, iyaroˈsaˈ, nitotëramaˈ. “Chiminaquë huarëˈ natëcasoˈ yaˈhuërin,” topi. 2 Niˈcoˈ. Sanapi soˈyahuachina, soˈin chinpitacasoˈ yaˈhuërin. Soˈin yaˈhuëpirinhuëˈ, aˈna quëmapiri sëˈhuahuachin, monshihuanin. Ina marëˈ oshahuanarin. Nipirinhuëˈ, soˈin chiminpachin, co huachi soˈyarinhuëˈ. Soˈyaantahuachin, co ina marëˈ oshahuaninhuëˈ. 4 Inapochachin, iyaroˈsaˈ, Quisocristo chiminin niˈton, co Moisësë pënëntërinsoˈ natëcasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Chimininso pochin naniantarëhuaˈ. Ina naniantatëhuaˈ, Quisocristo chinpitacasoˈ yaˈhuërin. Nani nanpiantarin huachi. Ina imamiatohuatëhuaˈ, noya nicarihua huachi. Ina naˈcon Yosë nohuantërin. 5 Iraca canpoara nipaˈyatacasoáchin yonquirëhuaˈ. Co noyahuëˈ cancantërëhuaˈ. Pënënpachinënpoara, aquë aquëtëˈ co noyahuëˈ yonquirëhuaˈ. Ina marëˈ chimimiatacasoˈ yaˈhuërin. 6 Iraca nisha nisha pënëntërinsoˈ yaˈhuërin natëcasoˈ, Moisësëri ninshitërinsoˈ. “Co yaˈipiya natëhuatëhuahuëˈ, co onporontaˈ chaˈësarëhuahuëˈ,” topi. Apinaˈpi tashinan pëiquë yaˈhuërinso pochin nipirëhuahuëˈ. Iporasoˈ co huachi Moisësë pënëntërinsoˈ yonquiarëhuahuëˈ. Ina naniantatëhuaˈ, cancanënpoa quëran huarëˈ Yosë natërëhuaˈ. Ispirito Santo chachin catahuarinpoaˈ. Nasha cancan quëtërinpoaˈ. Catahuahuachinpoara, noya nisarëhua huachi. 7 “Moisësë pënëntërinsoˈ co noyahuëˈ,” topi aˈnaquën. Ama ina pochin yonquicosohuëˈ. Yosë nohuanton, pënëntërin oshahuanëhuasoˈ nitotacaso marëˈ. Pënënpachinpoara, yonquirëhua huachi. “Tëhuënchachin oshahuanëhuaˈ,” tënëhuaˈ. “Ama aˈna piyapi maˈshanënaˈ nohuantapacosohuëˈ,” tënin iraca pënëntaton. Casoˈ ina natantato, “Tëhuënchachin aˈnapita maˈshanën nohuantahuato, co noyahuëˈ yonquirahuë. Oshahuanahuë,” tënahuë yonquiato. 8 “Ama maˈsha nohuantapatocosohuëˈ,” itërinco. Ina natanaporahuëˈ, aquë aquëtëˈ maˈshanënaˈ nohuantapatërahuë. Co noyahuëˈ cancantërahuësoˈ canarinco. Iraca oshahuanpirëhuahuëˈ. Coˈhuara pënënchatërasohuëˈ, co nitotërëhuahuëˈ. 9 Coˈhuara pënëntërinsoˈ natayantërarihuahuëˈ, “Casoˈ noya quëmapico,” topirëhuahuëˈ. Ina natanpatëhuara, “Tëhuënchachin oshahuanco. Chiminpato, anaˈintarinco huachi,” tënëhuaˈ. 10 Noya yaˈhuëcaso marëˈ pënënpirinpoahuëˈ. Co ina natëtëhuarahuëˈ, oshahuanëhua huachi. Oshahuanatëhuaˈ, parësitopiquë pacahuasoˈ yaˈhuërin. 11 Pënëntërinsoˈ natëhuato, noya cancantarahuë huachi, topirëhuahuëˈ. Co ina natëhuatëhuahuëˈ, oshahuanëhuaˈ. Chimimiatahuasoˈ yaˈhuërin. 12 Yosë chachin pënëninpoaˈ. Shaˈhuitërinpoasoˈ nóya. Noˈtëquën nonin. Noya pënënpirinpoahuëˈ, canpoara co nanitërëhuahuëˈ natëcahuasoˈ. 13 Co pënëntërinso marëˈ chiminacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Oshahuanëhuaˈ niˈton, chiminacasoˈ yaˈhuërin. Pënënpachinpoara, oshahuanëhuasoˈ nitotërëhuaˈ. Paˈpi co noyahuëˈ ninëhuaˈ, tënëhuaˈ. 14 Noya yonquicaso marëˈ pënënpirinpoahuëˈ. Casoˈ co noya yonquiatohuëˈ, oshahuanahuë. Co nanitërahuëˈ noya nicaˈhuasoˈ. 15 “Noya nisarahuë,” topirahuëˈ, aˈnaroachin co noyahuëˈ yaninahuë. Co yaoshahuanpirahuëˈ, oshahuanahuë. Onpoatosoˈ napomaraco, co nitotërahuëˈ. 16 Co nohuantopirahuëˈ, co noyahuëˈ ninahuë. Ina marëˈ co noya cancantërahuëˈ. “Yosë noˈtëquën pënëninpoaˈ,” tënahuë. 17 Co caora nohuantopirahuëˈ, co noyahuëˈ ninahuë. Sopai natëto, co noyahuëˈ cancantato, oshahuanahuë. 18 Caora co noyahuëˈ cancantërahuë. Inachinco. Nitotërahuë. Yosë yanatëpirahuëˈ, caora co nanitërahuëˈ natëcaˈhuasoˈ. 19 Noya nicaˈhuasoˈ nohuantopirahuëˈ, co noyahuëˈ ninahuë. Co yaoshahuanpirahuëˈ, oshahuanahuë. 20 Co nohuantopirahuëˈ, co noyahuëˈ ninahuë. Co noyahuëˈ cancantato, oshahuanahuë. 21 Noya nicaˈhuasoˈ nohuantopirahuëˈ, co noyahuëˈ cancantato, co noyahuëˈ ninahuë. Inachinco, tënahuë. 22 Cancanëhuë quëran Yosë yanatëpirahuëˈ. 23 Aˈna cancan nohuantërin. Aˈna cancansoˈ nipirinhuëˈ co nohuantërinhuëˈ. Co noyahuëˈ nicacasoáchin yonquirin. Ina natëto, co noyahuëˈ ninahuë. 24 Ina marëˈ sëtërahuë. Co noyahuëˈ cancantërahuëso marëˈ parësitopiquë pacaˈhuasoˈ yaˈhuërin. ¿Inta catahuainco ipora co noyahuëˈ yonquirahuësoˈ nanianchi? tënahuë, yonquihuatëra. 25 Quisocristo nanitaparin. Ina catahuarinpoaˈ. Huaˈanëntarinpoaˈ. Ina marëˈ “Yosparinquën, Sinioro,” itërëhuaˈ. Napoaton cancanënpoa quëran Yosë natërëhuaˈ. Co noyahuëˈ cancantatëhuaˈ, co noyahuëˈ nipirëhuahuëˈ, Quisocristo catahuarinpoaˈ noya cancantahuaso marëˈ.

Romanos 8

1 Napoaton iporasoˈ Quisocristo imapatëhuaˈ, co anaˈintinpoasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Naporahuaton, co sopai natëcasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. 2 Sopai natëhuatëhuaˈ, oshahuanëhuaˈ. Oshahuanpatëhuaˈ, chimimiatarihuaˈ. Nipirinhuëˈ, Quisocristo imapatëhuaˈ, Ispirito Santo catahuarinpoaˈ Yosë pochin nanpicasoˈ. Co huachi sopai natëcasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. 3 Iraca Yosë pënënpirinpoahuëˈ. Co noyahuëˈ cancantatëhuaˈ, co nanitërëhuahuëˈ noˈtëquën natëcasoˈ. Ina quëran huiˈnin chachin isoroˈpaquë aˈpaimarin. Piyapi chachin nasitimarin. Co oshahuanaponahuëˈ, oshanënpoaˈ inquitinpoaso marëˈ oˈmarin. Isoroˈpaquë yaˈhuapon, piyapi niponahuëˈ, inari sopai minsërin huachi. Noyasáchin ninin. Napoaton canpoantaˈ co sopai natëcasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. 4 Co noyahuëˈ yonquirëhuasopita naniantohuatëhuaˈ, Ispirito Santo natëhuatëhuaˈ, catahuarinpoaˈ noya nicacasoˈ. Ina pochin cancantohuatëhuaˈ, Yosë noya niˈsarinpoa huachi. Ina marëˈ huiˈnin aˈpaimarin. 5 Co noyahuëˈ yonquihuatëhuara, nipaˈyatacasoachin yonquirëhuaˈ. Nipirinhuëˈ, Ispirito Santo catahuahuachinpoaˈ, Yosë paˈyatacasoˈ nohuantarihuaˈ. 6 Canpoara nipaˈyatohuatëhuara, chimipi pochin niconëhuaˈ. Co mantaˈ Yosë nohuitërëhuahuëˈ. Nipirinhuëˈ, Ispirito Santo natëhuatëhuaˈ, Yosë nohuitatëhuaˈ, nanpimiatarihua huachi. Noya yonquiatëhuaˈ, sano cancantarihua huachi. 7 Nipaˈyatacasoachin yonquihuatëhuaˈ, Yosë inimicotarëhuaˈ. Co Yosë natëcasoˈ nohuantarëhuahuëˈ. Co nanitarëhuahuëˈ ina natëcasoˈ. 8 Ina pochin cancantohuatëhuaˈ, co Yosë noya niˈsarinpoahuëˈ. 9 Canpitasoˈ nipirinhuëˈ co noyahuëˈ yonquiramasopita naniantëramaˈ. Ispirito Santo yaˈcoancantohuachinquëmaˈ, ina natëtomaˈ, Yosë pochin cancantarama huachi. Co Ispirito Santo yaˈcoancantohuachinquëmahuëˈ, co tëhuënchachin Quisocristo imaramahuëˈ. 10 Ipora huantaˈ canpoara co noyahuëˈ yonquiatëhuaˈ, co nanitërëhuahuëˈ Yosë pochin cancantacasoˈ. Nipirinhuëˈ, Quisocristo yaˈcoancantohuachinpoaˈ, anoyacancantërinpoaˈ. Niˈton, Yosë noya niˈninpoa huachi. 11 Ispirito Santo yaˈcoancantërinpoaˈ. Yosë huaˈyanën chachin niˈton, achinicancaninpoaˈ Yosë pochin cancantahuaso marëˈ. Aˈna tahuërintaˈ Yosë ananpitantarinpoa huachi. Quisocristo ananpitantarinso pochachin ananpitantarinpoaˈ canpoantaˈ. Ispirito Santo yaˈcoancantërinpoaˈ niˈton, nonënpoarëˈquënpoa chachin nanpiantarihua huachi. 12 Napoaton, iyaroˈsaˈ, Ispirito Santo natëcasoˈ yaˈhuërin. Co noyahuëˈ yonquirëhuasopita naniantahuaˈ. 13 Co noyahuëˈ nipatëhuaˈ, chimimiatarihua huachi. Nipirinhuëˈ, co noyahuëˈ ninëhuasopita aˈpohuatëhuaˈ, nanpimiatarihua huachi. Ispirito Santo catahuarinpoaˈ co noyahuëˈ ninëhuasopita aˈpocahuaso marëˈ. 14 Ispirito Santo natëhuatëhuaˈ, Yosë huiˈninpoa chachin nisarihua huachi. 15 Iraca nani maˈsha tëˈhuatërëhuaˈ. Iporasoˈ nipirinhuëˈ Ispirito Santo yaˈcoancantërinpoaˈ niˈton, co huachi tëˈhuacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Huiˈninpita pochachin Yosë niˈninpoaˈ. Ina nontohuatëhuara, “Tata,” itërëhuaˈ. 16 Ispirito Santo chachin cancanënpoa quëran anitotërinpoaˈ. “Huiˈninpita pochachin Yosë niˈninquëmaˈ,” itërinpoaˈ. 17 Huiˈninpoaˈ nipatëhuaˈ, naˈcon naˈcon catahuarinpoaˈ. Aˈna tahuëri Yosëˈpaˈ noya acoarinpoa huachi. Quisocristo acotërinso pochin acotarinpoaˈ canpoantaˈ. Imarëhuaso marëˈ aparësitopirinënpoahuëˈ, inapochachin inarëˈquënpoaˈ noya noya yaˈhuëcontarihua huachi. 18 Isoroˈpaquë piˈpian parësitarihuarahuëˈ, ama ina yonquiaˈahuasohuëˈ. Ama ina marëˈ sëtahuasohuëˈ. Aˈna tahuëri Yosëˈpaˈ noya noya yaˈhuëcontarihua huachi. Ina yonquiatëhuaˈ, nóya cancantahua huachi, tënahuë. 19 Naporoˈ Quisocristo imarëhuasopita noya noya yaˈnoarihua huachi. Yaˈipi maˈsha isoroˈpaquë yaˈhuërinsopitantaˈ ina tahuëri ninararin. 20 Iporasoˈ nipirinhuëˈ maˈsha co noyatërinhuëˈ, mashirin. Maˈsharoˈsantaˈ chiminin. Nipirinhuëˈ, co inaora nohuanton, naporinhuëˈ. Yosë nohuanton, naporin. Aˈna tahuëri yaˈipiya anoyatarin huachi. 21 Naporoˈ co huachi maˈsha chanatarinhuëˈ. Co huachi chiminarinhuëˈ. Yosë huiˈninpoapita inapaquë paˈpatëhuaˈ, maˈsharoˈsantaˈ noya noya niantarin huachi. Co huachi chiminaponahuëˈ. Nahuan, pacatëroˈ, canio, inapita co yaˈhuaponahuë huachi. 22 Iraca quëra huarëˈ maˈsharoˈsantaˈ parësitopi. Maˈshantaˈ papotopirinhuëˈ, co noyatërinhuëˈ, chiminin. Ipora huantaˈ chiniquën parësitapi. 23 Piyapinpoantaˈ parësitapirëhuahuëˈ, Ispirito Santo nani yaˈcoancantërinpoaˈ. Aˈna tahuërintaˈ nasha nonënpoaˈ quëtarinpoaˈ. Ina ninarëhuaˈ. Nasha nonënpoaˈ quëtohuachinpoaˈ, co huachi caniorihuahuëˈ. Co huachi chiminarihuahuëˈ. Naporoˈ Yosë huiˈninpita cháchin yaˈnoarihua huachi. 24 Tata Yosë noya nichaˈërinpoaˈ. “Aˈna tahuëri nasha nonënpoantaˈ quëtarinpoaˈ,” taˈtëhuaˈ, ina ninarëhuaˈ. Pahuanarin quëtinpoasoˈ. Napoaton ninarëhuaˈ. Co pahuaninhuëˈ naporini, co ninaitërihuahuëˈ. 25 “Tëhuënchachin nasha nonënpoaˈ quëtarinpoaˈ,” taˈtëhuaˈ, co sëtërëhuahuëˈ. Noya cancantatëhuaˈ, ninarihua huachi. 26 Iporasoˈ nipirinhuëˈ co chiniquën cancantopirëhuahuëˈ, Ispirito Santo catahuarinpoaˈ. Yosë nontohuatëhuara, co nitotërëhuahuëˈ maˈsona itacasoˈ nipirinhuëˈ, catahuarinpoaˈ. Cancanënpoa quëran inari Yosë nontërin. Canpoasoˈ co natanpirëhuahuëˈ, Yosësoˈ natanin. 27 Yaˈipi yonquirëhuasopita Yosë nitotërin. Ispirito Santori nontohuachina, natanin. Yosë nohuantërinso chachin nitotaton, canpoa marëˈ noya nontërin. 28 Yosë nosorohuatëhuaˈ, noyasachin yonquiarinpoaˈ. Maˈsha onpohuatëhuara, naˈcon catahuarinpoaˈ. Piˈpian parësitapirëhuahuëˈ, ina nohuanton, parësitërëhua quëran noya noya pipiarëhuaˈ. Achinicancaninpoaˈ niˈton, noya noya imarihua huachi. Nani acorinpoaˈ ina nohuitahuaso marëˈ. 29 Yaimarëhuasopita iraca quëra huarëˈ Yosë nohuitërinpoaˈ. “Yaimarinco,” taˈton, aˈnaya aˈnayanpoaˈ nohuantërinpoaˈ. Quisocristo pochachin cancantahuaso marëˈ acorinpoaˈ. Quisocristosoˈ noya noya ninin. Ina quëran naˈaënpoaˈ imapatëhuaˈ, ina pochin cancantarihua huachi. Yosë huiˈnin pochin nisarëhua canpoantaˈ. 30 Nohuantërinpoaˈ niˈton, huëntonënquë chachin ayaˈconinpoaˈ. Oshanënpoaˈ inquitatonpoaˈ, noya niˈninpoaˈ. Ina nohuanton, aˈna tahuëri inapaquë noya noya yaˈhuëcontarihua huachi. 31 Yosë catahuarinpoaˈ niˈton, co insontaˈ nanitërinhuëˈ minsëinpoasoˈ, tënëhuaˈ. 32 Nosoroatonpoaˈ, co huiˈnin apiratërinpoahuëˈ. Isoroˈpaquë aˈpaimarin chiminacaso marëˈ. Canpoa marëˈ chiminin. Ipora huantaˈ inapochachin nosoroatonpoaˈ, nani tahuëriya catahuarinpoaˈ. Quisocristo imarëhuaˈ niˈton, co mantaˈ pahuantarinpoahuëˈ Yosë pochin cancantacasoˈ. Nóya nichaˈësarinpoa huachi. 33 Yosë chachin huëntonënquë ayaˈconpachinpoaˈ, co ayaroˈ tahuëri tëˈhuatacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. “Oshanëma marëˈ anaˈintarinquëmaˈ,” itohuachinënpoaˈ, ama natëahuasohuëˈ. 34 Yosë noya niˈninpoaˈ niˈton, co insontaˈ nanitërinhuëˈ oshanënpoa marëˈ anaˈintinpoasoˈ. Quisocristo oshanënpoaˈ inquitinpoaso marëˈ chiminin. Ina quëran nanpiantarin huachi. Yosë inchinanën quëran yaˈhuaton, canpoa marëˈ Yosë nontárin. 35 Quisocristo nosoromiatërinpoaˈ. Maˈsha onpopirëhuahuëˈ, co naniantarinpoahuëˈ. Sëtohuatëhuaˈ, yonquiarinpoaˈ. Piyapiˈsaˈ aparësitopirinënpoahuëˈ, inasoˈ nosororinpoaˈ. Cosharoˈ, coton, sariro, inapita pahuantohuachinpoaˈ, co naniantarinpoahuëˈ. Maˈsha tëˈhuatohuatëhuaˈ, catahuarinpoaˈ. Yatëpapirinënpoahuëntaˈ, co patarinpoahuëˈ. Tëhuënchachin nosororinpoaˈ. 36 Yosë quiricanënquë naporin: Imarainquënso marëˈ, Sinioro, yaˈipi tahuëri yatëparinacoi. Co mantaˈ onpopiraihuëˈ, ohuicaroˈsaˈ tëpapiso pochin yatëparinacoi, tënin. 37 Inasoˈ nipirinhuëˈ, Quisocristo nosororinpoaˈ. Parësitapirëhuahuëˈ, nani tahuëri catahuarinpoaˈ sopai minsëcaso marëˈ. Nóya cancantarëhua huachi. 38 Yosë nosoromiatërinpoaˈ. Nanpihuatëhuara, nosororinpoaˈ. Chiminpatëhuantaˈ, co patarinpoahuëˈ. Anquëniroˈsaˈ, sopairoˈsaˈ, tanan huaˈyanoˈsaˈ, inapita co nanitopihuëˈ Yosë quëran osërëinpoasoˈ. Ipora tahuëriˈsaˈ maˈsha onpotohuachinpoaˈ, co patarinpoahuëˈ. Aˈna tahuërintaˈ maˈsha onpotohuachinpoaˈ, co Yosë naniantarinpoahuëˈ. 39 Maˈsha inapaquë yaˈhuërinsopita, isoroˈpaquë yaˈhuërinsopita, inapita co nanitopihuëˈ Yosë quëran osërëinpoasoˈ. Co insontaˈ nanitërinhuëˈ Yosë ananiantinpoasoˈ. Quisocristosoˈ huaˈanëntërinpoaˈ. Ina imarëhuaˈ niˈton, Yosë nosoromiatërinpoa huachi.

Romanos 9

1 Quisocristo imato, noˈtëquën nonahuë. Co nonpinahuëˈ. Ispirito Santo yaˈcoancantërinco niˈton, noˈtëquën nontëranquëmaˈ, tënahuë. 2 Tëhuënchachin Cotioroˈsaˈ yonquiato, sëtërahuë. Cancanëhuë quëran huarëˈ sëtárahuë. 3 Inapitasoˈ quëmopinëhuëpita. Co Quisocristo imatonahuëˈ, anaˈintacasoˈ yaˈhuërin. Nanitërahuë naporini, inapita yaˈhuërënamën parësitopiquë paˈitohuëˈ. Chaˈëcaiso marëˈ inaquë parësichitohuëˈ. 4 Piyapinënpita nicacaiso marëˈ Yosëri acorin. Iraca quëra huarëˈ nohuantërin. Huiˈninpita pochin nosororin. Huënarachin huënarachin aˈpintohuachina, shimashonënpoapita quënanpi. Iraca chachin shaˈhuitërin: “Catahuaranquëmaˈ noya yaˈhuëcamaso marëˈ,” itërin. Naporahuaton, noˈtëquën natëcaiso marëˈ pënënin. Noya chinotacaiso marëˈ aˈchintërin. “Aˈna tahuëri Cristo aˈpaimarahuë,” itërin iraca. 5 Shimashonënpoapitasoˈ noya quëmapiˈsaˈ, Yosëri huayoninsopita. Ina quëran Quisocristo isoroˈpaquë oˈmahuachina, Cotio sanapi quëran nasitërin. Inasoˈ Yosë chachin. Yaˈipiya huaˈanëntërinpoaˈ. Ma noyacha inaso paya, tënëhuaˈ. Amen. 6 Naˈcon nitotaponaraihuëˈ, notohuaroˈ Cotioroˈsaˈ co Yosë natëpihuëˈ. Napoaponahuëˈ, Yosë co topinan quëran shaˈhuitërinhuëˈ nichaˈëcaso marëˈ. Co yaˈipi Cotioroˈsaˈ piyapinënpita pochin niˈninhuëˈ. 7 Apran catoˈ huiˈnin yaˈhuëtopirinhuëˈ, aˈnaichin Yosëri acorin Apran yaˈhuërëtacaso marëˈ. “Isaco huayonahuë. Shinpitantaˈ piyapinëhuëpita pochin niˈsarahuë,” tënin Yosë. 8 Napoaton yaˈipi Cotioroˈsaˈ co Yosë piyapinënpitahuëˈ. Aˈnaquën co natëtopihuëˈ. Aˈnaquën natëtopi. “Yosë noˈtëquën nontërinpoaˈ,” taˈtonaˈ, natëpi. Inapitasáchin piyapinënpita pochin niˈnin. 9 Iraca Yosëri Apran itapon: “Ca nohuanto, aˈna piˈipi quëran saˈan huaˈhuanarin. Catahuarahuë niˈton, huaˈhuanarin huachi,” itërin. Napoaton aˈna piˈipi quëran Isaco nasitërin huachi. Yosë acorinsoˈ. 10 Naporahuaton, Tata Isacontaˈ catoˈ huiˈnahuanin. Saˈin yahuaihuachina, Yosëri nontërin. 11 “Huaˈhua nininsoˈ chini chiniquën nanantarin. Paninan nininsoˈ co onpopinchin chiniquën nanantaponhuëˈ,” itërin. Ina quëran itantarin: “Cacopo nosoroato, huayonahuë. Isaosoˈ nipirinhuëˈ co onpopinchin nohuantërahuëˈ,” tënin Yosë quiricanënquë. Coˈhuara nasichatëraponhuëˈ, naporin. Co yaˈhuëyatërasohuëˈ, yonquiaton, huayonin. “Noya nininso marëˈ Yosëri huayonin,” topiramahuëˈ, co ina marëˈ huayoninhuëˈ. Inaora nohuanton, huayonin. Iraca quëra huarëˈ Yosë inaora nohuanton, piyapi nosororin. Ipora huantaˈ inaporarin. 14 Aˈnaquën taponaˈ: “Yosësoˈ co noyahuëˈ. Co yaˈipi piyapi napopianachin niˈninhuëˈ niˈton, co noyahuëˈ,” topirinahuëˈ, co noˈtëquën yonquipihuëˈ. 15 Iraca Yosëri itërin: “Caora nohuanto, piyapiˈsaˈ nosoroarahuë. Co noyahuëˈ nipirinahuëˈ, nosoroarahuë,” itërin Moisësë. 16 Co piyapiri nanitërinhuëˈ Yosë huëntonënquë ayaˈcoinpoasoˈ. Noya nipirëhuahuëntaˈ, co canpoara nanitërëhuahuëˈ yaˈconacasoˈ. Inaora nohuanton, Yosë ayaˈconinpoaˈ. Nosoroatonpoaˈ, ayaˈconinpoaˈ. 17 Yaˈhuërëˈ Iquipito copirnosoˈ co noyahuëˈ cancantopirinhuëˈ, co Yosëri ocoirinhuëˈ. “Piyapinëhuëpita huaˈanëntopiranhuëˈ, nichaˈësarahuë. Naˈa piyapiˈsaˈ nicatonaˈ, “Ma noyacha Yosë nanitaparin paya. Copirno co nohuantopirinhuëˈ, piyapinënpita nichaˈërin huachi,” tosapi. Nisha nisha piyapiˈsaˈ naporapi. Ina marëˈ ca nohuanto, copirno yaˈconan,” itërin Yosëri. Quiricanën quëran shaˈhuitërinpoaˈ. 18 Inaora nohuanton, aˈnaquën nosororin. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ tananpitërin. Tananpitohuachina, co natantochinachinhuëˈ cancantopi huachi. 19 Ina natanaton, aˈnaquën co noyahuëˈ yonquirin. “Yosë nohuanton, aˈnaquën natëpi. Co yaˈipiya natëpihuëˈ. Maˈsona Yosë nohuantërinsoichin nipirëhuahuëˈ. ¿Onpoatontaˈ nipachin anaˈintarinpoaˈ?” toconpi aˈnaquën. 20 Ama ina pochin yonquicosohuëˈ. Co Yosë noˈhuicasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Niˈcoˈ. Sanapi tëshitohuachina, minëˈ, huëˈëta, inapita ninin. Nipachina, co maˈshari huaˈanën noˈhuirinhuëˈ. “¿Onpoatontaˈ iso pochin ninanco?” co ichitonhuëˈ. 21 Sanapi noˈpaˈ mapachina, maˈsona nohuantohuachina, ninin. Aˈnaquën ninshirayarin. Aˈnaquën topinanaya. Inaora yonquirinsoˈ ninin. Inapochachin Yosë yonquirinpoaˈ. 22 Aˈnaquën co natëpihuëˈ niˈton, Yosëri noˈhuirin. Anaˈintacasoˈ yaˈhuëpirinhuëˈ, co aˈnaroachin anaˈintërinhuëˈ, ninararin. Co aˈnaroachin anaˈintohuachinhuëˈ, co ina marëˈ Yosë noˈhuicasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Oshaquëran anaˈintarin huachi. Ina niˈpachinaˈ, “Tëhuënchachin Yosë noˈtëquën yonquirin. Huaˈquiˈ tananpitopirinhuëˈ, iporasoˈ noˈtëquën anaˈintërin huachi. Chini chiniquën nanantërin inasoˈ,” tosapi. 23 Aˈnaquënpoasoˈ nipirinhuëˈ nosoroatonpoaˈ, nichaˈësarinpoaˈ. Inaora nohuanton, nosoroarinpoaˈ. Iraca chachin yonquirinpoaˈ nichaˈëinpoaso marëˈ. Anoyacancantohuachinpoaˈ, piyapiˈsaˈ naˈcon Yosë yonquiapi. “Ma noyacha catahuarin paya,” tosapi. 24 Aˈnaquënpoaˈ Cotio piyapinpoaˈ ninëhuasoˈ Quisocristo imarëhuaˈ. Aˈnaquëmaˈ nisha piyapiˈsanquëmantaˈ Yosë nohuanton, imaramaˈ canpitantaˈ. 25 Inapochachin iraca Osiasë ninshitërin. “Aˈnaquën iraca co piyapinëhuëpitahuëˈ nipirinhuëˈ, iporasoˈ piyapinëhuëpita pochachin niˈnahuë. Iraca co nosoropirahuëˈ, iporasoˈ nosororahuë huachi,” tënin Yosë, itërin. 26 Ina quëran itantarin: “Canpitasoˈ co piyapinëhuëpita nipiramahuëˈ, iporasoˈ huiˈnahuë pochin niˈnanquëmaˈ. Casoˈ nanpimiatarahuë huachi,” tënin. 27 Isaiasëntaˈ ninoton, ninshitërin. “Huaˈhuayatërahuëˈ Cotioroˈsaˈ yaˈhuëpirinahuëˈ, co yaˈipiya chaˈësapihuëˈ. Marë yonsanquë inotëraˈhuaya yaˈhuërinso nápoˈ yaˈhuëpirinahuëˈ, caraichin Yosëri nichaˈësarin. 28 Naˈa piyapiˈsaˈ aˈnaroachin anaˈintarin. Anaˈintacasoˈ yaˈhuërin niˈton, noˈtëquën anaˈintarin huachi,” tënin. 29 Sinioro yaˈipinpoaˈ huaˈanëntërinpoaˈ. Iraca ina nohuanton, yaˈipi Sotomaquë yaˈhuëpisopita taˈhuantopi huachi. Comoraquë yaˈhuëpisopitantaˈ taˈhuantopi. Caraichinpoaˈ nipirëhuahuëˈ, nosoroatonpoaˈ, nichaˈërinpoaˈ. Co nosororinpoahuëˈ naporini, canpoantaˈ yaˈipinpoaˈ taˈhuanchitërihuahuëˈ, tënin Isaiasë, iraca ninshitaton. 30 Napoaton itëranquëmaˈ. Nisha piyapiˈsaˈ huaˈquiˈ co Yosë yonquipirinahuëˈ, inari anoyacancantërin. “Yosë noˈtëquën nonin,” taˈtonaˈ, natëpi huachi. Napoaton noya niˈnin. 31 Cotioroˈsasoˈ nipirinhuëˈ taponaˈ: “Moisësë pënëntërinsoˈ natëhuatëhuaˈ, Yosë noya niˈsarinpoaˈ,” topirinahuëˈ. Co noˈtëquën nanitopihuëˈ natëcaisoˈ. 32 “Noˈtëquën natëhuatëhuaˈ, nóya cancantarëhua huachi,” topirinahuëˈ, co nanitopihuëˈ noya cancantacaisoˈ. “Yosëichin nanitërin anoyacancantinpoasoˈ,” taˈcaisoˈ nipirinhuëˈ, co Quisocristo nohuantopihuëˈ. Napoaton Yosëri co noyahuëˈ niˈnin. 33 Yosë quiricanënquë naporin: Cotioroˈsaˈ yaˈhuërinquë Cristo aˈpapirahuëˈ, co nohuantopihuëˈ. Inasoˈ pancaraˈpi yaiˈpatërëso pochin niˈpi. Co nohuantatonahuëˈ, chimimiatapi huachi. Nipirinhuëˈ, insosona Cristo nohuantohuachin, co onporontaˈ atapanarahuëˈ. Noya niˈsarahuë huachi, tënin Yosë.

Romanos 10

1 Paˈpi nohuantërahuë Cotioroˈsaˈ chaˈëcaisoˈ. Ina marëˈ, iyaroˈsaˈ, chiniquën Yosë nontárahuë. 2 Yosë yachinotopirinahuëˈ, co nanamën noˈtëquën yonquipihuëˈ. 3 Quisocristo chiminin anoyacancantinpoaso marëˈ. Nipirinhuëˈ, co nohuantopihuëˈ ina nanan imacaisoˈ. “Pënëntërinsoˈ natëhuatëhuaˈ, Yosë noya niˈsarinpoaˈ,” topirinahuëˈ. Co Yosë nontopihuëˈ. “Quëma, Sinioro, anoyacancantocoi,” co itopihuëˈ. 4 Iraca Moisësë pënëntërin. Iporasoˈ nipirinhuëˈ Quisocristo nani oˈmarin anoyacancantinpoaso marëˈ. “Quisocristoichin anoyacancantarinpoaˈ,” topatëhuaˈ, Yosë noya niˈsarinpoaˈ. 5 Moisësëri ninshitërin iraca nanan imacaiso marëˈ. “Noˈtëquën natëhuatamaˈ, Yosë noya niˈsarinquëmaˈ. Yaˈipiya natëcasoˈ yaˈhuërin,” tënin ninshitaton. 6 Canpoasoˈ nipirinhuëˈ Quisocristo imapatëhuaˈ, Yosë noya niˈsarinpoaˈ. Quisocristo nanamënsoˈ co sacaiyahuëˈ nitotacasoˈ. Co inapaquë paaquëhuarëˈ chaˈërihuahuëˈ. “Oˈmaton, Sinioro, catahuaco,” co taˈcasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Nani huachi oˈmarin huachi. Canpoa marëˈ chiminin. 7 Co chimipiquë paacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Nani nanpiantarin huachi. Co inatohuaˈ paatëhuaˈ chaˈërihuahuëˈ. Ama ina pochin yonquicosohuëˈ. 8 Nani Yosë anitotërinpoaˈ. Ina nanan chachin aˈchintëranquëmaˈ natëcamaso marëˈ. “Nanamënpoa quëran Yosë nontarëhuaˈ. Cancanënpoa quëran ina natërëhuaˈ,” itërinpoaˈ. 9 Tata Yosë nohuanton, Quisocristo tëhuënchachin nanpiantarin huachi. Ina cancanënpoa quëran yonquihuatëhuaˈ, “Quisocristoíchin natërahuë huachi,” topatëhuaˈ, Yosë anoyacancantarinpoaˈ. 10 Cancanënpoa quëran Yosë yonquihuatëhuaˈ, noya niˈsarinpoaˈ. “Casoˈ Quisocristo imarahuë,” topatëhuaˈ, naporo chachin anoyacancantarinpoa huachi. 11 “Insosona Quisocristo natëhuachin, co sëtarinhuëˈ. Co aˈpoarahuëˈ,” tënin Yosë quiricanënquë. 12 Aˈnaichin Yosë yaˈhuërin. Yaˈipinpoaˈ nosororinpoaˈ. Co Cotioroˈsarachin naˈcon nosororinhuëˈ. Ina nontohuatëhuaˈ, nóya catahuarinpoaˈ. 13 “Oshanëhuë, Sinioro, inquitoco,” topatëhuaˈ, anoyacancantarinpoa huachi. 14 Co aˈchintohuatëhuahuëˈ, co nitotapihuëˈ. Co nitotohuachinahuëˈ, co nanitapihuëˈ natëcaisoˈ. Co natëhuachinahuëˈ, co nanitapihuëˈ Yosë nontacaisoˈ. 15 Co Yosë aˈparincoihuëˈ naporini, co shaˈhuichitënquëmahuëˈ. Nanamën shaˈhuicasoˈ yaˈhuërin. “Ma noyacha niˈton, noya nanan shaˈhuitaonpoaˈ huëˈsarin paya,” topi iraca. Yosë quiricanënquë naporin. 16 Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ, noya nanan natanpirinahuëˈ, co nanitopihuëˈ natëcaisoˈ. “Nanamën, Sinioro, shaˈhuitopirahuëˈ, caraichin piyapi natërinënquën,” tënin Isaiasë iraca. 17 Quisocristo nanamën natanacasoˈ yaˈhuërin. Natanpatëhuaˈ, “Noˈtëquën nonin,” topatëhuaˈ, natëarëhua huachi. 18 Naˈa piyapiˈsasoˈ nipirinhuëˈ natanpirinahuëˈ, co yanatëpihuëˈ. Nisha nisha parti nanamën shaˈhuitopi. Yaˈipi parti nahuinin, tënin Yosë quiricanënquë. 19 Cotioroˈsasoˈ nitotaponaraihuëˈ, co yonquipihuëˈ. Moisësë ninshitaton, naporin: “Nisha piyapiˈsaˈ catahuarahuë niˈton, apirataramaˈ. Co yonquipirinacohuëˈ, catahuarahuë. Ina marëˈ noˈhuitaramaˈ,” tënin Yosë, Cotioroˈsaˈ nontaton, itërin. 20 Isaisëntaˈ co tëˈhuatonhuëˈ, Yosë noninsoˈ shaˈhuirin. “Nisha piyapiˈsaˈ co nohuitopirinacohuëˈ, iporasoˈ imasarinaco. Co iraca nontopirinacohuëˈ, iporasoˈ anohuitarinaco huachi,” tënin Yosë, itërin. 21 Cotioroˈsasoˈ nipirinhuëˈ co yanatëpihuëˈ. Co natantochinachinhuëˈ cancantopi. “Huaˈquiˈ nosoroato, Huëcoˈ catahuainquëmaˈ, itopirahuëˈ, co yanatërinacohuëˈ,” tënin Yosë.

Romanos 11

1 Naˈa Cotioroˈsaˈ co natëpirinahuëˈ, co Yosë aˈporinpoahuëˈ. Ipora huantaˈ piyapinënpoaˈ nosororinpoaˈ. Cantaˈ Cotio piyapico. Tata Aprancoˈ shimashonëhuë. Mincamin huëntonquë nasitërahuë. 2 Iraca huayonahuatonpoaˈ, acorinpoaˈ piyapinënpita nicacahuasoˈ. Co aˈporinpoahuëˈ. Iraca Yosë quiricanënquë ninshitopisoˈ nitotëramaˈ. Iniasë pënëntopirinhuëˈ, Cotioroˈsaˈ noˈhuipi. Napoaton Yosë nontohuachina, inapita shaˈhuirapirin. 3 “Naˈamiachincoi, Sinioro, pënënpiraihuëˈ. Co nohuantatonahuëˈ, aˈnaquëncoi tëparinacoi. Naˈpiroˈsaˈ chinotaˈhuainquënso marëˈ aˈmitëraisontaˈ tëˈyatopi. Casachin imasapiranquënhuëˈ, yatëparinaco cantaˈ,” itërin Iniasëri, Yosë nontaton. 4 Napotopirinhuëˈ, Yosëri itërin: “Aˈnaquën mini mamanshi moshapi, Paaro itopisoˈ. Nipirinhuëˈ, ca nohuanto, canchisë huaranca quëmapiˈsaˈ chinotarinaco. Co mamanshiquë moshatapihuëˈ,” itërin. 5 Inapochachin iporantaˈ aˈnaquën Cotioroˈsanpoaˈ Yosë huëntonënquë yaˈconëhuaˈ. Nosoroatonpoaˈ, Yosë ayaˈconinpoaˈ. 6 Inaora nohuanton, catahuarinpoaˈ. Co noˈtëquën natëpirëhuahuëˈ, nosororinpoaˈ. Noˈtëquën natërëhuaˈ naporini, co catahuainpoasoˈ yaˈhuëˈitonhuëˈ. 7 Naˈa Cotioroˈsaˈ Yosë huëntonënquë yayaˈconpirinahuëˈ, co inahuara nanitopihuëˈ noya cancantacaisoˈ. Aˈnaquën Yosë nohuanton, yaˈconpi. Aˈnapitasoˈ nipirinhuëˈ co natantochinachinhuëˈ cancantopi. 8 “Yosëri tananpitërin niˈton, huëˈërëso pochin cancantopi. Yaˈpirahuanaponaraihuëˈ, co niˈsapihuëˈ. Ipora huantaˈ natanaponaraihuëˈ, co yonquiapihuëˈ,” tënin Yosë quiricanënquë. 9 Copirno Tapirintaˈ iraca itapon: Yosë noˈhuipi niˈquëhuarëˈ, anaˈinchin. Nani maˈsha yaˈhuëtopirinahuëˈ, co Yosë yonquipihuëˈ. Coshatatonaˈ, capa cancantapirinahuëˈ, ina quëran chachin nitapicancainaˈ. Yosëri anaˈinchin. 10 Tanshirin pochin cancantatonaˈ, co nitotapihuëˈ. Yosë nohuanton, chiniquën parësichinaˈ, tënin iraca. Inapochachin ipora huantaˈ co yanatantopihuëˈ. 11 Cotioroˈsaˈ co natantochinachinhuëˈ cancantopirinahuëˈ, co Yosëri aˈpomiatërinhuëˈ. Nipirinhuëˈ, co imapihuëˈ niˈton, nisha piyapiˈsantaˈ Yosë huëntonënquë yaˈconpi huachi. Ina quëran Cotioroˈsaˈ apiratonaˈ, yonquiapi. “Inapochachin Yosë catahuantaˈinpoaˈ,” taˈtonaˈ, imasapi huachi inahuantaˈ. 12 Iraca co imapihuëˈ niˈton, iporasoˈ yaˈipi piyapiˈsaˈ nanitopi Yosë huëntonënquë yaˈconacaisoˈ. Nisha piyapiˈsaˈ niponahuëˈ, Yosëri noya niˈsarin huachi. Aˈna tahuëri naˈa Cotioroˈsantaˈ imapachinaˈ, noya noya nisapi huachi. 13 Aˈnaquëmasoˈ co Cotioroˈsanquëmahuëˈ. Yosë aˈparinco aˈchintaˈhuanquëmaso marëˈ. Ina marëˈ noya cancantërahuë. Paˈsápato, aˈchintaranquëmaˈ. 14 Naˈaquëmaˈ imapatamaˈ, Cotioroˈsantaˈ nohuantapi imacaisoˈ. Inapitantaˈ Yosëri anoyacancantarin. 15 Cotioroˈsaˈ Yosëri aˈporin niˈton, nisha nisha piyapiˈsaˈ ina nohuitapi huachi. Aˈna tahuërisoˈ nipirinhuëˈ Cotioroˈsantaˈ imaantahuachinaˈ, noya noya nisapi, tënahuë. Chimininso pochin cancantopirinahuëˈ, nanpiantarinso pochin nisapi huachi. 16 Nara itëˈ noya papotohuachina, sëˈparaˈhuayaontaˈ noya papotarin. Inapochachin iraca shimashonëhuëipita natëhuachinara, Yosëri noya niˈnin. Iporahuantaˈ Cotioroˈsacoi natëhuatoi, noya niˈsarincoi. 17 Nara quëran aˈchinchinquëmaˈ. Oripo nara sëˈpaˈ co noyahuëˈ nitohuachina, nishitëtahuatëˈ, tëˈyatërëˈ. Ina quëran nisha nara sëˈpaquën tërantaˈ achinpitërëˈ papotacaso marëˈ. Aˈnaquën Cotioroˈsasoˈ oripo nara sëˈpa pochin ninin. Co natëpihuëˈ niˈton, Yosëri aˈporin. Canpitasoˈ nisha piyapinquëmaˈ nipiramahuëˈ, huëntonënquë ayaˈconinquëmaˈ. Piyapinënpita pochachin niˈninquëmaˈ. 18 Nipirinhuëˈ, ama Cotioroˈsaˈ nocancosohuëˈ. Ama “Quiyasoˈ noya noyacoi,” ama tocosohuëˈ. Nara sëˈpaquëni co nara achinirinhuëˈ. Itëni achinirinsoˈ. Inapochachin Cotioroˈsaˈton Yosë natëpi. Ina piquëran canpitasoˈ imaramaˈ. 19 “Quiyantaˈ imacaˈhuaiso marëˈ Cotioroˈsaˈ aˈporin,” tënamaˈ nimara. 20 Yosëri aˈporin mini. Nipirinhuëˈ, co ina marëˈ aˈporinhuëˈ. Co Quisocristo nohuantopihuëˈ niˈton, aˈporin. Canpitantaˈ imaramaˈ niˈton, noya niˈninquëmaˈ. Napoaton ama inapita nocancosohuëˈ. Niˈcona canpitantaˈ Quisocristo naniantotamaˈ. 21 Cotioroˈsaˈton piyapinënpita pochin niˈpirinhuëˈ, anaˈintërin. Quisocristo naniantohuatamaˈ, anaˈintarinquëmaˈ canpitantaˈ. 22 Ma noyacha Yosë nosororinpoa paya. Co natëpisopitahuësoˈ nipirinhuëˈ chiniquën anaˈintarin. Inasachin imapatëhuaˈ, nosoromiatarinpoaˈ. Nipirinhuëˈ, naniantohuatëhuaˈ, aˈpoarinpoaˈ canpoantaˈ. 23 Naporahuaton, Cotioroˈsantaˈ imaantahuachinaˈ, Yosëri piyapinënpita pochin niantarin. Nara sëˈparaˈhuain achinpitantarëso pochin acoantarin. Yosë niˈton, nanitaparin. 24 Nani aˈchintëranquëmasoˈ. Nisha nara sëˈparaˈhuain tërantaˈ achinpihuatëra, papotërin. Inachachin sëˈparaˈhuainsoˈ nipon achinpitantahuatëra, aˈnaroachin papotantarin huachi. Inapochachin Cotioroˈsaˈ noya imapachinaˈ, Yosëri noya niantarin huachi. 25 Yosë yonquirinsoˈ nani anitotërinco. Aˈnapita co nitotopirinahuëˈ, shaˈhuichinquëmaˈ noˈtëquën nitotacamaso marëˈ. Ama aˈnapita nocanacamaso marëhuëˈ shaˈhuitaranquëmaˈ. Ama “Quiyasachin imarai,” ama tocosohuëˈ. Iporasoˈ naˈa Cotioroˈsaˈ co natantochinachinhuëˈ cancantopirinahuëˈ, notohuaroˈ piyapiˈsaˈ nisha nisha nininsopita Yosë huëntonënquë yaˈconapi. Yaˈipi Yosëri nohuantërinsopita yaˈconapi. 26 Aˈna tahuëri huaˈhuayatërahuëˈ Cotioroˈsantaˈ yaˈconapi huachi. Yosë quiricanënquë ninorinso pochachin imasapi. Iraca ninshitaton, naporin: Aˈna tahuëri Cotio quëmapi chachin oˈmararin Cotioroˈsaˈ nichaˈëcaso marëˈ. Co noyahuëˈ yonquipisopita ananiantarin huachi. 27 Oshanënaˈ inquitahuato, piyapinëhuëpita pochin niˈsarahuë huachi. Apran shaˈhuitërahuëso chachin napotarahuë, tënin Yosë quiricanënquë. 28 Iporasoˈ Cotioroˈsaˈ co Yosë nanamën natëpihuëˈ. Yosë inimicotopirinahuëˈ, canpitasoˈ imaramaˈ. Napoaponahuëˈ, Cotioroˈsaˈton acorin piyapinënpita nicacaiso marëˈ. Iraca Aprancoˈ shaˈhuitërin niˈton, ipora huantaˈ shinpita nosoroarin. 29 Nani Yosë shaˈhuitohuachinpoaˈ, inachachin nisarin. Co onporontaˈ nisha nontarinpoahuëˈ. Huëntonënquë ayaˈconpachinpoaˈ, co onporontaˈ naniantarinpoahuëˈ. 30 Iraca co natëpiramahuëˈ, co Cotioroˈsaˈ nohuantopihuëˈ niˈton, Yosë catahuarinquëmaˈ. Oshanëmaˈ inquitatënquëmaˈ, noya niˈninquëma huachi. 31 Iporasoˈ Cotioroˈsaˈ co natëpihuëˈ. Co natëhuachinarahuëˈ, Yosë catahuarinquëmaˈ. Ina niˈpachinaˈ, yonquiantaponaˈ. Niˈton, aˈna tahuëri inahuantaˈ nosoroaton, catahuaantarin huachi. 32 “Yaˈipi piyapiˈsaˈ oshahuanpi niˈton, anaˈintacasoˈ yaˈhuërin,” tënin Yosë. Ina quëran inaora nohuanton, nosoroatonpoaˈ catahuarinpoa huachi. 33 Ma noyacha Yosësoˈ catahuarinpoa paya. Ma noyacha yonquirin paya. Yaˈipiya nitotërin. Yonquinënsoˈ co nitotopirëhuahuëˈ, yaˈipinpoaˈ noya yonquirinpoaˈ. “Onpohuatonso nimara maˈsha onporëhuaˈ,” topirëhuahuëˈ, inasoˈ noya yonquirinpoaˈ, tënahuë. 34 “Co insontaˈ Yosë pochin yonquirinhuëˈ. Co incari tërantaˈ nanitërinhuëˈ ina pënënacasoˈ. Inasoˈ noya noya yonquirin. 35 Co insoënpoa tërantaˈ Yosë nicanarëhuahuëˈ. Co ina marë iˈhuërëtinpoasoˈ yaˈhuërinhuëˈ,” tënin quiricanënquë. 36 Yaˈipi maˈsha Yosëri ninin. Ina nohuanton, co taˈhuantarëhuahuëˈ. Yosëichin paˈyatacaso marëˈ yaˈhuërëhuaˈ. Inaora nohuanton, anoyacancantërinpoaˈ. Ma noyacha Yosëso paya, itahuaˈ. Siempre ina chinotahuaˈ. Amen.

Romanos 12

1 Yosë naˈcon nosororinpoaˈ niˈton, yaˈipi cancanëma quëran, iyaroˈsaˈ, ina imacoˈ. Ina yonquiatomaˈ, nani tahuëri noyasachin nicoˈ. Ina Yosë nohuantërin. Inapohuatamaˈ, Yosë noya yonquiarama huachi. 2 Iporasoˈ naˈa piyapiˈsaˈ co Yosë natëpihuëˈ. Maˈsharachin yonquiatonaˈ, co Yosë yonquipihuëˈ. Ama inapita nonancosohuëˈ. Nani tahuëri Yosë nontocoˈ yonquirinso chachin quëchinquëmaˈ. Ina yonquihuatamaˈ, nohuantërinso chachin anitotarinquëmaˈ. Ina quëran Yosë pochachin cancantohuatamaˈ, noya niˈsarinquëma huachi. 3 Yosë nosoroatonco, acorinco piyapiˈsaˈ aˈchintaˈhuasoˈ. Nani tahuëri catahuarinco. Napoaton pënënaranquëmaˈ. Yaˈipinquëmaˈ sano yonquicoˈ. Ama, iyaroˈsaˈ, aˈnapita nocancosohuëˈ. Yosë nisha nisha acorinpoaˈ. Nisha nisha catahuarinpoaˈ maˈsona nohuantërinsoˈ noya nicacasoˈ. Niˈton, co aˈnapita nocanacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Noˈtëquën yonquiatomaˈ, maˈmarësona acorinquëmasoˈ nitotocoˈ. Aˈnaya aˈnayanquëmaˈ anitotarinquëmaˈ. 4 Niˈcoˈ. Imira, nantëˈ, yaˈpira, inapita yaˈhuëtërinpoaˈ. Imira yaˈhuëtërinpoaˈ sëˈquëtacaso marëˈ. Nantëˈ yaˈhuëtërinpoaˈ iratacaso marëˈ. Nisha nisha yaˈhuëtërinpoaˈ nisha nisha nicacaso marëˈ. Co yaˈipiya inachachin nininhuëˈ. 5 Inapochachin yaˈipi Quisocristo imarëhuasopita aˈnaichin nonënpoa pochin ninëhuaˈ. Yaˈipinpoaˈ ina imarëhuaˈ niˈton, ina pochin ninëhuaˈ. Nisha nisha piyapinpoaˈ nirihuarahuëˈ, nicatahuarëhuaˈ. Aˈna huëntonacaˈ ninëhuaˈ. 6 Yosë nosoroatonpoaˈ, acorinpoaˈ nisha nisha nicahuasoˈ. Maˈmarësona acohuachinpoaˈ, noya niahuaˈ. Aˈnaquën Yosë yonquirinso chachin anitotërin shaˈhuicaiso marëˈ. Anitotohuachinquëmaˈ, yaˈipiya noˈtëquën shaˈhuicoˈ. 7 Ina nohuanton, aˈnaquën nitotërin catahuatacasoˈ. Nitocatahuahuatamaˈ, noya catahuacoˈ. Aˈnaquën nitotërin aˈchinacasoˈ. Nitoaˈchinpatamaˈ, noya aˈchincoˈ. 8 Aˈnaquëontaˈ nitopënëntërin. Pënëntohuatamaˈ, noya pënëntocoˈ. Achinicancancoˈ imamiachinaˈ. Aˈnaquëontaˈ Yosë nohuanton, coriqui, maˈsha, inapita yaˈhuëtërin. Aˈnapita quëtohuatamaˈ, ama piyapiˈsaˈ noya nicainquëmaso marëˈ quëtocosohuëˈ. Yosë yonquiatomaˈ, quëtocoˈ. “Ina nosororinco niˈton, cantaˈ nosoroˈi,” taˈtomaˈ, quëtocoˈ. Aˈnaquëontaˈ Yosë nohuanton, chiniquën nanan yaˈhuëtërin. Ansianohuë nipon, huaˈanhuë nipon yaˈconpatamaˈ, ama chirotomahuëˈ, noya pënëntocoˈ. Noya noncoˈ. Aˈnaquëontaˈ Yosë nohuanton, caniaˈpiroˈsaˈ, saˈahuaroˈsaˈ, inapita catahuapi. Inaquëpita niˈtapomaˈ paˈpatamaˈ, noya cancantatomaˈ, catahuacoˈ. 9 Yaˈipi piyapiˈsaˈ nosorocoˈ. Cancanëma quëran huarëˈ nosorocoˈ. Co noyahuëˈ ninamasopita aˈpoco huachi. Noyasachin nicoˈ. 10 Imaramasopita capini noya ninosorocoˈ. Iyaparima pochin niniˈcoˈ. Ama “Casoˈ noya noyaco,” tocosohuëˈ. Aˈnapita yonquiarapitomaˈ, noya nonapicoˈ. 11 Ama chirotomahuëˈ, nicatahuacoˈ noya noya imacaso marëˈ. Yaˈipi cancanëma quëran noya yonquiatomaˈ, Yosë marëˈ sacatocoˈ. 12 “Yosë ananpitantarinpoaˈ,” taˈtomaˈ, noya cancantocoˈ. Maˈsha onpohuatamaˈ, ama noˈhuitocosohuëˈ. Chiniquën cancantatomaˈ, ahuantocoˈ. Apira apira Yosë nontocoˈ. 13 Imapisopita pahuantohuachinaˈ, maˈsha quëtocoˈ. Niˈtoroˈsaˈ yaˈnotohuachinquëmaˈ, noya nontatomaˈ, aˈcacoˈ. 14 Aˈna piyapi pinopachinquëmaˈ, ama noˈhuicosohuëˈ. Noya nontocoˈ. Naporahuatomaˈ, Yosë nontocoˈ inapitantaˈ catahuain. 15 Aˈnapita naˈcon yonquicoˈ. Canpitaora ninatanamaso pochin cancantocoˈ. Noya cancantohuachinaˈ, ina marëˈ canpitantaˈ noya cancantocoˈ. Sëtohuachinaˈ, inantaˈ yonquicoˈ. Sëtaton pochin cancantatomaˈ, noya nontocoˈ ama aquëtëˈ sëchinasohuëˈ. 16 Noya ninicatomaˈ, yaˈhuëcoˈ. Ama aˈna piyapi tërantaˈ nocancosohuëˈ. Yaˈipi piyapiˈsaˈ noya nontocoˈ. Ama “Casoˈ naˈcon naˈcon nitotërahuë,” ama tocosohuëˈ. Ama ina pochin yonquicosohuëˈ. 17 Aˈna piyapi maˈsha onpotohuachinquëmaˈ, ama iˈhuërëtocosohuëˈ. Noya nontocoˈ yaˈipi piyapiˈsaˈ noya nicacaso marëˈ. 18 Ama piyapi noˈhuicosohuëˈ. Noˈhuihuachinquëmaˈ, ama canpitarisoˈ noˈhuicosohuëˈ. Nanitohuatamaˈ, nanan anoyatocoˈ. 19 Nosoroatënquëmaˈ, iyaroˈsaˈ, oshaquëran pënënanquëmaˈ. Ama iˈhuërëtocosohuëˈ. Tananpitocoˈ Yosëri anaˈinchin. “Co noyahuëˈ nipisopita cari anaˈintarahuë. Noˈtëquën anaˈintarahuë,” tënin Yosë. Quiricanënquë naporin. 20 Napoaton “Inimiconën tanahuachin, aˈcacoˈ. Yamorohuachin, oˈshitocoˈ. Inapotohuatamaˈ, inimiconëmaˈ atapanarama huachi,” tënin antaˈ. 21 Ama sopai natëcosohuëˈ. Nani maˈsha ayonquirinquëmasoˈ aˈpomiatoco huachi. Yosë yonquiatomaˈ, noyasachin nicoˈ. Inapohuatamaˈ, sopai minsëarama huachi.

Romanos 13

1 Copirno acorinsopita natëcoˈ. Yosë nohuanton, copirno, chirinchi, coisë, huaˈan, inapita yaˈhuërin. Co Yosë nohuantërinhuëˈ naporini, co inapita yaˈcointonahuëˈ. Napoaton natëcoˈ. 2 Copirno, chirinchi, huaˈan, inapita co natëhuatamahuëˈ, Yosëntaˈ co natëaramahuëˈ. Ina marëˈ anaˈintarinquëmaˈ. 3 Noya nipatamaˈ, co copirno noˈhuiarinquëmahuëˈ. Co natëhuatamahuëˈ, noˈhuiarinquëmaˈ niˈton, tëˈhuatacasoˈ yaˈhuërin. Napoaton noya nicoˈ copirno noya niinquëmaˈ. Sano yaˈhuarama huachi. 4 Yosëri acorin coidainpoaso marëˈ. Nipirinhuëˈ, co noyahuëˈ nipatamaˈ, tëˈhuatocoˈ. Co topinan chiniquën nanan quëtërinhuëˈ. Yosëri acorin co noyahuëˈ nipisopita anaˈintacaso marëˈ. 5 Napoaton copirno natëcasoˈ yaˈhuërin. “Anaˈintohuachinpoaˈ,” taˈtomaˈ, natëcoˈ. Yosë niˈsarinpoaˈ niˈton, natëcoˈ. 6 Ina nohuanton, huaˈanoˈsaˈ yaˈhuërin noya nicacaiso marëˈ. Ina marëˈ nani tahuëri sacatapi. Napoaton coriqui yamaˈpahuachinquëmaˈ, pahuërëtocoˈ. 7 Yaˈipiya noˈtëquën pahuërëtocoˈ. Copirno coriqui yamaˈpahuachinquëmaˈ, quëtocoˈ. Camaihuachinquëmaˈ, natëcoˈ. Copirno, chirinchi, coisë, inapita natëcoˈ. Capo, huaˈan, inapitantaˈ noya niˈcoˈ. 8 Nihuitohuatamaˈ, aˈnaroachin pahuërëtocoˈ. Yaˈipi piyapi nosorocoˈ. Inasoˈ naˈcon naˈcon Yosë nohuantërin. 9 Iraca pënëntohuachina, itërin: “Saˈahuanpatamaˈ, ama aˈna sanapi sëˈhuacosohuëˈ. Ama tëpatocosohuëˈ. Ama mantaˈ ihuatocosohuëˈ. Ama nonpinapicosohuëˈ. Ama aˈna piyapi maˈshanënpita nohuantapacosohuëˈ,” tënin. Ninosorohuatëhuaˈ, yaˈipi Yosë pënëninpoasoˈ natëarëhua huachi. “Quëmaora ninosororanso pochachin aˈnapitantaˈ nosorocoˈ,” tënin Yosë. 10 Aˈnapita nosorohuatamaˈ, co noˈhuiaramahuëˈ. Co pinosaramahuëˈ. Nóya catahuaramaˈ. Napoatomaˈ, nosorohuatamaˈ, Yosë nóya natëarama huachi. 11 Yaˈnan imarihuaˈ, “Pahuanarin Quisocristo oˈmacasoˈ,” tënëhuaˈ. Iporasoˈ nipirinhuëˈ nani oˈmacasoˈ tahuëri yaˈcaritëriarin. Naporoˈ nichaˈësarinpoa huachi. Napoaton ama huëˈërëso pochin yonquicosohuëˈ. Yosë noˈtëquën yonquicoˈ. 12 Huaˈquiˈ piyapiˈsaˈ co noyahuëˈ nicatonaˈ, tashi pochin cancantopirinahuëˈ. Iporasoˈ Sinioro tahuërinën yaˈcaritëriarin. Napoaton ama tashi pochin cancantahuasohuëˈ. Noyasáchin niahuaˈ sopai minsëcaso marëˈ. 13 Tahuëri pochin cancantatëhuaˈ, noya niahuaˈ. Aˈnaquën pitasachin paˈyatopi. Naˈa tahuëri nansarápi, oˈosápi, coshatápi, noˈpiápi. Ama, iyaroˈsaˈ, pitasoˈ paˈyatocosohuëˈ. Ama noˈpicosohuëˈ. Ama piˈpisha tërantaˈ nimonshitacamasoˈ yonquicosohuëˈ. Ama ninoˈhuicosohuëˈ. Ama aˈna piyapi apiratatomaˈ, nocancosohuëˈ. 14 Sontaroˈsaˈ huaˈna aˈmopiso pochin Quisocristo yaˈcopirinpoaˈ ama sopai minsëinpoaso marëhuëˈ. Napoaton Quisocristo naˈcon yonquiatomaˈ, ina pochachin cancantocoˈ. Ina natëtomaˈ, ama piˈpian tërantaˈ yonquicosohuëˈ co noyahuëˈ nicacamasoˈ.

Romanos 14

1 Aˈnaquënsoˈ Quisocristo imasapirinahuëˈ, ipora huarëˈ co yaˈipi nanamën nitochatërapihuëˈ. Co Quisocristoíchin natëyatërapihuëˈ. “Pënëntërinsontaˈ natërahuë niˈton, chaˈësarahuë,” topi. Co canpoa pochachin imashatërapirinahuëˈ, huëˈpachinaˈ, noya nontocoˈ. “Huëcoˈ, iyaroˈsaˈ, Yosë chinotahuaˈ,” itatomaˈ, cortoquë ichiyaˈconcoˈ. Ama ninoˈhuichinachin cancantatomaˈ nontocosohuëˈ. 2 Yaˈhuërëˈ canpoasoˈ “Quisocristoíchin nichaˈërinpoaˈ niˈton, yaˈipi cosharoˈ noya capacasoˈ,” taˈtëhuaˈ, yaˈipi caˈnëhuaˈ. Inapitasoˈ nipirinhuëˈ Quisocristo imapirinahuëˈ, co yaˈipi nanamën nitochatërapihuëˈ. “Nosha caˈpatëhuaˈ, oshahuanëhuaˈ,” taˈtonaˈ, yaˈipi nosha aˈpopi. 3 Canpitasoˈ nosha caˈnamaso marëˈ ama naˈnaˈpiroˈsaˈ tëhuacosohuëˈ. Nosha aˈporoˈsantaˈ co nocainpoasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Yosë noya niˈninpoaˈ niˈton, ama “Sopainquëmaˈ,” ama ichinpoasohuëˈ. Quisocristo imapatëhuaˈ, Yosë noya niˈninpoaˈ. Napoaton canpoa capini co ninocanacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. 4 Yosëichin huaˈanëntërinpoaˈ. Inaichin natëcasoˈ yaˈhuërin. Noya nipatëhuaˈ, noya niˈsarinpoaˈ. Co noyahuëˈ nipatëhuaˈ, inantaˈ nitotërin. Napoaton Yosëichin shaˈhuitinpoasoˈ yaˈhuërin. Co ninocanacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Yosë yaˈipi nanitaparin niˈton, imarëhuasopita catahuarinpoaˈ. Catahuahuachinpoaˈ, noya nisarihuaˈ. 5 Inapochachin aˈnaquën “Cotio chinoto tahuëri noya noya,” topi. Naporoˈ tahuëri chinotatonaˈ, Yosë chinotopi. Canpoasoˈ nipirinhuëˈ “Nani tahuëri noya Yosë chinotacasoˈ,” tënëhuaˈ. Co tahuëri imarëhuahuëˈ. Quisocristo imarëhuasoˈ. Napoaton ama nisha nisha yonquicosohuëˈ. Cancanëma quëran naˈcon yonquicoˈ noya nicacamaso marëˈ. 6 Onporosona chinotohuatamaˈ, Yosë yonquiatomaˈ, ina chinotaramaˈ. Inapochachin nosha caˈpatëhuara, Yosë yonquiatëhuaˈ, coshatërëhuaˈ. “Yosparinquën, Sinioro,” itërëhuaˈ. Aˈnapitasoˈ co nosha caponarahuëˈ, Yosë yonquiatonaˈ, coshatopi. “Yosparinquën, Sinioro,” itopi antaˈ. 7 Co canpoara nipaˈyatacaso marëˈ yaˈhuërëhuahuëˈ. Co canpoara chiminarihuahuëˈ. Yosë niˈsarinpoaˈ, chiminarihuaˈ. Co patarinpoahuëˈ. 8 Sinioro piyapinënpoaˈ ninëhuaˈ. Ina natëcaso marëˈ nanpitëhuaˈ, yaˈhuërëhuaˈ. Ina yonquiinpita chiminarihuaˈ. Nanpihuatëhuantaˈ, inasachin huaˈanëntarinpoaˈ. Ina quëran chiminacasoˈ nipachin, ina yonquiatëhuaˈ, chiminarihuaˈ. Inasáchin imarëhuaˈ. 9 Yaˈipinpoaˈ huaˈanëntinpoaso marëˈ Quisocristo chiminin. Nani chimirin minsërahuaton, chini chiniquën nanantaton, nanpiantarin huachi. Napoaton nanpirëhuasopita, chiminpisopitantaˈ, yaˈipinpoaˈ huaˈanëntarinpoa huachi. 10 Ayaroˈ tahuëri yaˈipinpoaˈ noˈtëquën shaˈhuitarinpoaˈ. Napoaton, iyaroˈsaˈ, co ninocanacasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Nitëhuacasontaˈ co noyahuëˈ. Yosëichin noˈtëquën anitotarinpoa huachi. 11 Iraca quiricanënquë ninshitopi. Casoˈ Yosëco niˈto, co nonpinahuëˈ. Aˈna tahuëri yaˈipi piyapiˈsaˈ chinotarinaco. “Quëmasáchin Yosënquën,” itarinaco, tënin Yosë. 12 Ayaroˈ tahuëri nanihuachin, yaˈipinpoaˈ Yosë natanarinpoaˈ. Maˈmarësona maˈsha ninëhuasoˈ natanarinpoaˈ. Aˈnaya aˈnayanpoaˈ noˈtëquën shaˈhuitacasoˈ yaˈhuapon huachi. Co noyahuëˈ ninëhuasopita anaˈintarinpoaˈ. 13 Napoaton ama, iyaroˈsaˈ, ninocancosohuëˈ. Aˈnapita imapisopita catahuacoˈ noya cancanchinaˈ. Niˈcona anishacancantotamaˈ. 14 Yaˈipi cosharoˈ noya capacasoˈ. Co mantaˈ aˈpocasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Sinioro Quisoso imato, naporahuë. Ina shaˈhuirinsoˈ. Napoaton nitotërahuë. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ co ina nitochatërapihuëˈ. “Co Yosë nohuantërinhuëˈ nosha capacasoˈ,” topirinahuëˈ, noya capacasoˈ nipirinhuëˈ. Inapitasoˈ co nanitopihuëˈ capacaisoˈ. 15 Canpita yaˈipi cosharoˈ noya caˈnamaˈ. Aˈnapitasoˈ nipirinhuëˈ yaimapirinahuëˈ, co nitotatonahuëˈ, co caˈpihuëˈ. “Huëcoˈ ina caˈahuaˈ,” itohuatamaˈ, co noyahuëˈ cancantamaraiˈ. “Co noyahuëˈ capacasoˈ,” tosaponaraihuëˈ, caˈpi naporini, co huachi noyahuëˈ cancanchitonahuëˈ. Napoaton inapita nosoroatomaˈ, ama napotocosohuëˈ. Ama cosharoachin yonquiatomaˈ, ama aˈnapita anishacancantocosohuëˈ. Inapita marë antaˈ Quisocristo chiminin. 16 Maˈsona tërantaˈ noya nicacasoˈ yaˈhuëpirinhuëˈ, aˈnapitari co noyahuëˈ niˈpachinquëmaˈ, ama napocosohuëˈ, aˈnapita co noyahuëˈ niˈchinquëmaˈ. 17 Yosë noya huaˈanëntërinpoaˈ. Ina imapatëhuaˈ, noya nisarihua huachi. Asanocancanarinpoaˈ niˈton, co ninoˈhuicasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Caˈnëhuasoˈ, oˈorëhuasoˈ, inapita co onpopinchin yonquicasoˈ yaˈhuërinhuëˈ. Ispirito Santo catahuarinpoaˈ noya cancantahuasoˈ. Catahuahuachinpoaˈ, capa cancantarihua huachi. 18 Ina pochin Quisocristo imapatëhuaˈ, Yosë noya niˈsarinpoaˈ. Piyapiˈsantaˈ noya niˈsarinpoaˈ. 19 Napoaton noya ninicatëhuaˈ, yaˈhuaˈahuaˈ. Nicatahuahuaˈ noya noya imacahuaso marëˈ. 20 Ama caˈnamaso marëˈ aˈnapita anishacancantocosohuëˈ. Yaˈipi cosharoˈ noya capacasoˈ. Co mantaˈ aˈpocasohuëˈ. Nipirinhuëˈ, aˈnaquën co ina nitotatonahuëˈ, caˈpachinaˈ, co noyahuëˈ cancantapi. Napoaton co yacaˈpachinahuëˈ, tananpitocoˈ cancanëna quëran yonquipisoˈ natëcasoˈ. 21 Ama mantaˈ aˈnapita anishacancantacamasoˈ yonquicosohuëˈ. Ama caˈnamaso marëˈ, oˈoramaso marëˈ, inapita marëˈ ama anishacancantocosohuëˈ. Iyaparin pochin nosoroatomaˈ, catahuacoˈ noya noya imacaiso marëˈ. 22 Napoaton, iyaroˈsaˈ, Yosë niˈsarinquëmaˈ niˈton, noˈtëquën yonquicoˈ inari nohuantërinsoˈ anitochinquëmaˈ. Anitotohuachinquëmaˈ, noya nicoˈ. Cancanënpoa quëran huarëˈ “Noya Yosë imarahuë,” topatëhuaˈ, noya cancantarihuaˈ. 23 “Co Yosë nohuantërinhuëˈ maˈsona nicacasoˈ,” tarihuarahuëˈ, ina nipatëhuaˈ, oshahuanarihuaˈ. Nisha nisha yonquiatëhuaˈ, nipatëhuaˈ, co Yosë noya niˈsarinpoahuëˈ. Caˈnëhuasohuë nipon, maˈsha ninëhuasohuë nipon, yaˈipiya cancanënpoa quëran natëcasoˈ yaˈhuërin. Nisha nisha yonquihuatëhuaˈ, oshahuanarëhuaˈ.

Romanos 15

1 Canpoasoˈ yaˈipi cancanënpoa quëran imarëhuaˈ. Aˈnaquënsoˈ nipirinhuëˈ co yaˈipi cancanëna quëran imashatërapihuëˈ. Inapitantaˈ oshaquëran pënënatëhuaˈ, catahuahuaˈ noya imainaˈ. Ama canpoara nohuantërëhuasorachin yonquiaˈahuasohuëˈ. 2 Aˈnapita yonquiatëhuaˈ, catahuahuaˈ noya cancanchinaˈ. Catahuahuatëhuaˈ, noya noya imasapi huachi. 3 Quisocristosoˈ co inaora nohuantërinsoˈ yonquirinhuëˈ. Yosëichin natërin. Yosë nontaton, itërin: “Quëma inimiconënpita, Tata, noˈhuirinaco cantaˈ,” itërin quiricanënquë. 4 Iraca Yosë quiricanënquë naˈcon ninshitopi. Canpoantaˈ yonquicaso marëˈ ninshitopi. “Iraca imapisopitantaˈ maˈsha onpoaponaraihuëˈ, Yosë yonquiatonaˈ, ahuantopi. Yosëri noya catahuahuachina, imamiatopi. Inapochachin Yosë noya catahuarinpoaˈ canpoantaˈ,” topatëhuaˈ, nóya cancantarihuaˈ. 5 Yosësoˈ catahuarinpoaˈ yaˈipiya ahuantacasoˈ. Achinicancaninpoaˈ. Ina catahuainquëmaˈ noya ninicatomaˈ yaˈhuëcamaso marëˈ. Quisocristo shaˈhuitërinpoaˈ niˈton, ina pochin nicoˈ. 6 Ina quëran co nisha nisha yonquiaramahuëˈ. Napopianachin cancantohuatamaˈ, nóya Yosë chinotaramaˈ. Huiˈnin chachin huaˈanëntërinpoaˈ, Quisocristo imarëhuasoˈ. “Ma noyacha Yosësoˈ catahuarinpoa paya,” tosarama huachi. 7 Quisocristo nosororinpoaso pochin ninosorocoˈ. Nisha nisha piyapinpoaˈ niˈton, piˈpisha nisha inachintërëhuaˈ. Nisha nisha nirihuarahuëˈ, noya ninontahuaˈ. Ina quëran “Ma noyacha Yosëri catahuarin niˈton, ninosoropi paya,” tosapi. 8 Iraca Cotioroˈsaˈ nontaton, Yosëri itërin: “Aˈna tahuëri Cristo aˈpaimarahuë,” itërin. Napoaton Quisocristo aˈpaimarin Cotioroˈsaˈ catahuacaso marëˈ. Shaˈhuitërin niˈton, aˈpaimarin. Co onporontaˈ nonpintërinpoahuëˈ. 9 Nisha piyapiˈsarintaˈ imacaiso marëˈ oˈmarin. Aˈchintohuachinara, inahuantaˈ Yosë chinotopi. “Ma noyacha nosororinpoa paya,” topi. Nisha piyapiˈsaˈ yaˈhuërinquë, Sinioro, nontaranquën. Yonquiatënquën, cantararahuë, tënin quiricanënquë. 10 Cotioroˈsaˈ Yosë chinotopi. Canpitantaˈ nisha piyapiˈsanquëmaˈ nipomarahuëˈ, ina nohuitatomaˈ, noya cancantocoˈ. 11 Tata Yosë chinotocoˈ. “Ma noyacha Yosëso paya,” itocoˈ canpitantaˈ, tënin antaˈ. 12 Isaiasëntaˈ Quisoso ninoton, ninshitërin. Aˈnaraˈ quëmapi nasitimapon. Cotio piyapi niponahuëˈ, mashotohuachin, yaˈipi piyapiˈsaˈ huaˈanëntarin. Nisha piyapiˈsarintaˈ natërapi niˈton, achinicancanarin huachi, tënin ninshitaton. 13 Yosëichin tëhuënchachin catahuarinpoaˈ chiniquën cancantacasoˈ. Canpitantaˈ catahuainquëmaˈ nóya cancantacamaso marëˈ. Asano cancainquëmaˈ. Inasachin yonquihuatamaˈ, catahuarinquëmaˈ. Ispirito Santo yaˈipiya nanitaparin. Catahuahuachinquëmaˈ, chini chiniquën cancantarama huachi. 14 Canpitasoˈ, iyaroˈsaˈ, nóya piyapinquëmaˈ, tënahuë. Yosë nanamën noya nitotëramaˈ. Napoaton nipënënamasoˈ nitotëramaˈ. 15 Napoaponahuëˈ, chiniquën miachin pënënatënquëmaˈ, ninshitaranquëmaˈ naˈcon naˈcon yonquicamaso marëˈ. Yosë nosoroatonco, acorinco nanamën aˈchinaˈhuaso marëˈ. 16 Quisocristo chachin aˈparinco nisha nisha piyapiˈsaˈ aˈchintaˈhuaso marëˈ. Nanamën aˈchintarahuë inapitantaˈ imacaiso marëˈ. Aˈchinato, Yosë marëˈ sacatarahuë. Nisha piyapiˈsantaˈ imapachinara, Ispirito Santori yaˈcoancantarin. Noyapiachin cancan quëtarin huachi. Ina marëˈ Yosëri noya niˈsarin. 17 Quisocristo catahuarinco niˈton, nóya aˈchinahuë. Napoaton noya cancantërahuë. 18 Quisocristo noya catahuahuachincora, nisha nisha piyapiˈsaˈ aˈchintërahuë. Natëpi anta huachi. Ina nohuanton, nani maˈsha nanitaparahuë. Co catahuarincohuëˈ naporini, co inapitantaˈ imaitonahuëˈ. Napoaton shaˈhuitaranquëmaˈ. 19 Tëhuënchachin Ispirito Santo ananitërinco, naˈa caniaˈpiroˈsaˈ aˈnaroachin anoyatërahuë Yosë natëcaiso marëˈ. Ina niˈsahuatonaˈ, natëpi huachi. Ispirito Santori yaˈcoancantërin niˈton, imapi huachi. Quirosarinquë aˈchintërahuë. Ina quëran paˈsápato, Iriricoquë huarëˈ Quisocristo nanamën aˈchintëraˈpiarahuë. Yaˈipi parti pënëntërahuë. 20 Insëquësona aˈna piyapiri aˈchintohuachina, co inaquë aˈchinahuëˈ. Co Quisocristo nohuitopiquëhuëˈ paˈnahuë. Ina marëˈ acorinco niˈton, inaquërachin aˈchinaˈhuasoˈ nohuantërahuë. 21 Yosë quiricanënquë ninorin. “Nisha nisha parti co Yosë nanamën natanaponaraihuëˈ, natanapi huachi. Co nitotopirinahuëˈ, aˈna tahuëri nitotapi huachi,” tënin. Ipora huarëˈ nisha nisha parti aˈchinárahuë. 22 Napoaton huaˈquiˈ nicaponquëmaˈ yapaˈpirahuëˈ. Paˈsápato, co nanitërahuëˈ. 23 Iporasoˈ nipirinhuëˈ nicaponquëmaˈ yapaˈsarahuë. Isëquë yaˈipi nani aˈchintërahuë huachi. 24 Nani yonquirahuë aquë Ispañaˈpaˈ aˈchinaˈhuaso marëˈ. Inatohuaˈ paˈpato, niriaponquëmaˈ. Naporo huarëˈ ninohuitarihua huachi. Huaˈqui miachin iˈhuatahuato, piˈpian aˈchintaranquëmaˈ. Ina quëran yapaˈpato, catahuaco noya paˈi, topirahuëˈ. 25 Iporasoˈ nipirinhuëˈ Quirosarinˈpaˈ paˈsarahuë. Inatohuaˈ naˈa imapisopita yaˈhuëpirinahuëˈ. Maˈsha pahuanin niˈton, parësitapi. Ina natanahuatonaˈ, Masitoniaquë imapisopitari yacatahuapi. Acayaquë imapisopitarintaˈ yacatahuapi. Pahuantërinsopita nosoroatonaˈ, coriqui quëtërinaco. Ina quëtontaˈhuaso marëˈ paˈsarahuë. 27 Quisocristo imapi inahuantaˈ niˈton, catahuacaisoˈ paˈyatopi. “Inapitaˈton Yosë nanamën nitotatonaˈ, aˈchintërinënpoaˈ niˈquëhuarëˈ, canpoarintaˈ maˈsha quëtacasoˈ yaˈhuërin. Nisha piyapinpoaˈ nipirëhuahuëˈ, Yosë nohuitacaso marëˈ catahuarinënpoaˈ niˈton, canpoarintaˈ catahuahuaˈ ama maˈsha pahuanchinasohuëˈ,” topi. 28 Cari coriqui quëtapo paˈsarahuë. Huënantahuato, nicaponquëmaˈ paˈsarahuë. Ina quëran Ispañaquë paˈsarahuë huachi. 29 Canpitataquë paˈpato, Quisocristo noya catahuarinco nanamën aˈchintaˈhuanquëmaso marëˈ. 30 Canpitantaˈ, iyaroˈsaˈ, Quisocristo imaramaˈ. Ispirito Santo catahuarinpoaˈ niˈton, ninosoroarëhuaˈ. Napoaton chiniquën Yosë nontocoˈ catahuainco. 31 Cotio parti naˈa piyapiˈsaˈ co Yosë natëpihuëˈ. Inatohuaˈ paˈpato, Yosë nontocoˈ ama macainacoso marëhuëˈ. Naporahuaton, coriqui quëtontahuato, Yosë nontocoˈ Cotioroˈsaˈ noya nicainacoiso marëˈ. 32 Ina quëran Yosë nohuanton, canpitataquë paˈsarahuë. Nóya cancantato, nontaranquëmaˈ. Noya ninontohuatëhuaˈ, chiniquën cancantarahuë huachi. 33 Yosëichin asanocancaninpoaˈ. Canpitantaˈ noya catahuainquëmaˈ, tënahuë. Amen.

Romanos 16

1 Imoya Mimi canpitataquë paˈsarin. Inantaˈ noya imarin, tënahuë. Sincriaquë yaˈhuaton, inaquë imapisopita naˈcon catahuarin. 2 Canpitataquë canconpachin, noya nontocoˈ. Quisocristo imaramaˈ niˈton, noya nontocoˈ. Maˈsha pahuantohuachin, quëtocoˈ. Ina sanapiri naˈa piyapiˈsaˈ catahuarin. Cantaˈ catahuarinco. 3 Pr