The New Testament of our Lord and Saviour Jesus Christ

Mateus 1

1 Jesus Cristo a hai ĩ kolo töpö kuo noai, ĩ na töpö a hilo kua wi töpö kuoma. Jesus Cristo a hai ĩ kolo Davi kaikana tä kuoma. Davi a hai ĩ kolo Abraão a pata kuoma. 2 Abraão a pata hai ĩ pelupö a hai, Isaki a hilo kuama. Isaki a hai ĩ pelupö a hai, Jacó a hilo kuama. Jacó anö, Jutá a hai ĩ pepala töpö, Jutá a, kama hai ĩ poose töpö, ĩ na töpö kui töpö thaköma. 3 Tamaasoma a na Jutá anö Petesö a, Seta a, ĩ na kilii töpö thaköma. Petesö a hai ĩ pelupö a hai, Esöhõ a hilo kuama. Esöhõ a hai ĩ pelupö a hai, Atão a hilo kuama. 4 Atão a hai ĩ pelupö a hai, Aminatapi a hilo kuama. Aminatapi a hai ĩ pelupö a hai, Nasõ a hilo kuama. Nasõ a hai ĩ pelupö a hai, Saumõ a hilo kuama. 5 Haapisoma a na Saumõ anö Poasö a thaköma. Husi a na Poasö anö Opesi a thaköma. Opesi a hai ĩ pelupö a hai, Jesé a hilo kuama. 6 Jesé anö Davi kaikana tä a thaköma. Utiasö a hai ĩ pusopö a kuo soma noai, Davi anö ĩ suö täa nömönö noai, ĩ a na Davi anö Salomão a thaköma. 7 Salomão a hai ĩ pelupö a hai, Hopoão a hilo kuama. Hopoão a hai ĩ pelupö a hai, Apiasö a hilo kuama. Apiasö a hai ĩ pelupö a hai, Asa a hilo kuama. 8 Asa a hai ĩ pelupö a hai, Josapá a hilo kuama. Josapá a hai ĩ pelupö a hai, Jotão a hilo kuama. Jotão a hai ĩ pelupö a hai, Usiasö a hilo kuama. 9 Usiasö a hai ĩ pelupö a hai, Jotão a hilo kuama. Jotão a hai ĩ pelupö a hai, Akasö a hilo kuama. Akasö a hai ĩ pelupö a hai, Esekiasö a hilo kuama. 10 Esekiasö a hai ĩ pelupö a hai, Manasésö a hilo kuama. Manasésö a hai ĩ pelupö a hai, Amõ a hilo kuama. Amõ a hai ĩ pelupö a hai, Josiasö a hilo kuama. 11 Josiasö anö Jekoniasö a, Jekoniasö a hai ĩ poose töpö, ĩ na töpö kui töpö thaköma. Ĩ tä, Papilônia tä uli hamö wasu töpönö isöhaeu töpö tälölöma. 12 Papilônia tä uli na wasu töpönö isöhaeu töpö tälölö noai ha, Jekoniasö anö Salasieu a thaköma. Salasieu a hai ĩ pelupö a hai, Sotopapeu a hilo kuama. 13 Sotopapeu a hai ĩ pelupö a hai, Apiusi a hilo kuama. Apiusi a hai ĩ pelupö a hai, Eliakĩ a hilo kuama. Eliakĩ a hai ĩ pelupö a hai, Asoo a hilo kuama. 14 Asoo a hai ĩ pelupö a hai, Satoki a hilo kuama. Satoki a hai ĩ pelupö a hai, Akĩ a hilo kuama. Akĩ a hai ĩ pelupö a hai, Eliusi a hilo kuama. 15 Eliusi a hai ĩ pelupö a hai, Eleasaa a hilo kuama. Eleasaa a hai ĩ pelupö a hai, Matã a hilo kuama. Matã a hai ĩ pelupö a hai, Jacó a hilo kuama. 16 Jacó anö Maria a hai ĩ peanopö José a thaköma. Ĩ Maria anö Jesus a, Cristo a hilo kua naine, ĩ a thapalöma. 17 Abraão a pata, Abraão a hai ĩ ola töpö toleaalö wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, 14 töpö kuoma. Ĩ tä noa ha, Davi a, Davi a hai ĩ ola töpö tolea nömöoonö wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, 14 töpö kuo nömöoma. Ĩ tä noa ha, Papilônia tä uli na wasu töpönö isöhaeu töpö tälölöma. Ĩ hamö isöhaeu töpö tälölö noai ha, ai 14 ola töpö kuo nömöo kõoma. Ĩ tä noa ha Cristo a kua nömöpasoma. 18 Jesus a kupaso noai, ĩ na pili tä kuama. Pöpönö Maria a lö kui, ĩ na a kua paioma. José a na a totoa waikiköma maaki, a höpöa mai ha, a sipinapia pälasoma. Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö a sipinapimanöma. 19 A sipinapia pälasoma maaki, José a toita apö kutenö, Maria a kateha wanisala maama. 'Maria a wanisala apawöö!' ĩ na ai töpö pi thama wani ipö salo, a wäo mai ha, Maria a hosa pi topa hãto päoma. 20 'Maria sa hosa hãto pia kuleö!' ĩ na José a pi kuu tä, Teusö anö kama hai ĩ töpö simöta sinomo wi, ĩ ãju töpö a hilo wi, ĩ ai ãju tä mani waloiki nö, 'José ai. Maria a po kili tihöö! A hosa tihöö! Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö a sipinapimanömaö!' ĩ na a kuuma. 21 Ĩ na a kuu nö, 'Maria anö wano tä ose thapali kitä. A thapali wi, ĩ anö kama hai ĩ sanöma töpö täapa kõa läli kitäö! Kama hai ĩ töpönö hiopö tä thaa wi, ĩ tä na töpö täapa kõa läli kitä kutenö, Jesus ma wai a hila thaköö!' ĩ na José a na, ĩ na ãju tä mani kuuma. 22 Sutu upa Jesus a kupo paio mi tä, Teusö a kai wäsä sinomoti wi, ĩ a na Teusö a hapaloma. A hapalo nö, 'Waiha moko tä mamo tai mi ipii maaki, a sipinapilo nö, wano tä ose thapali kitä. “Emanueu” ma hila thaköpököö!' ĩ na Teusö a kuuma. 'Emanueu' kuu pole, 'Kamakö na Teusö a kua kule' ta kuu alu kule. '“Emanueu” ma hila thaköpököö!' ĩ na Teusö a kuu noai, ĩ tä kua tolea totiatalo opapö, ai wano tänö Maria a nö thaa paia mane maaki, a sipinapia pälasoma. 24 Ĩ na tä kua tä, José a naa kotalo nö, 'Maria a po kili tihöö!' ĩ na ãju tä mani kuuma ha, José anö Maria a sua totilöma. 25 A sua totilöma maaki, Maria anö wano tä ose thapa paio mi tä, a höpöa totio mai ha, José a pi motii kuo totio päoma. Ĩ na tä kua tä, wano tä ose thapali ha, José anö Jesus a hilaköma.

Mateus 2

1 Etoosisö a pata kaikanamo tä, Jutéia tä uli pata na Pelẽi tä uli kule, ĩ tä uli na Jesus a thapalöma. A thapalö noai ha, ki hamö, motokö huumö kua wi hamö tä uli kulati, ĩ tä uli ha sitikali pö möö sinomo wi, ĩ töpö kuoma, Jetusalẽi tä uli hamö töpö walokö tasoma. 2 Töpö waloikitö nö, 'Ulu tä thapalö noai, juteu töpö na a kaikanamo piale, witi ha ĩ a wai kua? Motokö huumö kua wi hamö tä uli kulati, ĩ tä uli ha samakö kua tä, sitikali a aipö öpii sitikali ma talali salo, “Ã ãi. Ki sitikali a kuki ha, juteu töpö na a kaikanamo piale, ĩ a thaa hãtopalöma” ĩ na samakö pi kuu nö, ĩ ulu sama wai möö pia salo, hisimö samakö walokö solö ke. Sama wai möö nö, ĩ ulu a wai na samakö hapalo nö, “Wa kaikanamo piale, ĩ wa topa apa kuleö!” ĩ na samakö kuu pia salo' ĩ na töpö kuuma. 3 Ĩ na töpö kuu ha, Etoosisö a kaikana pi pata honipo opama. Jetusalẽi tili töpö pi honipo opa naioma. 4 Ĩ na tä kua tä, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai a wäsä sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, Etoosisö a patanö ĩ töpö pewö nakalö nö, töpö kokamomanö nö, 'Witi tä uli ha Cristo a thapali?' ĩ na a pata kuu ha, 5 'Jutéia tä uli pata hakö. Pelẽi tä uli na a thapali kitä' töpö kuu hö̃töoma. Töpö kuu hö̃töo nö, 'Pi naka. Sutu upa, Teusö a kai wäsä sinomo wi, ĩ anö tä sãököpalö nö, 6 “Jutéia tä uli pata na pelẽi tili makö pilile, ĩ pö! Ai töpönö au Pelẽi tä uli komopama pasio mai kitä. Jutá tä uli na ai sai pö satehe epii sai pö hö̃kökö öpii sai pö kua kule maaki, au tä uli na kaikana tä thapali kitä. A thapali wi, ĩ anö ipa ai isöhaeu töpö nokapalama nö, ĩ töpö noama sinomo pia salo” ĩ na sutu ha, ĩ na tä kuu wi, tä sãököpalöma' ĩ na Etoosisö a pata na, ĩ na juteu pata töpö kuu hö̃töoma. 7 Ĩ na töpö kuu hö̃töoö ha, sitikali pö möö sinomo wi, Etoosisö a patanö ĩ töpö hama naka hãtolö nö, 'Sitikali a aipö öpii sitikali a kukö noai, ĩ tä, wi na pilipoma kökö kua waikia kule?' a pata kuu ha, 'Ĩ na pilipoma kökö kua waikia kule' töpö kuu hö̃töoö ha, 8 Pelẽi tä uli hamö Etoosisö a patanö ĩ töpö simönö nö, 'Makö hulolö nö, ulu ma tä kai tae nö, ma kai talali salo, lope epii makö waloa kõa haitakiso nö, ma ta wäsä kõosoö! Ĩ hamö sa hua nömönonö nö, ĩ ulu a wai na, “Wa kaikanapo piale, ĩ wa topa apa kuleö!” ĩ na sa kuu nömöo tasopöö!' ĩ na Etoosisö a pata kuuma. 9 Etoosisö a kaikana kuu pole, hama töpönö ĩ ta hininö nö, töpö hua soatasolöma. Töpö huu soalö tä, kama töpö sai pö na sitikali a tapa noai, ĩ a sitikali taa konanöma. Ĩ a sitikali taa konanö nö, töpö pi mönaha apa kopasoma. Piliso hamö töpö huulö pamö ĩ a sitikali huu paluapalo lätiolöma. Huu paluapalo lätiolö nö, ulu tä kule, ĩ tä hẽtu sai na sitikali a opitaköma. 11 Sitikali a kua opitaki wi, ĩ a sai ha töpö lisipasoma. Töpö lisipalo nö, pöpönö Maria anö kama hai ulu a kai loa lätile, ĩ tä talalö nö, töpö loiki nö, pili töpö maekonö töpö hĩta thaiki nö, töpö mãi poiki nö, 'Wa kaikanapo piale, ĩ wa topa apa kuleö!' ulu tä na töpö kuu nö, wani tä pi hãkopalö nö, ulu tä na wani tä totoköma. Oto tä, hii ti hösösöpö nisamö toita apii hii ti hösösöpö, ai ti hösösöpö toita apii ti hösösöpö, ĩ na tä totoa thaköma. 12 Ĩ na tä kua tä, sitikali pö möö wi, ĩ hama töpö manimo tä, 'Etoosisö a pata na pö huu koonö tihöö!' Teusö a mani kuu nö kiliaö ha, tiko tiso hamö töpö hua konasolöma. 13 Töpö konasolö noai ha, José a na Teusö a hai ĩ ãju tä mani waloa haiki nö, 'A hoköpaloö! Pöpönö a, ulu a, ĩ na kilii, Esitu tä uli pata hamö kawanö ĩ töpö kai tokölolöö! Wa töpö kai tokölolö nö, Esitu tä uli pata ha makö kutiki nö, tiko hamö kamisanö makö simöa paio mi tä, ĩ ha makö kutiopöö! Etoosisö a patanö au ulu a säpali pia salo, a tae kitäö!' ĩ na José a na ĩ na ãju tä mani kuuma. 14 Ĩ na a mani kuu ha, José a hoköa soatalo nö, Esitu tä uli pata hamö pöpönö a, ulu a, ĩ na töpö kai toköa kua halusolöma. 15 Etoosisö a pata noma paio mai ha, ĩ ha töpö kutioma. 'Esitu tä uli pata ha ipa ulu a kua tä, ĩ sa naka koni kitä' Teusö a kuu noai, Teusö a kai wäsä sinomo wi, ĩ anö ĩ a kai sãököpalöma. Sutu ha ĩ na Teusö a kuu soatama kutenö, Esitu tä uli pata ha Jesus a kai pilioma. 16 Ĩ na tä kua tä, Etoosisö a pata aiki, 'Hama töpönö sa mönama hĩsua apa saio noai nököö!' a pi pata kuu nö, a pata hĩso opa haioma. A hĩso opa haio nö, Pelẽi tä uli na ulu töpö kai pilile ĩ töpö, Pelẽi tä uli kotö ha ulu töpö kai pililati ĩ töpö, ĩ na wano töpö ose wai kui töpö pewö namo wai simökö nö, töpö wai säpamanöma. 'Sitikali aipö öpii sitikali a kukö noai, ĩ na pilipoma kökö kua waikia kuleö!' ĩ na hama töpö kuuma ha, ĩ ulu töpö na polakapi inama tökö kua waikia wi, ĩ wano töpö ose pewö wai säpamanöma. 17 Teusö a kai wäsä sinomo wi, ĩ Jetemiasö aiki, 'Waiha ulu töpö satehe epii töpö wai säpamani kitäö!' sutu ha a kuu noai, ĩ pitili ta kuo totioma. 18 'Hamá tä uli ha ö̃kö lalupalo opa wi, ĩ ta hini kulaai. Kama ai ulu töpö na Hakeusoma a, suö töpö pewö, ĩ na töpö kui töpö ö̃köti kule. A ulu pö nomaso salo, “Päla o” a kuuto päo mai, a wani ö̃köti kule' ĩ na tä kuu wi, Jetemiasö anö ĩ ta wäsä paioma. 19 Ĩ na tä kua tä, Etoosisö a pata nomasoö ha, Esitu tä uli pata ha José a na Teusö anö kama hai ĩ ãju tä mani waloa haia kõkö tasoma. 20 A mani waloa haia kõkitö nö, 'A huso kõoö! Isöhaeu tä uli hamö pöpönö a, kama hai ulu a, ĩ na kilii töpö kai kononöö! Au ulu a säpama pi topa noai, ĩ töpö noma waikisomaö!' ĩ na a kuu ha, 21 Isöhaeu tä uli hamö pöpönö a, kama hai ulu a, ĩ na töpö kai kõa kulasolöma. 22 Töpö kai konasolöma maaki, 'Jutéia tä uli pata ha Etoosisö a pata hai ĩ pelupö Akelau a kaikanamo nömöa kuleö!' ai töpö kuu ha, ĩ hamö José a pilio kili ipama. Ĩ hamö a pilio kili ipaö ha, Teusö a mani hapalo kõoö ha, Kaliléia tä uli pata hamö José a hua nömösolöma. 23 A hulolö nö, Nasaté tä uli ha a talalo nö, ĩ ha a pilia nömököma. Nasaté tä uli ha a pilio wi, Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ töpönö ĩ ta wäsä paioma. '“Nasaté tili tä” töpö kuu kitä' ĩ na töpö kuu paioma.

Mateus 3

1 Ĩ na tä kua tä, Jutéia tä uli pata na ai töpö satehe epii töpö pilio taso maa pamö João anö töpö mãi õma sinomo wi, ĩ João Pasisöta a hilo kua naine, ĩ hamö ĩ a kukitö nö, Teusö ta wäsä kuköma. 2 Ta wäsä nö, 'Teusö anö sanöma makö simöa totio pia kuleö! Makö simöa pia manu kule, makö wanisala sinomo wi ĩ ma tä hosalöö!' ĩ na João Pasisöta a kuuma. 3 Sutu upa Isaías anö Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ anö João a katehama. A kateha nö, ĩ na a kuuma: '“Pata tä walo pia tä, pili ma tiso makokama kua wi na, ĩ na pata tä sai pata walo pia manu kule, ĩ na pö pi makokoa topa kua läikiö!” ĩ na ai töpö pilia taso mai ĩ tä uli na ta kuu tasoa' ĩ na Isaías a kuuma. 4 João a hai haloi ösö hai, kamelu a kõikö hai, ĩ haloi ösö kuoma. Salo ösö hai, sita a kuoma. Kusuma a kui na, ĩ na a kui a oaö, puu oaö, ĩ na a kuatima. 5 Ĩ na tä kua tä, Jetusalẽi tä uli ha töpö pilile ĩ töpö, Jutéia tä uli pata pewö ha töpö pilile ĩ töpö, Johotão u pata ha tä uli kule, ĩ tä uli pewö ha töpö pilile ĩ töpö, ĩ na töpö kui, João a kuo pamö ĩ töpö asulöma. 6 Töpö alulö nö, töpö wanisala sinomo wi, ĩ ta wäsätimae. Ta wäsätihe nö, 'Sa tomöpalo pasitio mi ipöö! Wanisala sa tä tha apatiwöö!' ĩ na tä kuu wi tä hasulupamanömae. Ĩ tä hasulupamani ha, João anö töpö mãi õmatima. 7 Töpö mãi õmati tä, patiseu töpö, satuseu töpö, ĩ na töpö kui töpö satehe epii töpö mãi õmamomö huimi, ĩ töpö na João a hapalo nö, 'Olö kökö wasu kui na, ĩ na makö kuö. Kamakö na ai tä aiki, “Makö mãi õmamo saimo päköma, wanisala ma tä thaa noai, waiha ĩ tä noa na Teusö anö makö peama pasio mai kitäö!” ĩ na ai tä holisi wani a kuuma thali? 8 Wanisala ma tä thaa noai, ĩ tä na makö pi tapomo sapao waikio kõoma kutenö, toitai tä thaa totioheö! 9 “Abraão a hai, kamisamakö hai ĩ kolo tä kutenö, samakö topa waikia kuleö!” ĩ na pö pi kuu tihöö! “Hi maa mapö hilale, Teusö anö ĩ maa mapö tälö nö, Abraão a hai ĩ ola tolewö töpö thaa taö öpa kitäö!” kamakö na ĩ na sa kuu kuleö!' ĩ na João a kuuma. 10 Ĩ na João a kuu nö, 'Hanoko anö pili tiki kolo sai tusä kua piale na, Teusö anö ĩ na makö peama kua pialeö! Ĩ ti mo lalo pasio mi ha, ĩ tiki pewö tusälö nö, koa taka na ĩ tiki pewö ĩsima pasio pia kuleö! 11 “Wanisala sa tä tha apa kua noai na, ĩ na sa kua kota wani ipö saiö!” ĩ na makö pi kuu manu kule, kamisanö maa tuu na makö mãi õmati nö, makö saluti kule. Kamisanö makö saluti kule maaki, pata sa sai mai kitä. Ĩ pata tä sai huu noa haia soa kulatiö! Ĩ a hai, ĩ pata tä sai kutenö, ĩ a na sa pakä kili ipaö. Pata sa pasi mi kutenö. A ami halole, ĩ sa tä kusöpa kili ipa naio soataöö! Ĩ a patanö Teusö a õsi kua tolele, ĩ a na makö mãi õmamonö nö, makö õsi salua totipali kitäö! Koa takanö söpala ösö ausipama kua wi na, ĩ na pata tänö makö õsi sami ipii, koa takanö ĩ tä pewö maa totipamani kitäö! 12 Ĩ na tä kua tä, wanisala ma tä thaa pi topa satimo opa wi, pi na pata tänö tä thama totio pasio kitäö! Tötiiku mo hiki wi, ai tänö ĩ tä kai waloiki nö, tötiiku mopö hila pa a kalipalo nö, sai a õsimö ha tötiiku mo titia soka õsimöki, koa taka na sãko sãko tä ĩsia soka pasimani, ĩ na tä thama kua wi na, ĩ na pata tä sai waloköma, ĩ na ĩ a patanö tä thama tolea kuki kitäö! Ai töpö noama asaö, koa taka hili mapo mai, ĩ taka ha ai töpö kea tolea totia pasimapi, ĩ na pata tänö tä thama kitäö!' ĩ na João a kuuma. 13 Ĩ na tä kua tä, Kaliléia tä uli pata ha Jesus a husosoma. A husolo nö, João a na a mãi õmamo pia salo, Johotão u pata hamö a hulolö nö, João a kuo pa, ĩ ha a walokö tasoma. 14 A waloikitö nö, João a na, 'Sa mãi õmanöö!' ĩ na a kuu ha, João aiki, 'Naiö! “Kamisanö João sa mãi õmanöpöö” wa pi kuu totio mai, kamisa na, “Sa mãi õmanöö!” ĩ na wa kuu pikile' ĩ na João a kuuma. 15 Ĩ na João a kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, '“Naiö!” a kuu ti! Teusö anö tä pii pole, ĩ ma tä thama hö̃töo nököö! Sa mãi õmamonaso wi, Teusö anö ĩ tä pii salo, sa mãi õmanöö!' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na Jesus a kuu ha, 'Awai' João a kuu hö̃töoma. 16 Ĩ na João a kuu nö, Jesus a mãi õa soatamanöma. A mãi õa soatamani ha, Jesus a söposöa kõa soatasoma. A söposöa kõa soatasoö ha, hutu mosökö pata kaka soataso lasoma. Ĩ tökö soatawö, Jesus a mamo tetea soata tä, holeto a kui na, ĩ na Teusö a õsi kua tolele ĩ a ukutupö kui, Jesus a na a ithopaköma. 17 A ithopaköma, hi tä hẽtu ha ta pata hapalo nö, 'Ipa ulu wa. Wa pi ipawöö! Kawa na sa pi mönaha apa kuleö!' ĩ na Teusö a kuuma.

Mateus 4

1 Ĩ na tä kua tä, sanöma töpö pilia mai tä uli ha Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö Jesus a hilakö tasoma. 'Sai tä sai patanö Jesus a wapapöö!' Teusö a õsi kua tolele, ĩ a pi kuu salo, Jesus a hilakö tasoma. 2 A hilakö tasoma, ĩ tä, Jesus a ia mai ha, 40 tä mumi hasua kua waikipasoma kutenö, a oio opama. 3 A oi ipö tä, Sai tä sai patanö wanisala tä na töpö wapa sinomo wi, ĩ a waloiki nö, 'Teusö ulupö wa kutenö, hi maa mapö na wa hapalo nö, “Ĩsa ãi kupaloö!” a kuu!' ĩ na Sai tä sai pata kuuma. 4 A kuuma maaki, Jesus aiki, '“Nii tänö wa temöo totio mai kitä. Teusö a kainö wa temöo totio sisa kitä” ĩ na Teusö a hai waheta tä kuu' Jesus a kuuma. 5 Ĩ na tä kua tä, Jetusalẽi tä uli pata hamö Sai tä sai patanö Jesus a hila nömökö tasoma. A hila nömökötö nö, Teusömo wi a sai hösöka ha, ösöo opa laso pa Jesus a öpamakö lasoma. 6 A öpamakö nö, 'Pei. Teusö ulupö wa kutenö, a sutukiö! Wa sutuiki nö, wa keelö tä, Teusö anö wa noama kitäö! “Teusö anö kama hai ĩ ãju töpö simöpalö nö, wa noama kitäö! Wa noama salo, maa mapö na wa ami hami mai kitäö!” ĩ na Teusö a hai waheta tä kuu kule ta pi kuu mai' Sai tä sai pata kuuma. 7 Ĩ na Sai tä sai pata kuu ha, '“Au Teusö pata tä wapa tihöö! Wanisala tä na a wapa tihöö!” ĩ na Teusö tä waheta kuu hö̃töoö' Jesus a kuuma. 8 Ĩ na Jesus a kuu ha, ösö hamö, maa makö hösöka pata ha Sai tä sai patanö Jesus a hila nömökö lasoma. A hilakölö nö, masita tä uli pewö hamö töpö pilipai, ĩ töpö na kaikana töpö simöo wi, Jesus a na ĩ töpö pewö mömama. Töpö uli toita apii, töpö uli möma naioma. 9 Töpö uli pewö möma nö, 'Wa mãi poiki nö, “Sai wa pata lotete epö asawöö! Wa totiatalo opawöö!” wa kuu ha, ki wa tä uli pewö tapa pole, kamisanö ĩ sa tä uli pewö totoki kitäö!' ĩ na Jesus a na ĩ na Sai tä sai pata kuuma. 10 Ĩ na a kuu ha, 'Mi hamököö! A läapalo tihöö!' Jesus anö Sai tä noa pata thaa nö, '“‘Teusö wa lotete asawöö! Teusö wa totiatalo opa asawöö!’ ĩ na a kuu sisaaö!” ĩ na Teusö a hai waheta tä kuu kuleö!' Jesus a kuuma. 11 Ĩ na a kuu ha, Sai tä sai pata konasolöma. A konasolö noai ha, Jesus a na ãju töpö waloa haiki nö, Jesus a pasilipoma. 12 Ĩ na tä kua tä, 'Titita wi a sai ha João a titiköma thaliö!' ĩ na ta kuu noai, Jesus anö ĩ ta hininö nö, Kaliléia tä uli pata hamö a hua soasolöma. 13 Kaliléia tä uli pata hamö a hulolö nö, Nasaté tä uli ha a konasolöma maaki, ĩ tä uli takölö nö, Sepulõ tä uli, Napötalii tä uli, ĩ na tökö uli kui tökö uli ha kosoto tuu kasö pata ha Kapahanaũ tä uli kule, ĩ tä uli ha Jesus a pilia nömökö tasoma. 14 Ĩ ha Jesus a piliköma kutenö, sutu ha Isaías anö Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ anö ta wäsä noai, ĩ pitili tä sai a kuoma. 15 'Kosoto tuu pata kule, ĩ hamö Johotão u pökatö pata hamö Kaliléia tä uli pata kulali, ĩ tä uli ha juteu töpö kua sisa mai ha, ĩ ha ai tiko töpö satehe epii töpö pilia nainani, ĩ tä uli pata ha Sepulõ tä uli, Napötalii tä uli, ĩ na tökö uli kui, ĩ tökö uli kulali ha töpö pililali, 16 mumi mumi tä na töpö pilile, waiha ĩ töpönö wakala tä pe epii tä wakala talali kitäö! Teusö a na töpö pi moti ipö kutenö, töpö õsi mumi ipö salo, töpö õsi nomapo sinomoti wi, Teusö anö ĩ töpö wakalapamani kitäö!' ĩ na Isaías a kuuma. Ĩ na Isaías a kuu noai, ĩ na ĩ tä kua tolea totio opama. 17 Kapahanaũ tä uli ha Jesus a pilia nömöiki nö, ĩ tä, Teusö ta wäsä kuköma. Ta wäsä nö, 'Teusö a kaikanamo totio wi ĩ tä atea waikia manu kule, makö pi tapomo sapamo kõo nö, wanisala ma tä thati noai, ĩ tä hosalöheö!' ĩ na Jesus a kuu kuköma. 18 Ĩ na tä kua tä, Kaliléia tä uli pata ha kosoto u pata kule, ĩ u kasö pata hamö Jesus a huu tä, polakapi töpö talalöma. Simão a, Pedro a hilo kua naine ĩ a, poose André a, ĩ na kilii töpönö salaka hiki sinomoti wi, kosoto u pata hamö ĩ töpönö wahi tökö pata säsäha lätioma. Tökö pata säsäha lätia tä, Jesus anö töpö talalö nö, 19 'Hapo. Kamisa na pö nokapaloö! Salaka ma hiki kua wi na, ĩ na sanöma ma töpö thama kuköpöö! Salaka ma hiki sinomotima maaki, kamisa na makö nokapasoma, kamisanö makö pi hatukupamanöma, sanöma töpö na Teusö ma kai a wäsä sinomo kuki kitäö! “Jesus a na pö nokapaloö!” ai töpö na makö kuu sinomo kuki kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 20 A kuu ha, wahi tökö pata hula soa pätakölö nö, Jesus a na töpö noka soatasolöma. 21 Ĩ na tä kua tä, thapi hamö Jesus a huulö pamö, Sepeteu a pelupö Tiago, poose João, ĩ na kilii töpö taa nömönanöma. Kutiata õsimö ha pö̃ Sepeteu a na pelupö töpö titia naitiki nö, wahi tökö tomöa kõtia tä, Jesus anö ĩ töpö talalö nö, töpö naka soatama. 22 Töpö nakaö ha, ĩ tökö soatawö, kutiata ha pö̃ a titia taa soatakölöhe nö, Jesus a na pelupö töpö noka soasolöma. 23 Ĩ na tä kua tä, Kaliléia tä uli pata pewö hamö Jesus a huti nö, juteu töpö kokamo sinomo wi ĩ sai pö ha Jesus a lisio hätäpoti nö, töpö pi hatukupamatii, ĩ na tä kua tä, Teusö a kaikanamo totio piale, ĩ ta topa apöle ĩ ta wäsätii, töpö salia apati wi ĩ töpö, ai töpö aulumoö, ai töpö kamakalimoö, ai töpö thoko thokomoö, ai töpö amukumoö, ĩ na töpö kua wi, ĩ töpö ononopama kõo, ĩ na Jesus a kuatima. 24 Ĩ na Jesus a kuati noai, Sítia tä uli pewö hamö ĩ töpö pewönö ĩ ta hini palaalömae. Ĩ ta hini palaalöhe nö, ĩ töpönö ai töpö salia apa wi, Jesus a na ĩ töpö kai hulasolöma. Ai töpö na sai töpö sapäko opati wi ĩ töpö, ai töpö isi waniho sinomo wi ĩ töpö, ai töpö kõhetio wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö pea apati pole, Jesus a na ĩ töpö kai hua naisolöma. Jesus a na ĩ töpö pewö kai walokö tasoma, Jesus anö ĩ töpö pewö ononoa kopalöma. 25 Ĩ na tä kua tä, kaliléia tili töpö, tekápolisö tili töpö, jetusalẽi tili töpö, jutéia tili töpö, Johotão u pökatö pata hamö töpö kulali ĩ töpö, ĩ na töpö kui, Jesus a na ĩ töpö satehe epii töpö nokasolöma.

Mateus 5

1 Ĩ na tä kua tä, Jesus a na töpö satehe epii töpö nokapalo opöle, Jesus anö ĩ töpö taa nö, heuma tä pata hamö a hua soatasolöma. A hua soatalolö nö, ĩ hamö a loa soatakö lasoö ha, ĩ ha kama kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö loa naiki ha, 2 ĩ töpö na Jesus anö Teusö ta wäsätima. 3 Teusö ta wäsä nö, ĩ na a kuuma: '“Teusö a na sa häwäha totia kutenö, Teusö a na sa pi wasiso opa kule” ĩ na wa pi kuu tä, wa pi topa apaö. Teusö anö sanöma töpö simöa sinomo nö, ĩ töpö totiapala apa wi, ĩ ai wa kutenö, wa pi topa apaö. 4 Wa ö̃köti wi maaki, Teusö anö wa ö̃kö mapamani pia salo, wa pi topapalo opa hö̃töa. 5 “Samakö lotete epii, ĩ samakö” makö kuu mi tä, Teusö anö makö totiapala apa kitä. “Masita sa tä uli thapo wi, ĩ ma tä uli thapo naiopököö!” ĩ na Teusö a kuu kitäö! Ĩ na tä kuaö ha, makö pi topa apa wi ĩ makö. 6 Wa oi ipö tä nii tä na wa pi wasiso opaö, wa amisi ipö tä, maa tuu na wa pi wasiso opaö, ĩ na wa kua kua wi na, ĩ na toitai tä thaa sinomo wi, ĩ tä na ĩ na wa pi wasiso kua hö̃töoö ha, toitai wa tä thaa sinomo wi, Teusö anö ĩ tä totoa kulaha satia apöki kitä. Önö kutenö, wa pi topa apa wi ĩ wa. 7 Ai tä peati ha, ĩ wa totiapala apati ha, Teusö anö wa totiapala apa hö̃töo kitä. Önö kutenö, wa pi topa apa wi ĩ wa. 8 Teusö wa kai a hini pi topa apaö, toitai wa tä thaa pi topa apaö, ĩ na wa kua apati ha, Teusö wa talali kitä. Teusö wa tapa pia salo, wa pi topa apa. 9 Töpö höla wi, ĩ wa töpö wasu, ai wa töpö noimaö, ĩ na wa kuaö ha, “Ipa ulu wa” ĩ na kawa na ĩ na Teusö a kuu kuki kitä. Önö kutenö, wa pi topa apaö. 10 Teusö wa kai a hini kutenö, ai töpönö wa peama kule maaki, wa pi topa apaö. Teusö anö töpö simöa sinomo nö, töpö totiapala apati wi, ĩ ai wa kutenö, wa pi topa apa wi ĩ wa. 11 Kawanö Jesus sa thapo wi ĩ wa kutenö, kawa na ai töpö hapalo pi wasöa apaö, ĩ töpönö wa kateha holisimo opaö, ĩ na töpö kua kule maaki, wa pi topapalo satia apa kitä. 12 Ai töpönö wa peama kua wi na, ĩ na sutu ha pata töpönö Teusö a kai wäsä sinomoti noai, ĩ na ĩ töpö peama kua hö̃tötioma. Teusö a hai ĩ tä uli ha wa konasolöma, wa pepalo opa noai, kawa na Teusö anö ĩ tä noa totoki kitä. Önö kutenö, wa pi mönaha apatipöö!' ĩ na Jesus a kuu totiataloma. 13 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Nii tä na mötati tä toita kui na, ĩ na sanöma töpö na makö kua naine, ĩ na ĩ makö toita kuö hö̃töwö. Mötati tä mötatio opama maaki, tä okitipasoma, tä mötati sati soa mai kitä. Tä mötati soa mi kutenö, tä hosali. Tä hosalöma, ai töpö hasuo pole, ĩ töpönö ĩ mötati tä katiki katikima kuki kitä. 14 Makö õsi wakala apa kutenö, mumi mumi tä na koa taka sii hili kua wi na, ĩ na sanöma töpö na makö kua kua hö̃töoö. Heuma tä hösöka ha sai pö pata thakö noai, ĩ sai pö hatuka apaö. Ĩ wa pö sai paimimani wi tä kua mai kitä. 15 Koa wa taka sii hilimanö nö, wöö anö ĩ wa taka sii pi soha mai kitä. Sai a õsimö ha töpö kule, ĩ taka siinö ĩ töpö pewö wakalapö, hoka pa wa taka sii pi hĩta totiki. 16 Hoka pa taka sii hili kua wi na, ĩ na makö õsi wakala apii, ĩ na ĩ tä tapamoma kua totihoö! Toitai ma tä thaa sinomo wi, ai sanöma töpönö ĩ tä taa nö, hi tä hẽtu hamö Teusö a kulali, ĩ a na, “Wa totiatalo opawöö!” ĩ na ĩ töpö kuupöö!' ĩ na Jesus a kuuma. 17 Ĩ na a kuu nö, '“‘Moisés anö nö patapö töpö noa thaa noai, ĩ ta hini tihöö! Sutu upa Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ ta hini naio tihöö!’ ĩ na Jesus a kuumö humaö!” ĩ na pö pi kuu tihöö! Moisés a kai, Teusö a kai wäsä sinomo naio noai ĩ töpö kai, ĩ na töpö kai kui, ĩ sa töpö kai hosamö huu maama. “Ĩ na ĩ töpö kuu noai, ĩ na ĩ töpö kuu totiomaö!” ĩ na sa kuumö huu pasioma. Ĩ sa ta wäsä makokapö, kamakö na sa waloköma' ĩ na Jesus a kuuma. 18 Ĩ na a kuu nö, '“Hutu mosökö pata, hi masita tä uli pata, ĩ na tökö uli kui tökö uli mapo kõo paio mi tä, Moisés a, Teusö a kai wäsä naio sinomo noai ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö kuu noai, ĩ ta hosa mai kitä. Ai tänö ĩ tä sãökama wai husisipa kõo mai kitä. Ĩ ha ĩ tä sãökama kuo pasio soatio päoö. Ĩ na tä kuu noai, ĩ na tä kua tolea totio kitä” ĩ na sa kuu totia kuleö! Sa holisimo mai kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 19 'Önö kutenö, hototi ipii nö patapö töpö noa thaa noai, ĩ ta maaki, ai tänö ĩ ta hini mi, ai töpö na, “Ĩ ta hini maikiö!” ĩ na ĩ a kuu läataloö, ĩ na ĩ ai a kuatima, ĩ a hai, pata tä kupo mai kitä. Teusö anö sanöma töpö simöa totio wi, ĩ ha ĩ a kua tä, “Ĩ a hai, ĩ pata tä mai kitä. Ĩ a hai, a kua päta tä wani päwö” ĩ na tä kuu wi tä kupaso kitä. Ĩ na tä kua tä, nö patapö töpö noa thaa noai, ai tänö ĩ ta hinia totili, ai töpö na, “Ĩ ta hinia totilöö!” ĩ na a kuu, ĩ na ai tä kuatima, Teusö anö töpö simöa totio wi, ĩ ha ĩ a patamo totio wi a kupaso kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 20 Ĩ na a kuu nö, '“Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, patiseu töpö, ĩ na töpö kui töpönö toitai tä thaa wi, ĩ tä na kamakönö toitai ma tä thaa satia apa mi tä, Teusö anö töpö simöa totio wi, ĩ hamö makö lisipo mai kitäö!” ĩ na sa kuu kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 21 Ĩ na Jesus a kuu nö, '“Ai sanöma tä säpa tihöö! Ai sanöma wa tä säpalöma, pata töpönö wa peama hö̃töo kitäö!” ĩ na kolo töpö noa thaa noai, ĩ ma ta hini totio waikioma. 22 Kamisa aiki, “Ai wa tä hĩsu thaö ha, wa peama hö̃töo kitäö!” kamakö na ĩ na sa kuu kule. Ai tä na kawa aiki, “Wa osemo opatiwö” ĩ na wa kuu ha, pata töpönö wa peama hö̃töo kitä. Ĩ na tä kua tä, ai tä na, “Pi moti ipii ĩ wa” ĩ na wa kuu ha, koa taka hili mapo mai, ĩ taka ha wa kea hãtomapi kitä. 23 Önö kutenö, salo a, nii tä, ĩ na tökö kui, Teusö a na ĩ wa tökö totoki pia salo, Teusö a na ĩ nasimö tökö nii totota wi ĩ söpala ösökö matakali kule, ĩ ha wa tökö kai walo tä, wa pi tapoiki nö, “Ã ãi. Ki a wani aiki, ‘Wanisala wa tä thaa kipiliö!’ kamisa na ĩ na ĩ a kuu thaliö!” ĩ na wa pi kuu salo, 24 ĩ söpala ösökö matakali kotö ha salo a, nii tökö, ĩ na tökö kui wa tökö paa soatakölö nö, wa hua kõa soatalolö nö, “Wanisala wa tä thaa kipiliö!” a kuu wi, ĩ wa noima kõo soatapököö! Ĩ wa noima waikio kõo noai ha, Teusömo wi a sai ha wa hua kononö nö, Teusö a na wa tökö nii totoa pi topa noai, ĩ wa tökö nii totokötöö!' ĩ na Jesus a kuuma. 25 Ĩ na a kuu nö, 'Ai tänö wa wanipo nö, kawa na, “Hapo. Pata töpö na makö huutöö! Kamisa na wanisala wa tä thaa noai, pata töpönö ĩ ta hinipöö!” ĩ na a kuu ha, pata töpö na makö walo paio mi tä, a noima paio kõoö! Pata töpö na makö waloa totiköma, pata töpönö pata tä sai na wa namo simöa totiköma, pata tä sainö poliisia töpö na wa totokö matimö. Poliisia töpö na wa totoköma, titita wi, ĩ a sai ha wa titikö matimö. 26 “Ĩ a sai ha wa tititia tä, wanisala wa tä thaa noai, ĩ sitipa wa kökö noa thapa totia paia mi tä, wa lisipama haio kõo mai kitäö!” ĩ na sa kuu kuleö! Sa holisi mai kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 27 Ĩ na Jesus a kuu nö, '“Ai tiko tä suö na a mamo tihöö!” ta kuu noa thali, ĩ makö pewönö ĩ ma tä taö waikile kitä. 28 Ĩ na ĩ ta kuuma thali maaki, kamisa aiki pasiwö, “Ai suö wa tä möö nö, ‘Hi a na sa mamoa tolo nö alu kuikö ö̃’ ĩ na wa pi kuu päa kule maaki, pili wa pinö ai tiko wa tä suö nö thaa waikioma. Pili wa pinö ai tiko wa tä suö nö thaa wi, ĩ tä wanisala apa naiaö!” ĩ na sa kuu kule. 29 Önö kutenö, ai wa mamo hẽtu huu topa satia apöle, ĩ wa mamonö ai wa tä tapa salo, wanisala wa tä thaa kuköma, ĩ wa mamo uköpalö nö, a mamo hosaloö! Pili wa mamo kaiki pokea apa kule maaki, ĩ tä wanisala apa mai kitä. Wa nomasoma, pili wa mamo pewö kua soa kule maaki, koa taka hili mapo mai, ĩ taka ha wa kemapi wi, pe epii ĩ tä wanisala satia apa sisaa. 30 Kate wa ami maaki, ĩ wa aminö wanisala wa tä thaa salo, kama wa ami hanöa kopalo nö, a ami hosaloö! Wa poko hemathale, pe epii ĩ tä wanisala mai kitä. Wa pewö somi ipöi ha, wa nomasoma, koa taka hili mapo mi ipii, ĩ taka ha wa huu wi, pe epii ĩ tä wanisala satia apaö' ĩ na Jesus a kuuma. 31 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Nö patapö Moisés aiki, “Au husopö wa hosali salo, waheta wa tä sãököpalöö! Wa tä sãököpalö nö, ‘Hi ipa husopö sa hosali keö!’ ĩ na tä sãökama kuu wi, au husopö a na ĩ wa tä waheta totoköö!” ĩ na Moisés a pata kuuma maaki, 32 kamisa aiki, “Tiko tä wano na au husopö a sapäkoatalo mai ha, ĩ wa hosalöma, au husopö wa hosali wi ĩ tä wanisala” ĩ na sa kuu kule. “Au husopö wa hosalöma, ĩ a suönö ai tiko tä wano täa nömönö matimöö!” wa pi kuu mai. Ai tiko tä wano täli wi ĩ tä wanisala, ai tiko tä wanonö au husopö a täa nömöni wi ĩ tä wanisala naia, ĩ na tä kuaö' ĩ na Jesus a kuuma. 33 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Nö patapö töpö na, ĩ na ta kuuma. “Teusö a na wa hapalo nö, ‘Ĩ na sa kua totio kitäö! Pitili sa. Sa holisimo mai kitäö! Sa holisimoatalo opati tä, sa peamaö!’ ĩ na wa kuu totio tä, ĩ na wa kuu noai, ĩ pitili wa sai kua tolea totisolöpöö!” ĩ na ta kuu noai, ĩ ma ta hini waikioma. 34 Ĩ na ĩ ta kuuma maaki, kamisa aiki, “‘Pitili ta’ ĩ na ai wa töpö pi thama pi topa kule maaki, ‘Pitili ta. Sa holisimoatalo opati tä, Teusö anö sa peamapököö!’ ĩ na a kuu säläho tihöö! Ai tiko ta kateha sätäapalo tihöö! ‘Pitili ta’ ĩ na ai wa töpö pi thama pi topa apa tä, Teusö wa kateha kili kutenö, hutu mosökö a katehea päoö. Ĩ na kuno mai. Hutu mosökö a kateha naio tihöö! ‘Teusö a hai ĩ hutu mosökö ha a loa kupoli’ wa pi kuu mai. 35 Hi masita tä uli a kateha naio ti! Teusö a konona ami makeo wi, ĩ masita tä uli. Jetusalẽi tä uli ha kaikana ta pata kaikanamo kutenö, ĩ tä uli pata kateha sätäa naio tihöö! 36 Pili wa he a katehe säläho naio tihöö! Samii pili wa tä hunuku wai ausipama tai mi, samii ai wa tä hunuku wai usipa tai mi, ĩ na wa hunuku thama tai mi kitä. Teusö anö ĩ na tä kua wi, ĩ tä thama taö öpa sisa kitä. 37 Önö kutenö, ‘Pitili ta’ ĩ na ai wa tä pi thama pi topale maaki, ‘Awai. Ĩ na sa kua kitäö!’ ĩ na wa kuu sisapökö. Ĩ na tä kua tä, ‘Ma. Ĩ na sa kua mai kitä’ ĩ na wa kuu sisapökö. Ai ta kateha sätäa tihöö! Ai wa ta kateha sätäa pole, Sai tä sai patanö ĩ wa hapalama päa kule” ĩ na sa kuu totia kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 38 Ĩ na Jesus a kuu nö, '“Ai tänö pili wa mamo waniapali ha, ĩ tä noa na kama wa mamo wania hö̃töpalöö! Ai tänö pili wa nakö waniapali ha, kama wa nakö wania hö̃töa soapalöö!” ĩ na ta kuu noai ĩ ma ta hinima. 39 Ĩ na ta kuuma maaki, kamisa aiki, “Ai tänö kawa na wanisala tä thaa kule maaki, ĩ a na wanisala tä thaa hö̃töo tihöö!” ĩ na sa kuu pasio wi, hi ĩ kamisa. Ai tänö pili wa nakö tökö pai ha, wa suo pola nö kuno mai, ai wa nakö tökö hẽtu totoa soataloö! 40 Ai tänö au haloi ösö täli pia salo, tä makokama läapalo sinomo wi, ĩ a pata na wa kai waloki ha, kawa aiki, “Ipa haloi sa ösö totoa mai kitäö!” wa kuu mai, “Sa pomo wi, ĩ ipa ösö täa nainöö!” ĩ na wa kuu! 41 Ĩ na tä kua tä, kawa na ai sotatu tä waloiki nö, “Ö! Hi solai sa sihipo pole, pi pasökö tömö, sami kilômetötu tä na ipa solai wa sipo nömöta mi salo!” ĩ na a kuu ha, sami kilômetötu tä na kuno mai, polakapi kilômetötu tä na a solai sia nömöa soatalölöö! 42 Kawa na ai tä nakoö ha, tä totoa soataköö! “Hi wa tä pio paita mi salo” ĩ na ai tä kuu ha, “Pälaö!” a kuu hãto tihöö!' ĩ na Jesus a kuuma. 43 Ĩ na a kuu nö, '“Au ai wa tä noimaö, wa wanipo wi, ĩ wa hĩsu thaö, ĩ na wa kuapököö!” sutu ha ta kuu noai, ĩ ma ta hinima. 44 Ĩ na ta kuuma maaki, kamisa aiki, “Makö wanipo wi, ĩ ma töpö noimaö!” ĩ na sa kuu kule. Teusö a na makö hapalo nö, “Hapa. Samakö peamati pole, ĩ töpö totiapalaö!” ĩ na makö kuu! 45 Ĩ na makö kuama, hi tä hẽtu ha kamakö hai ĩ pö̃ a kulali, ĩ a kua wi na ĩ na ulu makö kua naipaso kitä. Töpö topai, töpö wanisala apatii, ĩ na töpö kuati wi, ĩ töpö na Teusö anö pili motokö sii hilima ösöhöa soatia. Ĩ na tä kua tä, toitai tä thaa wi ĩ töpö, wanisala tä thaa pasio wi ĩ töpö, ĩ na töpö kua wi ĩ töpö na Teusö anö maa tä häläma ösöhöa naia. 46 Makö noima sinomo wi, ĩ töpö na makö noimo sisaö ha, Teusö a na noa wa tä täli kitä ta o? Ma. Ĩ wa töpö noima sisa wi, ĩ tä noa kua mai kitä. “Homa tili tä kaikana pata na sitipa kökö totoköpö, kamakö na sitipa kökö sua sinomo wi, ĩ töpö wanisala apawö” makö kuu wi maaki, ĩ na ĩ töpö kua hö̃töoö. Töpö wanisala apati wi, ĩ töpönö kama hai ĩ noi töpö noima hö̃töoö. 47 Ĩ na tä kua tä, kawa na ai töpö noimo sinomo wi, ĩ töpö na makö noimo sisaö ha, pe epii wa totiatalo opa asa mai kitä. Teusö a thapo mai ĩ töpö na ai töpö noimo hö̃töo wi, ĩ töpö na Teusö a thapo mai ĩ töpö noimo hö̃töo wi, ĩ tä kua hö̃töa. 48 Önö kutenö, hi tä hẽtu ha kamakö hai ĩ pö̃ Teusö a kulali, ĩ anö toitai tä thaa sinomo kua wi na, ĩ na kamakönö toitai tä thaa sinomo naiopököö!' ĩ na Jesus a kuuma.

Mateus 6

1 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Toitai ma tä thaa tä, “Toitai sa tä thaa wi, ai töpönö ĩ tä taa nö, kamisa na, ‘A totiatalo opatiwö’ ĩ na sa töpö pi thamapö” ĩ na pö pi kuu tihöö! Ĩ na makö pi kuu ha, hi tä hẽtu ha kamakö hai ĩ pö̃ a kulali, toitai wa tä thaa wi, ĩ kamakö hai ĩ pö̃ anö ĩ tä noa totoa mai kitä. “A totiatalo opatiwö” kawa na ĩ na ai töpö kuu wi, ĩ au noa tä waikiwö. Wani tä na ai tä honimopaloti wi, ĩ wa pasilipo wi ĩ ta 2 Wani tä na ai tä peati wi, ĩ a na wani wa tä totoa tä, wani wa tä totoki wi, ai tä na ĩ ta wäsä tihöö! Töpö holisimoti wi, ĩ töpö kua kua wi na, ĩ na a kua naio ti! Juteu töpö kokamo sinomo wi ĩ sai pö ha ĩ töpö kua tä, “Ai sa tä pasilipalihe, hi töpönö ĩ tä taapököö! ‘Wa totiatalo opatiwöö!’ ĩ na kamisa na ĩ na ĩ töpö kuupököö!” ĩ na töpö holisimo wi, ĩ na ĩ töpö pi kuu sinomoö. Sai pö sika hamö ĩ töpö hupaloti nö, ĩ na ĩ töpö pi kupalo naio sinomoö. Pi naka. “Ĩ töpönö toitai tä thaa noai, ĩ tä noa täa waikilöma. ‘Wa totiatalo opatiwö’ ai töpö kuu noai, kama hai ĩ noa tä waikiwö. Waiha Teusö anö ai noa tä totoa satia mai kitä” ĩ na sa kuu kuleö! Sa holisi mai kitäö! 3 Önö kutenö, a honimo opati wi, ĩ wa pasiliapalati wi, ai tä na ĩ ta wäsä hãto tihöö! Kawa na a noimo totio wi, ĩ a maaki, ĩ a na ta wäsä tihöö! 4 Ai wa tä pasilipo noai, ai tänö ĩ tä tai mia apa pasia kule maaki, au hao Teusö anö ĩ tä taö asale, kawa na ĩ anö noa tä totoki kitä. 5 Ĩ na tä kua tä, Teusö a na makö hapalo salo, töpö holisimo wi ĩ töpö hapalo kua wi na, ĩ na pö hapalo kua naio ti! Töpö holisimo wi, Teusö a na ĩ töpö hapalo pole, sanöma töpö na ĩ töpö mömo pi topa päa salo, juteu töpö kokamo sinomo wi ĩ sai a ha töpö holisimo wi ĩ töpö öpaiki nö, Teusö a na ĩ töpö hapaloö, sai pö atu ha töpö satehe epii töpö hupalo pole, ĩ ha töpö holisimo wi ĩ töpö öpaiki nö, Teusö a na ĩ töpö hapaloö, ĩ na ĩ töpö hapalo kua sinomo päoö. “Ĩ töpönö kama hai ĩ noa tä täa waikilöma” ĩ na sa kuu kuleö! Sa holisi mai kitäö! 6 Kawa lö kui, Teusö a na wa hapalo pi topa tä, kawa na ai töpö mamo teteha läo mai ha, wa lisipalo nö, Teusö a na a hapaloö! Wa hapaloö ha, kawa na au hao Teusö a mamo tetea sisale, kawa na ĩ anö noa tä totoki kitäö! 7 Teusö a na wa kuu pole, ĩ wa ta wäsä sapa kõataloti maikiö! Ai tiko töpönö Teusö a thapo pasio manai, Teusö a na ĩ töpö hapalo sapa kuatalo kõo pätio kua wi na, ĩ na pö kua naio tihöö! Teusö a thapo mai ĩ töpö aiki, “Teusö a na pe epii sa hapalo sapa kõatalo opaö ha, Teusö anö sa hini kitäö!” ĩ na ĩ töpö pi kuu päoö. 8 Ĩ na pö kua naio tihöö! Makö nako paia mane maaki, wa tä naka piale, kamakö hai ĩ pö̃ Teusö anö ĩ tä taö waikia kule. 9 Önö kutenö, Teusö a na makö hapalo nö, ĩ na makö kuu! “Hi tä hẽtu ha kamisamakö hai ĩ hao Teusö wa kulali, ĩ wa na samakö hapalo pia kuleö! Hapa. Sanöma samakö pewö aiki, ‘Teusö wa hilo wi ĩ wa pata totiatalo opa asawöö!’ ĩ na samakö pewö pi thamaö! 10 Kamisamakö na wa kaikanamo totio wi, ĩ tä waloa haitamaköö! Kawanö wa tä pii wi, hi tä hẽtu ha töpö kupoli, ĩ töpö pewönö ĩ tä thama kua wi na, hi tä uli ha ĩ na ĩ sama tä thama naiopö tä totopaö! 11 Ĩ tä wakala pewö hamö nii wa tä totoma sinomo wi, huki hi tä wakala na ĩ ai nii tä totoa kopaö! 12 Kamisamakö na ai töpönö wanisala tä thaa pole, ĩ tä noa na samakö hĩso hö̃töla tä kuno mai, samakö hĩso wi, ĩ tä maa soa pätasoö. Kamisamakönö hĩso wi ĩ sama tä mapamanö nö, ĩ na samakö kuati kutenö, wanisala sama tä thaa wi, ĩ tä na a hĩso mapaloö! 13 Sai tä sai patanö wanisala tä na samakö simöa pi topa salo, samakö wapa pole, ĩ tä na samakö poko tutuapala tihöö! Wanisala sama tä thaa wi, ĩ tä na samakö noamaö! [Wa kaikana lotete sati ipö asawö, wa totiatalo opa asai, ĩ na wa kua wi, ĩ tä mapo mai kitäö! Ĩ na wa kuaö ha, kawa na samakö nako kule. Ĩ naköö!]” ĩ na Teusö a na pö kuu! 14 Kamakö na ai töpönö wanisala tä thaa wi, ĩ ma tä hĩsuwö mapamanöma, kamakönö wanisala ma tä thaa wi, hi tä hẽtu ha kamakö hai ĩ pö̃ a kulali, ĩ anö ĩ tä hĩsuwö maa hö̃töpamani kitäö! 15 Ĩ na tä kua tä, kamakö na ai töpönö wanisala tä thaa wi, ĩ ma tä hĩsuwö mapama kõo mi tä, wanisala ma tä thaa wi, kamakö hai ĩ pö̃ Teusö anö ĩ tä hĩsuwö mapama hö̃töo kõo mai kitäö! 16 Makö Teusömo totio pia salo, makö ia paio mai ha, ĩ na makö kuati tä, töpö holisimo opa wi ĩ töpö mömomö pi wanitalo kui na, ĩ na pö mömomö pi wanitalo kupo naio ti! “Ki töpö Teusömo taö öpawö. Töpö Teusömo totio pia salo, töpö ia paia maa kule ta o. Ĩ töpö ia paia mi kutenö, töpö möamö pi wanitaloa apa kule ta o” ĩ na ai töpö pi thama pia salo, töpö holisimo wi ĩ töpö möamö pi wanitalo pätioö. Ĩ töpönö kama hai ĩ noa tä täa waikilöma. “‘Ki töpö Teusömo taö öpawö’ ĩ na ai töpö kuu wi, ĩ kama hai ĩ noa tä pasiwö” ĩ na sa kuu kuleö! Pitili sahaö! 17 Önö kutenö, makö Teusömo totio pia salo, makö ia paio mai ha, ĩ na makö kuati tä, ai töpö aiki, “Huki makö ta ia maa noa” ĩ na ai töpö pi thama tihöö! A mömomö pi wanitaloa ti! Pili wa moikömö sanumoö, wa hunuku tikikipaso, ĩ na wa kuapököö! Ĩ na wa kua totioö ha, ai töpönö ĩ na tä kua wi ĩ tä taö pasila tä kuno mai, wa ia paio mai, Teusö anö ĩ tä taö sisa kitä. Teusö anö ĩ tä taö sisa wi, ĩ anö kawa na noa tä totoki kitä. 19 Hi masita tä uli ha au wani tökö pata simoma ti! Hi masita tä uli ha watata ösö wötö wi ĩ töpö wainö au watata ösö wanianani, tösö tösö tänö au wani tökö wania nainani, töpö thomömo sinomo wi, au sai a ha ĩ töpö lisipalo nö, au wani tökö thomöni, ĩ na tä kuaö. 20 Önö kutenö, hi tä hẽtu ha tä uli kupoli, ĩ tä uli ha au wani tökö uni simomanöö! Ĩ tä uli ha tholopo a, tösö tösö tä, ĩ na tökö kui tökönö au wani tä waniapa mai kitä. Au wani tökö na ai tä thomömo mai kitä. 21 Wani wa tökö thapo pi topa apa wi, ĩ tökö na wa pi lulua apa sisa kitä. Ĩ na tä kua tä, Teusö wa thapo pi topa satio opa wi, ĩ a na wa pi lulua satia apa sisaki kitäö!' ĩ na ĩ töpö na ĩ na Jesus a kuuma. 22 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Koa taka sii wakala kui na, ĩ na pili wa mamo kuö hö̃töwö. Pili wa mamonö toita apii wa tä möö pi topa tä, pili wa õsi wakala apöpasoö. 23 Ĩ na tä kua tä, pili wa mamonö wanisala wa tä möö pi topa tä, wa õsi mumia apöpasoö. Önö kutenö, wa õsi wakala apa noai, ĩ nasimö taka sii lupalo nö, pe epii wa õsi mumia satia apöpaso kitä. 24 Polakapi pata töpö na wa kalipalo ösöha wi tä kua mai kitä. Polakapi pata töpönö wa kalipalamati tä, kawanö ai pata wa tä pi ipa asaö, ai wa tä pii pasia mii, ĩ na wa kua kitä. Ai pata wa tä kai hini pi topa satia apa, wani ipii ai pata wa tä kai hini pasio päoö, ĩ na wa kua kitä. Ĩ na ĩ pata töpö na wa kalipalo ösöhapalo mi kui na, ĩ wani tökö na pe epii makö kalipalo pi topa apaö, Teusö a na makö kalipalo pi topa naioö, ĩ na makö kua wi tä kua mai kitä. 25 Önö kutenö, ĩ na sa kuu pia kule. “Nii tä, tuu koamo wi ĩ tuu, ĩ nasimö tä na pö pi tapomo tihöö! ‘Samakö oi lua pätakö matimöö!’ ĩ na makö pi kupaloti maiki. Haloi ösö na pö pi tapomo naio tihöö!” kamakö na sa kuu kule. Nii tänö makö temöapalama sisa mai kitäö! Haloi ösönö pili makö pewö totipama sisa mai kitä. 26 Ösö hamö salo pö ose wai katäpalo wi, ĩ pö wai hikalimo mi, nii tä täatala pasio mi, ĩ tä nii titiatala pasio mi, ĩ na ĩ pö wai kua mi sai maaki, Teusö anö ĩ pö wai iapalama päoö. Teusö anö salo pö wai katäpalo wi ĩ pö wai pi ipa hö̃töo maaki, sanöma makö pii satia apaö. 27 Ai makö pi honipoti kule maaki, makö temöo lapa apatio kitä ta o? 28 Kamakö hai ĩ haloi ösö na pö pi honipoti ti! Hole hole tökö toita apii ĩ tökö hole hole na makö pi tapotiopököö! Ĩ hole hole tökö kalipalo tai mi, ĩ tökönö watata ösö tiäpa tai mi, ĩ na ĩ tökö kua sai maaki, tökö möamö toita apö päwö. 29 “Salomão kaikana tä patanö haloi ösökö toita apii ösökö thapo sinomo noai, ĩ haloi ösökö na hole hole tökö möamö toita satio opaö” ĩ na sa kuu kule. 30 Pölösö hamö sĩsi tökö, hole hole tökö, ĩ na tökö kui, huki ĩ tökö liähäa apa kule maaki, ai tä hena tä ĩ tökö pewö silikipasoma, sanöma töpönö ĩ tökö wakö umömani. Ĩ na tökö kua haitaso kitä maaki, sĩsi tökö, hole hole tökö, ĩ na tökö kui tökö mapo paio mi tä, Teusö anö ĩ tökö totiapala apatii. Teusö anö sĩsi tä, hole hole tökö, ĩ na tökö kui tökö totiapala apa manu kule, sanöma makö totiapala satia apa asa kuki kitä. “Teusö a pitili” ĩ na makö pi kuu totio mi salo. 31 Önö kutenö, pö pi wi na takömopaloti tihöö! “Ka pi tä nii na samakö ösö potehepasopö taka?” ĩ na pö pi kupaloti ti! “Ka pi sama tuu koalöpö taka?” pö pi kuu naio tihöö! “Ka pi tä ösökö na samakö haloköpö taka?” pö pi kuu naio ti! 32 Teusö a thapo mai, nii tä, haloi ösö, ĩ na tä kui tä na ĩ töpö pi wasiso opaö. Nii tä, wani tä, ĩ na tökö kui tökö na makö honimo wi, Teusö anö ĩ tä taö öpa kitä. 33 Kamakö na Teusö a kaikanamo totio wi, ĩ tä na makö pi wasiso satia apa sisaö, “Toitai tä thaa totioö!” Teusö a kuu wi, ĩ ma ta hini totio opa wi, ĩ tä na makö pi wasiso satia apa sisaö, ĩ na makö kuati ha, kamakö na Teusö anö nii tä, wani tä, ĩ na tökö kui tökö totoma hö̃töo kitä. 34 Önö kutenö, hena tä, tä kua piale, huki ĩ tä na pö pi honipo tihöö! Hena tä makö pi honihapalama apa piale, ĩ tä läle kitä. Ĩ tä wakala pewö hamö makö peama wi, ĩ nasimö tä kule kitä. Önö kutenö, hena tä makö peama piale, ĩ tä na pö pi honipo paio tihöö!' ĩ na Jesus a kuuma.

Mateus 7

1 Ĩ na Jesus a kuu nö, '“Hi töpö hiopöa apatiwö” ĩ na ai töpö noa thati maiki. Ĩ na ai ma töpö noa thaa mi tä, Teusö aiki, “Makö hiopöa apa hö̃tötiowöö!” ĩ na makö noa thaa mai kitä. 2 Ai töpö na makö hapalo wanisala kua wi na, kamakö na ĩ na Teusö a hapalo wanisala kua hö̃töo kitä. Ai töpönö wani ipii wanisala tä thaö ha, “Makö wanisala apawö” ĩ na makö kuu soatalo opaö ha, wani ipii kamakönö wanisala ma tä thaa hö̃töoö ha, “Makö wanisala apawö” ĩ na Teusö a kuu soatalo opa hö̃töo kitä. 3 Wi na wa pi kuu salo, ai tä mamo ha lipö lipö tä kãne, ĩ wa tä tapa asa kule maaki, kawa mamo ha hii ti asawösö pata kãne, ĩ wa ti pata kãa tapa naio soata mai ha? 4 Pili wa mamo ha hii ti asawösö pata kãtia tä, au ai tä na kawa aiki, “Pili wa mamo ha lipö lipö tä wai kãne, ĩ sa tä wai hikipa kõoö!” ĩ na wa kuu kitä ta o? 5 Wa holisimo opawö a! Pi naka. Pili wa mamo ha hii ti asawösö pata kãne, ĩ wa ti pata hosa paia kotalöö! Ĩ wa ti pata hosa kõtalöma, wa tä möö wakala totia apa kõa kutenö, ai tä mamo ha lipö lipö tä wai kãne, ĩ wa tä wai hikia totia kotali kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 6 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Teusö anö sanöma makö na tä totoma sinomo wi, pole kökö na tä totoa maikiö! Ma tä totoköma, ĩ kökö waitiliapalo nö, kökö iotoa sapa kopalo nö, makö namo kusö kitäö! Teusö a na sanöma töpö waio wi, ĩ töpö na Teusö ta totoa tihöö! Ĩ na tä kua tä, masulu kökö noa apii kökö kui na ĩ na petola kökö kui, kusi kökö na ĩ nasimö kökö säsäa tihöö! Ma kökö wai säsäköma, kusi kökönö ĩ kökö wai katikili kitä. Teusö na töpö waio wi, ĩ töpö na Teusö wa ta wäsäö ha, ĩ töpönö ĩ ta hãsiama kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 7 Ĩ na a kuu nö, 'Teusö a na wa tä nakaö ha, ĩ wa tä täli kitä. Wa tä tae totio kuköma, wa tä talali kitä. Thaka taka laa kule maaki, “Sa lisipamanöö!” ĩ na wa ku upaö ha, ĩ taka hãkoa hö̃töpali kitä. 8 Teusö a na ai makö nakopalo wi ĩ makö pewönö ĩ ma tä sualali kitä. Ma tä taepalati wi, ĩ makö pewönö ma tä talali kitä. Taka laa lototole, ĩ taka kule ha ai makö öpaiki nö, “Taka hãkopalöö!” makö kuu wi, ĩ makö na ĩ taka hãkoa hö̃töpali kitä. 9 Au ulu a wainö ĩsa ãi naka tä, ĩ a wai na maa wa ma totoki kitä ta o? 10 Salaka a naka tä, olö wa kö totoki kitä ta o? 11 Pata makö wanisala apa wi maaki, au ulu töpö na tökö toita apii ma tökö totoa taö öpaö. Hi tä hẽtu hamö kamakö hai ĩ pö̃ Teusö a kupoli, ĩ anö tökö toita apii tökö totoa satiki kitä pi kuu mai. Teusö a na töpö nakopaloti wi, ĩ töpö täpäli kitä. 12 Ai töpö na, “Sa totiapalaö!” ĩ na wa pi kuu kua wi na, kawanö ĩ na wa töpö totiapala thama hö̃töoö! Ĩ na Moisés anö nö patapö töpö noa thaa noai ĩ a, Teusö a kai wäsä sinomo noai ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö kuti noai, huki ĩ na ĩ ta kuu tolea totia hö̃töa. 13 Õsi töpö pea mapo mai, ĩ tä uli ha taka holea wi taka kule, ĩ taka pe epö. Ĩ tä uli ha piliso walolati, ĩ tiso pe epö naiwö. Ĩ tiso hamö sanöma töpö satehe epii töpö huulö nö, ĩ taka pe epii taka ha ĩ töpö hole holemo opatii. Önö kutenö, taka alukusi ipii ĩ taka ha pili a holea totipaloö! 14 Õsi töpö pea mai, töpö temöo soatio wi, ĩ tä uli ha taka holeto wi taka kule, ĩ taka alukusi ipö pasiwö. Ĩ tä uli ha piliso waloa asalati, ĩ piliso wani ipö. Töpö satehe epii töpönö ĩ tiso tapa mai kitä. Polakapi töpönö ĩ tiso taa sisalali kitä. 15 Teusö a kai a wäsä holisimo opa wi ĩ töpö na pö pi mosawikiö! Oweha a noi kui na, ĩ na ĩ töpö möamö kua hö̃töa kule maaki, pole kökö kui na, ĩ na lopu kökö kui, ĩ kökö pata waitili kui na ĩ na ĩ pili töpö õsi waitili kua hö̃töwö. 16 Ĩ töpö kuati wi, ĩ ma tä möö kuköma, ĩ ma töpö taö öpa kuki kitä. Amo mösököpö öpii ĩ amo ha upa mo lalo mai kitä. Amo mösököpö öpii ĩ amo ha piku mo lalo naio mai kitä. 17 Ĩ na tä kua kua wi na, ĩ na hii ti toita apii ĩ ti ha thomo thomo toita apii thomo lalo sinomoö, ĩ na tä kua tä, hii ti wanisala apii ĩ ti ha mo wanisala apii mo lalo sinomo pasia, ĩ na tä kuaö. 18 Hii ti toita apii ĩ ti ha thomo thomo wanisalai mo lalo mai kitä. Ĩ na tä kua tä, hii ti wanisala apii ĩ ti ha mo toita apii mo lalo mai kitä. 19 Hii tiki ha thomo thomo toitai thomo lalo pasio mai, ai tänö ĩ tiki tusäpakö nö, koa taka ha ĩ tiki pewö ĩsimani kitä. 20 Önö kutenö, töpö kuati wi, ĩ ma tä möö kuköma, ĩ ma töpö taö öpa kuki kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 21 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Kamisa na ai töpö aiki, “Ipa pata täö!” töpö kuuto wi, Teusö a kaikanamo totio piale, ĩ ha ĩ töpö pewö lisipo mai kitä. Hi tä hẽtu ha ipa hao a kulali, ĩ aiki, “Ĩ na wa kua totiopököö!” ĩ na a kuu wi, ai tänö ĩ ta hini totiatalo asa wi, Teusö a kaikanamo totio piale, ĩ ha ĩ a lisia asapaso kitä. 22 Sanöma makö na Teusö a kaikanamo totio wi, ĩ tä, ai töpö aiki, “Ipa pata täö! Kamisanö wa kai a wäsä sinomotii, ai töpö na sai töpö sapäkoti noai, ĩ sa töpö sasupali, au lotete tänö sa tä aipöamatii, ĩ na sa kuati kipili nökö” ĩ na ai töpö satehe epii töpö kuu kitä maaki, 23 kamisa aiki hö̃töwö, “Ma. Kamakö na, ‘Ipa ai töpö’ sa pi kuu maapili. ‘Hi töpönö sa thapo wi ĩ töpö’ sa pi kuu maapili. Önö kutenö, kamakönö wanisala ma tä tha apati pole, tiko hamö ĩ pö huoikiö! Kamisa na pö kuo tihöö!” ĩ na sa kuu kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 24 Ĩ na a kuu nö, Jesus a hapalo kõo nö, 'Sa kuu pole, ai tänö ĩ ta hini nö, “Awai. Ĩ na sa kua totio kitäö!” ĩ na a pi kuu. Ĩ anö sa kai a hini totiatalo opa wi, ĩ tä topa. Ai sanöma tä pi hatukua apöle, ĩ anö kama hai ĩ sai a lototoa thaa totia apökö noai na, ĩ na sa kai a hini totile, ĩ na ĩ a kua hö̃töoö. A pi hatukua apöle, ĩ anö sai a thaki pia salo, sai a kolo thaa piale, ĩ ha thaka taka thaa paiki nö, maa makö pata kupokili, ĩ ma hösöka pata ha sai a kolo thakö nö, sai a sai thaa totiki. 25 Sai a thakö noai ha, maa tä pata hälä äpa nö, pata tuu pata õkimoa apölo nö, sai a öpalali ha ĩ ha tuu pata kaläpo nö, pe epii ĩ ha ta pata ipokomo nö, ĩ na tä kuama maaki, maa makö pata na a sai tikäa kutenö, a sai wäkäpa maama. 26 Ĩ na tä kua tä, sa kuu pole, ai tänö ĩ ta hini naia soata kule maaki, “Pälaö! Ĩ na sa kua pasio mai kitäö!” ĩ na a pi kuu pasioö. Ĩ anö sa kai a peama wi, ĩ tä topa mi. Ai sanöma tä pi hatukua mi ipii, ĩ anö maka maka tä paa soa päta pa sai a thaa thakö noai na, ĩ na sa kai a hini wanio opati wi, ĩ na ĩ a kua hö̃töoö. 27 A pi moti ipii ĩ anö maka maka tä paa pa a sai thaköma tä, maa tä pata hälä äpa nö, pata tuu pata õkimoa apölo nö, sai a öpalali ha ĩ ha tuu pata kaläpoö, ta pata ipokomo opaö, ĩ na tä kua nö, ĩ a sai a lototoa mi kutenö, lope epii a sai wäkäa soapaköma. A sai maa totipasoma' ĩ na Jesus a kuuma. 28 Ĩ na Jesus a hapalo matasoö ha, töpö satehe epii töpö loa sototole, ĩ töpö aiki, 'Jesus a haa totiatalo opa nö kiliawö' ĩ na ĩ töpö kutima. 29 Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö hapalo kuu wi na, ĩ a Jesus a hapalo kuu mai ha, Jesus a hapalo loteteapalo satia apa asama kutenö, 'Jesus a haa totiatalo opa nö kiliawö' ĩ na töpö kutima.

Mateus 8

1 Ĩ na tä kua tä, Jesus a timöa kopasoma tä, Jesus a na satehe epii töpö nokapasolöma. 2 Töpö nokaalö tä, wasu wasu tänö pili a ösö hiopöo noai, Jesus a na ĩ a wani paalo nö, 'Jesus a hai, ĩ kaikana täö!' a pi kuu salo, masita tä ha pili a maeko hĩta thaiki nö, a mãi poiki nö, 'Jesus Kaikana ai! Kawanö sa toma pi topa kõa tä, sa toa totia komani kitäö!' ĩ na a kuuma. 3 Ĩ na a kuu ha, Jesus a poko totokö nö, pili a aminö a apapö wani höpöa kuköma, 'Awai. Wa toma pi topa kõa kuleö! A toa konoö!' Jesus anö a noa thama. A noa thaö ha, a ösö hiopö öpii ösö topa kõa soatasoma. 4 A toa kõa soatasoö ha, Jesus aiki, 'Ai töpö na wa toa konohe, ĩ ta wäsä tihöö! Teusö a täpä sinomo wi, ĩ a na a mömo kõo sisatöö! Wa mömo kõo tasoö ha, “Awai. Wa toa kõa totiso noaö!” ĩ a kuupökö. A kuu ha, ĩ a na salo a totokötöö! Wa toa konaso noai, ĩ a na ĩ tä noa na salo wa totokö nö, ĩ anö Teusö a na ĩ salo a totoa nömököpököö! Sutu upa, “Ĩ na makö kuaö!” Moisés a patanö nö patapö töpö noa thama. Ĩ na nö patapö töpö noa thama ha, salo a totoa haitaköö! Ai töpönö ĩ salo a tapa salo, “Ã ãi. Ĩ a wani hole toa totia konasomakö ta o!” ai töpö kuupöö!' ĩ na Jesus a kuuma. 5 Ĩ na tä kua tä, Kapahanaũ tä uli ha Jesus a talasoma, sotatu töpö na homa tili tä kaikanamo sinomo wi, Jesus a na ĩ a pata waloa läiki nö, 6 'Pata täö! Kamisa na a kalipalo sinomo wi, ĩ a halilimo kai paa totia kulai. Pili a wakö, pili a poko, ĩ na tökö lototoa kua apa kulai. A hoköpo kõo mi, pe epii a nini ipö, ĩ na a kua salo, a paa soatia kulai' ĩ na a pata kuuma. 7 Ĩ na a kuu ha, 'Pei. Ĩ sa toa komanö tasopö, ĩ hamö sa huu taso pia kule' ĩ na Jesus a kuuma. 8 Ĩ na a kuu ha, sotatu töpö simöa sinomoti wi ĩ aiki, 'Kawa hai, pata wa saiö! Wa totiatalo opawöö! Kamisa totiatalo pasio mai kitäö! Önö kutenö ipa sai a na wa huu mai ha, hisa ha wa kuiki nö, a hapalo päoö! Wa huu mai, wa tä simöa päköma, ipa hĩsa tä toa konaso kitäö! 9 Ai pata tänö sa simöa sinomoö. Ĩ na tä kua tä, kamisanö sotatu sa töpö simöa sinomo hö̃töoö. Sa töpö simöa nö, “Ki hamö a hua kononöö!” ai sa tä noa thaö ha, a hua konasolöö. Ai tä na, “Hapo. A huoki solöö!” sa kuu ha, ĩ a walo hö̃tökö solöö. Ipa hĩsa sa tä kalipalama sinomo wi, ĩ a na, “Ĩ nasimö tä na a kalipaloö!” ĩ na sa noa thaö ha, ĩ nasimö tä na a kalipalo totio hö̃töo sinomoö' ĩ na a pata kuuma. 10 Ĩ na a pata kuu ha, 'Kilatiha' Jesus a pi kuu nö, Jesus a na töpö nokapaloti pole, ĩ töpö na, '“Hi kaikana tä aiki, ‘Jesus a pitili. Teusö anö a simönö noai ĩ a’ ĩ na ĩ a pi kuu kua pole na, ĩ na isöhaeu töpö pewö lö kui, ĩ na ĩ ai tä pi kuu wi, ai tä kua mane” ĩ na sa kuu pitilimo opa kuleö! 11 “Teusö a kaikanamo totio piale, ĩ tä töpö iapalo pia salo töpö kokamo tä, hi masita tä uli pewö hamö juteu töpö pasi mai ĩ töpö pilipai, ĩ töpö waloikiso nö, töpö kokamo naio nö, juteu makö hai ĩ nö patapö töpö Abraão, Isaki, Jacó, ĩ na töpö kui töpö na juteu töpö pasi mai ĩ töpö loo naio kitä. 12 Ĩ na tä kua tä, kamakö aiki, ‘Teusö a kaikanamo totio piale, ĩ tä, juteu ola makö kokamo nö, makö puko opa asa kitäö!’ ĩ na makö pi kupalo kule maaki, mumi mumi tä pata na Teusö anö juteu ola makö satehe epii makö säsäa pasiki kitäö! Ĩ mumi mumi tä na töpö kuo pasio piale, ĩ töpö ö̃köpalo opa kuki kitä. Töpö nini ipö salo, töpö nakö pewö ãö ãömopalo opa kuki kitäö” ĩ na sa kuu kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 13 Ĩ na Jesus a kuu nö, sotatu töpö simöa sinomo wi, ĩ a na, 'A kononöö! “Jesus a pitili. A lotete epö” ĩ na wa pi kuu totioma kutenö, “Ĩ tä thama mi salo” wa kuu ha, ĩ sa tä thama kitä. “Jesus a lotete epö salo, ipa hĩsa tä toa komani kitäö!” wa pi kuu pole, ĩ na pitili tä sai a kua totio kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na Jesus a kuuma, ĩ tökö soatawö, ĩ hĩsa tä toa komanöma. 14 Ĩ na tä kua tä, Jesus a hua kononö nö, Pedro a sai pö ha a waloikitö nö, a lisia soatalo nö, Pedro a hai ĩ pösösö a kamakalipö wani pilitile, Jesus anö ĩ a talalöma. 15 A talalö nö, pili a ami ha a ami waliköma, a kamakalimo maa kõa soatasoma. A kamakalimo maa kõa soatalo nö, a hoköa kõa soatalo nö, Jesus a ösö potehepalama kõa soatama. 16 Ĩ na tä kua tä, wisa täi ha, ai töpö na sai töpö sapäkopalo sinomo wi, Jesus a na satehe epii ĩ töpö kai walopasolömae. Ĩ töpö kai waloki ha, Jesus a hapalo päo nö, ĩ töpö na sai töpö kule, ĩ sai töpö holea kopamanöma. Sai töpö holea kopamanö nö, ai töpö salia apa naine, ĩ töpö pewö toa kõo naia soamananöma. 17 Sutu ha Teusö a kai wäsä sinomo noai ĩ Isaías anö tä sãökökö nö, 'Makö saliaö, makö aulumoö, ĩ na tä kua wi, ĩ anö ĩ tä tälölö nö, tä hosalöma' ĩ na tä kuu wi tä sãökököma. Tä sãökökö noai, ĩ tä kua tolea toitioolö ha, Jesus anö töpö toapama kotioma. 18 Ĩ na tä kua tä, Jesus a kotö ha töpö satehe epii töpö sototole, Jesus anö ĩ töpö taa nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na, 'Kosoto u pata ha makö pökatökö lasopököö!' ĩ na a kuuma. 19 Ĩ na tä kua tä, Moisés a kai wäsä sinomo wi, Jesus a na ĩ ai tä waloiki nö, 'Pata täö! Wa huu hätäpoti pamö kawa na sa nokapalo pi topa naitia kuleö!' ĩ na a kuuma. 20 Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, 'Haposa kökö mita wi ĩ tä kua, salo pö katä wi, ĩ pö sapuku kua, ĩ na tä kua kule maaki, sanöma sa kupaso noai, ĩ sa kuta wi, ĩ a sai kua totia pasia mi. Kamisa na wa noka tä, ĩ na wa kua hãtoa naitia kitä' ĩ na a kuuma. 21 Ĩ na Jesus a kuu tä, Jesus a kai a hini sinomo wi, ĩ ai tä aiki, 'Pata täö! Kawa na sa nokapalo pia kule maaki, ipa hao a noma pikilohe, ĩ sa patilia paio pia kuleö! “Awai” wa kuu kitä?' ĩ na a kuuma. 22 Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki, 'Kamisa na a nokapalo soataloö! Nomawö tä kui na, ĩ na ai töpö kui, ĩ töpönö nomawö tä patilia pasia haiköpöheö!' ĩ na Jesus a kuuma. 23 Ĩ na Jesus a kuu nö, kutiata a na Jesus a titiki ha, kama kai a hua sinomo wi, ĩ töpö titia naiköma. 24 Ĩ na tä kua tä, töpö pi huulö pamö, ipoko ta pata hululua läpalo nö, kutiata õsimö ha pola a pata kea soataköma. Pola a pata kea soataköma maaki, Jesus a mitioma. 25 A mitia tä, kama kai a hua sinomo wi, Jesus a kotö ha ĩ töpö pewö ekua soataiki nö, ĩ ha a naa soatamanö nö, 'Pata tä! Samakö noamaö! Samakö nasi tupo pialeö!' ĩ na töpö kupaloma. 26 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, 'Wi na tä kuaö ha, makö kili kule? “Teusö anö makö noama kitä” makö pi kuu mai' ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu nö, a hoköa kõa soatalo nö, ipoko ta pata simöa kõoö ha, ipoko tä maa kõa soatakölöma. Kosoto u pata na, 'Ĩ na pätawöö! Kalipalo mai a kuikiö!' ĩ na Jesus anö kosoto u noa thaö ha, kalipalo mai, tuu kua kõa soataköma. 27 Ĩ na tä kuaö ha, Jesus a na töpö nokapalo pole, ĩ töpö aiki, 'Kilatiha. Ai sanöma töpö kua kua wi na, ĩ na hi a kua pasio mi. Hi witi pili a sai totiwö kuno mai? Ipoko ta patanö a hapalo hinii, maa tuu supa supamo wi ĩ tänö a hapalo hinii, ĩ na tä kua apati nö kiliawö' ĩ na töpö kupalo opatima. 28 Ĩ na tä kua tä, Kaliléia tä uli pata ha kosoto tuu pata kule, ĩ tuu pökatö pata hamö Jesus a pi pökatöa soakiilö nö, Kataata tä uli kulali, ĩ tä uli hamö a hua soatasolöma. Ĩ tä uli ha a walokö lasoma, ai polakapi töpö õsi na sai töpö titile, ĩ sai töpönö ĩ töpö wani peama sinomo wi, nomawö töpö titita wi, ĩ ha ĩ töpö pilio noai, Jesus a na ĩ töpö waloa läköma. Ĩ töpö waitilimo sinomo opaö ha, ĩ töpö huu wi ĩ piliso hamö ai tä huatalo maama. 29 Jesus a na ĩ töpö waloa läiki nö, töpö lalupalo pola nö, 'Teusö a hai ĩ pelupö waö! Ĩ ka pi wa tä thaamö huu ke? Waiha Teusö anö sai samakö pewö peama pia salo. Huki kawanö samakö peama paio hãto pia kule?' ĩ na ĩ töpö kuuma. 30 Ĩ na töpö kuu tä, atepa apölali ha kusi kökö satehe epii kökö ia kai holepalotima. 31 Ĩ kusi kökö ia kai holepaloti pole, ĩ tä talalö nö, 'Kawanö samakö holea kopama pia manu kule, ki kusi kökö holepalo polali, ĩ kökö õsi ha samakö thaa nömököö!' ĩ na ĩ sai töpö kuuma. 32 Ĩ na sai töpö kuu ha, 'Awai. Ĩ hamö pö kua nömöikiö!' ĩ na Jesus anö töpö noa thama. Ĩ na töpö noa thaö ha, ĩ polakapi sanöma töpö na ĩ sai töpö lisia kopalo nö, kusi kökö na töpö titia nömöa soatakö lasoma. Töpö titia nömöa soaki ha, kusi kökö pewö läläa timöa soapalo nö, kosoto u pata ha kökö pewö kea soapalo nö, kökö nasi pewö tua soapasoma. 33 Kökö nasi pewö tua soapasoö ha, ĩ kökö na töpö kalipalo sinomo wi, ĩ töpö läläa soaalö nö, Kataata tä uli ha lope epii ĩ töpö hulolö nö, kataata tili töpö na tä pewö a wäsäma. Ta wäsä nö, 'Sai töpönö ki töpö saliama sinomopili, ĩ töpö toa konaso keheö!' ĩ na töpö kuuma. 34 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus a möö pi topa salo, ĩ kataata tili töpö pewö hua soatasolöma. Töpö hulolö nö, Jesus a na töpö waloa soataiki nö, 'Ipa tä uli ha a kuo tihöö! Tiko hamö a hua kononöö!' ĩ na töpö pewö kuuma.

Mateus 9

1 Ĩ na tä kua tä, kutiata a na Jesus a titia koiki nö, a pi pökatölolö nö, kama sai pö na a kopölöma. 2 A kopo nö, ĩ na tä kua tä, ai töpönö a wani kõhetio wi, ĩ a pi wani salukulölö nö, a kai waloköma. A kai waloki ha, Jesus aiki, '“Jesus a lotete epö salo, a toa komani kitäö!” ĩ na töpö pi kuu hãtoa kule' ĩ na Jesus a pi kuu nö, a kõhetile, ĩ a wani na a hapalo nö, 'A pi topaikiö! Wanisala wa tä thaa noai, ĩ tä na Teusö a hĩso pole, ĩ sa tä maa kopamani keheö!' Jesus a kuuma. 3 Ĩ na Jesus a kuu ha, Moisés a kai wäsä sinomoti wi ĩ ai töpö aiki, 'Häö. Jesus anö Teusö a kateha wanisala apawö' ĩ na töpö kuu hẽtupasoma. 4 Ĩ na töpö kuu hẽtupasoö ha, ĩ töpö pi kuti pole, ĩ tä na Jesus a pi hatuka apa salo, ĩ töpö na a hapalo nö, 'Wi na makö pi kuti salo, makö pi tapomo wanisala apatiwö? 5 “Hapalo päo wi, sanöma töpö pewönö ĩ tä thaa sinomoö. Ĩ na tä kua tä, Teusö anö ai sanöma tä lotetepama wi, ĩ anö a wani kõhetio wi, ĩ a wani toama kõo sisaö. Wanisala wa tä tha apati noai, ĩ tä na Teusö a hĩso pole, ĩ sa tä maa kopamani keö!” ĩ na sa kuu alu kule maaki, kamakö aiki, “Ĩ na wa kuu päa kule. Wa holisi” makö pi kuu kule. Ĩ na tä kua tä, a wani kõhetile, ĩ a wani na, “Wa hoköa kopalo nö, a hua kononöö!” sa kuu ha, “Jesus a pitilimo opaö. A lotete epö. Sanöma makönö wanisala ma tä tha apati wi ĩ tä na Teusö a hĩso pole, Jesus anö ĩ tä mapama taö öpawö” ĩ na makö pi kuupö' ĩ na Jesus a kuuma. 6 Ĩ na a kuu nö, 'Teusö aiki, “Masita tä uli pewö hamö sanöma töpö pilipai, ĩ töpönö wanisala tä thaa sinomoti wi, ĩ tä na sa hĩso pole, sanöma wa kupaso noai, kawanö ĩ wa tä maa kopamanöö!” kamisa na Teusö a kuu noai, ĩ tä na makö pi hatukama pia kule' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu nö, a kõhetile, ĩ a wani na, 'Au sii wa totokö kai öpa kopalo nö, a hua kononöö!' ĩ na a noa thama. 7 Ĩ na a noa thaö ha, kama hai sii totokö kai öpa kopalo nö, a konasolöma. 8 A wani öpa kopaso wi, töpö mamo tetetio noai, ĩ töpönö ĩ tä taa nö, ĩ töpö kilia apölo nö, 'Kilatiha. Teusö a totiatalo opatiwöö! Teusö anö sanöma makö simöa nö, “Ai tänö wanisala tä thaa noai, ĩ tä na sa hĩso pole, ĩ wa tä maa kopamanöpöö!” ĩ na Teusö a kuu noa' ĩ na ĩ töpö kuuma. 9 Ĩ na tä kua tä, Jesus a hulasolöma. A huulö pa kaikana ta pata na sitipa totoki pia salo, sitipa kökö täta wi ĩ a sai ha Jesus a waloikitö nö, sitipa sua sinomo wi, ĩ Mateus a hilo wi, Jesus anö ĩ a loa talalö nö, 'Hapo. Kamisa na a nokapalo sinomoö!' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na Jesus a kuu ha, Mateus a öpa läa soatalo nö, Jesus a na a noka soasolöma. 10 Ĩ na tä kua tä, Mateus a sai pö na Jesus a, kama kai hua sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö ia kai lotasoma. Töpö iapaloti tä, ai töpö lisia nömöpasoma. Sitipa kökö sua sinomoti wi ĩ töpö, ai töpönö wanisala tä thaa sinomo naio wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö satehe epii töpö lisipasoma. Töpö lisipalo nö, Jesus a, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö na ĩ töpö loa naiki nö, töpö iapalo naioma. 11 Jesus a na ĩ töpö iapalo naia pole, patiseu töpönö ĩ tä taa nö, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö na, 'Makö nokapalama sinomo wi, wi na ĩ a pi kuu salo, hi töpö na a iapalo naia kule? Sitipa kökö sua sinomo wi ĩ töpö, wanisala tä thati wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö na a ia naitile' ĩ na patiseu töpö kuuma. 12 Ĩ na töpö kuu pole, Jesus anö ĩ ta hininö nö, ĩ patiseu töpö na a hapalo hö̃töo nö, 'Wa temö öpö tä, kawa na makö ononopama kõo sinomo wi, ĩ a walo paio mai kitä. Waiha wa salia apa tä, a waloa sisakö solöö. 13 Ĩ na Teusö tä waheta kuu: “‘Kamisa na sanöma töpönö salo a totoma sinomo wi ĩ sa tä pii mi. Ai töpö na makö pi honipo opa nö, ma töpö totiapala apati wi, ĩ sa tä pii sisaa’ ĩ na Teusö a kuu kuleö!” ĩ na tä waheta kuu. Makö hulolö nö, ĩ na ĩ tä waheta kuu wi, ĩ tä na makö pi hatukua totipasopököö! Töpö ononopama kõo sinomo wi, ĩ töpö salia wi ĩ töpö na ĩ a waloa kuki wi na, ĩ na sa kua hö̃töoö. Kamakö aiki, “Wanisala sa tä thaa mi. Sa õsi toita apö waiki. Sa totiatalo opa asaö” makö kuu ha, kamakö na sa walo mai kitä. Wa naka mai kitä. Wa õsi topama mai kitä. Ĩ na tä kua tä, “Wanisala sa tä tha apati wi ĩ saö!” ĩ na makö kuu ha, kamakö na sa waloa sisaki kitäö! Kamakö na sa waloa sisaiki nö, “Wanisala sama tä thaa noai, ĩ tä na samakö pi tapomo paio kõo nö, ĩ sama tä hosa pi topa apa kuleö!” ĩ na makö pi kuupö, kamisanö makö naka kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 14 Ĩ na tä kua tä, João a kai a hua sinomo wi, Jesus a na ĩ töpö waloiki nö, 'Wi na tä kuaö ha, kamisamakö, patiseu töpö, ĩ na samakö kui samakö Teusömo totio pi topa tä samakö iapalo paio maa thali maaki, kawa kai a hua sinomo wi, ĩ töpö aiki, “Huki sa Teusömo totio pia salo, nii sa tä oa paio mai kitäö!” ĩ na ĩ töpö kuu mi ipö?' ĩ na ĩ töpö kuuma. 15 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, 'Töpö supaso pia tä, satehe epii ai töpö naka noai, ĩ töpö kai kokamo pola nö, kama hai pusopö a sua piale, ĩ töpö na ĩ a tikiapalo kutenö, ĩ töpö pi ota kitä ta o? Töpö kokamo nö, kama hai pusopö a sua piale, ĩ a tikiliapalo naina tä, “Päla. Nii sa tä pii mi” töpö kuu mai kitä. Töpö iapalo opa kitä. Ĩ na töpö kua kua wi na, kamisa kai a hua sinomoti wi, ĩ na ĩ töpö kua hö̃töoö. Kama hai pusopö a sua piale, tiko hamö ĩ a hua lälasolöma tä, sai a na töpö kua haile, ĩ töpönö nii tä oa wani kui na, ĩ na ipa töpö kua kitä. Waiha tiko hamö sa hua konasolöma tä, wa Teusömo totio pia salo, nii wa tä oa paio mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 16 Ĩ na a kuu nö, 'Hãiwöi haloi ösö na ai tute wa ösö asawösö wai hẽha sätäama mai kitä. Tute wa ösö wai hẽha sätäamaköma, haloi wa ösö salupalöma, tute ösö hẽha sätäle, ĩ ösö wai alukusia apöpasoma, ösö hãiwöi, ĩ ösö kaka pea apöpasolö kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 17 Ĩ na a kuu nö, 'Salo ösö holokoto hotei, ĩ a holokoto ha upa mo puu tutei wa tuu löa mai kitä. Tute tute wa tuu lököma, tuu hölö nö, ĩ tuunö ösö holokoto hotei, ösö homopaso kitä. Ĩ ösö holokoto waniapasoma, tuu waniapasoö, salo ösö holokoto waniapasoö, ĩ na tä kua kitäö! Ĩ na tä kuaö ha, tute tute salo ösö holokoto ha tutei upa mo puu löa sisaki. Tute tute wa tuu läa sisaköma, salo ösö holokoto waniapo mi, upa mo puu wanio mi, ĩ na tä kuaö' ĩ na Jesus a kuuma. Tute tute tuu kui na, Jesus anö ta wäsä wi, ĩ na ĩ ta tutei, ĩ na ĩ ta kuo hö̃töoma. 18 Ĩ na tä kua tä, ĩ töpö na Jesus a hapalo tä, ai pata tä waloa haiki nö, 'Kaikana sa maaki, hi Jesus a hai, kaikana tä sai' a pi kuu salo, Jesus a lole, ĩ tä kotö ha a mãi poa läköma. A mãi poa läiki nö, 'Jesus ai. Ipa thäwö a nomanoheö! Hapo. Ipa wai nomaso ke maaki, ĩ a na wa ami waliköma, ipa wai temöa konaso kitäö!' ĩ na a pata kuuma. 19 Ĩ na a pata kuu ha, Jesus a, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, ĩ kaikana tä na ĩ töpö noka soatasolöma. 20 Ĩ töpö nokaalö tä, satehe epii, 12 tä inama ha ai suö tä wani kupo mapo maa noai, Jesus a na ĩ a hua hailolö nö, 'Jesus a hai ĩ haloi sa ösö höpöa pätaö ha, sa toa konaso kitäö!' a pi wani kuu nö, haloi ösö kasö höpöama. 22 Jesus a hai ĩ haloi ösö höpöpalöma kutenö, Jesus a nomöhöpalo nö, ĩ tä suö talalö nö, 'Naka ai. A pi topapaloö! “Jesus a lotete epö salo, kama hai ĩ haloi sa ösö höpöpalöma, sa toa konaso kitäö!” ĩ na wa pi kuuhe, ĩ tänö wa toa konaso keö!' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na Jesus a kuu noai, ĩ tökö soatawö ĩ suö a toa konasoma. 23 Ĩ na tä kua tä, kaikana tä sai pö ha Jesus a waloikitö nö, moko tä nomasoö ha, töpö lalupaloti pole, Jesus anö ĩ töpö talalöma. Ĩ ai töpönö thola ösö holapali, ai töpö satehe epii töpö ö̃kö lalupalo opatii, ĩ na töpö kuatima kutenö, ĩ töpö na Jesus aiki, 24 'Pö atua kopaloö! Moko tä nasi tuo maaheö! A mia päa alu kuleö!' ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu ha, Jesus a na töpö hapalo pi wasäama. 25 Töpö hapalo pi wasöama maaki, Jesus anö ĩ töpö pewö pata atua kopamanö nö, moko tä paale, ĩ ha a lisipalo nö, moko tä ami ha Jesus a ami walia soataki ha, a hoköa kõo soatasoma. 26 Ĩ moko tä temöa konaso noai, ĩ tä uli pewö hamö ĩ ta wäsä setekotimae. 27 Ĩ na tä kua tä, Jesus a huu koonö tä, Jesus a na polakapi töpönö tä tapa mai, ĩ töpö nokaalö nö, lope epii töpö komö nö, 'Kaikana tä Davi a hai ĩ ola tolewö ai! Kamisamakö na a pi honipoö! Samakö pasilipalöö!' ĩ na töpö kuu lalupalo opatima. 28 Ĩ na töpö kuti nö, sai a õsimö ha Jesus a lisipaso noai, ĩ hamö ĩ töpö lisia haipasoö ha, Jesus aiki, '“Jesus anö samakö mamo huu topama kõo taö öpa kitäö!” ĩ na makö pi kuti kule?' ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu ha, 'Pata waö! Awai. “Jesus wanö samakö mamo huu topa komaki kitäö!” samakö pi kuu kuleö!' ĩ na töpö kuu hö̃töoma. 29 Ĩ na töpö kuu ha, ĩ töpö mamo ha Jesus a ami waliki nö, '“Jesus a lotete epö kutenö, samakö mamo topa komaki kitäö!” ĩ na makö pi kuu pole, makö mamo huu topa kõki kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 30 Ĩ na a kuu ha, ĩ töpö mamo huu topa kõa soatapöma. Töpö mamo huu kõa soatapi ha, Jesus anö ĩ töpö noa thaa nö, '“Jesus anö samakö mamo topa komapömaö!” ĩ na ai tä na ĩ na pö kuu tihöö!' ĩ na Jesus a kuuma. 31 Ĩ na Jesus anö ĩ töpö noa thaa kule maaki, töpö hua kononö nö, ĩ tä uli pewö hamö Jesus a wäsä hätäpotimae. 32 Ĩ na tä kua tä, tä tapa maa noai, ĩ töpö huu koonö tä, ai tä na sai tä sapäko opati nö, a wani ãkasöpöpamanö noai, Jesus a na ĩ a kai waloa läköma. 33 A kai waloa läki ha, Jesus anö ĩ sai tä sasua soapalöma. Sai tä sasua soapali ha, a wani ãkasöpöo opa noai maaki, a ãkasöpö maa soa kotasoma. A wani ãkasöpö maa soa kotasoö ha, töpö satehe epii töpö sototole, ĩ töpö kilia apölo nö, 'Kilatiha. Ĩ sama tä tapahe, ĩ tä kua kuahe na, ĩ na hi isöhaeu tä uli ha ĩ na ĩ nasimö tä kuo maama' ĩ na töpö kupalo opatima. 34 Ĩ na ĩ töpö kupalotima maaki, patiseu töpö aiki pasiwö, 'Sai tä sai patanö ai sai töpö pewö simöa sinomo wi, Jesus anö ĩ a pata thapo salo, sai töpö sasua sinomotii. Sai tä sai patanö Jesus a lotetepama sinomoti salo' ĩ na patiseu töpö kuuma. 35 Ĩ na tä kua tä, ĩ tä uli ha sai pö kua sototopai, ĩ tä uli hamö Jesus a huu hätäpotima. A huu hätäpoti pamö juteu töpö kokamo sinomo wi ĩ sai pö pewö pata hamö a huu hätäpoti nö, töpö pi hatukupamatii, Teusö a kaikanamo totio piale, ĩ ta topa apöle ĩ ta wäsäö, töpö aulumoö, töpö saliaö, töpö kamakalimoö, töpö amukumoö, töpö toko tokomoö, ĩ na töpö salia kua wi, Jesus anö ĩ töpö pewö temöapama kotioma. 36 Ĩ na Jesus a kuati tä, töpö satehe epii töpö hupaloti pole, ĩ töpö möö nö, ĩ töpö na a pi honipo opatima. Oweha kökö thapo sinomo wi, ĩ a patanö oweha kökö kai huu sinomo wi, ĩ a pata kua mi tä kökö pi wi na takömoö, kökö pi honipoö, ĩ na ĩ kökö pea kua wi na, ĩ na ĩ sanöma töpö pi wi na takömoö, töpö pi honipoö, ĩ na ĩ töpö pea kua hö̃töa kutenö, ĩ töpö na Jesus a pi honipotima. 37 Jesus a pi honipo salo, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na, 'Hikali a pe epii a hikali ha nii tä pata patasipöa kule maaki, ĩ nii tä sua wi ĩ töpö polakapi kua wi na, ĩ na sanöma töpö satehe epii töpö na Teusö ta wäsä wi, ĩ na ĩ tökö polakapi kuö hö̃töwö. 38 Önö kutenö, Teusö pata tänö sanöma töpö satehe epii töpö thapo pi topa wi, ĩ a na makö hapalo nö, “Teusö ai. Sanöma töpö satehe epii töpö sulöpö, wa töpö kalipalamati wi, sanöma töpö satehe epii töpö na ĩ töpö simöa totilöö!” ĩ na pö kuu!' ĩ na Jesus a kuuma.

Mateus 10

1 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö kama kai a hua sinomo wi, ĩ 12 töpö nakalö nö, 'Sai ma töpö sasupalöö! Kamakalimo wi ĩ tä, toko tokomo wi ĩ tä, amukumo wi ĩ tä, töpö isi waniho wi ĩ tä, töpö kõhetio wi ĩ tä, ĩ na tä pewö kua wi tä maa kopamanöö!' ĩ na Jesus anö kama hai ĩ 12 töpö noa thama. 2 Töpö nakalö nö, töpö simönö noai, ĩ na ĩ töpö a hilo kuama. Simão a, Pedro a hilo kua naine, Jesus anö ĩ a naka somanöma. A naka nömötalö noai ĩ na ĩ töpö a hilo kuama. Pedro a poose André a, Sepeteu a pelupö Tiago a, poose João a, 3 Filipe a, Patolomeu a, Tomé a, Mateus anö homa tili tä kaikana na sitipa kökö totoköpö, sitipa kökö sua sinomo wi ĩ Mateus a, Aupeu a hai ĩ pelupö Tiago a, Tateu a, 4 Simão a hapalo lotete epii ĩ a, Jutasö Isökatiosisö anö Jesus a monima piale ĩ a, ĩ na töpö kui, Jesus anö ĩ töpö simöa asalöma. 5 Jesus anö ĩ 12 töpö simönö nö, ĩ na töpö noa thama: 'Isöhaeu töpö na makö huu sisapököö! Ai tiko töpö pilipai, ĩ töpö na pö huu pikio tihöö! Samatia tili töpö sai pö na pö lisipo tihöö! 6 Oweha kökö monöopo kua wi na, ĩ na isöhaeu töpö monöopo kua hö̃töo wi, ĩ ma töpö taepala kotio sisapököö! 7 Makö huulö pamö, “Teusö a kaikanamo totio pia wi ĩ tä atea waikia kuleö!” ĩ na makö kuu! 8 Ai töpö salia apa wi ĩ töpö toa komanöö! Wasu wasu tänö töpö ösö hiopölaso wi, ĩ töpö toa totia komanöö! Ai töpö nomaso noai, ĩ töpö temöa totia kopamanöö! Ai töpö na sai töpö sapäko sinomoti wi ĩ sai töpö sasupalöö! Teusö anö noa mi makö pasilipalöma. Önö kutenö, noa mi ai ma töpö pasilia naipalöö! 9 Ai töpö na wa kalipaloti wi, ĩ töpönö wa iapalama kitä. Önö kutenö, oto tä, pötaata tä, kopöti tä, ĩ na sitipa kökö kui kökö sitipa pi poolö tihöö! Solai a sipoolö tihöö! Polakapi haloi ösökö poolö maikiö! Sami ösö haloa hätähäa päaköheö! Pili makö ami halole, ĩ tökö thaa sisalölöheö! Ai tökö titiaalö maikiö! Pasihimo wi ĩ tiki poolö maikiö! 11 Sano tili töpö sai pö na makö lisipalo nö, kamakö na ai tä noimo pi topa wi, ĩ ma taepalo nö, ma talalöma, “Hisa ha pö pökö kuikiö!” ĩ na a kuu ha, ĩ a sai ha makö pökö kuo totiataloö! Ĩ ha makö hama pewö pökö kua soa tä, ai tiko tä sai ha pö pökö kuo hätäpo tihöö! 12 Ai tä sai ha makö lisipalo nö, “Hi a sai ha makö kule, Teusö anö ĩ makö pi topapalama apa kitä” ĩ na makö kuu totioö! 13 Ĩ a sai ha töpö kule, kamakö na ĩ töpö noimo nö, “Hisa ha pö kuikiö!” ĩ na töpö kuu ha, “Teusö anö makö pi topapalama apa kuki kitäö!” ĩ na makö kuu hö̃töopököö! Ai töpönö makö noima pasia mane, ĩ töpö na, “Teusö anö makö pi topapalama apa kitäö!” ĩ töpö na ĩ na pö kuu hãto tihöö! 14 Ĩ makö hama huu soaalö pamö ĩ hama makö na ai töpö noimo mi tä, “Hisa ha pö kuikiö!” töpö kuu mi tä, “Makö möö wani ipö saiö!” töpö kuu ha, makö huu koonö pia salo, “Makö möö wani ipö saiö!” töpö kuu pole, ĩ tä noa na ĩ töpö mamo tetela tä, pö ami sami hosapaloö! Makö ami sami hosapaso wi, kama töpönö ĩ tä taa nö, “Kamakö na Teusö a hĩso hãtoa kuleö!” ĩ na töpö pi kuupö. 15 “Waiha sanöma töpönö wanisala tä thaa noai, ĩ tä noa na Teusö anö töpö peama pia wi, ĩ tä wakala ha sotoma tili töpö, komoha tili töpö, ĩ na töpö kui, Teusö anö ĩ töpö peama apa kitä maaki, ‘Teusö makö möö wani ipö saiö!’ töpö kuu noai, pe epii ĩ töpö peama satia apa pia salo” ĩ na sa kuu totia kuleö! Sa holisi mai kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 16 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Ai töpö na kamisanö makö simöni wi, kamakö na ĩ töpö noimo mai kitä. Öla anö oweha kökö namo keo pi topa kua wi na, ĩ na ĩ töpönö makö namo keo pi topa kua hö̃töo kitä. Önö kutenö pö pi mosawikiö! Olö kökö pi mosawi kui na, ĩ na pö pi mosawia kua hö̃tököö! Ĩ na tä kua tä, holeto a wai waitilimo mi kui na, ĩ na pö waitilimo mi kuaö! 17 Sanöma töpönö wanisala tä thaa wi, ĩ tä noa na pata töpönö töpö peama sinomo wi, ĩ pata töpö na ai töpönö makö hilakö tasopö, makö tälölö kitäö! Juteu töpö kokamo sinomo wi, ĩ sai pö hamö makö hila naiakötö nö, thoo totonö makö soamanani kitäö! Önö kutenö pö pi mosawia totikiö! 18 Makö peama totio pia salo, kaikana töpö sai na makö hila nömökö taso kitäö! Kaikana töpönö makö hini nömöopö, makö hila nömökö tasoma, ĩ kaikana töpö aiki, “Wanisala ma tä thaa hãtoö, toitai ma tä thaa hãtoö” ĩ na töpö pi kuu salo, makö hini kuki kitäö! Makö hini ha, Teusö ta topa apöle, ĩ töpö na ĩ ma ta wäsäö! Juteu töpö pasi mai ĩ töpö na ĩ ma ta wäsä naioö! 19 Ĩ pata töpö na ai töpönö makö hilakö tasoö ha, “Wi na sa hapalo kuu pätaköö!” ĩ na pö pi kuu tihöö! Ĩ tökö soatawö, “Ĩ na pö kuu!” kamakö na ĩ na Teusö a kuu soata kitä. 20 Kama makö sai hapalo mai ha, kamakö õsi na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a titile, ĩ a hapalo läo kitä. 21 Ĩ na tä kua tä, kama hai pepala a sai maaki, poosa a namo simöki, kama hai poosa a sai maaki, pepala a sai namo simöa hö̃töki, pö̃ a sai maaki, kama hai ĩ ulu a namo simöki, pö̃ a sai na maaki, ulu töpö sai waitilimo nö, pö̃ a säpamani, pöpönö a säpamani, ĩ na töpö kupaso kitä. 22 Kamakönö sa thapo kutenö, ai töpö pewönö makö wanipo kuki kitäö! Makö wanipo opa kitä maaki, makö kasiapalo mapo mai, Teusö anö ĩ makö noama nö, makö täapa kõa läli kitäö! 23 Ai töpö sai pö na makö peamaö ha, ai tiko tä uli hamö makö toköa haitalolöö! “Isöhaeu tili töpö sai pö pewö pata kua hätähäa sälähäa apölati, ĩ töpö sai pö pewö pata hamö makö wäo hötötöpo paio taso mi tä, sanöma sa kupaso noai, ĩ sa waloa kokö solö kitäö!” ĩ na sa kuu pitilimo opa kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 24 Ĩ na a kuu nö, 'Ai tänö wa taöma sinomo wi, ĩ a na pata wa toti mai kitä. Ai tänö wa kalipalama sinomo wi, ĩ a na pata wa toti mai kitä. 25 Önö kutenö, “Sa taöma sinomo wi, ĩ a kua kua wi na, ĩ na sa kua naio päoö” ĩ na wa kuupö. “Sa kalipalama sinomo wi, ĩ a kua kua wi na, ĩ na sa kua naio päoö” ĩ na wa kuu naiopö. Pata sanö ipa sa töpö simöa sinomo wi, ai töpönö ĩ sa kateha wanisala apa nö, “Ĩ a pata hai, Sai tä sai pata hai, ĩ Peusepuu a hilo kua naine, ĩ a pata päwöö!” ĩ na ai töpönö sa noa thama kutenö, ĩ töpönö makö a kateha wanisala satia apa kuki kitä. 26 Önö kutenö, ĩ töpö na pö kili tihöö! Huki tä sosale, waiha ĩ tä pewö hatukua kuki kitä. Ma tä tai mia apöle, waiha ĩ ma tä pewö taö kuki kitä. 27 Mumi mumi tä na kamakö na sa kuu kule maaki, sa kuu pole, waiha wakala tä na ĩ ma ta wäsäpöö! Kamakö sömöka na ta kuu hãtomo noai, hoka pa ĩ ma ta wäsä nömöopököö! 28 Ai töpönö makö säpali kitä maaki, ĩ töpönö makö õsi thama tai mi ipii, ĩ töpö na pö kili tihöö! Õsi töpö pea sinomo wi ĩ hamö pili makö sai nomamani, pili makö õsi noma naimani, ĩ na Teusö anö makö thama taö öpa wi, ĩ a na makö kili sisapököö! 29 Polakapi salo kökö ose noa wai na, sami sitipa pili kökö mano wai kua päta maaki, ĩ salo kökö ose wai na pö̃ Teusö a mamo läapalo sinomoö. “Masita tä uli ha ĩ a salo ose wai kea päloö!” ĩ na Teusö a pi kuu mi tä, a wai ke päta mai kitä. 30 Pili makö hunuku sikoa apa kule maaki, kamakö na Teusö a mamo läapalo totia apa kutenö, “Ĩ na kilii makö hunuku kua” ĩ na Teusö a pi kuu tao opaö. 31 Önö kutenö, pö kilipalo tihöö! Satehe epii salo kökö ose wai kua kule maaki, ĩ salo kökö ose noa wai kui na, ĩ na sanöma makö noa kuö mai kitä. Makö noa sati ipö' ĩ na Jesus a kuuma. 32 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Ai sanöma töpö na, “Jesus sa thapo wi ĩ sa” ĩ na wa kuu hoka apaö ha, hi tä hẽtu ha ipa hao a kulali, ĩ a na kamisa aiki, “‘Jesus sa thapo wi ĩ sa’ a kuu noai, ĩ pitili ta. Ĩ anö sa thapo wi ĩ a totiwö” ĩ na sa kuu hö̃töo kitäö! 33 Ĩ na tä kua tä, ai sanöma töpö na, “Jesus sa thapo wi sa mai kitäö!” ĩ na wa kuu ha, hi tä hẽtu ha ipa hao a kulali, ĩ a na, “Ĩ anö sa thapo wi ĩ a mai kitäö!” ipa hao na ĩ na sa kuu tolea kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 34 Ĩ na Jesus a kuu nö, '“Hi tä uli ha Jesus a huma kutenö, sanöma töpö pewö noipaso totio kitäö!” ĩ na pö pi kuu ti! Sa huma kutenö, töpö hölapalo opati kitä. 35 Sa huma kutenö, pelupö töpönö kama hai ĩ pö̃ töpö wanipoö, pete töpönö pöpönö töpö wanipoö, kama hai sösomi töpönö pösösö töpö wanipoö, ĩ na töpö kuati kitä. 36 “Ai tänö ĩ a wani wanipo waikia alu kuleö!” wa pi kuu kule maaki, kama ai töpönö a wanipo satia apa kuki kitä. 37 Kawanö sa pii kule maaki, au hao a, au nao a, ĩ na kilii wa töpö pii hanoa satia apa tä, kawanö sa kai a hua sinomo wi ĩ wa sai kupo totio mai kitä. Kawanö sa pii kule maaki, au ulu a, au thäwö a, ĩ na kilii wa töpö pii hanoa satia apa tä, sa kai a hua sinomo wi, ĩ wa sai kupo mai kitä. 38 Hii ti pakalai ti ha wa peamamo wani ipö tä, kamisa na wa nokapalo mai kitä. Wa nokapalo mi tä, sa kai a hua sinomo wi ĩ wa sai kupo mai kitä. 39 “Jesus sa kai a hini wani ipö saiö! Sa pea päo matimöö!” wa pi kuu tä, waiha ola wa pea totio kitä. Ĩ na tä kua tä, “Huki sa pea totia kule maaki, Jesus sa kai a hini pi topa satia apa kuleö!” wa pi kuu tä, waiha ola wa pea totio mai kitä. Wa pi topapalo soatio kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 40 Ĩ na a kuu nö, 'Kamakö na ai tä noimo kutenö, kamisa na a noimo naio wi, ĩ a. Kamisa na ai tä noimo tä, Teusö anö sa simöpalö laso noai, ĩ Teusö a na ĩ a noimo naio soata wi, ĩ a. 41 Teusö a kai wäsä sinomo wi, ĩ anö Teusö a kai wäsä salo, ĩ a na ai tä noimo kuköma, Teusö a na ĩ anö noa tä täli kitä. Teusö a kai wäsä sinomo wi, ĩ a na Teusö anö noa tä totota kua wi na, ĩ na Teusö a kai wäsä sinomo wi, ĩ a na ai tä noimo wi, ĩ na ĩ a na Teusö anö noa tä totoa thaa naiki kitä. Ĩ na tä kua tä, ai tä totiatalo opati wi, ĩ a na ai tä noimo kuköma, Teusö a na ĩ anö noa tä täli kitä. A totiatalo opati wi, ĩ anö noa tä täa kua wi na, ĩ a na ai tä noimo pole, ĩ anö ĩ na noa tä täa kua naiki kitä. 42 “Ai tä hai, pata tä sai mai kitä maaki, ĩ anö kamisa kai a hua sinomo salo, kawanö ĩ wa wai pasilipalö nö, mokota ha maa wa tuu pi totoköma, Teusö anö au noa tä totoa hö̃töki kitäö!” ĩ na sa kuu kuleö! Sa holisi mai kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma.

Mateus 11

1 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö kama kai a hua sinomo wi, ĩ töpö noa thaa noai ha, ĩ tä uli ha ai töpö sai pö kulati, ĩ hamö a hua kononö nö, Teusö ta wäsäö, Teusö a kai na töpö pi hatukupamani, ĩ na Jesus a kua hätäpotima. 2 Ĩ na tä kua tä, titita wi a sai ha João Pasisöta a titila tä, 'Ĩ na Jesus a kuati kulaliö!' ĩ na tä kuu hininö nö, kama kai a hua sinomo wi, ĩ töpö na, 'Jesus a na makö huulö nö, “Kamisamakö na Teusö anö a simöpa pia wi, ĩ kaikana tä walo piale, ĩ kawa hãtowö?” ĩ na makö kuutöö!' ĩ na João Pasisöta anö töpö noa thaö ha, töpö hua soatasolöma. Töpö hua soatalolö nö, Jesus a na töpö waloikitö nö, 'Jesus ai. Kamisamakö na Teusö anö a simöpa pia wi, ĩ kaikana tä walo piale, ĩ wa hãtowö? A simöpa kõo pia wi, ĩ ai tä na samakö mamo läo kõo hãtopökö?' ĩ na töpö kuu ha, 4 Jesus aiki, 'Pö hua kononöö! Ma tä tatihe, ma ta hinitihe, João a na ĩ ta wäsä kõtöö! 5 “Tä tapa mi ipii, ĩ töpö mamo huu topa komapi, töpö konona kõhetio wi ĩ töpö konona topa komaki, wasu wasu tänö töpö ösö hiopöpaso wi, ĩ töpö ösö topa totia komaki, töpö sömöka komi ipii ĩ töpö sömöka wakala komaki, ai töpö noma totia apösoma maaki, Jesus anö ĩ töpö temöa komani, wani tä na töpö honimo opa wi ĩ töpö na Teusö ta topa apöle ĩ ta wäsäö, ĩ na tä kua kulaliö!” ĩ na João a na ĩ na pö kuu kõtöö!' ĩ na Jesus a kuuma. 6 Ĩ na a kuu nö, '“Jesus a pitili hãto mi. Teusö anö a simöpa hãto maama” ĩ na wa pi kuu pasio mai, ĩ wa pi topa apa asaö' ĩ na Jesus a kuuma. 7 Ĩ na Jesus a kuu ha, João anö töpö simönö noai, ĩ töpö hua konasolö ha, töpö sototoa haile, ĩ töpö na Jesus anö João a kateha haioma. A kateha haio nö, 'Witi ma möö pia salo, sai a maa taso pamö makö huu tasoma? Ipoko tänö silaka ãko hemosili salä salämo kua wi na, ĩ na a wani kua wi, ĩ ma möömö huma? 8 Witi ma möömö huu totioma? “Sama möö pialati, haloi ösö toita apii ösönö a haloa hãtole kitäö!” ĩ na makö pi kuu hãtoma? Haloi ösö toita apii ösö na töpö haloiki nö, töpö puko opa sinomo wi, sai pö maa pamö ĩ töpö huu pasio mai kitä. Kaikana töpö sai pö pe epii sai pö toita apii töpö sai pö na töpö puko opa sinomo wi, ĩ töpö sai pö na ĩ töpö kuo sinomo sisatioö. 9 Ma möömö huu taso noai, witi ĩ a pasiwö? Teusö a kai wäsä sinomo wi ĩ a hãtowö? Awai. João anö Teusö a kai wäsä wi ĩ a maaki, ĩ a päwö mai kitä. 10 Teusö anö João a kateha noai, ĩ tä sãökama kua. Ĩ na tä sãökama kuu: “Kamisanö a simöa sinomo wi, Cristo a palu hamö ĩ sa simöa tolehapala pia salo. Cristo a palu hamö ĩ anö piliso saliliama totio pia salo” ĩ na tä sãökama kuu' ĩ na Jesus a kuuma. 11 Ĩ na a kuu nö, '“João Pasisöta a kua kua wi na, ĩ na ai sanöma pata tä kua wi tä kua mai kitä. Ĩ na ai pata tä kua mai kitä maaki, waiha sanöma makö na Teusö a kaikanamo totiköma tä, makö simöa wi, ĩ ai wa patamo pasio mai maaki, João Pasisöta a na ĩ pata wa toleha satia apöle kitäö!” ĩ na sa kuu pitilimo opa kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 12 Ĩ na a kuu nö, 'João anö Teusö ta wäsä soma tä, töpö waitilimo wi ĩ töpönö ai töpö sai pö täa pi topa kua wi na, ĩ na ai töpö kasiapalo opa nö, sanöma töpö na Teusö a kaikanamo totio piale, ĩ na ĩ tä täa pi topa kua hö̃töoma. Huki ĩ töpö kasiapalo opa nö, ĩ tä sua soa kule. 13 João anö Teusö ta wäsä paio mi tä, Teusö a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö pewönö Teusö a kaikanamo totio pia wi, ĩ ta wäsä paioma. Moisés anö nö patapö töpö noa thaa noai, ĩ anö ĩ ta wäsä naioma. 14 Sutu ha Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ töpö aiki, “Waiha kaikana tä sai walo pia tä, Elias a pata huu kitäö!” ĩ na ĩ töpö kuuma. “Ĩ na ta kuu noai, huki ĩ pitili ta kuo totio noa” ĩ na makö pi kuu kuköma, João a hai ĩ Elias totiwöö! “Elias a pata huu kitäö!” töpö kuu noai, ĩ töpönö João a kateha totioma. 15 Sa kai a hua pi topa totilai, ĩ pö sömöka taa totikiö!' ĩ na Jesus a kuuma. 16 Ĩ na a kuu nö, 'Ka pi tä kua wi na, ĩ na makö kuatii? Witi töpö kuati wi na, ĩ na makö kua hö̃tötioö? Sapono a na ulu töpö unumoti nö, töpö wai lopaloti nö, töpö kuati wi na, ĩ na makö kuati hãtoö. Ai ulu töpö lole, ĩ töpö na ai ulu töpö hapalo lalupalo opa nö, 17 “Thola sama ösö holapali ke maaki, makö paöa mane. Ö̃kö wi ĩ ama sama ta thapali ke maaki, makö ö̃kö hö̃töo mi ipö” ĩ na ulu töpö kuu. Ĩ ulu töpö kua kua wi na, ĩ na pata makö kua hö̃töoö. 18 João Pasisöta a Teusömo sinomo pi topa salo, ai tä wakala ha ĩ anö nii tä oatala mi, ĩ tä wakala pewö hamö tuu wasui tuu koatalati mi, ĩ na João a kuati ha, “João a na sai tä sapäko opati salo” ĩ na makö kuuma. 19 Ĩ na tä kua tä, sanöma sa kupaso noai, ĩ sanö nii sa tä oaö, ĩ sa tuu koaö, ĩ na kamisa kua kutenö, “Pe epii Jesus anö nii tä oa apaö, ĩ nasimö tuu koa apaö, ĩ na Jesus a kua silia apatiwö. Kaikana tä na sitipa totoköpö, ai töpö na ĩ sitipa sua sinomo wi ĩ töpö, ai töpönö wanisala tä thaa sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kua wi, ĩ töpö na Jesus a noimotiwö” ĩ na makö kuu. Ai tä pi hatukua apöle, ĩ anö ta wäsä makokoa apöle, ai töpönö ĩ ta hini totio opa salo, töpö totiatalo opa kuki kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 20 Ĩ na tä kua tä, ai töpö sai pö ha Jesus anö tä aipöamatima maaki, 'Sa kuati pole, ĩ tä na huki sa pi wasiso sapao kota mai kitäö!' ĩ na ĩ töpö pi kuu maama kutenö, Jesus anö ĩ töpö päsäpa kuköma. 21 Töpö päsäpa nö, 'Kotasĩ tili pö. Makö pepalo opa kuki kitäö! Petösaita tili pö. Makö pepalo opa naio kitäö! Kamakö sai pö ha sa kua tä, sa tä aipöama kuatipili na, ĩ na situ tili töpö, sitõ tili töpö, ĩ na töpö kui töpö sai pö ha sa kutiki nö, ĩ na sa tä aipöama thama naioma aköna, “Wanisala sa tä tha apati noai, ĩ sa tä hosa pi topa kuleö!” ĩ na ĩ töpö kuu noa kipi. Ĩ töpönö wanisala tä thaa noai, ĩ tä na töpö pi honipo opa salo, haloi ösö sĩti ipii ösö na töpö haloiki nö, töpö lotiki nö, senoma tänö kama töpö huluko noa kipi. Ĩ na ĩ ösö sĩti ipii ösö na ĩ töpö haloköma aköna, “Ĩ töpönö wanisala tä thaa noai, ĩ tä hosa pi topa apa noa” ĩ na ai töpö pi thama noa kipi. 22 “Waiha Teusö anö sanöma töpö peama tä, situ tili töpö, sitõ tili töpö, ĩ na töpö kui töpö peama kitä maaki, kamakö peama satia apa kitäö!” ĩ na kamakö na ĩ na sa kuu kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 23 Ĩ na a kuu nö, 'Kapahanaũ tili pö. Kamakö aiki, “Hi tä hẽtu hamö Teusö a kulali, ĩ hamö makö hua konasolö kitäö!” ĩ na makö pi kuu kule maaki, õsi töpö pepalo opa soatio wi, ĩ tä uli hamö Teusö anö makö pewö kemaki kitäö! Kamakö na sa kua tä, sa tä aipöama thamapili na, ĩ na sotoma tili töpö mamo tetela tä, ĩ na Teusö anö tä aipöama thama naioma aköna, ĩ töpönö wanisala tä thaa noai ĩ tä hosalö noa kipi. Önö kutenö Teusö anö ĩ töpö sai pö wania maa noa kipi. Ĩ töpö sai pö kua soala pi. 24 “Waiha Teusö anö sanöma töpö peama tä, sitõ tili töpö peama kitä maaki, makö peama satia apa kitäö!” ĩ na sa kuu kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 25 Ĩ na tä kua tä, Jesus aiki, 'Hapa. Hi tä hẽtu hamö töpö kulali ĩ töpö, hi masita tä uli ha töpö kule ĩ töpö, ĩ na töpö kui wa töpö pewö simöa sinomo wi ĩ wa. Sa kuu pole, ĩ tä na ai töpö pi tao opa wi ĩ wa töpö pi hatukupama mai, ulu töpö kui na ĩ na töpö kui, ĩ wa töpö pi hatukua asapamanöma. Kawa pi aiki, “Ĩ na sa töpö thama pi topa apa kutenö, ĩ na sa töpö thama kitäö!” ĩ na wa pi kuu nö, wa töpö thamatima. Önö kutenö, “Aitaköö! Kawa na sa pi mönaha apa kuleö” ĩ na sa kuu kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 27 Ĩ na a kuu nö, 'Ipa hao anö kamisa na tä pewö totoköma. Ai sanöma wanö Teusö pelupö sa taö pasio mai kitä. Ipa hao anö sa taö öpa sisaö. Ai sanöma wanö ipa hao wa taö naio mai kitä. Pelupö sanö ĩ ipa hao sa taö sisaö. Pelupö sanö ai sanöma makö na ipa hao sa möma pi topa wi ĩ makönö ipa hao ma taö naia asaki kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 28 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Hute hute ma tä uni sipo salo, makö mota apa wi, ĩ pö! Hapo. Kamisa na makö huoki solöma, makö mota mapamani kitäö! 29 Sa höla mi, sa nohi, ĩ na sa kuöö! Makö päsäpa soa päatalo mai kitä. Önö kutenö, makö pi hatukupalöpö, sa kuu sinomo wi, ĩ ta hinia totilöheö! Ĩ ma ta hinia totilöma, makö motai, ĩ tä mataso kitäö! 30 Kamisanö makö noa thaa sinomo wi, ĩ tä na, “Häö” makö pi kuu mai kitäö! Kamakö na hute hute sa tä siapalama mai kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma.

Mateus 12

1 Ĩ na tä kua tä, mota mato wi ĩ tä wakala ha, hikali a ha tötiiku pili mosö kuo pa, Jesus anö kama kai a hua sinomoti wi ĩ töpö kai hasuoma. Töpö kai hasuo pamö töpö oi ipö salo, tötiiku mopö käalalö nö, mopö oa kai hutiilöma. 2 Mopö käalali wi, patiseu töpönö ĩ tä taa nö, '“Mota mato wi ĩ tä wakala ha pö kalipalo hãto tihöö!” Moisés a patanö nö patapö töpö noa thama maaki, kawa kai a hua sinomo wi ĩ töpö ta kalipalo noa' ĩ na Jesus a na ĩ na patiseu töpö kuuma. 3 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, 'Davi a, kamanö töpö nokapalamati wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö oio opa noai, ĩ ma tä waheta sãökama möö totio mi salo. 4 Teusömo wi a sai ha Davi a lisipalo nö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ töpönö Teusö a na ĩsa ãi totoma sinomo wi, Davi anö ĩ ãi tälö nö, kama hai ĩ töpö solo ĩ töpönö ĩ ãi oalalömae. “Teusö a täpä sinomo wi ĩ töpönö ĩ ãi oa sisalöö!” ĩ na Moisés anö nö patapö töpö noa thama maaki, Davi a, kama hai ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpönö ĩ ãi oalalömae. 5 Ĩ na tä kua tä, “Mota mato wi, ĩ tä wakala ha pö kalipalo tihöö!” ĩ na Moisés a patanö nö patapö töpö noa thama maaki, Teusö a täpä sinomo wi, mota mato wi ĩ tä wakala ha Teusömo wi a sai hamö ĩ töpö kalipalo sinomotii. Ĩ na ĩ töpö kuati wi maaki, “Wanisala ma tä thama” ĩ na Teusö a pi kuu mi. Ĩ ma tä waheta sãökama möö hãto maama? 6 “Teusömo wi a sai ha töpö Teusömo sinomo wi ĩ tä topa apa kutenö, kalipalo mai ĩ tä wakala ha ĩ a sai ha töpö kalipalo kule maaki, ‘Wanisala’ Teusö a kuu mi. Ĩ na tä kua tä, Jesus sanö sa töpö simöa wi ĩ tä topa satia apa kutenö, kalipalo mai ĩ tä wakala ha kamisanö sa töpö simököma, töpö kalipaloö ha, ‘Ĩ tä wanisala mai kitä’ makö pi kuu mai” ĩ na sa kuu kule. 7 Huki mota mato wi ĩ tä wakala ha hi töpönö tötiiku mokö suaö ha, ĩ tä wanisala mi. Teusö aiki, “Makö Teusömo nö, salo ma pö ĩsima sinomo wi ĩ sa tä pii mi. Ai töpö na makö pi honipo salo, ĩ ma töpö totiapala wi ĩ sa tä pii sisa kule” ĩ na Teusö a kuu noai, ĩ ma ta hini totio aköna, “Jesus a kai a hua sinomo wi, huki ĩ töpönö tötiiku mokö tälöma kutenö, wanisala tä thama” ĩ na makö kupalo mana pi. 8 Sanöma sa kupaso noai, ĩ kaikana sa kutenö, mota mato wi ĩ tä wakala maaki, “Pö kalipaloö!” ĩ na sa kuu ha, ĩ tä wanisala mai kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 9 Ĩ na tä kua tä, Jesus a hua kononö nö, juteu töpö kokamota wi ĩ a sai pata ha Jesus a lisipasoma. 10 Ĩ ha ai tä kule, ĩ a poko ami ösö tao mio opama. A ami ösö tao mi ipö ha, 'Jesus anö a toa kõo hãtomani kitäö! “Mota mato wi ĩ tä wakala na pö kalipalo tihöö!” ĩ na Moisés anö juteu makö noa thama maaki, huki Jesus a kalipalowö' ĩ na ĩ töpö kuu pi topa apama. Ĩ na töpö kuu pi topa salo, 'Jesus ai. “Mota mato wi ĩ tä wakala na töpö toa komanöö!” ĩ na Moisés anö makö noa thama ta o?' ĩ na töpö kuuma. 11 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, 'Ai wanö oweha wa thapo tä, mota mato wi ĩ tä wakala ha thaka taka ha ĩ oweha a keköma, kalipalo mai ĩ tä wakala na maaki, wa kasiapalo opa nö, au oweha wa thaa kopali ta pi kuu mai. 12 “Oweha a noa apa waikia alu kuleö!” makö pi kuu kule maaki, sanöma tä lö kui, ĩ tä noa sati ipö. Önö kutenö, mota mato wi ĩ tä wakala päla tä maaki, ai ma töpö totiapala apa wi ĩ tä topa satia apa' ĩ na Jesus a kuuma. 13 Ĩ na a kuu nö, a poko ami ösö pata apöle, ĩ a na, 'A ami totoköö!' a kuuma. Ĩ na a kuu ha, a ami totoköma, ai a ami topa kule na, ĩ na ĩ a ami topa kua kõo soataköma. 14 A ami topa kõköma ha, patiseu töpö hulolö nö, 'Jesus ma säpalöpököö! Wi na makö kua nö, Jesus ma säpalöpö?' ĩ na töpö kuuma. 15 'Jesus ma säpalöpököö!' ĩ na töpö kuu noai, Jesus anö ĩ ta hininö nö, tiko hamö a hua konasolöma. A hua koonö pamö töpö satehe epii töpö nokaalö noai, ĩ ai töpö salia apa noai, Jesus anö ĩ töpö pewö toa komanöma. 16 Töpö toa komanö noai, Jesus anö ĩ töpö noa thaa nö, 'Ai töpö na sa wäsä tihöö!' a kuuma. 17 Sutu upa Isaías anö Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ anö tä sãökökö noai, ĩ na ĩ tä kua tolea totisolöpö, 'Ai töpö na sa wäsä tihöö!' ĩ na Jesus a kuuma. Isaías anö tä sãökökö noai ĩ na ĩ tä kuuma: 18 'Ĩ na Teusö a kuu kuleö! “Kamisanö sa saipalö noai, kamisanö ĩ sa simöaö ha, ĩ anö sa hini sinomo wi, hi ĩ a. Ĩ sa pi ipawö. Ĩ anö sa pi mönahapalamatii. Ĩ a õsi na sa õsi kua tolele, ĩ sa simöki pia salo. Ĩ sa simöki ha, sanöma töpö pewö na ĩ anö sa kai a wäsä kitäö! ‘Ĩ tä topa kuleö!’ sa kuu sinomo wi ĩ anö ĩ ta wäsä tolea totio kuki kitäö! 19 Ĩ a höla mi, a hapalo lalupalo soatalo mi, piliso hauhu upii tiso ha töpö satehe epii töpö hupaloti pa a hasuo pola nö, ĩ na ĩ a kua kitäö! 20 Silaka ãko käsoma, ĩ wa ãko wania kua mi kui na, ĩ na ĩ anö töpö utiti ipii töpö peama kua hö̃töo mai kitä. Wani ipii koa taka sii wai hiliti ha, ĩ wa taka sii wai luama thama mi kui na, ĩ na töpö utitia apati wi, ĩ anö ĩ na ĩ töpö peama thama hö̃töo mai kitäö! Tä toita apii, ĩ tä kua sinomo paio mi tä, ĩ a kasiapalo opati nö, ai töpö totiapala apa paitio kitäö! 21 Ĩ a na sanöma töpö pewö mamo teteköma, ‘Ĩ anö makö täapa kõa läo kitä’ ĩ na töpö pewö pi kuu kitä” ĩ na Teusö a kuu kuleö!' ĩ na Isaías anö ĩ na tä sãökama kuu wi, tä sãökama thaköma. 22 Ĩ na tä kua tä, ai tä na sai tä sapäko sinomo noai, ĩ anö tä tapa mi ipii, a ãkasöpö öpii, ĩ na a wani kuati wi, Jesus a na ai töpönö ĩ a kai waloköma. A kai waloki ha, Jesus anö a wani toa komanöma, a hapalo makoka apaö, a mamo wani huu topa apa kopi, ĩ na ĩ a wani kua kopasoma. 23 Ĩ na a wani kua kupasoö ha, töpö satehe epii töpö sototoa apöle, ĩ töpö aiki, 'Kilatiha!' töpö kupalo nö, 'Juteu makö na Davi a hai ĩ ola tolewö tä kaikanamo piale, ĩ Jesus a hãtowö?' ĩ na töpö kuuma. 24 Ĩ na töpö kuu noai, patiseu töpönö ĩ ta hini nö, 'Peusepuu, Sai tä sai pata, ĩ a hilo polakaa soatale, sai töpö pewö na ĩ a pata kaikanamo wi, ĩ a patanö Jesus a lotetepamanöma salo, Jesus anö sai töpö sasu taö öpa päoö' ĩ na ĩ töpö kuuma. 25 Ĩ töpö pi kupaloti pole, Jesus anö ĩ tä taö öpa kutenö, ĩ töpö na a hapalo nö, 'Tä uli pe epii tä uli pata ha töpö pilipai, ĩ töpö noimaso mai, töpö hölapalo nö, töpö selekepasoma, kaikana tänö ĩ töpö simöa wi, ĩ tä mapaso kitä. Sai pö pata ha töpö kule, ĩ töpö hölapalo kuköma, ĩ töpö pewö kuo sototo satio mai kitä. Au ai töpö sai höla kuköma, au ai töpö na makö pilio sototo satio naio mai kitä. 26 Ĩ tä kua kua wi na, ĩ na Sai tä sai pata kua hö̃töoö. Sai töpö na Sai tä sai pata kaikanamo sinomo wi ĩ sai töpö hölapalo nö, ĩ töpönö ai sai töpö sasupali aköna, töpö selekepalo pi. Töpö selekepasoö aköna, ĩ töpö na Sai tä sai pata kaikanamo maa hö̃tötaso pi. 27 “Peusepuu anö Jesus a lotetepamanöma kutenö, sai töpö sasupa sinomoö” ĩ na makö kuuwö. Ĩ na makö kuu manu kule, kamakö kai a hua sinomo wi, witi pili anö ĩ töpö lotetepalöma kutenö, ĩ töpönö sai töpö sasu? Kamakö aiki, “Kamisamakö kai a hua sinomo wi, Sai tä sai patanö ĩ töpö lotetea naipalöma, ĩ töpönö sai töpö sasua naipali” ĩ na makö kuu kitä ta o? Ĩ na makö kuu aköna, ĩ töpönö sai töpö sasua naipali wi, ĩ töpö aiki, “Makö holisimo opawö” kamakö na ĩ na ĩ töpö kuu pi. 28 Sai tä sai patanö kuno mai. Teusö anö sa lotetepamanöma. Sa lotetepamanöma kutenö, sai sa töpö sasutii. Sai sa töpö sasuti manu kule, “Sanöma makö na Teusö a kaikanamo wi, kamakö na ĩ tä kua waikia kuleö!” ĩ na makö kuupököö! 29 Ai tä sanöma lotete epii, ĩ a hai wani tä na wa thomömo pia salo, kama wa õka paio mai ha, ĩ a sai pö ha wa thomömo mai kitä. A lotete epii ĩ wa õka paipalö nö, kama hai ĩ wani wa tä thomöni. Ĩ tä kua wi na, ĩ na sa kua naioö. Sai tä sai pata lotete epö ha, kamisanö sa wani utitipama paio mai ha, sai sa töpö sasupa mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 30 Ĩ na a kuu nö, 'Kamisa na wa pi lulua mi kutenö, kawanö sa wanipo wi ĩ wa. Kawanö kamisa na ai wa töpö pi luluama mi tä, kamisa na ĩ wa töpö waloama mai, ĩ wa töpö sasua pasili. 31 Önö kutenö, kamakö na ĩ na sa kuu kule: “Sanöma töpönö wanisala tä thaa wi ĩ tä, ai tä kateha wanisala wi ĩ tä, ĩ na tä kui tä pewö na Teusö a hĩso mapo kõo taö öpa kitä maaki, ai sanöma töpönö Teusö a õsi kua tolele, ĩ a kateha wanisala wi, ĩ tä na Teusö a hĩso mapo mai kitäö! 32 Sanöma sa kupaso noai, ai tänö ĩ sa kateha wanisala kule maaki, ĩ tä na Teusö a hĩso mapo kõo taö öpa kitä. Ĩ na Teusö a kua kitä maaki, ai tänö Teusö a õsi kua tolele, ĩ a kateha wanisala wi, ĩ tä na Teusö a hĩso mapo mai kitäö! Ai tänö Teusö a õsi kua tolele, ĩ a kateha wanisala wi, hi masita tä uli na ĩ a kuati tä, ĩ a na Teusö a hĩsoö, waiha ĩ a nomaso noai ha, ĩ a õsi na a hĩso soatioö, ĩ na Teusö a hĩso kuati kukiö!” ĩ na sa kuu kule' ĩ na Jesus a kuuma. 33 'Au hii tiki toita apö tä, ĩ tiki ha thomo thomo toita apii mo lalo hö̃töo kitä. Ĩ na tä kua tä, au hii tiki wanisala apö tä, ĩ tiki ha thomo thomo wanisala apii mo lalo pasio kitä. Pili wa tate möö taö öpaö, pili wa tiki möö taö öpa naia soataö, ĩ na wa kuaö. 34 Olö kökö wasu kui na, ĩ na makö kuö. Makö wanisala apa salo, makö hapalo toita mai kitä. Sanöma makö õsinö makö pi tapomo kua kua päo wi na, ĩ na pili makö kainö makö hapalo kua naio päo kitä. 35 Wa toita apö kutenö, pili wa õsi na toitai tä na wa pi tapomo salo, wa hapalo toita apa kuki kitä. Ĩ na tä kua tä, wa wanisala apö kutenö, hiopö tä na wa õsi pi tapomo kutenö, wa hapalo hiopöa apa kuki kitä. 36 “Sanöma töpö kuati noai, waiha Teusö anö ĩ tä noa totoma hätäpo tä, toitai tä na wa hapalo totio mai, wa hapalo saimo päo noai, kawa na Teusö anö ĩ ta kateha hasulua apa kitäö! 37 Huki toitai tä na wa hapalo toita apöle, waiha ĩ tä noa na Teusö aiki, ‘Wa hapalo toita apama kutenö, wa peama mai kitäö!’ ĩ na a kuu kitä. Ĩ na tä kua tä, wa hapalo wanisala apati wi, ĩ tä noa na Teusö aiki, ‘Wa hapalo wanisala apatima kutenö, wa peama kuki kitäö!’ ĩ na Teusö anö wa noa thaa kuki kitäö!” ĩ na kamakö na ĩ na sa kuu kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 38 Ĩ na tä kua tä, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ ai töpö, ai patiseu töpö, ĩ na töpö kui töpö aiki, 'Jesus ai. Wa tä aipöama wi, ĩ sama tä möö pi topa apa kule' ĩ na töpö kuuma. 39 Ĩ na töpö kuu ha, 'Huki ola makö kule, ĩ makö wanisala apatiwö. Teusö ma hosalö noai ĩ makö pasiwö. Teusö ma thapo mane maaki, aipöa wi ma tä möö pi topa päo nö kiliawö. Pälaö! Sa tä aipöamati wi, kamakö na ĩ sa tä möma mai kitäö! Teusö anö Jonas a na tä aipöama kua noai na, ĩ na Teusö anö tä aipöama kua kõo piale, kamakö na Teusö anö ĩ tä möma sisa kitä. 40 Suli a õsi pata ha Jonas a titia tä, 3 tökö mumi kui tökö mumi hasua thapamanö noai na, ĩ na masita taka na sanöma sa kupaso noai, ĩ ha ĩ sa titia tä, 3 tökö mumi kui sa tökö mumi hasua thaa hö̃töpamani pia salo' Jesus a kuuma. 41 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Sanöma töpönö wanisala tä tha apati noai, Teusö anö ĩ tä noa totoma hätäpo tä, ĩ tä, ninipi tili töpö öpapalo nö, makö namo simöki kitä. Ninipi tili töpö na Jonas anö Teusö ta wäsäö ha, ĩ töpönö ĩ ta hinia totilö nö, kama töpö pi tapomo sapamo asa kõoma. “Häö. Samakö wanisala apatiwö. Wanisala sama tä thaa kota wani ipöö!” ĩ na ĩ töpö kuuma kutenö, waiha kamakö na, ĩ ninipi tili töpö aiki, “Teusö ma ta hini maapa wi. Makö wanisala apawö” ĩ na ĩ töpö kuu kitäö!' ĩ na Jesus a kuu nö, '“Jonas a hai, ĩ pata tä maaki, kamisa hai, pata sa sati ipöwö. Jonas anö Teusö ta wäsä makokoa taö öpama maaki, kamisanö Teusö sa ta wäsä makokoa taö satia apa asa kuleö! Sa ta wäsä makokoa taö satia apa kule maaki, makö pi tapomo sapamo totio mai ha, wanisala ma tä tha apatiwö” ĩ na sa kuu kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 42 Ĩ na a kuu nö, 'Sapá tili töpö na suö tä kaikanamo sinomo noai, ĩ anö Salomão a hapalo mosawi ipii, ĩ ta hini pi topa apa salo, Sapá tä uli pã apa päla tä maaki, Salomão a kule hamö ĩ hamö ĩ a suö hulasolöma. Önö kutenö, sanöma töpönö wanisala tä thaa noai, waiha Teusö anö ĩ tä noa totoa tä, ĩ kaikanasoma tä öpaiki nö, kamakö na a hapalo nö, “Makö wanisala apatiwö. Wi na makö pi kuu salo, Teusö ma ta hini maama?” ĩ na ĩ suö a kuu kitä. “Salomão a pi hatukuo opa waikioma maaki, ĩ a na sa pi hatukua satia apa kule. Sa pi hatukua satia apa kule maaki, kamakönö sa kai a hini wani ipö pasi nö kiliwö” ĩ na sa kuu kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 43 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Ai sanöma tä õsimö ha sai tä kutio noai, ĩ sai tä lisia kopasolöma, a mota mapo pi topa salo, sanöma töpö pilio maa pa, tä uli hãsitio opa pa a wani hutii. A huti kule maaki, a mota mapasopö tä tapa mi salo, 44 “Ĩ sanöma tä õsimö ha ipa sai a kuopili, ĩ ha sa lisipasopili, ĩ a sai na sa huu kõo pätalökö o!” ĩ na a pi wani kulasoö. Ĩ na a pi wani kulo nö, a kõa sapalolö nö, a kutio noai, ĩ a sai na a waloa kõköma. A waloa koiki nö, ĩ sãko sãko tä kua mi, a sai toita apii, ĩ a sai taa konanöma. 45 Ĩ a sai taa konanö nö, ai sai töpö wanisala satia apa wi, ĩ 7 töpö nakalö nö, ĩ sanöma tä õsimö ha ĩ sai töpö kai pilia nömöki. Ĩ sanöma tä pea waikitioma maaki, ĩ a õsimö ha sai töpö satehe epii töpö pilia nömöa kõköma kutenö, a pea satia apa nömöa kõki. Pi naka. Ĩ sanöma tä pea satia apa nömöa kõo kua wi na, ĩ na huki ola makö kule, waiha ĩ na ĩ makö ola pea tolea satia apa kuki kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 46 Ĩ na tä kua tä, ĩ töpö na Jesus a hapalo soala tä, Jesus a hai ĩ pöpönö a, kama hai ĩ poose töpö, ĩ na töpö kui töpö waloa läkö solöma. Töpö waloa läiki nö, sai a atu ha töpö öpaiki nö, ai töpö na ĩ töpö aiki, 'Jesus a na samakö hapalo pi topa kuleö!' ĩ na töpö kuuma. 47 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus a na ai tä aiki, 'Sai a atu ha au nao a, au hoose töpö, ĩ na töpö kui töpö öpa kuleö! Töpö öpaiki nö, kawa na ĩ au ai töpö hapalo pi topa kuleö!' ĩ na a kuuma. 48 A kuu ha, 'Witi ipa nao a? Witi ipa hoose töpö?' a kuu nö, 49 kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö himöpalö nö, 'Hi töpö hai, ĩ ipa nao a, ipa hoose töpö. 50 Hi tä hẽtu ha ipa hao a kulali, ai töpönö ĩ a kai hini totiatalo opati wi, ĩ töpö na, “Ipa hoosa a. Ipa sao a. Ipa nao a” ĩ na ĩ töpö na sa kuu naio sisaö' ĩ na Jesus a kuuma.

Mateus 13

1 Ĩ tä wakala na Jesus a hulolö nö, kosoto u kasö pata ha a waloikitö nö, a loiki nö, ai töpö pi hatukupamanöpö, Teusö ta wäsä kuköma. 2 Teusö ta wäsäti tä, kama kotö ha töpö satehe epii töpö kokamo kutenö, kosoto u pata ha kutiata a kãne, ĩ ösö ha a titiki nö, a loköma. Kosoto u kasö pata ha maka maka tä kule, ĩ ha töpö satehe epii töpö öpahama. 3 Ĩ töpö na Teusö ta wäsä nö, töpö pi hatukupali pia salo, uni tökö sino a wäsätima. Ai uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma: 'Thomo thomo säsäha sinomo wi, hikali a hamö ĩ anö mo säsähamö hulasolöma. 4 Mo säsähati pamö, piliso kasö hamö ai mo kelasoma, salo pö katä wi ĩ pönö ĩ mo oa soatalöma. 5 Ĩ na tä kua tä, tä uli maa mapöo opa pa ai mo keköma, masita tä uli ösö patete epö salo, mo haa soatasoma maaki, 6 motokö pi ösöhötasoma, pili moto sii sopinö mosö wai silikia soatasoma. Mosö nasökili wai wani ipö kutenö, mosö wai silikilasoma. 7 Ĩ na tä kua tä, tä uli mösököpöo opa pa ai mo keköma, mösököpölemö tiki patasoma, tä uli paimia apösoma kutenö, mösököpölemö tikinö mosö wai häwämanöma. 8 Ĩ na tä kua tä, tä uli topa apa pa ai mo kea asaköma, mo ãkelo nö, mo sätäa haia asataköma. Ai mo wai kea pasia pälaso noai, ĩ mo wai ãkelo nö, 100 mokö kui mokö sätäköma. Ĩ na tä kua tä, ai mo wai kea hö̃töso noai, ĩ mo wai ãkelo nö, 60 mokö kui mokö sätäköma. Ĩ na tä kua tä, ai mo wai kea pasilo nö, mo wai ãkeso noai, ĩ mosö wai na pasiwö, 30 mokö wai sätäo pasioma' ĩ na Jesus a kuuma. 9 Ĩ na a kuu nö, 'Sa kai a hua pi topa totilai, ĩ pö sömöka taa totikiö!' ĩ na a kuuma. 10 Ĩ na Jesus a kuu ha, Jesus a kai a hua sinomoti wi, Jesus a na ĩ töpö ekua atea totiki nö, 'Jesus ai. Hi wa töpö pi hatukamati tä, wi na wa pi kuu salo, hi töpö na uni wa ta wäsä sinomoti kule?' ĩ na ĩ töpö kuuma. 11 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, 'Sanöma makö na Teusö a kaikanamo totio wi, sutu ha ĩ ta wäsä totio maama maaki, huki kamakö na ĩ sa ta wäsä totia apa asa kule. Teusö a kaikanamo wi, hi töpö na ĩ sa ta wäsä totio mai kitä. Hi töpö na uni sa ta wäsä päoö. 12 Ai töpönö Teusö a kai a hinia totia waikio noai, ĩ töpö na pe epii Teusö anö ai ta hinimoma nömöo kitä. Ĩ na tä kua tä, ai töpönö Teusö a kai a hini totio pasio maa noai, wani ipii ĩ töpönö Teusö a kai hini waikia kule maaki, ĩ töpönö Teusö a kai hini maa kõo haiatalo opa kitä. 13 Önö kutenö, hi töpö na uni sa ta wäsä päa kule. Ĩ töpö pi wi na takömo nö, töpö mamo tetea hö̃töa kule maaki, tä tapa totio mi. Ta hini kule maaki, ĩ tä sai a hini totio mi. Önö kutenö, uni sa ta wäsä päa kule. 14 Ĩ na hi töpö kuati ha, Isaías anö Teusö a kai wäsä sinomoti noai, ĩ a kuu noai, huki ĩ tä sai a kuo totio ke. Pi naka. Ĩ na Isaías a kuuma: “‘Makö sömöka taa kitä maaki, ma ta hini totio mai kitä. Makö mamo tetea kule maaki, ĩ tä na makö pi hatukupo mai kitä. 15 Teusö sa na hi töpö õsi walole mi ipö pasi kutenö, kamisa na pili töpö sömöka komi, pili töpö mamo kasö mia, ĩ na töpö kuatii. Ĩ na töpö kua mi aköna, pili töpö mamo tetea, pili töpö sömöka wakala, ĩ na töpö kula pi. Töpö pi hatukupalo nö, kamisa na ĩ töpö pi tapomo sapa kõo aköna, kamisa na töpö pi lulua kona pi. Kamisa na töpö pi lulua kõa aköna, sa töpö pi ononopali pi’ ĩ na Teusö a kuu kuleö!” ĩ na Isaías a kuuma' ĩ na Jesus a kuuma. 16 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Kamakö lö kui, makö mamo huu, makö sömöka wakala, ĩ na makö kua kutenö, makö pi mönaha apaö. 17 “Sutu ha Teusö a kai wäsä sinomoti noai ĩ töpö, Teusö a thapo noai ĩ töpö, ĩ na töpö kui, kamakönö ma tä tapa pole, satehe epii ĩ töpönö ĩ tä tapa pi topa naioma maaki, tä tapa maama. Ma ta hiniti pole, ĩ töpönö ĩ ta hini pi topa apa naioma maaki, ta hini maama. Pitili sa” kamakö na ĩ na sa kuu kule. 18 Önö kutenö, sa kuu pole, ĩ ta hinia totilöheö! Uni sa ta wäsähe, ĩ na ĩ ta kuu totia kule: 19 Sanöma makö na Teusö a kaikanamo wi, ai töpönö ĩ ta hini kule maaki, ta hini totio mi ipö. Piliso kasö ha ai mo kea kua pasia pälaso kua noai na, ĩ na Teusö ta hini päo wi, ĩ na ĩ töpö kuaö. Ĩ töpö na Teusö ta wäsä kule maaki, Sai tä sai pata kea haiki nö, ĩ töpö õsi ha Teusö ta titile, ĩ tä naka, plökö, ĩ na Sai tä sai pata kuaö ha, “Sa tä hini maa haiatalo opaö. Päla. Sa ta hini wani ipö kota sai” ĩ na ĩ töpö kuu soatoö. 20 Ĩ na tä kua tä, tä uli maa mapöo opa pa ai mo kea kukö noai na, ĩ na Teusö ta hini wi, ĩ na ai töpö kuaö. Ĩ töpönö Teusö a kai a hini pola nö, töpö pi topa apa soata kitä maaki, 21 pili mosö nasökili wai maa kuo noai na, ĩ na ĩ pili töpö õsi ha Teusö ta hini mi kutenö, ĩ töpönö Teusö tä kai a hula soaki. Ĩ töpö pea kuiki nö, Teusö tä kai a hula soaki. Teusö ta hini pi topa salo, ai töpönö ĩ töpö wanipoö. Töpö wanipoö ha, “Hö. Teusö sa ta hini pi topa tä, ai töpönö sa wanipo salo, Teusö sa tä kai a hini wania hö̃töle” ĩ na ĩ töpö pi kuu. Töpö pi kuu nö, Teusö tä kai a hula soaki. Ĩ na ĩ töpö kuaö. 22 Mösököpöo opa pamö ai mo kea kukö noai na, ĩ na ai töpö kuaö. Ĩ töpönö Teusö ta hini soata kule maaki, waiha, “Ipa kalipalo wi ĩ tä kua apa pikia saile taköö!” ĩ na töpö pi kuu sinomoö ha, Teusö ta hini pi topa wi ĩ tä pewö matasoö. “Satehe epii ipa wani tökö kuo nö toa sö ö̃” ĩ na töpö pi kuu sinomoti kutenö, ĩ töpönö Teusö tä kai a hini wanipasoö. Ĩ na ĩ töpö kuaö. 23 Ĩ na ai töpö kua pasia kule maaki, ai töpönö Teusö tä kai a täa totia asali. Masita tä topa apa pa, mo kea kua asakö noai na, ĩ na ĩ töpö kua asaö. Ĩ mo ãkelo nö, ĩ mosö na pili mo lalo nö, pili mo pala kua kulaso wi na, ĩ na ĩ töpö uni kua kua hö̃töpasoö. Ĩ töpönö Teusö tä kai a täa asalö nö, toitai tä tha apati asa kuki. Ai töpönö toitai tä thaö, ai töpönö lapaha apii toitai tä thaö, ai töpönö lape epö sati ipii toitai tä thaö, ĩ na ĩ töpö kua kua asaö' ĩ na Jesus a kuuma. 24 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö ai uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma: 'Hikali a ha ai tänö mokö toita apii mokö tösa kua noai na, ĩ na Teusö a kaikanamo wi, ĩ na ĩ tä kua hö̃töoö. 25 Mumai ha töpö mitia tä, õka tä lisia halupalo nö, tötiiku mokö toita apii mokö töo waikio pa, mo wanisala apii mo töa tikilia haluköma. Ĩ mokö töa halukölö nö, a kõa halua soasolöma. 26 Ĩ na tä kua tä, mokö toita apii mokö ãkelo nö, mosö wai halo nö, mokö sätäa tä, mokö wanisala apii mokö ãkea naino nö, ĩ mosö wai haa naisoma. 27 Ĩ mosö wanisala apii mosö haa naiso noai, pata tänö töpö kalipalama sinomo wi ĩ töpönö ĩ tä talalö nö, pata tä na töpö hapalo nö, “Toita apii wa mokö tököma maaki, wi na tä kua nö, ai mosö wanisala wani ãkea naisoma thai?” töpö kuu ha, 28 “Õka tänö ĩ mo hiopö wani töa hãtoa pasikömaö!” pata tä kuu hö̃töoma. Ĩ na a pata kuu ha, “Mosö wanisala apii ĩ sama mosö wani uköpalötö?” töpö kuu ha, 29 “Naiö! Ĩ mosö wani uköpa paio maikiö! Ĩ ma mosö wani uköa pa, mosö toitai mosö uköa naia hãtopaso matimöö! 30 Waiha ĩ mosö pewö patasipö tä, ipa mokö täa sinomo wi, ĩ sa töpö simökö nö, ‘Ki mosö wanisala apii ĩ ma mosö uköa paipalö nö, ma mosö käpalö nö, ma mosö õkapalö nö, mosö ĩsimanöö! Ma mosö ĩsimanö nö, tötiiku mokö toita apii ĩ ma mokö täalalö nö, sai a õsimö ha ĩ mosö thaa soataköö!’ ĩ na sa kuu kitäö!” ĩ na pata tänö töpö noa thama' ĩ na Jesus a kuuma. 31 Ĩ na Jesus a kuu nö, ai uni ta wäsä nö, '“Ai mo wai alukusi ipö waikikiö!” wa pi kuu kule maai, mosötahata mo wai alukusi sati ipö. Ĩ mo wai ãke kua wi na, ĩ na Teusö a kaikanamo wi, ĩ na ĩ tä kuö. Ai tänö mosötahata mokö tälö nö, hikali a ha mokö somösöakö nö, 32 mokö wai alukusi ipii maaki, mosö wai patasoma, mosö pea apöpasoö. Ai tiko mosö na mosötahata mosö pea satia apa asapasoö. Hii tiki kui na, ĩ na ĩ mosö pata kupasoma, ĩ pili ösö poko hamö salo pö ose wainö pili pö sapuku wai thaki. Ĩ na ĩ tä kua kua wi na, Teusö a kaikanamo wi, ĩ na ĩ tä pala kua hö̃tösoö' ĩ na Jesus a kuuma. 33 Ĩ na Jesus a kuu nö, ai uni ta wäsä nö, 'Suö tänö pe epii ĩsa ãi pata thapamani pia salo, ĩsa ãi hölöma wi ĩ nasimö tä wai alukusia apa kule maaki, suö tänö ĩ tä wai kemakö nö, tä tikolemaö ha, ĩsa ãi pewö hölöa soatasoö. Ĩsa ãi hölöma wi ĩ tänö ãi pepo kua wi na, ĩ na Teusö a kaikanamo wi, ĩ na ĩ tä kua hö̃töoö' ĩ na Jesus a kuuma. 34 Satehe epii töpö na Jesus anö Teusö ta wäsä nö, uni ta wäsätima. Uni ta wäsä mi tä, Teusö ta wäsä maama. 35 Önö kutenö, sutu upa Teusö a kai wäsä sinomo noai ĩ a kuti noai, ĩ tä kua toleo totio opama. Sutu upa tä kuu noai, waiha Jesus a kua tä, ĩ tä kua toleo totio opama. Ĩ na Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ na ĩ a kuuma: 'Sa hapalo nö, uni sa ta wäsä kitä. Somi tä sai tä, ta wäsä paio maa noai, nö patapö töpö na ta wäsä naio maa noai, huki ĩ sa ta wäsä hasulupa pia kuleö!' ĩ na ta kuuma. 36 Ĩ na Jesus a kuu nö, satehe epii töpö pata kokamo pole, ĩ töpö pewö pata taa kõkölö nö, a konasolöma. A konasolöma tä, Jesus a kai a hua sinomo wi, Jesus a na ĩ töpö waloa haikitö nö, 'Jesus ai. Õka tänö mo wanisala apii mo töa tikilia halukö noa thali, ĩ uni wa ta wäsä noa thali, wi na ĩ ta kua totia kule?' ĩ na töpö kuuma. 37 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, 'Ai tänö mo toita apii mo töa asakö noai, ĩ sanöma sa kupaso noai hi ĩ kamisa. 38 Hikali a lö kui, hi masita tä uli pewö. Mopö toita apii, mopö töahale, ĩ mopö lö kui, Teusö Kaikana tänö töpö thapo wi ĩ töpö. Mopö wanisala apö pasii, Sai tä sai patanö töpö thapo wi ĩ töpö pasiwö. 39 Õka tänö mokö wanisala apii mokö töa halukö noai, ĩ õka tä hai, ĩ Sai tä sai pata. Hi masita tä uli mapo pia tä, hikalimo sinomo wi ĩ töpönö mosö wai uköa thalalö noai na, ĩ na Teusö a hai ĩ ãju töpönö sanöma makö uköa thaa hö̃töalali kitä. 40 Mosö wanisala apii ĩ mosö ukölö nö, mosö ĩsia thama wi na, ĩ na hi masita tä uli mapo pia tä, ĩ na sanöma makö thama hö̃töo kitäö! 41 Sanöma sa kupaso noai, ĩ sanö ipa ãju sa töpö simökö nö, sanöma töpö na sa kaikanamo wi, ĩ ha sa töpö simököma, ai töpönö wanisala tä thaa sinomo wi, ipa ãju töpönö ĩ töpö uköpali kitäö! Ai töpö waninö wanisala tä thaa tamomaö ha, ai töpönö wanisala tä thaa pala naioolö kuköma, ai töpö waninö wanisala tä thaa tamoma noai, ipa ãju töpönö ĩ töpö wani uköa naipali kitäö! 42 Ĩ töpö pewö uköpalö nö, koa taka pata hili wi ĩ taka pata ha ĩ töpö säsäki kitäö! Ĩ taka pata ha töpö säsäki wi, ĩ ha ĩ töpö ö̃köpalo opaö, töpö halilimo opaö, ĩ na ĩ töpö kua kuki kitäö! 43 Ĩ tä, Teusö a thapo wi ĩ töpö toita asai, ĩ töpö mömomö toita apö asa kitäö! Kama töpö hai ĩ pö̃ Teusö a kaikanamo polali hamö, ĩ ha ĩ töpö wakala apii töpö kua asakö laso kitäö! Pili motokö sii wakala kui na, ĩ na ĩ töpö wakala kua hö̃töo kuki kitäö!' ĩ na Jesus a kuu nö, 'Sa kai a hua pi topa totilai, ĩ pö sömöka taa totiki nö, ta hini totioheö!' ĩ na a kuuma. 44 Ĩ na a kuu nö, 'Pölösö hamö oto tä patilia tä, ai tänö ĩ oto tä talali wi ĩ tä topa kule na, ĩ na Teusö a kaikanamo wi, ai tänö ĩ tä talalöma, ĩ na ĩ tä topa kua hö̃töa. Ai tänö ĩ oto tä talalö nö, a pi mönaha apa salo, ĩ oto tä patilia kõa soataiki nö, a hua kõa soatalolö nö, ai töpö na kama hai ĩ wani tökö pewö totoki. Ĩ wani tökö noa na sitipa pewö pata tälö nö, ĩ sitipa kökö na oto tä patilile, ĩ tä uli täa nömöa soatali. 45 Ĩ na tä kua tä, masulu pö täa sinomo wi ĩ anö masulu a noa sati ipii, ĩ masulu petola a hilo wi, ĩ masulu a talalö nö, ĩ masulu a pi ipa salo, a hua kõo soatalolö nö, kama hai ĩ wani tökö pewö totokö nö, ĩ wani tökö noa na ĩ masulu a noa apii ĩ a masulu täa soatalöma. Masulu a noa sati ipii, ai tänö ĩ tä pi ipa kua wi na, ĩ na sanöma töpö na Teusö a kaikanamo wi, ĩ na ĩ wa tä pii kua naiopököö!' ĩ na Jesus a kuuma. 47 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Kosoto u pata ha wahi tökö pata säsäha nö, salaka kökö hiki kua wi na, ĩ na sanöma töpö na Teusö a kaikanamo kuki wi ĩ na ĩ tä kua hö̃töoö. Sanöma töpönö wahi tökö patanö salaka kökö hiki tä, ai salaka kökö toitai a hikii, ai salaka kökö wanisalai kökö hiki naioö, ĩ na tä kuaö. 48 Wahi tökö pata matia apa ha, kosoto u kasö hamö salaka kökö pi läkälölö nö, töpö loiki nö, ĩ salaka pö hilapa seleko soataö. Solai a ha salaka pö toita apii ĩ pö, tolo, salaka pö wanisala pasii pö hosa pasia soa pätali, ĩ na salaka pö thamaö. 49 Ĩ na salaka pö sokapa thama wi na, waiha hi masita tä uli mapo pia tä, ĩ na sanöma töpö thaa soka hö̃töpali kitä. Waiha ãju töpö hulolö nö, sanöma töpö toitai ĩ töpö kule, ĩ ha töpö wanisala apii ĩ töpö kua tikilia naine, ĩ töpö thaa sokakö nö, 50 koa taka sopi pata hili pole ha, ĩ taka pata ha töpö wanisala apii ĩ töpö säsäa pasiki kitäö! Ĩ ha ĩ töpö ö̃köpalo opatii, töpö halilimopalo opatii, ĩ na ĩ töpö kua kuki kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 51 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Sa ta wäsätihe, ĩ ma ta hinini ke?' ĩ na kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na Jesus a kuu ha, 'Awai. Sama ta hinini keheö!' ĩ na töpö kuu hö̃töoma. 52 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, 'Önö kutenö, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ a waninö kamisa kai a hua sinomo kuiki nö, Teusö a kaikanamo wi, ĩ tä pi ipa kuköma, pata tänö wani tä thapo opa wi ĩ pata tä kui na ĩ na ĩ a wani kua hö̃töpasoö. Pata tä hai, satehe epii kama hai ĩ wani tökö pata titile, ĩ ha pata tänö ai wani tä tutei tä koni, ai wani tä hote epii tä kõa naini, ĩ na tä kuaö. Ĩ na tä kua kua wi na, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ anö Jesus sa thapo wi ĩ na ĩ a kua hö̃töoö. Sutu upa Moisés a kuu noai ĩ ta wäsäö, huki Jesus sanö tute sa ta wäsä nömöne, ĩ ta wäsä naioö, ĩ na ĩ a kuaö' ĩ na Jesus a kuuma. 53 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö uni ta wäsä matalo nö, a kopölöma. 54 A kopolö nö, juteu töpö kokamo sinomo wi ĩ a sai pata ha juteu töpö pi hatukamatima. Ĩ töpö pi hatukamati ha, ĩ töpö aiki, 'Kilatiha. Jesus a hapalo totiatalo opatiwö. Witi hamö Jesus anö ta hinimö kua tasoma? Wi na a kuati nö, a pi hatukua totia asapasoma? Salia wi ĩ tä matamani, sai töpö wasuli, ĩ na Jesus a kua asatio nö kiliawö. Wi na a kuati nö, tä aipöama taö öpaö? 55 Jesus a hai, hii ti na a kalipalo sinomoti wi, ĩ pelupö a päwö. Kama pöpönö a hai, ĩ Maria a. Tiago, José, Simão, Jutasö, ĩ na töpö kui, ĩ töpö kule, Jesus a hai ĩ poose töpö päwö. 56 Kamakö na ai suö töpö kua naine, Jesus a hai ĩ pese töpö päwö. Witi hamö Jesus a kutiki nö, tä aipöama taö öpa kuköma?' ĩ na töpö kupalotima. 57 Ĩ na töpö kupaloti nö, Jesus a hini wanio opama. A hini wanio opaö ha, Jesus aiki, 'Teusö a kai wäsä sinomo wi, tiko hamö a wäo tä, ĩ tiko töpönö ta hini pi topa apa asa kitä. Kama hai ĩ tä uli ha töpö pilile, ĩ töpö, kama ai töpö sai, ĩ na kilii töpönö ĩ a kai a hini wani ipö pasi kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 58 Ĩ na a kuu ha, Jesus a sai pö ha töpö kuo noai, ĩ töpönö Jesus a hini wani ipii, ĩ töpö aiki, 'Jesus a pitili' ĩ na ĩ töpö pi kuu totio mi ha, ĩ tä uli ha Jesus anö tä aipöama totio pasio maama.

Mateus 14

1 Ĩ na tä kua tä, Jesus a kuati noai, Etoosisö kaikana tänö ĩ ta hini nö, 2 kama hai ĩ töpö kalipalama wi ĩ töpö na, 'Jesus a hai, ĩ João Pasisöta sa säpamanö noai, ĩ aiki. A nomawö maaki, a temöa kõo hãtosomakö. Önö kutenö, Jesus a lotete epö salo, tä aipöamatiwö' ĩ na Etoosisö a pata kuuma. 3 João a säpalö noai, ĩ na ĩ tä kuama: Etoosisö a patanö poose Filipe a hai ĩ pusopö Etoosisösoma a täa lälöma. A täa läli ha, João Pasisöta aiki, 'Wanisala. Au hoose hai ĩ pusopö a täa läli wi, ĩ tä wanisala. “Hoose hai ĩ pusopö a thama läo tihöö!” ĩ na Moisés anö nö patapö töpö noa thamaö!' ĩ na João a kuu totiatalotima. Ĩ na a kuu ha, Etoosisö a pata hĩsolo nö, João a õkapamanö nö, a titiköma. 5 A säpama pi topa apama maaki, juteu töpö aiki, 'João anö Teusö a kai wäsä sinomo wi ĩ a. A totiatalo opawöö!' ĩ na ĩ töpö kupalotima kutenö, ĩ töpö na Etoosisö a pata kili ipama. 6 Ĩ na tä kua tä, Etoosisö a pata thapalö noai, ĩ tä wakala ha kõwö, Etoosisö a patanö töpö kai iapaloti pole, ĩ töpö pewö lole, ĩ ha Etoosisösoma a hai ĩ pete a paöatima. A paöati nö, Etoosisö a pi pata mönahapalama apatima. 7 A pi mönahapalo opa salo, ĩ moko tä na Etoosisö a pata aiki, 'Kamisa na a nako läoö! “Wa nakoö ha, sa tä totoa hö̃töki kitäö! Pitili sa” ĩ na sa kuu totia kuleö!' ĩ na a pata kuuma. 8 Ĩ na a pata kuu ha, pete a na pöpönö aiki, 'João Pasisöta a he wani nakalöö!' a kuu ha, Etoosisö a pata na ĩ moko tä aiki, 'Huki pötaatua na João Pasisöta a he wani titiki nö, a he pi wani piho soataö!' ĩ na a kuuma. 9 Ĩ na moko tä kuu ha, Etoosisö a pi ota apöpasoma maaki, töpö lole, ĩ töpö sömöka pewö tala tä, 'Wa tä naka wi, ĩ sa tä totoa totia hö̃töki kitäö!' ĩ na a kuu waikioma kutenö, ĩ moko tä na, 'Ö̃kö. Awai' a kuu nö, 10 'Titita wi a sai ha João a titilati, ĩ a olai päpalötöö!' ai töpö noa thaö ha, 11 João a titio pa a olai wani päa soapalöma. A olai wani päa soapalö nö, pötaatu a na a he wani titiki nö, a he kai wani waloa kõikiso nö, moko tä na a he pi wani totoköma. A totoki ha, moko tänö pöpönö a wani na a he pi wani totoa toleköma. 12 João a säpali ha, João a kai a hua sinomoti noai, ĩ töpönö ta hini nö, töpö hulolö nö, pili a sai wani konötö nö, thaka taka hamö pili a sai titia pasiköma. Pili a sai titia pasiki nö, töpö kopolö nö, Jesus a na ĩ ta wäsäma. 13 Jesus anö ĩ ta hini nö, kutiata a na a titia soataiki nö, sanöma töpö pilio maa pamö a pi hua soasolöma. A pi huulö tä, 'Kosoto u pata ha Jesus a pi pökatö kimani' ĩ na tä kuu wi, sai pö selekei sai pö ha töpö satehe epii töpö kulati, ĩ töpönö ĩ ta hini nö, töpö hua soalolö nö, Jesus a na piliso hamö ĩ töpö hua haia soasolöma. 14 Ĩ na tä kua tä, Jesus a söposöpalo nö, satehe epii töpö hila läo pa töpö möö nö, ĩ töpö na a pi honipoma. A pi honipo salo, töpö salia apa wi ĩ töpö toa komanöma. 15 Ĩ töpö toa komanö nö, tä wisasoö ha, Jesus a na kama kai a hua sinomo wi, ĩ töpö ekuiki nö, 'Tä wisa waikileö! Hisa ha ai töpö pilia maneö! Hi töpö satehe epii töpö oi salo, ki hamö sai pö kuo sololo kulali hamö töpö simönöö! Töpö simönöma, sitipa kökö ha kama töpö hai ĩ nii tä tälöpöö!' ĩ na Jesus a na töpö kuuma. 16 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, 'Naiö! Hi sa töpö simöa mai kitäö! Hi töpö na kamakönö nii ma tä totoaköpököö!' ĩ na Jesus a kuu hö̃töoma. 17 Ĩ na Jesus a kuu ha, 'Hö. 5 ĩsa sama ãi po sisa kule. Polaka apii salaka sama kö po naia kule' ĩ na töpö kuuma. 18 Ĩ na töpö kuu ha, 'Ĩ ĩsa ãi, salaka kökö, ĩ na tökö kui tökö pihoö!' ĩ na Jesus a kuu nö, 19 töpö satehe epii töpö sototole, ĩ töpö na, 'Sĩsi tä na pö loikiö!' ĩ na a kuu nö, ĩ 5 ĩsa ãi, polakapi salaka kökö, ĩ na tökö täa thalö nö, hi tä hẽtu hamö a mamo teteiki nö, ĩ nii tä wai na, 'Aitaköö! Teusö wanö hi nii wa tä totopi keö!' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu nö, ĩsa ãi, salaka kökö, ĩ na tökö kui tökö nakasima soatama. Tökö nakasia soatalalö nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na ĩ tä pewö totoköma. Totoki ha, ĩ töpönö, töpö satehe epii töpö lole, ĩ töpö na ĩ tä totoa tolea soatakömae. 20 Ĩ tä totoa tolea soataki ha, töpö iapalo nö, töpö ösö pewö potehepalo nö, töpö pewö pötöa apölasoma. Töpö pewö pötöa waikilasoö ha, 12 wöö kökö na ĩsa ãi see, salaka kö see, ĩ na tä see titia thaköma, ĩ wöö kökö pewö lahoa totiköma. 21 Ĩ nii tä oa noai, satehe epii töpö kuoma. 5.000 wano töpö, suö töpö, ulu töpö, ĩ na töpö kui töpö sateo opama. 22 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö, 'Pökatö hamö kutiata hamö pö pi huulöö! Hi töpö satehe epii töpö kule, ĩ töpö na, “Pö kõa pasia hailolöö!” ĩ na sa kuu pasio pia kuleö!' ĩ na kama kai a hua sinomo wi, ĩ na ĩ töpö noa thama. 23 Ĩ na töpö noa thaa nö, töpö kua sototoa haile, ĩ töpö na, 'Pö kononöö!' a kuu nö, samii Teusö a na a hapalo pia salo, heuma tä hamö a hulasolöma. A hulolö tä, tä wisasoma, heuma tä ha samii Jesus a kuoma. 24 Ĩ tökö soatawö, pai hamö kosoto u mötali pata ha kama kai a hua sinomoti wi ĩ töpö pi kaläa pasisolöma. Ĩ hamö ipoko ta pata lotete epö salo, tuu pata supa supamo opaö ha, töpö pi huu tomöpo maama. 25 Töpö pi huu tomöpo mi tä, mötali tä mumi ha maa tuu hösöka hamö ĩ töpö na Jesus a huu haiolöma. 26 Maa tuu hösöka ha Jesus a huu pole, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpönö ĩ tä taa nö, töpö pi honipo opa nö, 'Sai tä hãtowöö!' ĩ na lope epii töpö kuu lalupalo opama. 27 Ĩ na töpö kuu lalupalo opaö ha, Jesus aiki, 'Pö pi honipo opati tihöö! Kamisaö! Pö pi topaikiö!' ĩ na a kuuma. 28 Ĩ na Jesus a kuu ha, Pedro aiki, 'Jesus ai. Kawa pasi kutenö, “Maa tuu hösöka na a hutaki solöö!” ĩ na kamisa na ĩ na a kuu!' ĩ na Pedro a kuuma. 29 Ĩ na a kuu ha, 'Hapo' Jesus a kuu hö̃töoma. Ĩ na a kuu ha, Pedro a ithotalo nö, maa tuu hösöka na Jesus a na a hua soatasolöma. 30 A huulö tä, 'Ipoko ta pata kua nö kilia saiö!' ĩ na Pedro a pi kuu nö, a kilia apölo nö, a mãi õho pia tä, 'Jesus a pata! Sa kõa haitalöö!' a kuuma. 31 Ĩ na a kuu ha, Jesus a poko totoa soatalo nö, Pedro a hua kõa soatalöma. Ĩ na tä kua tä, 'Kamisa na wa mamo teteo totio mi salo. “Jesus a lotete epö salo, sa mãi õho mai kitäö!” wi na wa pi kuu salo, ĩ na wa pi kuu mi?' ĩ na Jesus a kuuma. 32 Ĩ na tä kua tä, kutiata a na Jesus a, Pedro a, ĩ na kilii töpö titia kõköma, ĩ ha ipoko ta pata maa kõa soatasoma. 33 Ipoko ta pata maa kõa soatasoö ha, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö aiki, 'Jesus ai. Teusö ulupö wa totiwöö!' ĩ na töpö kupalotima. 34 Ĩ na tä kua tä, töpö pökatölolö nö, Sienesaté tä uli hamö töpö waloki ha, 35 Jesus a taa konani salo, ĩ tä uli pewö hamö töpö salia apa wi ĩ töpö pewö na, 'Jesus a huu kulaliö!' ĩ na ai töpö kuu hätäpotima. Ĩ na töpö kuu ha, Jesus a na töpö satehe epii töpönö töpö salia apa wi ĩ töpö kai hulasolöma. 36 Töpö kai hulolö nö, Jesus a na töpö kai waloikitö nö, 'Jesus ai. Hi töpö salia apa wi, ĩ töpönö au haloi ösö kasö höpöa päopö?' ĩ na töpö kupalotima. Töpö kupalotima, töpö salia wi ĩ töpönö Jesus a hai ĩ haloi ösö höpöa noai, ĩ töpö toa kõo soatalasoma.

Mateus 15

1 Ĩ na tä kua tä, patiseu töpö, Moisés a kai a wäsä sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, Jetusalẽi tä uli hamö töpö kuoma, Jesus a na ĩ töpö walokö tasoma. 2 Töpö waloikitö nö, Jesus a na töpö wäo nö, ĩ na töpö kuuma: 'Pata töpö aiki, “Makö ami sanumo paio mai ha, pö ia soa päatalo tihöö!” sutu upa ĩ na pata töpö kuu sinomoma kutenö, ola samakö ami sanumo paio mai ha samakö ia soa päatalo mai kitä maaki, kawa kai a hua sinomoti wi ĩ töpönö pata töpö kai a hini mi ipö. Töpö ami sanumo paio mai ha töpö ia soa päatalotiwö' ĩ na töpö kuuma. 3 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, 'Teusö anö makö noa thaa noai, ĩ ma ta hini totio mai, pata töpönö makö noa thaa tolea nömöa päle, wi na makö pi kuu salo, ĩ ma ta hini pasio päoö? 4 Pi naka. Ĩ na Teusö a kuuma. “Au hao a, au nao a, ĩ na töpö kui töpö a hini totioö! Wa töpö pi ipa nö, wa töpö pasilipopököö!” ĩ na a kuu nö, “Au hao a, au nao a, ĩ na töpö kui töpö na wa hapalo wanisala apaö ha, ai töpönö wa säpalöpököö!” ĩ na Teusö anö sanöma makö noa thama. 5 Ĩ na makö noa thama maaki, kamakö aiki, “Au hao a, au nao a, ĩ na töpö kui, wani tä na ĩ töpö honimo kule maaki, kawa aiki, ‘Hapa. Napa. Hi ipa wani tä kule, Teusö a na ĩ sa tä totoa waikiköma kutenö, wani tä na makö pasilipo mai kitäö!’ ĩ na wa kuu wi, ĩ tä topa” ĩ na pata makö kuu wanisala apawö. Ĩ na makö kuu ha, Teusö ma kai a hini totio mai, kama makönö ai ma töpö noa thaa päo wi, ĩ ma ta hini sapa pi topa apa päoö. 7 Makö holisimo opatiwö. Sutu ha Isaías a patanö makö a kateha totioma. Kateha noai, ĩ ta pitilia apa. Ĩ ta kateha noai ĩ tä sãököpalö nö, 8 “Ĩ töpö aiki, ‘Teusö a toita apö. Teusö sa pi ipaö’ ĩ na pili töpö kainö töpö ku upa sai maaki, pili töpö õsinö Teusö a pii totio mi. 9 Holisii töpö Teusömopalo päoö. Teusö a kuu wi ĩ ta wäsä totio mai ha, ai sanöma töpö pi saimo nö, töpö kuu päo wi ĩ ta wäsä pasio päoöe” ĩ na tä kuu wi, Isaías a patanö tä sãököpalöma' ĩ na Jesus a kuuma. 10 Ĩ na Jesus a kuu nö, töpö satehe epii töpö nakalö nö, uni ta wäsä nö, 'Ĩ makö pewönö sa hini totioheö! Pö pi hatukuikiö! 11 Wa ia tä, pili wa kai ha nii tä keo wi, ĩ tä niinö wa saliama mai kitä. Pili wa kainö wa hapalo wanisala wi, ĩ tänö wa saliama päoö' ĩ na Jesus a kuuma. 12 Ĩ na Jesus a kuu ha, Jesus a kai a hua sinomo wi, Jesus a na ĩ töpö ekua ateiki nö, 'Jesus ai. Wa kuuhe, hi patiseu töpönö ĩ ta hininö nö, töpö hĩsoso ke. Ĩ wa tä taö kule?' ĩ na töpö kuuma. 13 Töpö kuu ha, Jesus anö ai uni ta wäsä kota nö, 'Hi tä hẽtu hamö ipa hao a kulali, ĩ anö ösö töa maa noai, ĩ ösö uköpalö nö, ösö hosali kitä' ĩ na a kuuma. 'Ĩ ösö uköa thapali wi na, ĩ na patiseu töpö thapali kitäö!' ĩ na Jesus a pi kuu salo, ĩ na a kuuma. 14 Ĩ na a kuu nö, 'Ĩ töpö na pö pi honipo tihöö! Ĩ töpönö tä tapa mi ipö sai maaki, ĩ töpönö ai töpö poko tutuapala sinomotii. Tä tapa mi ipii ĩ anö ai tänö tä tapa mi nai soatai, ĩ a poko tutuapalaö ha, thaka taka na polakapi ĩ töpö pewö kea soataki kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 15 Ĩ na Jesus a kuu ha, Pedro aiki, 'Uni wa ta thaa somahe, wi na ĩ ta kuu totio ke?' ĩ na a kuuma. 16 Ĩ na a kuu ha, 'Ai töpö pi hatuku mi kui na, ĩ na makö pi hatuku mi kuö naiwö' ĩ na Jesus a kuu nö, 17 'Pili wa kai ha nii tä keo wi, pili wa pösömö ha ĩ nii tä kuiki nö, tä hasua tolea soataiki nö, sii tä kupasoö. 18 Ĩ na tä kua tä, pili wa õsinö wa pi kutipole, waiha pili wa kainö ĩ wa ta kateha pole, ĩ tänö wa saliamaö. 19 Hiopö tä na pili wa õsi sai pi tapoa paiki nö, waiha pili wa sainö hiopö wa tä thaa nömöki. Ai wa tä säpali, tiko wa tä suö nö thaö, wa tä suö thapo mane maaki, ĩ wa suö nö thaö, wani tä na wa thomömoö, wa hapalo holisimo opaö, ai wa tä kateha wanisala apaö, pili wa õsi pi tapomo paio noai, waiha ĩ wanisala wa tä thaa totihoö, ĩ na wa kua pasitio wi, ĩ wa sai wani kua pasipasoö. 20 Wa õsi pi tapopalo opati wi, ĩ tänö wa saliama opimo totiki. Pili wa ami sanumo paio mai ha, nii wa tä oa wi, ĩ tänö wa saliama pasio mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 21 Ĩ na tä kua tä, Situ tä uli, Sitõ tä uli, ĩ na tökö uli kui tökö uli na Jesus a hua konasolöma. 22 A waloikitö nö, ĩ tä uli ha ai kanaã tilisoma tä kule, Jesus a na ĩ a suö ekuiki nö, lope epii a hapalo nö, 'Pata täö! Kawa hai, Davi wa ola. Kamisa na wa pi honipo mi salo! Sa pasilipalöö! Ipa thäwö na pe epii sai tä sapäko opa pasitia saileö!' ĩ na ĩ suö tä kuuma. Ĩ suö tä hai, isöhaeusoma tä mai kitä maaki, ĩ na Jesus a na ĩ na ĩ a suö kuuma. 23 Ĩ na a kuu kule maaki, Jesus a huo maama. Ĩ na tä kua tä, Jesus a kai a hua sinomo wi, Jesus a na ĩ töpö ekua hö̃töiki nö, 'Jesus ai. Kamisamakö na hi suö tä nokapalo pole, ĩ a wani lalupalo opatii. A wani pasilipalö nö, “A kopolöö!” a noa thaö!' ĩ na töpö kuuma. 24 Töpö kuu ha, 'Isöhaeu töpö pasi mai ĩ töpö na Teusö anö sa simöpa maama. Oweha kökö monöso noai, ĩ kökö kua kua wi na, ĩ na isöhaeu töpö kua hö̃töo wi, ĩ töpö na sa simöa sisapalöma' ĩ na ĩ suö tä na ĩ na Jesus a kuuma. 25 Ĩ na a kuu ha, Jesus a kotö ha pili a maekonö ĩ suö tä hĩta thaiki nö, a mãi poiki nö, 'Pata täö! Sa pasilipalöö!' a kuuma. 26 A kuu ha, 'Pole kökö wani na nii wa tä totoa soma mai kitä. Ulu töpö na wa tä totoa somaki. Ĩ na sa kuaö. Tiko sa töpö toma kõo paio mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 27 A kuu ha, suö tä aiki hö̃töwö, 'Pata täö! Awai. Pitili wa maaki, ulu töpö hai ĩ nii tä nakasi paa pa pole a wani honimo nö, ĩ nii tä oa hö̃töali kitä. Pole kökö thapo wi ĩ töpö hai ĩ nii tä nakasi hila pa pole a wani honimo kua wi na, ĩ na sa kuaö. Tiko sa maaki, sa pasilipalöö! Ipa thäwö a wai toa kõo hö̃tömanöö!' ĩ na suö tä kuuma. 28 Ĩ na a kuu ha, ĩ suö tä na Jesus aiki, '“Jesus a lotete epö salo, kamisa na a pi honipo opa nö, ipa thäwö a toa komani kitä” ĩ na wa pi kuu totio opawö. Önö kutenö, “Ipa thäwö a toa komanöö!” wa kuuhe, ĩ sa tä thama pia kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na Jesus a kuu pole, ĩ tökö soatawö, ĩ suö tä hai ĩ pete a toa soa kõtasoma. 29 Ĩ na tä kua tä, Kaliléia tä kosoto pata hamö Jesus a hua kononö nö, ĩ tuu kasö pata ha heuma tä kule, ĩ ha a hemopasolöma. A hemopalolö nö, a loköma. 30 A lotio pa töpö satehe epii töpönö ai töpö huu mi ĩ töpö, ai töpö konona wanisala apii ĩ töpö, ai töpö höpöpöi ĩ töpö, ai töpö ãkasöpö öpii ĩ töpö, ai töpö satehe epii töpö salia apa wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö hilakölö nö, Jesus a lotio pa ĩ töpö paköma. Ĩ töpö pakö noai, Jesus anö ĩ töpö pewö toa komanöma. 31 Töpö ãkasöpö öpii ĩ töpö hapalo kõo, töpö konona toa kõa soatasoö, töpö huu mi ipii ĩ töpö huu kõa soataloö, tä tapa mi ipii, ĩ töpö mamo huu kõo, ĩ na töpö kuati wi, ai töpö satehe epii töpönö ĩ tä taa nö, 'Kilatiha! Isöhaeu töpö hai ĩ pata tä Teusö a lotete epö. A totiatalo opawö' ĩ na ĩ töpö kutima. 32 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö kama kai a hua sinomoti wi ĩ töpö nakalö nö, 'Polakapi, 3 tökö mumi ha kamisa na hi töpö huu naia waikia kule. Nii tä maa waikio noaö! Ĩ na tä kuaö ha, töpö oi ipö salo, ĩ töpö na sa pi honipo kuleö! Nii sa tä totoa paio mai ha, “Pö pewö kopolöö!” sa kuu ha, piliso hamö ĩ töpö huulö pa töpö utitia apöpaso kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 33 A kuu ha, 'Hö. Hi tä uli ha hi töpö satehe epii ma töpö ösö potehepama mai kitä. Tä uli pokea apöle ta pi kuu mai' ĩ na Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ na ĩ töpö kuuma. 34 Ĩ na töpö kuu ha, 'Wi na kilii ĩsa ãi kua kule?' Jesus a kuu ha, '7 ãi kua päta kuleö! Polakapi salaka kökö kua naia kuleö!' ĩ na töpö kuuma. 35 Ĩ na töpö kuu ha, töpö satehe epii töpö sototole, ĩ töpö na, 'Masita ha pö loikiö!' ĩ na Jesus anö töpö noa thama. 36 Töpö noa thaa nö, 7 ĩsa ãi, salaka kökö, ĩ na tökö kui tökö tälö nö, Teusö a na, 'Hapa. Hii nii wa tä totopi keö!' ĩ na a kuu nö, ĩsa ãi nakasilalö nö, salaka kökö nakasia nainanö nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na ĩ tä nakasi totoaköma. Tä totoaki ha, töpö satehe epii töpö lole, ĩ töpö na tä nakasi totoa tolea soataköma. 37 Ĩ nii tä totoakö noai, ĩ tä nii na ĩ töpö satehe epii töpö ösö poteha totipasoma. Töpö pötöa waikisoö ha, satehe epii, 7 wöö kökö ha ĩsa ãi see, salaka kökö see, ĩ na tä kasö pata manöka kula tä, ĩ wöö kökö konönömae. 38 Töpö ösö potehepaso noai, 4.000 wano töpö kuoma. Suö töpö, ulu töpö, ĩ na töpö kui töpö satehe epii töpö ösö potehea naipasoma. 39 Ĩ töpö pewö ösö potehea waikipaso noai ha, 'Pö hua kononöö!' ĩ töpö pewö na ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu nö, kutiata a na a titiki nö, Makatã tä uli ha a hulasolöma.

Mateus 16

1 Ĩ na tä kua tä, Jesus a na patiseu töpö, satuseu töpö, ĩ na töpö kui töpö waloikitö nö, Jesus a wapa pia salo, ĩ na töpö kuuma: 'Wa tä aipöama mi salo. Teusö anö tä thama taö asa wi, ĩ nasimö tä thamaö! Wa tä thamaö ha, “Teusö anö Jesus a lotetepamanöma salo” ĩ na samakö pewö kuupököö!' ĩ na töpö kuuma. 2 Ĩ na töpö kuu ha, 'Wisa täi ha hi tä hẽtu ha ma tä möö nö, “Hutu mosökö pata hanaha apö ha, maa tä hälä mai kitäö!” ĩ na makö kuu. 3 Ĩ hena tä sai tä wa tä möö kotai ha, “Tä luöa apa manu kule, huki maa tä häläso kitäö!” ĩ na makö kuu. Hi tä hẽtu ha ma tä möö nö, “Waiha ĩ na tä kua kitäö!” ĩ na makö kuu taö öpa sai maaki, sanöma makö na tä kuati pole, ĩ ma tä möö kule maaki, “Waiha sanöma makö na ĩ na tä kua kitäö!” ĩ na makö kuu tai mi ipö. 4 Huki ola makö kule, ĩ makö wanisala apatiwö. Teusö ma hosati wi, ĩ makö. Sa tä aipöama wi, kamakö na ĩ sa tä möma pasio mai kitäö! Teusö anö Jonas a aipöama noai, kamakö na ĩ nasimö sa tä möma sisa kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu nö, ĩ töpö taa kõkölö nö, a hua kõa pasisolöma. 5 Ĩ na tä kua tä, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö pökatökö lasoma. Töpö pi motöpalo nö, ĩsa ãi täaalö maama. 6 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö uni ta wäsä nö, 'Patiseu töpö, satuseu töpö, ĩ na töpö kui töpönö ĩsa ãi hölöma wi, ĩ nasimö tä thapo wi, ĩ tä na pö pi mosawia totikiö!' ĩ na Jesus a kuuma. 7 Ĩ na a kuu ha, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö hapalo nomöhöpaso nö, 'Ĩsa ma ãi po mi ha a kuu ke' ĩ na ĩ töpö kupalotima. 8 Töpö kupaloti pole, Jesus anö ĩ ta hininö nö, 'Wi na makö pi kuu salo, ĩsa ma ãi po maa noai, ĩ ma ta katehati kule? “Jesus a lotete epö salo, nii tä totoma wi ĩ tä taö öpa kitäö!” makö pi kuu mi salo. 9 Makö pi hatukupo haia mane. Satehe epii sa töpö kai kokamotipili, 5.000 töpö kua tä, töpö oi ipö tä, 5 ĩsa sa ãi nakasilalipili, ĩ ma tä taö maa hãtoa waikitasoma? Ĩsa ãi seenö wi na kilii wöö kökö matia konaso kipili? 10 4.000 töpö kuopili, ĩ töpö oi ipö ha, 7 ĩsa sa ãi nakasilalipili, ĩ ãi seenö wi na kilii wöö kökö matia konaso kipili? 11 “Ĩsa sa ãi sai a kateha mane” makö pi kuu mai. “Ĩsa ãi hölöma wi, patiseu töpö, satuseu töpö, ĩ na töpö kui töpönö ĩ tä thapo wi, ĩ tä na pö pi mosawia totikiö!” ĩ na sa kuu alu kuleö!' ĩ na Jesus a kuu totioma. 12 Ĩ na Jesus a kuu totioö ha, 'Ã ãi. Jesus anö uni tä holea thaa päo ke ta o! Ĩsa ãi hölöma wi ĩ nasimö tä sai na Jesus a hapalo maa kule. Patiseu töpö, satuseu töpö, ĩ na töpö kui töpö wäo wanisala sinomo wi, ĩ tä na a hapalo totio keö!' ĩ na töpö pi kupaloma. 13 Ĩ na tä kua tä, Sesatéia Filipe tä uli ha Jesus a hulasolöma. Ĩ hamö a waloikitö nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na, 'Sanöma sa kupaso noai, ĩ sa na wi na ai töpö kuu kule?' ĩ na a kuuma. 14 Ĩ na Jesus a kuu ha, '“João Pasisöta a nomaso noa thali, Jesus a hai, ĩ João Pasisöta a hãto soa päwö” ĩ na ai töpö kuu thaliö! Ai töpö aiki naiwö, “Elias a pata kuo noai, Jesus a hai, ĩ Elias a pata hãto päwö” ĩ na ai töpö kuu naio thali. Ai töpö aiki, “Jetemiasö a kuo noai, Jesus a hai, ĩ Jetemiasö a hãto päwö” ai töpö kuu thali. Ai töpö aiki, “Teusö a kai wäsä sinomoti noai, samii ĩ ai tä temöa konasoma, ĩ a hãtowöö!” ĩ na ai töpö kuu naio thaliö!' ĩ na Jesus a kai a hua sinomo noai, ĩ na ĩ töpö kuuma. 15 Ĩ na töpö kuu ha, 'Kamakö hai kini? Wi na makö kuu pasia kule?' Jesus a kuu ha, 16 Simão Pedro aiki, 'Teusö anö wa simönö nö, sanöma samakö na wa kaikanapalö noai ĩ wa. Teusö a temöo soatio wi, ĩ a hai ĩ pelupö wa' ĩ na a kuuma. 17 Ĩ na a kuu ha, 'Jonas a hai ĩ pelupö Simão ai! Wa kuuhe, ĩ pitili ta. Wa kuuhe, kawa na ai sanöma tänö ĩ ta wäsä maama. Hi tä hẽtu ha ipa hao a kupoli, ĩ anö kawa õsi na ĩ ta wäsäma. Önö kutenö, wa pi topa apa kule' ĩ na Jesus a kuuma. 18 Ĩ na a kuu nö, '“Kawa hai, Pedro wa hilo. Maa ma lotete kui na, ĩ na wa lotete kuö hö̃töwö. Ĩ maa makö na sa thapo wi ĩ töpö kokamo sinomo piale, ĩ sa töpö palamani pia salo. Sai a thaa kua wi na, ĩ na ĩ sa töpö thama kua hö̃töo kitä. Sa thapo wi, Sai tä sai patanö ĩ töpö nomama pi topa kitä maaki, ipa töpö utitipama mai kitä. Ipa töpö pala totiso kitäö!” ĩ na sa kuu kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 19 Ĩ na a kuu nö, Pedro a na a hapalo kota nö, 'Sa kaikanamo pole ha, ĩ ha taka holele, ĩ tä uni hãkota sinomo wi, kawa na ĩ sa tä totoki kitä. Ĩ taka uni lotototama kõo wi, kawa na ĩ sa tä uni totoa naia soaki kitä. Hi masita tä uli na sanöma töpö kule, ĩ wa töpö noa thaa nö, “Ĩ tä thama tihöö!” wa kuu tä, hi tä hẽtu ha Teusö a kupoli, ĩ aiki, “Awai. Wa kuuhe, ĩ na sa pi kuu naio waikioma” ĩ na Teusö a kuu kitä. Ĩ na tä kua tä, “Ĩ ma tä thaapököö!” sanöma töpö na wa kuu tä, “‘Awai. Sanöma töpönö ĩ tä thaapököö!’ ĩ na sa pi kuu waikioma” ĩ na Teusö a kuu kitäö!' ĩ na Pedro a na, ĩ na Jesus a kuuma. 20 Ĩ na a kuu nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö pewö na, '“Teusö anö Jesus a simönö nö, a kaikana totipalö noai, ĩ Jesus a” ĩ na huki ai töpö na ĩ na pö kuu hãto paio tihöö!' ĩ na Jesus a kuuma. 21 Ĩ tä, ai töpönö Jesus a säpa pialai, Jesus anö ĩ ta wäsä kuköma. 'Jetusalẽi tä uli ha sa hulasolöma, ĩ tä uli ha juteu pata töpö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpönö sa pepalama apa kitä. Sa pepalama apa nö, sa säpamani kitä. Sa säpamanö noai ha, ai tä mumi, ai tä mumi, ĩ ai tä hena tä sa temöa konaso kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 22 Ĩ na Jesus a kuu ha, pasökö tömö Pedro anö a nokatamanönö nö, a päsäpa nö, 'Naiö! Wa säpamotaso maapököö!' ĩ na Pedro a kuu soatasoma. 23 Ĩ na Pedro a kuu ha, Jesus a öpa nomöhötalo nö, Pedro a na, 'Mi hamököö! Sai tä sai pata kua wi na, ĩ na wa kua naia kule. Kamisa na Teusö aiki, “Ĩ na wa kua kitäö!” ĩ na Teusö a kuu waikioma maaki, “Ĩ na wa kua maikiö!” ĩ na wa kuu pikile. Teusö a pi tapomo kua wi na, ĩ na wa pi tapomo kua mane. Sanöma töpö pi tapomo kua päo kua wi na, ĩ na wa kua kule' ĩ na Pedro a na Jesus a kuuma. 24 Ĩ na Jesus a kuu nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na, ĩ na a kuuma: 'Kamisa na wa nokapalo pi topa salo, “Jesus anö sa simöa wi ĩ sa tä pii mi” ĩ na a pi kuu tihöö! “Kama sa pi saimo nö, sa kua pi topa päo wi, ĩ sa tä pii mi” ĩ na wa pi kuupökö. “Sa puko pi topa kule maaki, ‘Ĩ na wa kua maikiö!’ ĩ na Teusö anö sa noa thaö ha, ‘Awai’ sa kuu hö̃töo kitä” ĩ na a pi kuu totioö! “Jesus a na sa noka tä, ai töpönö hii ti pakalai ti ha sa peama pi topa kitä maaki, sa noka satia apa kitä” ĩ na a pi kuu totioö! Kamisa na wa nokapalo totia tä, ĩ na wa kuapököö! 25 “Jesus sa kai a hini wani ipö saiö! Sa pea päo matimöö!” wa pi kuu kuköma, waiha wa pea totio kitä. Ĩ na tä kua tä, “Huki sa pea kitä maaki, Jesus sa hini pi topa satia apa kitäö!” wa pi kuu kuköma, waiha wa pea mai kitä. Wa pi topapalo soatio kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 26 Ĩ na a kuu nö, 'Hi tä uli pewö hamö wani tökö kupai, ĩ wani wa tökö pewö tälöma maaki, wani wa tökö pewö tälö nö, wa nomasoö. Wa nomano nö, töpö pea mapo mai, ĩ tä uli ha wa õsi hulolö nö, wa pea soatioö. Ĩ na wa kua salo, “Aitaköö!” ĩ na wa kuu kitä ta o? Teusö tä uli ha wa konasolö wi, ĩ tä noa na ĩ ka pi tä totoköpö takö? Au wani tökö kua apa kule maaki, ĩ wani wa tökö pewö totoki kitä maaki, ĩ wani tökö noa na Teusö tä uli ha wa koonö mai kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 27 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Sanöma sa kupaso noai, ipa hao na ĩ sa kõa paipolö nö, Teusö anö kama hai ĩ töpö simöta wi, waiha ĩ ãju sa töpö kai huu kõo kitä. Sa huu kõa tä, ipa hao a toita apö, a lotete epö, a wakala apö, ĩ na ipa hao a kui na, ĩ na sa kuöö! Sa huu kõa tä, sanöma töpö pewö kuati noai, ĩ töpö na ĩ sa tä noa totoma kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 28 Ĩ na a kuu nö, '“Sanöma sa kupaso noai, sanöma makö na ĩ sa kaikanamo totio kitä. Ai makö noma paio mai ha, sa huu kõo nö, sa kaikanamo totio wi, ĩ ai makönö ĩ ma tä tapa kuki kitäö!” ĩ na kamakö na sa kuu pitilimo opa kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma.

Mateus 17

1 Ĩ na tä kua tä, 6 tökö mumi kui tökö mumi hasua kutalo nö, maa makö ösöa apöpoli, ĩ makö pata hamö Jesus anö Pedro a, Tiago a, Tiago a hai ĩ poose João a, ĩ na kilii töpö kai hemoa asapasolöma. 2 Töpö kai hemoa asapalolö nö, Jesus a aipöa apöpaso lasoma. Pili motokö sii wakala kui na, ĩ na pili a moikömö wakala kupaso lasoma. Sii hili wi ĩ tä ausi kui na, ĩ na kama hai ĩ haloi ösö ausi kupasoma. 3 Ĩ ha polakapi töpö tapamonaso lasoma. Moisés a pata, Elias a pata, ĩ na kilii, sutu upa ĩ töpö nomasoma maaki, ĩ hamö töpö tapamonaso lasoma. Ĩ töpö tapamonaso laso noai, Jesus a na ĩ töpö hapalotima. 4 Töpö hapaloti tä, Pedro aiki, 'Jesus a pata! Hisa ha makö huu pole, ĩ tä topa apa kuleö! Au sai sa pakita thaki, Moisés a hai ĩ sa sai pakita thaki, Elias a hai ĩ sa sai pakita thaa naiki, ĩ na sai kökö pakita kui sa kö sai thakö? “Awai. Kökö sai thakö” wa kuu ha, ĩ sa kö sai thaki kitäö!' ĩ na Pedro a kuuma. 5 Ĩ na Pedro a kuu soala tä, töpö öpale, ĩ ha ilasi tä pata wakala apii tä pata kea totia soatakö solöma. Ilasi tä pata kekö noai, ĩ tä mötali ha ta hapalo nö, 'Mi a öpale, ipa ulu sa pi ipa wi ĩ a. Ĩ a na sa pi mönaha apa. Ĩ ipa ulu a hiniheö!' ĩ na ta pata kuuma. 6 Ĩ na ta pata kuu ha, Pedro a, Tiago a, João a, ĩ na töpö kui töpönö ĩ ta hininö nö, töpö kilia apölo nö, töpö kea soatalo nö, masita tä uli ha töpö paa mãi popaköma. 7 Töpö kili ipa pola nö, töpö paa pa Jesus a ekuiki nö, töpö höpöa nö, 'Pö öpa kopaloö! Pö kilipalo tihöö!' ĩ na a kuuma. 8 Ĩ na a kuu ha, töpö paa noai, ĩ töpö mamo huu nonoa kotasoma maaki, Moisés a pata, Elias a pata, ĩ na kilii töpö tapa kota maama. Samii Jesus a öpa tapa sisama. 9 Ĩ na tä kua tä, töpö timö koonö tä, Jesus aiki, 'Sa aipöpasopi, ĩ ma tä tapapi, ĩ ta wäsä maikiö! Sanöma sa kupaso noai ĩ sa nomaso kitä maaki, sa temöa konaso kitä. Sa temö kõo paio mi tä, ma tä tapapi, ai töpö na ĩ ta wäsä tihöö!' ĩ na Jesus anö töpö noa thama. 10 Ĩ na Jesus anö töpö noa thaö ha, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö aiki, 'Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö aiki, “Teusö anö a simöpa piale, ĩ a kaikanamo paio mai ha, Elias a pata waloa somakö solö kitäö!” ĩ na töpö kuu kule. Wi na töpö pi kuu salo, ĩ na töpö kuu kule?' ĩ na töpö kuuma. 11 Ĩ na töpö kuu ha, 'Awai. Elias a pata waloa somakö solö kitä. A pata waloa somakiso nö, tä pewö totimani kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 12 Ĩ na a kuu nö, '“Elias a pata waloa waikikömaö!” kamakö na ĩ na sa kuu kule. A waloa waikiköma maaki, ai töpönö a tai mio opama. Ĩ töpönö ĩ a na wanisala tä thaa pi topa apa noai, ĩ wanisala tä thamae. Ĩ a na wanisala tä thaa kua noai na, ĩ na sanöma sa kupaso noai, ĩ na ĩ töpönö ĩ na ĩ sa peama thama hö̃töo kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 13 Ĩ na a kuu ha, Jesus a kai a hua sinomo noai ĩ töpö aiki, 'Ã ãi. Jesus anö João Pasisöta a kateha totia kule ta o. Elias a pata kua kua noai na, ĩ na João Pasisöta a kua hö̃töoma' ĩ na töpö pi kuuma. 14 Ĩ na tä kua tä, töpö timöpalo nö, satehe epii töpö kokamo polakili, ĩ töpö na Jesus anö töpö kai waloa kõkö kölöma. Töpö kai waloköma, ĩ tä, Jesus a na ai tä waloa läiki nö, 'Jesus a hai ĩ kaikana tä sai' ĩ na a pi kuu salo, masita tä ha pili a maeko hĩta thaiki nö, a mãi poiki nö, 15 'Jesus Kaikana ai. Ipa ulu a na wa pi honipo nö, a wai pasilipalöö! A wai polemoö, waiha a polemo kotaö, waiha a polemo kotaö, ĩ na a wai kua sinomoö. Pe epii a polemo kutenö, koa taka na a kepi, maa u ha a kepasoö, ĩ na a wai kua sinomoti saiö! 16 Kawa kai a hua sinomo wi ĩ töpö na sa wai möma waikio kipii maaki, ĩ töpönö ipa wai toma kõo tai mioma' ĩ na pö̃ a kuuma. 17 Ĩ na pö̃ a kuu ha, Jesus aiki, '“Jesus a lotete epö” ĩ na makö pi kuti mi salo. Makö tomöpo mai ĩ makö. Kamakö na sa kupaloti naio köna, “Jesus a lotete mai kitäö!” makö pi kupalo satia apati pola pi' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu nö, 'Au ulu a hilapasoö!' ĩ na a kuuma. 18 Ĩ na a kuu ha, pö̃ anö kama hai ĩ ulu a hila hö̃tötakö solöma. Jesus a na a hilatakö solö ha, ĩ ulu a wai na sai tä sapäkoti pole, Jesus anö ĩ a noa thama. A noa thaö ha, ĩ sai tä kõa soatasolöma. Sai tä konasolö wi, ĩ tökö soatawö ĩ ulu a toa kõo soatasoma. 19 Ĩ na tä kua tä, waiha ai töpö kua mai ha, Jesus a na kama kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö hapalo nö, 'Wi na samakö pi kuu salo, sai sama tä hosa tai mio kipii?' ĩ na töpö kuuma. 20 Ĩ na töpö kuu ha, '“Teusö anö makö pasilipali kitäö!” ĩ na makö pi kuu mosai mi kutenö. “Mosötahata mo wani ipii kui na, ĩ na wani ipii makö pi kuu kua nö, ‘Teusö anö makö pasilipali kitäö!’ ĩ na makö pi kuu tä, hi maa makö öpale, ĩ makö na makö hapalo nö, ‘Tiko hamö a öpa nömökötöö!’ ĩ na makö kuu ha, tiko hamö hi maa makö öpaamö kua nömökö taso kitäö! ‘Teusö anö makö pasilipali kitäö!’ makö pi kuu totia tä, ‘Ĩ nasimö sa tä thama tai mi ipö’ ĩ na makö kuu wi tä kua mai kitäö!” ĩ na kamakö na sa kuu kuleö! Sa holisi mai kitäö!' Jesus a kuuma. 21 [Ĩ na a kuu nö, 'Nii ma tä oa paio mai ha, Teusö a na makö hapalo paio mai ha, ĩ na makö kua mi tä, ĩ nasimö sai ma tä hosa mai kitäö!' Jesus a kuuma.] 22 Ĩ na tä kua tä, Kaliléia tä uli pata hamö Jesus a, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö kokamo tä, Jesus aiki, 'Sanöma sa kupaso noai, ai tänö ĩ sa namo simököma, 23 sa säpali kitä. Sa säpali kitä maaki, 3 tökö mumi kuto tä sa temöa konaso kitä' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu ha, kama kai huati wi ĩ töpö pi honiha apölasoma. 24 Ĩ na tä kua tä, Kapahanaũ tä uli ha ĩ töpö kopölöma. Töpö kopölöma, Teusömo wi a sai ha sitipa kökö titita wi, ĩ tä inama pewö hamö juteu töpö na ai töpönö ĩ kökö sitipa naka sinomo noai, Pedro a na ĩ töpö waloiki nö, töpö hapalo nö, 'Teusömo wi a sai ha sitipa kökö titita wi, au Jesus pata tänö ĩ ai kökö totoa naia hãtoki kitä?' ĩ na töpö kuu ha, 25 'Awai' ĩ na Pedro a kuu hö̃töoma. Ĩ na Pedro a kuu nö, sai a na a lisitasoö ha, Pedro a na Jesus aiki, 'Simão ai. Wi na wa pi kuu kule? Hi masita tä uli pewö hamö kaikana töpö kua hätäha kulai, witi pili töpö na ĩ töpö patanö sitipa kökö naka sinomoö? Kama töpö hai ĩ töpö hãtowö? Ai tiko töpö na hãtowö?' ĩ na Jesus a kuuma. 26 Ĩ na a kuu ha, 'Ai tiko töpö nakö' Pedro a kuu hö̃töoma. A kuu ha, 'Awai. Pitili ta. Kaikana tä hai ĩ töpönö sitipa kökö totoma pasio mai kitä. Ĩ na ĩ töpö kua kua wi na, ĩ na sa kua hö̃töoö. Teusö a hai ĩ ulu sa kutenö, kamisa na Teusö anö sitipa kökö naka mai kitä. “Teusömo wi a sai ha sitipa kökö titita wi, ĩ ai kökö totoköö!” kamisa na Teusö a kuu mai kitäö! 27 Ĩ na Teusö a kuu mai kitä maaki, sitipa sa kö totoa mi ha, “Wanisala” ĩ töpö pi kuu matimö. Önö kutenö, kosoto u pata ha wa hulolö nö, salaka unanö salaka wa läkäa somatali wi, ĩ a kai na sitipa wa talali kitä. Teusömo wi a sai ha pata töpö kalipalo sinomo wi ĩ töpö na kamisa, kawa, ĩ na makö kui makönö sitipa ma totoköpö, salaka a kai na ĩ wa sitipa talali kitäö! Wa talalö nö, pata töpö na ĩ wa sitipa totoköpöö!' ĩ na Jesus a kuuma.

Mateus 18

1 Ĩ tökö soatawö, Jesus a na kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö waloikiso nö, 'Jesus ai. Sanöma makö pewö na Teusö a kaikanamo totio wi, ĩ ha ai sanöma töpö na witi pili a hai ĩ pata tä kua satia apöpasoö?' ĩ na töpö kuuma. 2 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus anö ulu tä wai nakalö nö, kama töpö kule, ĩ mötali ha ĩ ulu a wai öpamaköma. 3 A wai öpamakö nö, '“Makö pi tapomo sapa kopalo nö, ulu töpö kua kua wi na, ĩ na makö kua naiopököö! Ĩ na makö kupo mi tä, Teusö a kaikanamo totio wi ĩ ha makö lisipo pasio mai kitäö! Pitili sa” kamakö na ĩ na sa kuu kuleö! 4 Hi ulu a wai öpale, ĩ aiki, “Pata sa asawö mai kitäö!” ĩ na a pi kuu kua wi na, ĩ na wa pi kuu naio wi, ĩ wa hai, pata wa kua asapaso kitä. Teusö a kaikanamo totio wi ĩ ha wa kuköma, ai sanöma töpö na pata wa kua satia apöpaso kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 5 Ĩ na a kuu nö, 'Kawanö sa thapo kutenö, hi ulu tä kui na, ĩ na ai tä kui wa tä tälö nö, wa wai pasilipoö ha, kawanö sa pasilipo wi ĩ wa hö̃töwö' ĩ na Jesus a kuuma. 6 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Hi ulu töpö lö kui, ĩ ai tä ulu aiki, “Jesus sa pi ipaö. Jesus a pitili” ĩ na ĩ ulu tä kuu ha, “Ĩ na kuno maiö! Jesus a hosalöö!” ĩ ai ulu tä na wa kuu ha, sa hosapamanöma, wa wanisala apa kuki kitä. Sa hosapama paio mi tä, pili wa olai ha ai töpönö maa ma pata saumakö nö, kosoto u pata hamö wa kepamani aköna, ĩ tä topa apala pi. Wa nasi tupasoö aköna, ĩ ulu tä na sa hosapama kõa mana pi. 7 Wanisala tä thaa wi, ĩ tä na sanöma wa töpö lululöma, wa pepalo tolea apa kitä. Wanisala tä thaa wi, ĩ nasimö tä na sanöma töpö luluo kitä maaki, kawanö ai tä luluapala tihöö! Wanisala tä thaa wi, ĩ tä na kawanö ai sanöma wa tä luluapala kuköma, wa pea apa kuki kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 8 Ĩ na a kuu nö, 'Önö kutenö, pili wa aminö wanisala wa tä thaa sinomo salo, wa ami wani päpalo nö, wa ami hosaloö! Wa poko wani hematha, wa konona hematha, ĩ na wa kua päla tä maaki, samii wa ami kua kule maaki, Teusö a uli pa wa huu ha, ĩ tä topa apa. Pili wa poko ami, pili wa konona ami, ĩ na tökö kui, tökö pewö kua soa kule maaki, ĩ tökö pewönö wanisala tä thaa sinomo kutenö, koa taka hili soatio pamö wa pea soatio wi, ĩ hamö wa kemaki wi, ĩ tä wanisala satia apa. 9 Pili wa mamonö wanisala wa tä thaa sinomo salo, ĩ a mamo wani hoköpaloö! Wa mamo asawösö päla nö maaki, Teusö tä uli hamö wa huu ha, ĩ tä topa apa. Polakapi wa mamo kua soale maaki, pea soatio wi ĩ hamö wa kemaki wi ĩ tä wanisala satia apa' ĩ na Jesus a kuuma. 10 Ĩ na Jesus a kuu nö, '“Hi pata töpö pasi mai ĩ töpö na ãju töpö mamo läapalo sinomo wi, ipa hao Teusö a na ĩ ãju töpö kuo naio soatioö. Hi tä hẽtu ha ipa hao a kulali, ĩ a na ĩ ãju töpö kua naitia kulali” ĩ na kamakö na ĩ na sa kuu kule. Önö kutenö, “Ulu wa wai pasi pätawö” makö kuu mai ha, a wai hãsiapa maikiö!' ĩ na Jesus a kuuma. 11 [Ĩ na a kuu nö, 'Sanöma sa kupaso noai, ĩ sanö, töpö monöopoti pole, ĩ sa töpö kõananöpö, sa waloki kipili' Jesus a kuuma.] 12 Ĩ na a kuu nö, 'Wi na makö pi kuu kule? Ai tänö oweha kökö satehe epii, 100 kökö oweha thapo kule maaki, ĩ ai oweha a wai motösoma, a wai thapo wi, wi na ĩ a kua kitä? Heuma tä ha satehe epii kökö iapalotipole, ĩ kökö pewö huu taa soa pätakölö nö, oweha a wai monöso noai, ĩ a wai tae kõtioö. 13 A wai taa konani salo, a pi mönaha apöpaso kitä. “Satehe epii oweha kökö monöatalo pasio mai, ĩ kökö na a pi mönaha kule maaki, oweha a monöwö wai konö noai, ĩ a wai na a pi mönaha satio opa asa kitä” ĩ na sa kuu pitilimo opa kule. 14 Oweha kökö thapo wi ĩ anö oweha kökö monöso wi, ĩ tä taa wani kui na, ĩ na hi tä hẽtu ha kamakö hai ĩ pö̃ Teusö a kulali, ĩ na ĩ anö pata töpö pasi mai ĩ töpö monöso wi, ĩ na ĩ tä taa wani kuö hö̃töwö' ĩ na Jesus a kuuma. 15 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Ai tänö Jesus a thapo hö̃töle, ĩ anö kawa na wanisala tä thaö ha, ĩ a na wa hapalo nö, “Kamisa na wanisala wa tä thaa kipili” ĩ na wa kuupökö. Ai töpö sömöka taa mai hakö. Ĩ a na ĩ na wa kuu ha, ĩ anö wa hini nö, “Awai. Pitili wa. Ĩ na sa kua kota mai kitäö!” ĩ na a kuu hö̃töoö ha, “Makö noimaso kõopököö!” ĩ na kawanö ĩ wa pi thama kitä. 16 Ĩ na tä kua tä, ĩ anö wa hini maa nö, “Wanisala sa tä thaa pasio maapili” ĩ na a kuu ha, ai wa tä nakalö nö, kawa na wanisala tä thaa noai ĩ a na ĩ ai wa tä kai huu nö, wa hapalo kotapö. Polakapi wa töpö naka pi topa tä, polakapi wa töpö kai huu nö, ĩ töpö sömöka tala tä, wanisala tä thaa noai, ĩ a na wa hapaloö! Ĩ na Teusö tä waheta kuu: “‘Ki a waninö wanisala tä thaa kipili’ ĩ na samii a kuu tihöö! Ĩ na polakapi makö kuu totio sisapököö! Polakapi makö pewö kuu ösöhoö ha, ‘Pitili ta’ ĩ na ai töpö pi kuu kitä” ĩ na Teusö tä waheta kuu. 17 Ĩ na tä kua tä, kawa na wanisala tä thaa noai, ĩ a na polakapi wa töpö kai huu nö, ĩ a na makö hapalo kule maaki, makö kai a hini mi ha, Jesus a thapo wi ĩ töpö kokamo sinomo wi, ĩ töpö pewö na tä pewö a wäsä nömöoö! Ĩ töpö na ma ta wäsä kule maaki, wanisala tä thaa noai, ĩ anö ĩ töpö a hini mi ipö ha, “Pälaö!” makö kuupö. “Juteu töpö pasi mai ĩ töpönö Teusö a thapo mai, ĩ töpö kui na ĩ na hi a wani kuö naiwö. Kaikana ta pata na sitipa kökö totoköpö, ai töpö na sitipa kökö sua sinomo wi, ĩ a wanisala kui na, ĩ na hi a wani wanisala kuö naiwö” ĩ na makö pi kuupö' ĩ na Jesus a kuuma. 18 Ĩ na a kuu nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na a hapalo kõo nö, '“Hi masita tä uli na sanöma töpö kule, ĩ ma töpö noa thaa nö, ‘Ĩ tä thama tihöö!’ makö kuu ha, hi tä hẽtu ha Teusö a kulali, ĩ aiki, ‘Awai. Sanöma töpönö ĩ tä thama maapököö!’ ĩ na Teusö a kuu naio kitäö! Ĩ na tä kua tä, ‘Ĩ ma tä thaapököö!’ ai sanöma töpö na makö kuu ha, ‘Awai. Sanöma töpönö ĩ tä thaapököö!’ ĩ na Teusö a kuu naio kitäö!” ĩ na sa kuu pitilimo opa kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 19 Ĩ na a kuu nö, '“Ai töpönö sa thapo pole, ĩ polakapi ipii ĩ töpö kokamo tä, ĩ töpö na sa kokamo naia kuleö! Önö kutenö, hi masita tä uli na polakapi sanöma makö kule, Teusö a na ĩ makö pewö nako ösöhöa tä, hi tä hẽtu ha ipa hao a kupoli, ĩ anö makö a hinia hö̃töli kitäö!” ĩ na sa kuu kuleö! Sa holisimo mai kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 21 Ĩ na tä kua tä, Jesus a na Pedro a ekuiki nö, 'Jesus Kaikana ai. Kamisa na ai tänö wanisala tä tha apati ha, kamisa aiki, “Kamisanö wa hĩsu thaa mai kitäö!” wi na kilii sa kuu pi kupasopökö? 7 sa kuu pi kua hãtopasopökö?' ĩ na Pedro a kuuma. 22 Ĩ na a kuu ha, 'Ma. 7 pätawö kuno mai. “77” sa kuu kule. Kawa na ai tänö wanisala tä tha apatii tä, ĩ a na kawa aiki, “Kamisanö wa hĩsu thaa mai kitä” ĩ na satehe epii, ĩ 77 wa kuu pi kupasopökö' ĩ na Jesus a kuuma. 23 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Önö kutenö, ai kaikana tä kua kua noai na, ĩ na sanöma makö na Teusö a kaikanamo wi, ĩ na ĩ tä kua hö̃töoö. Ai kaikana tänö noa tä täli pia salo, kamanö töpö kalipalama wi ĩ töpö nakalöma. 24 Ĩ töpö nakali ha, ai töpönö ĩ ai tä kai waloköma. Satehe epii, 10.000 sitipa kökö noa kui, ĩ a waninö kaikana tä na kökö sitipa totoa kõo mai ha, tä kuo soama. 25 Kaikana tä na ĩ a wani waloiki ha, kaikana tänö noa tä nakama maaki, “Kaikana ai. Huki ipa sitipa kökö kua maneö!” ĩ na ĩ a wani kuu ha, ai tä na kaikana tä aiki, “Pei. Kamisanö a kalipalama sinomo wi hi ĩ a wani, kama hai ĩ pusopö a, kama hai ĩ ulu kökö, kamanö wani tökö thapo wi ĩ tökö pewö, ĩ na töpö kui, ai tä na ĩ töpö pewö pata totoköö! Wa töpö pewö pata totoa piale, ĩ tä noa na sitipa wa kökö täa soalö nö, kamisa na wa kökö sitipa totopöpököö! Ĩ na wa tä thamaö ha, hi a waninö kamisa na noa tä totoa kõo mai, ĩ tä noa thapali kitäö!” ĩ na ĩ kaikana tä kuuma. 26 Ĩ na kaikana tä kuu ha, pili a maekonö a wani hĩta thaiki nö, a mãi poiki nö, “Kaikana ai. Kamisa na noa tä na a nako silimo tihöö! Waiha kawa na ĩ noa sa tä pewö totoki kitäö!” ĩ na a wani kuuma. 27 Ĩ na a kuu ha, ĩ a wani na kaikana tä pi honipo opa nö, “Pei. Sitipa kökö na wa honimo kutenö, ĩ sa tä noa naka kota mai kitäö! Ĩ na pätawöö! A kononöö!” ĩ na a kuuma. 28 “A kononöö!” ĩ na kaikana tä kuu ha, a wani konasolöma. Ĩ a konasolö noai, ĩ a na ai tänö noa alukusii, ĩ 100 sitipa kökö noa kuö pätaö, ĩ tä noa totoa kõo mai ha, tä kuo naioma. Ĩ tä noa totoa kõo naio maa noai, kaikana tä na ĩ a kalipalo naio sinomoma. Ĩ na tä kua tä, “Kawa na ipa noa sa tä naka kota mai kitäö!” ĩ a na kaikana tä kuu noai, ĩ a kononö nö, kaikana tä na ai tä kalipalo naio noai, ĩ a talalö nö, a hĩso salo, pili a olai hua totilö nö, “Ipa noa tä toto haitapa!” ĩ na a kuuma. 29 Ĩ na a kuu ha, masita tä ha pili a maeko hĩta thaiki nö, a mãi poiki nö, “A silimo tihöö! Waiha kawa na ĩ noa sa tä pewö totoki kitäö!” ĩ na a kuu kule maaki, 30 “Naiö!” a kuu hö̃töo nö, “Ipa noa wa tä totoa paio mi tä, titita wi a sai ha wa titio paitiopököö!” ĩ na a kuu ha, tititio wi a sai ha a titia soataköma. 31 Ĩ a sai ha a titikö noai, kaikana tä na ai töpö kalipalo naio sinomoti wi ĩ töpönö ĩ tä taa nö, töpö pi ota apama. Töpö pi ota apa salo, kaikana tä na ĩ töpö alulö nö, kaikana tä na tä pewö a wäsäma. 32 Ĩ tä pewö a wäsä noai, kaikana tänö ĩ ta hininö nö, “Kawa na noa sa tä naka kota mai kitäö!” a kalipalama noai, ĩ a na a kuu waikio noai, ĩ a wani naka kota nö, ĩ a wani na a hapalo kõo nö, “Wa wanisala apawöö! Kawa aiki, ‘Waihaö! Au noa sa tä kõoma mane, huki ĩ tä naka tihöö!’ ĩ na wa kuuma kutenö, ‘Pei. Ĩ sa tä noa naka kota mai kitäö! Ĩ tä noa pewö mataso keö!’ ĩ na sa kuu kipili. 33 Kawa na sa pi honipo opa salo, ĩ na sa kuu kupili. Ĩ na sa kuu kuapili na, ĩ na sa wani kalipalama naio wi, ĩ a wani na ĩ na wa kuu naio maama salo. Ĩ a na wa pi ta honipo maa noa” ĩ na kaikana tä kuuma. 34 Ĩ na a kuu nö, a kalipalama wi, ĩ a na, “Kawa na ĩ noa sa tä naka kota mai kitäö!” ĩ na a kuu noai, ĩ a na a hĩsolo nö, “Tititio wi a sai ha hi a titikötöö! Kamisa na ipa noa tä totoa paio mi tä, a peama paitioö!” ĩ na kaikana tä kuuma' ĩ na Jesus a kuuma. 35 Ĩ na a kuu nö, 'Kamakö na au ai töpönö wanisala tä thaa wi ĩ ma töpö hĩsu thaa soatio nö, “Kamakö na sa noimo kota mai kitäö!” ĩ na makö kuu ha, kaikana tänö ĩ a wani peama thama noai na, ĩ na ipa hao Teusö anö makö peama thama hö̃töo kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma.

Mateus 19

1 Ĩ na Jesus a kuu matalo nö, Kaliléia tä uli pata ha a kuoma, Johotão u pökatö hamö Jutéia tä uli pata kule, ĩ tä uli hamö a hua konasolöma. 2 A hua koonö pamö satehe epii töpö nokaalöma. Töpö nokaalö tä, ĩ hamö töpö salia wi, Jesus anö ĩ töpö toa komanöma. 3 Ĩ na tä kua tä, ai patiseu töpö waloiki nö, Jesus a wapa pia salo, a huamama. 'Hiki. Jesus a hapalo wanisala apawö' ĩ töpö kuu pia salo, a wapama. A wapa nö, ĩ na töpö kuuma: 'Jesus ai. Wi na Moisés anö nö patapö töpö noa thama? “Peanopö anö kama hai ĩ pusopö a hosa pi topa päa tä, a hosalöpö” a kuu hãtoma? Pusopö anö ka pi tä thaö ha, peanopö anö a hosalöpö?' ĩ na töpö kuuma. 4 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, 'Teusö tä wahetanö ta kateha wi, ĩ ma tä möö hãto maama? Ĩ na ĩ tä waheta kuu: “Somi tä sai tä, Teusö anö sanöma makö thapalö noai, ĩ tä, wano tä, suö tä, ĩ na tökö kui tökö thapalöma” ĩ na tä kuu. 5 Ĩ tä, Teusö aiki, “Önö kutenö, wano tänö pö̃ a, pöpönö a, ĩ na kilii töpö takölö nö, kama hai ĩ pusopö a täa soali kitä. Pusopö a tälöma, ĩ töpö kokapalo nö, ĩ töpö polakapaloti maaki, sami tä kui na, ĩ na ĩ töpö kua hö̃töpasoö” ĩ na Teusö a kuuma. 6 Polakapi ĩ töpö mai kitä. Samii ĩ töpö kupasoö. Önö kutenö, Teusö anö töpö kokapalö noai, ĩ töpö na, “Makö selekepasopöö!” ĩ na pö kuu tihöö!' ĩ na Jesus a kuuma. 7 Ĩ na Jesus a kuu ha, patiseu töpö aiki, 'Önö kutenö, wi na Moisés a pi kuu salo, ĩ na a kuuma? “Au husopö wa hosa pi topa tä, ‘Wa hosali ke’ ĩ na wa kuu wi, au husopö a na ĩ waheta wa tä totokö nö, wa hosalöpö” ĩ na Moisés a kuuma' ĩ na patiseu töpö kuuma. 8 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, 'Kamakönö Teusö ma kai hini wani ipö ha, ĩ na Moisés a kuu päoma. “Au husopö wa hosalöpö” ĩ na somi tä sai tä, ĩ na Teusö a kuu pasio maama. 9 Önö kutenö, “Ai tiko tä wano na pusopö a mamo mi ipö päla tä maaki, peanopö anö ĩ pusopö a hosali, ai tiko tä suö täli, ĩ na peanopö a kua kuköma, ĩ wanisala tä. Ai tiko tä suö na a mamopaloti wi, ĩ a” kamakö na ĩ na sa kuu kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 10 Ĩ na Jesus a kuu ha, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö aiki, '“Au husopö a hosa tihöö!” ĩ na wa kuu manu kule, suö tä po mai a, sinoi töpö kupaloti wi, ĩ tä topa satia apa hãtoö?' ĩ na töpö kuuma. 11 Ĩ na töpö kuu ha, '“Sinoi wa kutikiö!” ĩ na sanöma töpö pewö na Teusö a kuu mai kitä. Ai töpö na ĩ na Teusö a kuu asa wi, sinoi ĩ töpö kutioö ha, ĩ tä topa sisaa. 12 Ai wano töpö ose wai kupo soata tä, ĩ tökö soatawö pili töpö wathe mokö wai wanisala kutenö, töpö wai patasoma maaki, ĩ töpönö suö tä täa mai, ĩ tä kua. Ai wano töpö wathe mokö hanöpalöma kutenö, ĩ töpönö suö töpö po mi. Ai wano töpönö Teusö ta wäsä pi topa sinomo sisa salo, ĩ töpönö suö töpö po naio mi. Teusö a kaikanamo totio wi, ĩ tä pii satia apa salo, sinoi ĩ töpö hupalo soatiotii. Sinoi wano wa hupalo taö öpa asa wi, ĩ wanö sa kuuhe, ĩ wa ta hini totiopököö!' ĩ na Jesus a kuuma. 13 Ĩ na tä kua tä, 'Ipa ulu töpö na Jesus a ami waliki nö, Teusö a na a hapalopököö!' ĩ na ĩ pata töpö pi kuu salo, Jesus a na kama töpö hai ĩ ulu töpö hilakö tasoma. Ulu töpö hilakölö ha, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö aiki, 'Jesus a na au ulu ma töpö hila maikiö!' ĩ na töpö kuuma. 14 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, 'Ĩ na pö kuu tihöö! Kamisa na ulu töpö waloköpököö! “Au ulu ma töpö hila maikiö!” pö kuu tihöö! Ulu töpö aiki, “Sa simöaö! Wa kai a hini pi topa apa kuleö!” ĩ na kamisa na ĩ na ulu töpö wai kuu kua wi na, ĩ na Teusö a kaikanamo totio wi, ĩ hamö ĩ na sanöma töpö pewö kuu kua hö̃töo kitä ta pi kuu mai' ĩ na Jesus a kuuma. 15 Ĩ na a kuu nö, ĩ ulu töpö na Jesus a ami walio hätäpo nö, a hua konasolöma. 16 Ĩ na tä kua tä, Jesus a na ai tä waloiki nö, 'Jesus ai. Sa õsi palimopo pi topa apa salo, wi na sa kua nö, toitai sa tä thaa kuköpö?' ĩ na a kuuma. 17 Ĩ na a kuu ha, 'Wi na wa pi kuu salo, kamisa na toitai wa ta hini kule? A toita apii, samii ĩ a kua sisaa. Wa õsi palimipo pi topa apa salo, Moisés anö nö patapö töpö noa thaa noai, ĩ ta hinia totilöö!' ĩ na Jesus a kuuma. 18 Ĩ na a kuu ha, 'Moisés a kuu noai, wi na ĩ sa ta hinia thaa totilöpö?' ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, '“Ai sanöma tä säpa hãto tihöö! Wa po mai, ĩ a nö thaa hãto tihöö! A thomömo hãto tihöö! A hapalo holisimo hãto tihöö! 19 Hao a, nao a, ĩ na kilii töpö kai a hini totihoö! Kama wa pio sapao kua kõo wi na, ĩ na ai sanöma töpö pii kua totihoö!” ĩ na Moisés anö nö patapö töpö noa thaa noai, ĩ ta hinia totilöö!' ĩ na Jesus a kuuma. 20 Ĩ na Jesus a kuu ha, ĩ hĩsa tä aiki, 'Ĩ na Moisés anö nö patapö töpö noa thaa noai, ĩ sa ta hinia totia waikilöma. Wi na sa kua satia totiopökö?' ĩ na a kuu ha, 21 'Toitai wa tä thaa pi topa satia apa salo, au wani wa tökö thapo pole, ĩ wani wa tökö pewö totokö nö, sitipa wa kökö tälö nö, wani tä na ai töpö honimopalo opa pasitile, ĩ töpö na ĩ sitipa kökö totoaköö! Ĩ na wa kuaö ha, hi tä hẽtu hamö au wani tä kua apa hö̃töa waikia lasoa. Au wani wa tökö pewö totokö nö, kamisa na a noka soapaloö!' ĩ na Jesus a kuuma. 22 Ĩ na Jesus a kuu pole, ĩ hĩsa tänö ĩ ta hininö nö, kama hai ĩ wani tökö kua apa salo, a pi wanitalo opii a kõa soatasolöma. 23 Ĩ na tä kuaö ha, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö na Jesus a hapalo nö, '“Wani tökö thapo opöle, ĩ a hai, Teusö ulupö tä kupaso wi, ĩ tä makoka mai kitä. Teusö a kaikanamo wi, ĩ hamö wani tökö thapo opa wi, ĩ ha ĩ a holepaso wi tä makoka pasia mai kitä” ĩ na sa kuu kule. Pitili sa. 24 “‘Makusa tä päka na kamelu a pata holepaso wi, ĩ tä isi waniha apa waikia alu kuleö!’ wa pi kuu kule maaki, wani tökö thapo opöle, Teusö a kaikanamo wi, ĩ hamö ĩ a holepaso wi, ĩ tä isi waniha totia satia apa. Wani tökö thapo opöle, ĩ aiki, ‘Teusö ai. Sa simöa totihoö!’ ĩ na ĩ a kuu wi, ĩ tä makokoa totia mi” ĩ na sa kuu kule' ĩ na Jesus a kuuma. 25 Ĩ na Jesus a kuu noai, a kai a hua sinomo wi ĩ töpönö ĩ ta hininö nö, 'Kilatiha!' töpö kuu nö, 'Teusö anö ĩ witi pili a sai täa koni?' ĩ na ĩ töpö kuu ha, 26 ĩ töpö na Jesus a mamo teteiki nö, 'Sanöma töpönö tä thama tai mi ipii, Teusö anö ĩ tä pewö thama taö sisaö. Teusö a kaikanamo wi, ĩ ha sanöma kama töpö lisipo taö mai kitä maaki, Teusö anö töpö lisipama taö öpa sisaö' ĩ na Jesus a kuuma. 27 Ĩ na Jesus a kuu ha, Pedro aiki, 'Kamisamakönö sama pö pewö takölö nö, kawa na samakö nokapasoma. Önö kutenö, wi na samakö kua kitä?' ĩ na a kuuma. 28 Ĩ na Pedro a kuu ha, Jesus aiki, '“Hi masita tä uli mataso noai ha, Teusö anö tute tä uli thapalöma tä, sanöma sa kupaso noai, ĩ sa kaikanamopö, lotami ti toita apii ti ha sa loo pa, ĩ ha lotami ti toita apii ti ha makö loa naiki nö, makö kaikanamo naio kitä. Isöhaeu a hai ĩ 12 pelupö töpö hai ĩ tolewö töpö na makö kaikanamo nö, ĩ töpö na ma tä makokama läapalo wi, ĩ makö kupaso kitä” ĩ na sa kuu kule. Sa holisi mai kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 29 Ĩ na a kuu nö, 'Kawanö sa thalö nö, kamisa na wa nokapalo pi topa salo, au sai a, au tä uli, ĩ na tökö kui wa tökö takölöö, au hepala töpö, au hoose töpö, au sao töpö, au hao a, au nao a, au ulu töpö, ĩ na töpö kui wa töpö takölöö, ĩ na töpö kui wa töpö takölöma, ai wa töpö täa satia apölali kitä. Wa õsi palimipa totipaso wi ĩ wa tä täa naini kitä. 30 Huki hi tä uli ha satehe epii pata töpö kule, waiha ĩ töpö hai, satehe epii pata töpö kupo mai kitä. Ĩ na tä kua tä, huki pata töpö pasi mai, waiha ĩ töpö hai, satehe epii pata töpö kua asapaso kitä' ĩ na Jesus a kuuma.

Mateus 20

1 Ĩ na Jesus a kuu nö, ai uni ta wäsä nö, 'Sanöma makö na Teusö a kaikanamo wi, ĩ na ĩ tä kuaö' ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu nö, 'Hikali a ha upa mokö pata kule, ĩ a hikali thapo pole, hikali a na ĩ anö töpö kalipalama pia salo, hena tä sai tä ai töpö nakamö hulasolöma. 2 Ĩ töpö naka tä, “Huki ipa hikali a ha makö kalipalo piale, sami tä wakala na noa tä totota wi, ĩ nasimö tä na makö kalipalo pia kule” ĩ na a pata kuuma. Ĩ na a pata kuu ha, “Awai. Tä topa waikia kuleö!” ĩ na ĩ töpö kuu hö̃töoö ha, “Pei. Hikali a na pö kalipalo soatatöö!” ĩ na a pata kuuma. 3 Ĩ na a pata kuu nö, motokö hẽtupo paio mai ha, motokö kaöha soa tä, ai töpö nakamö hua konasolöma. A hua kononö nö, wani tä täta wi ĩ tiso hamö a huulö nö, ai töpö kalipalo mane, ĩ töpö huu talalöma. 4 Töpö huu talalö nö, “Ipa hikali a na pö kalipalosoö! Noa tä toita apii sa tä noa totoki kitäö!” ĩ na a pata kuuma. 5 Ĩ na a pata kuu ha, töpö kalipalomö hua soatasolöma. Ĩ na tä kua tä, motokö hẽtuto tä, ĩ pata tänö ai töpö taemö hua konasolöma. Ĩ töpö talalö nö, ĩ töpö kalipalama nömöo nö, motokö akäto tä, ai töpö nakamö hua kotasolöma. 6 Ĩ töpö kalipalama nömöo nö, wisa tei a, wani tä täta wi ĩ hamö a hua kononö nö, ai töpö kalipalo mane, ĩ ai töpö talalö nö, “Wi na tä kuaö ha huki makö kalipalo mai a, huki makö kua soa kule?” ĩ na a pata kuu ha, 7 “Ai tänö samakö naka mi ha, samakö kua soa pätia kule” ĩ na töpö kuuma. Ĩ na töpö kuu ha, “Ipa hikali a ha pö kalipalo naiosoö!” ĩ na a kuuma. 8 Ĩ na tä kua tä, motokö sii ilomo tä, töpö kalipalo mapo piale, ai pata tänö ĩ töpö simöa läatalo wi, ĩ a na pata tä hapalo nö, “Töpö kalipalo polati, ĩ wa töpö naka kotalötö nö, ĩ töpö na noa tä totoaköö! Sa töpö kalipalama nömötahe, ĩ töpö täpäa somatalöö! Ĩ wa töpö täpäa somatali, ai wa töpö täpäa nömötali, ĩ tä noa ha sa töpö kalipalama somatahe, waikii, ĩ töpö täpäa nömönöö!” ĩ na a pata kuuma. 9 Ĩ na a pata kuu ha, wisa tei a, wani ipii töpö kalipalo päo noai, ĩ töpö na sami sitipa mano “toto,” ai tä na sami sitipa mano “toto,” ĩ na tä thaa hätähaköma. 10 Ĩ töpönö ĩ sitipa mano täalali ha, hena tä sai tä töpö kalipalo soma noai, ĩ töpö aiki, “Pe epii sitipa ma kökö täa pia kuleö!” ĩ na töpö pi kuuma maaki, ĩ töpönö naiwö sami sitipa mano täa naiananömae. 11 Ĩ na tä kuaö ha, ĩ tä noa tälö nö, pata tä na ĩ töpö aiki, “Häö. Wi na taköö!” ĩ na töpö hĩso opa nö, ĩ na töpö kuu nö, 12 “Huki ipii hi wa töpö naka nömötalöhe, wani ipii ĩ 1 ota tä na töpö kalipalo päta ke. Kamisamakö asa lö kui, hena tä sai tä samakö kalipalo kuki wi, ĩ samakö kalipalo soa tä, motokö hẽtupasoö, ĩ na tä kua tä, pili motokö sii wãkenö samakö pepalo opaö, ĩ na kamisamakö kuati kipii ta pi kuu mai. Ĩ na samakö kuati kipii maaki, ĩ töpö hai noa tä kui na ĩ na kamisamakö hai noa tä kua naia kule” ĩ na ĩ töpö kupalo opama. 13 Ĩ na töpö kuu ha, töpö hapalo pole, ĩ ai tä na pata tä aiki, “Ipa noi tä. A sömöka taikö. Kawa na ĩ sa tä noa totoa makoka apa waikiki ke. Hena tä sai tä kamisa na kawa aiki, ‘Awai. Huki sa kalipalo piale, ĩ tä noa na samii ipa sa mano tälöpöö!’ ĩ na wa kuu waikio kipii. 14 Ĩ na wa kuu waikioma kutenö, au noa wa tä tälö nö, a kononöö! Kawa na noa sa tä totoköhe, ĩ tä noa kui na, wisa tei a kamisanö ai sa tä naka nömötalöhe, ĩ a na ĩ na tä noa kuö hö̃töi, sa tä noa totoa pi topa ke. 15 Ipa sitipa sa kökö totoa pi topa tä, sa kökö totoki wi, ĩ tä wanisala mai kitä. Huki ipii ai sa tä naka nömötalö nö, wani ipii sa kalipalama nömötae, ĩ sa totiapala apaö ha, ĩ a na wa hĩso kule? A hĩsu thaa tihöö!” ĩ na a pata kuuma' ĩ na Jesus a kuuma. 16 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Önö kutenö, huki töpö palupo wi, waiha ĩ töpö nohapaso kitäö! Huki töpö nohapaloti wi, waiha ĩ töpö palua nömöpaso kitäö! Ĩ töpö hai, pata töpö toti pasi mai kitä maaki, Teusö a kaikanamo totia tä, ĩ töpö hai, ĩ pata töpö kua totipaso kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 17 Ĩ na tä kua tä, Jetusalẽi tä uli ha Jesus a hemopoolö tä, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö naka asalö nö, töpö kai huulö pamö, ĩ töpö na a hapalotima. 18 A hapaloti nö, 'Jetusalẽi tä uli ha makö huu kimani, ĩ tä uli pata ha makö walokö lasoma, sanöma sa kupaso noai, ai tänö ĩ sa namo simöki kitä. Sa namo simökö nö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö na sa totoki kitäö! Sa totoki ha, ĩ pata töpö aiki, “Jesus ma säpamanöpöö!” ĩ na ĩ töpö kuu nö, 19 juteu töpö pasi mai ĩ töpö na sa totoa tolea nömöki kitä. Sa totoa nömököma, juteu töpö pasi mai, kamisa na ĩ töpö hapalo pi wasäa apa nö, sa sä nö, hii ti pakalai ti ha sa säa totipali kitä. Sa säa totipali kitä maaki, polakapi tä mumi matalo nö, ĩ hena tä sa temöa konaso kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 20 Ĩ na tä kua tä, Sepeteu a hai ĩ pelupö töpö hai ĩ pöpönö anö Jesus a na ĩ pelupö töpö kai waloiki nö, Jesus a na a nako pia salo, pili a maekonö a hĩta thaköma. 21 Pili a maekonö a hĩta thaki ha, Jesus aiki, 'Ka pi wa tä pii kule?' a kuu ha, 'Waiha wa kaikanamo totia tä, wa kaikanamo wi ĩ lotami tä na wa loa tä, kate wa poko kuamö kule hamö ipa ai ulu wa lomaki, hai wa poko kuamö kule hamö ipa ai ulu wa lomaki, ĩ na ipa ulu wa töpö loa thamaköpököö!' ĩ na pöpönö a kuuma. 22 Ĩ na pöpönö a kuu ha, pelupö töpö na Jesus aiki, 'Makö kuuhe, ĩ tä na makö pi hatuku totio mi ipö. Sa pea kua piale na, ĩ na makö pea kua taö öpa naio kitä ta o?' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu ha, 'Awai. Ĩ na samakö pea kua taö öpa naio kitä' ĩ na töpö kuu hö̃töoma. 23 Ĩ na töpö kuu hö̃töoö ha, 'Ĩ na makö pea kua taö öpa naio kitä maaki, kamisa aiki, “Makö kaikanamo naiopö, kate sa poko kuamö kule ha, ĩ ha ai a loikiö! Ĩ na tä kua tä, hai sa poko kuamö kule ha, ĩ ha ai a loikiö!” ĩ na kamisa kuu mai kitä. “Makö kaikanamo naiopö, ĩ hamö pö loikiö!” ĩ na ipa hao a kuu sisaöö!' ĩ na Jesus a kuuma. 24 Ĩ na Jesus a kuu ha, Jesus a kai a hua sinomo wi, ĩ ai 10 töpönö ĩ ta hininö nö, Sepeteu a hai ĩ pelupö töpö na ĩ töpö pi hĩsuhua apöpasoma. 25 Ĩ tä, Jesus anö ĩ töpö nakaki solö nö, 'Pata töpönö ai töpö simöa sinomoö. Ĩ pata töpönö ai töpö noa thaa sinomoö. Ĩ ma tä taö kule. 26 Ĩ na ai pata töpö kua kuati wi na, ĩ na kamakö kua tihöö! Wa patamo pi topa salo, ai ma töpö pasiliapala sinomopököö! 27 Kaikana wa kupo pi topa salo, ai töpö na wa noa mi kalipalotipököö!' ĩ na Jesus a kuuma. 28 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Sanöma sa kupaso noai, hi masita tä uli na sa waloiki nö, “Ai sa töpö simöaö ha, ĩ töpönö sa pasiliapalatipöö!” ĩ na sa pi kuu maama. “Ai sa töpö pasiliapalatipököö! Sanöma töpö satehe epii ĩ sa töpö täapa kõo läopö, ĩ tä noa na sa säpamonasopököö!” ĩ na sa pi kuu salo, sa huma' ĩ na Jesus a kuuma. 29 Ĩ na tä kua tä, Jetikó tä uli ha ĩ töpö kuoma, töpö huu koonö tä, Jesus a na töpö satehe epii töpö nokaalöma. 30 Töpö satehe epii töpö nokaalö tä, piliso kasö ha tä tapa mai ĩ polakapi töpö loo lätioma. Töpö loa lätia tä, 'Jesus a hasuo kulatiö!' ĩ na ĩ polakapi töpönö ĩ ta kuu hininö nö, 'Kaikana ai! Davi a hai ĩ pelupö tolewö ai! Kamisamakö na a pi honipoö!' ĩ na töpö kuu lalupalo opama. 31 Ĩ na töpö kuu lalupalo opaö ha, 'Pö lalupalo tihöö!' satehe epii töpönö ĩ na ĩ töpö noa thama maaki, ĩ polakapi töpö lalupalo satia apama. 'Kaikana ai! Davi a hai ĩ tolewö ai! Kamisamakö na wa pi honipo mi salo' ĩ na töpö kuu lalupalo opatima. 32 Ĩ na töpö kuu lalupalo opati ha, Jesus a öpa opitakö nö, tä tapa mai ĩ töpö nakalö nö, 'Ka pi ma tä pii kule? Ka pi sa tä thaapökö?' ĩ na Jesus a kuuma. 33 Ĩ na Jesus a kuu ha, 'Samakö mamo huu topama kõo mi salo' ĩ na töpö kuu hö̃töoma. 34 Ĩ na töpö kuu ha, ĩ töpö na Jesus a pi honipo opa nö, ĩ töpö mamo höpöa soatama. Töpö mamo höpöaö ha, ĩ tökö soatawö, ĩ töpö mamo huu topa kõa soataköma. Töpö mamo huu topa kõa soataki ha, Jesus a na ĩ töpö noka soatasolöma.

Mateus 21

1 Ĩ na tä kua tä, Jetusalẽi tä uli ha Jesus anö töpö kai atetalo nö, Petöpasié tä uli ha töpö kai walokö tasoma. Töpö kai waloikitö nö, Olipa tä heuma kolo hamö töpö kai sokeaalö tä, Jesus anö kama kai a hua sinomo wi, ĩ ai polakapi töpö simöa tolehelöma. Töpö simönö nö, 2 'Ki ha sai pö kulali, ĩ hamö makö lisipalo nö, jumẽtu a suö pata, jumẽtu a okalo, ĩ na kökö kui kökö õkale, ĩ ma kökö pata taa soatalali kitäö! Ĩ ma kökö pata kusöpalö nö, ma kökö pata täaki solöö! 3 Ma kökö pata täaö ha, ai tä aiki, “Wi na makö pi kuu salo, ma kökö kusöa kule?” a kuu ha, “Ipa kaikana tänö kökö naka kulaiö!” makö kuu! Ĩ na makö kuu ha, “Awai. Kökö tälölöö!” töpö kuu kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 4 Sutu upa Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ anö tä sãökökö noai, ĩ tä kua tolea totiopö, ĩ jumẽtu kökö täa piama. Ĩ na ĩ tä sãökama kuuma: 5 'Sião tä uli pata ha töpö kule, ĩ töpö na ĩ na makö kuu! “Kamakö hai ĩ kaikana tä huu kimi. Jumẽtu a okalo hõo ha a tikäiki nö, a huu kule” ĩ na makö kuu!' ĩ na sutu upa ĩ na tä kuuma. 6 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö ĩ polakapi töpö simöni ha, ĩ töpö hulolö nö, ĩ sai pö ha töpö waloikitö nö, jumẽtu kökö kusöpalömae. 7 Kökö kusöpalö nö, Jesus a na ĩ kökö tälölömae. Kökö tälölöhe nö, ĩ kökö hõo na kama töpönö haloi ösö halopo wi, ĩ kökö hõo pata na ĩ ösökö lukököma tä, ĩ ösökö ha Jesus a tikäa soataköma. 8 A tikäa soataiki nö, Jetusalẽi tä uli ha a walokö tasopö, a kai huulö pamö töpö satehe epii töpö aiki, 'Kaikana tä sai pata huu polatiö!' töpö pi kuu salo, kama töpö hai ĩ haloi ösö halopo wi, ĩ ösökö paa toleha läatalalöma. Ai töpönö koanata amösö hena kui na, ĩ na ösö hena kui ösö hena pätalalö nö, piliso hamö ĩ ösö hena hila paa naionöma. Kaikana tä sai pata huu ha, ĩ na tä thamatima. 9 Tä thamati nö, Jesus a na ai töpö palule ĩ töpö, Jesus a noa ha ai töpö kule ĩ töpö, ĩ na töpö kui, Teusö a na ĩ töpö pewö aiki, 'Davi a hai ĩ ola tolewö a totiatalo opawöö! Kawanö wa simöpalö noai, ĩ a totiapala apa totihoö! Teusö wa totiatalo opawöö!' ĩ na lope epii ĩ na töpö kupalo opatima. 10 Ĩ na tä kua tä, Jetusalẽi tä uli ha Jesus a walokö tasoma. A waloikitö nö, Jetusalẽi tä uli ha a lisipasoö ha, jetusalẽi tili töpö pewö lalupalo opama. Töpö lalupalo opa nö, 'A huu pole, ĩ witi ĩ a?' ĩ na töpö kuu ha, 11 Jesus a na töpö huu naine ĩ töpö aiki, 'Hi a hai, Teusö a kai wäsä sinomo wi, ĩ Jesus a. Kaliléia tä uli pata ha Nasaté tä uli kule, ĩ tä uli ha Jesus a kua wi, ĩ a' ĩ na ĩ töpö kuu hö̃töoma. 12 Ĩ na tä kua tä, Teusömo wi a sai ha Jesus a lisipasoma. A lisipalo nö, sitipa kökö ha wani tä totoma sinomo wi ĩ töpö, sitipa kökö ha wani tä täalali wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, Jesus anö ĩ töpö pewö sasua kopalöma. Sitipa kökö totoa nomöhöa hö̃töo soatalo sinomo wi, ĩ töpö hai ĩ hii tiki ha sitipa kökö maketa wi, Jesus anö ĩ tiki pata nomöhöpamani, Teusö a na holeto kökö wai totoköpö, sitipa kökö noa ha ĩ holeto kökö wai totoa sinomo wi ĩ töpö hai ĩ lotami tiki nomöhöpamani, ĩ na tiki nomöhöa thapamanöma. 13 Ĩ na tiki nomöhöa thapamanö nö, Jesus aiki, 'Teusö a kuu noai, Teusö tä waheta na ĩ tä sãökama kua. “Ipa sai a hai, Teusö sa na sanöma töpö hapalo sinomo wi ĩ a sai” ĩ na tä sãökama kua kule maaki, hi a sai hai, thomömo wi ĩ töpö hai ĩ sai ma thama pikia kule' ĩ na Jesus a kuuma. 14 Ĩ na Jesus a kuu nö, ĩ na tä kua tä, Teusömo wi a sai ha Jesus a kua soa tä, tä tapa mai ĩ töpö, töpö huu mi ĩ töpö, Jesus a na ĩ töpö kai walopatima. Töpö kai walopati noai, Jesus anö ĩ töpö toapama kotioma. 15 Ĩ töpö toapama kotioö ha, ulu töpö aiki, 'Davi a hai ĩ ola tolewö Jesus a na, “Wa totiatalo opawöö!” ĩ na makö pewö kuupököö!' ĩ na ulu töpö lalupalo opa nö, ĩ na töpö wai kuuma. Ĩ na tä kua tä, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai wäsä sinomoti wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpönö Jesus anö tä aipöamati pole, ĩ tä taa nö, Teusömo wi a sai ha ulu töpö a lalupalo hapalo pole, ĩ ta hininö nö, töpö hĩsosoma. 16 Töpö hĩsolo nö, Jesus a na, 'Ulu töpö kuu pole, ĩ wa ta hini kule?' ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, 'Awai ta pi kuu mi sai. Teusö tä waheta aiki, “Teusö anö ulu töpö pi wai hatukupamani ha, Teusö a na, ‘Wa totiatalo opawö’ ĩ na ulu töpö kuu makoka apaö” ĩ na Teusö tä waheta kuu. Ĩ tä waheta kuu wi, ĩ ma ta hini hãto maama?' ĩ na Jesus a kuuma. 17 Ĩ na Jesus a kuu nö, Jetusalẽi tä uli ha a husolo nö, Petânia tä uli ha a hulasolöma. Petânia tä uli hamö a waloikitö nö, ĩ ha a kuköma. 18 Ĩ hena tä, Jetusalẽi tä uli ha a kõo sapa koonö tä, a oio opama. 19 A oi ipö salo, piliso kasö ha piku tiki öpale, ĩ tiki öpa talalö nö, a ekua soataköma. A ekua soataköma maaki, hii ti mo mai ha, pili nakö hena sino kuo sisama. Pili tiki henakö sino kuo sisa ha, ĩ ti na Jesus a hapalo nö, 'Waiha au pili mo lalo kota mai kitäö!' Jesus anö ĩ na piku tiki noa wani thama. Ĩ na ĩ tiki noa wani thalöma, ĩ piku tiki häwäa soasoma. 20 Tiki häwäa soaso noai, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpönö ĩ tä taa nö, 'Kilatiha! Hi tiki häwäa soa nö kilitalohe' ĩ na töpö kuuma. 21 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, '“‘Teusö a lotete epö’ makö pi kuu tä, ‘Teusö a lotete hãto mai kitäö!’ ĩ na makö pi kuu mi tä, hi piku sa tiki thama kuahe na, kamakönö ĩ na ma tä thama hö̃töo kitä. ‘Teusö a lotete epö’ ĩ na makö pi kuu totio nö, hi heu tä öpale, ĩ heu tä ha makö hapalo nö, ‘A hoköpalo nö, kosoto u pata ha a keikiö!’ makö kuu ha, heu tä pata maaki, kosoto u pata ha tä pata kepaso kitä” ĩ na sa kuu kule. Sa holisi mai kitäö! 22 “Teusö a lotete epii ĩ anö sa hini kitäö!” ĩ na makö pi kuu totioö ha, Teusö a na makö hapalo nö, ma tä naka wi ĩ ma tä täa hö̃töli kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 23 Ĩ na Jesus a kuu nö, Teusömo wi a sai ha a hua konasolöma. A hua kononö nö, ĩ ha a waloikitö nö, töpö pi hatukamati tä, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, juteu pata töpö, ĩ na töpö kui, Jesus a na ĩ töpö ekua ateiki nö, 'Witi pili anö wa simöaö ha hi wa tä aipöamatii?' ĩ na töpö kuuma. 24 Ĩ na töpö kuu ha, 'Kamakö na sa tä hini hö̃töo pia kule. Kamakö na sa ta hini ha, kamakö hö̃töwö, “Ĩ naköö!” makö kuu hö̃töoö ha, “Witi pili anö wa simöaö ha hi wa tä aipöamatii?” makö kuuhe, ĩ tä na, “Ĩ anököö!” sa kuu hö̃töo kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 25 Ĩ na a kuu nö, 'Witi pili anö João a simöaö ha, ĩ anö töpö mãi õmatima? Teusö anökö hãtowö? Sanöma töpönökö hãtowö? Wi na makö pi kuu kule?' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu ha, kama töpö hapalo nomöhöpaso nö, '“Teusö anö João a simököma” ĩ na makö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, “Ĩ na makö kuu manu kule, wi na makö pi kuu salo, João ma kai a hini totio maama?” ĩ na Jesus a kuu hö̃töo kitä. 26 Ĩ na tä kua tä, “Sanöma töpönö päwö João a simökömaö!” makö kuu ha, ai töpö pewönö makö wanipo matimöö!' ĩ na töpö kuuma. '“João a patanö Teusö a kai wäsä totio wi, ĩ a sai kuo totioma” ĩ na ai töpö pewö kupaloti saiö!' ĩ na ĩ töpö pi kuu salo, 'Sanöma töpönö päwö João a simököma' ĩ na ĩ töpö kuu kili ipama. 27 Töpö kuu kili ipa salo, 'Kui. Sama tä tai mi' Jesus a na ĩ na ĩ töpö kuuma. Ĩ na töpö kuu ha, '“Witi pili anö wa simöaö ha, hi wa tä aipöamatii?” makö kuu kule maaki, kamakö na sa kuu hö̃töo mai kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 28 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Sa ta wäsä piale, ĩ tä na wi na makö pi kuu kule?' ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu nö, 'Pö̃ a hai ĩ polakapi pelupö kökö kuoma. A thaa somakö noai ĩ a na, “Pösai. Huki upa mokö kulati, ĩ a hikali ha wa kalipalo pia kulatiö!” ĩ na pö̃ a kuu ha, 29 “Ĩ ha sa kalipalo wani ipöö!” ĩ na pelupö pata a kuu hö̃töoma. Ĩ na a kuu hö̃töa kule maaki, waiha a pi tapoiki nö, a kalipalomö hulasolöma. 30 Ĩ na tä kua tä, a kalipalomö hulasolö noai ĩ a hai ĩ poosa a na pö̃ aiki, “Pösai. Upa mokö kulati ha a kalipalotöö!” ĩ na pö̃ a kuu ha, “Awai. Sa hulasolö kitäö!” ĩ na poose a kuu hö̃töoma. Ĩ na poose a kuu hö̃töa kule maaki, a huu maama' ĩ na Jesus a kuuma. 31 Ĩ na a kuu nö, 'Witi anö pö̃ a kai a hinia totilöma?' Jesus a kuu ha, 'Pepala anökö' ĩ na töpö kuu hö̃töoma. Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, '“Pata töpö na sitipa totoköpö, ĩ sitipa täta sinomo wi ĩ töpö, sitipa noa na suö töpönö wano töpö sapäkama hätäpo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, Teusö a kaikanamo wi ĩ ha ĩ töpö lisia somataso kitä. Sitipa täa sinomoti wi ĩ töpö, suö töpönö wano töpö sapäkama sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö wanisala apa wi maaki, kamakö hai, Teusö ulupö makö kupo paio mai ha, ĩ töpö hai, Teusö ulupö töpö kua somapaso kitä” ĩ na sa kuu kule. Sa holisi mai kitäö! 32 João Pasisöta anö piliso salili ipii ĩ tiso mömamö huu noai, ĩ a na, “Pitili wa” makö pi kuu maama. Sitipa täa sinomoti wi ĩ töpö, wano töpö sapäkama hätäpo wi ĩ suö töpö, ĩ na töpö kui töpönö wanisala tä thaa noai, ĩ töpö aiki, “João Pasisöta anö Teusö ta wäsä wi ĩ ta pitili” ĩ na töpö pi kuu nö, ĩ ta hinia totilöma. “João Pasisöta a kai a pitili” ĩ na töpö kuu noai, ĩ ma ta hinima maaki, “Häö. Wanisala sa tä thaa kota wani ipö” ĩ na makö kuu naio maama. “Wanisala sa tä thaa wani” ĩ na makö kuu nö, makö pi tapomo sapamo kõoma aköna, “Teusö ta pitili” ĩ na makö kuu naio noa kipi' ĩ na Jesus a kuuma. 33 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Ai uni sa ta wäsä pia kule. Ĩ ta hiniheö! Pata tänö upa totokö satehe epii totokö tösama. Mositimö a kui na, ĩ na upa mokö kui, upa totokö ha mokö salolo wi, ĩ mokö tösatima. Ĩ mokö tösa nö, ĩ totokö kuo pamö tä hokoloköma. Tä hokolokö nö, upa mokö kopekeama pia salo, maa ma pata thaköma. Maa ma pata thakö nö, ösö ha tikio wi tiki matakali thaa nömököma. Matakali tiki thaa nömökö nö, ai töpö na, “Hi ipa hikali a ha pö kalipalo hisaö! Waiha au noa sa tä totoki kitäö!” ĩ na a pata kuuma. Ĩ na a pata kuu nö, a hama hulasolöma. 34 A hama pata hulolö nö, tiko tä uli ha a pata kutio tasoma. A kutio wi, ĩ tä tetea apöpaso noai ha, kama hai hikali a na upa mokö patasipö öpö tä, polakapi kama hai ĩ upa mokö suli pia salo, ĩ pata tänö töpö nokapalamati wi ĩ polakapi ai töpö simöa konöma. 35 Ĩ töpö kopi ha, töpö hikalimo haio wi ĩ töpönö töpö huölö nö, ai tä soalali, ai tä säpali, maa manö ai a säsä pamö, ai tä säpali, ĩ na töpö thamama. 36 Ĩ na töpö thamaö ha, pata tänö satehe epii ai töpö simöa nömönöma. Töpö simöa somanö noai, ĩ töpö peama thama noai na, ĩ na ĩ töpö peama thama nömöo tasoma. 37 Ĩ na ĩ töpö peama thama nömöo tasoma ha, pata tänö kama hai ĩ pelupö a simöa nömönöma. “Ĩ töpönö ipa ulu a peama mai kitäö!” ĩ na a pi pata kuu nö, kama hai ĩ ulu a simöa nömöpalö tasoma. 38 A simöa nömöa kopalö taso wi, töpö hikalimo haitio wi ĩ töpö na a waloa nömöa kõkö tasoma. A walo tasoa tä, töpö hikalimo haitio wi ĩ töpönö a talalö nö, “Pata tä hai ĩ pelupö a huu kulatiö! Ma säpalöpöö! Ma säpalö nö, hi hikali ma pata sua asalöpöö!” ĩ na töpö kuuma. 39 Ĩ na töpö kuu nö, pata tä hai ĩ pelupö a huölö nö, hikali a kasö ha a läkälölö nö, a säpalömae' ĩ na Jesus a kuuma. 40 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Önö kutenö, pata tä kopo nö, töpö hikalimomati noai, ĩ töpö na wi na pata tä kua kitä?' ĩ na a kuuma. 41 Ĩ na a kuu ha, 'A pata kopo nö, töpö hikalimoma ti noai ĩ töpö säa hö̃töpali kitä. Töpö säa hö̃töpalö nö, ai tiko töpö na, “Ipa hikali a ha pö kalipaloö! Waiha noa sa tä totoki kitäö!” a pata kuu kitä. A pata kuu ha, “Awai” töpö kuu nö, töpö hikalimo nö, nii tä patasipö öpö tä, pata tänö nii tä nakaö ha, ĩ töpönö wani ipii nii tä simöa totiatala apa asa kuki kitäö!' ĩ na töpö kuuma. 42 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, 'Teusö tä waheta kuu noai, ĩ ma tä sãökama möö hãto maama? “Maa ma sai thaa wi ĩ töpönö ai ma hosalö noai, ĩ ma toita satio opama. Ĩ manö sai a lototoama totio wi, ĩ ma. Ĩ na tä kua wi, Teusö anö ĩ tä thama. Teusö anö tä thaa wi ĩ tä totiatalo opaö” ĩ na Teusö tä waheta kuu' ĩ na Jesus a kuuma. 43 Ĩ na Jesus a kuu nö, '“Kamakö na Teusö a kaikanamo pasio mai kitä. Teusö a kai a hini totiatalo opa asa wi ĩ töpö na Teusö a kaikanamo asa kitä” ĩ na sa kuu kule. 44 Maa sa ma katehahe, Teusö anö a kaikanamoma wi ĩ a uni hai, ĩ maa ma. Ĩ maa ma na ai tä kaepaköma, a pewö saokipasoö. Ai tä na ĩ maa ma keköma, ĩ a nakasia totipasoö' ĩ na Jesus anö uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma. 45 Ĩ na Jesus a kuu ha, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, patiseu töpö, ĩ na töpö kui töpönö ĩ uni tä pewö a hininö nö, 'Jesus anö makö a kateha nö, ĩ uni tä pewö a thaa nö, ta wäsä kule ta o' ĩ na töpö pi kuuma. 46 Önö kutenö, Jesus a peama pia salo, a hua pi topa apama. A hua pi topa apama maaki, ai juteu töpö satehe epii töpö na ĩ juteu pata töpö kili ipa salo, Jesus a hua maama. Juteu töpö satehe epii töpö aiki, 'Jesus anö Teusö a kai wäsä totio wi ĩ a' ĩ na ĩ töpö pi kuuma kutenö, pata töpönö Jesus a hua maama.

Mateus 22

1 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö uni ta wäsä kõo nö, ĩ na a kuuma: 2 'Ai kaikana tä hai ĩ pelupö anö suö tä täa pia tä, ĩ kaikana tänö ai töpö iapalama kua piale na, ĩ na Teusö a kaikanamo wi, ĩ na ĩ tä kua hö̃töoö. 3 Kaikana tänö ai töpö iapalama pia salo, kama hai ĩ töpö kalipalama sinomo wi ĩ töpö na, “Sa töpö naka waikilö noai, ĩ töpö na makö hulolö nö, ‘Pei. Huki makö kokamo nö, makö iapalopöö!’ ĩ na makö kuutöö!” ĩ na kaikana tänö töpö noa thama. Ĩ na töpö noa thaö ha, töpö hulolö nö, töpö nakama maaki, “Pälaö. Samakö iapalo wani ipö. Samakö huu mai kitäö!” ĩ na töpö kuuma. 4 Ĩ na töpö kuu ha, kaikana tänö töpö kalipalama sinomo wi ĩ ai töpö simönö nö, “Sa töpö naka waikilö noai, ĩ töpö na ĩ na makö kuu! ‘Nii tä pata kua waikia kulatiö! Paka kökö okalo, paka kökö pata tapu upii, ĩ na kökö kui, kaikana tänö ĩ kökö säa waikipali kipiliö! Pei. Pö iapalosoö!’ ĩ na makö kuutöö!” ĩ na ĩ kaikana tänö töpö noa thama. 5 Ĩ na töpö noa thaö ha, ĩ töpö hulolö nö, ai töpö naka nömönöma maaki, ĩ töpö naka nömönö noai ĩ töpö huu mai ha, kama hai ĩ hikali a ha ai tä huu, wani tä suta wi ĩ a sai ha ai tä huu, 6 kaikana tänö töpö simönö noai, ai töpönö ĩ töpö soapalö nö, töpö säa läpali, ĩ na töpö naka noai, ĩ na ĩ töpö kuama. 7 Ĩ na ĩ töpö kuaö ha, kaikana tä hĩso opa nö, ai töpö na, “Ipa kalipalama wi töpö säpalö noai, ĩ töpö säa hö̃töpalötöö! Ma töpö säpalö nö, ĩ ma töpö sai pö pewö ĩsia soamanöö!” ĩ na kaikana a kuuma. 8 Ĩ na kaikana a kuu nö, ai töpö kalipalama wi ĩ töpö na, “Makö pewö iapalo pia kule maaki, sa töpö naka soma noai ĩ töpö topa maama. 9 Önö kutenö, piliso pewö pata kulati hamö makö hulolö nö, ĩ na tä kua tä, ai töpö huu läle, ĩ töpö pewö nakalötöö!” ĩ na kaikana anö töpö noa thama. 10 Ĩ na kaikana tänö töpö noa thaö ha, ĩ piliso pewö pata hamö töpö hulolö nö, töpö huu läle, ĩ töpö pewö nakalöma. Ai töpö topa apai ĩ töpö, ai töpö wanisala apai ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö pewö nakalöma. Ĩ töpö pewö nakali ha, kaikana tänö töpö iapalama wi ĩ a sai pewö pata matihia totiköma. Ĩ a sai matihia apa waikila tä, 11 kaikana tänö ĩ töpö möö pia salo, ĩ a sai ha a pata lisipalo nö, haloi ösö toita apii ösö na ai tä haloa mai, ĩ a wani talalöma. Töpö iapalo tä, haloi ösö toita apii ösö halopo wi, ĩ töpö na kaikana tänö ĩ nasimö ösö totoma sinomo wi ĩ nasimö ösö na ĩ a wani halo pasio maama. 12 Haloi ösö toitai ösö na a wani haloa pasia mane, kaikana tänö ĩ a wani talalö nö, ĩ a wani na, “Ipa noi tä! Iapalo tä, haloi ösö toita apii ösö na wa halo mai a. Wi na wa pi kuu salo?” ĩ na kaikana a kuu kule maaki, a wani huo hö̃töo maama. 13 Önö kutenö, töpö kalipalama wi ĩ töpö na kaikana tä aiki, “Pili a ami pewö wani õkapalö nö, atu ha mumi mumi tä pata kule ha ĩ ha a wani hosalötöö! Ĩ ha a wani pepalopöö! A wani halilimo opa nö, a nakö pata ãö ãömo opatipöö! A ö̃köpalotipöö!” ĩ na kaikana a pata kuuma' ĩ na Jesus a kuuma. 14 Ĩ na a kuu nö, 'Önö kutenö, sanöma töpö na Teusö a kaikanamo pia salo, satehe epii töpö naka kule maaki, Teusö anö töpö saia asali wi ĩ töpö polakapi ipö' ĩ na Jesus anö uni ta thaa nö, ĩ na ta kui ta wäsäma. 15 Ĩ na tä kua tä, patiseu töpö hua kononö nö, Jesus a namo simökö pia salo, ĩ na töpö kuu hẽtupasoma: 'Jesus ma hapalama apaö ha, a hapalo wanisala apapököö! A hapalo wanisala apaö ha, “Jesus a peamaö!” ĩ na makö kuupö' ĩ na ĩ patiseu töpö kuuma. 16 Ĩ na töpö kuu nö, ĩ patiseu töpö kai a hua sinomo wi ĩ ai töpö, ai etoosisö töpö, ĩ na töpö kui, Jesus a na ĩ töpö simönöma. Töpö simöni wi, Jesus a na ĩ töpö waloiki nö, 'Sanöma wa töpö pi hatukama sinomo wi ĩ waö! Wa pitilimo opaö. Sanöma makö na, “Ĩ na makö kuapököö!” ĩ na Teusö a kuu wi, ĩ wa ta wäsä pitilimo opaö. Ĩ sama tä taö öpaö. Teusö a kai a pitili ipii, ĩ wa ta wäsäö ha, ai töpönö wa hĩsu thaa kule maaki, ĩ wa ta wäsä kili mi ipö. 17 Önö kutenö, wa hini pia kule. Wi na wa pi kuu kule? Homa tili tä Sesa kaikana tänö sitipa kökö naka sinomo wi, juteu makönö ĩ sitipa ma kö totoköpökö? Ĩ tä na wi na Teusö a kuu?' ĩ na töpö kuuma. 18 Ĩ na töpö kuu ha, 'Jesus a hapalo isi wanihopöö!' ĩ na töpö pi kuu wi, Jesus anö ĩ tä taö öpa salo, ĩ na a kuu hö̃töoma: 'Makö holisimo opawö. Wi na makö pi kuu salo, sa hapalo isi wanihipama pi topa kule? 19 Sesa a pata na sitipa kökö totoma sinomo wi ĩ ai a wai suaki solö' ĩ na a kuu ha, ĩ sitipa a kai wai waloki ha, 20 Jesus aiki, 'Hi sitipa kotopö wai na, ĩ witi pili a ukutupö sätäa? Ĩ witi pili a hilo wi tä sãökama sätäa kule?' ĩ na Jesus a kuuma. 21 Ĩ na Jesus a kuu ha, 'Sesa a kaikana aiki' ĩ na töpö kuu hö̃töoma. Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, 'Kamakö na Sesa kaikana tänö kama hai ĩ tä naka wi, ĩ Sesa kaikana tä na ĩ tä totoa pasikiö! Ĩ na tä kua tä, kamakö na Teusö Kaikana tänö kama hai ĩ tä naka pasio wi, Teusö a na ĩ tä totoa pasikiö!' ĩ na Jesus a kuuma. 22 Ĩ na Jesus a kuu noai, ĩ töpönö ĩ ta hininö nö, 'Kilatiha! Jesus a hapalo pi hatuka apawö' ĩ na töpö pi kuu nö, Jesus a na töpö hapalo kota mai ha, töpö konasolöma. 23 Ĩ tökö soatawö, 'Nomawö töpö temöpo kõo mai kitäö!' satuseu töpö kuu sinomo wi, Jesus a na ĩ satuseu töpö waloköma. 24 Jesus a kule ha ĩ töpö waloiki nö, 'Jesus a pata! Ĩ na Moisés a patanö nö patapö töpö noa thama: “Au hepala a hai ĩ ulu töpö kuo mai ha, au hepala a nomasoö ha, ĩ a hai ĩ pusopö a kuo noai ĩ wa sua nömönöö! Wa sua nömönö nö, au ulu wa töpö thaköö! Au ulu töpö sai maaki, ‘Pepala a hai ĩ ulu töpö päwö’ ai töpö kuupö” ĩ na sutu upa ha ĩ na Moisés anö tä sãököa thaköma' ĩ na Jesus a na töpö kuuma. 25 Ĩ na töpö kuu nö, 'Pi naka. Kamisamakö kule ha poose töpö satehe epii, ĩ 6 poose töpö kui töpö kuoma. Pepala a kuo soma noai ĩ anö suö tä tälöma. A tälöma maaki, a ulu pö kuo mai ha, a nomasoma. Pepala a nomasoö ha, poosa anö kama hai ĩ pepala hai ĩ pusopö a kuo noai, ĩ a täa nömöa hailöma. 26 A täa nömöa hailöma maaki, ĩ a ulu pö kuo hö̃töla tä kuno mai, ĩ a noma nömöa pälasoma. Ĩ tä noa ha, ĩ a hai ai poosa anö ĩ suö a täa nömöa haia konöma maaki, ĩ a ulu pö kuo hö̃töla tä kuno mai, ĩ a noma nömöa kõa pälasoma. Ĩ na ĩ poose töpö pewö kuama. Poose töpö pewönö ĩ suö a täa nömöatala kule maaki, töpö ulu pö kuola tä kuno mai, töpö pewö noma pälasoma. 27 Ĩ wano töpö pewö nomaso noai ha, suö a noma nömöa pälasoma. Ĩ na tä kuama. 28 Ĩ na tä kuama kutenö, waiha sanöma töpö nomapo noai, ĩ töpö temöa konasoma tä, ĩ 7 töpönö ĩ suö a po hätähatalo noai, ĩ suö a hai, witi pili a hai ĩ pusopö a sai kupasoö?' ĩ na töpö kuuma. 29 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, 'Teusö ma tä waheta tai mi ipö, Teusö a lotetea apöle, ĩ ma tä tai mi ipö, ĩ na ma tä tai mi kuö kutenö, makö pi tapomo makokoa mane. 30 Waiha sanöma makö nomaso noai, ĩ makö pewö temöa konasoma tä, ãju töpö kua wi na ĩ na sanöma makö kua naio kuki kitä. Suö ma töpö po mai kitä. 31 Sanöma makö temöa konaso wi ĩ tä na Teusö a kuu noai, ĩ ma tä sãökama möö hãto maama? 32 Abraão a, Isaki a, Jacó a, ĩ na kilii töpö noma waikiso noai ha, Teusö aiki, “Abraão a, Isaki a, Jacó a, ĩ na kilii töpö aiki, ‘Teusö a hai, ipa pata tä’ ĩ na ĩ töpö kuu soatioö” ĩ na Teusö a kuuma. “Teusö a hai, ipa pata tä” ĩ na nomawö töpö kuu mai kitä. Töpö temö öpii, ĩ na ĩ töpö kuu sisaö. Önö kutenö, Abraão a, Isaki a, Jacó a, ĩ na kilii töpö nomasoma maaki, ĩ töpö temöa konasoma' ĩ na Jesus a kuuma. 33 Ĩ na Jesus a kuu noai, satehe epii töpö kokamo sotota pole, ĩ töpönö ĩ ta hininö nö, 'Jesus anö ta wäsä wi ĩ ta topa apa nö kilile' ĩ na töpö pi kupalotima. 34 Ĩ na tä kua tä, 'Jesus a hapalo taö öpa asaö ha, satuseu töpö hapalo hö̃töo maama' ĩ na patiseu töpönö ĩ ta kuu hininö nö, ĩ patiseu töpö kokamoma. 35 Töpö kokamo nö, ai tä hai, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ anö Jesus a wapa pia salo, Jesus a na ĩ na a kuuma: 36 'Jesus a pata! Moisés a patanö töpö noa thatiilö noai, ĩ witi pili ta topa satia apöle ĩ sa ta hinia totilöpökö?' ĩ na a kuuma. 37 Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki, '“Teusö pata wa tä pii totio opatipököö! Ĩ a pata na wa pi kuo totio opatipököö! Pe epii a pata pii totihoö! Ĩ a na wa pi tapomo sinomoti nö, pe epii a pii totihoö!” 38 ĩ na Moisés anö töpö noa thaa noai, ĩ pili wa ta hinia totilöpököö! 39 Ĩ wa ta hinia totia apölö nö, “Kama wa pio sapao kua kõo wi na, ĩ na au töpö pii kuaö!” ĩ na Moisés anö töpö noa thaa naio noai, ĩ wa ta hinia nömönöpököö! 40 “Teusö a pii totihoö! Ai töpö pii totio naioö!” ĩ na Moisés anö töpö noa thaa noai, ĩ wa ta hinia totilöma, Moisés anö satehe epii ai töpö noa thaa pi kupaso noai, ĩ wa tä pewö a hini naio soata kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 41 Ĩ na Jesus a kuu nö, patiseu töpö kokamo soala tä, Jesus aiki, 42 'Juteu makö täapa kõo läopö, Teusö anö ai tä simöpa pialali, ĩ Cristo a hilo wi, ĩ a na wi na makö pi kuu kule? Ĩ a hai, witi pili a ola tolewö?' ĩ na a kuu ha, 'Davi a ola hai, Cristo a' ĩ na töpö kuuma. Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, 43 'Önö kutenö, Davi a kuu noai, ĩ tä na wi na makö pi kuu kule? Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö Davi a pi hatukua waikipamanöma kutenö, ĩ na a kuuma: “Waiha Teusö anö a simöpa piale, ĩ ipa pata tä” ĩ na Davi a kuuma. 44 Ĩ na Davi a pata kuu totioma: “Ipa pata tä na Teusö pata tä aiki, ‘Ai töpönö wa wanipo wi ĩ sa töpö peama totio kitäö! Sa töpö peama noai ha, ĩ töpö na wa kaikanamo toitio kitäö! Ĩ töpö na wa kaikanamo totio paio mai ha, kamisa na wa kua paitiki nö, kawa solo makö kaikanamo paitiopököö!’ ĩ na Teusö pata tä kuuma” ĩ na Davi a pata kuuma. 45 Önö kutenö, Davi anö Cristo a kateha nö, “Ipa pata tä” ĩ na a kuuma kutenö, Davi a hai pelupö tolewö Cristo a päwö ta o? Ma. Davi a kua paia mai ha, Cristo sa kuo somatioma' ĩ na Jesus a kuuma. 46 Ĩ na Jesus a kuu ha, ĩ töpö pewö hapalo hö̃töo wi tä kuo maama. Önö kutenö, ĩ töpönö Jesus a na tä hini kota maama.

Mateus 23

1 Ĩ na tä kua tä, satehe epii töpö sototole ĩ töpö, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö na Jesus a hapalo kõoma. 2 A hapalo nö, 'Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, patiseu töpö, ĩ na töpö kui töpö hai, juteu pata töpö kutenö, Moisés a kai sãökama kule, ĩ töpönö ĩ tä taöma sinomoö. 3 Önö kutenö, ĩ töpönö ta wäsä wi ĩ tä pewö a hini totioheö! Ĩ ma ta hini kule maaki, ĩ töpönö tä thatala apati wi, ĩ tä thaa naio tihöö! Ĩ töpönö ta wäsäti kule maaki, ĩ töpönö ĩ ta hini totio mi ipö. Önö kutenö, ĩ töpö kuati wi, ĩ ma tä uöma maapököö! 4 Wani tä hute epii tä õkama sihipo wi, ĩ tä kui na, ĩ töpönö ai töpö noa tha apati wi, ĩ na ĩ tä kuö. Wani tä õkapalö nö, ai tä na ĩ wani tä hute epii tä sihiama thama wi na, ĩ na ĩ töpönö ai töpö noa thaa nö, ĩ na ĩ töpö peama kua hö̃töoö. Ĩ töpönö ai töpö noa thaa nö, töpö peamati wi, ĩ töpönö töpö pepalo opa wi, ĩ töpö pasilipa mi ipö. 5 Ĩ töpö mömo pi topa apa päoö. Ĩ töpönö toitai tä thaa wi, ai töpö na ĩ tä möma pi topa päo salo, toitai tä holisi thaa sinomo päoö. Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, patiseu töpö, ĩ na töpö kui töpönö pi na ai töpö pi thama sinomo pi topa apaö: “Kamakönö Moisés ma kai a hini totiatalo opawö” ĩ na ai töpö pi thama pia salo, kama töpö hũko ha Teusö tä waheta sãökama pi õkaki, pili töpö poko ha ai tä sãökama pi õkaki, haloi ösö kolo kasö lapemaki, ĩ na ĩ töpönö tä thama sinomoö. 6 Töpö iapalopö, töpö kokamo pa Moisés a kai wäsä wi ĩ töpö, patiseu töpö, ĩ na töpö kui, pata töpö loo wi ĩ ha ĩ töpö loo pi topa naio sinomoö. Juteu töpönö Moisés a kai hinipö, töpö kokamo sinomo wi, ĩ ha pata töpö loo sinomo pa, ĩ ha ĩ töpö loo pi topa naio asaö. 7 Wani tä suta wi, ĩ ha satehe epii töpö kuo pa ĩ töpö hupalo naitio nö, “Pata! Wa huu kule?” ĩ na ai töpö pewö thama pi topa apaö. “Pata wanö samakö pi hatukama sinomo wi ĩ waö!” ĩ na töpö pi thama pi topa apa naio päoö. 8 Kamakö na, “Pata wanö samakö pi hatukama sinomo wi ĩ waö!” tä kuu wi tä kuo maapököö! Makö pi hatukama sinomo wi, ĩ sami pata tä kua sisaa. Kamakö hai, poose makö pewö pasiwö. 9 Kamakö hai ĩ pö̃ a hai, sami a kua sisaa. Hi tä hẽtu ha kamakö hai ĩ pö̃ a kulali, ĩ a. Önö kutenö, hi masita tä uli kule ha au ai tä pasi mai tä na, “Hapa” makö kuu maikiö! 10 Ai tä na, “Ipa pata tä” pö kuu ti! Kamakö hai samii ĩ pata sa kua. Cristo sa hai, ĩ kamakö hai ĩ pata sa sai. 11 Kamakö na a kalipalo sinomo nö, makö pasilipo wi, ĩ a hai, ĩ pata tä sati ipö. 12 “Pata sa asawöö!” ai tä kuu wi, ĩ a na, “Pata wa pasi mai kitäö!” ĩ na ai töpö kuu kitä. Ĩ na tä kua tä, “Pata sa pasi mai kitä” ai a kuu pasio wi, ĩ a na, “Pata wa waikiwö” ĩ na töpö kuu kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 13 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Moisés ma kai wäsä sinomo wi ĩ makö, patiseu makö, ĩ na makö kui makö holisimo opati wi, ĩ makö pepalo opa kuki kitä. Teusö anö sanöma makö na a kaikanamo totio wi, ĩ ha ai töpö lisipo pi topa kule maaki, makö läapalo läoö ha, ai ma töpö lisipama mi. Ĩ ha makö lisipo mi, ĩ ha ai ma töpö lisipama mi, ĩ na tä kuaö. Ai töpö aiki, “Teusö ai. Kamisamakö na a kaikanamo totihoö!” ĩ na ĩ töpö kuu pi topa kule maaki, makö holisimo opa salo, Teusö a kaikanamo wi, ĩ ha ĩ ma töpö lisipama maa kule. 14 [Moisés ma kai wäsä wi ĩ makö, patiseu makö, ĩ na makö kui makö holisimo opati wi, ĩ makö pepalo opa kuki kitä. Suö töpö hai ĩ peanopö töpö nomaso noai, ĩ töpö hai ĩ wani ma tökö pewö täalali. Ĩ wani ma tökö pewö täalalö nö, ai ma töpö mönama pia salo, makö Teusömo soata nö, Teusö a na makö hapalo lapahapalo opatii. Önö kutenö, Teusö anö makö pepalama satia apa kitä.] 15 Moisés ma kai wäsä wi ĩ makö, patiseu makö, ĩ na makö kui makö holisimo opati wi, ĩ makö pepalo opa kuki kitä. Mötati tuu pökatö pata hamö makö huu, hi masita tä uli pewö hamö makö huu hätäpoö, ĩ na makö kuaö. Makö hulolö nö, juteu töpö pasi mai ĩ töpö na, “Juteu makö kupo mi salo” ĩ na makö ku upaö. Ma ta wäsäö ha, ĩ töpönö makö kai a hini nö, makö holisimo kua wi na, ĩ na ĩ töpö holisimo kua naioö. Ĩ töpö holisimo kua satia apaö. Ĩ töpö holisimo satia apa kutenö, õsi töpö pepalo opa soatio wi, ĩ tä uli ha makö huu kua piale na, ĩ na ĩ tä uli ha ĩ töpö huu kua naio totio kitä. 16 Kamakö mamo höpöpöi maaki, ai ma töpö poko tutuapala apatiwö. Makö pi hatuku mai maaki, ai ma töpö pi hatukama pi topa apa nö kiliawö. Makö pepalo opa kuki kitä. Ai ma töpö pi hatukama pi topa tä, pi na makö kutiwö: “‘Ĩ na sa kua totio kitäö!’ ĩ na wa kuu nö, ‘Teusömo wi, kamisa na ĩ a sai patanö sa hini manu kule, sa holisimo mane’ ĩ na wa kuu kule maaki, Teusömo wi ĩ wa sai a kateha päa manu kule, wa holisimo kuköma, wa holisimo wi, ĩ tä wanisala mai kitä. Ĩ na tä kua tä, ‘Ĩ na sa kua totio kitäö!’ ĩ na wa kuu nö, ‘Teusömo wi a sai ha oto tä kule, ĩ oto tänö sa hini manu kule, sa holisimo mane’ ĩ na wa kuu tä, ĩ oto wa ta kateha manu kule, wa holisimo kuköma, wa holisimo wi, ĩ tä wanisala apa kitä” ĩ na ma ta wäsä nö, ĩ na makö kutiwö. 17 Makö osemo opatiwö. Makö pi hatuku mi ipöö! Teusömo wi ĩ a sai kutenö, Teusö anö ĩ a sai totipali. Teusömo wi ĩ a sai ha oto tä kua kutenö, Teusö anö ĩ oto tä totia naipali. Önö kutenö ĩ oto tä toita apö, Teusömo wi ĩ a sai toita sati ipö, ĩ na tä kuö. 18 Ĩ na tä kua tä, ai ma töpö pi hatukama pi topa tä, ma ta wäsä nö, ĩ na makö kuu naioö. “‘Ĩ na sa kua totio kitäö!’ ĩ na wa kuu nö, ‘Teusö a na salo pö totoköpö matakali tiki hĩtale, ĩ tikinö sa hini manu kule, sa holisimo mane’ ĩ na wa kuu kule maaki, ĩ wa tiki a kateha päa manu kule, wa holisimo kuköma, tä wanisala mai kitä. Ĩ na tä kua tä, ‘Ĩ na sa kua totio kitäö!’ ĩ na wa kuu nö, ‘Teusö a na salo sa toto pole, ĩ salo anö sa hini manu kule, sa holisimo mane’ ĩ na wa kuu nö, wa holisimo kuköma, ĩ tä wanisala apa kitä” ĩ na makö kutiwö. 19 Makö pi hatuku mi ipö. Teusö a na salo pö totoköpö matakali tiki hĩtale, Teusö anö ĩ tiki totipali, ĩ tiki hösöka ha salo pö makea kutenö, ĩ salo a totia naipali, ĩ na tä kuaö. 20 Önö kutenö, “Ĩ na sa kua totio kitäö!” ĩ na ai tä kuu nö, “Teusö a na salo pö totoköpö tiki hĩtale, ĩ tikinö sa hini manu kule, sa holisimo mane” ĩ na a kuu tä, “Ĩ tiki, ĩ tiki na salo a makele, ĩ na tökö kui tökö pewönö sa hini manu kule, sa holisimo mane” ĩ na a kuu totia kule. 21 “Ĩ na sa kua totio kitäö!” ai tä kuu nö, “Teusömo wi ĩ a sai patanö sa hini manu kule, sa holisimo mane” ĩ na a kuu tä, “Teusömo wi ĩ a sai patanö sa hini, Teusömo wi a sai õsimö ha Teusö a kule, ĩ a patanö sa hini naioö, ĩ na tä kua kutenö, sa holisimo mane” ĩ na ĩ a kuu totia kule. 22 “Ĩ na sa kua totio kitäö!” ai tä kuu nö, “Hutu mosökö patanö sa hini manu kule, sa holisimo mane” ĩ na a kuu tä, “Hi tä hẽtu hamö kaikana tä hai ĩ lotami ti na Teusö a lole, ĩ tinö sa hini, ĩ ti na Teusö a lole, ĩ a patanö sa hini, ĩ na tä kua manu kule, sa holisimo mane” ĩ na ĩ a kuu totia kule' ĩ na Jesus a kuuma. 23 Ĩ na a kuu nö, 'Moisés ma kai wäsä wi ĩ makö, patiseu makö, ĩ na makö kui makö holisimo opati wi, ĩ makö pepalo opa kuki kitä. Wani ma tökö thapo pole, Teusö a na ĩ ai ma tökö ose wai totoma sinomoö. Ma tä thapo pole, ĩ tä wani ipii maaki, ĩ na ma tä thamaö. Nii tä oamö totipamanöpö, nii tä na saa nakö wai ketama sinonomo wi ĩ ma nakö wai thapo pole, Teusö a na ĩ ma nakö ose wai totoma sinomo naioö. 10 nakö wai kua tä, sami ma nakö wai totoma sinomoö. Ĩ na Moisés anö nö patapö töpö noa thama kutenö, ĩ na makö kuatii. Ĩ tä topa kule maaki, pe epii Moisés anö nö patapö töpö noa tha apa noai, ĩ ma ta hini mi ipö. “Toitai tä thaa totioheö! Ai töpö na makö pi honipo opa nö, töpö totiapala sinomoö! Makö pitilimopököö!” ĩ na Moisés anö pe epii nö patapö töpö noa thaa noai, ĩ ma ta hini totio mi ipö. 24 Makö pi hatukupo mi. Makö amisio pia tä, ukisili a wai kãne, ĩ ma wai hosalö nö, maa ma tuu koa kule maaki, kamelu ma uni pata, klutu. Ĩ na makö kuaö. Wani ipii wanisala ma tä thaa kuköma, makö pi honipo kitä maaki, pe epii wanisala ma tä thaa tä, “Päla. Ĩ na makö kua päoö” ĩ makö kuu' ĩ na Jesus a kuuma. 25 Ĩ na a kuu nö, 'Moisés ma kai wäsä wi ĩ makö, patiseu makö, ĩ na makö kui makö holisimo opati wi, ĩ makö pepalo opa kuki kitä. Kaukösö ma salupali, mokota ma salua naipali, ĩ na ma tökö salu thama kule maaki, ĩ tökö õsimö ha wanisala ma tä titiki. Kaukösö a ausii kaukösö a na maa tuu samii tuu titio kuo wi na, ĩ na makö kuaö. Makö möamö toita apö maaki, pili makö õsi sami ipö. Makö thomömo opaö, wani tä na makö pi wasiso opaö, ĩ na makö kuaö. 26 Patiseu makö pi hatuku mi ipö. Kaukösö a õsimö ha tä titile, ĩ ma tä ausia paipamanöma, kaukösö a ausia naipaso kitä. Pili makö õsi ausi waikia tä, toitai ma tä tha apa hö̃töo kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 27 Ĩ na a kuu nö, 'Moisés ma kai wäsä wi ĩ makö, patiseu makö, ĩ na makö kui makö holisimo opati wi, ĩ makö pepalo opa kuki kitä. Nomawö töpö pi titita wi, ĩ a sai wai kui na, ĩ na makö kuö hö̃töwö. Nomawö töpö pi titia wi, ai töpönö ĩ a sai wai hönöma nö, sai a wai ausipama kule maaki, ĩ a sai õsimö ha thuu tu, sãi sãi tä hote hĩthani, ĩ na tä titia kua. 28 Makö möamö toita apö maaki, pili makö õsi wanisala apö. Makö holisimo opati wi ĩ tä na makö pi tapomo opatii, wanisala ma tä thaa piale, ĩ tä na makö pi tapomo opatii, ĩ na pili makö õsi kuaö' ĩ na Jesus a kuuma. 29 Ĩ na a kuu nö, 'Moisés ma kai wäsä wi ĩ makö, patiseu makö, ĩ na makö kui makö holisimo opati wi, ĩ makö pepalo opa kuki kitä. Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ nomawö töpö titile, ĩ ma sai thaö, toitai tä thaa sinomo noai, ĩ nomawö töpö titile, ĩ ma sai totia kopali, ĩ na ma pö sai thatala apatii. 30 Ma pö sai thaa nö, “Sutu ha Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ töpö na makö kuo naio soatama aköna, kamakö hai ĩ nö patapö töpönö ĩ töpö sä thama noai na, ĩ na ma töpö sä thama naio maa noa kipi” ĩ na makö kuu. 31 Ĩ na makö kuu manu kui, “Sutu ha kolo töpönö Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ töpö sälalö noai, ĩ kolo töpö hai ĩ ola samakö” ĩ na makö kuu kule. 32 Önö kutenö, kamakö hai ĩ nö patapö töpönö wanisala pili tä kolo thama kua noai na, ĩ na ma tä thama hötöto totiopököö! 33 Olö kökö wasui kökö kui na, ĩ na makö kuaö. Ai töpö na wanisala ma tä thaa sinomoö. Õsi töpö pepalo soatio wi, ĩ tä uli ha Teusö anö makö simöpa piale, ĩ tä na makö tokö mai kitä. 34 Hiki. Teusö a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, töpö pi hatuku upii ĩ töpö, makö pi hatukama wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, kamakö na ĩ sa töpö simöpali kitä. Ĩ sa töpö simöpalöma tä, ai ma töpö säpali, hii ti pakalai ti ha ai ma töpö sätämaki, ĩ na ma töpö säa thapali kitä. Ĩ na tä kua tä, juteu töpö kokamo sinomo wi ĩ sai pö ha töpö kokamone, ĩ ai ma töpö soalalö nö, sai pö kua setekelati, ĩ sai pö pewö hamö ma töpö sasupalö nö, ma töpö peama hätäpo opa kuki kitä. 35 Önö kutenö, wanisala tä thaa pasio maa noai ĩ ma töpö sälalö noai, ĩ tä noa na Teusö anö makö peama kitä. Apeu anö wanisala tä thaa pasio maa noai, ĩ a säa somapalö nö, waiha opii ai töpö satehe epii töpö säa nömönanöma. Töpö säa nömönanö nö, ĩ na tä kua tä, waiki totii, Patakiasö a hai ĩ pelupö Sakatiasö a säa nömöpalöma. Teusömo wi a sai atu ha salo pö ĩsima sinomo noai ĩ ti hĩtale, ĩ ti kotö ha juteu makönö Sakatiasö a säma. 36 “Ĩ töpö pewö sälalö noai, ĩ tä noa na Teusö anö makö peama kitäö!” ĩ na sa kuu kule. Sa holisi mai kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 37 Ĩ na Jesus a kuu nö, ĩ na a kuu nömöoma: 'Jetusalẽi tili pö! Teusö a kai wäsä sinomo wi ĩ ma töpö sä sinomo opawö. Teusö anö ĩ töpö simöpalö noai, maa manö ĩ ma töpö sä sinomoö. Kalaka pöpönö anö kalaka kökö ose wai noama salo, pili a maisökö komo ha kökö ose sosamapo kua wi na, kamisanö ĩ na makö noama kua wi, ĩ sa tä pi ipa sinomo thali maaki, ĩ ma tä pii pasio maa thaliö! 38 Kamakö hai ĩ sai a pata na sa mamo läo soatio mai kitä. Makö noama mi kutenö, sami ipii makö heipaso kitä. 39 “Kamakö aiki, ‘Kamisamakö na Teusö anö a simöpalö noai, ĩ a waloa kõki keheö! Teusö ai. Ĩ wa totiapalapököö!’ ĩ na makö kuu paio mi tä, kamakönö sa tapa kõo paio mai kitäö! Pitili sahaö!” ĩ na sa kuu kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma.

Mateus 24

1 Ĩ na tä kua tä, Teusömo wi a sai ha Jesus a kuoma, a atupalo nö, a huu koonö pamö, Jesus a na kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö ekua hö̃köiki nö, Jesus a na ĩ töpönö Teusömo wi a sai pata möpalamatimae. 2 Sai a pata möpalamati ha, Jesus aiki, 'Hi sai ma pata möpalati pole, ĩ a sai ha maa makö pewö tipöle, ai töpönö ĩ maa makö pewö pata huitipalö nö, maa makö pewö kemani kitä. “Ai ma tipöo satio soa mai kitä. Ĩ a sai pewö pata waniapaso kitä” ĩ na sa kuu kule. Sa holisi mai kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 3 Ĩ na Jesus a kuu nö, a hua kononö nö, Olipa tä heu ha a walokö lasoma. A waloikilö nö, a loköma. A lotia tä, ai töpö mai ha, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö waloikiso nö, 'Jesus ai. Wi na tä kuto tä ai töpönö Teusömo wi a sai pata waniapali pia salo? Wa huu kõo paio mi tä, wi na tä kua paio pia salo? Hi tä uli mapo pia tä, wi na tä kua pia salo?' ĩ na töpö kuuma. 4 Ĩ na töpö kuu ha, 'Makö pi mosawia mi tä, ai töpönö makö mönama apa kitäö! Önö kutenö, pö mosawia totikiö! 5 Ai töpö satehe epii töpö waloiki nö, ĩ töpö aiki, “Teusö anö sa simöpalö nö, sanöma makö na ĩ sa kaikanamoma wi ĩ sa” ĩ na töpö holisi kuu nö, ĩ töpönö ai töpö satehe epii töpö mönama kitä. 6 Ĩ na tä kua tä, “Hi atepale ha töpö säpaso kulaliö!” ai töpö kuu, “Ki hamö töpö a säpaso kulaliö!” ai töpö kuu, ĩ na ma tä kuu hini kitä. Ĩ ma tä kuu hini tä, pö pi honipo tihöö! Töpö säpaso wi tä kua totio kitä maaki, hi masita tä uli mapo soata mai kitä. 7 Ai tiko töpö kai hapalo wi, ĩ töpö na töpö satehe epii töpö wasu ekupa sinomoti kitä. Ĩ na tä kua tä, ai töpö na pata tä kaikanamo wi, ĩ töpö satehe epii töpö kokamo nö, ai tiko töpö satehe epö hö̃töi, ĩ töpö na ĩ töpö wasu ekupa sinomo kuki kitä. Tä uli pata lakö lakömo hãkikio opa kitä. Hi masita tä uli oi hãkikio opa kitä. 8 Ĩ na tä uli kua kuki kitä maaki, waiha pe epii töpö pea tolea totio opa kuki kitä. Suö tä na ulu a wasu kuo pia wi na, ĩ na tä kua kitä. Wani ipii töpö pea paio nö, waiha pe epii töpö pea satia apa kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 9 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Ai töpönö makö wanipo wi ĩ töpönö makö huölö nö, makö peama pia salo, makö läkälölö nö, pata töpö na makö totokö nö, makö namo simöki kitä. Makö namo simöki ha, makö sälali kitä. Kamakönö sa thapo salo, hi tä uli pewö hamö töpö kule, ĩ töpönö makö hĩsu tha apa kitä. 10 Ĩ tä, “Jesus sa thapo wi ĩ sa” töpö kuu wi ĩ töpö satehe epii töpönö sa hosali kitä. Ĩ töpö hĩsu thaso hẽtupaso nö, ĩ töpö monimo hẽtupaso kitä. 11 Ĩ na tä kua tä, Teusö a kai wäsä holisimo sinomo wi ĩ töpö satehe epii töpö kuiki nö, ai töpö satehe epii töpö mönama apa kuki kitä. 12 Wanisala tä thaa wi ĩ tä pala apa kuki kitä. Wanisala tä pala apa nö, ai töpö satehe epii töpö noimaso wi tä mataso kitä. 13 Ĩ na tä kua kitä maaki, kawanö Jesus sa thapo soatioö ha, Teusö anö wa täa koni kitä. 14 Sanöma makö õsi ha Teusö a kaikanamo totio wi ĩ ta topa apöle, hi masita tä uli pewö hamö ĩ ta wäsä kuki kitä. Ta wäsäö ha, hi masita tä uli pewö hamö töpö kule, ĩ töpö pewö na ĩ ta hini seteko kuki kitä. Ĩ töpö pewö na ĩ ta hinimomanö noai ha, hi masita tä uli mataso kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 15 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Daniel anö Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ aiki, “Teusömo wi a sai ha wasu tä hiopö öpii tä wani kuki kitä” ĩ na Daniel a kuu noai ĩ ma tä waheta möö nö, pö pi hatukuikiö! 16 Waiha ai töpönö ĩ tä wani hiopö öpii tä wani talalöma, ĩ töpö na ĩ na sa kuu kule: “Maa makö pata hamö jutéia tili pö toköa haitalolöö! 17 Teusömo wi a sai ha wasu tä hiopö öpii tä wani kua kutenö, sai a atu ha makö kule, sai õsimö hamö pö lisipo kõo tihöö! Pokei, pö tokö haimoonöö! 18 Hikali a ha makö kalipalo pole, soho wi ĩ haloi wa ösö sua pi topa kõa kule maaki, sai hamö pö koonö tihöö! Lope epii pö tokölolöö!” ĩ na sa kuu kule. 19 Ĩ tä, suö töpö sipinapii ĩ töpö, ulu töpö halepo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, pe epii töpö pea kitä. 20 Ĩ tä, Teusö a na makö hapalo nö, “Maa tä hälä pola tä kuno mai, inama tä na samakö toköa totisolöpöö! Mota mato wi ĩ tä wakala kua mai ha samakö toköa totisolöpöö!” ĩ na Teusö a na ĩ na pö kuu! 21 Pe epii sanöma makö pea kuki kitä. Ĩ na makö pea kua piale na, somi tä sai tä, Teusö anö hi masita tä uli thapalö noai, ĩ tä töpö kuo noai, ĩ na ĩ töpö pea kua maama. Ĩ na nö patapö töpö pewö pea kua maama. Waiha pe epii makö pea kua piale na, ĩ na ai töpö pea kua kõo mai kitä. 22 Pe epii sanöma makö pea piale, ĩ tä, “Ĩ nakö pätawöö!” ĩ na Teusö a kuu mi tä, waiha sanöma makö pewö nomasoö. Teusö anö makö naka makokoa asa noai, ĩ Jesus ma thapo wi, ĩ makö peati ha, “Ĩ nakö pätawöö!” ĩ na Teusö a kuu kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 23 Ĩ na a kuu nö, 'Ĩ na tä kua tä, “Möö nökö. Hi Cristo a” ĩ na ai a wani kuu, “Ki Cristo a” ai a wani kuu, ĩ na ai töpö kuu ha, “Pitili ta” pö pi kuu hãto tihöö! 24 “Teusö anö sa simönö noai, ĩ Cristo sa hilo wi ĩ sa” ai töpö holisi kuu kitä. “Teusö sa kai wäsä sinomo wi ĩ sa” ai töpö holisi kuu kitä. Töpö kuu wi ĩ töpönö, Teusö anö töpö naka makokoa asa noai, ĩ töpö mönama pia salo, töpö kilima wi ĩ nasimö tä thamati kitä. “Ĩ a waninö Teusö a taö öpa hãtoakö” ĩ na Jesus a thapo wi ĩ töpö pi thama pia salo, tä aipöamati kuki kitä. 25 Ĩ tä kua paia mai ha, kamakö na sa ta wäsä kule. Önö kutenö pö pi mosawia totikiö! 26 Kamakö na ai töpö aiki, “Hiki. Sanöma töpö pilia tasoa mai, ĩ tä uli ha Cristo a huu polatiö!” töpö kuu ha, ĩ ha pö huulö tihöö! Ĩ na tä kua tä, “Hiki. Hisa ha Cristo a sosa kulaiö!” töpö kuu ha, ta hini tihöö! 27 Hi tä hẽtu ha tä pata sami samimo tä, sanöma makö pewönö ĩ ma tä pata tapa kua wi na, ĩ na sanöma sa kupaso noai ĩ sa huu kõa tä, sanöma makö pewönö ĩ na sa tapa kua kuki kitäö! 28 Pi naka. Ĩ na makö kuu sinomoö: “Nomawö tä paale, ĩ ha watupa kökö walopa totio kitä” ĩ na makö kuu. Watupa kökö walopa kua totio wi na, ĩ na kamisa waloa kua kõa totiki kitä. Watupa kökö hatuka apa kua wi na, ĩ na sa hatuka apa kua hö̃töo kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 29 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Töpö pea mataso noai ha, motokö sii lupasoö, pilipoma a sii lupasoö, sitikali pö kelasoö, hutu mosökö pata huöpo sinomoti wi ĩ tä matasoö, ĩ na tä kua kitä. 30 Ĩ tä, sanöma sa kupaso noai ĩ sa huu kõo wi, sanöma töpönö ĩ tä tapa kitä. Hi masita tä uli pewö hamö sanöma töpö kupai, ĩ töpönö ĩ tä tapa nö, töpö kilipalo opa salo, töpö ö̃köpalo opa kitä. Ĩ töpö pewö mamo tetela tä, sanöma sa kupaso noai ĩ Jesus sa hai, sa lotete epii, sa wakala apii sa toita apii, ilasi tä hösöka ha ĩ sa itho laso kitä. 31 Sa itho tä, hola wi ta pata hola kuköma, hi masita tä uli pewö pata hamö ipa ãju sa töpö simöa setekeli kitä. Sa töpö simönöma, Teusö anö sanöma töpö saia waikipalö noai, ĩ ãju töpönö ĩ töpö kõa asalali kitä. Hi masita tä uli pewö hamö sanöma töpö pilipai, Teusö anö ĩ ai töpö saia asa waikipalö noai, ĩ töpö kõa asalalö nö, töpö kokamoma läo kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 32 Ĩ na a kuu nö, ai uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma: 'Piku tiki na makö pi tapoiki nö, pö pi hatukuikiö! Piku tiki poko liäa kopasoö, tiki poko ãkea konasoö, ĩ na piku tiki pokokö kuaö ha, “Inama tä ateo waikia kuleö!” ĩ na makö pi kuu kua wi na, 33 sa kuti pole, ĩ tä kua kuköma, “Jesus a huu kõo wi, ĩ tä ateo waikia kuleö!” ĩ na makö pi kuu kua hö̃töopököö! 34 “Sa kuuhe, ĩ kolo tä tapa pasio piale, ĩ töpö noma paio mai ha, sa kuu pole, ĩ tä pewö kupaso kitäö!” ĩ na sa kuu kuleö! Pitili sa. 35 Hutu mosökö pata matasoö, hi masita tä uli matasoö, ĩ na tä kua kitä maaki, kamisa kai a mapo pasio mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 36 Ĩ na Jesus a kuu nö, '“Ĩ tä wakala ha masita tä mataso kitä” ĩ na ai sanöma tä pi kuu tao mai kitä. “Ki hamö motokö kuto tä, Jesus a huu kõo kitä” ai sanöma tä pi kuu tao mai kitä. Ãju töpönö ĩ tä wakala taö naio mai kitä. Kamisa hai, Teusö sa ulupö maaki, ĩ wakala sa tä tai mi naiwö. Ipa hao anö tä taö sisaö. 37 Sutu upa ha Noé a kua tä, Teusö a thapo pasio mai, ĩ töpö kuati kua noai na, ĩ na sanöma sa kupaso noai ĩ sa huu kõa tä, ĩ na töpö kuati kua hö̃töo kitä. 38 Tuu õkimo paio mai ha, kutiata a pata na Noé a titio paio mi tä, Teusö a thapo mai ĩ töpö pi moti ipii töpö iapaloö, tuu toita apii tuu kopalaö, töpö supasotii, ĩ na töpö kuatima. 39 Töpö pi moti ipii töpö kua tä, tuu õkimo kulaso noai na, ĩ na waiha ĩ na töpö pi moti ipii töpö kua tä, sanöma sa kupaso noai, ĩ sa huu kõo kitä. 40 Sa huu kõo tä, polakapi töpö hikalimo pole, ai sami sa tä täa asa koni, ai sami sa tä takölöö, 41 polakapi suö töpönö sini mo kopekeamati tä, ai sami sa tä täa asa koni, ai sami sa tä takölöö, ĩ na sa töpö thama kuki kitä. 42 Önö kutenö, pö mosawikiö! Kamakö hai ĩ pata sa waloa kõki wi, ĩ ma tä wakala tai mi ipö kutenö, pö mamo läa totikiö! 43 Sa hiniheö! Sai a thapo wi ĩ a pata aiki, “Ipa sai a na wani tökö titile, ĩ tökö na ai tä thomömo pia salo, huki ĩ a wani walo pia kuleö!” ĩ na pata tä pi kuu aköna, “Sa mio mai, sa läapalo halu soatiokö o! Ipa sai a ha a thomömo piale, ĩ a wani lisipaso matimöö!” ĩ na a pi pata kuu pi. 44 Önö kutenö, pö mamo läapalo totihoö! “Huki Jesus a waloa hãtoa kõki kitä” ĩ na makö pi kuu mi tä, ĩ tä, sanöma sa kupaso noai ĩ sa waloa kõa hãtoa pätakö solö kitäö! Önö kutenö makö natalo nö, pö mamo läapalo totihoö!' ĩ na Jesus a kuuma. 45 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Sa hiniheö!' a kuu nö, ai uni ta wäsä nö, 'Pata tä na ai tä kalipalo sinomo wi, ĩ anö tä taö öpaö, a kalipalo makoka apatii, wi na ĩ a kuatii? Ĩ na ĩ a kuati kitä: A pi hatuku upö kutenö, ĩ a na pata tä aiki, “Kamisa na töpö kalipalo wi ĩ töpö na a mamo läa haikiö! Ĩ tä wakala pewö na ĩ töpö na nii tä totoa haikiö!” ĩ na pata tänö a noa thaö. 46 Ĩ na pata tänö a noa thaö ha, ĩ anö ai töpö na a mamo läa haiki nö, ĩ tä wakala pewö na nii tä totoma haio sinomoö. Ĩ töpö na nii tä totoma soatio pamö, pata tä waloa kõki. Nii tä totoma sinomo haio noai, ĩ anö pata tä hinia totiatala apatima kutenö, pata tä walo tä, a pi mönahapalo opaö. 47 “Pata tä waloiki nö, ‘Ipa sa tökö pewö thapo pole, ĩ wa tökö huöpo sinomoö!’ ĩ na pata tä kuu kitä” ĩ na sa kuu pitili mo opa kule. 48 Ĩ na tä kua tä, pata tänö ai tä noa thaa wi ĩ a kalipalo makokoa mi tä, ĩ aiki, “Ipa pata tä kõo mai ha, a kua soa kule. Tä tetepo waikia kuleö!” ĩ na a pi kuu salo, 49 a kalipalo makokoa mai a, töpö kalipalo naio wi ĩ ai töpö soapali, töpö polemo sinomo wi ĩ töpö na a iapalo nö, tuu wasui tuu kopalatii, ĩ na a kua haitia. 50 Ĩ na a pi moti kua haitia tä, “Huki ipa pata tä kõa hãtopi” a pi kuu mi tä, ĩ tökö pata tä waloa kõki. 51 A pata waloa koiki nö, a noa thaa noai ĩ a kalipalo makokoa mi ipö kutenö, pata tänö a peama apa kitä. Töpö holisimo opa sinomo wi ĩ töpö peama thama wi na ĩ na ĩ a wani peama thama naio kitä. Ĩ töpö pepalo opati wi, ĩ ha töpö halilimo opa salo töpö nakö ãö ãömo opati nö, töpö ö̃köpalo opatii' ĩ na Jesus a kuuma.

Mateus 25

1 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö Teusö ta wäsä kõo nö, 'Moko sa töpö a kateha piale, ĩ töpö kua noai na, ĩ na Teusö anö sanöma töpö simöa totio pia tä, ĩ na töpö kua hö̃töo kitä' ĩ na Jesus a kuu nö, 'Pi naka. Moko tä heanopö tolaso pia salo, töpö kokamo tä, ai moko töpönö ĩ hĩsa tä pama läo halu tasoö ha, koa taka sii kai hua halua lälasolöma. Moko töpö hua halusolö noai, 10 töpö moko kui töpö hua halusolöma. 2 5 töpö moko pi motii, 5 ai töpö moko pi mosawi asawö, töpö kuoma. 3 Töpö pi moti ipii, ĩ töpönö taka sii kai hulasolöma maaki, koa taka sii hili wi, ĩ ai tuu pi täapala pasio maama. 4 Töpö pi mosawi asai, ĩ töpönö ai tuu pi täapala asamae. 5 Ĩ na tä kua tä, hĩsa tä walo tati kule maaki, hĩsa tä walo haio mi ha, moko töpö mia päkölöma. 6 Töpö mitia tä, mötali tä mumi na ai tä komö nö, “A huu waikia kulatiö! A walo taakisoö!” ĩ na ta komö kuu ha, 7 moko töpö naa soatalo nö, taka sii hilia lätamanöma. 8 Taka sii hilia lätamanö nö, moko töpö pi motii, ĩ töpö aiki, “Ai tuu pita. Ipa taka sii luo pia saile” ĩ na ĩ töpö moko kuu ha, 9 moko töpö pi mosawi asai ĩ töpö aiki hö̃töwö, “Pälaö! Ipa ai sa tuu pi totoköma tä, ipa taka sii lua hö̃töpaso matimöö! Tuu totota sinomo wi, ĩ töpö na tuu naka pasilötöö!” ĩ na ĩ ai moko töpö kuuma. 10 Ĩ na ĩ ai moko töpö kuu ha, moko töpö pi motii, ĩ töpönö ai tuu nakamö hua soatasolöma. Töpö huu soaalö tä, hĩsa tä waloa haitaköma. A waloa haitaki ha, töpö pewö ösö potehepalo pia salo, moko töpö pi mosawi asai, hĩsa tä na ĩ töpö lisia naia soatasoma. Töpö lisia naia soatasoö ha, sai a päka holele, ĩ taka pata laa soataköma. 11 Ĩ taka pata laa waikikö noai ha, moko töpö pi motii, ĩ töpö waloa kotaiki nö, “Kaikana ai! Samakö lisia naipamanöö!” ĩ na lope epii ĩ na töpö kuu kule maaki, 12 “‘Pälaö! Makö taö pasio mi’ ĩ na sa kuu pitilimo opa kuleö!” ĩ na a kuu hö̃töoma' ĩ na Jesus anö ta wäsä nö, a hapalo kuu totiatalotima. 13 Ĩ na a hapalo kuu nö, 'Kaikana tä kõo piale, ĩ ma tä wakala tai mi ipö salo, pö pi mosawia totikiö!' ĩ na Jesus a kuu makokoa totio opatima. 14 Ĩ na Jesus a kuu nö, ai uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma: 'Sanöma töpö na Teusö a kaikanamo totio wi ĩ na ĩ tä kuaö. Ai pata tä hama huu kua piale na, ĩ na ĩ tä kuaö. Ĩ pata tänö kama hai ĩ töpö kalipalama wi ĩ töpö nakalö nö, “Sa hama huu tä, ipa tä uli na pö mamo läa haikiö! Makö mamo läapalo totio haioö! Ipa tökö pewö noama totio haioö!” ĩ na töpö noa thama. 15 Ĩ na töpö noa thaa nö, ai tänö pe epii tä thama taö öpa asa wi ĩ a na pe epii sitipa kökö totoki, ai tänö wani ipii tä thama taö pasile, ĩ a na wani ipii sitipa kökö totoki, ĩ na sitipa kökö totoa thaköma. Ai tänö tä thama taö öpa asa wi, ĩ a na 5.000 kökö totoa somaki, ai tä na 2.000 kökö totoa nömöa pasiki, ai tä na 1.000 kökö totoa pasiki, ĩ na kökö totoa thaköma. Ĩ na kökö totoa thakö nö, a hama asulöma. 16 A hama asulö noai ha, 5.000 kökö tälö noai ĩ anö ĩ kökö palamanöma. Ĩ 5.000 kökö na wani tökö tälö nö, ai töpö na ĩ wani tökö totokö nö, 10.000 kökö täa nömönöma. 17 Ĩ na tä kua tä, 2.000 kökö tälö noai ĩ anö ĩ kökö pala hö̃tömanöma. Wani tökö na ĩ 2.000 kökö totokö nö, waiha ai töpö na ĩ wani tökö totokö nö, 4.000 kökö täa nömönöma. 18 Ĩ na tä kua tä, 1.000 kökö tälö noai ĩ anö ĩ kökö palama pasio maama. Masita tä ha thaka taka thakö nö, ĩ taka na pata tä hai ĩ sitipa kökö titia soatakö nö, kökö patiliköma. 19 Tä tetepaso noai ha, pata tä kopi. A kopo nö, töpö kalipalama sinomo noai ĩ töpö na, “Kamakö na sitipa sa kökö totokö noai, ĩ kökö na wi na makö kuama?” ĩ na a kuuma. 20 Ĩ na a kuu ha, 5.000 sitipa kökö tälö noai, ĩ anö ai 5.000 kökö sätämanö noai, ĩ aiki, “Kamisa na 5.000 wa kökö totoki kipili. Möö nökö. Ĩ sa kökö palamanö nö, hi ai 5.000 sa kökö täli kipili” ĩ na a kuuma. 21 Ĩ na a kuu ha, “Ĩ tä topa. Wa kalipalo makoka apa wi ĩ wa. Wa totiatalo opawö. Wani ipii sitipa wa kökö tälö noai, ĩ tä na wa kalipalo makoka apa nö, wa kökö palama taö öpama kutenö, ipa wani tökö kua apöle, ĩ tökö na wa kalipalo nömöopöö! Hapo. Kamisa na a iapalo naioö! Kawa solo makö pi mönahapököö!” ĩ na pata tä kuuma. 22 Ĩ na tä kua tä, 2.000 sitipa kökö tälö noai, ĩ anö ai 2.000 kökö sätäa makekö noai, ĩ a waloa nömöiki nö, pata tä na ĩ aiki, “Kamisa na 2.000 wa kökö totoki kipili. Möö nökö. Ĩ sa kökö simomanö nö, hi ai 2.000 sa kökö täli kipili” ĩ na a kuuma. 23 Ĩ na a kuu ha, pata tä aiki, “Topa. Wa kalipalo makokoa opa wi ĩ wa. Wa totiatalo opawö. Wani ipii sitipa wa kökö tälö noai, ĩ tä na wa kalipalo makoko opa nö, wa kökö simoma taö öpama kutenö, ipa wani tökö kua apa, ĩ wa tökö huölö nö, ĩ kökö na wa kalipalo nömöopöö! Hapo. Kawa solo makö pi mönahapököö!” ĩ na pata tä kuuma. 24 Ĩ na tä kua tä, 1.000 kökö tälö noai ĩ a waloikiso nö, pata tä na ĩ aiki, “Ai töpö na wa kili mi ipö. Hikali a ha wa mo tösa mane maaki, hikali a ha nii tä kule, ĩ wa tä nii sua sinomo opaö. Noa wa tä totoa mi päla tä maaki, wani wa tä sua sinomoö. 25 Ĩ na wa kuaö ha, sa kili salo, kawa hai ĩ sitipa sa kökö patiliköma. Pei. Hi au sitipa kökö täa konöö!” ĩ na a kuuma. 26 Ĩ na a kuu ha, pata tä aiki hö̃töwö, “Wa kalipalo tomöpo mi ipii ĩ wa. Wa wanisala wani moi ipö. Hikali a ha sa mo tösa mane maaki, hikali a ha nii tä kule, ĩ sa tä nii sua sinomoö, noa sa tä totoa mi päla tä maaki, wani sa tä sua sinomoö, ĩ na sa kuati wi ĩ wa tä taö waikia kule. 27 Wi na wa pi kuu salo, masita tä ha ipa sitipa wa kökö patiliköma? Sitipa kökö titita wi a sai ha ipa sitipa wa kökö titiköma aköna, ĩ kökö palaso noa kipi. Kökö palaso noai ha, ĩ tökö sa kopo nö, ĩ kökö noa apii sa kökö täa konö noa kipi” ĩ na pata tä kuuma. Ĩ na a kuu nö, töpö kalipalama wi ĩ ai töpö na, 28 “Ĩ anö 1.000 sitipa kökö po pole, ĩ kökö tälöheö! Ma kökö tälö nö, 10.000 kökö po pole, ĩ a na ĩ 1.000 kökö totoa soataköö! 29 Pi naka. Ai tänö pe epii tä thapo pole, ĩ a na ai tä totoa satia apa kõki kitä. Ĩ na tä kua tä, ai tänö wani ipii tä thapo pole, ĩ tökö pewö wai tälö kitä. 30 Pei. Hi a wani kalipalo tomöpo maa noai, atu ha mumi mumi tä pata kule, ĩ ha ĩ a wani hosalöheö! Ĩ ha a wani halilimo opa salo, a nakö ãö ãömo opati nö, a ö̃köpalo opatipököö!” ĩ na ĩ pata tänö ĩ na töpö noa thama' ĩ na Jesus a kuuma. 31 Ĩ na a Jesus a kuu nö, 'Hi masita tä uli ha sanöma sa kupaso noai, hisa ha sa huu kõa tä, ĩ tä, ãju sa töpö kai huu tä, sanöma töpö pewö na sa kaikanamo kuki kitä. Kaikana sa kutenö, lotami ti na kaikana töpö loo sinomo wi, ĩ nasimö ti na sa loki kitä. 32 Sa lotia tä, hi masita tä uli pewö hamö töpö pilipai, kamisa na ĩ töpö pewö waloikiso nö, kamisa kotö na ĩ töpö sototapaloti kitä. Töpö sotota wi, ĩ sa töpö selekepamani kitä. Hiima pö thapo wi ĩ anö oweha kökö sokamaki, posi kökö sokamaki, ĩ na hiima kökö sokapama kua wi na, ĩ na sanöma sa töpö soka thaa hö̃tömaki kitä. 33 Oweha kökö hai, ĩ sanöma töpö toita apii ĩ töpö uni. Posi kökö hai, ĩ sanöma töpö wanisala apii ĩ töpö uni. Kate sa poko kuamö kule hamö oweha sa kökö sokamaki, hai sa poko kule hamö posi sa kökö sokamaki, ĩ na sa kö soka thamaki kitä. 34 Ĩ na sa kö soka thamakö nö, kate sa poko kuamö kule hamö kökö kule, ĩ kökö na kaikana sa aiki, “Ipa hao anö makö totiapala apa wi ĩ makö. Hapo. Hisa ha sa kaikanamo wi, ĩ ha pö lisipaloö! Makö lisipalo nö, makö pi mönaha apa kitäö! Kamakö na sa kaikanamo totio piale, kamisa na ipa hao anö ĩ tä totoa waikipöma. Somi tä sai tä, hi masita tä uli thapa tute tä, ĩ tökö soatawö kamakö na sa kaikanamo kuköpö, ipa hao anö ĩ tä totoa soatapöma. 35 Sa oi ipö tä, kamisa na nii ma tä totopöma. Sa amisi ipö tä, kamisa na maa ma tuu koamanöma. Tiko sa maaki, kamakö aiki, ‘Hapo. Ipa sai ha a kuikiö!’ ĩ na makö kuuma. 36 Ipa haloi ösö mi ha, haloi ma ösö totopöma. Sa salia tä, sa totiapala apatima. Titita wi a sai ha sa titikönö, sa peati tä, makö waloiki nö, kamisa na makö noimo sinomotima. Ĩ na makö kuaö ha, kamisa na pö kuikiö!” ĩ na waiha sanöma sa töpö sokama tä, kate sa poko kuamö kule hamö töpö kule, ĩ töpö na ĩ na sa kuu kitä. 37 Ĩ na sa kuu ha, töpö toita apii ĩ töpö aiki, “Jesus ai. ‘Häö. Jesus a oi ipö sai taköö!’ ĩ na samakö pi kuu maapili. Kawa na nii sama tä totoa maapili. ‘Jesus a amisi ipö sai ta’ ĩ na samakö pi kuu maapili. Kawa na maa sama tuu koama maapili. 38 ‘Jesus a hai, tiko tä maaki, ma nakalö nö, 'Ipa sai a ha a kuikiö!' makö kuupököö!’ ĩ na samakö kuu maapili. ‘Jesus a hai ĩ haloi ösö mi kutenö, haloi ma ösö totokö nököö!’ samakö kuu maapili. 39 ‘Häö. Jesus a salia apö sai taköö! Ĩ ma totiapala apapököö!’ ĩ na samakö kuu maapili. ‘Titita wi a sai ha Jesus a peati kulaiö! Ĩ a na samakö noimopököö!’ ĩ na samakö kuu maapili nökö” ĩ na kamisa na ĩ na töpö toita apii töpö kuu kitä. 40 Ĩ na töpö kuu ha, kaikana sa aiki, “‘Sa thapo wi ĩ töpö na 'Ipa töpö' sa kuuto wi, ĩ töpö hai, pata töpö pasi mai maaki, ĩ ma töpö totiapala apatima. Ĩ ma töpö totiapala apati noai, ĩ kamisa uni totiapala apatima’ ĩ na sa kuu kule. Pitili sa” ĩ na kaikana sa kuu kitä. 41 Ĩ na sa kuu nö, hai sa poko kuamö kule hamö sa töpö sokapalö noai, ĩ töpö na ĩ na sa kuu nömöo pia salo: “Teusö anö makö peama piale, ĩ makö pasiwö. Kamisa na makö kuo mai kitäö! Tiko hamö pö alulöö! Sai tä sai pata na ãju töpö nokapalo sinomo noai ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö peamapö, koa taka hili mapo mi ipii, Teusö anö ĩ taka thapalö noai, ĩ taka hamö pö hua nainonöö! 42 Sa oi ipö tä, kamisa na nii ma tä totoa pasio maama. Sa amisi ipö tä, kamakönö kamisa na maa ma tuu totoa pasio maama. 43 Tiko sa päla tä maaki, kamakö aiki, ‘Hapo. Ipa sai a ha a kuikiö!’ ĩ na makö kuu maama. Ipa haloi ösö mi ha, haloi ma ösö totoa maama. Sa salia tä, sa totiapala maama. Titita wi a sai ha sa titikönö, sa peati tä, kamakönö sa totiapala pasio maama” ĩ na sa kuu kitä. 44 Ĩ na sa kuu ha, “Jesus ai. Wa oi, wa amisi, tiko wa hama huu, au haloi ösö mi, wa salia apaö, titita wi a sai ha wa titiki, witi tä ĩ na wa kua hãtotia tä, kamisamakönö wa tapa hö̃töa kule maaki, wa pasilipa maama?” ĩ na töpö kuu kitä. 45 Ĩ na töpö kuu ha, kaikana sa aiki, “‘Pata töpö pasi mai, ĩ ai ma tä pasilipo maa noai, ĩ tä kamakönö sa pasilipo maama’ ĩ na sa kuu kule. Pitili sa” ĩ na kaikana sa kuu kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 46 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Önö kutenö, ĩ töpö wanisala apii, töpö pepalama mapo mi ipii ĩ tä uli hamö ĩ töpö huu pasioö, töpö toita apii ĩ töpö temöo soatioö, ĩ na töpö kuati kitä' ĩ na Jesus a kuuma.

Mateus 26

1 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö ĩ ta wäsä matalo nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na, 2 'Polakapi tä mumi matalo nö, juteu töpö na Teusö a hasukö noai ĩ pásökoa tä wakala kuki pia salo. Ĩ ma tä taö waikia kule. Ĩ tä, sanöma sa kupaso noai, hii ti pakalai ti ha ĩ sa sätämaköpö, ai töpönö sa namo simöki pia salo' ĩ na Jesus a kuuma. 3 Ĩ na tä kua tä, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, ai juteu pata töpö, ĩ na töpö kui, Kaipasö a sai pata ha ĩ töpö kokamo tasoma. Kaipasö a hai, Teusö a täpä totio wi, ĩ pata tä sai kuoma. 4 Ĩ a hai ĩ sai a pata na juteu pata töpö kokamo nö, 'Ai töpö mamo tetea mai ha, Jesus ma huölö nö, ma säpalöpöö!' ĩ na töpö kuuma. 5 Ĩ na töpö kuu nö, 'Pásökoa tä wakala na töpö iapalo tä ma säpa maapöö! Töpö pásökoamo tä, Jesus ma säpalöma, töpö höla apö matimö' töpö kuuma. 6 Ĩ na tä kua tä, wasu wasu tänö Simão a ösö hiopöo opa noai, ĩ a toa komanö noai, Petânia tä uli ha ĩ a hai ĩ sai a kule ha, ĩ ha Jesus a kua tä, 7 Jesus a kuo pa suö tänö holokoto ose kai wai waloköma. Maa ma holokoto noni ipii a holokoto ose wai ha tuu hälälä äpii, tuu noa apii, ĩ na tuu kui tuu titile, ĩ suö tänö ĩ tuu pi kai waloköma. Ĩ tuu pi kai waloiki nö, Jesus a iati tä, Jesus a he ha tuu hälälä äpii tuu lököma. 8 Tuu löki ha, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpönö ĩ tä taa nö, töpö pi hĩsuhupalo nö, 'Wi na hi suö tä pi kuu salo, tuu noa apii tuu wania kule? 9 Hi tuu noa apii tuu na sitipa kökö satehe epii kökö tälö nö, wani tä na töpö honimo opöle, ĩ töpö na ĩ kökö sitipa totoköpö ta pi kuu mai' ĩ na töpö kuuma. 10 Ĩ na töpö kuu pole, ĩ tä na Jesus a pi hatuka apa salo, 'Wi na makö pi kuu salo, hi suö ma päsäpati kule? Ĩ anö kamisa na tuu lököhe, ĩ tä topa apa. 11 Wani tä na töpö honimo wi, kamakö na ĩ töpö kua soatio kitä. Kamakö na kamisa kuo soatio mai kitä. 12 Nomawö töpö hulukupa kua wi na, sa temö soa päla tä maaki, ĩ na hi suö tänö ĩ na sa hulukua thapali ke' ĩ na Jesus a kuuma. 13 Ĩ na a kuu nö, '“Hi masita tä uli pewö hamö ai töpönö sa wäsä wi ĩ ta topa apöle ta wäsä pamö, hi suö tänö tuu lökö noai, ai töpö satehe epii töpönö ĩ ta wäsä kitä. ‘Ĩ suö tänö Jesus na tuu noa apii tuu lökömaö!’ ĩ na töpö kuu kuki kitä” ĩ na kamakö na sa kuu pitilimo opa kule' ĩ na Jesus a kuuma. 14 Ĩ na tä kua tä, 12 töpönö Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ ai tä hai, Jutasö Isökatiosisö a hilo wi, ĩ a wani hulasolöma. Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö na a hapalo pi topa salo, ĩ töpö na a waloikitö nö, 15 'Kamakö na Jesus sa totoköma, wi na sitipa kökö kui ma kö totopi?' ĩ na a wani kuu ha, ĩ töpönö 30 pötaata kökö wapa totipalö nö, kökö totoköma. 16 Jutasö a wani na ĩ kökö totoki ha, ĩ anö Jesus a monima pia salo, a läapalo soatama. 17 Ĩ na tä kua tä, ĩsa ãi hölö mai ĩ ĩsa ãi na juteu töpö iapalo wi, ĩ kolo pili tä kupasoma. Sutu upa ha Esitu tä uli pata ha Teusö anö juteu töpö noama noai, ĩ tä taö soa salo, töpö kokamo nö, töpö iapalo sinomoma. Töpö kokamo nö, ĩsa ãi hölö mai, ĩ ãi opala apama. Ĩ ãi opala noai, ĩ kolo pili tä wakala ha oweha kökö tiha sinomotima. Ĩ pásökoa tä wakala kuki ha, Jesus a na kama kai a hua sinomoti wi ĩ töpö waloiki nö, 'Makö pásökoamo pia manu kule, witi ha nii sama tä makeköpö?' ĩ na töpö kuuma. 18 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, 'Sai pö hö̃kökö öpii sai pö kule, ĩ hamö makö waloikitö nö, ai wano ma tä talalö nö, ĩ a na ĩ na makö kuu! “Pata tä aiki, ‘Sa säpamo piale, ĩ tä kua waikia kuleö! Önö kutenö, au sai a ha kamisa kai a hua sinomo wi ĩ sa töpö kai pásökoamo nö, makö iapalo pia kuleö!’ ĩ na pata tä kuu keheö!” ĩ na makö kuu!' ĩ na Jesus anö töpö noa thama. 19 Ĩ na töpö noa thaö ha, ĩ töpö hulolö nö, ĩ a sai ha töpö waloikitö nö, pásökoa tä na töpö iapalopö, ĩ nii tä makeköma. 20 Ĩ na tä kua tä, tä mumataso noai ha, Jesus anö töpö kai loiki nö, töpö iapaloma. 21 Töpö iapaloti tä, Jesus aiki, '“Kamisa na makö iapalo naine, waiha ĩ ai wanö sa monima pia salo” sa kuu pitilimo opa kule' ĩ na Jesus a kuuma. 22 Ĩ na Jesus a kuu ha, ĩ töpö pi otatalo nö, 'Kaikana ai. Kamisa na, “Kawanököö!” a pi kuu tihöö!' ĩ na ĩ töpö pewö kuu nömöatalotima. 23 Ĩ na töpö pewö kuu nömataloti ha, Jesus aiki, 'Hi kaukösö a ha ĩsa ãinö sa tä häa pole, ĩ ha ĩsa ãinö wa tä häa naine, ĩ wanö sa monima pia salo. 24 Sanöma sa kupaso noai ĩ sa nomaso kitä. Sa nomaso wi, Teusö tä waheta na ĩ ta wäsä waikioma. Sa nomaso kitä maaki, sa monima wi ĩ a pea apati kitä. Kama hai ĩ pöpönö anö ĩ a wani thapa maama aköna, tä topa apöla pi. A wani pea pia mana pi' ĩ na Jesus a kuuma. 25 Ĩ na Jesus a kuu ha, Jutasö anö a monima piale, ĩ aiki, 'Jesus a pata! Kamisa na, “Kawanököö!” ĩ na wa pi kuu kule?' a kuu ha, 'Awai. Wa kuuhe, ĩ pitili ta' Jesus a kuu hö̃töoma. 26 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö töpö kai iapaloti tä, Jesus anö ĩsa ãi tälö nö, Teusö a na, 'Hapa. Hi wa ãi totoa waikipi ke. Wa totiatalo opawö' a kuu nö, ĩsa ãi nakasipalö nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na ĩsa ãi asawösö totoa soataköma. Tä totoa soatakö nö, 'Ika. Au tä tälö. Hi ãi hai, ĩ kamisa sai' ĩ na Jesus a kuuma. 27 Ĩ na a kuu nö, kaukösö a tälö nö, Teusö a na, 'Hapa. Hi upa wa mo puu totoa waikipi ke' ĩ na a kuu nö, kaukösö a totoa soatakö nö, 'Kamakö pewönö hi tuu koalalöö! 28 Hi tuu hai, kamisa iä. Teusö aiki, “Kamisanö sanöma töpö satehe epii sa töpö täapa kõa läli kitä” Teusö a kuu totioma kutenö, kamisa iä kupaso kitä. Wanisala ma tä thaa noai, ĩ sa tä noa mapamanöpö, sa iä pö kupaso kitä. Sa iä pö kupalo nö, makö täapa kõa läli kitä' ĩ na Jesus a kuu nö, 29 '“Hi upa sa mo puu koa kõo haio mai kitä. Ipa hao a kaikanamo totio wi ĩ hamö kamakö pewö solo ma tuu koa kõo sisa kitä” kamakö na ĩ na sa kuu kule' ĩ na a kuuma. 30 Ĩ na a kuuma, ĩ töpö pewönö Teusö tä ama thaa nö, Olipa tä heuma ha töpö hua soatasolöma. 31 Ĩ na tä kua tä, Jesus aiki, 'Kamisa na makö pewö noka kili ipa kitä. Ĩ na Teusö tä waheta kuu: “Oweha pö na a kalipalo sinomo wi Teusö sanö ĩ sa säpali ha, oweha kökö hua soatalolö nö, kökö selekeoki kitä” Teusö tä waheta kuu. Ĩ na ta kua kutenö, hi tä mumi ha, kamakönö sa takölö nö, makö tokölolö nö, makö selekeoki kitäö! 32 Sa säpali kitä maaki, sa temöa kono nö, Kaliléia tä uli pata hamö sa hulasolö kitä. Sa hulasolö noai hamö makö huu haiopöö!' ĩ na Jesus a kuuma. 33 Ĩ na Jesus a kuu ha, Pedro aiki, 'Kamisa tokö pasio mai kitäö! Kawa na töpö pewö noka kili ipa kitä maaki, kawa na sa noka kili mai kitäö!' a kuuma. 34 Ĩ na a kuu ha, '“Hi tä mumi ha kalaka a komö halu kõo paio mai ha, kawa aiki, ‘Naiö! Jesus sa tai mi’ wa kuu nö, ‘Naiö! Jesus sa tai mi ipöö!’ waiha ĩ na wa kuu kotaö, ‘Naiö! Jesus sa taö pasia mane’ waiha ĩ na wa kuu kotasoö, ĩ na ai töpö na wa kuu hätäpo halu kitäö!” ĩ na kawa na sa kuu pitilimo opa kule' ĩ na Pedro a na ĩ na Jesus a kuuma. 35 Ĩ na Jesus a kuu ha, Pedro aiki hö̃töwö, 'Naiö! Sa wani säa naia hãtopali kitä maaki, “Jesus sa tai mi” ĩ na sa kuu mai kitäö!' ĩ na Pedro a ku upama. Ĩ na ĩ töpö pewö kupalo naioma. 36 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö töpö kai hua kononö nö, Ketösêmani tä uli a hilo wi ĩ hamö ĩ töpö walokö lasoma. Töpö waloikilö nö, Jesus aiki, 'Hisa ha pö loa haikiö! Teusö a na sa hapalo tasoöö!' ĩ na a kuuma. 37 Ĩ na a kuu nö, Pedro a, Sepeteu a hai ĩ polakapi pelupö töpö, ĩ na töpö kui töpö kai hulolö nö, Jesus a pi ota apötasoma. 38 A pi ota apötalo nö, 'Pe epii sa õsi wanisala apa kutenö, sa õsi tao mia apaimati. Pö kua haikiö! Pö mamo läa haikiö! Makö pewö pi mosawio haiopököö!' ĩ na Jesus a kuuma. 39 Ĩ na a kuu nö, pasökö tömö a hulolö nö, masita ha a mãi poikitö nö, Teusö a na a hapalo tasoma. A hapalo nö, 'Hapa. “Sa noma piale kawanö ĩ sa noama pi topa tä, sa noamaö!” ĩ na sa kuu kule. Sa noma pasilo nö, sa hoteso wi, ĩ sa tä pii mi. Sa noma wani ipö maaki, “Wa noma päloö!” wa kuu ha, “Ö̃kö. Awai” ĩ na sa kuu hö̃töa pätaloi' ĩ na Jesus a kuuma. 40 Ĩ na a kuu nö, 'Pö mamo läa haikiö!' polakapi töpö na Jesus a kuu noai, töpö mia kai hila pa Jesus a waloa kõköma. A waloa koiki nö, Pedro a na, 'Pedro ai. Wani ipii wa mamo läo haio mai, makö mitiomakö ta o. 41 Makö mamo läikiö! Teusö a na pö hapaloö! Makö mamo läiki nö, Teusö a na makö hapalo nö, ĩ na makö kuaö ha, wanisala tä na Sai tä sai patanö makö simöa kule maaki, wanisala ma tä thaa mai kitä. Pili makö õsinö Teusö ma ta hini pi topa kule maaki, pili makö sai utiti ipö. Utiti salo, wanisala wa tä thaa sinomo sai' ĩ na Jesus a kuuma. 42 Ĩ na a kuu nö, ĩ hamö a hua sapa kononö nö, 'Hapa. Wa lotete epö salo, sa noma piale, ĩ tä na sa noamaö! Sa nomano nö, sa hoteso wi, ĩ tä na sa noamaö! Sa noma wani ipö sai maaki, “Ĩ na a kuaö!” wa kuu ha, “Ö̃kö” sa kuu hö̃töo kitä' ĩ na Jesus a kuu kotama. 43 Ĩ na a kuu kota nö, 'Pö mamo läa haikiö!' kama hai ĩ töpö na Jesus a kuu noai, ĩ töpö na Jesus a waloa kõköma, töpö mia kai hila kõo lätama. Ĩ töpö manisi ipö salo, töpö mamo läa haio mai, töpö mia kai hila pätioma. 44 Ĩ hamö töpö mia kai hila pa Jesus a hua sapa konoonö nö, Teusö a na a hapalo kua noai na, ĩ na a hapalo kua kotama. 45 A hapalo matalo nö, kama hai ĩ töpö na a waloa koiki nö, 'Makö wani manisio opapa wi. Makö wani mipalo haitiowö. Pei. Hukikiö! Töpö wanisala apa wi, ĩ töpönö sa wanipoti wi ĩ töpö na sanöma sa kupaso noai ĩ sa totoa pia kuleö! Sa monima wi, ĩ anö sa totoa pia kuleö! 46 Pö öpapaloö! Makö huu koonöö! Möö nökö. Sa monima wi ĩ a wani huu waikia kulatiö!' ĩ na Jesus a kuuma. 47 Jesus a hapalo soa tä, 12 töpönö Jesus a kai a hua sinomo wi, ĩ ai tä Jutasö anö töpö satehe epii töpö kai waloa läköma. Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, juteu pata töpö, ĩ na töpö kui töpönö Jesus a namo simöa pi topa salo, töpö waitili ipii ĩ töpö simököma. Töpö simökö noai, Jutasö a waninö ĩ töpö kai waloköma. Poo kökö, hii tiki, ĩ na tökö kai waloa kuköma. 48 Walo paia mi tä, Jutasö anö Jesus a monima wi, ĩ aiki, 'Makö walo pola nö, kamisanö ai sa hũko ususa pole, ĩ a. Ĩ ma huölö nö, ma läkälölöpöö!' ĩ na töpö waitili ipii, ĩ töpö na ĩ na a kuu hãtomoma. 49 Ĩ na a kuu nö, Jutasö a kuu hãtomo nö, a waloiki nö, Jesus a na a ekua soataiki nö, 'Jesus ai. Wa topa kule?' a kuu nö, noi töpönö ai töpö hũko ususa kua wi na, ĩ na Jutasö anö Jesus a hũko ususa thama läoma. 50 A hũko ususa thama läoö ha, Jesus aiki, 'Ipa ai. Wa tä thama piale, ĩ tä thama soataaö!' ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu ha, töpö waitili ipii ĩ töpö ekua soataiki nö, Jesus a huöa soatalömae. 51 A huöa soatali ha, ĩ töpö kotö ha Jesus töpö öpale, ĩ ai tänö poo a läkälöma. Poo a läkälö nö, ai tä tusälöma. Pili a sömöka wani pasopalöma. Teusö a täpä totio wi ĩ pata tä sainö töpö kalipalama sinomo wi, ĩ ai a sömöka wani pasopalöma. 52 A sömöka wani pasopali ha, Jesus aiki, 'Au poo a titia koköö! Poo anö ai wa tä säpa pi topa wi, poo anö ai tänö ĩ wa säa hö̃töpali kitä. 53 Ipa hao a na, kamisa aiki, “Hapa. Sa pasilipalöö!” ĩ na sa kuu aköna, sa noamapö, hisa ha satehe epii, ĩ 72.000 ãju töpö simöa soatali pi ta makö pi kuu mai. 54 “Sa noamaö!” ipa hao a na sa kuu aköna, sa noama hö̃töla pi maaki, ĩ na sa kuu mai kitä. Sutu upa ha Teusö tä waheta aiki, “Waiha ĩ na tä kua kitä” ĩ na tä waheta kuu waikioma kutenö, huki ĩ na tä kua totio pia kule. Önö kutenö, “Sa säpa pia wi, ĩ tä na sa noamaö” ipa hao a na sa kuu mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 55 Ĩ na Jesus a kuu nö, töpö waitili ipii ĩ töpö na, 'Sa läkäli pia salo, kamisa na poo kökö, hii tiki, ĩ na ma tä kai huu kua noa. Töpö waitili ipii töpö thomömo sinomoti wi, ĩ ai sa mai kitä ta pi kuu mai. Ĩ tä wakala pewö hamö Teusömo wi a sai ha kamakö na Teusö sa ta wäsä sinomo kipili maaki, sa läkäpo maapili. 56 Sutu upa Teusö a kai wäsä sinomoti noai, Teusö tä waheta na ĩ töpönö ĩ tä sãökökö noai, huki ĩ tä kua tolea totia kule. Önö kutenö, kamakönö sa läkälölö pia salo' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na Jesus a kuu ha, kama kai a hua sinomoti wi ĩ töpö pewönö Jesus a takölö nö, töpö pewö tokösolöma. 57 Ĩ na tä kua tä, Jesus a huölö noai ĩ töpönö Jesus a läkälölö nö, Kaipasö a pata hai ĩ sai a hamö Jesus a kai hua soatasolöma. Kaipasö a pata hai, Teusö a täpä totio wi, ĩ pata tä sai kuoma. Kaipásö a pata kuo pa Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, juteu pata töpö, ĩ na töpö kui töpö sotota läo waikioma. 58 Pai hamö Pedro a huu haioma. A huu haio nö, Teusö a täpä totio wi ĩ pata tä sai hai ĩ sai pö ha sapono a kule, ĩ ha Pedro a waloa haikö solöma. 'Wi na Jesus a thama pia kule?' a pi kuu nö, Teusömo wi a sai ha töpö lämo sinomo wi ĩ töpö na Pedro a loa naiköma. 59 Ĩ na tä kua tä, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, juteu pata töpö kokamo sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, töpö aiki, '“Jesus anö wanisala tä thaa kipiliö!” ĩ na ĩ töpö holisi kuu kule maaki, ĩ na ĩ töpö kuu ha, kamakö aiki hö̃töwö, “Pei. Jesus anö wanisala tä thaa noai, ĩ tä noa na Jesus ma säpalöpöö!” ĩ na makö kuupököö!' ĩ na ĩ töpö kuuma. 60 Ĩ na töpö kuu ha, 'Awai. Jesus anö wanisala tä thaa kipiliö!' ai töpö satehe epii töpö kuuma maaki, pe epii wanisala ta kateha maama kutenö, 'Jesus ma säpalöö!' pata töpö kuu kili ipama. Töpö kuu kili ipa tä, ai polakapi töpö hapalo nö, 61 ĩ na töpö kuuma: 'Jesus aiki, “Hi Teusömo wi ĩ sa sai waniapa taö öpa kitä. Sa sai waniapalö nö, polakapi tökö mumi matalo nö, ĩ hena tä sa sai thaa taö öpa kõo kitäö!” ĩ na Jesus a kuu kipiliö!' ĩ na ĩ töpö kuuma. 62 Ĩ na ĩ töpö kuu ha, Teusö a täpä totio wi ĩ pata tä sai öpaiki nö, Jesus a na, 'Wa hapalo hö̃töa maa kule? Hi töpö kuuhe, ĩ pitili ta hãtowö?' ĩ na a pata kuuma. 63 Ĩ na a pata kuu kule maaki, Jesus a huo maama. Jesus a huo mi ha, ĩ pata tä aiki, 'Teusö a noma mi ipii, ĩ anö wa ta apa manu kule, pitili ta wäsä totihoö! Teusö anö wa simöa totipalö noai ĩ wa? Teusö a hai ĩ pelupö wa totiwö?' ĩ na a pata kuu kõoma. 64 Ĩ na a pata kuu ha, 'Awai. Wa kuuhe, ĩ pitili ta. “Teusö a lotete epii ĩ a kotö ha sanöma sa kupaso noai ĩ sa loa tä, kamakö pewönö sa tapa kuki kitäö! Hutu mosökö ha ilasi tä kule, ĩ ilasi tä hösöka ha sa öpa tikiliki nö, sa itho kõa tä, sa tapa kitä” kamakö na ĩ na sa kuu kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 65 Ĩ na Jesus a kuu ha, Teusö a täpä totio wi ĩ a pata hĩso nö, kama hai ĩ haloi ösö kakapalö nö, 'Jesus anö Teusö a kateha wanisala apa kule. “Kamisa hai, Teusö sa totiwö” ĩ na a kuu alu keö! Ai töpö na ma ta hini kota maapöö! “Kamisa hai, Teusö sa” Jesus a kuuhe, ĩ ma ta hinia waikili ke. 66 Önö kutenö, wi na makö pi kuu kule?' ĩ na pata tä kuu ha, 'Jesus anö wanisala tä thama kutenö, ma säpamanöpököö!' ĩ na töpö kuu soatama. 67 Ĩ na töpö kuu soata nö, Jesus a wanipo opa salo, Jesus a moikimö nakipömamae. A moikimö nakipöma nö, Jesus a sä soatamae. A sä soatahe nö, 68 'Teusö anö wa simöpalö noai ĩ waö! Witi pili anö wa sä ke? Ta katehepalöö!' ĩ na töpö kuu pi wasöa apama. 69 Ĩ na tä kua tä, sapono a ha Pedro a lotia tä, ĩ a sai ha moko töpö kalipalo sinomo noai, Pedro a na ĩ ai moko tä ekuiki nö, 'Kaliléia tili tä Jesus na wa huu naio sinomo noai ĩ wa ta o' ĩ na ĩ moko tä kuuma. 70 A kuu ha, ai töpö pewö sömöka tala tä, 'Naiö! Wa kuu pole, ĩ sa tä tai mi' Pedro a kuu hö̃töoma. 71 Ĩ na a kuu nö, sapono a kasö ha taka holele, ĩ taka ha Pedro a ekuköma. Ĩ ha a loo pa, pata tä na ai moko tä kalipalo sinomo wi ĩ moko tä ekuiki nö, wano töpö sototole, ĩ töpö na ĩ moko tä aiki, 'Nasaté tili tä Jesus na a hupalo naio sinomo noai hi ĩ a' ĩ na a kuuma. 72 Ĩ na a kuu ha, Pedro aiki, 'Naiö!' ĩ na a kuu kõo nö, 'Ĩ sa tai mi ipö. Sa holisimo mai kitäö!' ĩ na a kuuma. 73 Ĩ na a kuu noai ha, tä tetepo mai ha, töpö sototole, Pedro a na ĩ töpö öpa hö̃kökö nö, 'Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö hapalo kui na, ĩ na wa hapalo kuö totiwö. Jesus a kai a hua sinomo wi, ĩ ai wa hãtowö?' ĩ na töpö kuuma. 74 Ĩ na töpö kuu ha, 'Ĩ sa tai mi ipö. Pitili sa. “Sa holisimoö ha, Teusö anö sa peama matimöö!” sa pi ku upawö. Sa holisimo pasio mai kitäö!' ĩ na Pedro a ku upama. Ĩ na a kuu soala tä, kalaka a komöa soatasoma. 75 Kalaka a komöa soatasoö ha, Pedro aiki, 'Ã ãi. Jesus aiki, “Kalaka a komö halu paio mai ha, ‘Jesus sa tai mi ipö’ ĩ na satehei, 3 wa kuu pi kupaso kitäö!” ĩ na Jesus a kuu kipiliö!' ĩ na Pedro a pi kuuma. Ĩ na a pi kuu nö, a hua kononö nö, a pi ota apa nö, pe epii a ö̃kö öpama.

Mateus 27

1 Ĩ na tä kua tä, tä halusoö ha, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö pewö, juteu pata töpö, ĩ na töpö kui töpö kokamo nö, töpö hapalo hẽtupaso nö, 'Jesus ma säpamanö nököö!' ĩ na töpö kupalotima. 2 Ĩ na töpö kupaloti nö, Jesus a õkapalö nö, Pilatosö kaikana tä pata na Jesus a kai hulolö nö, ĩ a pata na Jesus a totoköma. 3 Ĩ na tä kua tä, Jutasö anö Jesus a monima noai, ĩ anö, 'Jesus ma säpamanö nököö!' tä kuu wi, ĩ ta hininö nö, 'Häö. Wanisala sa tä thaa kipiliö!' a pi kuu nö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, juteu pata töpö, ĩ na töpö kui töpö na Jutasö anö 30 sitipa kökö komaki pia salo, ĩ töpö na ĩ kökö kai waloa kõköma. Kökö kai waloa koiki nö, 4 'Wanisala sa tä thaa kipiliö! Jesus anö wanisala tä thaa pasio mai, ĩ sa namo simökömaö!' ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu ha, 'Ĩ nakö päla. Kama wa kuu saimo päoö. Önö kutenö, kamisamakö na a wäo tihöö!' töpö kuu hö̃töoma. 5 Ĩ na töpö kuu ha, Teusömo wi a sai õsimö ha Jutasö anö ĩ sitipa kökö säsäkö nö, a hua kõa soatasolöma. A hua kõa soatalolö nö, waiha thoo totonö kama olai õka sapa koiki nö, hii ti poko ha a saua sapa kõkö tasoma. A saua sapa koikitö nö, a nasi tua soataköma. 6 Ĩ na tä kua tä, Jutasö anö sitipa kökö säsäkö noai, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpönö ĩ sitipa kökö täa konö nö, 'Hi sitipa kökö hai, sanöma tä säpaso wi ĩ tä noa. Önö kutenö, Teusömo wi a sai ha sitipa kökö titita wi ĩ ha hi sitipa ma kökö titio maapököö! “Sanöma tä säpaso wi, Teusömo wi a sai õsimö ha ĩ sitipa kökö titia tihöö!” ĩ na juteu makö hai ĩ nö patapö töpönö makö noa thama' ĩ na töpö kuuma. 7 Ĩ na töpö kuu nö, 'Hi sitipa kökö na hapokasi hapoka thaa sinomo wi ĩ ma tä uli tälö nököö! Ĩ ma tä uli tälö nö, ĩ ha tiko töpö nomawö patilita sinomopököö! Hisa ha tiko töpö nomasoma, ĩ tä uli ha ĩ töpö patiliköpöö!' ĩ na töpö kuu ösöho nö, ĩ sitipa kökö totokö nö, ĩ tä uli tälömae. 8 Önö kutenö, sanöma tä säpaso noai ĩ kökö sitipa na ĩ tä uli tälöma kutenö, 'Tä uli iä äpii, ĩ tä uli' ĩ na tä kuu wi ta kua soa. 9 Sutu upa Jutasö a kua paia mai ha, Jetemiasö anö ĩ ta wäsäma. Ĩ na a kuuma: '“Ai töpö na hi ma wani täa piale, ĩ tä noa na 30 sitipa ma kökö totokö nököö!” isöhaeu töpö kuu ösöho noai, ĩ ai töpönö ĩ 30 kökö tälölö nö, 10 hapokasi hapoka thaa sinomo wi ĩ tä uli tälöma. Ĩ na Teusö pata tänö sa noa thaa waikioma' ĩ na Jetemiasö a kuuma. Sutu upa Jetemiasö anö tä wäsä noai, ĩ tä kua toleo totioma. 11 Ĩ na tä kua tä, Pilatosö a pata na Jesus a hilaköma tä, Pilatosö aiki, 'Juteu töpö na wa kaikanamo wi ĩ wa?' ĩ na a pata kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, 'Awai. Wa kuuhe, ĩ pitili ta' ĩ na a kuuma. 12 Ĩ na tä kua tä, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, juteu pata töpö, ĩ na töpö kui töpö aiki, 'Jesus anö wanisala tä thama' ĩ na ĩ töpö kuu kule maaki, Jesus a huo maama. 13 Jesus a huo mi ha, '“Jesus anö wanisala tä tha apama” töpö kuu wi, ĩ wa ta hini mi ipö?' Pilatosö a kuuma maaki, 14 Jesus a hapalo kõo mai, a kutioma. A hapalo kõo mi ha, 'Kilatiha!' ĩ na Pilatosö a pi pata kuuma. 15 Ĩ tä inama pewö hamö ĩsa ãi hölö mai, ĩ ãi na juteu töpö iapalo tä, titita wi a sai ha töpö titile, Pilatosö a patanö ĩ ai tä atupama sinomo kõoma. 'Ĩ a wani lisia kopamanöö!' Pilatosö a pata na ĩ na juteu töpö kuu ha, ĩ ai tä atupama sinomo kõoma. 16 Juteu töpö iapaloti tä, titita wi a sai ha ai tä, Pahapásö a hilo wi, ĩ a wani tititioma. Juteu töpö pewönö ĩ a wani taö öpama. 17 Ĩ na tä kua tä, juteu töpö satehe epii töpö kokamo pole, ĩ töpö na Pilatosö aiki, 'Wi na sa tä thamapö ma tä pii kule? Pahapásö sa atua kõo hãtopamani, Jesus a hai, ĩ Cristo a hilo wi, ĩ sa hula kõo hãtopamani, wi na sa tä thama wi ma tä pii kule?' ĩ na a pata kuuma. 18 '“Jesus a totiatalo opa sai” ai töpö satehe epii töpö kuu sinomo wi, hi juteu töpö kokamo pole, ĩ na ĩ töpönö ĩ ta hini wani hãtokö. Jesus a totiatalo opa kule maaki, hi töpönö a wanipo päa hãtoa kule' ĩ na Pilatosö a pi pata kuuma. 19 Ĩ na tä kua tä, a pi tapomo kai loiki nö, lotami ti na pata tä loiki nö, tä makokama läto sinomo wi, ĩ lotami ti na Pilatosö a lotia tä, ĩ ha Pilatosö a hai ĩ pusopö anö ai tä simöpalö noai ĩ a waloiki nö, '“Ĩ a waninö wanisala tä thaa maa noai, ĩ a thama pasio tihöö! Ĩ sa mani talalö nö, pe epii sa pi honipo opa halu keö!” ĩ na au husopö a kuu keö!' ĩ na a kuuma. 20 Ĩ na a kuuma maaki, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, juteu pata töpö, ĩ na töpö kui töpö aiki, '“Pahapásö a wani atua kõa pasipamanöö! Jesus a säpamanöö!” ĩ na pö kuu totiataloö!' ĩ na töpö satehe epii töpö na ĩ na ĩ pata töpö kuu ha, 21 Pilatosö aiki, 'Wi na sa tä thamapö ma tä pii kule? Pahapásö sa atua kõo hãtopamani, Jesus sa hula kõo hãtopamani, wi na sa tä thama wi ma tä pii kule?' ĩ na a pata kuu kõoö ha, 'Pahapásö a atua kopamanöö!' ĩ na töpö kupaloma. 22 Ĩ na töpö kupaloö ha, 'Jesus a hai, Cristo a hilo naine, wi na ĩ sa thamapökö?' Pilatosö a kuu ha, 'Hii ti pakalai ti ha a säpalöö!' ĩ na töpö pewö kuuma. 23 Ĩ na töpö kuu ha, 'Ĩ ka tä noa hakö? Wanisala tä thaa maa noai kitä ta pi kuu mai' ĩ na a pata kuuma maaki, pe epii töpö lalupalo kuiki nö, 'A säpalöö! Ti pakalai ti ha a säpalöö!' töpö lalupalo kutima. 24 Ĩ na töpö lalupalo kuti ha, 'Häö. Hi sa töpö wasu mai kitäö! Töpö waitilimo totio pia saileö!' ĩ na Pilatosö a pi pata kuu nö, maa tuu pi nakalö nö, 'Pilatosö anö Jesus a namo simöo wani ipöö!' ĩ na töpö pi thama pia salo, ĩ töpö pewö mamo tetela tä, pili a ami pewö sanumoma. Pili a ami sanumo nö, 'Möö nökö. Pili sa ami ausi ipö. “Pilatosö anö Jesus a säpamanöma” tä kuu wi tä kua mai kitä. Kamakönö ma säpamani wi ĩ kamakö pasiwö' ĩ na Pilatosö a pata kuuma. 25 Ĩ na a pata kuu ha, 'Awai. “Pilatosö anö Jesus a säpamanöma” tä kuu wi tä kua mai kitä. Kamisamakö, kamisamakö hai ĩ tolewö töpö, ĩ na samakö kui samakö na ai töpö aiki, “Juteu makönö Jesus ma säpamanöma” ai töpö kuupököö!' ĩ na töpö pewö kupalo opaö ha, 26 Pilatosö a patanö Pahapásö a atua kõa soatamanöma. Pahapásö a atua kõa soatamanö nö, thoo totonö Jesus a soapamanö nö, 'Pei. Hii ti pakalai ti ha Jesus a säpalötöö!' ĩ na Pilatosö a patanö töpö noa thama. 27 Ĩ na töpö noa thaö ha, kaikana tä kaikanamo sinomo wi ĩ a sai pö pata hamö sotatu töpönö Jesus a tälölömae. A tälölöhe nö, Jesus a öpale ha, ĩ sotatu töpönö ai sotatu töpö pewö kokamomanöma. 28 Ai sotatu töpö kokamomanö nö, Jesus a hai ĩ haloi ösö hasutalö nö, kaikana töpö soho wi ĩ haloi ösö hanaha apii, Jesus a na ĩ ösö haloa soatamaköma. 29 Ösö haloa soatamakö nö, kaikana töpönö hesowa a sohopo sinomo wi ĩ a hesowa kui na, ĩ na a hesowa kui, a hesowa thapalöma. Hesowa a mösököpö öpii a hesowa thapalöma. Thapalö nö, Jesus a he ha a hesowa sohoköma. Sohokö nö, Jesus kate a poko ami hamö hii ti wai lapei ti wai hõimakömae. Ti hõimaköhe nö, pili töpö maekonö töpö hĩta thaiki nö, töpö mãi poiki nö, Jesus a na töpö hapalo pi wasöama. 'Kaikana waö! Juteu töpö na wa kaikanamo sinomo wi ĩ waö!' ĩ na sotatu töpö pi wasöwö kuutoma. Ĩ na töpö pi wasäwö kuuto nö, 30 Jesus a komoapalama pi topa salo, a nakipömanöma. A nakipömanö nö, Jesus anö hii ti po pole, ĩ ti tälö nö, Jesus a he säpöma. 31 A he säpa nö, töpö hapalo pi wasöa noai ha, haloi ösö hanaha apii ösö hasua kotalö nö, Jesus kama hai ĩ ösö kuo noai, ĩ ösö na a haloa komakö nö, ti pakalai ti ha a säpali pia salo, a tälölömae. 32 Sotatu töpönö Jesus a kai huulö tä, Siteni tä uli ha Simão a kua wi, ĩ a pao läoma. A pao läoö ha, 'Hi anö ti pakalai ti sipo pole, ĩ ti sia nömötalölöö!' ĩ na sotatu töpönö Simão a noa wani thama. 33 A noa wani thaa nö, töpö hua kononö nö, Kókota makö ha töpö walokö tasoma. Kókota makö hai, wa tä möö ha sanöma he manokosi wani kui na, ĩ na ĩ maa makö kuö ha, 'He manokosi makö' ĩ na töpö kuutoma. 34 Ĩ ha töpö waloikitö nö, nini ipa wi ĩ tä matamanöpö, upa mo puu ha tä koami ipii ĩ tä tikiliki nö, 'Tuu koalöö!' Jesus a na töpö kuuma. Töpö kuuma maaki, Jesus anö ĩ tuu tepotalö nö, 'Pälaö!' a kuuma. 35 Ĩ na tä kua tä, hii ti pakalai ti ha Jesus a sätämakömae. A sätämaköhe nö, maa makö ose wai na tä sãököle, ĩ tä sãökama pi wai säsäköma. Sãökama pi wai säsäkö nö, Jesus a hai ĩ haloi ösökö täälalömae. Ai tänö ai haloi ösö täa asali, ai tänö ai haloi ösö täa asali, ĩ na ĩ sotatu töpönö haloi ösökö täa thalömae. 36 Ĩ na Jesus a hai ĩ haloi ösökö täa thalö nö, töpö loiki nö, Jesus a pi hĩtale, ĩ ha ĩ sotatu töpö lätioma. 37 Ĩ na tä kua tä, 'Ai töpö hasuo pole ĩ töpö aiki, “Ĩ ka pi tä noa na a säpalöma?” ĩ na töpö kuu kitä' ĩ na Pilatosö a pi kuu salo, hii ti patete na tä sãökököma. Tä sãökökö nö, hii ti pakalai ti ha Jesus a pi hĩtale, Jesus a hösöka na hii ti ola tolehele, ĩ ha, Hi a hai, juteu töpö na a kaikanamo totio wi ĩ a ĩ na tä kuu wi tä sãökama pi sätämaköma. 38 Ĩ na tä kua tä, ai tiki pakalai tiki ha, töpö thomömo sinomoti wi, ĩ ai polakapi töpö thaa naiköma. Jesus a pi hĩtale, ĩ tä tutakö ha ai tä thaa naia soaki, ai tä tutakö hẽtu ha ĩ ai tä thaa naia soaki, ĩ na tä thakömae. 39 Ĩ na tä kua tä, Jesus a möö nö, töpö ĩkapalo kai hasusotima. Töpö ĩkapalo kai hasusoti nö, töpö hapalo pi wasöa nö, 40 '“Teusömo wi ĩ sa sai waniapalö nö, 3 tökö mumi kui tökö mumi ha ĩ sa sai thaa kõki kitäö!” wa wani kuupili maaki. Kama noao sapao kõoö! Teusö ulupö wa kutenö, ĩ ti ha a ithoa konoö!' ĩ na töpö kutima. 41 Ĩ na Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai wäsä sinomoti wi ĩ töpö, juteu pata töpö, ĩ na töpö kui töpö kuu naioma. 42 'Jesus anö ai töpö noama läo sinomopili maaki, kama noao sapao kõo mai a. “Isöhaeu makö na sa kaikanamo wi ĩ sa” a kuu kipili maaki. Hii ti pakalai ti ha a ithoa konaso aköna, “Awai. Jesus a pitili” makö pewö kuu pi. 43 “Teusö anö sa noama nö, sa täa kõa läli kitäö!” ĩ na a pi kutima. “Teusö a hai ĩ pelupö sa” ĩ na a kutima. Önö kutenö, huki Teusö anö a täa kõa lälöpököö!' ĩ na töpö kuu pi wasöatima. 44 Ĩ na töpö kuu pi wasöa tä, Jesus a kotö ha ai polakapi tiki pakalai tiki ha töpö pi sätäa naine, Jesus a na ĩ töpö hapalo pi wasäa naioma. 45 Ĩ na tä kua tä, motokö hẽtuto totia tä, mumi mumi tä pata waloa soa pätaköma. Mumi mumi tä pata waloa soa pätaiki nö, motokö kaöpo paio mai ha, masita tä uli pewö mumio opama. 46 Tä uli mumio opa nö, motokö kaöto tä, Jesus a komöma. 'Eloi. Eloi. Lemá sapakötani?' a kuuma. Kamakö kai sai ha, 'Ipa Teusö ai. Ipa Teusö ai. Wi na tä kuaö ha sa hosalöma?' ĩ na Jesus a komö kuutoma. 47 Ĩ na a komö kuutoö ha, ĩ kotö ha töpö öpahale, ĩ ai töpönö ĩ ta hini nö, 'Pasa. Elias a pata naka hãtoa kuleö!' ĩ na ta hini tomöpo mi salo, ĩ na töpö kuuma. 48 Ĩ na töpö kuu tä, 'Jesus a amisi ipö hãtoköö!' ai tä pi kuu nö, a läläalö nö, tuu nasii tuu ha tä kauko opii, ĩ tä kãpamanö nö, hii ti ola ha tä tikimakö nö, tuu pi himakö nö, 'Ika. Tuu koalöö!' ĩ na Jesus a na a kuuma. 49 Ĩ na tä kua tä, töpö öpahale, ĩ ai töpö aiki, 'Waihaköö! Elias a pata a walokiso nö, a täa kõa hãtoa läli kitäö!' ĩ na töpö kuuma. 50 Ĩ tä, Jesus a komö nö, a nasi tuköma. 51 Ĩ na tä kua tä, Teusömo wi a sai mötali ha watata ösö pata katöo mötalio läo wi ĩ ösö pata, kletiti. Sanöma tänö ösö kakapa mai ha, hösöka ha kama ösö pata kaka pätalo nö, ösö pata kaka totipasoma. Ĩ na tä kua tä, masita tä uli lakö lakömo opa nö, maa makö pata kalopasoma. 52 Ĩ na tä kua tä, nomawö töpö titita wi, ĩ sai pö wai hãkoa soa pätasoma. Ĩ sai pö wai hãkoa soa pätalaso noai ĩ sai pö wai õsimö ha Teusö a thapo noai ĩ nomawö töpö titihile, ĩ ai töpö satehe epii töpö temöa konasoma. 53 Töpö temöa kono nö, töpö atua kopalo nö, Jesus a temöa konasoma tä, Jetusalẽi tä uli ha ĩ töpö lisipasoma. Töpö temöa konaso noai, satehe epii töpönö ĩ töpö tapama. 54 Ĩ na tä kua tä, ti pakalai ti ha Jesus a nomawö sätäa soa tä, sotatu pata tä, ai sotatu töpö, ĩ na töpö kui, Jesus a na töpö lätio noai, ĩ töpönö masita tä uli lakö lakömo wi ĩ tä taa nö, Jesus a kuati noai ĩ tä pewö taa nö, töpö kilia apösoma. Töpö kilia apölo nö, 'Jesus a hai, Teusö a ulupö kuo totioma' ĩ na töpö kupaloma. 55 Ĩ tä, Jesus a nasi tuo tä, Kaliléia tä uli pata ha Jesus a na suö töpö nokapalo soma noai, ĩ töpönö Jesus a pasilipoti noai, tole tömö ĩ suö töpö öpaiki nö, Jesus a na ĩ suö töpö mamo tetetioma. 56 Ĩ suö töpö mamo tetetio noai, ĩ ai töpö hai, Maria Matalena a, Tiago a, José a, ĩ na töpö kui töpö hai ĩ pöpönö Maria a, Sepeteu a hai ĩ pelupö töpö hai ĩ pöpönö a, ĩ na töpö kui töpö mamo tetetioma. 57 Ĩ na tä kua tä, tä wisa tä, atimatéia tili tä José anö wani tökö thapo opa wi, Jesus a na ĩ a nokapalo sinomoti noai ĩ a waloikiso nö, 58 Pilatosö a na a ekuiki nö, Pilatosö a na Jesus a nomawö nakalö nö, 'Jesus pili sa tä tälölököö!' Pilatosö a pata na ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu ha, 'Hi a na Jesus a nomawö totoköö!' ĩ na ai töpö noa thama. 59 Ĩ na töpö noa thaö ha, José anö Jesus a nomawö tälölö nö, watata ösökö ausi ipii ösökönö Jesus a haloa kolilipalö nö, 60 maa makö ha kama hai ĩ thaka taka thakö noai, ĩ taka tutei taka ha Jesus a titiköma. Jesus a titiki nö, ai maa ma pata sapuluama kupotö nö, taka kasököma. Taka kasökö nö, José a hua konasolöma. 61 Thaka taka na Jesus a titikö noai, ĩ taka kotö ha Maria Matalena a, ai Maria a, ĩ na töpö kui, töpö lotioma. 62 Ĩ tä hena tä, ĩ mota mapo wi ĩ tä wakala kuiki nö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, patiseu töpö, ĩ na töpö kui, Pilatosö a pata na ĩ töpö kokamo nö, 63 'Kaikana ai. Jesus a holisimo noai ĩ a temö soa tä, ĩ na a kuuma: “Polakapi tökö mumi matalo nö, ĩ hena tä sa temöa konaso kitäö!” ĩ na a kuuma. 64 Ĩ na a kuuma salo, kama kai a hua sinomo noai, ĩ töpönö Jesus a nomawö thomönö matimöö! A thomönö nö, ai töpö satehe epii töpö na, “Jesus a temöa konasomaö!” ĩ na töpö kuu matimöö! Ĩ na töpö kuu kuköma, “Sa temöa konaso kitäö!” Jesus a holisi kuu noai, ĩ ta wanisala maaki, “Jesus a temöa kõo waikilasomaö!” tä holisi kuu wi, ĩ ta wanisala satia apa kitä. Önö kutenö ai töpö simönö nö, “Jesus a nomawö titile, ĩ taka na pö läa totikiö! 3 tökö wakala kui tökö wakala na ĩ taka na pö läa totikiö!” ĩ na wa kuu!' ĩ na ĩ juteu pata töpö kuuma. 65 Ĩ na juteu pata töpö kuu ha, Pilatosö aiki, 'Pei. Hi töpö läo kitäö! Ĩ töpö kai hulolö nö, Jesus a nomawö titile, ĩ taka na ĩ töpö läa totimaköö!' ĩ na a pata kuuma. 66 Ĩ na a pata kuu ha, töpö läo wi ĩ töpö kai hulolö nö, maa ma patanö taka kasöle, ĩ ma kasö ha hösösöpö tä sutimakömae. 'Ai töpönö Jesus a nomawö tälölö pia salo, hi ma pata pulua komanöma, hi hösösöpö tä waniapaso kitä. Hösösöpö tä waniapasoma ha, “Jesus a temö kõo maa noai kitäö! Ai töpönö Jesus a nomawö thomöa pälölömaköö!” makö kuupö' ĩ na töpö pi kuu nö, ĩ ma kasö ha hösösöpö tä sutimakömae. Hösösöpö tä sutimakö nö, töpö läo sinomo wi ĩ töpö na, 'Pei. Samakö huu kõo nököö! Hi maa ma na pö mamo läa totia haikiö!' ĩ na töpö kuuma.

Mateus 28

1 Ĩ na tä kua tä, mota mapo wi tä wakala hasutasoö ha, ĩ hena tä, tomĩku tä wakala kuki ha, ĩ hena tä sai tä, Maria Matalena a, ai Maria a, ĩ na töpö kui töpönö Jesus a titikö noai ĩ taka möömö hulasolöma. 2 Ĩ taka ha töpö walo pia tä, masita tä uli lakö lakömo opa läo soatama. Ĩ tä, Teusö pata tä hai ĩ ãju tä ithopalolö nö, maa manö thaka taka kasöle, pasökö tömö ĩ ma pata thaa soataiki nö, ĩ ma hõo ha a loa soataköma. 3 Tä sami samimo opa wi ĩ tä möamö kui na, ĩ na ĩ ãju tä möamö kuoma. Kama hai ĩ haloi ösö ausio opama. 4 Ĩ na tä kuaö ha, ĩ taka na töpö läapalo haluti noai ĩ töpö kilia apölasoma. Pe epii töpö kilia apölasoma kutenö, töpö satitimo opa nö, töpö kelo nö, nomawö töpö kuö toti ipii töpö paama. 5 Ĩ na tä kua soa tä, suö töpö na ĩ ãju tä aiki, 'Pö kilipalo tihöö! Hii ti pakalai ti ha a säpalipili, ĩ ma möömö huu ke maaki, 6 ĩ a titia soa maneö! A temöa kõa waikiloheö! “Sa temöa konaso kitäö!” a kuu waikioma kutenö, a temöa totia konaso keö! Hapo. A pakö noai, ĩ ha ma tä mööso nökö. Hiki. A paa maneki. 7 Önö kutenö, pö hua kononöö! Jesus a kai a hua sinomoti wi ĩ töpö na makö wäo nö, “Jesus a temöa konasoma thai. Kaliléia tä uli pata ha a huu pia kuleö! Ĩ tä uli ha Jesus ma taa konanö taso kitäö!” ĩ na makö kuu! Sa kuu pole, ĩ tä na pö pi motöpo koonö tihöö!' ĩ na ĩ ãju tä kuuma. 8 Ĩ na ĩ ãju tä kuu ha, ĩ suö töpö pi mönahapalo opaö, töpö õsi pi kilihiapalo opaö, ĩ na ĩ suö töpö pi kuapaloma. Ĩ na ĩ suö töpö pi kuapaloma kutenö, ĩ ha töpö hua kõa soatalolö nö, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö na ta wäsä pi topa apa salo, töpö läläa koonöma. 9 Töpö läläälö pamö, Jesus a paa lälo nö, 'Makö topa kule? Toitai pö kuikiö!' ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu ha, Jesus a na ĩ suö töpö ekua soataiki nö, Jesus a pi ipa salo, pili a konona ami pewö hãsokapala soata nö, 'Jesus ai. Kaikana wa waikiwö. Teusö wa ulupöö!' ĩ na töpö kupalotima. 10 Ĩ na töpö kupaloti ha, Jesus aiki, 'Pö kilipalo tihöö! Pö hua kononöö! Kamisa kai a hua sinomo wi, ĩ töpö na, “Ipa hoose töpö” sa kuu wi, ĩ töpö na makö hapalo nö, “Kaliléia tä uli pata ha pö hua kononöö! Ĩ ha Jesus ma taa konani kitäö!” ĩ na makö kuu!' ĩ na Jesus anö ĩ suö töpö noa thama. 11 Ĩ na tä kua tä, suö töpö huu koonö tä, thaka taka na töpö läapalo haluti noai, ĩ ai töpö kononö nö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö na tä pewö a wäsäma. 12 Ta wäsäö ha, ĩ pata töpö, juteu pata töpö, ĩ na töpö kui töpö kokamo nö, 'Ĩ na makö kuapöö!' töpö kuu nö, töpö läapalo noai ĩ töpö na sitipa kökö totoköma. Sitipa kökö totokö nö, 13 '“Mumai ha samakö mitia tä, ĩ thaka taka ha Jesus a kai a hua sinomo noai, ĩ töpö waloa halukiso nö, Jesus a nomawö thomöa halulölöma thaliö!” ĩ na ai töpö na, ĩ na makö kuu! 14 Ĩ na makö kuu pole, kaikana tänö ĩ tä hininöma, ĩ a pata na kamisamakö aiki, “‘Jesus a nomawö thomöa halulölöma thaliö!’ tä kuu pole, ĩ pitili ta” ĩ na samakö kuu ha, a pata hĩso mataso kitä. A pata hĩso matalo nö, “Hãu. Ö̃kö ta o” a kuu kitä. Önö kutenö, makö peama mai kitäö!' ĩ na töpö läapalo noai, ĩ töpö na ĩ na ĩ pata töpö kuuma. 15 Ĩ na pata töpö kuu ha, töpö läo noai ĩ töpönö ĩ sitipa kökö tälölö nö, 'Ĩ na makö kuu!' ĩ na Teusö a täpä sinomo wi, ĩ pata töpö kuu noai, töpö läo noai ĩ töpönö ĩ tä holisi a wäsätimae. Ĩ tä holisi a wäsäti ha, juteu töpö na ĩ ta pala soatasoma. Huki ĩ tä holisi a wäsä wi, huki ĩ nasimö tä kua soa. 16 Ĩ na tä kua tä, Jesus a kai a hua sinomo wi, Kaliléia tä uli pata ha ĩ 11 töpö kui töpö hua kononö nö, 'Ĩ maa makö ha makö hulolöö!' Jesus a kuu noai, ĩ makö ha töpö walokö tasoma. 17 Töpö waloikitö nö, Jesus a taa konanö nö, töpö mãi poiki nö, 'Jesus ai. Kaikana wa. Teusö ulupö wa' ĩ na ai töpö pi kuuma maaki, ai töpö aiki, 'Hi a hai, Jesus a hãto mai kitäö!' ĩ na ai töpö pi kupalo pasioma. 18 Önö kutenö, ĩ töpö pewö na Jesus a ekuiki nö, ĩ na a kuuma: 'Hi tä hẽtu hamö töpö kupoli, ĩ töpö pewö na sa kaikanamoö, hi masita tä uli ha sanöma töpö kule, ĩ töpö pewö na sa kaikanamoö, ĩ na Teusö anö sa kaikanamoma thama waikioma. 19 Ĩ töpö pewö na sa kaikana waikipalöma kutenö, kamisanö ĩ makö noa thaa kule. Sanöma töpö pewö na makö huu hätäpo nö, sa kai hua totiatalo wi, ai töpö thalalöö! Ĩ na ma töpö thalö nö, ĩ ma töpö mãi õmananöö! Kamakö hai ĩ pö̃ Teusö a, Teusö ulupö sa, Teusö a õsi kua tolele ĩ a, ĩ na samakö a hilo kua wi, ĩ töpönö ĩ samakö thapo kutenö, töpö mãi õmananöö! 20 Ma töpö mãi õmananö nö, kamisanö makö noa thaa noai, ĩ töpö na ĩ tä pewö a wäsä nö, “Ĩ ma ta hini totiatalopököö!” ĩ na pö kuu totihoö!' ĩ na Jesus anö töpö noa thama. Ĩ na töpö noa thaa nö, 'Pei. Hi masita tä uli mapo paio mi tä, ĩ tä wakala pewö hamö kamakö na sa kuo naio soatio kitäö!' Jesus a kuuma.

Marcos 1

1 Teusö a hai ĩ pelupö Jesus Cristo ta topa apöle, ĩ sa tä kolo a wäsä pia kule. 2 Sutu upa Jesus Cristo a hai, ĩ sanöma tä kuo paio maa noai ha, Teusö a kai a wäsä sinomoti wi, ĩ Isaías a pata hilo wi, ĩ a patanö tä sãököpalöma. Tä sãököpalö nö, Ĩ na Teusö a kuuma: 'Kawa simöa paio mai ha, sa kai a wäsä wi, ĩ ai sa tä simöa paipali kitä. Ĩ sa simöa paipalö nö, ĩ anö wa wäsä kitä. Wa wäsä nö, “Kaikana tä pata huu ateo opa pialeö! A huu ateo opa pia salo, Teusö a na makö tomöpo maa wi, ĩ tä hosalöö! Piliso paimö tä, ma tiso paimö hosa kua wi na, makö tomöpo maa wi, ĩ na ĩ tä hosa thalöheö! Õsi wanisala apati wi, ĩ tä hosalöheö!” ĩ na sa kai a wäsä wi, ĩ na a kuu kitä. 3 Ai töpö kuo taso maa pamö ĩ hamö a komö kukö taso kitä. A komö kutakitö nö, “Pata tä hama huima tä, ai töpönö piliso makokopama kua wi na, ĩ na pata tä sai pata huimaö ha, pö pi makokoa topaikiö!” ĩ na sa kai a wäsä wi, ĩ na a kuu kitäö!' ĩ na Teusö a kuuma. Ĩ na a kuu noai, sutu upa Isaías a patanö ĩ tä sãököpalöma. 4 Isaías a patanö tä sãököa kua noai na, ĩ na João anö töpö mãi õma sinomo noai, ĩ João Pasisöta a hilo noai, ĩ na ĩ a kua tolea totiatalo opatima. Ai töpö kuo taso maa pamö João Pasisöta a alulö nö, a wäotima. 'Teusö a na makö tomöpo mi ipii, ĩ tä hosalöheö! Tä hosalö nö, pö mãi õmamoö! Ĩ na makö kuaö ha, makö tomöpo maa noai, ĩ tä na Teusö a hĩso maa kopasoma, ĩ a na makö taamö toita apöpaso kitäö!' ĩ na João Pasisöta a kutima. 5 Ĩ na tä kua tä, Jutéia tä uli ha töpö pewö pilile ĩ töpö, Jetusalẽi tä uli ha töpö pilile ĩ töpö, ĩ na ĩ töpö kui, João a kuo pamö ĩ töpö hulasolöma. Töpö hulasolö noai, ĩ töpö wanisala sinomoti wi, João a na ĩ töpönö ĩ ta wäsätimae. Ta wäsäti nö, 'Samakö tomöpo mi ipö pasiwöö!' ĩ na töpö kutima. Ĩ töpönö wanisala tä thaa noai, ĩ tä kateha hokapalöma. Ĩ ta kateha hokapali ha, Johotão u pata hamö João anö ĩ töpö mãi õmatima. 6 João a hai ĩ haloi ösö hai, kamelu kõiki ösö kuoma. Salo ösö hai, sita a kuoma. Siki sikimö a kui na, ĩ na a kui a oaö, pu ola oaö, ĩ na a kuatima. 7 Ĩ na a kuati nö, 'Kamisa na a pata noane, pata tä sai asawö. Ĩ a hai, pata tä sai kutenö, “Kamisanö ĩ sa pasilipopököö!” ĩ na sa pi kuu kili ipawöö. 8 Kamisanö maa tuu na makö mãi õma pätio nö, makö salupali kipili maaki, kamanö Teusö a õsi kua tolele, ĩ a na makö õsi salupamani kitä' ĩ na João a kutima. 9 Ĩ na tä kua tä, Jesus a kui, Kaliléia tä uli ha Nasaté tä uli wai kulati, ĩ tä uli ha Jesus a hususoma. A husolo nö, Johotão u pata ha a waloköma tä, João anö a mãi õma läoma. 10 A mãi õma läoma, Jesus a söposöa kopalo nö, hutu mosökö pata hãkopo läle, Jesus anö ĩ tä taa soatalalö nö, a mamo tetea soatia tä, holeto a kui na, ĩ na Teusö a õsi kua tolele, Jesus a na ĩ a ithopaköma. 11 A ithopaköma, Teusö aiki, 'Kamisanö ipa ulu wa pi ipa wi, ĩ waö! Kawa na sa pi mönaha apa kuleö!' ĩ na pö̃ a kuu haio lasoma. 12 Ĩ na a kuu haio nö, Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö, ai töpö kuo taso maa pa Jesus a simöa soatalöma. 13 A simöa soatali ha, ĩ tä uli hamö Jesus a kutio tasoma. A kutia tä, ai pilipoma patasipö maa waikipalo nö, ai a pilipoma ose kuo nömöo kõoma. 40 tä mumi hasupasoma. Ĩ tä uli ha Jesus a kutia tä, wanisala tä thaa wi, ĩ tä na Sai tä sai patanö Jesus a simöatima. '“Teusö a hini tihöö! Teusö a hini tihöö!” ĩ na Jesus a na sa ku upaö ha, Jesus anö Teusö a kai hini hãtoa mane kitä' ĩ na Sai tä pi pata kuu salo, a pata kua läapalo naitioma. Ĩ tä uli ha Jesus a kuo noai ha, ĩ tä uli ha salo pö waitili kuo opa naioma maaki, hi tä hẽtu pata ha Teusö anö kama hai ĩ töpö simöta sinomo wi, ĩ ãju töpönö Jesus a noama läapalo opama. 14 Ĩ na tä kua tä, sai a päka lototoa apöle, ĩ a sai ha ai töpönö João a titiköma. A titikö noai ha, ki hamö, Kaliléia tä uli hamö Jesus a hua soasolöma. A hua soalolö nö, ta topa apöle, Jesus anö ĩ ta wäsätiilöma. 15 Ta wäsätiilö nö, 'Tä tetea apa waikia saileö! Teusö anö huki sanöma makö simöa wi ĩ tä atea waikia kuleö! Makö simöa pia manu kule, makö wanisala sinomo wi, ĩ ma tä hosalöö! Ta topa apöle, ĩ ma ta hini totiopöö!' ĩ na Jesus a kutima. 16 Ki hamö, Kaliléia tä uli ha kosoto u pata kule, ĩ u kasö pata hamö Jesus a hasuo kõa tä, polakapi töpö talalöma. Simão, poose André, ĩ na kilii töpönö salaka hiki sinomoti wi, ĩ töpönö kosoto u pata hamö wahi tökö pata pe epii tökö pata keama lätioma. Tökö pata keamati tä, Jesus anö töpö talalöma. 17 Töpö talalö nö, 'Hapo. Kamisa na pö nokapaloö! Salaka ma hiki thama kua wi na, ĩ na sanöma ma töpö thama kuköpöö! Salaka ma hiki sinomotima maaki, kamisa na makö nokapasoma, kamisanö makö pi hatukupamanöma, sanöma töpö na Teusö ma kai a wäsä sinomo kuki kitäö! “Jesus a na pö nokapalo sinomoö!” ai töpö na makö kuu sinomo kuki kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 18 A kuu ha, wahi tökö pata hula soa pätakölö nö, Jesus a na ĩ töpö noka soa pätasolöma. 19 Töpö noka soasolöma, thapi hamö Jesus a huulö pamö, Sepeteu a pelupö Tiago, poose João, ĩ na kilii töpönö wahi tökö totima kõtia tä, Jesus anö ĩ töpö talalöma. 20 Töpö talalö nö, töpö naka soatama. Töpö nakaö ha, pö̃ a, pö̃ anö töpö kalipalama wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, kutiata a hamö ĩ töpö titia taa soa pätakölö nö, Jesus a na pelupö töpö noka soatasolöma. 21 Töpö nokapalo soa tä, Kapahanaũ tä uli hamö Jesus anö töpö kai taa soatalaso tasoma. Töpö taa soalalotö nö, mota mato wi, ĩ tä wakala ha, juteu töpö kokamo sinomo wi, ĩ a sai ha Jesus a lisia soapalotö nö, Teusö a wäsä soata tasoma. 22 Ta wäsä soatatö nö, töpö pi hatukupamani ha, 'Jesus a haö totiatalo opawö. Moisés a kai a wäsä sinomo wi, ĩ töpö haö kui na kuno mai, Jesus a hapalo loteteapalo opatiwö' ĩ na ĩ töpö kutima. 23 Ĩ na tä kua soa tä, kokamo sinomo wi, ĩ a sai na sai tänö a wani saliama sinomo wi, ĩ a wani lisipalo nö, 24 'Jesus ai! Nasaté tili ai! Wi na tä kuaö ha samakö thama pia salo? Samakö maa kopamani pia salo wa huu ke? Kamisanö wa taö waikileö! Teusö a na wa totiatalo opa wi, Teusö anö ĩ wa simöpalö noai, ĩ waö!' ĩ na a lalupalo pola nö, ĩ na a wani kuuma. 25 A kuu ha, 'A wani hapaloti ti! A lisia kopaloö!' ĩ na Jesus anö ĩ na sai tä noa thaö ha, 26 sai tänö a wani polemomanö nö, a lalupalo nö, a lisia kopasoma. 27 A lisia kopasoö ha, töpö mamo tetea pasile, ĩ töpö aiki, 'Wi na ta kua kule? Jesus a hapalo loteteapalo kiliatiwö. Jesus anö sai töpö noa thaö ha, Jesus a hini hö̃töopa wi. Jesus anö Teusö ta wäsä wi, ĩ ta makokoa topa apa asale' ĩ na töpö kuuma. 28 Töpö kuu nö, Kaliléia tä uli pewö hamö ĩ töpönö Jesus a wäsä soaköma. 29 Ĩ na tä kua tä, juteu töpö kokamo sinomo wi, ĩ a sai ha Jesus a, Tiago a, João a, ĩ na töpö kui töpö lisia kopalo nö, Simão a, André a, ĩ na kilii töpö sai pö ha ĩ töpö hulasolöma. 30 Ĩ töpö walokötasoma, Simão a hai ĩ pösösö a kamakalipö kuo lätioma. Ĩ na a kua lätia tä, 'A kamakalimo opa kuleö!' Jesus a na ai töpö kuuma. 31 Ĩ na ai töpö kuu ha, Jesus a huo soataki solö nö, pili a ami hĩsola na a ami waliki nö, a söpötalöma, a kamakalipö maa soatasoma. A kamakalipö maa kõa soatalo nö, ĩ a suönö ĩ töpö ösö potehepalama soatama. 32 Ĩ tä wakala ha soatawö, tä mumahapalo opa tä, töpö salia wi ĩ töpö pewö, ai töpö na sai töpö sapäko sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, Jesus a na ĩ töpö kai pewö waloköma. 33 Kapahanaũ tä uli ha töpö pilile, Jesus a kuta wi ĩ a sai päka na ĩ töpö pewö kokamoma. 34 Töpö salia wi, Jesus anö ĩ töpö satehe epii töpö toa komananöma. Ai töpö kamakalipö, ai töpö thoko thokopö, ai töpö hasili, ai töpö amukumo, ĩ na töpö kuama maaki, ĩ töpö pewö toa komananöma. Jesus anö satehe epii sai töpö hosa konöma. Sai töpö aiki, 'Teusö anö wa simöni wi, ĩ waö!' sai töpö kuu ha, 'Pö hapalo ti! Teusö a thapo wi ĩ töpönö sa wäsä asapöö!' ĩ na Jesus anö ĩ na sai töpö noa wani thalöma. 35 Ĩ na tä kua tä, tä halu äwäho tä, Jesus a natalo nö, sanöma töpö kuo maa pa a hua halulolö nö, Teusö a na a hapalo tasoma. 36 Teusö a na a hapalo tasoa tä, Simão anö töpö kai hua hailolö nö, Jesus a tae haio tasoma. 37 A talalö nö, 'Ai töpö pewönö wa tae hailaiö!' töpö kuu haio tasoma. 38 Töpö kuu haia kulati maaki, Jesus aiki, 'Päla. Thapi hamö, ai töpö sai pö satehe epii sai pö hö̃kököo opa pamö makö huulöö! Makö hulolö nö, Teusö sa kai a wäsä nömöopököö! Teusö sa kai a wäsäpö, sa huu kipili' ĩ na töpö waloa haiki ha, ĩ töpö na Jesus a kuu läoma. 39 Ĩ na a kuu nö, Kaliléia tä uli pewö hamö a huti pa, juteu töpö kokamo sinomo wi, ĩ kökö sai ha Teusö a kai a wäsä hätäpotii, sai töpö hosa koni, ĩ na Jesus a kuatima. 40 Ĩ na tä kua tä, wasu wasu tänö pili a ösö hiopöo noai, Jesus a na ĩ a wani waloa läiki nö, 'Kaikana wa pata' a pi wani kuu salo, pili a maekonö a hĩta thaiki nö, a mãi poiki nö, 'Kawanö sa toma pi topa kõa tä, kawanö sa toama taö öpa kitäö!' a ösö hiopö öpii ĩ na ĩ a wani kuuma. 41 A kuu ha, ĩ a wani na Jesus a pi honipoma. A pi honipo nö, 'Häö! A salia pasitioti tihöö!' ĩ na Jesus a pi honi kuuma. A pi kuu nö, a ami totokö nö, a ösö hiopö öpii ĩ a wani höpöa nö, 'Awai. Wa toma kõo pi topa kule. A toa konöö!' Jesus anö a noa wani thama. 42 A noa thaö ha, a ösö hiopö öpii ösö maa kõa soatalo nö, a ösö topa kõa soataköma. 43 A ösö topa kõa soataki ha, 'Pei. Ai töpö na wa toa konohe, ĩ ta wäsä tihöö! Teusö a täpä sinomo wi, ĩ a wani na a mömo kõo sisatöö! Wa mömo kõo tasoö ha, “Awai. Wa toa kõo waikiso keö!” ĩ a wani kuu kitä. A kuu ha, ĩ a wani na salo a totoköö! Wa toa konaso salo, ĩ salo a totoköpököö! Sutu ha, “Ĩ na makö kuaö!” ĩ na Moisés a patanö nö pata töpö noa thama. Ĩ na pata töpö noa thama ha, salo a totoa haitaköö! Ai töpönö ĩ salo a tapa salo, “Hiki. A wani toa kõo waikiloheö!” ai töpö kuupököö!' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu nö, 'A huu konöö! Wa toa kotaso noai, ai töpö na ĩ ta wäsä tihöö!' ĩ na Jesus anö a ösö hiopöo noai, ĩ a noa wani thama. 45 Ĩ na a noa wani thama maaki, a wani hua kononö nö, ai töpö na a wani wäo kõo soata tasoma. 'Jesus anö sa toa totia komani kipiliö!' a wani kuu soatasoma. Ĩ na a kuu hätäpoti ha, ĩ tä uli pewö na töpö kupai, ĩ ai töpönö Jesus a tae hisatima. A tae hisama ha, sai pö hö̃kököi sai pö kule hamö Jesus a lisipo maama. Somai hamö, sai pö polakapi wai kuo pa, ĩ ha Jesus a kuo päoma. A kuo päoma maaki, tä uli pewö ha töpö kuoma, Jesus a na töpö waloa haikö tasoma.

Marcos 2

1 Ĩ na tä kua tä, waiha Kapahanaũ tä uli hamö Jesus a kotapi ha, 'Jesus a kotapöma thaiö!' ĩ na ai töpö kuu hätäpotima. 2 Ĩ na töpö kuu hätäpoti ha, Jesus a na töpö satehe epii töpö kokamo opama. Töpö kokamo opaö ha, sai õsi pewö matia apököma. Sai a matia apa waiki ha, sai a päka holeo pa, töpö öpahapama. Sai a matia apa tä, Jesus anö Teusö ta wäsäma. 3 Teusö ta wäsäti tä, Jesus a na a wani kõheo wi, ĩ a kai wani waloköma. Ai tä hẽtu manana, ai tä hẽtu manana, ĩ na töpö kui töpönö a pi wani saluku poimamae. 4 Sai a matia apa waiki ha, a kai wani lisipo mi salo, sai a hõo hamö ĩ a kai wani tua soata pätapolö nö, Jesus a lole, ĩ tä hẽtu na sai a päka thakö nö, a wani kõheo wi, ĩ a pi wani ithomanömae. 5 A pi ithomani ha, '“Jesus a lotete epö salo, a wani toa komani kitä” ĩ na ĩ töpö pi kuu hãtoakö' ĩ na Jesus a pi kuu nö, a wani kõheo wi, ĩ a wani na a hapaloma. A hapalo nö, 'Wanisala wa tä thati noai, ĩ tä na Teusö a hĩso wi, ĩ sa tä maa kõo waikipamani keheö!' ĩ na Jesus a kuuma. 6 Ĩ na Jesus a kuu ha, Moisés a kai a wäsä sinomoti wi, ĩ töpö lole, ĩ töpö aiki, 'Wi na taköö? Jesus a hai, sanöma tä päwö maaki, “Teusö sa” Jesus a pi wani kuu hĩsua apawö' ĩ na töpö pi kuu nö, 'Wanisala tä thati wi, ĩ tä na Teusö a hĩso wi, Teusö anö ĩ tä maa kõo sisapamani kitä pi kuu mai' ĩ na töpö pi kutima. 8 Ĩ na töpö pi kuti wi, ĩ tä na Jesus a pi hatuku upö salo, 'Wi na tä kuaö ha, makö pi kuu kule?' Jesus a kuuma. 9 '“Wanisala wa tä thati noai, ĩ tä na Teusö a hĩsopole, ĩ sa tä maa kõa waikipamani keheö!” ai sanöma tä kuu taö mai kitä. Teusö a kuu taö öpa sisaö. Ĩ na tä kua tä, a wani kõheo wi, ĩ a wani na, “Wa öpa kopalo nö, au sii totokö kai hua kononöö!” ai sanöma tä kuu taö mai kitä. Teusö a kuu taö sisaö' ĩ na Jesus a kuuma. 10 A kuu nö, 'Ĩ na ai sanöma tä kuu taö mai kitä maaki, kamisa na Teusö aiki, “Masita tä uli pewö hamö sanöma töpö pilipai, ĩ töpönö wanisala tä thaa sinomoti wi, ĩ tä na sa hĩso opa wi, kawanö ĩ tä maa kopamanöö!” ĩ na kamisa na Teusö a kuu waikio kipili. “Jesus a pitilimo opaö. A lotete epö. Teusö anö Jesus a simönöma kutenö, sanöma makönö wanisala ma tä thaa wi, ĩ tä na Teusö a hĩso pole, Jesus anö ĩ tä mapama taö öpaö” kamisanö ĩ na makö pi thama pia salo, hi a wani kõheo wi, sa wani toma kõo pia kuleö!' ĩ na Jesus a kuu nö, a wani kõheo wi, ĩ a wani na, 11 '“Wa öpa kopalo nö, au totokö kai hua kononöö!” kawa na sa kuu kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 12 A kuu ha, totokö täa konö nö, ai töpö mamo tetela tä, a wani kõhetioma maaki, a wani hua kõo soasolöma. A wani hua kõa hö̃tösolö ha, 'Kilatiha. A kõheo wi, ĩ a temöma kõa nö kilimane a! Jesus a aipa apa nö kilia sai. Teusö a totiatalo opawö. Ĩ nasimö sama tä tapa paio maa noai, huki ĩ sama tä talali ke' ĩ na töpö kupalo opama. 13 Ĩ na tä kua tä, kosoto u kasö pata hamö Jesus a hua kononö nö, ĩ hamö a walokö tasoma tä, töpö satehe epii töpö waloa läköma. Töpö waloa läki ha, Jesus anö Teusö ta wäsä nö, töpö pi hatukumanöma. 14 Töpö pi hatukumanö nö, Jesus a hulasolöma. A huulö pa, Aupeu a hai ĩ pelupö Lepii a loa talalöma. Kaikana tä pata na noa tä totoköpö, sitipa suta wi, ĩ a sai ha Lepii a lotioma. A lotia tä, 'Hapo. Kamisa na a nokapalo sinomoö!' ĩ na Jesus a kuuma. A kuu ha, Lepii a hoköpalo nö, a noka soasolöma. 15 Ĩ na tä kua tä, Lepii a sai pö na Jesus a, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö, ĩ na kilii töpö ia kai lotasoma. Töpö iapaloti tä, sitipa täa sinomoti wi ĩ töpö, 'Töpö wanisala apati wi ĩ töpö' ai töpö pi kuu noai ĩ töpö, Jesus a na ĩ töpö nokapalo naio noai, ĩ töpö satehe epii töpö iapalo naitioma. 16 Ĩ töpö iapalo naia tä, patiseu töpönö Moisés a kai a wäsä sinomo wi, ĩ töpö kõa haipöma. Töpö kõa haipo nö, Jesus a ia talalöma. Töpö wanisala apati wi ĩ töpö, sitipa täa sinomoti wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui ĩ töpö na Jesus a ia naia tä, a loa talalöma. A loa talalö nö, Jesus a kai a hua sinomoti wi ĩ töpö na, 'Häö! Hi töpö wanisala apati wi, ĩ töpö na Jesus a ia naio silia apawö' ĩ na patiseu töpö kuuma. 17 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö 'Wa temö öpö tä, töpö ononopama sinomo wi, kawa na ĩ a walo kõo paio mai kitä. Wa salia apa tä, ĩ a waloa kõo sisaki. Ĩ tä kua kua wi na, ĩ na sa kua hö̃töoö. Kawa aiki, “Wanisala sa tä thaa mi. Sa õsi toita apö waiki. Sa totiatalo opaö” wa kuu ha, kawa na sa walo mai kitä. Wa õsi topama mai kitä' ĩ na Jesus a kuu nö, '“Wanisala sa tä tha apati wi ĩ saö!” ĩ na wa kuu ha, kawa na sa waloa asaki kitäö! Kawa na sa waloa asaiki nö, “Wanisala tä na sa pi tapomo sapao kõo nö, ĩ sa tä hosa pi topa kuleö!” ĩ na wa pi kuupö, kamisanö wa naka kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 18 Ĩ na tä kua tä, João Pasisöta a kai a hua sinomo wi ĩ töpö, patiseu töpö, ĩ na töpö kui, ĩ töpö Teusömo totio pia salo, töpö ia paio mai töpö kuo paioma. Ĩ na töpö kuati ha, Jesus a na ai töpö waloiki nö, 'Wi na taköö? João a kai a hua sinomo wi ĩ töpö, patiseu töpö kai a hua sinomo wi, ĩ töpö, ĩ na töpö kui, Teusömo totio pia salo, ĩ töpö ia paio mai maaki, kawa kai a hua sinomo wi, ĩ töpö aiki, “Huki sa Teusömo totio pia salo, nii sa tä oa paio mai kitäö!” ĩ na ĩ töpö kuu maa saio noa' ĩ na Jesus a na ĩ na töpö kuuma. 19 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, 'Töpö täpaso pia tä, satehe epii ai töpö naka noai, ĩ töpö kai kokamo pola nö, kama hai pusopö a täa piale, ĩ töpö na ĩ a tikiliapalo kutenö, “Päla. Nii sa tä pii mi” töpö kuu mai kitä. Töpö iapalo opa kitä. 20 Ĩ na töpö kua kua wi na, kamisa kai a hua sinomoti wi, ĩ na ĩ töpö kua hö̃töoö. Kama hai pusopö a täa piale, tiko hamö ĩ a hua lälasolöma tä, sai a na töpö kua haile, ĩ töpönö nii tä oa wani kui na, ĩ na ipa töpö kua kitä. Waiha tiko hamö sa hua konasolöma tä, wa Teusömo totio pia salo, nii wa tä oa paio mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 21 Ĩ na a kuu nö, 'Haloi ösö hotei ösö na ai tute wa ösö asawösö wai hẽha sätäama mai kitä. Tute wa ösö wai hẽha sätäamaköma, haloi wa ösö salupalöma, tute ösö hẽha sätäle, ĩ ösö wai alukusia apöpasoma, ösö hotei, ĩ ösö kaka pea apöpasolö kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 22 Ĩ na a kuu nö, 'Salo ösö holokoto hotei, ĩ a holokoto ha upa mo puu tutei wa tuu löa mai kitä. Tute tute wa tuu lököma, tuu hölö nö, upa mo puunö ösö holokoto hotei, a holokoto homopaso kitä. Holokoto a homopasoma, tuu waniapasoö, holokoto a waniapasoö, ĩ na tä kua kitäö! Ĩ na tä kuaö ha, tute tute salo ösö holokoto ha tutei upa mo puu läa sisaki. Tute tute wa tuu läa sisaköma, salo ösö holokoto waniapo mi, upa mo puu wanio mi, ĩ na tä kuaö' ĩ na Jesus a kuuma. 'Jesus a kai tutei, ĩ sa kai a hinia sisalöpököö!' ĩ na Jesus anö töpö pi thama pia salo, a kuuma. 23 Ĩ na tä kua tä, mota mato wi ĩ tä wakala ha, hikali a ha tötiiku pili mosö kuo pa, Jesus anö kama kai a hua sinomoti wi ĩ töpö kai hasuoma. Töpö kai hasuo pamö töpö oi ipö salo, tötiiku mopö käalalö nö, mopö oa kai hutiilöma. 24 Mopö käalali ha, patiseu töpö aiki, '“Mota mato wi ĩ tä wakala ha pö kalipalo hãto tihöö!” Moisés a patanö nö patapö töpö noa thama maaki, kawa kai a hua sinomo wi ĩ töpö kalipalo silia apawö' ĩ na Jesus a na ĩ na patiseu töpö kuuma. 25 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, 'Davi a, kamanö töpö nokapalamati wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö hai ĩ nii tä kua mi ha, töpö oi ipö tä, Davi a kuati noai, ĩ ma tä sãökama hini maapa noai. 26 Teusömo wi ĩ a sai ha Teusö a täpä totio wi, ĩ pata tä Apiataa a patamo tä, ĩ Teusömo wi a sai ha Davi a lisipalo nö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ töpönö Teusö a na ĩsa ãi totoma sinomo wi, Davi anö ĩ ãi tälö nö, kama hai ĩ töpö solo ãi oalalömae. “Teusö a täpä sinomo wi ĩ töpönö ĩ ĩsa ãi oa sisalöö!” ĩ na Moisés anö nö patapö töpö noa thama maaki, Davi a, kama hai ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpönö ĩ ãi oalalömae. Ĩ ãi oalalöma maaki, “Wanisala” ĩ na Teusö a kuu maama' ĩ na Jesus a kuuma. 27 Ĩ na a kuu nö, 'Teusö aiki, “Mota mapo wi ĩ sa tä wakala selekeama pi topa apa salo, sanöma sa töpö thaa nömöa päpali kitäö!” ĩ na Teusö a pi kuu maama. Ĩ na Teusö a pi kuu pasioma: “Sanöma sa töpö pasilipo pi topa salo, ĩ töpö mota mapo sinomopö, ĩ sa tä wakala thaa nömöa päpali kitäö!” a pi kuu pasioma. 28 Önö kutenö, sanöma sa kupaso noai, ĩ kaikana sa kutenö, mota mato wi ĩ tä wakala maaki, “Pö kalipaloö!” ĩ na sa kuu ha, ĩ tä wanisala mai kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma.

Marcos 3

1 Ĩ na tä kua tä, juteu töpö kokamo sinomo wi ĩ a sai ha a ami humöo noai, ĩ a wani lotia tä, Jesus a lisipasoma. 2 Ĩ a sai na töpö lole, Jesus a na ĩ ai töpö mamo teteiki nö, 'Taa nökö. Huki mota mato wi ĩ tä wakala maaki, Jesus anö ĩ a wani toma pi topa hãtoa kõa kule. A wani toa komani ha, “Jesus a wanisala. Moisés a kai a hini hãto mikö” ĩ na samakö kuupö' ĩ na töpö pi kuuma. 3 Ĩ na töpö pi kuu tä, Jesus hai, a ami humöo wi ĩ a wani na, 'Hi mötali ha a hutaiki solö' a kuuma. 4 A kuu nö, töpö lole, ĩ töpö na Jesus a hapaloma. 'Mota mato wi, ĩ tä wakala na wi na kamakö pewö kuatipö? Wi na Moisés a pata kuuma? “Ai tä na hiopö tä thaö! A säpalöö!” ĩ na Moisés a pata kuu maama. “Ai tä totiapalaö! A noama totihoö!” ĩ na Moisés a pata kuu pasioma' ĩ na Jesus a kuuma. A kuu ha, töpö lole, ĩ töpö hapalo hö̃töo maama. 5 Töpö hapalo hö̃töo mi tä, ĩ töpö na Jesus a mamo läapalo nö, a hĩsoma. 'A ami humöne, ĩ a toa kõo haitamanöö!' ĩ na töpö kuu mi ha, Jesus a hĩsoma. Kama kai na ĩ töpö waio satia apama kutenö, Jesus a pi ota apama. A pi ota apa nö, a ami humöne, ĩ a wani na, 'A poko totoköö!' a kuuma. A kuu ha, a poko totoa tä, a ami topa kõköma. 6 A ami topa kõköma ha, patiseu töpönö Jesus a säpamanöpö, töpö hulasolöma. Mota mato wi, ĩ tä wakala na Jesus a kalipalo hĩsuaö ha, a ami humöo noai, Jesus anö ĩ a wani toa komani ha, ĩ töpönö Jesus a säpama piama. A säpamani pia salo, Etoosisö töpö na töpö ekuiki nö, 'Jesus sama säpama pia kuleö!' töpö kuuma. 7 Ĩ na tä kua tä, kosoto u pata hamö Jesus anö, kama kai a huati wi, ĩ töpö kai asulöma. Töpö kai hulolö nö, kaliléia tili töpö satehe epii töpö hua naisolöma. 8 Ĩ hamö Jesus a wäsä hätäpo tä, 'Ĩ na Jesus a kua thaliö!' ĩ na tä kuu hini nö, Jesus a na ai töpö satehe epii töpö walokö tasoma. Jutéia tä uli ha töpö pilile ĩ töpö, jetusalẽi tili töpö, Ituméia tä uli ha töpö pililati ĩ töpö, Johotão u pökatö pata hamö töpö pililati ĩ töpö, Situ tä uli, Sitõ tä uli, ĩ na tökö uli kui tökö uli ha töpö pililati ĩ töpö, ĩ na töpö kui, Jesus a na ĩ töpö satehe epii töpö walokö tasoma. 9 Jesus anö ai töpö satehe epii töpö topa kõa waikipamanöma ha, töpö salia apa soatile, ĩ töpö aiki, 'Jesus sa höpöpalöma, sa toa kõa hãtoso kitäö!' ĩ na töpö pi kuu nö, Jesus a na töpö pakäho opama. Töpö pakäho opaö ha, kama kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö na Jesus aiki, 'Töpö satehe epö salo, sa hutikipaso matimö. Kutiata a kãkölöö! Ĩ kutiata õsimö ha sa loo pia kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 11 Ĩ na tä kua tä, sai töpönö Jesus a talalöma, Jesus a kotö na ĩ töpö kelo nö, töpö lalupalo nö, 'Kawa hai, Teusö ulupö wa!' ĩ na Jesus a na sai töpö kuuma. 12 Töpö kuu ha, '“Teusö ulupö wa” makö kuu maikiö! Sa wäsä ti! Ipa sanöma töpönö sa wäsä sisapököö!' ĩ na Jesus anö sai töpö noa wani thama. 13 Ĩ na tä kua tä, heuma tä pata kulati hamö Jesus a hemopaso lasoma. A hemopalolö nö, töpö naka pi topa noai, ĩ töpö nakali ha, Jesus a na ĩ töpö huu läoimama. 14 Ĩ töpö huu läoima wi, ĩ ai 12 töpö saia asapalöma. Ĩ töpö naka asalö nö, ĩ töpö na Jesus a hapalo nö, 'Kamisa na makö kuo naio paiopö, makö saia asapali ke. Kamisa na makö kuo naio paioma, makö simönö nö, “Teusö anö Jesus sa simönö noai, ĩ ma ta wäsä hätäpotipököö! Ĩ ma ta wäsäti pamö, sai ma töpö hosa hätäpotipöö!” ĩ na kamisanö makö noa thaapököö!' ĩ na Jesus a kuuma. 16 Ĩ na töpö kui töpö saia asapalöma: Simão a hilo soma noai, Pedro a, Jesus anö a hila thaa nömökö noai ĩ a, 17 Sepeteu a pelupö Tiago a, poose João a, ĩ töpö a hilo kua soma noai, Poanehesisö, ĩ sanö ta pata kui na, ĩ na tökö kui, Jesus anö ĩ töpö hila nömökö noai ĩ töpö, 18 André a, Filipe a, Patolomeu a, Mateus a, Tomé a, Aupeu a pelupö Tiago a, Tateu a, Simão a hapalo lotete epii ĩ a, 19 Jutasö Isökatiosisö anö Jesus a monima piale ĩ a, ĩ na töpö kui töpö saia asalöma. 20 Töpö saia asapalö nö, Jesus a kopölöma. A kopi ha, Jesus a möö pia salo, töpö satehe epii töpö kokamoa lälasoma. Töpö satehe epö kutenö, Jesus anö kama kai a hua sinomoti wi ĩ töpö kai ia maama. 21 Ĩ na tä kuaö ha, ki hamö Jesus a hai ĩ töpö na ai töpö hapalo nö, 'Jesus a na töpö satehe epii töpö kokamo kulatiö!' ĩ na töpö kuu ha, 'Jesus a isi wani wanio opa hãto noa' ĩ na Jesus a hai ĩ kama ai töpö pi kuu nö, a koamö asulöma. 22 Ĩ na tä kua tä, Moisés a kai a wäsä sinomo wi, Jetusalẽi tä uli hamö ĩ töpö kuoma, Jesus a na töpö timösolöma. Töpö timöpalolö nö, töpö hapalo nö, 'Sai töpö pewö na Sai tä sai pata simöo sinomoti wi, ĩ a patanö Jesus a thapoö. A thapo kutenö, Jesus a lotetepamani ha, Jesus anö sai töpö sasu hö̃töo sinomotii' ĩ na töpö kuu päoma. 23 Ĩ na töpö kuu ha, töpö nakalö nö, Jesus anö uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma: 'Ai töpö na Sai tä sai pata simöoti wi, ĩ a patanö ĩ töpö sasu mai kitä' ĩ na Jesus a kuu hö̃töoma. 24 A kuu hö̃töo nö, 'Pi naka. Ai töpö na kaikana tä simöo sinomo wi, ĩ töpö pewö koka tä, töpö höla kuköma, töpö selekepasoö. 25 Au töpö hölaö ha, makö pewö kuo sototo soatio mai kitä. Ĩ tökö soawö, makö selekea soapasoö. 26 Ĩ na tä kua kua wi na, ĩ na kama ai töpö na ĩ na Sai tä sai pata höla kuaö aköna, ĩ töpö pewö selekepalo nö, töpö kua sototoa soa mana pi. Ĩ töpö na Sai tä sai pata simöo soa mana pi' ĩ na Jesus a kuuma. 27 A kuu nö, 'Ai sanöma tä lotete epii ĩ wa õkapa paio mai ha, ĩ sanöma lotete epii, ĩ a sai pö ha wa thomömo mai kitä. Kama hai ĩ wani wa tä sua mai kitä. Wa wani õka paipalö nö, kama hai ĩ wani wa tä thomöni. Ĩ tä kua kua wi na, ĩ na sa kua hö̃töoö. Sai tä sai pata lotete epö salo, kamisanö sa wani utitipama paio mai ha, sai sa töpö sasu mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 28 Ĩ na a kuu nö, '“Sanöma töpönö wanisala tä thaa wi ĩ tä, ai tä kateha wanisala wi ĩ tä, ĩ na tä kui tä pewö na Teusö a hĩso maa kopaso kitä maaki, 29 ai tänö Teusö a õsi kua tolele, ĩ a kateha wanisala wi, ĩ tä na Teusö a hĩso mapo mai kitäö! Ai tänö Teusö a õsi kua tolele, ĩ a kateha wanisala wi, hi masita tä uli na ĩ a kuati tä, ĩ a na Teusö a hĩso thaa soatioö, waiha ĩ a nomaso noai ha, ĩ a õsi na a hĩso soatioö, ĩ na Teusö a hĩso kua kitäö!” ĩ na sa kuu kule. Sa kuu pole, ĩ pitili ta. Sa holisi mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 30 'Teusö a õsi kua tolele, ĩ a hai kuno mai, Jesus anö sai tä sai pata thapo pasioö' ĩ na töpö kuuma ha, ĩ na Jesus a kuu hö̃töoma. 31 Ĩ na tä kua tä, Jesus a hai ĩ pöpönö a, poose töpö solo, töpö huu läolöma. Sai a kasö ha töpö öpa paiki nö, 'Jesus a nakalösoö!' ai töpö na ĩ töpö kuuma. 32 Töpö kuu ha, Jesus a kotö ha töpö satehe epii töpö lotia tä, 'Jesus ai! Sai a kasö ha au nao a, au hoose töpö, ĩ na töpö kui, ĩ töpönö wa naka polaiö!' ĩ na ai töpö kuuma. 33 A kuu ha, 'Witi ipa nao a? Witi ipa hoose töpö?' a kuu nö, 34 kama kotö ha töpö lole, ĩ töpö na mamo läapalo nö, 'Sai a kasö ha töpö öpale, ĩ ipa ai töpö maaki, ai makö na, “Ipa nao töpö. Ipa hoose töpö” sa kuu hö̃töo kitä. 35 Teusö a kai a hini wi, ĩ töpö na, “Ipa hoosa a. Ipa sao a. Ipa nao a” ĩ na ĩ töpö na sa kuu hö̃töo päo kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma.

Marcos 4

1 Ĩ na tä kua tä, kosoto u kasö pata hamö Jesus a huu tä, ai töpö pi hatukupamanöpö, Teusö ta wäsä kõoma. Teusö ta wäsäti tä, kama kotö ha töpö satehe epii töpö kokamo opaö ha, kosoto u pata ha kutiata kãne, ĩ ösö ha a titiki nö, a loköma. Kosoto u kasö pata ha töpö satehe epii töpö hilatioma. 2 Ĩ töpö na Teusö ta wäsä tä, töpö pi hatukupamani pia salo, uni ta wäsäma. Jesus anö töpö pi hatukamapö, uni ta wäsä sinomoma. 'Ĩ tä kua wi na, ĩ na ĩ tä kuaö' ĩ na Jesus a kuu sinomotima. 3 Ĩ na tä kua tä, uni ta wäsä nö, 'Pi naka. Thomo thomo säsäha sinomoti wi, hikali a na ĩ anö thomo thomo säsähamö hulasolöma. 4 Mo säsäha tä, piliso hamö ai mo kelaso noai, salo pö katä wi, ĩ pönö ĩ mo oalöma. 5 Ĩ na tä kua tä, tä uli maa mapö öpö ha, ĩ masita tä ösö patete epö ha, ai mo kelo nö, masita tä ösö patete epö salo, mo ãkea soatasoma. 6 Mo ãkea soatasoma maaki, motokö ösöto tä, motokö sii lotete epö kutenö, mosö wai nokoa pasipasoma. Mosö nasikili wai wani ipii kutenö, mosö wai häwäsoma. 7 Ki ha, tä uli mösököpöo opa pa, ai mo wai kelaso noai, mösökö tipö mötali ha mosö wai haa hö̃tösoma maaki, pe epii mösököpölemö tiki kua apa kutenö, ĩ mosö ha pili mokö sätäo mai ha, mosö wai häwäa pälasoma. 8 Ĩ na tä kua tä, tä uli topa apa pa ai mo kea asaköma, mo ãkelo nö, mo sätäa haia asataköma. Ai mo wai kea pasia pälaso noai, ĩ mo wai ãkelo nö, 100 mokö kui mokö sätäköma. Ĩ na tä kua tä, ai mo wai kea hö̃töa naia pälaso noai, ĩ mo wai ãkelo nö, 60 mokö kui mokö sätäköma. Ĩ na tä kua tä, ai mo wai kea pasilo nö, mo wai ãkeso noai, ĩ mosö wai na pasiwö, 30 mokö wai sätäa pasiköma' ĩ na Jesus a kuuma. 9 Ĩ na a kuu nö, 'Sa kai a hini pi topa totile, ĩ pö sömöka taa totikiö!' ĩ na a kuuma. 10 Ĩ na a kuu ha, waiha töpö satehe epii töpö kua mai ha, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ 12 töpö, Jesus a kotö ha ai töpö kuo naine ĩ töpö, ĩ na töpö kui, 'Wi na ta kuu wi ĩ uni wa ta wäsä ke?' ĩ na töpö kuuma. 11 Ĩ na ĩ töpö kuu ha, Jesus a hapalo hö̃töoma. A hapalo hö̃töo nö, 'Pi naka. Sanöma makö na Teusö a simöo wi, sutu ha ĩ tä na nö patapö töpö pi motio opama maaki, huki kamakö na ĩ sa ta wäsä makoka apa asa kule. Kamisa kai hini wani ipii, ĩ töpö na ĩ sa ta wäsä makoka mai kitä. Ĩ töpö na uni sa tä wäsä päa kule. Teusö a simöo wi, ĩ sa ta wäsä makoka totio mai kitä. 12 Ĩ töpö na uni sa ta wäsä päo nö, “Wi na ta kui wa ta kateha kule? Sa ta hini tomöpo mane” ĩ na ĩ sa töpö thamati kule. Ĩ na ĩ töpö thama salo, ĩ töpö pi wi na takömo nö, töpö mamo tetea hö̃töa kule maaki, tä tapa totio mi. Ta hini kule maaki, ĩ tä sai a hini totio mi. Ta hini totio köna, töpö wanisala apati wi, ĩ tä na Teusö a hĩso maa kopaso pi' ĩ na Jesus a kuuma. 13 Ĩ na a kuu nö, 'Mo säsäha wi, ĩ sa ta katehahe, ĩ uni ma ta hini maa ke? Ĩ ma ta hini mi tä, ai tiko uni ma ta hini hãto mai kitä' Jesus a kuu nö, 14 'Pi naka. Mo säsäha kua wi na, ĩ na Teusö ta wäsä kua kua hö̃töoö. Piliso ha mo kea kulaso noai na, ĩ na Teusö tä kai a hini päo wi, ĩ na ĩ töpö kua päoö. Ĩ töpö na Teusö ta wäsäma maaki, Sai tä sai pata kea haikösolöma, “Sa ta hini maa haiatalo opawö. Päla. Sa ta hini wani ipö sai” ĩ na ĩ töpö kuu soatasoö. 16 Tä uli maa mapöo opa pa ai mo kea kulaso noai na, ĩ na Teusö ta hini wi, ĩ na ai töpö kuaö. Ĩ töpönö Teusö a kai a hini nö, töpö pi topa haiatalo opaö. 17 Töpö pi topa haiatalo opaö maaki, mo nasökili wai kuo maa kuo noai na, ĩ na ĩ pili töpö õsi na ĩ na Teusö ta hinipo mi kuö ha, ĩ töpönö Teusö tä kai a hosa soali kitä. Ĩ töpö pea kuiki nö, Teusö tä kai a hula soaki. Ĩ töpönö Teusö ta hini pi topa apa kuki ha, ai töpönö ĩ töpö wanipoö. Ĩ töpö wanipoö ha, “Hö. Teusö sa ta hini pi topa tä, ai töpönö sa wanipo kutenö, Teusö sa tä kai a hini wania hö̃töa kuleö!” ĩ na ĩ töpö pi kuu. Töpö pi kuu nö, Teusö tä kai a hula soaki. Ĩ na ĩ töpö kuaö. 18 Ĩ na tä kua tä, mösököpöo opa pa mo kea kulaso noai na, ĩ na ai töpö kuaö. Ĩ töpönö Teusö ta hini soata kule maaki, 19 waiha, “Ipa kalipalo wi ĩ tä kua apa pikia saile taköö!” ĩ na töpö pi kuu sinomoö ha, Teusö ta hini pi topa wi, ĩ tä hini matasoö. “Ipa wani tökö satehe epö ipa tökö kuo nö toa sö ö̃” ĩ na töpö pi kuu sinomoti salo, ĩ töpönö Teusö tä kai a hini wanipasoö. Ĩ na ĩ töpö kuaö. 20 Ĩ na ĩ ai töpö kua pasia kule maaki, ai töpönö Teusö tä kai a sua totia asali. Masita tä topa apa pa, mo kea kua asakö noai na, ĩ na ĩ töpö kua asaö. Ĩ mo ãkelo nö, ĩ mosö na pili mo lalo nö, pili mo pala kua kulaso wi na, ĩ na ĩ töpö uni kua kua hö̃töpasoö. Ĩ töpönö Teusö tä kai a sua asalö nö, toitai tä tha apati asa kuki. Ai töpönö toitai tä thaö, ai töpönö lapaha apii toitai tä thaö, ai töpönö lape epö sati ipii toitai tä thaö, ĩ na ĩ töpö kua kua asaö' ĩ na Jesus a kuuma. 21 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Koa wa taka sii hilimanö nö, wöö a õsimö ha wa taka sii titia mai kitä. Mita wi ĩ ti komo ha wa taka sii hĩta mai kitä. Hoka apa pa koa wa taka sii hĩtata pasioö. 22 Koa taka sii hĩtata hatuka kule na, ĩ na Teusö a kai na sanöma töpö pi hatuka kupaso kitä. Huki töpö pi moti ipö maaki, waiha töpö pi hatukupaso kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 23 Ĩ na a kuu nö, 'Sa kai a hini pi topa totile, ĩ pö sömöka taa totikiö!' ĩ na Jesus a kuuma. 24 A kuu nö, 'Teusö a kai ha wa sömöka taa totiköma, kawa na Teusö anö ta hinimoma hö̃töo kitä. Wani ipii Teusö a kai ha wa sömöka taö ha, wani ipii Teusö anö ta hinimoma hö̃töo kitä. Pe epii wa sömöka taö ha, pe epii wa ta hinimoma hö̃töo kitä. 25 Wani ipii Teusö a kai ha wa sömöka taa pi topa tä, wani ipii wa kai a hini kule maaki, waiha pe epii Teusö anö wa ta hinimoma asa kitä. Ĩ na tä kua tä, Teusö a kai ha wa sömöka taa wani tä, wani ipii Teusö wa kai a hini waikia maaki, Teusö anö wa hinimoma mi kutenö, Teusö wa kai a hini maa haiatalo opa kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 26 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Sanöma tänö pili mo wai tököma, mo pala kulaso wi na, ĩ na sanöma töpö na Teusö a simöo sinomoti wi, ĩ töpö pala kua hö̃tösoö. Wa mo tököma, ai tä mumi ha wa mio kõo, ai tä mumi ha wa mio kõo, ai tä mumi ha wa mio kõo, ĩ na wa kuati pi motöati pola tä, mo wai ãkea totia hãtoa pasilo nö, mo patasoö. Mo patasoö ha, “Ĩ ka pi tänö mo pata hö̃töa nö kilisoma?” wa pi kuu. 28 Masita tänö mo pata sinomoö. Mosö wai ãkea pailo nö, mo wai sätäa opia nömöiki nö, mokö patasipöa apösoö. Ĩ na tä kuaö. 29 Ĩ na tä kuaö ha, ĩ mokö pewö patasipöa totiso noai ha, hikali a na sanöma tänö poo a kai hua soasolöö. Ĩ na tä kua wi na, sanöma töpö na Teusö a simöo sinomoti wi, ĩ na ĩ töpö kua hö̃töoö. Teusö a kai a hini totio wi, ĩ a sami ipö maaki, waiha ĩ anö Teusö ta wäsä kuköma, ai töpö satehe epii töpönö Teusö a täa hö̃töli kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 30 Ĩ na Jesus a kuu nö, '“Töpö satehe epii töpö na Teusö a simöo kitä” ĩ na sa kuu pia manu kule, ai uni sa ta wäsä kõo pia kule' ĩ na Jesus a kuuma. 31 Ĩ na a kuu nö, '“Ai mo wai wani ipö” wa pi kuu kule maaki, mosötaahata mo wai wani sati ipö. Ĩ mo wai ãke kua wi na, ĩ na Teusö a kaikanamo wi, ĩ na ĩ tä kua hö̃töoö. 32 Ai tänö mosötaahata mokö wai tälö nö, hikali a na mokö wai somösöa hätähalö nö, mokö wai wani ipii maaki, mosö wai ãkelo nö, mosö pata totisoma, mosö pea apöpasoö. Ai tiko mosö na mosötaahata mosö pea satia apa asapasoö. Ĩ mosö patasoma, ĩ mosö pata pe epö salo, ĩ pili ösökö poko pewö hamö salo pö ose sapuku pö wai kuo opaki. Ĩ na ĩ tä kua kua wi na, Teusö a kaikanamo wi, ĩ na ĩ tä pala kua hö̃töoö' ĩ na Jesus a kuuma. 33 Jesus a na töpö satehe epii töpö sömöka tati noai, ĩ töpönö ta hini totia soala tä, Jesus anö Teusö ta wäsä nö, uni ta wäsätima. 34 Ĩ satehe epii töpö na uni ta wäsä mi tä, Teusö ta wäsä maama maaki, kama kai a hua pasitio wi, ĩ töpö na, 'Uni sa ta wäsähe, ĩ na ĩ ta kuu totia kuleö!' ĩ na ĩ töpö na Jesus a kuu asatio nö, ĩ töpö pi hatuka asapamanöma. 35 Ĩ tä wakala na soatawö tä wisasoö ha, kama kai a huati wi, ĩ töpö na, 'Makö pökatökö lasopököö!' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu ha, söposö ha ai töpö satehe epii töpö takölö nö, Jesus a kai a huati wi, ĩ töpönö Jesus a kai hulasolöma. A kai hulasolöma, ai töpö pi huu haio lasoma. 37 Jesus a kai huu soala tä, ipoko ta pata hululua läpalo nö, kutiata õsimö ha pola pata keo soataki nö, maa tuu kasö pata manököa waikitaalöma. 38 Maa tuu kasö manöka waikia tä, kutiata kolo ha Jesus a mia kai makeo pikitioma. Watata ösö kauko na a nakö tökö maketioma. A mia kai maketia tä, ai töpönö a namanö nö, 'Jesus ai! Makö nasi tuo pia kule maaki, kawa aiki, “Ĩ na tä kua päoö” ĩ na wa pi kuu hãto alu kule' ĩ na Jesus a na, töpö kili ipa salo, ĩ na töpö kuuma. 39 Töpö kuu ha, Jesus a natalo nö, ipoko ta pata wasulöma. 'Kua tihöö!' a kuuma. A kuu nö, kosoto u pata na, 'Ĩ na pätawöö! Kalipalo tihöö!' ĩ na kosoto u noa thama. Noa thali ha, ipoko ta pata maa kõa soatasoma. 40 Kosoto u pata kalio mai, tuu pata kua kõo soatasoma. Tuu pata kua kotaköma, Jesus aiki, 'Wi na tä kuaö ha makö kili ipaö? “Teusö anö makö noama kitä” makö pi kuu mai' ĩ na ĩ töpö na Jesus a kuuma. 41 Ĩ na a kuu ha, töpö kili ipa nö, 'Hi Jesus a hai, ĩ witi a pasiwö? Ĩ na ipoko tä noa thaö ha, ĩ ipoko tä maaki, Jesus a hini hö̃töopa wi. Kosoto u noa thaö ha, ĩ kosoto u patanö Jesus a hini hö̃töopa wi, kalio mai tuu pata kua kõo soataki ke' ĩ na kama töpö noa thasoma.

Marcos 5

1 Ĩ na tä kua tä, kosoto u pökatö ha sietasa tili töpö pililali, ĩ hamö töpö pökatöa soatakö lasoma. 2 Töpö pökatöa soatakilö nö, töpö söposöpalo nö, nomawö töpö titio sinomoti pa a wani kuoma, Jesus a na a wani ekua läköma. 3 A wani ekuo läle, sai tänö ĩ a wani saliama sinomotima. Nomawö töpö titiomö kuo sinomo wi hamö, ĩ hamö a wani piliomö kuoma. Ai töpönö söpala ösö totokönö a wani õkatima maaki, a wani õka tomöpoti maama. 4 Söpala ösökö pata ha a konona a wani tititioma maaki, ĩ a waninö söpala ösökö wania kotioma. Söpala ösö totonö a poko wani õkatioma maaki, totokö huitia konanöma. A wani lotete epö salo, ai töpönö a wani utitipama maama. 5 A wani utitipama mi ha, nomawö töpö titio pamö a lalupalo kai wani hutii, ki hamö, maa makö pata hamö a lalupalo kai wani hutii, mumai ha a hutii, wakalai ha a hutii, ĩ na ĩ a wani kuatima. Maa ma namo patanö kama ösö wani hikiko pätioma. 6 Ĩ na a wani kuati tä, pai hamö Jesus a huu talalö nö, a wani läläa läiki nö, 'Kaikana wa pata' a pi wani kuu nö, a mãi wani poa läköma. 7 A mãi wani poa läki ha, 'Sai wa wani! A lisia kopaloö!' ĩ na sai tä wani na, ĩ na Jesus a kuuma. Jesus a kuu ha, a mãi wani pole, ĩ a wani lalupalo nö, 'Jesus ai! Ösö hamö Teusö a kule, ĩ pelupö waö! Ĩ ka pi wa tä thaamö huu ke? Teusö a na kawa aiki, “Hi sa wani peama pasipa mai kitäö!” ĩ na a kuu totihoö!' ĩ na a wani lalupalo pola nö, ĩ na a wani kuuma. 9 A wani lalupalo kuu ha, 'Wi na wa hilo kuaö?' Jesus a kuu ha, 'Sai samakö satehe epö salo, Satehei tili samakö hiloöö!' a wani kuu nö, 10 'Tiko tä uli hamö hi sai töpö simöpa tihöö!' a wani ku upama. 11 'Ki hamö, heu tä palökö ha kusi kökö satehe epii kökö iapolali, ĩ kökö õsimö ha samakö thaa nömököö!' ĩ na sai töpö ku upatima. 13 Töpö ku upati ha, 'Awai. Kusi kökö na pö kuikiö!' Jesus anö töpö noa thaö ha, sai töpö ekua hö̃töiki nö, ki hamö, kusi kökö õsimö ha töpö lisia nömöpasoma. Töpö lisia nömöpalo nö, satehe epii kökö, 2.000 kökö, ĩ na kökö kui kökö läläa timöpalo nö, kosoto u pata ha kökö kea soapasoma. Kökö kea soapalo nö, kökö nasi pewö tua soapasoma. 14 Kökö nasi pewö tua soapasoö ha, kusi kökö na töpö kalipalo sinomo wi, ĩ töpö läläa soalö nö, ai töpö na, 'Ki hamö Jesus a waninö sai töpö thaki ha, kusi kökö nasi pewö tupaso keheö!' ĩ na ĩ töpö kupalotima. Sai pö satehe epii, sai pö hö̃kököa apöle, ĩ pö sai ha ta wäsä naio soatama. Ki hamö sai pö kuo sololo opa pa tä wäsä naio soatama. Kusi kökö wanisalama wi, ĩ ta wäsä hätäpoö ha, ai töpö hulasolö wi, 'Kamisa solo. Sa tä möö! Kusi kökö isi waniama noai, ĩ sa tä möpöö!' töpö kuu kai hua soasolöma. 15 Jesus a na töpö hua soalolö nö, sai töpönö a wani saliama sinomo noai, ĩ a wani talalömae. A polemo mai ha, a wani temö öpii, kama hai ĩ haloi ösö na a wani haloa soaiki nö, a wani lotioma. A wani lotia tä, ai töpönö a wani talalö nö, töpö kilia apösoma. 16 Töpö kili ipa tä, Jesus anö a wani toa komanö noai, ai töpönö ĩ tä taa totio noai, ĩ töpönö ĩ ta wäsäö, kusi kökö isi waniho taa totio noai ĩ ta wäsäö, ĩ na tä pewö a wäsä kua läoma. 17 Ta wäsä läo nö, Jesus a na, 'Ipa tä uli ha a kuo tihöö! Tiko hamö a hua kononöö!' ĩ na töpö pewö kuuma. 18 Töpö kuu ha, kutiata a na Jesus a titio pia tä, sai töpönö a wani saliama sinomo noai, ĩ a wani aiki, 'Kamisa solo. Kawa na sa huu naiopököö!' ĩ na Jesus a na a wani ku upama. 19 A ku upa kule maaki, 'Naiö! Au ai töpö na a kõa pasilolöö! Au ai töpö na, “Sai töpönö sa saliama sinomo kipili maaki, Teusö Kaikana ta patanö töpö hosali kipiliö! A totiatalo opa thaliö!” wa kuupököö!' ĩ na Jesus anö a noa wani thama. 20 A noa wani thaö ha, a wani konasolöma. A kononö nö, Tekápolisö tä uli pewö hamö a wäo nö, 'Sai töpönö sa saliama sinomo kipili maaki, Jesus anö töpö hosali kipiliö!' ĩ na a wani kutima. Ĩ na a wani kuu wi, ai töpönö ĩ ta hininö nö, 'Kilatiha! A isi wani waniho opama maaki, a wani toa totia kotaso noa' ĩ na ai töpö pewö kuuma. 21 Ĩ na tä kua tä, kutiata a na Jesus a pökatöa konasolöma. A pökatöa kononö nö, kosoto u kasö pata ha a huu soa tä, Jesus a na töpö satehe epii töpö waloa läköma. 22 Töpö waloa läiki nö, Jaitu a pata waloa haiköma. Kaikana tä kutenö, juteu töpö kokamo sinomoti wi, ĩ a sai pö ha Jaitu a pata simöo sinomotima. Jesus a huu soa tä, Jaitu a pata waloa haiki nö, Jesus a talalö nö, 'Kaikana sa maaki, hi a pata hai ĩ kaikana tä sai pata' a pi kuu salo, Jesus a kotö ha a mãi poa läköma. 23 A mãi poa läiki nö, Jesus a na, 'Ipa thäwö a wai noma pia sailaliö!' a kuu nö, 'Hapo. Ipa wai na a ami walikiö! Wa ami waliköma, ipa wai temöa kõa soatasopököö!' ĩ na a pata ku upaö ha, 24 ĩ a pata na Jesus a nokasolöma. A kai huu soatioima tä, Jesus a na töpö satehe epii töpö hua nainonö nö, Jesus a na töpö pakäho opama. 25 Ĩ hamö suö a huu naionöma. Satehe epii, 12 tä inama kua waikia kule maaki, suö tä iä mapo haio maama. 26 Töpö ononotama wi ĩ töpö satehe epii töpönö a timö wani pima maaki, a wani salia satimo opatima. Ĩ töpönö a wani peama apama. A salia apa soa päla nö maaki, töpö ononotama wi ĩ töpö na kama hai wani tä pewö totoa asa päköma. Kama hai wani tä pewö totoa asakö noai ha maaki, a toö kõo maama. A salia sipa soasolöma. 27 A salia sipa soa tä, töpö satehe epii töpö huulö pamö a wani huu naionö nö, Jesus a na a wani hua hailolö nö, Jesus a na a nasö wani hulia haiköma. A nasö wani hulia haiki nö, 'Jesus hai ĩ haloi sa ösö höpöa pätama, sa toa konaso kitä' a pi wani kuu salo, haloi ösö höpöa hö̃töoma. 29 Haloi ösö höpöa päpalöma maaki, a kupo maa kotasoma. 'Sa kupo maa kõa nö topaloe' ĩ na a pi wani kuu soatasoma. 30 Suö tä pi wani kuu soa tä, Jesus aiki, 'Sa lotetea apöle, ĩ tänö ai tä toa kõa hãtopaso ke' ĩ na Jesus a pi kuu nö, satehe epii töpö mötali ha a öpa nomöhöpalo nö, 'Witinö ipa haloi ösökö höpöa hãtopali ke?' ĩ na Jesus a kuuma. 31 Ĩ na a kuu ha, kama kai a hua sinomoti wi ĩ töpö aiki, 'Kawa na satehe epii samakö pakäho opa wi maaki, “Witinö ipa haloi ösökö höpöa hãtopali ke?” wa ta kuuwö' ĩ na Jesus a na Ĩ töpö kuuma. 32 Ĩ na ĩ töpö kuuma maaki, Jesus a mamonö tä tae hö̃töoma. 33 A mamonö tä tae tä, suö tä aiki, 'Jesus anö sa toa kõa waikipali ke' ĩ a pi wani kuu nö, a kili ipa salo, a satitimo nö, Jesus a kotopö ha a mãi poa soataköma. A mãi poa soataiki nö, Jesus a na, 'Kamisanökö. Sa salia apa salo, kamisanö au sa ösö höpöpali ke' ĩ na a wani kuti nö, tä pewö a wäsä totioma. 34 Ta wäsä totioö ha, '“Jesus anö sa toa komani kitä” wa pi kuuma salo, wa toa konaso ke. A kili mai, a kopolöö! Wa salia maneö!' ĩ na Jesus a kuuma. 35 Ĩ na Jesus a kuu pola tä, Jaitu a kaikana sai pö ha töpö kuo noai, ĩ töpö waloa läköma. Töpö waloa läiki nö, Jaitu a pata na, 'Au thäwö a noma totia apa hisaloheö! Jesus a naka tihöö!' ĩ na töpö kuuma. 36 Töpö kuuma maaki, Jesus anö ĩ ta hini nö, Jaitu a pata na, 'A pi honipo tihöö! A pi topaikiö! “Jesus a lotete epö kitä” a pi kuu totihoö!' ĩ na Jesus a kuuma. 37 A kuu nö, 'Ai pö noka tihöö!' ai töpö na a kuu nö, Pedro, Tiago, Tiago a poose João, ĩ na töpö kui töpö na a hapalo asa nö, 'Makö huu pätaö!' ĩ na Jesus anö ĩ töpö noa thama. 38 Töpö noa thalö nö, kaikana sai pö hamö töpö taa soalalotö nö, Jesus anö töpö satehe epii töpö ö̃kö lalupalo hininö tasoma. 39 Töpö ö̃kö lalupalo hininötö nö, a lisipalo nö, 'Wi na tä kuaö ha makö ö̃kö lalupalo opati kule? Moko tä nasi tuo maahe. Tä mia pätia alu kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 40 Ĩ na a kuu ha, 'Hö. Pi moti wani kuti ti! Tä nasi tua totiki alu ke pi kuu mai' ĩ na töpö kuuma. Ĩ na töpö kuu ha, Jesus anö ĩ töpö pewö atupamanöma. Moko tä hai ĩ pö̃ a, pöpönö a, Jesus a na töpö huu naine ĩ töpö, ĩ na töpö kui, moko tä kuo pa ĩ töpö lisia asapasoma. 41 Töpö lisia asapalo nö, moko tä ami ha Jesus a ami walia soataiki nö, 'Talitá kumi' ĩ na Jesus a kuuma. Kamakö kai sai ha a hapaloma aköna, 'Naka ai! A öpa kopaloö!' ĩ na a kuu noa kipi. 42 Ĩ na a kuu ha, moko a hĩso ukua kono nö, a öpa kõa soatalo nö, a huu kõo soatama. A huu kõo soataö ha, 'Tä aipa apa nö kiliawö' töpö pi kuuma. Ĩ na tä kua tä, Jesus aiki, 'Hi moko tä na nii tä totoköö!' a kuuma. A kuu nö, 'Pö wäo tihöö!' ĩ na Jesus anö töpö noa thaa totilöma. 'Hi töpö wäo ha, “Jesus anö sa toa komani kitä” ai töpö pi kuu nö, Teusö ta hini wani ipö maaki, kamisa na ĩ töpö satehe epii töpö walokö matimöö!' ĩ na Jesus a pi kuu nö, 'Pö wäo tihöö!' töpö noa thaa totilöma. Ĩ moko tä temöa konaso noai, ĩ tä na 12 inama tä kuo waikioma.

Marcos 6

1 Ĩ na tä kua tä, kama hai ĩ tä uli hamö Jesus anö kama kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö kai kõa soapölöma. 2 Töpö kai kõa soapolö nö, mota mato wi ĩ tä wakala ha juteu töpö kokamo sinomoti wi, ĩ a sai ha Jesus anö Teusö a kai ha töpö pi hatukuma kuköma. Ĩ töpö satehe epii töpönö Jesus a kai a hini nö, 'Jesus a haö aipö öpö kiliwö' ĩ na töpö kuuma. Töpö kuu nö, 'Witi hamö hinö ta hinimö kua tasoma? Wi na kua nö, a pi hatukua asasoma?' töpö kuu nö, 'Jesus anö tä aipöma apa nö kiliawö. Wi na kuati nö, a lotetea apöpasoma?' töpö kuuma. 3 Töpö kuu nö, 'Hii ti na a kalipalo sinomoti wi, ĩ a ta pi kuu mi sai. Maria a hai ĩ pelupö a matatä. Tiago, José, Jutasö, Simão, ĩ töpö hai ĩ pepala a matatä. Kamakö na pese töpö kua naine, ĩ pese a pasiwö' ĩ na kama hai ĩ töpö pewö hãtomo nö, töpö kuuma. Ĩ na töpö kuuma, ĩ töpönö Jesus a hini wanio opama. 4 A hini wani ipö ha, Jesus a hapalo hö̃töo nö, 'Teusö a kai a wäsä sinomo wi, tiko hamö ĩ a wäa tä, tiko töpönö ta hini pi topa apa asa kitä. Kama hai ĩ tä uli ha töpö pilio wi, ĩ töpö, kama hai töpö sai, ĩ na kilii töpönö ĩ a kai a hini wani ipö pasi kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 5 Ĩ na a kuuma, ĩ töpönö Jesus a hini wani ipö salo, ĩ hamö Jesus anö tä aipöama totio pasio maama. Polakapi töpö höpöa sisa nö, töpö toa kõo asamanöma. 6 Polakapi töpö toa kõo asamanö nö, 'Häö! Hi töpö aiki, “Jesus a pitili. A lotete epö” hi töpö kuu mi salo' ĩ na Jesus a pi kuuma. A pi kuu nö, ĩ tä uli kotö ha sai pö kua sototopai, ĩ tä uli hamö Jesus a huu hätäpotima. A huu hätäpoti pamö, Teusö a kai a wäsä nö, Jesus anö töpö pi hatukupamatima. 7 Ĩ na tä kua tä, kama kai a hua sinomoti wi, 12 töpö, ĩ töpö nakalö nö, töpö simöa soalöma. Ki hamö ai polakapi tökö hama simöni, ki hamö ai polakapi tökö hama simöni, ki hamö ai polakapi tökö hama simöni, ĩ na töpö hama simöa setekea thaköma. Töpö hama simöa setekea thama pia tä, 'Kamisanö sai sa töpö hosa kua wi na, ĩ na makö kua hö̃töopököö!' ĩ na Jesus a kuuma. 8 A kuu nö, 'Makö hama huu pa, ĩsa ãi poolö tihöö! Solai a sipoolö tihöö! Sitipa ma kökö pi poolö tihöö! Hitihimo wi ĩ tiki po sisalölöö! Pili makö ami huu wi, ĩ makö ami halole, ĩ tökö thaa sisalölöheö! Polakapi haloi ösökö poolö maikiö! Sami ösö haloa hätähäa päaköheö! Ĩ na poke epii pö alulöö!' ĩ na Jesus anö töpö noa thama. 10 Töpö noa thaa nö, 'Ai töpö sai pö na makö hamamo salo, sami a sai ha makö pökö kuo totiataloö! Pö pökö kuo hätäpo tihöö! 11 Ai töpö sai pö hamö makö hama huu pa, “Hisa ha pö kuikiö!” töpö kuu mai ha, “Makö a hini wani saiö!” töpö kuu ha, makö sapa kõa soapaloö! Makö sapa kõo soapalo nö, “Makö a hini wani saiö!” töpö kuu wi, ĩ tä noa na makö ami koasipö honöpaloö! Makö ami koasipö honöpasoö ha, kama töpö aiki, “Kamisamakö na Teusö a hĩso hãtoa kuleö!” ĩ na töpö pi kuupö' ĩ na Jesus a kai a hua sinomoti wi, ĩ na ĩ töpö noa thama. 12 Töpö noa thaö ha, töpö hama selekepo tasoma. Töpö selekepalotö nö, Teusö ta wäsätima. 'Makö wanisala apati wi, ĩ tä ha makö pi otataloö! Wanisala ma tä thaa wi, ĩ tä hosalöö! Thama kota ti!' ĩ na ĩ töpö kutima. 13 Töpö kuti tä, ĩ töpönö satehe epii sai töpö hosalöma. Töpö satehe epii töpö salia wi, hii ti mo tapunö ĩ töpö huluka nö, töpö toa komanöma. 14 Ĩ na tä kua tä, ĩ tä uli pewö hamö töpö pilipai ĩ töpö aiki, 'Ĩ na Jesus a kua thaliö!' ĩ na töpö kupalotima. Töpö kupaloti ha, Jesus a kuati noai, Etoosisö kaikana tänö ĩ ta hini hö̃töoma. Ai töpö aiki, 'Jesus a hai, ĩ João Pasisöta a säpalö noai, ĩ aiki. A nomawö maaki, a temöa kõo hãtosomakö. Önö kutenö, Jesus a lotete epö salo, tä aipöamatiwö' ĩ na ai töpö kuuma. 15 Ai töpö aiki hö̃töwö, 'Jesus hai, ĩ Elias a pata pasiwö! Sutu upa Elias a pata kuo noai, Jesus a hai, ĩ Elias a pata pasiwö!' ai töpö kuu hö̃töoma. Ĩ na tä kua tä, ai töpö aiki hö̃töwö, 'Sutu ha Teusö a kai wäsäti noai, ĩ töpö kuo noai na, ĩ na Jesus a kua hö̃töoö' ĩ na ai töpö kuu pasioma. 16 Kuu pasioö ha, Etoosisö a pata aiki, 'Naiö! Kamisanö pili sa olai wani päpamanipili, João Pasisöta a hilo wi, ĩ a toa konasomaö!' ĩ na Etoosisö a pata kuuma. 17 João a olai päpalö noai, ĩ na ĩ tä kuama: Etoosisö a patanö poose Filipe a hai ĩ pusopö Etoosisösoma a wani sua lälöma. A sua läli ha, João aiki, 'Wanisala. Au hoosa hai ĩ pusopö a sua läli wi, ĩ tä wanisala. “Hoosa hai ĩ pusopö thama läo ti!” ĩ na Teusö a kuu' ĩ na Joãö a kuuma. Ĩ na a kuu ha, Etoosisösoma a waninö a wanipo hö̃töoma. A wanipo hö̃töoö ha, Etoosisö a patanö ai töpö simönö nö, João a õkapamanö nö, a titiköma. Etoosisösoma a wani aiki, 'João a säpamanöö! A säpamanöö!' ĩ na a wani kutima maaki, Etoosisö a patanö a noama apa läoma. 'João a topa apaö. Teusö a na a mamo teteo sisaö' ĩ na Etoosisö a pi pata kuu salo, João a na a kilitima. A kili ipati ha, sai a ha a titia soama maaki, a noama apa lätioma. A noama apa lätia tä, João a hiniti nö, 'Wi na taköö! Sa wanisala waikiwö! Ka pi sa tä thaa pätaköö!' ĩ na Etoosisö a pi pata kutima maaki, João a hini pi topa soatioma. 21 Ĩ na tä kua soa tä, Etoosisö a pata thapali wi, ĩ tä wakala ha kõwö, ai töpö nakalöma. Kamanö töpö simöati wi ĩ töpö, pata töpönö sotatu töpö simöa sinomoti wi ĩ pata töpö, Kaliléia tä uli ha pata töpö kuo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, töpö nakalö nö, töpö liamama. 22 Töpö iapalo tä, moko tä hai, ĩ Etoosisösoma a wani hai ĩ pete a hai, ĩ a lisipalo nö, Etoosisö a patanö töpö kai iapaloti pole, ĩ töpö pewö lole, ĩ ha Etoosisösoma a hai ĩ pete a paöatima. A paöati nö, Etoosisö a pi pata mönahapalama apatima. Töpö pi mönahapalama apaö ha, '“Kamisa na a nako läoö! Wa tä pi ipa wi, ĩ wa tä nakali ha, sa tä totoa hö̃töki kitä. 23 Sa simöoti wi, ĩ tä uli ha ipa wani tä kua apa wi, ĩ wa tä see pata naka kitä maaki, sa tä totoa totia apa hö̃töki kitä. Kamisanö wani sa tä thapo kua wi na, ĩ na kawanö wani wa tä thapo kua ösöhopöö! Pitili sa” ĩ na sa kuu totia kuleö!' ĩ na a pata kuuma. Ĩ na Etoosisösoma hai ĩ pete a na a pata kuu ha, 24 pöpönö a na a ekua soaköma. A ekua soaiki nö, 'Ĩ ka pi sa tä nakalöpö?' a kuuma. A kuu ha, 'Huki ipa salo sa oaö!' a pi kuunö, 'João Pasisöta he wani nakalöö!' ĩ na pöpönö a kuu hö̃töoma. 25 A kuu hö̃töoö ha, kaikana a pata na pete a läläa koonö nö, 'Pötaatu tä na João Pasisöta a he wani titikö nö, a he pi wani piho kõo haitaö!' ĩ na Etoosisö a pata na a kuu hö̃töo tasoma. 26 Ĩ na a kuu hö̃töo tasoö ha, Etoosisö a pi pata ota apöpasoma maaki, hama töpö hini pola tä, 'Sa tä totoa totia hö̃töki kitä' a pata kuu waikioma ha, 'Päla. A he pi wani piho mai kitä' a kuu kili ipama. 27 'Päla' a kuu kili salo, 'Pili a he wani sua kõaki solöö!' ĩ na ai sotatu tä noa thaa soatama. A noa wani thaa soataö ha, a hulolö nö, João a titio pa, ĩ a sai õsimö ha, olai wani päa soapalöma. 28 A olai wani päa soapalö nö, pötaatu tä na a he wani titikö nö, a he kai wani waloa kõkö solöma. Moko tä na a he pi wani totoköma. Tä totoki ha, moko tänö pöpönö a wani na a he pi wani totoa nömököma. 29 A he pi wani totoa nömököma, João a kai a hua sinomoti wi, ĩ töpönö ta hininö nö, töpö hulolönö, pili a sai wani konötö nö, thaka taka hamö pili a sai wani titia pasia kõköma. 30 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö kama hai 12 töpö simönö noai, Jesus a na ĩ töpö waloa koiki nö, ĩ töpö kuati taso noai, ĩ tä pewö a wäsä kõsolöma. Tä pewö a wäsä nö, 'Wa kuu noai, ĩ tä pewö na sama töpö pi hatukupamati kipiliö!' ĩ na töpö kuuma. 31 Ĩ na tä kua tä, Jesus a kule ha, ĩ ha ai töpö satehe epii töpö huta hutamo läapalo opati ha, Jesus a kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö kai ia pi topama maaki, töpö kai ia maama. Töpö kai ia mi ha, Jesus aiki, 'Ki hamö, töpö maa pa, makö hulolö nököö! Pö mota maa paitaloö!' ĩ na Jesus a kuuma. 32 Ĩ na Jesus a kuu nö, kutiata a na, a kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö kai titia soa asataiki nö, töpö hua soa asasolöma. 33 Töpö pi hua soa asasolöma maaki, töpö satehe epii töpönö ĩ töpö pi huu taa hailalö nö, 'Ki Jesus a piö! Kama kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö kai pökatö kimani' ĩ na töpö kuu haioma. Töpö kuu haio nö, piliso hamö töpö läläa tolehepasoma. Ai sai pö pewö hamö töpö kulati, ĩ ai töpö satehe epii töpö solo, kosoto u kasö pata hamö töpö läläa sokea tolehepalo nö, Jesus a pi katöo paita mai ha, töpö läläa tolehepo pole, ĩ töpö waloa paitaköma. 34 Ĩ na tä kua tä, Jesus a söposöpalo nö, satehe epii töpö hila läo pa, töpö möö nö, ĩ töpö na Jesus a pi honipoma. Oweha pö na ai töpö mamo läapalo sinomoti wi, ĩ töpö mai ha oweha pö pea kua wi na, ĩ na ĩ töpö pea kua hö̃tötioma. Ĩ na ĩ töpö pea kua hö̃tötioö ha, ĩ töpö na Jesus a pi honipo opama. A pi honipo opa nö, töpö pi hatukupamani pia salo, pe epii Teusö ta wäsä soatama. 35 Teusö ta wäsä tä, tä wisa pälasoö ha, Jesus a kai a hua sinomoti wi, Jesus a na ĩ töpö ekuiki nö, 'Tä wisa waikileö! Hisa ha nii tä maneö! Hisa ha ai töpö pilia maa saileö!' ĩ na ĩ töpö kuu nö, 'Hi töpö oi sai. “Pö huu koonöö!” a kuu! Polakapi sai kuo sololo kulali ĩ sai pö, ai sai pö satehei sai pö kuo laso wi ĩ sai pö, ĩ na sai pö kui sai pö hamö hi töpönö sitipa kökö ha kama töpö hai ĩ nii tä tälöpököö!' ĩ na Jesus a na töpö kuuma. 37 Ĩ na töpö kuuma maaki, Jesus aiki, 'Kamakönököö! Hi töpö na kamakönö nii ma tä totoaköö!' ĩ na Jesus a kuu hö̃töoma. Ĩ na a kuu hö̃töoö ha, 'Ka pi tänö sama töpö iamapö takö? Hi töpö satehe epö manu kule, ĩsa ãi noa apö kitä ta pi kuu mai. 8 pilipoma kökö ha sanöma tä kalipalo pi kua wi, ĩ tä noa kui na, ĩ na ĩsa ãi noa kuö hö̃tö kitä' ĩ na ĩ töpö kuuma. 38 Ĩ na töpö kuu ha, 'Wi na kilii ĩsa ãi kua waikia kule? Ma tä mötatöö!' a kuuma. A kuu ha, ĩsa ãi talalö nö, '5 ĩsa ãi, polakapi salaka kökö, ĩ na kökö kui tökö kua päa kuleö!' ĩ na töpö kuuma. 39 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, 'Sĩsi tä manönö öpii sĩsi tä kule ha pö loo sokamopotöö!' ĩ na Jesus a kuu ha, ĩ töpö loo sokaköma. Ki ha ai töpö satehe epii, ĩ 100 töpö loo sokaa, ki ha ai töpö satehei, ĩ 50 töpö loo sokaa, ki ha ai 100 töpö loo sokaa, ki ha ai 50 töpö loo sokaa, ĩ na töpö loo sokaa kuoma. 41 Töpö loa soka tä, Jesus anö 5 ĩsa ãi, polakapi salaka kökö, ĩ na kökö sua thalö nö, hi tä hẽtu pata hamö a mamo teteiki nö, Teusö a na, 'Hapa. Hi nii wa tä totopi keheö! Wa toita apö' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na Jesus a kuu nö, ĩsa ãi nakasilalö nö, kama kai a hua sinomoti wi ĩ töpö na, 'Ika. Hi töpö na ĩsa ãi totoaköö!' Jesus a kuuma. A kuu nö, polakapi ĩsa ãi kuoma maaki, ĩ ãiki pala soamanöma. Salaka a wai polakapi maaki, salaka pala hö̃tömanöma. Önö kutenö, ĩ töpö pewö na, ĩsa ãi, salaka kökö, ĩ na tökö totoa thaa soaköma. 42 Tä totoa thaki ha, ĩ töpö pewö iapalo nö, töpö pewö pötöa soasoma. 43 Töpö pewö pötöa waikilaso noai ha, wöö kökö, 12 kökö wöö ha ĩsa ãi nakasi, salaka nakasi, ĩ na tä kasö pata manöka kula tä, satehe epii wöö kökö konönöma. 44 Ĩsa ãi oalalö noai, satehe epii töpö kuoma. 5.000 wano töpö, suö töpö, ulu töpö, ĩ na töpö kui töpö sateho opama. 45 Ĩ na tä kua tä, Jesus aiki, 'Kutiata a na pö titikiö! Pökatö hamö, Petösaita tä uli hamö pö pi huu paiolöö! Hi töpö satehe epii töpö kule, ĩ töpö na, “Pö kõa pasia hailolöö!” ĩ na sa kuu pasio pia kuleö!' ĩ na Jesus anö kama kai a hua sinomoti wi, ĩ na ĩ töpö noa thama. 46 'Pö kononöö! Ki hamö sa huu pasiolököö!' ĩ töpö na Jesus a kuu nö, heuma tä hamö Teusö a na a hapalopö, a hulasolöma. 47 Teusö a na a hapaloti tä, tä mumasoö ha, ki hamö, kosoto u mötali pata ha kama kai a hua sinomoti wi ĩ töpö pi kaläma. Söposö ha sami Jesus a öpa haitioma. 48 Ĩ tökö soatawö, kosoto u mötali pata ha, ipoko ta patanö ösö saläälö ha, ĩ töpönö lope epii ösö saka hö̃töoma. Lope epii ösö saka pola tä, Jesus anö töpö tapa haioma. Töpö tapa haio nö, halu äwäho tä, maa tuu hösöka hamö ĩ töpö na Jesus a huu haiolöma. Ĩ töpö na a hasuo pia tä, 49 maa tuu hösöka ha a huulö ha, töpö pi honipo opa nö, 'Sai tä wani hãtowöö!' ĩ töpö pi kuu nö, lope epii töpö lalupaloma. Töpö lalupaloö ha, 'Pö pi honipo opati ti! Kamisaö! Pö pi topaikiö!' ĩ na Jesus a kuuma. 51 A kuu nö, kutiata a na a titia naiköma, ĩ ha ipoko ta pata maa kõa soatasoma. Ipoko ta pata maa kõa soatasoö ha, töpö pi wi na takömoa pälasoma. 52 'Jesus anö ĩsa ãi palamanipili, ĩ a lotete epö. A aipö öpö' ĩ na töpö pi kuu pola nö kuno mai, töpö pi hatukupo mi ipö salo, töpö wi na takömo opama. 53 Ĩ na tä kua tä, töpö pökatölolö nö, Sienesaté tä uli hamö töpö waloiki nö, kutiata a saipalö nö, 54 töpö söpopasoma, ai töpönö Jesus a taa soatalalöma. 55 A taa soatalalöma kutenö, ĩ tä uli pewö hamö töpö läläalö nö, 'Ki hamö Jesus a kua kulaliö!' töpö kuu hätäpo nö, Jesus a kuo pamö mia kai pata wi, ĩ ti na töpö salia apa wi, ĩ töpö pi salukulölöma. 56 Ki sai satehe epii, sai hö̃kökö öpii sai a kule ha Jesus a lisipasoö, ki ai a sai polakapi sai hö̃kököi sai a kule ha a lisipasoö, ki ai a sai polakapii sai sololo kule ha a lisipasoö, ĩ ha Jesus a lisipo pa sapono ha töpö salia apa wi, ai töpönö ĩ töpö paköma. Töpö pakö nö, Jesus a na töpö hapalo nö, 'Hi töpö salia apa wi, ĩ töpönö au haloi ösö kasö höpöa päopököö!' Jesus a na ĩ na töpö kuuma. Ĩ na töpö kuuma, töpö salia wi ĩ töpönö Jesus a hai ĩ haloi ösö höpöa nö, ĩ töpö toa kõa soatasoma.

Marcos 7

1 Ĩ na tä kua tä, patiseu töpö, Moisés a kai a wäsä sinomoti wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, Jetusalẽi tä uli hamö töpö kuoma, Jesus a na ĩ ai töpö kokamoma. 2 Töpö kokamo nö, ĩ töpö mamo lätia tä, Jesus a kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö ami sanumo paio mai, töpö iapaloma. Patiseu töpö ami sanumo totio mai ha, töpö ia maa noai kitä. 3 'Makö ami sanumo totio mai ha, pö ia soa päatalo ti!' sutu upa ĩ na pata töpö kuu sinomoma kutenö, ami sanumo paio mai ha, patiseu töpö, juteu töpö pewö, ĩ na töpö kui töpö ia mai kitä. Pata töpö kua kua sinomoti noai na, ĩ na patiseu töpö, juteu töpö pewö, ĩ na kilii töpö kua toleatii. 4 Wani tä suta wi, ĩ hamö ĩ töpönö wani tä sulö nö, wani tä kai kopo nö, 'Ipa wani tä na wasu wasu tä kua hãtole kitäö!' ĩ na töpö pi kuu nö, tä salupa paio mai ha, ĩ töpö ia mai kitä. Tä salupali pia salo, mokota a salupali, hapoka a salupali, tasa tä salupali, ĩ na töpö kua sinomotii. 5 Ĩ na töpö kua sinomoti ha, patiseu töpö, Moisés a kai a wäsä sinomoti wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, Jesus a na ĩ töpö hapaloma. Töpö hapalo nö, '“Wa ami sanumo paio mai ha, a ia tihöö!” ĩ na pata töpö kuu thali maaki, kawa kai a hua sinomo wi, wi na ĩ töpö pi kuu salo, töpö ami sanumo mai ha töpö ia soa päatalo opatii?' ĩ na töpö kuuma. 6 Ĩ na töpö kuu ha, 'Kamakö holisimo opatiwö. Sutu upa Isaías a patanö kamakö a kateha totioma. Kateha noai, ĩ ta pitilia apa. Ĩ ta kateha noai, ĩ tä sãököpalö nö, “Ĩ töpö aiki, ‘Teusö a toita apö. Teusö sa pii’ ĩ na pili kai ha töpö ku upa wi maaki, pili töpö õsinö Teusö a pii totio mi. Ĩ töpö holisi Teusömo päoö. 7 ‘Teusö a kuu wi, ĩ sa tä wäsä sinomoö!’ töpö pi kuti kule maaki, sanöma töpö pi saimo wi, ĩ ta wäsä pasio päoö” ĩ na tä kuu wi, Isaías a patanö tä sãököpalöma. 8 Teusö a kuu wi, ĩ ma ta hini wani ipö kutenö, pata töpö kuu noai, ĩ ma ta hini sisaö' ĩ na Jesus a kuuma. 9 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Pata töpönö makö noa thaa sinomoti noai, ĩ ma ta hini totiopö, Teusö anö makö noa thaa wi, ĩ ma ta hini wani ipö saiö! 10 Sutu upa, Moisés a pata aiki, “Au hao a, au nao a, ĩ na töpö kui töpö a hini totoö! Wa töpö pi ipa nö, wa töpö pasilipopököö!” ĩ na a kuu nö, “Au hao a, au nao a, ĩ na töpö kui töpö na wa hapalo wanisala apaö ha, ai töpönö wa säpalöpököö!” ĩ na Moisés anö sanöma makö noa thama. 11 Ĩ na makö noa thama maaki, kamakö aiki, “Au hao a, au nao a, ĩ na töpö kui, wani tä na ĩ töpö honimo kule maaki, ‘Hapa. Napa. Hi ipa wani tä kule, Teusö a na ĩ sa tä totoa waikiköma kutenö, wani tä na makö pasilipo mai kitäö!’ ĩ na ai wa kuu ha, 12 ‘Teusö a na ĩ wani sa tä totoa waikiköma’ ĩ na wa kuu waikioma kutenö, ‘Ĩ wani tä na au hao a, au nao a, ĩ na wa töpö makö pasilipopököö!’ kawa na ĩ na samakö kuu mai kitäö!” ĩ na makö kuu sila apawö. 13 Ĩ na makö kuu tä, Teusö ma kai a hini totio mai, kama makönö ai ma töpö noa thaa päo wi, ĩ ma ta hini sapa pi topa apa kõo päoö. Ĩ na makö kua sinomotii. Teusö ma kai a hini totio mai, pata töpönö makö noa thaa sinomo pätio noai, ĩ na au ulu ma töpö noa thaa tolea päatalo opatiwö' ĩ na Jesus a kuuma. 14 Ĩ na Jesus a kuu nö, ĩ töpö satehe epii töpö nakalö nö, a hapalo kõo nö, 'Ĩ makö pewönö sa hiniö! Pö pi hatukukiö!' a kuuma. 15 A kuu nö, 'Wa tä oa wi, pili wa nipiki hamö tä keki wi, ĩ tänö wa salia mai kitä. Pili wa õsi sai ha tä titile, ĩ tä kupo wi, ĩ tänö wa salia pasioö' ĩ na Jesus a kuuma. 16 [Ĩ na a kuu nö, 'Sa kai a hua pi topa salo, sa tä wäsä pole, ĩ tä na a sömöka taa totikiö!' Jesus a kuuma.] 17 Ĩ na Jesus a kuu nö, ĩ töpö satehe epii töpö takölö nö, sai a õsimö hamö a lisipasolö ha, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö aiki, 'Wi na ta kui wa ta wäsä ke? “Pili wa õsi sai ha tä titile, ĩ tä kupo wi, ĩ tänö wa salia pasioö” wa kuuhe, ĩ sama ta hini tomöpo maahe' ĩ na töpö kuuma. 18 Ĩ na töpö kuu ha, 'Makö pi moti ipö hö̃töwö?' Jesus a kuu nö, 'Pi naka. Nii wa tä oa wi, pili wa õsi sai ha ĩ nii tä kuo mai kitä. Pili wa pösömö ha nii tä kuo pasioö. Pili wa pösömö ha nii tä kuiki nö, tä hasuta pasioö. Ĩ na tä kuaö ha, nii wa tä oa wi, ĩ tänö wa salia mai kitä ta pi kuu mai. Nii tä pewö wasu mai kitä' ĩ na Jesus a kuu nö, 20 'Pili wa õsi pi tapotiki nö, wa hapalo wanisala apaö, wanisala wa tä thaö, ĩ na wa kuati wi, ĩ tänö wa salia pasioö. 21 Wanisala tä thaa wi, ĩ tä na wa pi tapoa paiki nö, wanisala wa tä thaa totiki' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu nö, 'Au husopö a na kuno mai, tiko tä suö na wa mamo wi ĩ tä, thomömo wi ĩ tä, sanöma tä nomamani wi ĩ tä, ĩ na tökö kui tökö na wa pi tapoa paitiki nö, wa tä thama totio kitä. 22 Ai tä hai ĩ pusopö wa nö thaa pi topa wi ĩ tä, “Ipa tä kuo nö toa sö ö̃” wa pi ku upa wi ĩ tä, wanisala tä pewö thati wi ĩ tä, töpö mönama wi ĩ tä, hatuka apöle maaki, wanisala tä thaa sinomoti wi ĩ tä, ĩ tä na wa pi tapoa paiki nö, wa tä thama totiki kitä. Ai wa tä hĩsu thaa wi ĩ tä, ai tä kateha wanisala wi ĩ tä, “Kamisa aipöa topa apa asawöö!” wa pi kuu wi ĩ tä, osemo sinomoti wi ĩ tä, ĩ tä na wa pi tapoa paiki nö, wa tä thama totiki kitä. 23 Pili wa õsi sai ha ĩ nasimö tä pewö na wa pi tapoa paiki nö, wa tä thama totiki ha, wa salia pasioö. Wanisala tänö wa pi tapomapo pasio wi, ĩ tänö wa salia pasioö' ĩ na Jesus a kuuma. 24 Ĩ na tä kua tä, Situ tä uli hamö Jesus a hulasolöma. A hulolö nö, ai a sai ha a kukö tasoma. Ĩ a sai ha a kuiki nö, a hamamo pia hãtoa kule maaki, ai töpönö Jesus a taa lälalöma. 25 Jesus a taa lälali ha, 'Jesus a kua kulaliö!' töpö kuu ha, sai tänö a wai saliama wi, ĩ a hai ĩ pöpönö a wani ekuköma. A ekuiki nö, Jesus a na a kili salo, Jesus a kotö na a mãi poma. 26 A mãi pole, ĩ juteu tä pasi mai, ĩ tiko tä pasiwö. Situpenísia tilisoma tä pasiwö. Jesus a na ĩ a wani aiki, 'Ipa thäwö a na sai tä kule, ĩ tä hosa konöö!' ĩ na a wani ku upama. 27 Ĩ na a wani kuu ha, 'Naiö! Juteu wa mai kitä. Ipa ai juteu sa töpö toa soma kõa paimani kitäö!' ĩ na Jesus a kuu nö, 'Pole kökö wani na nii wa tä totoa paio mai kitä. Au ulu töpö na nii wa tä totoa somaki. Ĩ na sa kuaö. Tiko sa töpö toma kõo paio mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 28 Ĩ na Jesus a kuuma maaki, suö tä aiki, 'Awai. Ĩ na tä kua kule maaki, ulu töpö hai ĩ nii tä nakasi paa pa pole a honimo nö, ĩ nii tä oa hö̃töli kitä. Ulu pö hai ĩ nii tä nakasi hila pa pole a wani honimo kua wi na, ĩ na sa kua hö̃töoö. Tiko sa maaki, kawa na sa nako kule. Au juteu wa töpö toa kõa paimananö nö, ipa thäwö a wai toa naia komanöö!' ĩ na suö tä kuuma. 29 Ĩ na suö tä kuu ha, 'Ĩ na wa kuu salo, wa hua konasolöpököö! Au thäwö a õsi na sai tä kule, ĩ sa lisia waikia kopamani keö!' ĩ na suö tä na Jesus a kuuma. 30 Ĩ na Jesus a kuu ha, suö tä hua konasolöma. A hua kononö nö, tä möö ha, sai tä lisia kõa waikipasoma kutenö, pete a pilitioma. 31 Ĩ na tä kua tä, Situ tä uli hamö Jesus a kuoma, a huu koonö tä, Sitõ tä uli hamö a hasua paiki nö, Tekápolisö tä uli hamö a hasua nömöiki nö, Kaliléia tä uli ha, kosotu u pata hamö Jesus a waloa kõkö tasoma. 32 A waloa kõkitö nö, Jesus a na ai töpönö, a sömöka komii, a ãkasöpii, ĩ a hilakö tasoma. Ĩ a hilakötö nö, 'Hi a na a ami walikiö!' töpö ku upama. 33 Töpö ku upaö ha, töpö satehe epii töpö kule, ĩ töpö atu na Jesus anö a wani tälölö nö, pili a sömöka pewö ha Jesus a ami hĩsola hĩkama. A ami hĩkaiki nö, a nakipö keiki nö, a ãkasöpii ĩ a ãka na a nakipö keköma. 34 A nakipö keiki nö, hi tä hẽtu pata hamö Jesus anö tä möö nö, a ãkasöpii, ĩ a wani na Jesus a pi honipo opa salo, a henekepasoma. A henekepalo nö, kama kai ha, 'Epatá' Jesus a kuuma. Kamakö kai ha, 'A sömöka wakala kopalöö!' ĩ na a kuuma. 35 Ĩ na Jesus a kuu ha, a sömöka wakala kopalöma. A ãkasöpö maa kopamanöma. Ĩ na a wani kuaö ha, a wani hapalo makokoa kopasoma. 36 Ĩ na tä kua tä, 'Ai töpö na pö wäo tihöö!' ĩ na Jesus anö ĩ töpö noa tha apatima. Ĩ töpö noa tha apatima maaki, ĩ töpönö ta wäsä satimo opatima. 37 Ta wäsä wi, ĩ ta hini pole, ĩ töpö pewö aiki, 'Kilatiha! Jesus anö töpö topama totio kotio asawö. Töpö sömöka komi ipii maaki, ĩ töpö sömöka wakalapama kõo asawö. Töpö ãkasöpöo opama maaki, ĩ töpö ãkasöpö mapama totio kotio asawö' ĩ na ĩ töpö kuuma.

Marcos 8

1 Ĩ na tä kua tä, Jesus a na töpö satehe epii töpö kokamoma. Töpö kokamo tä, nii tä mapasoö ha, Jesus anö kama kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö nakalö nö, 2 ĩ na a kuuma: '3 tökö mumi kui tökö mumi ha kamisa na hi töpö satehe epii töpö huu naia waikia kule. Nii tä maa waikio noaö! Ĩ na tä kuaö ha, töpö oi ipö salo, ĩ töpö na sa pi honipo kuleö! 3 Nii tä totoa paio mai ha, “Pö pewö kopolöö!” sa kuu ha, piliso hamö ĩ töpö huu koonö pa töpö utitia apöpalo nö, töpö kelaso kitä. Pai ipö hamö ĩ ai töpö kuamö kua' ĩ na Jesus a kuuma. 4 A kuu ha, 'Hö. Hi tä uli ha, hi ma töpö ösö potehepama mai kitä. Tä uli pokea apöle ta pi kuu mai' ĩ na töpö kuu hö̃töoma. 5 Töpö kuu hö̃töoö ha, 'Wi na kilii ĩsa ãi kua kule?' Jesus a kuu ha, '7 ãi kua päta kuleö!' töpö kuuma. 6 Ĩ na töpö kuu ha, töpö satehe epii töpö öpa sototole, ĩ töpö na, 'Masita ha pö loikiö!' ĩ na Jesus anö töpö noa thama. Töpö noa thaa nö, 7 ĩsa ãi tälö nö, Teusö a na, 'Hapa. Hi ĩsa wa ãi totopi keö! Wa totiatalo opawö' ĩ na a kuu nö, ĩ ãi nakasilalö nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na ĩ ãi nakasi totoaköma. Tä totoaki ha, töpö satehe epii töpö lole, ĩ töpö na ãi nakasi totoa soataköma. 7 Ĩ na tä kua tä, polakapi salaka kökö wai kuo hö̃töoma. Jesus anö ĩ salaka kökö tälö nö, Teusö a na, 'Hapa. Hi salaka wa kökö wai totopi ke. Wa totiatalo opawö' a kuu nö, salaka kökö polakapi maaki, kökö pala soatamanöma. Kökö pala soatamanö nö, Jesus a kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö na, 'Peiö! Hi töpö na hi salaka kökö totoaköö!' ĩ na Jesus anö töpö noa thaö ha, 8 töpö pewö ösö potehepalo nö, ĩ töpö pewö pötösoma. Töpö pewö pötöa waikisoö ha, 7 wöö kökö ha ĩsa ãi nakasi, salaka nakasi, ĩ na tä kasö pata manöka kula tä, ĩ 7 wöö kökö konönöma. 9 Töpö satehe epii töpö, ĩ 4.000 töpö ösö potehepasoma. Ĩ töpö ösö potehepasoö ha, 'Pö hua kononöö!' Jesus a kuu nö, 10 kutiata a na Jesus anö kama kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö kai titiki nö, Taumanuta tä uli hamö ĩ töpö kai hulasolöma. 11 Ĩ töpö kai waloköma, ĩ na tä kua tä, patiseu töpö waloa läiki nö, Jesus a huamatimae. A huamati pola nö, a wapa pia salo, patiseu töpö aiki, 'Wa tä aipöama mi salo. Teusö anö tä thama taö öpa asa wi, ĩ nasimö tä thamaö! Wa tä thamaö ha, “Hiki. Teusö anököö! Teusö anö Jesus a lotetepama waikileö!” ĩ na samakö pewö pi kuupököö!' ĩ na ĩ töpö kuuma. 12 Ĩ na töpö kuu ha, 'Jesus a pitili mai kitä' töpö pi kuu ha, Jesus a pi otatasoma. Jesus a pi ota salo, a kotopö henekepalo nö, '“Päla. Huki ola makö kule, Teusö anö tä thama taö asa wi, ĩ nasimö ĩ ma tä naka sinomowö. Teusö anö tä thama taö asa wi, kamakö pewö na ĩ nasimö tä möma mai kitäö!” kamakö na sa kuu pitilimo opa kule' ĩ na Jesus a kuu nö, 13 töpö takölöma. Töpö takölö nö, kutiata a na Jesus a kai a hua sinomo wi, ĩ töpö kai titia koiki nö, töpö kai pökatölasolöma. 14 Ĩ na tä kua tä, töpö pi motöpalo nö, ĩsa ãi täaalö maama. Kutiata a na sami ãi titio sisama. 15 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö uni tä wäsä nö, 'Patiseu töpö, Etoosisö a pata, ĩ na töpö kui töpönö ĩsa ãi hölöma wi, ĩ nasimö tä thapo wi, ĩ tä na pö pi mosaia totikiö!' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩsa ãi hölöma wi, ĩ tä sai a kateha maama. Patiseu töpö, Etoosisö a pata, ĩ na kilii töpö kai wanisala sinomo wi, Jesus anö ĩ ta kateha pasioma. 16 Ĩ na a kuu ha, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö hapalo nomöhöpaso nö, 'Wi na a pi kuu salo, a kuu ke? Ĩsa sama ãi po mi ha, a kuu ke' ĩ na ĩ töpö kupalotima. 17 Töpö kupaloti pole, Jesus anö ĩ ta hininö nö, 'Wi na makö pi kuu salo, ĩsa ma ãi po maa noai, ĩ ma ta katehati kule? Sa kuuhe, ĩ ma ta hini totia mane. Ĩ tä na makö pi hatukupo totio mai. 18 Pili makö mamo wani kua kule maaki, ma tä tai mio opapa wi. Pili makö sömöka kua kule maaki, ma tä hini totio mi ipö. Sa lotete epö salo, ĩsa sa ãi palamanipili, ĩ tä na makö pi motio opapa wi' ĩ na Jesus a kuu nö, 'Töpö satehe epii töpö kuopili, ĩ 5.000 töpö, ĩ töpö oi ipö salo, 5 ĩsa sa ãi nakasilalipili, ĩ tä na makö pi motio opapa wi. Wöö kökö ha ĩsa ãi nakasi kasö pata manököla tä, wi na kilii ĩsa ma ãi nakasi pi täa thaa konönöma?' Jesus a kuu ha, 'Ĩ na kilii, ĩ 12 wöö sama kö konönö kipili' töpö kuu hö̃töoma. 20 Töpö kuu hö̃töoö ha, 'Ĩ 4.000 töpö kuopili, ĩ töpö oi ipö salo, 7 ĩsa sa ãi nakasilalipili, wöö a na ĩ ãi nakasi kasö pata manököla tä, ĩ wi na kilii wöö ma kö konönö kipili?' Jesus a kuu ha, '7 wöö sama kö konönö kipili' ĩ na töpö kuu hö̃töoma. 21 Töpö kuu hö̃töoö ha, '“Patiseu töpö, Etoosisö a pata, ĩ na töpö kui töpönö ĩsa ãi hölöma wi, ĩ nasimö tä thapo wi, ĩ tä na pö pi mosaia totikiö!” sa kuuhe, ĩ tä na makö pi hatukupo maa soa kule?' ĩ na kama kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö na ĩ na Jesus a kuuma. 22 Ĩ na tä kua tä, Petösaita tä uli ha Jesus töpö walokö tasoma. Töpö waloki ha, ai töpönö a mamo höpöpii, Jesus a na ĩ a wani hilakö tasoma. A wani hilakötö nö, 'Tä wani höpöa haitaö!' Jesus a na ĩ töpö ku upama. 23 Töpö ku upaö ha, Jesus anö a ami tälö nö, sai pö satehei sai pö kuo wi, ĩ atu hamö Jesus anö a wani tutulölöma. A wani tutulölö nö, pili a mamo ha a nakipö keiki nö, a wani höpöa nö, 'Wa tä tapa kule?' Jesus a kuuma. 24 Jesus a kuu ha, ĩ a waninö tä möö nö, 'Awai. Sanöma sa töpö huu tapa kule. Hii tiki kui na, ĩ na töpö kuökö' ĩ na a wani kuuma. 25 Ĩ na a wani kuu ha, Jesus anö pili mamo ha a ami papähäköma. Ĩ ha a mamo höpöpii, ĩ a mamo teteiki nö, a mamo topa kõa soataköma. 26 Ĩ tä pewö tapa totia kõki ha, 'A kõa haitapolöö! Sai pö satehei kulati hamö a huu paio tihöö!' ĩ na Jesus anö a noa wani thama. 27 Ĩ na tä kua tä, Sesatéia Filipe tä uli ha sai satehei sai hö̃kököi sai a kule hamö Jesus a kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö kai hua konasolöma. Töpö kai huu soaalö tä, Jesus anö töpö huamama. Töpö huama nö, 'Ai töpönö kamisa kateha tä, wi na töpö kuu? “Jesus a hai, ĩ witi pili a pasiwö?” ai töpö kuu ha, ai töpö hai, ĩ wi na ĩ töpö kuu hö̃töoö?' ĩ na Jesus a kuu ha, 28 '“João Pasisöta a nomaso noai, ĩ a hai, Jesus a kua nömöa hãtopasoma” ĩ na ai töpö kuu hö̃töo thaliö! Ai töpö aiki, “Naiö! Elias a pata nomaso noai, ĩ a pata hai, Jesus a kua nömöa hãtopasoma” ĩ na ai töpö kuu hö̃töo thaliö! Ai töpö aiki, “Naiö! Sutu upa Teusö a kai wäsä sinomoti noai, sami ĩ ai tä temöa konasoma, ĩ a hãtowöö!” ĩ na ai töpö kuu hö̃töo thaliö!' ĩ na Jesus a na töpö kuuma. 29 Ĩ na töpö kuu ha, 'Kamakö hai kini, wi na makö kuu?' Jesus a kuu ha, Pedro aiki, 'Teusö anö wa simönö nö, sanöma samakö na wa kaikanapalö noai ĩ wa! Cristo wa hiloö' ĩ na Pedro a kuuma. 30 Pedro a kuu ha, 'Ĩ na hi a kuuhe, ai töpö na ĩ ta wäsä tihöö!' ĩ na Jesus anö töpö noa thama. 31 Ĩ na tä kua tä, ai töpönö Jesus a säpa pialai, Jesus anö ĩ ta wäsä kuköma. 'Sanöma sa kupaso noai ĩ sa wani pea apa kitä. Pata töpö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai a wäsä sinomoti wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, ĩ töpönö sa hosali kitä. Sa hosalö nö, sa säpamani kitäö! Sa säpamani kitä maaki, hi tä mumi, hi ai tä mumi, ĩ ai tä hena tä sa temöa konaso kitä' 32 ĩ na Jesus a kuu makoka apama. Ĩ na Jesus a kuu ha, Jesus a kai a hua sinomoti wi ĩ töpö lole, ĩ tä atu ha Pedro anö Jesus a nakalölö nö, a päsäpa tasoma. '“Sa säpali kitä” kuu tihöö!' ĩ na Pedro a kuu soatasoma. 33 Ĩ na Pedro a kuu soataloö ha, Jesus a öpa nomöhötalo nö, kama kai a huati wi ĩ töpö möö nö, Pedro a na, 'Kua tihöö! Sai tä sai pata kua wi na, ĩ na wa kua hö̃töa. Sanöma töpö pewö na sa säpamoa läpaso wi, Sai tä sai patanö ĩ tä pii mi. Teusö a pi tapomo kua wi na, ĩ na wa pi tapomo kua mane. Sanöma töpö pi tapomo kua pasio päo kua wi na, ĩ na wa kua pasio päoö' ĩ na Pedro a na Jesus a kuuma. 34 Ĩ na Jesus a kuu nö, ai töpö satehe epii töpö, Jesus a kai a huati wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, ĩ töpö pewö nakalö nö, ĩ na a kuuma: 'Kamisa na wa nokapaloti pi topa tä, “Kamisa na Jesus a simöo wi, ĩ sa tä pii mi” ĩ na a pi kuu ti! “Sa saimo nö, sa kua pi topa päo wi, ĩ sa tä pii mi” ĩ na wa pi kuupökö. “Sa puko pi topa kule maaki, ‘Ĩ na wa kua maikiö!’ ĩ na Teusö anö sa noa thaö ha, ‘Awai’ sa kuu hö̃töo kitä” ĩ na a pi kuu totioö! “Jesus a na sa noka tä, ai töpönö hii ti pakalai ti ha sa peama pi topa kitä maaki, sa noka satia apa kitä” ĩ na a pi kuu totioö! Kamisa na wa nokapalo totia tä, ĩ na wa kuapököö! 35 “Jesus sa kai a hini wani ipö saiö! Sa pea päo matimöö!” wa pi kuu kuköma, waiha wa pea totio kitä. Ĩ na tä kua tä, “Jesus sa thapo wi ĩ sanö Jesus sa ta wäsäti ha, ai töpönö sa peama kitä maaki, Jesus sa kai a hini pi topa satia apa kitä” wa pi kuu kuköma, waiha wa pea mai kitä. Wa pi topa soatio kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 36 A kuu nö, 'Hi tä uli pewö hamö wani tä kuo opa wi, ĩ wani wa tä pewö tälöma maaki, wani wa tä pewö tälö nö, wa nomasoö. Wa nomano nö, töpö pea mapo mai ĩ tä uli ha wa õsi hulolö nö, wa pea soatiotii. Ĩ na wa kuaö ha, “Aitaköö!” wa pi kuu kitä ta o? Teusö tä uli ha wa konasolö wi, ĩ tä noa ha ĩ ka pi wa tä totoköpö? 37 Au wani tä kua apöle maaki, ĩ wani tä pewö totoki kitä maaki, ĩ wani tä noa na Teusö tä uli ha wa koonö mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 38 Jesus a kuu nö, 'Sanöma sa kupaso noai ĩ sa. Ipa hao a na sa kõo paipolö nö, waiha sa huu kõo kitä. Teusö a hai ĩ ãju sa töpö kai huu kõo kitä. Sa huu kõa tä, “Pö̃ a toita apö kui na, ĩ na pelupö Jesus a kuö. Pö̃ a lotete epö kui na, ĩ na Jesus a kuö” ĩ na sanöma töpö kuu kitä. Töpö kuu kitä maaki, huki Teusö a hosa sinomo wi ĩ töpö, wanisala apa sinomoti wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, ĩ töpö na wa kua naia tä, “Jesus sa thapo wi ĩ sa. Jesus sa kai a hini pi topa kule” ĩ na wa kuu kili ipaö ha, kawa na, “Hapo. Ipa wa kutenö, hapo” sa kuu kili hö̃töo kitä' ĩ na Jesus a kuuma.

Marcos 9

1 Ĩ na tä kua tä, Jesus a hapalo nö, '“Sanöma töpö na Teusö a kaikanamo totio kitä. Kamakö kule, ĩ ai makö kua soa tä, pe epii Teusö a kaikanamo totio wi, ĩ ma tä tapa kuki kitä. Ĩ tä tapa paio mai ha, ĩ makö noma paio mai kitä” ĩ na kamakö na sa kuu pitilimo opaö' ĩ na Jesus a kuuma. 2 Ĩ na a kuuma, polakapi, ĩ 6 tökö mumi kuto tä, Jesus anö Pedro, Tiago, João, maa makö ösöa apöpoli, ĩ makö pata hamö ĩ töpö kai hua asasolöma. Töpö kai hua asalolö nö, töpö kai hemoa asapasolöma. Töpö kai hemoa asapalolö nö, Jesus a mömomö aipöa apöpasoma. 3 Sanöma töpönö haloi ösö salupali wi, ĩ ösö ausi waikia kui na kuno mai, Jesus a hai ĩ ösö ausio totio opama. Jesus a hai ĩ ösö ausio satio opa asama. Jesus a hai ĩ ösö ausia totia apöpalo nö, ösö wakala apii ösö kupasoma. 4 Ĩ ha Moisés a pata, Elias a pata ĩ na kilii töpö waloiki nö, töpö tapamonasoma. Sutu upa ĩ töpö nomasoma maaki, ĩ töpö tapamonasoma. Ĩ töpö tapamo pole, ĩ töpönö Jesus a huamatima. 5 Jesus a huamati tä, Pedro aiki, 'Pata täö! Hisa ha kamakö kua nö tole. Au sai sama pakita thaki, Moisés a pata hai ĩ sai sama pakita thaki, Elias a hai ĩ sai sama pakita thaki, ĩ na sama sai pakita thaa thaköpököö!' ĩ na Jesus a na ĩ na Pedro a kuuma. 6 Töpö kilia apölo nö, 'Wi na sa kuu pätaka?' Pedro a pi kuu salo, 'Sai sama kökö pakita thaköpököö!' ĩ na a wani hole kuu päoma. 7 Ĩ na a wani hole kuu päoma, ĩ töpö kuo pa ilasi tä pata kea totia soatakö solöma. Ilasi tä pata kekö noai, ĩ tä mötali ha ta hapalo nö, 'Mi a öpale, ipa ulu sa pi ipa wi ĩ a. Ĩ ipa ulu a hiniheö!' ĩ na ta pata kuuma. 8 Ĩ na ta pata kuu ha, töpö mamo tetea haia soa tä, Elias a pata, Moisés a pata, ĩ na töpö kui töpö tapa kõo maama. Jesus a tapa sisama. 9 Ĩ na tä kua tä, töpö timöo kõa tä, 'Huki ma tä tapapi, ĩ ta wäsä ti! Sanöma sa sai kupaso noai, ĩ sa nomaso kitä maaki, sa temöa konaso kitä. Sa temö kõo paio mi tä, ma tä tapapi, ai töpö na ĩ ta wäsä ti!' ĩ na Jesus anö töpö noa thama. 10 Ĩ na Jesus anö töpö noa thaö ha, töpö wäo maama. Ai töpö na ta wäsä maama maaki, töpö hapalo hẽtupaso nö, '“Sa temöa konaso kitä” ĩ na Jesus a kuuhe, wi na a pi kuu salo, a kuu ke?' ĩ na töpö kuuma. 11 Ĩ na töpö kuu nö, Jesus a na, '“Elias a pata waloa paiki kitä. Ĩ tä noa ha Cristo a waloa haiki solö kitä” ĩ na Moisés a kai a wäsä sinomoti wi, ĩ na ĩ töpö kuu thali. Wi na ĩ töpö pi kuu salo, ĩ na ĩ töpö kuu?' ĩ na töpö kuuma. 12 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, 'Awai. Elias a pata waloa paiki kitä. A pata waloa paiki nö, “Teusö anö a simönö nö, a kaikanapalö noai, ĩ Cristo a hilo wi, ĩ a huu ateo waikileö! Makö wanisala apati wi, ĩ tä ha pö pi otataloö! Teusö a na makö tomöpo mi ipii, ĩ tä hosalöheö!” ĩ na a pata kuti pia salo, ĩ na Elias a pata waloa paiki kitä. Ĩ na a pata waloa paiki kitä maaki, “Sanöma tä kupaso wi, pe epii ai töpönö ĩ a peamati nö, ‘Päla. Pii mi. Hini wani ipö saiö!’ ĩ na ai töpö kuu kitä” ĩ na sutu upa ĩ na tä sãöka thamama. Wi na tä kuaö ha tä sãököpalöma? Wi na makö pi kuu kule?' ĩ na Jesus a kuu nö, 13 '“Elias a pata peama kitä” sutu upa ta sãököpalö nö, ĩ ta kuu noai, huki ĩ tä kua tolea hö̃töoma. “Elias a pata kui na, ĩ na ĩ a kui, ĩ a waloa waikiki kipili nökö. A waloa waikiki kipili maaki, ai töpönö ĩ a peama pikio kipili nökö” ĩ na kamakö na sa kuu' ĩ na Jesus a kuuma. 14 Ĩ na tä kua tä, töpö timösolöma, ĩ tä, komo hamö Jesus a kai a hua sinomoti wi, ĩ ai töpö kuo haio noai, ĩ töpö kuo pa töpö satehe epii töpö kokamoma. Töpö kokamo tä, Moisés a kai a wäsä sinomoti wi, ĩ ai töpönö, Jesus a kai a huati wi, ĩ töpö huama apama. Töpö huama soa tä, Jesus a huu läoma. 15 Ĩ töpö satehe epii töpönö Jesus a huu talalö nö, 'Kilatiha. Jesus a huu kulaliö!' töpö pi kuu nö, töpö läläa lätaiki nö, 'Wa huu ke?' ĩ na töpö kuuma. 16 Ĩ na töpö kuu ha, 'Ĩ ka pi tä na makö hapalo opa kule?' Jesus a kuuma. 17 A kuu ha, ĩ töpö satehe epii töpö kokamo kule, ĩ ai tä ekuiki nö, 'Pata täö! Ipa ulu a na sai tä sapäko sinomoti salo, kawa na ipa ulu sa kai huu kipii. Ĩ sai tänö ipa a wai ãkasöpöma sinomotii. 18 Ipa a namo wai kusöpati pamö a säsäpatii. A säsäpati tä, ipa ulu a kaupö mosi pata posakatii. Nakö pata ãö ãömotii. A wai utitia apöpasoö. Ĩ na ipa a wai kua sinomo thaliö! Ĩ na tä kuaö ha, kawa na ipa sa wai mömapö, ipa sa kai wai waloki kipii. Sa kai wai waloiki nö, kawa mai ha, kawa kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö na, “Sai tä wani hosalöö!” sa kuu kipii maaki, tä wani hosa tomöpo maapi' ĩ na a kuuma. 19 Ĩ na a kuu ha, ĩ töpö na, 'Sutu upa kamakö na sa kuo waikitio kipili maaki, “Awai. Teusö a lotete epö ta” makö pi kuti mi sai. Satehe epii tä inama ha kamakö na sa kuo naio aköna, “Teusö a lotete kitä” makö pi kuu mana pi' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu nö, 'Ĩ ulu a hilapasoö!' a kuuma. 20 Ĩ na a kuu ha, Jesus a na ĩ ulu a wai hila hö̃tökö solöma. A wai hilakö solö ha, sai tänö Jesus a tapa nö, ĩ a waninö ĩ ulu a wai polemoma soataköma. A wai polemoma soata nö, masita tä na a wai kelo nö, a pulu upama. A pulu upa nö, a kaupö mosi pata posakatima. A polemo opama. 21 A polemo opa tä, 'Au ulu a na sai tä sapäko opati wi, ĩ tä tetea apa hãtoa waikia kule?' Jesus a kuu ha, 'Ĩ na ipa ulu a ose tä, ĩ na ipa a wai kua soatasoma. 22 Ĩ sai tänö ipa a wai säpali pia salo, koa taka ha ipa a säsäa sinomoti thaliö! Maa tuu na ipa a keama sinomo thali. Ĩ na a kua thali maaki, wa lotete epö salo, samakö pi ota apaö ha, wa pi honipo nö, samakö pasilipalöö! “Ĩ na makö kua päoö” a pi kuu tihöö! Sai tä hosalöö! Wa lotete epö kitä?' ĩ na pö̃ a kuuma. 23 Ĩ na pö̃ a kuu ha, 'Awai. “Jesus a lotete epö kitä” ĩ na wa pi kuu totia tä, sa tä pewö thama hö̃töo kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 24 Ĩ na Jesus a kuu ha, pö̃ aiki, '“Wa lotete epö” sa pi kuu kule maaki, “Jesus a lotete hãto mai kitä” sa pi kuu hö̃töa tä, sa pi hatukua soatamanöö! “Jesus a lotete hãto mai kitä” sa pi kuu wi, ĩ tä matamanöö!' ĩ na pö̃ a ku upama. 25 Pö̃ a ku upa tä, satehe epii töpö kokamo soatasoma. Töpö kokamoö ha, ãkasöpöma sinomo wi, sömöka komiamati wi, ĩ sai tä na, '“A atua kopaloö! Wa atua kopalo nö, hi ulu tä na a sapäko kota tihöö!” kamisanö ĩ na wa noa wani thaa kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 26 Ĩ na Jesus a kuu ha, lope epii ĩ sai tä wani lalupalo nö, a wai polemoma toitaiki nö, a wani hua hö̃töa konasolöma. A wani hua konasolö noai ha, ulu tä nomawö wai patioma. A patioma salo, 'Tä wai noma waikiso alu keheö!' ĩ na töpö satehe epii töpö kuuma. 27 Ĩ na töpö kuuma maaki, pili ami ha Jesus a ami walitaköma, ulu a wai hoköa kopalo nö, a wai öpa kõa soatasoma. 28 Ĩ na tä kua tä, sai a na Jesus a lisia kotalo nö, ai töpö satehe kua mai ha, Jesus a na, 'Wi na tä kuaö ha kamisamakönö sai sama tä hosa tai mio opa kipii?' ĩ na Jesus a kai a hua sinomoti wi, ĩ na ĩ töpö kuuma. 29 Ĩ na töpö kuu ha, 'Teusö a na wa hapalo paio mai ha, ĩ nasimö sai wa tä wani hosa mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 30 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö, kama kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö kai hulasolöma. Töpö kai hulolö nö, Kaliléia tä uli hamö Jesus anö töpö kai hasua soa hãtokö tasoma. 31 A hasuo hãtoa tä, Jesus a kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö pi hatukamatima. Töpö pi hatukamati pola nö, ĩ na a kuuma: 'Sanöma sa sai kupaso noai, ai töpö na ĩ sa totoki kitä. Sa totokö nö, sa säpali kitä. Sa säpali kitä maaki, polakapi mumi kuto tä, sa temöa konaso kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 32 Ĩ na Jesus a kuuma maaki, 'O. Wi na a kuiki nö, ĩ na a kuu ke?' ĩ na töpö pi kuuma. Ĩ na töpö pi kuuma maaki, 'Ĩ ta kateha totiataloö!' ĩ na töpö kuu kõo kili ipama. 33 Ĩ na tä kua tä, ki hamö, Kapahanaũ tä uli hamö töpö kõa soapölöma. 34 Töpö huu soaimatö tä, 'Kamakö kule, ĩ witi pili a hai ĩ pata tä sai?' ĩ na Jesus a kai a hua sinomoti wi, ĩ na ĩ töpö pewö kuti pamö, Kapahanaũ tä uli hamö töpö kõa soapölöma. Töpö kõa soapolö nö, sai a õsimö ha töpö kua kõki ha, Jesus aiki, 'Piliso hamö ĩ ka pi ma tä katehati ke?' Jesus a kuuma. A kuuma maaki, töpö kuu kili salo, töpö hino maa asaköma. 35 Töpö hino maa asaki ha, Jesus a loiki nö, kama hai ĩ 12 töpö na, 'Hapo. Pö loa naikiö! Pö sömöka taa kotakiö!' ĩ na Jesus a kuu nö, 'Pata wa kupo pi topa tä, pi uluhutawö a kua paikiö! Ai töpö na wa simöo pi topa tä, ai wa töpö a hini paio nököö!' ĩ na Jesus a kuuma. 36 Ĩ na a kuu nö, Jesus anö ulu tä tälö nö, ĩ töpö mötali ha a wai hilakö nö, a wai hãsokotilö nö, 37 ĩ töpö na, 'Hi ulu tä kui na, ĩ na tä kui wa tä täli ha, kawanö kamisa täa hö̃töli. Kamisa täli ha, sa simönipili, ĩ ipa hao a lö kui, ĩ wa täa hö̃töli' ĩ na Jesus a kuuma. 38 Ĩ na tä kua tä, Jesus a na João a hapalo soata nö, 'Jesus ai. Ai tä aiki, “Jesus sa thapo salo, sa lotetea hö̃töpamani kipili” ĩ na a wani kuu nö, sai töpö hosalali kipili. Töpö hosalali ha, “Thama ti!” ĩ na samakö kuu kipili. Kamisamakö na a wani noka naio sinomo mi ha, ĩ na samakö kuu kipili' ĩ na João a kuuma. 39 Ĩ na João a kuuma ha, 'Naiö! “Thama ti!” pö kuu hãto tihöö!' Jesus a kuu nö, '“Teusö a lotete sisawö. Jesus sa thapo salo, sa lotetepamani kitä” ĩ na ai tä kuu tä, Teusö anö tä thama taö asa wi, ĩ ai tänö ĩ nasimö tä thama hö̃töo kitä. Tä aipama hö̃töo kitä. Tä aipama hö̃töo wi, ĩ anö sa kateha wanisala soata mai kitä. 40 Makö wanipo mai, ĩ tä wani hai, ĩ makö pewö hö̃töwö' ĩ na Jesus a kuuma. 41 Ĩ na a kuu nö, 'Pi naka. “Kawanö Cristo sa thapo salo, kawa na mokota ha maa tuu totoki wi, ĩ a wani na noa tä totoa hö̃töki kitä” ĩ na sa kuu pitilimo opa kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 42 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Hi ulu töpö lö kui, ĩ ai ulu tä aiki, “Jesus sa pi ipaö. Jesus a pitili” ĩ na ĩ ulu tä kuu kule maaki, “Pälaö. Jesus sa hosali kitäö!” ĩ na ĩ ulu ma tä pi thamaö ha, wa wanisala apa kuki kitä. Ĩ ulu tänö sa hosapama paio mi tä, pili wa olai ha maa ma pata saumakö nö, kosoto u pata hamö wa kepamani aköna, kawa na ĩ tä topa apala pi. Wa nasi tupasoö aköna, ĩ ulu tä na sa hosapama kõa mana pi' ĩ na Jesus a kuuma. 43 A kuu nö, 'Pili wa poko aminö wanisala wa tä thaa sinomoö ha, ami wani päpalöö! Poko wani hematha päla tä maaki, sami ami kua päla tä maaki, Teusö tä uli hamö wa huu wi, ĩ tä topa apa hö̃töa. Polakapi wa ami kua kule maaki, pili aminö wanisala tä thaa sinomoti kutenö, koa taka hili soatio pamö wa pea soatioö ha, ĩ tä wanisala apawöö! 44 [Ĩ ha mosa töpö noma mai kitä. Koa taka hili mapo mai kitä.] 45 Pili wa konona aminö wanisala wa tä thaa sinomoö ha, ĩ ami wani päpalöö! Konona hematha päla tä maaki, Teusö tä uli hamö wa huu wi, ĩ tä topa apa. Polakapi wa ami kua soale maaki, peati wi, ĩ hamö wa kepamani wi, ĩ tä wanisala apa. 46 [Ĩ ha mosa töpönö noma mai kitä. Koa taka hili mapo mai kitä.] 47 Pili wa mamonö wanisala wa tä thaa sinomoö ha, ĩ tä mamo wani hoköpaloö! Mamo asawösö päla tä maaki, Teusö a simöo totio wi, ĩ hamö wa kupaso laso wi, ĩ tä topa apa. Polakapi mamo kua soale maaki, peati wi, ĩ hamö wa kepamani wi, ĩ tä wanisala apa. 48 Töpö pea soatio pa ĩ töpö pea mapo pasio mai kitä. Ĩ hamö töpö pewö hotepo soatia. Ĩ hamö koa taka pata luo kota mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 49 Ĩ na a kuu nö, 'Sutu upa Teusö a na salo a totoki pia salo, salo a säpalö nö, mötati tä kemakö nö, salo a nokopalö nö, ĩ na tä kua sinomoma. Ĩ na tä kua sinomo wi, ĩ tä totiatalo opama. Ĩ tä kua sinomo kua wi na, ĩ na wa kuaö kitä. Mötati tänö ĩ salo a sãi totipama kua wi na, sanöma makö pea apati wi, ĩ na ĩ tänö makö totia kua hö̃töpaso kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 50 A kuu nö, 'Mötati tä toita apii maaki, mötati tä õkitipasoö ha, ka pi tä kea nömömakö nö, tä mötatia kopaso taka? Ai tänö mötati tä mötatia kopamani wi tä kua mai kitä. Wa peamati tä, mötati tä toita kua wi na, ĩ na Teusö anö ĩ na wa totia thapali kitä. Wa totia apöpali ha, ai töpö na wa höla mai, wa noimopököö!' ĩ na Jesus a kuuma.

Marcos 10

1 Ĩ na tä kua tä, Jutéia tä uli hamö a hulolö nö, Johotão u pökatö hamö a hua soasolöma. Ĩ hamö Jesus a na satehe epii töpö kokamo kõo soa tasoma. Ĩ töpö kokamoa kõa soatalotö nö, Jesus anö töpö pi hatukama sinomoma kutenö, ĩ töpö pi hatukama kõtasoma. 2 Ĩ na tä kua tä, Jesus a na ai patiseu töpö ekuiki nö, Jesus a wapa pia salo, a huamama. 'Hiki. Jesus a hapalo wanisala' töpö kuu pia salo, Jesus a wapama. 'Pusopö a hosali wi, ĩ tä wanisala mai kitä? “Ĩ na tä kua päoö” Teusö a kuu kitä?' ĩ na ĩ töpö kuuma. 3 Ĩ na ĩ töpö kuu ha, 'Wi na Moisés a patanö kamakö hai ĩ nö patapö töpö noa thama?' ĩ na Jesus a kuu hö̃töoma. 4 A kuu hö̃töoö ha, 'Moisés a pata aiki, “Au husopö wa hosa kõo pia tä, waheta wa tä sãöka paio nököö! ‘Ipa husopö sa wani hosa kõa waikilölö keö!’ wa kuu wi, ĩ tä sãökaö! Wa tä sãöka paio nö, au husopö a hosa konöpö” ĩ na Moisés a patanö ĩ töpö noa thama' ĩ na ĩ töpö kuuma. 5 Ĩ na ĩ töpö kuu ha, 'Makö pi hatukamo wani ipö kutenö, “Ö̃kö. Au husopö a hosa konö” ĩ na Moisés anö töpö noa thaa noai, ĩ ta sãöka thama päoma. 6 Ĩ na Moisés a patanö tä sãöka thama päoma maaki, somi sai tä, Teusö anö sanöma töpö thapalö nö, hi wano tä, hi suö tä, ĩ na kilii töpö kua somaköma. 7 Ĩ na tä kuaö ha, au hao a, au nao a, ĩ na kilii wa töpö takölö nö, au husopö wa täa soalö tasoö. Ĩ nakö. Makö polakapaloti noai maaki, sami tä kua wi na, ĩ na makö kua hö̃töa. 9 Ĩ na makö kua hö̃töoö ha, Teusö anö makö koka kua waikimakö noai ha, “Au husopö a hosa tihöö!” ĩ na sa kuu kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 10 A kuu nö, a kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö kai kotapölöma. Töpö kai kotapolö nö, 'Patiseu töpö na wa ta katehapi, ĩ ta kateha kõo totiataloö!' ĩ na Jesus a kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö kuuma. 11 Töpö kuu ha, 'Pi naka. Au husopö wa sai wani hosa konö nö, ai tiko wa tä suö täa nömönö nö, wa kua tä, au husopö wa hosa somanö noai ĩ wa peamaö, Teusö wa kai peamaö, ĩ na wa kua kitä. 12 Au heano wa sai wani hosa konö nö, ai tiko wa tä wano täa nömöo kuköma, au heano wa hosa somanö noai, ĩ wa peamaö, Teusö wa kai a peamaö, ĩ na wa kua kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 13 Ĩ na tä kua tä, Jesus a na ai töpönö ulu töpö kai waloköma. 'Hi ipa ulu töpö wai na Jesus a ami waliköma, Teusö anö ĩ töpö wai totiapala apa kitäö!' töpö kuu pia salo, töpö kai wai waloköma. Töpö kai waloki ha, Jesus a kai a hua sinomoti wi ĩ töpö aiki, 'Au ulu töpö kai walo tihöö!' töpö kuu nö, ulu töpö solo töpö simöa sapa konöma. 14 Töpö simöa sapa konö noai, Jesus anö tä talalö nö, a hĩsoma. 'Kamisa na ulu töpö walo tä, töpö simöa sapa kõa läatalo tihöö! Teusö a na ulu töpö hapalo nö, “Sa simöaö! Kawa kai hini pi topa apa kuleö!” ĩ na Teusö a na ĩ na ulu töpö wai kuu kua wi na, ĩ na Teusö a simöo totio wi, ĩ hamö ĩ na sanöma töpö pewö kuu kua hö̃töo kitä ta pi kuu mai. 15 “‘Sa simöa totiataloö!’ Teusö a na ĩ na ulu töpö wai kuu kua wi na, ĩ na wa kuu kua hö̃töo mi tä, Teusö a simöo totio wi, ĩ hamö wa kuo mai kitä” ĩ na sa kuu kuleö! Sa holisi mai kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 16 Ĩ na Jesus a kuu nö, ulu töpö wai hãsokoapala hätäpoti nö, ĩ töpö wai na Jesus a ami walia hätäpotima. Töpö wai na a ami walia hätäpoti nö, Teusö a na, 'Hapa. Hi ulu töpö wai totiapala apa totihoö!' ĩ na Jesus a kuuma. 17 Ĩ na tä kua tä, Jesus a hua konasolöma. Jesus a huulö tä, ai tä läläa haitaiki nö, 'Jesus a hai, kakana tä' a pi kuuma kutenö, Jesus a kotö ha a loiki nö, pili a maeko hĩta thaiki nö, 'Jesus ai. Samakö pi hatuka totipamani wi ĩ wa toita apö' a kuu nö, 'Wi na sa kua nö, sa õsi palimipasoö?' ĩ na Jesus a na a kuuma. 18 Ĩ na a kuu ha, 'Wi na tä kuaö ha kamisa na, “Wa toita apö” wa kuu kule? Teusö a hai, ĩ a toita apö sisawö' ĩ na Jesus a kuuma. 19 Ĩ na a kuu nö, 'Moisés a patanö nö patapö töpö noa thaa noai, ĩ wa ta taö öpa waiki kule nökö: “Sanöma tä säpa ti! Tiko tä suö na a mamo ti! A thomömo ti! A holisi wäo ti! Ai sanöma wa tä mönama ti! Hao a, nao a, ĩ na kilii wa töpö kai a hini totihoö!” ĩ na Moisés anö nö patapö töpö noa thama' ĩ na Jesus a kuuma. 20 A kuu ha, 'Ĩ na Moisés a patanö nö patapö töpö noa thaa noai, ĩ sa ta hini sinomo opaö. Sa ose tä, Moisés a kai a kuu wi, ĩ tä ha, “Hai o” sa kuu waikilasoma, huki sa pi kuu soa kule nökö' ĩ na wani kuuma. 21 Ĩ na a wani kuu ha, ĩ a na Jesus a mamo teteiki nö, a pi ipama. A pi ipa nö, 'Wani ipii wa tomöpo waikia mane. Sitipa kökö na au wani wa tä pewö totokö nö, töpö matihipö wai honi ipii, ĩ töpö na ĩ sitipa kökö pewö totoa soaköö! Au sitipa wa kökö pewö totoa soakö nö, wa kua nö, hi tä hẽtu hamö pe epii Teusö anö wa täpäli kitä. Hapo. Wani wa tä pewö totoa soakö nö, kamisa na pokei a noka soapaloö!' ĩ na Jesus a kuuma. 22 Ĩ na Jesus a kuu ha, ĩ na Jesus a kuu hininö nö, a pi wani ota apama. A pi wani ota apa nö, 'Häö. Ipa wani tä kua apa pasi saile. Ipa wani sa tä totoma wani ipöpaloikö ö̃. Päla. Jesus a na sa nokapalo mai kitä' ĩ na a pi wani kuu nö, a pi wani honipo pola nö, a wani konasolöma. 23 A wani konasolö noai ha, Jesus a kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö na Jesus a mamo tetea kõo nömököma. A mamo tetea kõo nömöa koiki nö, 'Wani tökö thapo opöle, ĩ töpö hai, Teusö a kaikanamo wi, ĩ hamö ĩ töpö lisipaso wi tä makoka pasia mai kitä. Wani tökö thapo opa wi, ĩ ha ĩ töpö aiki, “Teusö anö sa simöa sinomopököö!” ĩ töpö kuu wi, ĩ tä makoka mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 24 A kuu ha, ĩ töpö pi wi na takömoma. Töpö pi wi na takömoma maaki, Jesus aiki, 'Ipa pö! Ai töpönö wani tökö satehe epii wani tä pii sisa tä, Teusö a kaikanamo wi, ĩ hamö ĩ töpö lisipaso wi tä makoka pasia mai kitä' ĩ na Jesus a kuu konasoma. 25 Ĩ na a kuu kõo nö, '“Makusa tä päka na kamelu a pata holepaso wi, ĩ tä isi waniha apa waikia alu kuleö!” wa pi kuu kule maaki, wani töpö thapo opöle, Teusö a kaikanamo wi, ĩ hamö ĩ a holepaso wi, ĩ tä isi waniha totia satia apa. Wani töpö thapo opöle, ĩ aiki, “Teusö ai. Sa simöa totihoö!” ĩ na ĩ a kuu wi, ĩ tä makokoa totia mi' ĩ na Jesus a kuu soasoma. 26 Ĩ na Jesus a kuu soasoö ha, 'Kilatiha' töpö pi kuuma. Ĩ na ĩ töpö pi kuu nö, 'Ĩ na wa kuu ha, Teusö anö ĩ witi pili a täa konöpö? Teusö a simöo totio wi, ĩ hamö wani tökö thapo opöle ĩ a lisipo wi, ĩ tä makokoa totia mi manu kule, ĩ witi pili a lisipo pasiopö?' ĩ na töpö kuuma. 27 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus anö ĩ töpö möö nö, 'Sanöma töpönö tä thama tai mi ipii, Teusö anö ĩ tä pewö thama taö sisaö. Teusö a kaikanamo wi, ĩ ha sanöma kama töpö lisipo taö mai kitä maaki, Teusö anö töpö lisipama taö öpa sisaö' ĩ na Jesus a kuuma. 28 Ĩ na a kuu ha, Pedro aiki, 'Kamisamakönö sama tä pewö takölö nö, kawa na samakö nokapasoma' ĩ na a kuuma. 29 Ĩ na a kuu ha, '“Ai wanö sa pi ipaö, ta topa apöle ĩ wa ta wäsä pi topaö, ĩ na wa kuati salo, au ai wa töpö pewö tapölö ha, kawa na ai töpö satehe epii töpö kua hö̃töo kitä. Au hepala töpö, au hoose töpö, au sao töpö, au nao a wani, au hao a wani, ĩ na töpö kui, ĩ töpö tapölöma, ai töpö satehe epii wa töpö täa satia apa hö̃töli kitä. Ai töpö satehe epii töpö na, ‘Ipa hepala’ wa kuu, ‘Ipa hoose’ wa kuu, ‘Naka ai’ wa kuu, ‘Pösa ai’ wa kuu, ‘Hapa’ wa kuu, ‘Napa’ wa kuu, ĩ na wa kuu kitä. Au sai wa tapölö ha, ai sai pö satehe epii sai pö ha wa kuki kitä. Ai tä uli satehe epii ĩ hamö wa kua nömöki kitä. Huki ai wanö Teusö wa ta wäsäö ha, ai töpönö wa wanipo opa nö, wa peama kitä maaki, waiha wa õsi palimia totipaso wi ĩ wa tä täa hö̃töli kitä. 31 Huki hi tä uli ha satehe epii pata töpö kule, waiha ĩ töpö hai, satehe epii pata töpö kupo mai kitä. Ĩ na tä kua tä, huki pata töpö pasi mai, waiha ĩ töpö hai, satehe epii pata töpö kua asapaso kitä” ĩ na sa kuu kuleö! Pitili sa' ĩ na Jesus a kuuma. 32 Ĩ na tä kua tä, pili tiso na Jesus anö kama kai a hua sinomoti wi ĩ töpö kai hulasolöma. Jetusalẽi tä uli hamö ĩ töpö kai hulasolöma. Ĩ hamö ai tiko töpönö Jesus a säpa piama maaki, Jesus anö kama hai ĩ töpö kai hua satia apösolöma. Töpö kai hua satia apölolö nö, Jesus a paluapalotiilöma. Kama kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö pi ote noapalotima. Ĩ na tä kua tä, Jesus anö, kama kai a hua sinomoti wi ĩ 12 töpö, ĩ töpö nakama. Töpö nakalö nö, 'Ĩ na sa kua kitä. 33 Pi naka. Jetusalẽi hamö makö huu kimani, ĩ tä uli ha makö walokö lasoma, sanöma sa kupaso noai, ai tänö ĩ sa namo simökö nö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai a wäsä sinomoti wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, ĩ töpö na sanöma sa kupaso noai, ĩ sa totoki kitä. Sa totoki ha, ĩ pata töpö aiki, “Jesus ma säpamanöpököö!” ĩ na ĩ töpö kuu nö, juteu töpö pasi mai ĩ töpö na sa totoa tolea nömöki kitä. 34 Sa totoa nömököma, juteu töpö pasi mai, kamisa na ĩ töpö hapalo pi wasöa apa nö, sa nakipömanö nö, sa soapalö nö, sa säpali kitä. Sa säpali kitä maaki, 3 tä mumi kuto tä, sa temöa konaso kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 35 Ĩ na tä kua tä, Sepeteu a hai ĩ pelupö töpö, ĩ Tiago a, João a, ĩ na kilii, Jesus a na ĩ töpö waloa läköma. Töpö waloa läiki nö, 'Jesus ai. “Ĩ na tä thamaö!” kawa na samakö kuu ha, wa tä thama hö̃töo kitä?' ĩ na töpö kuu ha, 36 'Kamakö na ĩ ka pi sa tä thaa pasiopö?' ĩ na Jesus a kuu ha, 37 'Waiha wa kaikanamo totia tä, wa kaikanamo wi ĩ lotami tä na wa loa tä, kamisamakö na, “Kamakö solo. Pö kaikanamo naiopöö! Kate sa poko kuamö kule hamö ai wa loki, hai sa poko kuamö kule hamö ai wa loki, ĩ na makö loa kuköpököö!” ĩ na wa kuu kitä?' ĩ na töpö kuuma. 38 Ĩ na töpö kuuma maaki, 'Naiö! Makö kuuhe, ĩ tä na makö pi hatuku totio mi ipö. Sa pea kua piale na, ĩ na makö pea kua taö öpa naio kitä ta o?' Jesus a kuu ha, 'Awai. Ĩ na samakö pea kua taö öpa naio kitä' töpö kuu hö̃töoö ha, 39 'Sa pea kua wi na, ĩ na makö kua hö̃töo kitä maaki, 40 kamisa kuo pa “Pö kaikanamo naioö!” kamisa kuu mai kitä. Ipa hao aiki, “Ipa ulu a kotö ha pö kaikanamo naioö!” ĩ na ipa hao a kuu sisaö' ĩ na Jesus a kuuma. 41 Ĩ na Jesus a kuu ha, ta kateha pole, ĩ ta hininö nö, Jesus a kai a hua sinomo wi, Tiago a, João a, ĩ na kilii töpö na ĩ ai 10 töpö pi hĩsuha apöpasoma. 42 Ĩ töpö pi hĩsuha apöpasoma, Jesus anö töpö pewö nakaki solö nö, '“Ĩ töpö hai, ĩ kaikana töpö” ai töpö kuu wi, ĩ kaikana töpönö ai töpö simöa sinomoö. Ĩ pata töpönö ai töpö noa thaa sinomoö. Ĩ ma tä taö öpa waikia kule' ĩ na Jesus a kuu nö, 43 'Ĩ na ai pata töpö kua kuati wi na, ĩ na pö kua tihöö! Wa patamo pi topa salo, ai wa töpö pasilipopököö! 44 Kaikana wa kupo pi topa salo, ai wa töpö pasilipo nö, ĩ töpö na wa noami kalipalotipököö!' ĩ na Jesus a kuu nö, 45 'Sanöma sa kupaso noai, masita tä uli na sa waloiki nö, “Ai sa töpö simöaö ha, ĩ töpönö sa pasiliapala sinomopöö!” ĩ na sa pi kuu maama. “Ai sa töpö pasiliapalapöö! Sanöma töpö satehe epii sa töpö täapa kõo läopö, ĩ tä noa na sa säpamonasopököö!” ĩ na sa pi kuu salo, sa huma' ĩ na Jesus a kuuma. 46 Ĩ na tä kua tä, Jetikó tä uli hamö töpö talaso tasoma. Jetikó hamö töpö kuo wi, ĩ ai töpö satehe epii ĩ töpö, Jesus a kai a hua sinomoti wi ĩ töpö, Jesus anö ĩ töpö pewö kai hulasolöma. Töpö pewö kai hulolö nö, pili tiso kasö na Simeu a hai ĩ pelupö a wani, Pasimeu a wani loo lätioma. A wani höpöpö kutenö, a wani loa lätiki nö, töpö hasuo pole, ĩ töpö na sitipa kökö ha a wani nako läo sinomotima. 47 Ĩ a wani loa lätia tä, 'Nasaté tili a pata hai, ĩ Jesus a hilo wi, ĩ a pata hasuo kulatiö!' ĩ na ai töpö kuu ha, a wani komöma. A wani komö nö, 'Jesus ai! Kaikana tä Davi wa ulupö tolewöö! Kamisa na, “Ĩ na wa höpöpö wani kuo päoö” a pi kuu tihöö! Kamisa na a pi honipo totihoö!' ĩ na a moni wani kutasoma maaki, 48 ai töpö satehe epii töpönö a wani päsäpa läoma. 'A wani lalupalo tihöö!' töpö kuuma. Töpö kuuma maaki, lope epii a wani komö satimo hö̃töoma. 'Davi a kaikana pata kuo noai, ĩ pelupö tolewö waö! “Ĩ na wa wani kuo päoö” a pi kuu tihöö! Kamisa na a pi honipo totihoö!' ĩ na a wani komö kuuto läoma. 49 Ĩ na a wani komö kuuto läoö ha, Jesus a öpa opia soataiki nö, 'A wani höpöpö öpii a wani nakaki solöö!' a kuuma. A kuu ha, a wani höpöpö öpii ĩ a wani nakaki solö nö, ĩ a wani na, 'A pi topaikiö! A öpapaloö! Wa naka waikilatiö!' ĩ na töpö kuuma. 50 Töpö kuu ha, a wani soho wi, ĩ ösö hosalö nö, lope epii a wani öpa haitalo nö, Jesus a na a wani ekua soataköma. 51 A wani ekua soataki ha, 'Wi na wa thamapö?' ĩ na Jesus a kuu ha, 'Sa mamo huu topa komaköö!' ĩ na a wani kuuma. 52 A wani kuu ha, 'A koonöö! “Jesus anö sa mamo huu topa komaki kitä” wa pi kuu wi, ĩ tänö wa mamo huu topa kõa pasia pälaso ke' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na Jesus a kuu ha, a mamo huu topa soa kotamaköma. A mamo huu topa soa kotamaki ha, pili tiso hamö Jesus a na a wani noka konasolöma.

Marcos 11

1 Jetusalẽi tä uli kotö pata ha, ĩ Petöpasié tä uli, Petânia tä uli, ĩ na tökö uli kui tökö uli kuo pa, ĩ ha Jesus anö töpö kai atetasoma. Töpö kai atetalo nö, Olipa tä heuma na töpö kai waloki ha, Jesus anö a kai a hua sinomoti wi, ĩ ai polakapi töpö simöa tolehelöma. 2 Töpö simönö nö, a hapalo nö, 'Thapi hamö sai pö kulati, ĩ hamö makö lisipalo nö, jumẽtu a okalo õkale, ĩ a hõo pata na sanöma tä loo tai mi ipii, ĩ ma talali kitä. Ĩ ma pata talalö nö, ma pata kusöpalö nö, ma pata täaki solöö! 3 Ma pata täli ha, kamakö na ai tä aiki, “Wi na makö pi kuu salo, ma täa kule?” ai tä kuu ha, “Ipa kaikana a patanö a naka kipiö! A simöa kõa haitali kitä” makö kuu!' ĩ na Jesus anö töpö noa thama. 4 Ĩ na töpö noa thaö ha, töpö hulasolöma. Töpö hulolö nö, sai pö kulali hamö töpö waloikilö nö, jumẽtu a okalo pata talalöma. Pili tiso kasö pata ha sai a päka pata holeo pa a pata õkatio läoma. 5 A pata kusöpali ha, ai töpö öpale, ĩ töpö aiki, 'Ĩ ka pi ma tä thaa pia salo, ma okalo pata kusöa kule?' ĩ na töpö kuuma. 6 Ĩ na töpö kuu läoö ha, Jesus a kuu noai, ĩ ta thaa hö̃töoma: 'Kaikana tä patanö a okalo pata naka kulaiö! A simöa kõa haitali kitäö!' töpö kuuma. Töpö kuu ha, 'Ö̃kö. A okalo pata tälölöö!' töpö kuu hö̃töoma. 7 Töpö kuu hö̃töoö ha, Jesus a na jumẽtu a okalo pata tälölöma. A pata tälölö nö, pili a hõo pata ha kama töpö hai ĩ haloi ösö hãsokopo wi, jumẽtu a hõo pata ha ĩ ösökö lukököma, ĩ ösökö ha Jesus a tikäa soataköma. 8 A tikäa tä, töpö satehe epii töpö aiki, 'Kaikana tä sai pata huu polaliö!' töpö pi kuu salo, kama töpö hai ĩ haloi ösökö hãsokopo wi, ĩ ösökö paa toleha läatalatilöma. Koanata amösö hena kui na, ĩ na ösö hena kui, pölösö hamö ösö hena pätalalö nö, pili tiso hamö ĩ ösö hena hila paa naionöma. Ösö hena paa tolehea läatalatilöma. Kaikana tä sai pata huu ha, ĩ tä thamatima. 9 Tä thamati nö, Jesus a na ai töpö palule ĩ töpö, Jesus a noa ha ai töpö kule ĩ töpö, ĩ na töpö kui, Teusö a na ĩ töpö pewö aiki, 'Kawa toita apöö! Pata wanö wa simöpalö noai, ĩ a totiapala totihoö! 10 Sutu upa hao Davi a pata kaikanamo kua noai na, ĩ na Jesus a kaikanamo kuapököö! A kaikanamo piale, ĩ tä topa apa kule. Teusö wa totiatalo opawöö!' ĩ na Teusö a na, lope epii ĩ na töpö ku upama. 11 Ĩ na töpö ku upa tä, Jetusalẽi tä uli hamö Jesus a lisipalotö nö, Teusömo wi a sai pö pata hamö Jesus a lisia soatasoma. A lisipalo nö, tä pewö möö nö, tä wisa waiki ha, Petânia tä uli hamö a kuki pia salo, Jesus anö kama hai ĩ 12 töpö kai hua kõa soatasolöma. 12 Töpö kai hua kõa soatalolö nö, Petânia tä uli ha töpö kai kuo wi, ĩ hena tä, töpö kai kõa soapalotö nö, pili tiso hamö Jesus a huu koonö tä, a oio opama. 13 Jesus a oi ipö tä, piku tiki öpa talalöma. Tiki hena siko opii, pai hamö ĩ tiki öpa talalö nö, Jesus anö ĩ tiki mo mömö ekua soataköma. Ĩ tiki ha a waloikitö nö, pili mo lalo sinomo wi, ĩ kökö pilipoma kua totia mi kutenö, Jesus anö ĩ tiki moni möö maaki, pili nakö hena sino kuo sisama. 14 Pili tiki henakö sino kuo sisa ha, hii ti na Jesus a hapaloma: 'Pili wa mo mi nö hĩsuwö a. Sanöma töpönö pili wa mo wani oa kõo maa nö toapököö! Kawa na pili mo sätäo kõo mai kitäö!' ĩ na ĩ ti na Jesus a kuuma. Ĩ na Jesus a kuu wi, kama a kai a hua sinomoti wi, ĩ töpönö ĩ ta hinima. 15 Ĩ ta hininöma, ki hamö, Jetusalẽi tä uli hamö töpö kai kõa soapölöma. Töpö kai kõa soapolö nö, Teusömo wi a sai pö pata na Jesus a lisipasoma. A lisipalo nö, sitipa kökö ha wani tä totoma sinomo wi ĩ töpö, sitipa kökö ha wani tä täalali wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, Jesus anö ĩ töpö pewö sasupalöma. Sitipa kökö totoa nomöhöa hö̃töo soatalo sinomo wi, ĩ töpö hai ĩ hii tiki ha sitipa kökö maketa wi, Jesus anö ĩ tiki pata nomöhöpamani, Teusö a na holeto kökö wai totoköpö, sitipa kökö noa ha ĩ holeto kökö wai totoa sinomo wi ĩ töpö hai ĩ lotami tiki nomöhöpamani, ĩ na tiki nomöhöa thapamanöma. 16 Tiki nomöhöpamanö nö, ai töpö ekuki wi, ĩ töpö na, 'Teusömo wi, ĩ a sai pö ha sapono a kule, ĩ ha wani tä kai ekuo pasio tihöö!' ĩ na Jesus a kuuma. 17 Ĩ töpö pewö pi hatukupamani pia salo, ĩ na a hapalo kõo nö, 'Pi naka. Teusö tä waheta na ĩ tä sãökama kua: “‘Teusö sa na sanöma töpö pewö hapalo sinomo wi ĩ a sai’ ĩ na ipa sai a hila thama hö̃töki kitä” ĩ na Teusö a kuuma. Ĩ na Teusö a kuuma maaki, Teusö a hapalo sinomoti wi, ĩ a sai ha ai töpö na makö thomömo sinomowö. Sitipa pe epii ma naka sinomowö. Teusömo wi ĩ a sai hai, thomömo wi, ĩ a sai kupaso noa' ĩ na Jesus a kuuma. 18 Ĩ na Jesus a kuu pole, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai a wäsä sinomoti wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, ĩ töpönö ĩ ta hininöma. Ta hininö nö, töpö hĩso opa salo, 'Wi na ma tä wani säa thapalöpö?' ĩ na ĩ töpö kuuma. Ĩ na töpö kuuma maaki, Jesus a na ĩ töpö kili ipatima. Ai töpö pewö aiki, 'Jesus anö Teusö a kai a wäsä taö öpa nö kilia sai' ĩ na ai töpö pewö kuti ha, 'Jesus ma säpalöpöö!' kuu wi, Jesus a na ĩ töpö kili ipama. 'Ai töpö pewönö makö wanipo hãto kitä' ĩ töpö pi kuu nö, Jesus a na ĩ töpö kili ipama. 19 Ĩ na tä kua tä, Jetusalẽi tä uli ha Jesus anö, a kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö kai kuoma, wisa täi ha töpö kai konasolöma. 20 Töpö kai konasolö wi, ĩ hena tä töpö kai hasuo tä, piku tiki na Jesus a hapalo noai, ĩ tiki möö kõoma. Ĩ tiki poko, tiki nasikili, ĩ tiki pewö häwäa waikisoma. 21 Ĩ tiki möö nö, 'Sanöma töpönö pili wa mo wani oa kõo maa nö toa apököö!' ĩ na Jesus a kuu noai, Pedro anö ĩ ta taö soa salo, 'Ã ãi. Hi tiki ha wa hapalopili, ĩ tiki häwäa waikiso noa thaiö!' ĩ na Jesus a na a kuuma. 22 A kuu ha, 'Pi naka. “Teusö a lotete epö” makö pi kuu ha, 23 hi heu tä öpale, ĩ heu tä ha wa hapalo nö, “A hoköpalo nö, kosoto u pata ha a kepaloö!” wa kuu ha, heu tä pata maaki, kosoto u pata ha tä pata kepaso kitä. “Teusö a lotete hãto mi ipö. Heu tä hokö hãto mai kitä” ĩ na wa pi kuu mi tä, a hoköpo hö̃töo kitä. Ĩ na sa kuu pitilimo opa kule. 24 Önö kutenö, “Teusö a na sa tä nakali wi, ĩ sa tä pewö sua hö̃töli kitä” ĩ na wa pi kuu ha, wa tä nakali wi, ĩ wa tä pewö sua hö̃töli kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 25 Ĩ na a kuu nö, 'Teusö a na wa hapaloti pamö ai sanöma wa tä hĩsu thaö ha, wa tä hĩsu thaa wi, ĩ tä maa kopamanöö! Ĩ wa tä maa kopamani salo, wa wanisala apati wi, ĩ tä na Teusö a hĩsu thaa maa kõa hö̃töpaso kitä. 26 [Ai wa tä hĩsu thaa wi, ĩ wa tä mapama kõo mi ha, hi tä hẽtu hamö au hao a kulali, ĩ a patanö kawa hĩsu thaa wi, ĩ tä mapama kõo hö̃töo mai kitä]' ĩ na Jesus a kuuma. 27 Ĩ na tä kua tä, Jetusalẽi tä uli hamö töpö kai taa konaso tasoma. Töpö kai taa konanotö nö, Teusömo wi ĩ a sai ha sapono a kule, ĩ a sapono ha Jesus a hupalotima. A hupalo tä, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai a wäsä sinomoti wi ĩ töpö, juteu pata töpö, ĩ na töpö kui, Jesus a na ĩ töpö pewö ekua ateköma. 28 Töpö ekua ateiki nö, Jesus a na, 'Wa tä thamatihe, witi pili anö wa simöaö ha, wa tä thamati ke?' ĩ na ĩ töpö kuuma. 29 Töpö kuu ha, 'Kamakö na sa tä hini hö̃töo pia kule. Kamakö na sa ta hini ha, kamakö aiki hö̃töwö, “Ĩ naköö!” makö kuu makoka hö̃töoö ha, “Wa tä thamatihe, witi pili anö wa simöaö ha, wa tä thamati ke?” makö kuuhe, ĩ tä na, “Ĩ anököö!” sa kuu hö̃töo kitäö!' ĩ na Jesus a kuu nö, 'Witi pili anö João a simöaö ha, ĩ anö töpö mãi õmatima? Teusö anökö hãtowö? Sanöma töpönökö hãtowö? Wi na makö pi kuu kule?' Jesus a kuuma. 31 Ĩ na Jesus a kuu ha, töpö pi tapomo nö, kama töpö hapalo nomöhöpaso nö, '“Teusö anö João a simököma” makö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, “Ĩ na makö kuu manu kule, wi na makö pi kuu salo, João ma kai a hini totio maama?” ĩ na Jesus a kuu hö̃töo kitä' töpö kuu nö, 32 '“Sanöma töpönö päwö” makö kuu ha, ai töpö pewönö makö wanipo matimöö!' ĩ na ĩ töpö kuuma. '“João a patanö Teusö a kai a wäsä totio wi, ĩ a sai kuo totioma” ĩ na ai töpö pewö kupaloti saiö!' ĩ na ĩ töpö pi kuu salo, 'Sanöma töpönö päwö João a simököma' ĩ na ĩ töpö kuu kili ipama. 33 Töpö kuu kili ipa salo, 'Kui. Sama tä tai mi' Jesus a na ĩ na ĩ töpö kuuma. Töpö kuu ha, 'Ĩ na makö kuu salo, “Witi pili anö wa simököma?” makö kuu kule maaki, kamakö na sa kuu hö̃töo mai kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma.

Marcos 12

1 Ĩ na tä kua tä, ai uni tökö a wäsä kuiki nö, ĩ na a kuuma: 'Ai pata tänö upa totokö satehe epii totokö tösama. Ĩ mokö tösa nö, ĩ totokö kuo pamö tä hokoloköma. Tä hokolokö nö, upa mokö kopekeama pia salo, maa ma pata thaköma. Maa ma pata thakö nö, ösö ha tikio wi tiki matakali thaa nömököma. Matakali tiki thaa nömökö nö, ai töpö na, “Hi ipa hikali ha pö kalipalo hisaö! Waiha au noa sa tä totoki kitäö!” ĩ na a pata kuuma. Ĩ na a pata kuu nö, pai pamö, tiko töpö uli hamö a pata asulöma. 2 A pata alulö nö, tiko tä uli ha a pata kutio tasoma. A kutio tasoa tä, tä tetea apöpaso noai ha, mo patasipö tä, polakapi kama hai ĩ upa mokö suli pia salo, ĩ pata tänö töpö nokapalamati wi, ai tä simököma. Hikali a ha töpö kalipalama noai, ĩ töpö na a simöa konöma. 3 A kopi ha, töpö hikalimo hisa wi, ĩ töpönö a wani huölö nö, a wani soalalö nö, pokei a wani simöa konömae. 4 Pokei a wani simöa koni ha, pata tänö töpö nokapalamati wi, ĩ ai a wani simöa nömönöma. A wani simöa nömönöma maaki, ĩ a wani na töpö höla apa nö, ĩ a he wani säpömae. 5 Ĩ tä noa ha pata tänö töpö nokapalamati wi, ĩ ai tä simöa nömönöma. A simöa nömöa koni wi, ĩ a wani säpalöma. Ĩ na ai töpö satehei töpö simöo hätäpotima. Töpö simöo hätäpoti tä, ai töpö he wani säa läpo wi, ĩ töpö wani konasolöö, ai töpö he wani säalali wi, ĩ töpö säa totia apa pasipasoö, ĩ na töpö kuama. 6 Ĩ na töpö kuaö ha, pata tä kuo pa ai sami tä kuo sisama. Ĩ kama hai ĩ pelupö a kuo sisama. Pelupö a pi ipama maaki, sakimi ipii, töpö hikalimoma wi, ĩ töpö na kama hai pelupö a simönöma. “Ipa ulu tä na töpö höla mai kitä. Ipa ulu a hini hãto kitäö!” a pi kuu nö, kama hai pelupö a simönöma. 7 Kama hai pelupö a simönöma maaki, töpö hikalimoma wi ĩ töpö aiki, “Pata tä hai ĩ pelupö a huu kulati tão. Pelupö a kutenö, waiha pö̃ a nomaso noai ha, pelupö anö hi hikali a pata täa asali pia saloö! Ma wani säpalöpöö! Ma säpalö nö, hikali ma pata sua asalöpöö!” ĩ na ĩ töpö kuuma. 8 Ĩ na töpö kuu nö, pata tä hai ĩ pelupö a huölö nö, a säpalömae. A säpalö nö, hikali a kasö hamö a nomawö hosalömae. Ĩ na tä kuama' ĩ na Jesus a kuuma. 9 Ĩ na a kuu nö, 'Ĩ töpönö a säpalö noai, ĩ tä noa na wi na pata tänö töpö thama pia salo? A pata kopo nö, töpö hikalimoma hisa noai ĩ töpö säa hö̃töpali kitä. Ĩ töpö säa hö̃töpalö nö, ai tiko töpö na ĩ hikali a totoa nömökö nö, ĩ töpö hikalimoma nömöo kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 10 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Teusö tä waheta kuu noai, ĩ ma tä sãökama möö maa kipili ta o? “Maa ma sai thaa wi ĩ töpönö ai ma hosalö noai, ĩ ma toita satio opa kuköma. Ĩ manö sai a lototoama totio wi, ĩ ma. 11 Ĩ na tä kuo wi, Teusö anö ĩ tä thama. Teusö anö tä thaa wi, ĩ sama tä möö nö, ‘Totiatalo opaö’ samakö kuu” ĩ na waheta tä ha ĩ na tä sãöka thaköma' ĩ na Jesus a kuuma. 12 Ĩ na a kuu ha, 'Jesus anö makö a kateha totia alu kule. “Maa ma hosalö noai, ĩ ma hosa kua noai na, ĩ na kamakönö sa hosa kua hö̃töoö!” ĩ na Jesus a pi kuu hãtoakö' ĩ na töpö pi kuuma. Ĩ na töpö pi kuu nö, a hua piama. A hua piama maaki, 'A huopoö ha, ai töpönö makö wanipo kitäö!' ĩ na töpö pi kuu salo, Jesus a takölöma. A takölö nö, ĩ töpö hua konasolöma. 13 Töpö hua kononö nö, Jesus a hapalo isi wanipamani pia salo, Jesus a na ai patiseu töpö, ai etoosisö töpö, ĩ na kilii töpö simönöma. 14 Töpö simöni wi, ĩ töpö waloiki nö, Jesus a na töpö hapaloma. 'Wa pitilimo opaö. Ai töpö haö ha wa kili mai kitä. Ai töpönö wa kateha wanisala apati wi maaki, “Ĩ na tä kuo päoö” ĩ na wa pi kuu sinomoö. Wa toita apö. Pata töpö maaki, pata töpö na wa kili mi salo, Teusö wa tä wäsä makoko opaö. Ĩ na wa kuaö ha, kawa na sama tä hini pia kule' ĩ na töpö kuu nö, 'Sesa kaikana tä pata na sitipa sama kökö totoköpökö? Wi na Teusö a kuu?' ĩ töpö kuuma. Ĩ na ĩ töpö holisimo kuu päoma. 15 Ĩ na ĩ töpö holisimo kuu päoö ha, Jesus a pi hatuka apa salo, 'Wi na sa kuaö ha sa wapa nö, sa hapalo isi wanipama pia kule? Sitipa suaki solö. Sa tä möö!' ĩ na Jesus a kuu hö̃töoma. 16 Ĩ na Jesus a kuu hö̃töoö ha, sitipa suaki solöma, Jesus aiki, 'Hi sitipa kökö ha, ĩ witi pili a hai ĩ hilo sãöka thamama. Witi pili a ukutupö sätäa?' a kuu ha, 'Sesa kaikana tä pata aiki' töpö kuuma. 17 Ĩ na töpö kuu ha, 'Sesa kaikana tä pata hai, ĩ kaikana tä kutenö, ĩ a patanö makö noa thaa wi ĩ ta hiniö! Teusö a lö kui, kaikana tä sai pata kutenö, ĩ a patanö makö noa thaa wi ĩ ma ta hini totio hö̃töoö!' Jesus a kuuma. Ĩ na Jesus a kuu ha, 'Jesus a haö taö öpa kiliawö' ĩ na ĩ töpö kuuma. 18 Ĩ na tä kua tä, 'Nomawö töpö temöpo kõo mai kitäö!' satuseu töpö kuu sinomo wi, Jesus a na ĩ ai satuseu töpö waloköma. Jesus a na ĩ töpö waloiki nö, 19 'Jesus ai. Kamakö hai ĩ nö patapö töpö na ĩ na Moisés a pata kuuma: “Au hepala hai ĩ ulu töpö kuo mai ha, au hepala nomasoö ha, ĩ a hai ĩ pusopö a kuo noai ĩ wa sua nömönöö! Wa sua nömönö nö, au ulu wa töpö thaköö! Au ulu töpö sai maaki, ‘Pepala hai ĩ ulu töpö päwö’ ai töpö kuupö. Ĩ na pö kuaö!” ĩ na sutu upa ĩ na Moisés anö tä sãöka thaköma' ĩ na Jesus a na töpö kuuma. 20 Ĩ na töpö kuu nö, Jesus a na, 'Pi naka. Poose töpö satehe epii, ĩ 6 poose töpö kuoma. Pepala a kuo soma noai ĩ anö suö tä tälö nö, ulu tä thaa mai ha, a nomasoma. Pepala a nomasoö ha, poosa a kuo nömöo noai, ĩ anö pepala a hai ĩ pusopö a kuo noai, ĩ a sua nömöa hailöma. A sua nömöo hailö nö, ulu tä thapa mai ha, ĩ a noma kõa nömöa soatasoö. Ĩ tä noa ha, ĩ hai poosa anö ĩ suö a sua kõa nömöa haia soatalö nö, ulu tä thapa mai ha, ĩ a noma kõa nömöa soatasoö. Ĩ na ĩ poose töpö pewö kuama. 22 Poose töpö pewönö ĩ suö a sua nömöatala kule maaki, töpö ulu pö kuola tä kuno mai, töpö pewö noma pälasoma. Ĩ na tä kuatima. 23 Ĩ na tä kuama kutenö, waiha sanöma töpö nomapo noai ĩ töpö temöa konasoma tä, ĩ 7 töpönö ĩ suö a po hätähatalo noai, ĩ suö a hai, witi pili a hai ĩ pusopö a sai kupasoö?' ĩ na töpö kuuma. 24 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, 'Teusö ma tä waheta tai mi ipö, Teusö a lotetea apöle, ĩ ma tä tai mi ipö, ĩ na ma tä tai mi kuö kutenö, makö pi tapomo makokoa mane. 25 Pi naka. Waiha sanöma makö nomaso noai, ĩ makö pewö temöa konasoma tä, Teusö anö kama hai ĩ töpö simöta wi, ĩ ãju töpö kua wi na, ĩ na sanöma makö kua naio kuki kitä. Suö ma töpö po mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 26 Ĩ na a kuu nö, 'Töpö nomawö temö kõo wi, ĩ sa ta kateha kõo pia kule' a kuu nö, 'Abraão a, Isaki a, Jacó a, ĩ na kilii töpö noma waikiso noai ha, Moisés a pata na Teusö a hapaloma. Hii tiki ose wakö wai hili noai ĩ hamö Teusö a hapalo nö, “Abraão a, Isaki a, Jacó a, ĩ na kilii töpö aiki, ‘Teusö a hai, ipa pata tä’ ĩ na ĩ töpö kuu soatioö” ĩ na Teusö a kuuma. Ĩ na Teusö a kuu noai, Moisés a patanö ĩ ta sãökama. Ĩ ta sãökama maaki, ĩ ma tä möö maapili ta o? 27 Makö pi tapomo makoka maneö! “Teusö a hai, ipa pata tä” ĩ na nomawö töpö kuu mai kitä. Töpö temö öpii, ĩ na ĩ töpö kuu sisaö. Önö kutenö, Abraão a, Isaki a, Jacó a, ĩ na kilii töpö nomasoma maaki, ĩ töpö temöa konasoma' ĩ na Jesus a kuuma. 28 Ĩ na tä kua tä, Jesus a, satuseu töpö, ĩ na töpö kui töpö hapalo nomöhöpaso wi, Moisés a kai a wäsä sinomoti wi ĩ anö ĩ ta hini nö, 'Jesus a hapalo taö öpawö' ĩ na ĩ a pi wani kuuma. Ĩ na a pi wani kuu salo, a hapalo nö, 'Jesus ai. Moisés a patanö töpö noa thatiilö noai, ĩ witi pili ta topa satia apöle, ĩ sa ta hinia totilöpökö' ĩ na a wani kuuma. 29 Ĩ na a wani kuu ha, Jesus aiki, 'Moisés a patanö juteu töpö noa thaa noai, ĩ ta topa satia apaö: “Isöhaeu pö! Kaikana tä sai pata, ĩ Teusö a hilo wi, ĩ sami tä kua sisaa. 30 Teusö pata wa tä pii totio opatipököö! Ĩ a pata na wa pi kuo totio opatipököö! Pe epii a pata pii totihoö! Ĩ a na wa pi tapomo sinomoti nö, pe epii a pii totihoö!” ĩ na Moisés anö töpö noa thaa noai, ĩ pili wa ta hinia totilöpököö! 31 Ĩ wa ta hinia totia apölö nö, “Kama wa pio sapao kua kõo wi na, ĩ na ai töpö pii kuaö!” ĩ na Moisés anö töpö noa thaa naio noai, ĩ wa ta hinia nömönöpököö! Ĩ na Moisés anö polakapi töpö noa thaa pi kupaso noai, ĩ tä na ai ta topa satio opa mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 32 Ĩ na Jesus a kuu ha, 'Wa kuuhe, ĩ pitili tä sai a. Sami Teusö a kua sisaa. Ai tiko Teusö tä kua tolea mai kitä. 33 “Sa wanisala apati wi, ĩ tä ha wa hĩso wi ĩ tä matamanöö!” ĩ na Teusö a na sa kuu pia salo, salo a noki, wani tä, ĩ na kilii, Teusö a na sa tä uni totoki, ĩ na sa kuati wi, ĩ tä topa kule maaki, Teusö pata sa tä pii totio opatii, ĩ a pata na sa pi kuo totio opatii, pe epii sa pata pii totihoö, ĩ a na sa pi tapomo sinomoti nö, pe epii ĩ Teusö sa pii totihoö, kama sa pi sapao kua kõo wi na, ĩ na ai sa töpö pii kuaö, ĩ na sa kuati wi, ĩ tä topa satia apaö' ĩ na ĩ a wani kuuma. 34 Ĩ na a wani kuu ha, 'Ĩ a wani hapalo pi hatuku upa thai' Jesus a pi kuuma. A pi kuu nö, '“Kamisa na Teusö a simöo totiopököö!” ĩ na wa pi kuu hãto pia kule' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na Jesus a kuu ha, Moisés a kai a wäsä sinomo wi, ĩ töpö pewönö Jesus a huama kili ipama. 35 Ĩ na tä kua tä, juteu töpö Teusömo wi ĩ a sai ha Jesus anö Teusö ta wäsä tä, ĩ na a kuuma: 'Moisés a kai a wäsä sinomoti wi, ĩ töpö aiki, “Teusö anö a simöni wi, ĩ Cristo a hilo wi, ĩ a hai, Davi a pata hai ĩ pelupö a tolewö” wi na ĩ töpö pi kuu salo, ĩ na töpö kutii? 36 Teusö a õsi kua tolele ĩ anö Davi a pi hatukua waikipamanöma kutenö, ĩ na a kuuma: “Ipa pata tä na Teusö pata tä aiki, ‘Ai töpönö wa wanipo wi ĩ sa töpö peama totio kitäö! Sa töpö peama noai ha, ĩ töpö na wa kaikanamo toitio kitäö! Ĩ töpö na wa kaikanamo totio paio mai ha, kamisa na wa kua paitiki nö, kawa solo makö kaikanamo paitiopököö!’ ĩ na kamisa na a simöo sinomoti wi, ĩ a na ĩ na Teusö a kuuma” ĩ na tä kuu wi, Davi a patanö tä sãökama. 37 “Kamisa na a simöo sinomoti wi, ĩ wa. Ipa pata wa” ĩ na Cristo a na Davi a pata kuuma. Ĩ na a pata kuuma kutenö, Cristo a hai, Davi a hai ĩ pelupö a tolewö päwö ta o?' ĩ na Jesus a kuuma. Jesus a na ai töpö satehe epii töpö sotota pole, ĩ töpönö Jesus a kuti wi, ĩ ta hinitia tä, töpö pi mönaha apatima. 38 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö ta wäsä nö, töpö pi hatukamati tä, 'Moisés a kai wäsä sinomoti wi ĩ töpö na pö pi mosaikiö! Ĩ töpö kua kua wi na, ĩ na pö kua hö̃töo tihöö! “Ĩ pata töpönö ĩ nasimö watata ösökö halopo sinomo wi, ĩ ösökö pasiwöö!” ĩ na ai töpö pi thama pi topa salo, watata ösö lape epii ösö patanö ĩ töpö haloiki nö, ĩ töpö hupalo pi topa apaö. Wani tä suta wi, ĩ ha satehe epii töpö kuo pa, ĩ töpö hupalo naitioö. Töpö hupalo opati pamö, “Pata! Wa huu kule?” ĩ na ai töpö pewö thama pi topa apö. 39 Juteu töpö kokamo sinomo wi ĩ pata töpö lota sinomo asa wi ĩ ha ĩ töpö loo pi topa apa naioö. Töpö iapalo tä, lotami ti toita apii ti na ĩ töpö loo pi topa apa sinomo asaö. 40 Ĩ töpönö peanopö a nomaso noai, ĩ pusopö töpö mönama nö, ĩ töpö suö hai ĩ wani tä sua silia apa sai thaliö! Ĩ na ĩ töpö kuati maaki, “Ĩ töpö totiatalo opawö” ĩ na ai töpö pi thama pia salo, Teusö a na ĩ töpö hapalo lapapo opa pätioö. Teusö anö ĩ töpö peama satia apa kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 41 Ĩ na tä kua tä, Teusömo wi ĩ a sai ha Teusö a na sitipa kökö totoma sinomo pa töpö satehe epii töpönö sitipa kökö titipatima. Sitipa kökö titipa tä, ĩ tä kotö ha Jesus a loiki nö, ĩ töpö na a mamo tetetioma. Sitipa kökö satehe epii kökö thapo wi ĩ töpönö sitipa kökö satehe epii kökö titipama. 42 Kökö titipa soa tä, peanopö a nomaso noai, ĩ pusopö a wani waloköma. A waloiki nö, kama hai ĩ wani tä mi kutenö, sitipa kökö wai noa mi ipii, polakapi pätawö, ĩ sitipa kökö wai titia päköma. 43 Ĩ kökö wai titio päki ha, Jesus anö kama kai a hua sinomoti wi ĩ töpö nakalö nö, ĩ töpö na a hapalo nö, '“Ki suö tänö sitipa kökö polakapi kökö wai totoköma maaki, Teusö aiki, ‘Ĩ kökö kua apa satia apa kule’ ĩ na Teusö a pi kuu kule” kamakö na ĩ na sa kuu pitilimo opa kule. 44 Ai töpönö sitipa kökö satehe epii kökö thapo kutenö, sitipa kökö satehei kökö titia päköma. Kama töpö hai ĩ sitipa kökö kuo opa soama. Ki suö tä lö kui, ĩ a wani honimo opa maaki, kama hai ĩ sitipa kökö wai pewö titiköma. Kama hai ĩ nii tä wai naka wi ĩ sitipa kökö wai pewö titiköma' ĩ na Jesus a kuuma.

Marcos 13

1 Juteu töpö Teusömo wi ĩ a sai ha Jesus a kuoma, a atupo tä, kama kai a hua sinomoti wi ĩ ai tä aiki, 'Jesus a pata! Hi sai a möö! Hi maa mapö sai pata toita apö' Jesus a na ĩ na a kuuma. 2 Ĩ na a kuu ha, 'Hi sai wa pö pata möö pole, ĩ ha maa makö pewö tipöle, ai töpönö ĩ maa makö pewö pata huitipalö nö, maa makö pewö kemani kitä. Ai ma tipöa soa mai kitä. Masita tä na ĩ makö pewö paki kitä. Hi Teusömo wi ĩ a sai pewö waniapaso kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 3 Ĩ na Jesus a kuu nö, a hua kononö nö, Olipa tiki öpale ha, ĩ tä heu ha a walokö lasoma. A walokilö nö, a loköma. A lotia tä, Pedro a, Tiago a, João a, André a, ĩ na kilii töpö aiki, 'Jesus ai. Wi na tä kuto tä Teusömo wi ĩ a sai pata waniapaso pia salo? 4 Ĩ a sai pata waniapo pia tä, wi na tä kua paio pia salo? Kamisamakö na wa ta wäa mi salo' ĩ na ai töpö mai ha, ĩ na Jesus a na ĩ töpö kuuma. 5 Ĩ na ĩ töpö kuu ha, 'Ai töpönö makö mönama pia salo, pö pi mosaia totikiö! 6 Töpö satehe epii töpö waloiki nö, ĩ töpö aiki, “Cristo sa. Teusö anö sa simöpalöma sa” ĩ na töpö holisi kuu nö, ĩ töpönö ai töpö satehe epii töpö mönamani kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 7 A kuu nö, '“Hi atepale ha töpö säpaso kulaliö!” töpö kuu tä, “Ki hamö ai töpö a säpaso kulaliö!” ai töpö kuu nömöa tä, pö pi honipo tihöö! Töpö säpaso wi tä kua totio kitä maaki, hi masita tä uli mapo soata mai kitä. 8 Ai tiko töpö kai hapalo wi ĩ töpö na töpö satehe epii töpö wasu ekupa sinomoti kitä. Ĩ na tä kua tä, ai töpö na pata tä kaikanamo wi ĩ töpö satehe epii töpö kokamo nö, ai tiko töpö satehe epö hö̃töi, ĩ töpö na ĩ töpö wasu ekupa sinomo kuki kitä' ĩ na Jesus a kuu nö, 'Tä uli pata lakö lakömo hãkikio opa kitä. Hi masita tä uli oi hãkikio opa kitä' a kuu nö, 'Ĩ na töpö pea kua kitä maaki, waiha pe epii töpö pea tolea totio opa kuki kitä. Suö tä na ulu a wasu kuo pia kua wi na, ĩ na tä kua kitä. Wani ipii töpö pea paio nö, waiha pe epii töpö pea satia apa kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 9 Ĩ na a kuu nö, 'Pö pi mosaikiö! Ai töpönö makö peama pia salo, pata töpö wani kokamo sinomo wi ĩ hamö makö tälölö kitä. Juteu töpö kokamo sinomo wi ĩ a sai ha makö säpa kitä. Kamakönö sa thapo salo, pata töpö, kaikana töpö, ĩ na töpö kui, ĩ töpö wani na makö tälölöma, ĩ töpö na ta topa apöle, ĩ ma ta wäsä kitä' ĩ na Jesus a kuu nö, 10 'Hi masita tä uli pewö hamö sanöma töpö pilipai, ĩ töpö pewö na ta topa apöle ĩ ta wäsä paio mai ha, hi masita tä uli mapo mai kitä. 11 Pata töpö wani na makö täalalö nö, ĩ töpö na makö totokö nö, ĩ na makö kua tä, “Wi na sa kuu pätakö?” ĩ na pö pi kuu tihöö! Pö kili tihöö! Pata töpö na makö totoki wi ĩ tökö soawö, “Ĩ na wa kuu! Ĩ na wa kuu!” ĩ na kawa na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a kuu kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 12 A kuu nö, 'Ĩ na tä kua tä, pepala töpönö ai töpö na poose töpö namo simöki, poose töpönö ai töpö na pepala töpö namo simöo hö̃töoki, pö̃ töpönö ai töpö na kama ulu töpö namo simöki, ĩ na tä kua kitä. Ulu töpönö kama töpö hai ĩ pö̃ a, pöpönö a, ĩ na kilii töpö namo simökö nö, ĩ töpö säpamani kitä. 13 Kamakönö sa thapo salo, ai töpö pewönö makö wanipo kitä. Makö wanipo kitä maaki, “Jesus a pitili” wa pi kuu satia nö, “Jesus sa thapo wi ĩ sa totiwö” wa kuu mapo mi tä, Teusö anö wa täa koni kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 14 Hi waheta wa tä möö nö, a pi hatukuikiö! Pi naka. Ĩ na Jesus a kuu kõoma: '“Ĩ ha wasu tä wani hiopö öpii tä wani kuo naio läo pikio maiköö!” Teusö a pi kuu kule maaki, ĩ ha ĩ wasu tä wani kuo naio pikitio kitä. Ĩ ha tä wani kule, Teusö anö ĩ tä wani taa wani ipii, ĩ ma tä wani talalöma, maa makö pata ha jutéia tili pö toköa haitalolöö! 15 Sai a atu ha wa kua tä, sai õsimö hamö a lisipo kõo tihöö! Pokei a toköa haitaloö! 16 Hikali a na wa kalipalo pole, ĩ wanö soho wi ĩ haloi wa ösö sua pi topa kõa kule maaki, sai hamö a huu koonö tihöö! Pö opimo tihöö! 17 Ĩ na tä kua tä, suö töpö sipinapi ipii ĩ töpö, ulu töpö haleapala soa wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, pe epii töpö pea kitä. Lope epii töpö tokö pia tä, ĩ töpö pea kitä. 18 Ĩ na tä kuaö ha, Teusö a na pö hapaloö! Teusö a na makö hapalo nö, “Samakö peamati kitä maaki, maa tä pata hälä pola tä kuno mai, inama tä na samakö toköa totisolöpöö!” ĩ na Teusö a na ĩ na pö kuu! 19 Ĩ tä, pe epii sanöma makö pea kuki kitä. Ĩ na makö pea kua piale na, somi tä sai tä, Teusö anö hi masita tä uli thapalö noai, ĩ tä töpö kuo noai, ĩ na ĩ töpö pea kua maama. Ĩ na nö patapö töpö pewö pea kua maama. Waiha pe epii makö pea kua piale na, ĩ na ai töpö pea kua kõo mai kitä. 20 Pe epii makö pea kuki wi, ĩ tä, “Ĩ na pätawöö!” ĩ na Teusö a kuu mi aköna, sanöma töpö pewö nomasopi. Teusö anö makö naka makokoa asa noai, ĩ makö saia asalö noai, ĩ makönö Jesus sa thapo wi ĩ makö pi ipa salo, makö peati ha, Teusö aiki, “Ĩ na pätawöö!” ĩ na Teusö a kuu kitä' Jesus a kuuma. 21 Ĩ na a kuu nö, 'Ĩ na tä kua tä, kawa na, “Möö nökö. Hi Cristo a” ĩ na ai a wani kuu, “Ki Cristo a” ai a wani kuu, ĩ na ai töpö kuu ha, “Pitili ta” pö pi kuu hãto tihöö! 22 “Teusö anö sa simönö noai, ĩ Cristo sa hilo wi ĩ sa” ai töpö holisi kuu kitä. “Teusö sa kai wäsä sinomo wi ĩ sa” ai töpö holisi kuu kitä. Töpö kuu wi ĩ töpönö, Teusö anö töpö naka makokoa asa noai, ĩ töpö mönamani pia salo, töpö kilima wi ĩ nasimö tä thamati kitä. “Ĩ a waninö Teusö a taö öpa hãtoakö” ĩ na Jesus sa thapo wi ĩ töpö pi thama pia salo, tä aipöamati kuki kitä. Ĩ na a wani kua kitä maaki, Teusö anö töpö naka makokoa asa noai, ĩ töpö mönama mai kitä. 23 Önö kutenö, pö pi mosaikiö! Pö mamo läikiö! Ĩ tä kua paio mai ha, kamakö na sa ta wäsä kule' ĩ na Jesus a kuuma. 24 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Ĩ na tä kua tä, töpö pea mataso noai ha, motokö sii lupasoö, pilipoma a lupasoö, 25 sitikali pö kelasoö, hutu mosökö pata huöpo sinomoti wi ĩ tä matasoö, ĩ na tä kua kitä. 26 Ĩ na tä kua tä, ĩ töpö pewö mamo tetela tä, sanöma sa kupaso noai ĩ Jesus sa hai, sa lotete epii, sa wakala apii sa toita apii, ilasi tä hösöka na ĩ sa itho laso kitä. 27 Sa itho tä, hi masita tä uli pewö pata hamö ãju sa töpö simöa setekeli kitä. Sa töpö simönöma, Teusö anö sanöma töpö saia waikipalö noai, ĩ ãju töpönö ĩ töpö kõa asalali kitä. Hi masita tä uli pewö hamö sanöma töpö pilipai, Teusö anö ĩ ai töpö saia asa waikipalö noai, ĩ töpö kõa asalalö nö, töpö kokamoma läo kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 28 Ĩ na Jesus a kuu nö, uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma: 'Piku tiki na makö pi tapoiki nö, pö pi hatukuikiö! Piku tiki poko liäa kopasoö, tiki poko ãkea konasoö, ĩ na piku tiki pokokö kuaö ha, “Inama tä ateo waikia kuleö!” ĩ na makö pi kuu kua wi na, sa kuti pole, ĩ tä kua kuköma, “Jesus a huu kõo wi, ĩ tä ateo waikia kuleö!” ĩ na makö pi kuu kua hö̃töopököö! 30 “Sa kuuhe, ĩ kolo tä tapa pasio piale, ĩ töpö noma paio mai ha, sa kuu pole, ĩ tä pewö kupaso kitäö!” ĩ na sa kuu kuleö! Pitili sa. 31 Hutu mosökö pata matasoö, hi masita tä uli matasoö, ĩ na tä kua kitä maaki, kamisa kai a mapo pasio mai kitäö!' Jesus a kuu nö, 32 '“Ĩ tä wakala ha hi masita tä uli mataso kitä ta o” ĩ na ai sanöma tä pi kuu taö mai kitä. “Ki hamö motokö kuto tä Jesus a huu kõo kitä” ai tä pi kuu taö mai kitä. Ãju töpönö ĩ tä wakala tai mi ipö naiwö. Kamisa hai, Teusö sa ulupö maaki, ĩ wakala sa tä tai mi naiwö. Ipa hao anö tä taö sisaö. 33 Sa huu kõo wi, ĩ ma tä wakala tai mi salo, pö pi mosaikiö! Pö mamo läikiö! 34 Pai hamö pata tä hama hulolö nö, a pata kõo kua wi na, ĩ na sa kua kitä. Pata tä hama huu pia tä, kama hai töpö kalipalama sinomo wi, ĩ töpö na, “Sa hama huu tä ipa uli a na a kalipalo haioö!” ĩ na a pata kuu hätäpoö. Sai a päka ha töpö lisio pa a mamo läapalo sinomo wi ĩ a wani na, “A mamo läapalo hisaö! Ipa wani tä thomönö matimöö!” ĩ na pata tänö a noa thaa sinomoö. Ĩ na tä kua wi na, ĩ na sa kua hö̃töo kitä. 35 Mumi tute tä sa kõa hãtopiö! Mötali tä mumi ha sa kõa hãtopiö! Kalaka a komö halu tä sa kõa hãtopiö! Halu tä sa kõa hãtopiö! Pata sa kopi wi, ĩ ma tä wakala tai mi salo, pö pi mosaikiö! Pö mamo läikiö! 36 Makö mamo läa mi tä sa huu kõo matimöö! 37 Kamakö na, “Pö mamo läa totikiö!” sa kuu kule. “Pö mamo läa totikiö!” sanöma töpö pewö na sa kuu hö̃töoö' ĩ na Jesus a kuuma.

Marcos 14

1 Ĩ na tä kua tä, juteu töpö kokamo nö, ĩsa ãi hölö maa noai, ĩ ãi oalöpö, ĩ pásökoa tä wakala kuo pia noai, ĩ tä na polakapi tä mumi läo soama. Önö kutenö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai a wäsä sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö aiki, 'Ai töpö mamo tetea mai ha wi na Jesus ma huöa thalö nö, ma säpalöpö?' ĩ na töpö kuu nö, 2 'Juteu makö pewö iapalopö, makö pewö kokamo tä, Jesus ma sä pasio maapököö! Ĩ töpö satehe epii töpö kokamo piale, ĩ töpö höla matimöö! Waiha ĩ töpö konasolö noai ha ma säpalöpököö!' ĩ na ĩ töpö kuuma. 3 Ĩ na tä kua tä, wasu wasu tänö Simão a ösö hiopöo opa noai, ĩ a toa komanö noai, Petânia tä uli ha ĩ a hai ĩ sai a kule ha, ĩ ha Jesus a kuoma. Ĩ a sai ha a iapaloti tä, Jesus a kuo pa suö tänö holokoto ose kai wai waloköma. Maa ma holokoto noni ipii a holokoto ose wai ha tuu hälälä äpii, tuu noa apii, ĩ nahatu tuu hilo kua wi, ĩ na tuu kui tuu titile, ĩ suö tänö ĩ tuu pi kai waloköma. Ĩ tuu pi kai waloiki nö, Jesus a iati tä, maa ma holokoto ola waniapalö nö, tuu hälälä äpii tuunö Jesus a he mãi löpalöma. 4 Jesus a he mãi löpali ha, töpö iapalo naine, ĩ ai töpö pi hĩsuhupasoma. 5 Ĩ töpö pi hĩsuhupalo nö, 'Wi na hi suö tä pi kuu salo, tuu noa apii tuu wania kule? “Sami tä inama ha kalipalo soatio wi, ĩ tä noa kui na, ĩ na tuu noa kuö ta” pi kuu mai. “Ai töpö na hi tuu noa apii tuu pi totokö nö, sitipa kökö satehe epii kökö täa hö̃tölö nö, wani tä na töpö honimo opöle, ĩ kökö sitipa totoköpö ta” pi kuu mai' ĩ na ĩ suö tä kateha wanisala apa nö, ĩ na töpö kuuma. 6 Ĩ suö tä kateha wanisala apama maaki, Jesus aiki, 'Suö tä wai tihöö! Wi na tä kuaö ha hi suö ma tä kateha wanisala apa kule? Ĩ anö kamisa na tuu löke, ĩ tä topa apa. 7 Wani tä na töpö honimo wi, kamakö na ĩ töpö kua soatia kutenö, ĩ ma töpö täpä pi topa tä, ĩ ma töpö täpäpöö! Kamakö na kamisa kuo soatio mai kitä. 8 Hi suö tänö tä thama taö wi, ĩ tä thama ke. Nomawö töpö patilio pia tä, töpö halukupa sinomo kua wi na, sa temö soa päla tä maaki, ĩ na hi suö tänö sa hulukua thapali ke' ĩ na Jesus a kuuma. 9 A kuu nö, '“Hi masita tä uli pewö hamö ai töpönö sa wäsä wi ĩ ta topa apöle ta wäsä pamö, hi suö tänö pili sa he na tuu hälälä äpii tuu lökö noai, ai töpö satehe epii töpönö ĩ ta wäsä kitä. ‘Ĩ suö tänö Jesus a na tuu noa apii tuu lökömaö!’ ĩ na töpö kuu sinomo kuki kitä” kamakö na sa kuu pitilimo opa kule' ĩ na Jesus a kuuma. 10 Ĩ na tä kua tä, 12 töpönö Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ ai tä hai, Jutasö Isökatiosisö a hilo wi, ĩ a wani hulasolöma. Teusö a täpä sinomo wi, ĩ pata töpö na Jesus a totoki pia salo, ĩ töpö na Jutasö a hulasolöma. 11 A waloikitö nö, 'Kamakö na Jesus sa totoköpöö!' Jesus a wanipo wi, ĩ töpö na ĩ na Jutasö a kuuma. Ĩ na a kuu wi, ĩ ta hini ha, töpö pi mönaha apama. Töpö pi mönaha apa nö, 'Jesus wa totopi wi, ĩ tä noa na sitipa sama kökö totoa hö̃töki kitä' ĩ na töpö kuuma. Ĩ na töpö kuu salo, Jutasö anö Jesus a monima nö, ĩ töpö na Jesus a totoki pia salo, a wani läapalo soatama. 12 Ĩ na tä kua tä, ĩsa ãi hölö mai ĩ ãi na juteu töpö iapalo wi, ĩ kolo pili tä wakala kupasoma. Sutu upa Esitu tä ulu pata ha juteu kolo töpö kua tä, Teusö anö ĩ töpö täa konönö noai, ĩ juteu ola töpönö ĩ tä taö soa salo, töpö kokamo nö, töpö iapalo sinomoma. Töpö kokamo nö, ĩsa ãi hölö mai, ĩ ãi opala apatima. Ĩ ãi opala noai, ĩ kolo pili tä wakala ha oweha kökö säpalö noai, ĩ kökö tia sinomotima. Ĩ pásökoa tä wakala kuki ha, Jesus a na kama kai a hua sinomoti wi ĩ töpö waloiki nö, 'Makö pásökoamo pia manu kule, witi pili a sai pö na nii sama tä pi makeköpö taka?' ĩ na töpö kuuma. 13 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus anö ĩ polakapi töpö simönö nö, 'Sai pö hö̃kökö öpii sai pö kule, ĩ hamö makö waloikitö nö, hapokasi ha maa tuu pi tälö nö, tuu kai a huima pole, ĩ a na pö nokalolöö! 14 Makö nokalolö nö, ĩ a wani lisito taso wi, ĩ a sai hamö makö lisia naia soatalolöö! Makö lisia naipalolö nö, pata tä kulati, ĩ a pata na, “‘Witi ha hama tä hai ĩ sai a? Ĩ a sai ha sa kuiki nö, kamisa, sa kai a hua sinomo wi ĩ töpö, ĩ na kilii samakö kuiki nö, oweha sama oalöpöö!’ ĩ na kamisamakö na a simöo sinomo wi ĩ na ĩ a pata kuu thaiö!” ĩ na makö kuu! 15 Ĩ na makö kuu ha, sai a hösöka ha a ia sai kai pei, a sai kua tole poli, ĩ pata tänö ĩ a sai namo simöki kitä. Mesa tiki, ia kai lota wi ĩ tiki, ĩ na tiki kui tiki hĩta soatale kitä. Ĩ ha nii tä, oweha a löpö, ĩ na tä kui tä pi makekötöö!' ĩ na Jesus anö töpö noa thama. 16 Ĩ na töpö noa thaö ha, töpö hua hö̃tösolöma, Jesus a kuu totio noai, ĩ na ĩ tä pewö kuo totioma. Ĩ na tä pewö kua toti ha, ĩ ha pásökoa tä na töpö iapalopö, ĩ nii tä, oweha a löpö, ĩ na tä kui tä makeköma. 17 Ĩ tökö soawö, tä muma soatasoö ha, Jesus anö kama kai a hua sinomo wi ĩ 12 töpö kai waloikitö nö, 18 töpö iapaloma. Töpö iati tä, Jesus aiki, '“Kamisa na makö ia naine, ĩ ai wanö sa monima pia salo” kamakö na sa kuu pitilimo opa kule' ĩ na Jesus a kuuma. 19 Ĩ na Jesus a kuu ha, ĩ töpö pi otatalo nö, 'Kamisanö kuno maiö!' ĩ töpö pewö kuu nömöatalotima. 20 Ĩ na töpö pewö kuu nömöataloti ha, Jesus aiki, '12 makö lole, ĩ ai wanökö' ĩ na Jesus a kuu nö, 'Hi kaukösö a ha ĩsa ãinö sa tä häa pole, ĩ ha ĩsa ãinö wa tä häa naine, ĩ wanö sa monima pia salo. 21 Sanöma sa kupaso noai ĩ sa nomaso kitä. Sa nomaso wi, Teusö tä waheta na ĩ ta wäsä waikioma. Sa nomaso kitä maaki, sa monima wi ĩ a wani pea apati kitä. Kama hai ĩ pöpönö anö ĩ a wani thapa maama aköna, tä topa apöla pi. A wani pea pia mana pi' ĩ na Jesus a kuuma. 22 Ĩ na Jesus a kuu nö, töpö iapaloti tä, Jesus anö ĩsa ãi tälö nö, Teusö a na, 'Hapa. Hi ĩsa wa ãi tä totoa waikipi ke. Wa totiatalo opawö' a kuu nö, ãi nakasipalö nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na ãi asawösö totoa hätäha soataköma. Ĩ ãi totoa soatakö nö, 'Ika. Au ãi tälö. Hi ãi hai, ĩ kamisa sai' ĩ na Jesus a kuuma. 23 Ĩ na a kuu nö, kaukösö a tälö nö, Teusö a na, 'Hapa. Hi upa wa mo puu totoa waikipi ke' ĩ na a kuu nö, kaukösö a totoköma, töpö pewö amisioma. 24 'Hi tuu hai, kamisa iä. Teusö aiki, “Kamisanö sanöma töpö satehe epii sa töpö täapa kõo läo kitä” Teusö a kuu totioma kutenö, kamisa iä kupaso kitä. Sa iä pö kupasoma, sanöma makö satehe epii makö täapa kõo läo kitä. 25 “Hi upa sa toto mo puu koa kõo haio mai kitä. Teusö a kaikanamo totio wi ĩ hamö sa mo puu koa kõo sisa pia salo” kamakö na ĩ na sa kuu pitilimo opa kule' ĩ na Jesus a kuuma. 26 Ĩ na Jesus a kuuma, ĩ töpönö Teusö tä ama thaa nö, Olipa tä heu pata hamö töpö hua soatasolöma. 27 Ĩ na tä kua tä, Jesus aiki, 'Kamisa na makö pewö noka kili ipa kitä. Pi naka. Ĩ na Teusö tä waheta kuu: “Oweha pö na a kalipalo sinomo wi, Teusö sanö ĩ sa säpali ha, oweha pö hua soatalolö nö, pö selekea soataso kitä” Teusö tä waheta kuu. Ĩ na ta kua kutenö, makö tokösolö kitä' Jesus a kuu nö, 28 'Ai töpönö sa säpali kitä maaki, sa temöa konaso noai ha, Kaliléia tä uli pata hamö sa hulasolö kitä. Sa hulasolö noai ha, makö huu haiopöö!' ĩ na Jesus a kuuma. 29 Ĩ na Jesus a kuu ha, Pedro aiki, 'Kawa na töpö pewö noka kili ipa kitä maaki, kawa na sa noka kili mai kitäö!' Pedro a kuuma. 30 A kuu ha, '“Hi tä mumi ha kalaka a polakapi komö pi kupo paio mai ha, kawa aiki, ‘Naiö! Jesus a na sa nokapalo mi’ wa kuu nö, ‘Naiö! Jesus sa tai mi ipöö!’ waiha ĩ na wa kuu kotaö, ‘Naiö! Jesus sa taö pasia mane’ wa kuu kotasoö, ĩ na ai töpö na wa kuu hätäpo halu kitäö!” ĩ na kawa na sa kuu kule. Sa holisi mai kitäö!' ĩ na Pedro a na ĩ na Jesus a kuuma. 31 Ĩ na Jesus a kuuma maaki, 'Naiö! Sa wani säa naia hãtopali kitä maaki, “Jesus sa tai mi” sa kuu mai kitäö!' ĩ na Pedro a ku upama. Ĩ na ĩ töpö pewö kupalo naio soatasoma. 32 Ĩ na ĩ töpö pewö kuu nö, Ketösêmani tä uli hilo wi ĩ hamö ĩ töpö walokö tasoma. Töpö waloikitö nö, 'Hisa ha pö loa haikiö! Teusö a na sa hapalo tasoöö!' ĩ na Jesus a kuuma. 33 Ĩ na a kuu nö, Pedro a, Tiago a, João a, ĩ na töpö kui, ĩ töpö kai hulolö nö, Jesus a pi honipo opa nö, a õsi wanisala apöpasoma. 34 'Pe epii sa õsi wanisala apa kutenö, sa õsi tao mia apaimati. Pö kua haikiö! Pö mamo läa haikiö!' ĩ na Jesus a kuuma. 35 Ĩ na a kuu nö, thapi tömö a hulolö nö, masita ha a paiki nö, Teusö a na a hapaloma. 'Sa pea piale, ĩ sa tä pii mi. Sa noma piale, ĩ sa tä pii mi. 36 Hapa. Wa lotete epö kutenö, wa tä pewö thama taö öpaö. Sa nomano nö, sa hoteso wi, ĩ tä na sa noamaö! Sa noma wani ipö maaki, “Wa noma päloö!” wa kuu ha, “Ö̃kö. Awai” sa kuu hö̃töa soa pätaso kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 37 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Pö mamo läa haikiö!' kama hai ĩ töpö na Jesus a kuu noai, ĩ töpö mia kai hila pa Jesus a waloa kõköma. Töpö mia kai hila salo, Simão Pedro a na, 'Simão. Wani ipii wa mamo läa haio mai, wa mitio päo noa. 38 Pö mamo läikiö! Teusö a na pö hapaloö! Makö mamo läiki nö, Teusö a na makö hapalo nö, ĩ na makö kuaö ha, wanisala tä na Sai tä sai patanö makö simöa kule maaki, wanisala ma tä thaa mai kitä. Pili makö õsinö Teusö ma ta hini pi topa kule maaki, pili makö sai utiti ipö. Utiti salo, wanisala wa tä thaa sinomo opati sai' ĩ na Jesus a kuuma. 39 Ĩ na Jesus a kuu nö, a hua sapa kononö nö, 'Hapa. Wa lotete epö salo, sa nomano nö, sa hoteso wi, ĩ tä na sa noamaö! Sa noma wani ipö sai maaki, “Ĩ tä kuo päoö” wa kuu ha, “Ö̃kö” sa kuu hö̃töo kitä' ĩ na Jesus a kuu kotama. 40 Ĩ na a kuu kõo nö, 'Pö mamo läa haikiö!' kama hai ĩ töpö na Jesus a kuu noai, ĩ töpö na Jesus a waloa kõköma, töpö mia kai hila kõo lätama. Ĩ töpö manisi ipö salo, töpö mamo läa haio mai, töpö mia kai hila lätioma. Töpö mia kai hilatia tä, Jesus a waloa kotaiki nö, ĩ töpö natamanöma maaki, Jesus a na ĩ töpö hapalo tai mio opama. 'Wi na sa kuu hö̃tösopö taka?' ĩ na ĩ töpö pi kulasoma. 41 Ĩ na tä kua tä, Jesus a hua sapa kotalo nö, Teusö a na a hapalo kõo nö, kama hai ĩ töpö na a waloa kotaikö nö, 'Makö wani manisio opapa wi. Makö wani mipalo haitiowö. Pei. Hukikiö! Töpö wanisala apa wi, ĩ töpönö sa wanipoti wi ĩ töpö na sanöma sa kupaso noai ĩ sa totoa pia kuleö! Sa monima wi, ĩ anö sa totoa pia kule. 42 Pö öpapaloö! Makö huu koonöö! Möö nökö. Sa monima wi ĩ a wani huu waikia kulatiö!' ĩ na Jesus a kuuma. 43 Jesus a hapalo soa tä, 12 töpönö Jesus a kai a hua sinomo wi, ĩ ai tä Jutasö anö töpö satehe epii töpö kai waloa läköma. Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, ai juteu pata töpö, ĩ na töpö kui töpönö Jesus a namo simöa pi topa salo, töpö waitili ipii ĩ töpö simököma. Töpö simökö noai, Jutasö anö ĩ töpö kai waloköma. Poo kökö, hii tipö, ĩ na tä kai waloa kuköma. 44 Walo paia mi tä, Jutasö anö Jesus a monima wi, ĩ aiki, 'Makö walo pola nö, kamisanö ai sa hũko ususa pole, ĩ aö! Ĩ ma huölö nö, ma läkälölöpöö!' ĩ na töpö waitili ipii, ĩ töpö na a wani kuu hãtomoma. 45 Ĩ na Jutasö a wani kuu hãtomo nö, a waloiki nö, Jesus a na a ekua soataiki nö, 'Jesus ai!' a wani kuu läo nö, noi töpönö ai töpö hũko ususa thama kua wi na, ĩ na Jutasö anö Jesus a hũko ususa thama läoma. 46 A hũko ususa thama läoö ha, töpö waitili ipii ĩ töpö ekua soataiki nö, Jesus a huöa soatalöma. 47 A huöa soatali ha, ĩ töpö kotö ha Jesus töpö öpale, ĩ ai tänö poo a läkälö nö, ai tä tusälöma. Pili a sömöka wani pasopalöma. Teusö a täpä totio wi ĩ pata tä sainö töpö kalipalama sinomo wi, ĩ ai a sömöka wani pasopalöma. 48 Ĩ na tä kua tä, Jesus a hapalo nö, 'Sa läkäli pia salo, kamisa na poo kökö, hii tiki, ĩ na ma tä wasu kai huu kua hĩsua apawö. Töpö waitili ipii töpö thomömo sinomoti wi ĩ ai sa mai kitä ta pi kuu mai. 49 Ĩ tä wakala pewö hamö Teusömo wi ĩ a sai ha kamisa solo makö kuati kipili. Ĩ tä sa töpö pi hatukama sinomoti tä, kamakönö sa läkäpo maapili nökö. Teusö tä waheta kuu noai, huki ĩ tä kua tolea totia kule. Önö kutenö, kamakönö sa läkälölö pia salo' ĩ na Jesus a kuuma. 50 Ĩ na Jesus a kuu tä, Jesus a kai a hua sinomoti wi ĩ töpönö a taa kõkölö nö, töpö toköa konasolöma. 51 Jesus a na hĩsa tä huu naio wi, sinoi ĩ a toköa konasolöma. Watata ösökönö tä haloa tä, töpö waitili ipii ĩ töpönö a huököma maaki, ĩ watata ösö humöpo haio päoma. Humöpo haia päa tä, hĩsa tä sinoi tä läläa konasolöma. 53 Teusö a täpä totio wi ĩ pata tä sai hai ĩ sai pö pata hamö Jesus a tälölömae. Teusö a täpä sinomo wi ĩ ai pata töpö pewö, ai juteu pata töpö, Moisés a kai a wäsä sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö hila waikio pamö Jesus a tälölöma. 54 Pai hamö Pedro a huu haio tasoma. A huu haio nö, Teusö a täpä totio wi ĩ pata tä sai pö atu ha tä hokolo pa a lisipalo nö, töpö läo wi ĩ töpö na Pedro a loa naiki nö, koa taka na a pomotima. 55 Jesus a säpamani pia salo, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, juteu pata töpö kokamo sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö aiki, '“Jesus a wanisala apa thaliö!” ĩ na makö kuu!' ĩ na ai töpö na ĩ na ĩ pata töpö kuuma maaki, ai töpönö ta kateha makokoa maama. 56 'Awai. Jesus a wanisala apa thaliö!' ĩ na töpö satehe epii töpö holisi kuu päoma. Ĩ na töpö holisi kuu päoma maaki, töpö holisi wäo hanomo läoma. 57 Ai töpö öpaiki nö, ĩ na ĩ töpö holisi wäo kuama: 58 '“Sanöma töpönö Teusömo wi ĩ a sai thakö noai, ĩ sa sai waniapali kitä. Sa sai waniapalö nö, 3 tä mumi ha, sanöma töpönö kuno mai, kamisanö tiko sa sai thaa haitaki kitäö!” ĩ na Jesus a wani kuu kipiliö!' ĩ na töpö holisi wäo kuama. 59 Ĩ na töpö holisi kuu päoma maaki, töpö holisi wäo hanomo opa läoma. 60 Ĩ na tä kua tä, Teusö a täpä totio wi ĩ pata tä öpaiki nö, Jesus a na a hapaloma. 'Wa hapalo hö̃töa maa kule? “Jesus a wanisala apa thaliö!” hi töpö kuu pole, ĩ pitili ta hãtowö' ĩ na a pata kuuma. 61 A pata kuuma maaki, Jesus a huo maama. Jesus a huo mi ha, ĩ pata tä aiki, 'Cristo wa? Teusö anö wa simöa totipalö noai ĩ wa? Teusö a toita apii ĩ a hai ĩ pelupö wa sai?' ĩ na Jesus a na ĩ na a pata kuuma. 62 A kuu ha, 'Awai. Ĩ pelupö sa sai. Teusö a lotete epii ĩ a kotö ha sanöma sa kupaso noai ĩ sa loa tä, kamakö pewönö sa tapa kuki kitäö! Waiha masita tä uli hamö sa huu kõa tä, hutu mosökö ha ilasi tä kule, ĩ ha sa huu kõo tä, sa itho kõa tä, sa tapa kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 63 Ĩ na Jesus a kuu ha, Teusö a täpä totio wi ĩ pata tä hĩso soatama. A hĩso salo, kama hai ĩ haloi ösö kaka soatalöma. Ösö kakapalö nö, 'Peiö! Ĩ naköö! Jesus anö Teusö a kateha wanisala apa kule. “Kamisa hai, Teusö sa totiwö” a wani kuu alu kuleö!' a kuuma. A kuu nö, '“Jesus a wanisala apa thaliö!” töpö kuu wi ĩ ai tä naka ti! 64 Jesus anö tä wanisala a kateha pole, ĩ ma ta hini waikili ke. Wi na makö pi kuu kule?' ĩ na a pata kuuma. A pata kuu ha, ĩ töpö pewönö Jesus a namo simökö nö, 'Jesus a wanisala. Ma wani säpamanöpöö!' töpö pewö kuu soatasoma. 65 Töpö pewö kuu soatalo nö, ai töpönö Jesus a wanipo opa salo, a nakipömanöma. A nakipömanö nö, pili a moikömö ha watata ösö õka soatakö nö, a sä soatama. A sä soata nö, 'Witi pili anö wa sä ke? Wa tä tapa mi päla tä maaki, wa sä noai, ĩ a wani katehepalöö!' töpö kuu nö, töpö läo wi ĩ töpönö Jesus a huölö nö, a säma. 66 Ĩ na tä kua tä, sai a kotö ha Pedro a kuo kölö pa, Teusö a täpä totio wi ĩ pata tänö töpö kalipalama sinomoti wi, ĩ ai moko tä ekuiki nö, Pedro a pomoti tä, ĩ moko tänö a talalöma. Pedro a na a mamo teteiki nö, 'Nasaté tili Jesus a na wa nokapalo naitio wi ĩ wa hãtowö?' ĩ na moko tä kuuma. 68 A kuu ha, 'Naioö! Wi na wa kuu totia kule? Jesus sa tai mi ipöö!' Pedro a kuu hö̃töoma. A kuu hö̃töo nö, sai a kotö ha maa makö paa sokele, ĩ makö hamö piliso holele, ĩ hamö Pedro a ekuköma. Ĩ ha, kalaka a komötasoma. 69 Ĩ tä, moko tänö Pedro a möö kõo nö, töpö hilale, ĩ töpö na, 'Ki a hai, Jesus a kai a hua sinomoti wi ĩ ai tä totiwö' a kuuma. 70 A kuu ha, 'Naiö!' Pedro a kuu hö̃töoma. Ĩ na tä kua tä, waiha töpö hilale, ĩ töpö aiki, 'Kaliléia tili wa kutenö, Jesus a kai a hua sinomoti wi ĩ ai wa pasiwö' ĩ na Pedro a na ĩ na ĩ töpö kuu ha, 71 'Naiö! Ĩ ma ta kateha pole, ĩ sa tä tai mi ipöö! Pitili sa. Sa holisimoö ha, Teusö anö sa peamapöö!' Pedro a ku upama. 72 Ĩ na Pedro a kuu tä, kalaka komö kõo soatasoma. Kalaka a komö kõo soata tä, Jesus a kuu noai, ĩ tä ha Pedro a pi hatukua soasoma. 'Kalaka a polakapi komö pi kupo paio mi tä, kawa aiki, “Naiö! Jesus sa tai mi” ĩ na 3 wa kuu pi kupaso kitäö!' Jesus a kuu waikio noai, ĩ tä na Pedro a pi hatukua soasoma salo, a pi otatalo nö, a ö̃kö tasoma.

Marcos 15

1 Ĩ tä soatawö, tä halusoö. Tä halulo nö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, ai juteu pata töpö, Moisés a kai wäsä sinomoti wi ĩ töpö, pata töpö kokamo sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö pewö kokamo nö, töpö hapalo hẽtupaso nö, ĩ töpönö Jesus a õkapalöma. A õkapalö nö, homa tili tä Pilatosö a pata na Jesus a kai hulolö nö, Pilatosö a pata na Jesus a totoköma. Pilatosö a hai, Jutéia tä uli pewö ha ĩ a pata kaikanamo sinomotima. 2 Ĩ a pata na Jesus a totoki ha, 'Juteu töpö na wa kaikana sinomo wi ĩ wa?' Pilatosö a pata kuuma. A pata kuu ha, 'Awai. Wa kuu pole, ĩ pitili ta. Kaikana sa' Jesus a kuu hö̃töoma. 3 A kuu ha, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö aiki, 'Jesus anö satehe epii wanisala tä thaa pi kupasoma ta pi kuu mai' ĩ na töpö kuu nö, ĩ ta katehatima. 4 Ĩ ta katehati ha, Jesus a na Pilatosö aiki, 'Wa hapalo hö̃töo mi salo. “Jesus anö wanisala tä thatima thali” ĩ na töpö kuu pole, ĩ wa ta hini maapa wi' Pilatosö a pata kuuma. 5 A pata kuuma maaki, Jesus a hapalo hö̃töo maama. Jesus a hapalo hö̃töo mi ha, Pilatosö aiki, 'Kilatiha!' a pi kuuma. 6 Ĩ tä inama pewö hamö ĩsa ãi hölö mai, ĩ ãi na juteu töpö iapalo tä, titita wi a sai ha töpö titile, Pilatosö a patanö ĩ ai tä atupama sinomo kõoma. 'Ĩ a wani lisia kopamanöö!' Pilatosö a pata na ĩ na juteu töpö kuu ha, ĩ a atupama sinomo kõoma. 7 Juteu töpö iapaloti tä, titita wi a sai ha ai tä, Pahapásö a hilo wi, ĩ a wani tititioma. Kaikana tä na töpö höla tä, ĩ töpönö ai töpö säpalö noai, Pahapásö a hai, ĩ ai a kutenö, sai a lototoa apöle, ĩ a sai õsimö na a wani titio naioma. 8 Pahapásö a wani titia naia tä, Pilatosö a pata na töpö satehe epii töpö kokamono nö, 'Ĩsa ãi hölö mai, ĩ sama ãi opala tä, sami wa tä atupama sinomo thali nökö. Huki sami ai tä atua kopamanöö!' ĩ töpö kuuma. 9 Ĩ na töpö kuu ha Pilatosö a pata aiki, '“Jesus a totiatalo opa sai” ai töpö satehe epii töpö kuu sinomo wi, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpönö ĩ ta hini wani hãtokö. Jesus a totiatalo opa kule maaki, hi töpönö a hĩsu thaa päa hãtoa kule' ĩ na Pilatosö a pi pata kuu nö, töpö kokamo pole, ĩ töpö na a pata hapalo nö, 'Juteu makö na Jesus a kaikanamo totio wi ĩ sa atua kopamanöpö?' ĩ na Pilatosö a kuuma. 11 Ĩ na a kuu ha, töpö satehe epii ĩ töpö öpahale, ĩ töpö na, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö hapalo nö, '“Jesus aiki kuno maiö! Pahapásö a wani atua kõa pasipamanöö!” ĩ na pö kuu totiataloö!' ĩ na ĩ pata töpö kuuma. 12 Ĩ na tä kua tä, Pilatosö a pata aiki, '“Juteu samakö na a kaikanamo sinomo wi ĩ a” makö kuti wi, wi na ĩ sa thamapö' a pata kuu ha, 13 'Ti pakalai ti ha a säpalöö!' ĩ na töpö lalupalo kuuma. 14 Ĩ na töpö kuu ha, 'Ĩ ka tä noa nakö? Wanisala tä thaa maa noai kitä ta pi kuu mai' ĩ na a pata kuuma maaki, 'A säpalöö! Ti pakalai ti ha a säpalöö' töpö lalupalo kutima. 15 Töpö lalupalo kuu ha, töpö pi mönahapamani pia salo, Pilatosö a patanö Pahapásö a wani atua kõa pasipamanöma. A wani atua kopamanö nö, Jesus a soapamanöma. A soapamanö nö, sotatu töpö na a totokö nö, 'Pei. A säpalö' ĩ na töpö noa thama. 16 Ĩ na töpö noa thaö ha, Pilatosö a sai pö õsimö pata ha sapono a kule, ĩ hamö sotatu töpönö Jesus a tälölöma. A tälölö nö, ai sotatu töpö satehe epii töpö kokamomanö nö, 17 kaikana tä pata haloi ösö lape hanahai, sotatu töpönö ĩ nasimö ösö tälö nö, ĩ ösönö Jesus a haloa pi wasöa apöpalöma. Jesus a haloa pi wasöa apöpalö nö, kaikana tänö hesowa a sohopo sinomo wi ĩ na hesowa a kui na, ĩ na hesowa a kui, hesowa a thapalöma. A hesowa mösököpö öpii a hesowa thapalöma. A thapalö nö, Jesus a he na tä sohomaköma. 18 Tä somakö nö, Jesus a na, 'Kaikana waö! Juteu töpö na wa kaikanamo sinomo wi ĩ waö! Siwawö' ĩ na sotatu töpö pi wasöwö kuutoma. 19 Ĩ na töpö pi wasöwö kuuto nö, hii tinö Jesus a he säpöma. A he säpa nö, a nakipömanöma. A nakipömanö nö, 'Kaikana waö!' sotatu töpö kuu pola nö, masita tä ha töpö loiki nö, pili töpö maeko hĩta thaköma. 20 Jesus a na ĩ töpö hapalo pi wasöa apa nö, watata ösö hanaha hasua kõo soatalöma. Ösö hasua kõo soatalö nö, Jesus a hai ĩ haloi ösö sai haloa komakö nö, hii ti pakalai ti ha a säpali pia salo, a kai hulasolöma. 21 A kai huu soalö pamö, Siteni tä uli ha Simão a kua wi, ĩ a pao läoma. Simão a hai, Alesĩatöti a, Hupu a, ĩ na kilii töpö hai ĩ pö̃ a wani kuoma. Sai selekeo opa pa a wani kuoma, Jesus a kai huulö pamö ĩ a wani pao läoma. A wani pao läoö ha, 'Hi anö ti pakalai ti sipole, ĩ ti sia nömötalölöö!' ĩ na sotatu töpönö ĩ na Simão a noa wani thama. 22 Ĩ na sotatu töpönö a noa wani thaa nö, He manokosi makö ha, ĩ Kókota makö hilo kua naine, ĩ makö hamö Jesus a kai hua konasolöma. Kókota makö hai, mamo huu ha sanöma he manokosi wani kui na, ĩ na ĩ maa makö kuö ha, 'He manokosi makö' töpö kuutoma. 23 Ĩ makö hamö Jesus a kai waloikitö nö, nini ipa wi ĩ tä matamanöpö, upa mo puu ha miha nakö titiki nö, 'Tuu koalöö!' Jesus a na töpö kuuma maaki, 'Päla' Jesus a kuu hö̃töoma. 24 Ĩ na tä kua tä, hii ti pakalai ti ha ĩ sotatu töpönö Jesus a thaköma. Ai ami hẽtu hamö söpala ösö pata pasöa hö̃töki, ai ami hẽtu hamö ai söpala ösö pata pasöa hö̃töki, pili a konona ami makea helulukö nö, pili a ami hõo ha ai tä pata pasöa hö̃töki, ĩ na Jesus a thaköma. Jesus a thakö nö, 'Witi pili anö Jesus a hai ĩ haloi ösö tälöpö?' ĩ na sotatu töpö kuu ha, 'Kamisanö hãtowö' töpö pi kuu salo, maa makö ose wai na tä sãökama sätäle, ĩ ma wai säsäköma. Ma wai säsäkö nö, ai tänö ai haloi ösö täa asali, ai tänö ai haloi ösö täa asali, ĩ na ĩ sotatu töpönö haloi ösökö täa thalöma. 25 Ĩ na tä kua tä, motokö ösöa waikia tä, hii ti pakalai ti ha Jesus a thaköma. 26 A thaki ha, 'Ai töpö hasuo pole, ĩ töpö aiki, “Ĩ ka pi tä noa na a säpalöma?” ĩ na töpö kuu kitä' ĩ na Pilatosö a pi pata kuu salo, hii ti patete na tä sãökömaköma. Hi a hai, juteu töpö na a kaikanamo totio wi ĩ a ĩ na tä kuu wi ĩ tä sãökömaköma. Tä sãökömakö nö, Jesus a hösöka ha tä sãökama sätämaköma. 27 Ĩ na tä kua tä, töpö thomömo sinomoti wi, ai tiki pakalai ĩ tiki ha ai polakapi töpö thaa naiköma. Jesus a pi hĩtale, ĩ tä tutakö ha ai tä thaa naia soaki, ai tä tutakö hẽtu ha ĩ ai tä thaa naia soaki, ĩ na tä thaköma. 28 [Sutu ha ĩ na Teusö tä waheta kuu soatama: 'Wanisala tä thaa sinomoti wi ĩ töpö peama thapali wi na, ĩ na a thama hö̃töo kitä' ĩ na tä sãökama kuu noai ha, ĩ na Jesus a thama totio opama.] 29 Ĩ na tä kua tä, töpö hasusoti pole, Jesus a na ĩ töpö ĩkapalotima. Töpö ĩkapalo pola nö, '“Teusömo wi ĩ sa sai waniapalö nö, 3 tökö mumi kui tökö mumi ha, ĩ sa sai thaa kõo kitäö!” wa wani kuupili maaki. 30 Kama wa noao sapao kõo nö, hii ti ha a ithoa konoö!' ĩ na töpö kutima. 31 Ĩ na Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai a wäsä sinomoti wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö kuu pi wasöa naioma. 'Ki anö ai töpö noama läo sinomopili maaki, kama wani noao sapao kõo mai a. 32 Hii ti pakalai ti ha a ithoa konaso aköna, “Awai. Jesus a pitili. Teusö anö a simökö noai, ĩ Cristo a hilo wi, ĩ a. Juteu makö na a kaikanamo totio wi ĩ a” makö pewö kuu pi' ĩ na töpö kuuma. Ĩ na töpö kuu tä, Jesus a kotö ha ai polakapi tiki pakalai ĩ tiki na töpö sätäo naine, Jesus a na ĩ töpö hapalo pi wasöa apa naioma. 33 Ĩ na tä kua tä, motokö hẽtuto totia tä, mumi mumi tä pata waloa soa pätaköma. Mumi mumi tä pata waloa soa pätaiki nö, motokö kaöpo paio mai ha, masita tä uli pewö mumio opama. 34 Tä uli mumio opa nö, motokö kaöto tä, Jesus a komöma. 'Eloi. Eloi. Lemá sapakötani?' a kuuma. Kamakö kai sai ha, 'Ipa Teusö ai. Ipa Teusö ai. Wi na tä kuaö ha sa hosalöma?' ĩ na Jesus a komö kuutoma. 35 Ĩ na a komö kuutoö ha, ĩ a kotö ha töpö öpahale, ĩ ai töpönö ĩ ta hini nö, 'Ta hiniö! Elias a pata hai, ĩ kolo tä kuo noai, ĩ a pata naka hãtoa alu kuleö!' ĩ na ta hini tomöpo mi salo, ĩ na töpö kuuma. 36 Ĩ na töpö kuu tä, 'Jesus a amisi ipö hãtoköö!' ai tä pi kuu nö, tuu nasii tuu ha tä kauko opii, ĩ tä kãpamanö nö, hii ti ola ha tä tikimakö nö, tuu pi himakö nö, 'Ika. Tuu koalöö!' ĩ na Jesus a na a kuuma. Ĩ na a kuu nö, 'Waihaö! Elias a pata a waloa hãtokiso nö, Jesus a ithoa hãto komani kitäö!' ĩ na tuu pi tikimakö wi, ĩ na ĩ a kuuma. 37 Ĩ tä, Jesus a komö nö, a nasi tuköma. 38 Ĩ na tä kua tä, ki hamö, Teusömo wi ĩ a sai mötali ha watata ösö supe pata katöo mötalio läo wi ĩ ösö pata, kletiti. Sanöma tänö ösö kakapa mai ha, hösöka ha kama ösö pata kaka pätalo nö, ösö pata kaka totipasoma. 39 Ĩ na tä kua tä, sotatu töpö satehe epii töpö na a pata simöo sinomoti wi ĩ a patanö Jesus a nasi tuo tama. Mumi mumi ta pata waloköma tä, Jesus a komö nö, a nasi tuo noai, ĩ tä pewö taa nö, 'Hi Teusö a hai ĩ pelupö a kuomaö!' a pata kuuma. 40 Ĩ na tä kua tä, Jesus a noma tä, pai hamö ai suö töpö öpapalo nö, Jesus a na töpö mamo tetetioma. Maria Matalena a, José a, hĩsa tä Tiago a, ĩ na kilii töpö hai ĩ pöpönö Maria a, Salomé a, ĩ na töpö kui, 41 Kaliléia tä uli ha Jesus a na ĩ töpö nokapaloti nö, Jesus a pasilipo sinomoti noai, Jesus a noma tä, ĩ töpö suö mamo tetetioma. Jetusalẽi tä uli pata hamö Jesus a na ai suö töpö huu naio noai, ĩ töpö satehei töpö solo, Jesus a nasi tuo tama. 42 Ĩ tä soatawö, tä wisasoma. Tä wisa tä, Atimatéia tä uli ha José a pilile, Pilatosö a kaikana pata na ĩ a waloköma. Juteu pata töpö kokamo sinomo wi, ĩ töpö na José a kokamo naio sinomotima. 'José a pi tao opaö. A topa apaö' töpö kuu sinomoma. José aiki, 'Kamakö na Teusö a kaikanamo piale, ĩ sa tä taa pi topa apa kuleö!' a pi kutima. Ĩ na tä kua tä, 'Hena tä, mota mato wi ĩ tä wakala kuki pia salo. Huki sa kalipalo soataö!' José a pi kuu nö, a kili mai, Pilatosö a pata na José a waloiki nö, 'Jesus sa tä tälölö pia kuleö!' Pilatosö a pata na ĩ na a kuuma. 44 A kuu ha, 'Huua! Jesus a noma haitaso noa' Pilatosö a pi pata kuu nö, sotatu töpö na a simöo sinomoti wi ĩ ai tä nakalö nö, 'Jesus a noma waikilaso ke?' a pata kuu ha, 45 'Awai. A noma waikiso keö!' ĩ na sotatu tä kuu hö̃töoma. A kuu hö̃töoö ha, José a na, 'Pei. Jesus a tälölöö!' ĩ na Pilatosö a pata kuuma. 46 Ĩ na a pata kuu ha, watata ösö toita apii, ösö ausi ipii, ĩ ösö kui ösö tälölö nö, a hulasolöma. A hulolö nö, ti pakalai ti ha Jesus a pi ithoa kopamanöma. A pi ithoa kopamanö nö, watata ösö tälölö noai, ĩ ösönö Jesus a nomawö haloa kolilipalö nö, nomawö töpö titita sinomo wi ĩ nasimö taka ha Jesus a nomawö titiköma. Maa makö ha thaka taka thakö noai, ĩ taka ha a titiköma. A titiki nö, ai maa ma pata puluama kupotö nö, taka kasököma. 47 Maria Matalena a, José a hai ĩ pöpönö Maria a, ĩ na töpö kui töpönö Jesus a nomawö titio noai ĩ tä tapama.

Marcos 16

1 Ĩ na tä kua tä, mota mato wi ĩ tä wakala hasua waikipaso noai ha, Maria Matalena a, Salomé a, Tiago a hai ĩ pöpönö Maria a, ĩ na kilii töpönö tuu hälälä äpii, ĩ tuunö Jesus a nomawö mãi löpali pia salo, sitipa kökö na tuu sulöma. 2 Tuu sulö nö, ĩ hena tä sai tä, ĩ tomĩku tä wakala na motokö ösöto tä, Jesus a titikö tasoma hamö suö töpö hulasolöma. 3 Suö töpö hulolö nö, töpö ateo salo, 'Jesus a titile, ĩ hamö makö lisipo pia tä, ĩ taka pata kasöle, ĩ witi pili anö ĩ ma pata hãkopalöpö?' ĩ na töpö kuuma. 4 Ĩ na töpö kuu tä, tä moni möö maaki, maa ma patanö thaka taka lakö noai, ĩ ma pata hãkoa waikia kõa kule. 5 Suö töpönö ĩ tä talalö nö, töpö lisia soatalotö nö, kate a poko kuamö kuo pamö hĩsa tä lotio noai, ĩ tä talalöma. Ĩ hĩsa tä hai, ãju tä kuoma. Kama hai ĩ watata ösö ausii, ösö lapei, ösö kuoma. Ĩ na tä kuama ha, suö töpö kilia apösoma. 6 Töpö kilia apaö ha, 'Pö kilipalo opa tihöö! Nasaté tä uli ha Jesus a pilio noai, ĩ hii ti pakalai ti ha a säpalö noai, ĩ ma tä möömö huu ke? Ĩ a titia maneö! A temöa kõa waikiloheö! A paa noai, ĩ ha ma tä möö nökö. Hiki. Mane. 7 Pö hua kononöö! Pedro a, Jesus a kai a hua sinomoti wi ĩ ai töpö, ĩ na töpö kui töpö na makö wäoö! “Kaliléia tä uli pata hamö kamisa huu paiolöpöö! Waiha makö huu haiopöö! Ĩ tä uli ha sa taa konanöpöö!” ĩ na kamakö na Jesus a kuu waikioma thali nökö' ĩ na suö töpö na ĩ na ĩ hĩsa tä kuuma. 8 Ĩ na hĩsa tä kuu ha, töpö kili ipa salo, töpö satitimo opama. Töpö satitimo opa nö, töpö kõa soatasolöma. Ĩ suö töpö kili ipa salo, ai töpö na ĩ töpö wäo maama. 9 [Ĩ na tä kua tä, tomĩku tä wakala na, hena tä sai tä, Jesus a temöa konasoma. A temöa kono nö, Maria Matalena a wani na Jesus anö sai töpö hosalö noai, ĩ a wani na Jesus a tapamo kõa somatasoma. 10 Jesus a na töpö nokapalo sinomoti noai ĩ töpö ö̃köpalo hisati tä, Maria Matalena a wani kotapolö nö, 'Jesus a temöa konasoma thaiö! Jesus a temii, sa taa konani keheö!' a wani kuu kule maaki, 'Wa holisimo opawö' töpö kuuma. 12 Ĩ na tä kua tä, sai pö sololoi sai pö kuo pamö polakapi töpö huulö tä, ĩ töpö na Jesus a tapamoa nömösoma. 13 A tapamoa nömöso noai ha, töpö kõa soapolö nö, 'Jesus a temöa konasoma thaliö!' Jesus a na töpö nokapalo sinomoti noai ĩ ai töpö na ĩ na ĩ töpö kuuma. Ĩ na ĩ töpö kuuma maaki, 'Makö holisimo opawö' töpö pi kuu hö̃töoma. 14 Ĩ na tä kua tä, waiha Jesus a kai a hua sinomoti noai, ĩ 11 töpö iapaloti tä, ĩ töpö na Jesus a tapamoa nömösoma. A tapamoa nömöno nö, '“Jesus a temöa konaso noa” makö pi kuu mi ipö nö kiliwö. “A temöa konasoma thaliö!” ai töpö kuu kipili maaki, “Holisimo opatiwö. Jesus a temö kõo maa noai kitäö!” makö kuti sai. Ĩ na pö kuti tihöö!' Jesus a kuuma. 15 Ĩ na a kuu nö, 'Masita tä uli pewö na makö hulolö nö, Teusö ta topa apöle, sanöma töpö pewö na ĩ ta wäsä hätäpotöö! 16 Sanöma töpönö Teusö ta hini totiatalo nö, “Jesus a pitili” ĩ töpö pi kuu nö, ĩ töpö mãi õmamonaso wi ĩ töpö õsi palimipasoma kutenö, Teusö tä uli hamö ĩ töpö konasolö kitä. Ĩ na tä kua tä, “Jesus a pitili” töpö pi kuu mai, ĩ töpö na, “‘Jesus a pitili’ makö pi kuu pasio maama salo, töpö pea soatio wi ĩ tä uli hamö pö kõa pasilolöö!” ĩ na Teusö a kuu kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 17 Ĩ na a kuu nö, '“Jesus a pitili” töpö pi kuu totio wi ĩ sa töpö simöa salo, ĩ töpönö sai töpö hosali kitä. Kai a aipö öpii kai a thaa nö, töpö hapalo kitä. Ĩ töpönö olö kökö wasu upii kökö huöli, tuu wasu upii tuu koali, ĩ na töpö kua kitä maaki, töpö salia mai kitä. “Jesus a pitili. A lotete epö” töpö pi kuu wi, ai töpö salia wi ĩ töpö na ĩ töpö ami waliki ha, töpö toa konaso kitä. Ĩ na tä thamaö ha, ai töpönö tä möö nö, töpö kili ipa nö, “Awai. Teusö a lotete epö. Hi töpönö Teusö ta wäsä wi ĩ pitili ta” ĩ na ai töpö pi kuupöö!' ĩ na kama kai a hua sinomoti wi ĩ töpö na ĩ na Jesus a kuuma. 19 Ĩ na Jesus a kuu nö, a hapalo hötötötalo nö, hutu mosökö hẽtu pata hamö Teusö anö Jesus a Kaikana hilakö lasoma. Teusö a kotö ha Jesus a kuiki nö, a kaikanamo naio soatama. 20 Ĩ na tä kua tä, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö hulolö nö, ĩ tä uli pewö hamö töpö pilio wi ĩ töpö pewö na Jesus ta wäsätima. Jesus ta wäsäti wi, Teusö anö ĩ töpö lotetepamani salo, Teusö anö tä thama taö asa wi, ĩ töpönö ĩ nasimö tä thama hö̃tötioma. Tä thama hö̃tötioö ha, 'Jesus ta wäsä wi ĩ pitili ta!' ĩ na Teusö anö ĩ na ai töpö pi thamatima. Ĩ na tä kuama. Ĩ nakö.]

Lucas 1

1 Teópilu a pata ai. Kamisamakö na tä kuati noai, ai töpö satehe epii töpönö ĩ tä sãököpalöma. 2 Somi tä Jesus a kuati noai, ai töpönö ĩ tä taa nö, Jesus a kua nömöo kota noai, ĩ tä taa nömöo nö, kamisamakö na ĩ ta wäsäma. Ĩ ta wäsäö ha, ai töpönö ĩ tä sãököpalöma. 3 Tä sãöka noai, ĩ sa tä möö totio nö, ai sa töpö a hini totio nö, kamisamakö kule ha Jesus a kuiki nö, a kua noai, ĩ sa tä sãöka pi topa apa nömöoma. Teópilu a pata ai! Pi naka. Ĩ na sa pi kuuma: 'Ĩ sa tä pewö sãöka makoka thaa totipalö nö, Teópilu a na sa tä waheta totoköpöö! 4 Teópilu a pata na ta wäsä waikio noai, ĩ tä na, “Awai. Ĩ pitili tahaö!” ĩ na a pi kuupö, ĩ a na sa tä waheta totoköpöö!' ĩ na sa pi kuuma. 5 Ĩ na tä kuama. Jutéia tä uli ha Etoosisö a pata kaikanamoti tä, Sakatiasö anö Teusö a täpä sinomo wi ĩ nasimö a kuoma. Apiasö töpönö Teusö a täpä sinomo noai, ĩ ai a hai, ĩ Sakatiasö a hiloö. Sakatiasö a pusopö Isapeu a hai ĩ pö̃ töpönö Teusö a täpä sinomo hö̃töoma. 6 Sakatiasö a, pusopö Isapeu a, ĩ na kilii, Teusö a na ĩ töpö totiatalo sinomo opatima. Teusö a patanö sanöma töpö noa thaa noai, ĩ töpönö ĩ tä pewö a hinia totilöma. 7 Ĩ na ĩ töpö kua asama maaki, Isapeu a ulupö kupo pasio maama. Sakatiasö a patasipö wani, Isapeu a patasoma wani, ĩ na tä kuoma maaki, kama hai ĩ ulu töpö kuo maama. 8 Ĩ na tä kua tä, Teusö a täpä sinomo wi, Teusömo wi a sai ha ĩ töpö kalipaloti tä, Sakatiasö a kalipalo naitioma. Ĩ töpö kalipaloti tä, Teusömo wi a sai kai õsimö ha Sakatiasö a simököma. 'Huki Teusö a sai kai õsimö ha witi pili a kalipalopö?' ĩ na töpö pi kuu salo, maa ma ose sãökama wai säsäkö nö, ĩ ma hösöka möö nö, 'Kawa aikiö!' ai tä na ĩ na töpö kuu sinomoma kutenö, ĩ töpönö ma ma ose säsäkö nö, ĩ ma möö nö, Sakatiasö a saipalöma. A saipalö nö, 'Teusömo wi a sai kai õsimö ha kawanö hösösöpö wa tä wakö umömaö!' ĩ na Sakatiasö a noa thama. A noa thaö ha, tä nisamö toita apii hösösöpö tä wakö umömapö, Teusömo wi a sai kai õsimö ha a lisia soatasolöma. 10 A lisia soatalolö nö, ĩ hösösöpö tä wakö umöma tä, atu ha ai töpö kokamo pasile, Teusö a na ĩ töpö hapalo pasio soatama. 11 Ĩ na tä kua tä, Teusö a patanö kama hai ĩ ãju töpö simöta sinomo wi, Sakatiasö a na ĩ ai ãju tä tapamonasoma. Sakatiasö a öpatile, ĩ ha hösösöpö tä wakö pi hili pole, ĩ kate a poko kuomö kuo pamö ĩ ãju tä öpama. 12 Ĩ ãju tä öpa ha, pe epii Sakatiasö a kilia apösoma. 13 A kilipalo opaö ha, ĩ ãju tä aiki, 'Sakatiasö ai! A kilipalo tihöö! Teusö a na wa kuu noai, Teusö anö ĩ ta hinia totia waikilömaö! Önö kutenö, au husopö a na au ulu a kuo pia kule. Ĩ a wai kuo piale, ĩ a wai kupasoö ha, “João” wa kuupököö! 14 Ĩ a na wa pi mönaha apöki kitä. Ĩ a kupasoö ha, satehe epii töpö pi mönaha apa naiki kitä. 15 “João a hai, ĩ pata tä totiwöö!” ĩ na Teusö a pi kuu kitäö! Au ulu anö upa mo puu wasu koa pasio mai kitäö! Ai tuu wasu koa naio mai kitäö! A wai kutalo nö, ĩ tökö soatawö, Teusö a õsi kua tolele, ĩ a õsi wai ha ĩ a kua pitilia totia apököma. 16 Ĩ a wai patalo nö, isöhaeu töpö hai ĩ Teusö pata tä na ĩ anö isöhaeu töpö satehe epii töpö pi sapa kopamani kitä. 17 Ĩ pata tä na a huu toleheapalo nö, Teusö a kai a wäsä tolehapalo pamö, Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö Elias a simöa kua noai na, ĩ na ĩ a kua nömöo kitä. “Ipa ulu sa töpö wai noima kõtiokö o!” ĩ na ĩ anö pö̃ töpö pi thama totio kõo kitä. Ai töpönö Teusö a kai a hini wani ipii, ĩ anö ĩ töpö pi sapa kopamanö nö, töpö pi hatuka totia tolea kopamani kitä. Töpö pi hatuka kõpasoma, töpö topa kõki kitä. Au ulu anö Teusö a pata na opii sanöma töpö pi walolepamani kitä' ĩ na Sakatiasö a na ĩ na ĩ ãju tä kuu totioma. 18 Ĩ na ãju tä kuu ha, 'Wi na sa pi kuu pasio nö, “Ĩ pitili taö!” sa pi kuupö? Ipa husopö a wani patasoma, kamisa wani patasipö nai waikiwö, ĩ na samakö patasipö wani kua waikia kule ta pi kuu mai' ĩ na Sakatiasö a kuuma. 19 Ĩ na a kuu ha, ĩ ãju tä aiki, 'Kamisa hai, Kapötieu saö! Ĩ na tä kua tä, Teusö anö sa simöa sinomo wi ĩ sa. Kawa na toita apii sa ta wäsäpö, Teusö anö sa simöpalöma. Ĩ ta topa apöle sa ta wäsä keö! 20 Sa ta wäsähe, waiha ĩ ta kua tolea totisolö kitäö! Kawa hai, “Wa kuuhe, ĩ pitili ta” ĩ na wa pi kuu soata maama kutenö, wa ãkasöpöpaso kitä. Waiha wa ãkasöpö soa tä, au ulu a kupasoma, ĩ tökö soawö wa hapalo totia kõa soapaso kitäö!' ĩ na ĩ ãju tä kuuma. 21 Ĩ na tä kua tä, Sakatiasö a kopöpö ĩ tä na töpö mamo läo haioma maaki, Teusömo wi a sai õsimö ha Sakatiasö a lisipo kõo haio mi ipö ha, 'Wi na taköö!' töpö pi kupalo kai kupalotima. 22 Töpö pi kuu kai kupaloti tä, a lisia kopasoma maaki, a ãkasöpö salo, a hapalo maama. A hapalo mi ipö ha, 'Ĩ anö ãju tä taa hãtolalö tasoma. Önö kutenö tä wani hapalo maa kule ta pi kuu mi sai' ĩ na töpö pi kupaloa apösoma. Sakatiasö a ãkasöpö salo, pili a aminö tä holisi wani himöpala isi waniho opa pätioma. 23 Ĩ na tä kua tä, Teusömo wi a sai õsimö ha a kalipaloti wi, ĩ tä matasoö ha, a kõa soatasolöma. 24 Ĩ na tä kua tä, Sakatiasö a hai ĩ pusopö Isapeu a sipinapilo nö, 5 pilipoma kökö kui kökö pilipoma ha kama sai a na a kutioma. 25 Ĩ na tä kua tä, 'Ipa ulu a supo maa noai, Teusö anö ĩ tä mapamanöma kutenö, ai töpönö sa komoapalama kõo asa mai kitäö!' ĩ na Isapeu a kuuma. 26 Isapeu a sipinapia tä, 5 kökö pilipoma kui kökö pilipoma hasupamanö nö, Kaliléia tä uli ha Nasaté tä uli pata kule, ĩ ha Maria a kuo noai, ĩ a na Teusö anö ãju tä simöpalöma. Davi a kaikana ola hai José a na Maria a totoa waikiköma maaki, a höpöa paio mai ha, a kuo soatioma. A sino soa tä, Teusö anö ãju tä Kapötieu a simöpalöma. 28 Maria a na a waloiki nö, 'Maria ai! A pi mönahaikiö! Kawa na Teusö a kua asa kuleö! Teusö anö wa totiapala apa wi, ĩ waö!' ĩ na a kuuma. 29 Ĩ na a kuu ha, Maria a pi honipo opama. A pi honipo opa nö, '“Kawa na Teusö a kua asa kuleö!” wi na a pi kuu salo, ĩ na a kuu ke?' ĩ na Maria a pi kuuma. 30 Ĩ na a pi kuu tä, 'A pi honipo tihöö! A kili tihöö! Teusö anö wa totiapala apa wi, ĩ wa waikiwö päwölököö! 31 Wa sipinapia opilo nö, ulu wa thapali kitäö! Ulu wa thapali salo, “Jesus” wa kuupöö! 32 Au ulu a hai, ĩ pata tä sai kupaso kitäö! “Hi tä hẽtu hamö Teusö a kupoli, ĩ a hai ĩ pelupö aö!” töpö kuu kitä. Teusö pata tänö Davi a kaikana thapalö noai na, ĩ na Teusö anö au ulu a thaa naipali kitäö! 33 Jacó a hai ĩ ola töpö hai, ĩ isöhaeu töpö na au ulu a kaikanamo soatio kitäö! A kaikanamo mapo mai kitäö!' ĩ na ĩ ãju tä kuuma. 34 Ĩ na a kuu ha, Maria aiki, 'Hö hö. Sa nö thaö mai ha, “Au ulu wa thapali kitäö!” wa kuuwö' ĩ na a kuu hö̃töoma. 35 Ĩ na a kuu ha, 'Kawa na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a waloiki nö, Teusö a pata lotete epii, kawa na ĩ tä waloki kitäö! Önö kutenö, ulu wa thapa piale, ĩ a kateha nö, “Wanisala tä höpöa mi ipii, ĩ a. Teusö a ulupö” töpö kuu kitäö!' ĩ na ãju tä kuu nö, 36 'Au ai Isapeu a patasoma waiki maaki, ĩ anö ulu a wai thaa naipali kitäö! A sipinapilaso noai, ĩ 6 kökö pilipoma kui kökö pilipoma kua waikia kule. “Ulu pö supo mai, ĩ a” töpö kuuma maaki, 37 Teusö a lotete epii ĩ anö tä pewö thama taö öpa kutenö, ĩ anö tä aipöama apa kitäö!' ĩ na ãju tä kuuma. 38 Ĩ na a kuu ha, Maria aiki, 'Teusö anö sa simöa sinomo wi ĩ sa. Kamisa na wa kuu pole, ĩ tä kuopöö!' ĩ na a kuuma. Ĩ na tä kua tä, Maria a na ĩ na ĩ ãju tä kuoki nö, a konasolöma. 39 Ĩ na tä kua tä, Jutéia tä uli ha maa makö öpalati, ĩ tä uli ha ai sai pö hö̃kököi sai pö kulati, ĩ ha lope epii Maria a hama hulasolöma. 40 A hama hulolö nö, Sakatiasö a sai pö ha a waloikitö nö, a lisia soatalotö nö, Sakatiasö a hai ĩ pusopö Isapeu a na a hapalo soata tasoma. 41 Maria a hapalo pole, Isapeu anö ĩ ta hini ha, ĩ tökö soatawö, kama pili thalupökö na ulu tä ose wai titile, ĩ a wai kalipalo soatama. Ĩ tökö, Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö Isapeu a simöa totiki ha, 42 lope epii Maria a na Isapeu a hapaloma. A hapalo nö, ĩ na a kuuma: 'Teusö anö ai suö töpö totiapala apa kule maaki, Teusö anö wa totiapala satia apa wi ĩ wa sai. Kawa õsimö na ulu a wai titile, Teusö anö ĩ a wai totiapala apa naio wi ĩ a. 43 Kamisa na ipa kaikana tä hai ĩ pöpönö a noimomö kõa kilia apawö. A noimomö kopi ha, sa pi mönaha apa kule. 44 “Sa huu keö!” ĩ na wa kuuhe, ĩ sa ta hinita tä, ĩ tökö soatawö hi ulu tä wai titia õsimöne, ĩ a pi wai mönaha apa salo, a wai kalipalo opa soatasoma. 45 Kawa aiki, “Kamisa na Teusö a kuupili ĩ pitili ta totiwa!” ĩ na wa pi kuu totisoma kutenö, Teusö anö wa pi topapalama totio opaö' ĩ na Isapeu a kuu totiatalotima. 46 Ĩ na Isapeu a kuu totiataloö ha, Maria anö ama ta thaa nö, ĩ na a kuuma: '“Teusö pata tä totiatalo opa nö kiliawö” ĩ na pili sa õsinö ĩ na sa kuu. 47 Teusö anö sa täa koni wi, ĩ a na sa pi mönaha apaö. 48 Teusö anö sa simöati wi ĩ pata sa mai kitä maaki, Teusö anö ĩ sa wai saia totilöma. “Teusö anö Maria a totiapala apatima” huki ĩ na makö kuu. Waiha ĩ na ola töpö kuu tolea nömösolöö. 49 Teusö a lotete epii anö sa pasilipo opama. Ĩ a wanisala mi toti ipö. 50 Teusö a hini totio opa wi, Teusö anö noa mai ha ĩ töpö totiapala apaö. Kolo töpö totiapala apama, ola töpö totiapala apa soaö, ĩ na a kuaö. 51 Ai töpö aiki, “Kama sa pi hatuka saia asa waikia kutenö, ĩ na sa kuati pia salo!” ĩ na ai töpö pi kuu wi, Teusö a lotete epii ĩ a patanö ĩ töpö peama apa pasioö. 52 Töpö kaikanamo loteteapalo opati wi, ĩ töpö utitipamani. “Pata sa” ĩ na ai töpö pi kuu pasia mane, ĩ Teusö anö ĩ pata töpö thaa asalali. 53 Nii tä na töpö honimo opa wi, ĩ töpö na tä totoa asaki. Wani tä thapo opa asale, pokei ĩ töpö simöa kopali. 54 Kamakö hai ĩ kolo töpö na, Teusö aiki, “Abraão a, kama hai ĩ tolewö töpö, ĩ na töpö kui sa töpö totiapala apa soatio kitäö!” ĩ na a kuu noai, ĩ tä na Teusö a pi motöo maama. A pi mosaio opama. Teusö anö isöhaeu makö simöa sinomo wi, ĩ makö pasilipo opamakö' ĩ na Maria anö ama ta thaa nö, ĩ na a kuuma. 56 Isapeu a sai pö na Maria a kua tä, 3 pilipoma kökö maa kutalo nö, a konasolöma. 57 Ĩ na tä kua tä, Isapeu a sipinapia patasipöa totilo nö, wano a ose wai thapalöma. 58 Teusö anö Isapeu a totiapala apaö ha, ĩ wano a ose wai thapalö noai, Isapeu a sai pö kotö ha töpö kule ĩ töpö, kama ai töpö, ĩ na töpö kui töpönö ĩ ta hininö nö, ĩ töpö pi mönaha apa naioma. 59 Ĩ na tä kua tä, 7 tä mumi maa kutalo nö, ĩ hena tä, 'Ipa isöhaeu makö kutenö, au ulu a isi ola ösö wai hanöpalö nö, au ulu a isi ola ösö wai hosalöö!' ĩ na Teusö a kuu waikioma ha, ulu tä isi ola ösö wai hosali pia salo, ĩ wano tä ose kai wai kule ha, ĩ ha ĩ ai töpö waloköma. Ĩ töpö waloiki nö, pö̃ Sakatiasö a hilo kule na, ĩ na pelupö a wai hila thaa pi topa naia kule maaki, 60 pöpönö aiki, 'Naiö! Ipa João a wai a hila totikiö!' ĩ na pöpönö a kuu läoma. 61 Ĩ na a kuu läoö ha, 'Ĩ na kuno maiö! Au ai töpö kule ha, João a hilo kule na, ĩ na ta hilo kua wi tä kua mai kitä ta pi kuu mai' ĩ na töpö kuu nö, 62 kama pö̃ a hapalo mi, ta hini mi, ĩ na pö̃ a kua kutenö, töpö walokö noai, ĩ töpö amiki himöpala päo nö, 'Kawanö, wi na ulu wa hila thaa pi topa kule?' ĩ na töpö kuuma. 63 Ĩ na töpö kuu ha, pö̃ anö hii ti kotopö ösö wai takaka apa pa tä sãöka soataköma. Tä sãöka pola nö, 'João a hilo kuaöö!' ĩ na tä sãökama sätäa thaa soatamaköma. Ĩ na tä sãökama sätäa thaa soatamaki ha, 'Kilatiha!' ĩ na töpö kupaloma. 64 Ĩ na töpö kupaloma, ĩ na tä kua tä, Sakatiasö a ãkasöpö maa kõa soatalo nö, a hapalo kõo soatalo nö, 'Teusö a toita apa nö kili ia!' ĩ na a kuu soatasoma. 65 Ĩ na tä kuaö ha, Sakatiasö a sai pö kotö ha töpö kule, ĩ töpö kilia apölo nö, Jutéia tä uli ha maa makö öpalati, ĩ tä uli pewö hamö ĩ töpönö ta wäsä hätäpoti tasoma. 66 Ta wäsäti ha, ta hininö noai, ĩ töpö aiki, 'Sakatiasö a hai ulu a ose wai kupaso noai, wi na ĩ a wai kua totiopö, ĩ a wai kuno mai?' ĩ na töpö kupalo opatima. Ĩ na tä kua tä, Teusö a patanö ĩ a wai totiapala apatima. 67 Ĩ na tä kua tä, wano tä ose wai thapalöma tä, Teusö a õsi kua tolele, pe epii Sakatiasö a õsi na ĩ a õsi kua pitilia totia apöki ha, Teusö a kai wäsä kuköma. 68 Ta wäsä nö, 'Kamakö pewö na, “Ipai töpö” ĩ na Teusö a kuu wi, ĩ makö na a noimo kõo pia salo, a walokö solöma. A waloikiso nö, makö täa koni pia salo. Önö kutenö, “Isöhaeu makö hai ĩ Teusö pata tä totiatalo opawö” makö kuu! 69 Teusö anö kamakö hai ĩ nö patapö töpö totiapala apa nö, ĩ töpö na Teusö a hapalo nö, “Kamisanö makö ola totiapala apa hö̃töo kitäö!” ĩ na Teusö a kuuma. Abraão a na, “Tiko töpönö au töpö ola hĩsu thaa wi, ĩ töpö na au sa töpö ola noama totio kitäö! Au ola töpö peamaö ha, au sa töpö ola täa kõa läli kitäö! Sa töpö täa kõa lälö nö, töpö kili mai, toitai töpö Teusömo totiopöö! Ĩ töpö temö soa tä, sa kai a hini nö, toitai tä thaa sisapöö! Toitai tä thaae nö, töpö Teusömo toitiopöö!” ĩ na Teusö a kuu totioma. Ĩ na Teusö a kuu totio opa noai, Teusö anö ĩ tä taö soatioma. Ĩ tä taö soatioma kutenö, Teusö anö Davi a simöa sinomoti noai, ĩ a ola lotetepaso kitäö! Ĩ a lotete epii ĩ anö makö pewö noama nö, makö täapa kõo läo kitäö! Makö täapa kõo läo piale, kamakö na Teusö anö ĩ a simöa waikipalömaö! Sutu ha, Teusö anö ĩ ta wäsäma. Töpö Teusöpö öpii ĩ töpönö Teusö a kai a wäsä sinomoti noai, ĩ töpönö ĩ ta wäsä toleama. Önö kutenö, makö wanipo pole, ĩ töpönö makö hĩsu thaa pole, ĩ töpö pewö na Teusö anö makö noama totio kitä' ĩ na Sakatiasö a kuu totioma. 76 Ĩ na Sakatiasö a kuu nö, kama hai ĩ ulu a ose wai na a hapalo nö, 'Pösa wai! Hi tä hẽtu hamö Teusö a kupoli, ĩ a pata aiki, “Sa kai wäsä wi ĩ wa kupasopöö!” ĩ na Teusö a kuu kitäö! Pata tä na ai sanöma tä paluapalo nö, ĩ anö piliso topama kua wi na, ĩ na sanöma wa töpö õsi thamapöö! Teusö wa ta wäsäö ha, “Pata sa tä kai hini pi topa apa sai taköö!” ĩ na wa töpö pi thama totiopököö! 77 Wa huulö pamö wa ta wäsäti kai huulö nö, “Teusö anö wanisala tä na makö koni kitäö! Makö konö nö, wanisala ma tä thapili, ĩ tä na Teusö a hĩso matalo nö, kamakö na a noimo kõo kitäö!” ĩ na wa töpö pi thama kitäö! 78 Sanöma makö na Teusö a pi honipo opa salo, makö totiapala apa kitäö! Makö totiapala apa kutenö, kamakö pewö na pata tä wakala apii, ĩ anö wakala tä kai waloki kitäö! 79 Mumi mumi tä na töpö kuati pole, nomaso wi tä na töpö kili ipa wi, pata tänö ĩ töpö pi wakalapamani kitäö! Pata tänö makö pewö pi hatukupamani kitäö! “Ĩ naköö! Ĩ naköö!” pata tänö makö noa thaö ha, makö pi topa apa kuki kitäö!' ĩ na Sakatiasö a kuu totiatalo opatima. 80 Ĩ na tä kua tä, ĩ ulu tä pataalö pamö, a pi tao opa soaalöma. A pata totilo nö, kama hai ĩ isöhaeu töpö na a tapamo paio mai ha, sanöma töpö pilio taso maa pamö a pilio paio tasoma.

Lucas 2

1 Ĩ na tä kua tä, töpö satehe epii töpö na Aukusötu kaikana tä pata kaikanamo noai, ĩ töpö pewö a kateha ösöhöpali pia salo, 'Kawa hilo wi, pata töpö na ĩ ma tä sãökömaköpöö!' ĩ na Aukusötu a patanö ĩ na ĩ töpö noa pewö thama. 2 Ĩ na töpö noa thaa tä, Sítia tä uli pata ha Sitêniu a kaikanamoma. Ĩ tä, 'Wa hilo wi ĩ tä sãökömaköpöö!' ĩ na Aukusötu a patanö töpö noa thaa somama. 3 Ĩ na töpö noa thali ha, töpö pewö husoa soalo nö, kama töpö kolo pilio noai, ĩ töpö sai pö pata kuo taso pa töpö pewö ekua selekeokö tasoma. Kama töpö a hilo wi ĩ tä pewö sãökama pia salo, töpö pewö hulasolöma. 4 Ĩ na tä kua tä, Kaliléia tä uli pata ha Nasaté tä uli kule, ĩ tä uli ha José a husololö nö, Jutéia tä uli pata ha Pelẽi tä uli kulati, ĩ tä uli ha nö patapö Davi a ose kai wai pilio noai, ĩ tä uli hamö José a hulasolöma. Davi a hai, José a hai ĩ kolo tä kuoma kutenö, ĩ hamö José a hulasolöma. 5 Kama hilo wi, ĩ tä sãökömaköpö, pusopö Maria a sipinapi kai hulasolöma. 6 Pelẽi tä uli na a kai walo tasoa tä, ulu a wasu wai kuköma. 7 Ulu a wasu wai kua kuköma, ulu a thaa somatakö noai, ĩ a wai thapalöma. A thapalö nö, watata ösökönö a wai halopalö nö, hiima kökö iama sinomo wi, ĩ ti ha a pi wai alapoma. Hama töpö kuta sinomo wi ĩ a sai matihi ipö waiki ha, hiima kökö iama sinomo wi, ĩ tiki ha a pi wai makeköma. 8 Ĩ na tä kua tä, ĩ tä uli ha oweha kökö thapo wi, pölösö a mötali ha ĩ töpönö oweha kökö nö läpo halutima. 9 Kökö nö läpo haluti pa, Teusö anö ãju töpö simöta wi, ĩ ai tä ithoa halupasoma. Hi tä hẽtu hamö Teusö a kupoli ha tä wakala apii tä kua sätäa naipoli, ĩ tä ithoa naipasoma. Ĩ na tä kuaö ha, töpö kilipalo opama. 10 Töpö kilipalo opaö ha, 'Pö kili tihöö! Toitai sa ta wäsä pia kuleö! Sanöma makö pewönö ĩ ma ta hinini salo, ĩ makö pewö pi mönaha apapöö! 11 Cristo a kaikananö makö pewö täapa kõo läo piale, ĩ a wai kupasomaö! Davi a pata pilio noai, ĩ tä uli ha a ose wai kupaso tasomaö! 12 Ma wai möötöö! Hiima kökö iama sinomo wi ĩ tiki ha ulu ma halo wai makea talali salo, “Ã ãi. Pitili ta kuoma ta o” makö kuupököö!' ĩ na ĩ ãju tä kuu tä, 13 ĩ ãju tä kuo pa ai ãju töpö satehe epii töpö kokamo naio soatama. Ĩ töpö kokamo soatalo nö, 'Teusö a totiatalo opawöö!' töpö kupalo nö, ĩ töpö pewönö ama ta thaa nö, 14 '“Teusö a toita apö sisawöö! Hi tä hẽtu pata hamö a pilipoli, ĩ a pata toita apö sisawöö!” töpö kuupököö! Masita tä uli ha töpö pilipai, Teusö anö ĩ töpö pi ipa wi, ĩ töpö pi topa apapöö!' ĩ na ĩ ãju töpö pewö kuuma. 15 Ĩ na töpö kuu nö, hi tä hẽtu hamö töpö kononö nö, oweha kökö thapo wi ĩ töpö aiki, 'Pelẽi hamö makö hulolö nököö! Kamakö na Teusö pata tänö ta wäsähe, ĩ ma tä möö tasopöö!' ĩ na töpö kuuma. 16 Ĩ na töpö kuu nö, töpö hua soatasolöma. Töpö hua soatasolö wi, ĩ töpö waloikitö nö, José a, Maria a, ĩ na kilii töpö taa haia konanö tasoma. Hiima kökö iama sinomo wi ĩ tiki ha a pi wai makele, ĩ a pi wai makea taa naia soatalalöma. 17 Taa naia soatalalö nö, ãju töpönö ta wäsä nö, 'Cristo a Kaikana thapalömaö!' töpö kuu noai, oweha kökö thapo sinomo wi ĩ töpönö ĩ ta wäsä tolea nömöo soata tasoma. 18 Ta wäsäö ha, ai töpönö ĩ ta hini noai, ĩ töpö aiki, 'Pö kuu nö kilatiha!' ĩ töpö pewö kuuma. 19 Ĩ na tä kua tä, Maria a haa mai, ta wäsäpole, ĩ tä na a pi tapo kai loo pasio pätioma. 20 Ĩ na tä kua tä, oweha kökö thapo wi ĩ töpö wäo maa totipalo nö, pölösö a hamö töpö hua kõo soasolöma. Töpö huu koonö pola nö, 'Aitaköö! Teusö a toita apö sisawö ta o. Ãju töpö kuu halupii, ĩ pitili ta kuoma ta o' ĩ na töpö kuu kai huu koonöma. 21 Ĩ na tä kua tä, 7 tä mumi matalo nö, ulu tä isi ola ösö wai hosali wi ĩ tä wakala na Jesus a ose wai a hila kuköma. 'Jesus wa wai a hila kuköpöö!' ãju tä kuuma ha, ĩ na a hila thakömae. Jesus a hai ĩ pöpönö a sipinapi paio mai ha, ĩ ãju tä aiki, 'Ulu wa ose wai thapali salo, Jesus wa wai a hila kuköpöö!' ĩ na a kuu totioma kutenö, ĩ ulu a ose wai thapali ha, Jesus a wai a hila kukömae. 22 Ĩ na tä kua tä, 'Ulu a thatalö nö, ĩ na tä mumi maa kuto tä, pili makö õsi ausipamoö!' ĩ na Moisés anö pata töpö noa thaa totioma kutenö, Jetusalẽi tä uli ha José a, Maria a, ĩ na töpö kui töpönö ulu a ose kai wai hulasolöma. Teusö a na ulu tä totoki pia salo, a kai wai hulasolöma. 23 Teusö aiki, 'Wano tä thaa somapali wi, kamisa na ĩ a wai totopaö! Kamisanö ĩ sa ulu wai thapo totiopöö!' ĩ na Teusö a kuu noai, ĩ tä sãökama hinini salo, José a, Maria a, ĩ na kilii töpönö Teusö a na kama töpö hai ĩ ulu a totoki pia salo, a kai wai hulasolöma. 24 Ĩ tä sãökama kuo noai, ĩ na ĩ tä sãökama kuu hö̃töoma: 'Makö õsi ausipamo tä, salo ma wai ĩsimanöpö, polakapi hosa ma kökö wai säpaö! Hosa kökö wai kua mi tä, polakapi wakoka ma kökö wai säa päpalö nököö!' ĩ na Teusö anö pata töpö noa thama. Ĩ na Teusö a kuu noai, Moisés anö ĩ ta wäsä tolea noai, José a, Maria a, ĩ na kilii töpönö ĩ ta hinini salo, ĩ töpönö ĩ na tä thama hö̃töoma. 25 Ĩ na tä kua tä, Jetusalẽi tä uli na Simeão a pilitio noai, ĩ anö toitai tä thaa sinomoö, Teusö a kai hini sinomoö, ĩ na Simeão a kua sinomotima. Teusö anö isöhaeu töpö täapa kõo läo wi, Simeão anö ĩ tä walo taa toitioma. Ĩ a na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a kuo totio opama. 26 Ĩ na tä kua tä, 'Teusö anö kaikana tä simöpa piale, ĩ Cristo a hilo wi, wa noma paio mi tä, ĩ wa talali kitäö!' ĩ na Simeão a na ĩ na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a kuu waikio noai ha, 27 Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö Simeão a simönöma, Teusömo sinomo wi a sai na a waloa hö̃tökö tasoma. Ĩ hamö Jesus a kai wai walo haia hö̃tökö tasoma. 'Kamakö hai ĩ ulu a wai thapali ha, Teusömo wi a sai ha ma kai wai hua totilolö nö, ĩ na ma wai thama totioö!' ĩ na Moisés anö ĩ na isöhaeu töpö nö patapö noa thaa waikioma kutenö, Jesus a hai ĩ pö̃ a, pöpönö a, ĩ na töpö kui, Teusömo sinomo wi a sai na ĩ töpönö Jesus a kai wai waloa hö̃tökö tasoma. 28 Jesus a kai wai waloa hö̃töki ha, Simeão anö a wai sua lätalö nö, Teusö a na a hapalo nö, 'Wa totiatalo opawöö!' a kuu nö, 29 'Teusö ai. “Waiha makö täa koni kitäö!” ĩ na wa kuu noai, ĩ pitili wa kuo totiomaö! Huki kawanö samakö täapa kõo läopö waö! Samakö täapa kõo läo piale, ĩ pili sa mamo sainö ĩ sa taa waikilalö manu ke, kawa aiki, “Huki Simeão a õsi toita apii, a kopiö!” ĩ na ipa pata wa pi kuu! 31 Teusö wanö sanöma töpö täapa kõo läo wi, masita tä uli pewö na sanöma töpö pewö pilipai, ĩ töpönö ĩ tä taö öpa kuki kitäö! 32 “Juteu töpö pasi mai ĩ töpö pi hatukua totipamanöpö, wakala sa tä simöpali pia saloö!” wa pi kuu noai, ĩ sa tä wakala taa hö̃tölali keö! Jesus a hai, ĩ wakala tä waloköma kutenö, ai töpö aiki, “Juteu makö totiatalo opawöö!” ĩ na töpö kuu kitäö! Ĩ tä walaka walokö noai, ĩ sa tä taa totilali keö!' ĩ na Simeão a kuuma. 33 Ĩ na Simeão a kuu ha, 'Jesus a wai a katehae, wi na ĩ pili ta kua totia kule?' ĩ na Jesus a hai ĩ pö̃ a, pöpönö a, ĩ na kilii töpö kuuma. 34 Ĩ na tä kua tä, Simeão aiki, 'Teusö anö makö totiapala apapököö!' ĩ na a kuu nö, Jesus a hai ĩ pöpönö Maria a na, 'Teusö anö hi ulu a saipalö noai, waiha ai isöhaeu töpö satehe epii töpönö ĩ a hini mai kitä. Önö kutenö ĩ töpö õsi palimipo pasio mai kitä. Ĩ na tä kua tä, ai isöhaeu satehe epii töpönö a hini asa totio wi, Teusö anö ĩ töpö täa makokoa kõa asali kitäö! Teusö anö hi ulu a simöpalö noai, ĩ anö Teusö ta wäsä kuki kitä maaki, ĩ a na ai töpö hapalo wanisala apa kuki kitäö! 35 Ĩ anö Teusö ta wäsäö ha, ai töpö satehe epii töpö õsi pi tapoa hãtoa pasitile, ĩ tä hasulupamani kitäö! Maria ai! Sanöma tänö poo anö wa tiwöhölöma, tä nini kui na, ĩ na wa õsi aulu kua hö̃töo kitäö!' ĩ na Maria a na ĩ na Simeão a kuuma. 36 Ĩ na tä kua tä, Ana patasoma anö Teusö a kai a wäsä sinomo noai, Teusömo wi a sai pata ha ĩ a kuo hö̃töoma. Ana a hai, Asee tili tä Panueu a hai ĩ pete a kuoma. A moko tä, kama hai ĩ peanopö a tälöma maaki, 7 tä inama maa kutalo nö, kama hai ĩ peanopö a nomasoma. Peanopö a nomasoö ha, sino opii pusopö a kupalo kotioma. 37 A sino wani kupalo kotia tä, ĩ a na 84 tä inama kupasoma. Teusömo wi a sai atu ha Ana a lisiatalo mai, a kupalo õsimöati tasoma. A kupalo õsimöati polatö nö, wakalai ha a pata Teusömo sinomoö, mumai ha a Teusömo sinomoö, ĩ na a kuatima. A Teusömo totiopö, nii tä oa paio mai ha, Teusö a na a hapalo sinomoma. 38 Maria a na Simeão a hapalo tä, ĩ tä, Ana a pata waloiki nö, 'Teusö a totiatalo opawöö!' ĩ na a pata kuu kai waloa soataköma. Ĩ na a kuu soatalo nö, töpö hila sototole, ĩ töpö na ulu a wai a kateha nömöa soatalöma. Ai tänö jetusalẽi tili töpö pea mapama piale, ĩ tä na töpö mamo lätio wi, ĩ töpö na Ana a hapalo nö, ulu tä Jesus a wäsäma. 39 Teusö anö pata töpö noa thaa noai, José a, Maria a, ĩ na kilii töpönö ĩ tä pewö a thaa hatuka waikipalö noai ha, Kaliléia tä uli ha Nasaté tä uli pata kulati ha, ĩ ha ĩ töpönö Jesus a kai wai konasolöma. 40 A kai konasolöma, ĩ ha a pataso tasoma. Teusö anö a pi ipa kutenö, a totiapala apama. A totiapala apama kutenö, a pataalö pamö a pi tao soamo opaalöma. A sawö liähäa apaalöma. 41 Ĩ na tä kua tä, inama tä pewö hamö Jetusalẽi tä uli hamö Jesus a hai ĩ pö̃ a, pöpönö a, ĩ na kilii töpö huu sinomo tasoma. Pásökoa tä wakala ha juteu töpönö oweha kökö oa pia salo, töpö kokamo noai, ĩ tä, töpö huu sinomotima. 42 Huu sinomo kutenö, Jesus a pi hatuka waikia tä, Jesus a na satehe epii, 12 inama tä maa waikipaso noai ha, töpö kokamo taso wi, ĩ hamö Jesus a kai hulasolöma. 43 Ĩ hamö töpö kukitö nö, töpö kokamo mapalotö nö, ai töpö kõa waikilasolö noai ha, pö̃ a, pöpönö a, ĩ na kilii töpö pi motöa kua konatö tä, Jetusalẽi tä uli ha Jesus a heipaso tasoma. 44 'Ai töpö na Jesus a huu naio haio kõo nö, a waloa naia haia kõki solö kitä' ĩ na töpö pi kuuma maaki, töpö koonö pamö Jesus a walo kõo haio mai ha, tä wisa pälasoma. Tä wisa pälasoö ha, kama ai töpö, kama noi töpö, ĩ na töpö kui töpö kule ha Jesus a tae kõa kule maaki, a tapa kõo maama. 45 A tapo kõo mi ha, Jetusalẽi tä uli na Jesus a tae kõo pia salo, töpö sapa kopasolöma. 46 Töpö sapa kopalolö nö, Jetusalẽi tä uli ha töpö waloa koiki nö, 3 tä mumi matalo nö, Teusömo sinomo wi ĩ a sai na Jesus a taa konanö tasoma. Teusö tä waheta taöma wi ĩ töpö na Jesus a loa sätätia tä, a taa konanöma. Teusö tä waheta wäsäti pole, Jesus anö ĩ töpö a hini nö, ĩ töpö huamatima. 47 Ĩ töpö huamati ha, ĩ pata töpönö Jesus a huama hö̃tötioma. A huamati ha, Jesus a hapalo makokati ha, 'Ulu wa maaki, wa hapalo tao opawö' ĩ na töpö pewö pi kuuma. 48 Ĩ na tä kua tä, pö̃ a, pöpönö a, ĩ na kilii töpönö Jesus a taa opia konanö nö, 'Wi na taköö!' töpö pi kuu nö, 'Pösa ai! Wi na wa pi kuu salo, samakö pi honiapama apaö? Wa tae kotio ke maaki, wa tapa kõo maa keö!' ĩ na pöpönö a kuuma. 49 Ĩ na pöpönö a kuu ha, 'Wi na makö pi kuu salo, sa tae kotio ke? “‘Ipa hao a sai pö ha sa lotiopökö o!’ ĩ na pösa a pi wai kuu hãtoma” wa pi kuu mai' ĩ na Jesus a kuuma. 50 Ĩ na pelupö a kuu kule maaki, pöpönö a, pö̃ a, ĩ na kilii töpönö ta hini totio maama. 'Hãu. Ö̃kö ta o' pelupö a na töpö kuu maama. 51 Ĩ na tä kua tä, Nasaté tä uli hamö a kai konasolöma. A kai kononö nö, pö̃ a, pöpönö a, ĩ na kilii töpönö Jesus a simöaö ha, 'Pälaö!' a kuu mai ha, 'Hai o' ĩ na Jesus a kuu hö̃töo sinomotima. Jesus a kuati noai, ĩ tä na pöpönö a pi tapomo sinomotima. 52 Ĩ na tä kua tä, Jesus a pataalö pamö, a pi hatukua apaalöma. A sawö liähäa apa naio soataalöma. 'Jesus a totiatalo opawö' ĩ na Teusö a kuuma. Ĩ na ai töpö kuu sätäa naioma.

Lucas 3

1 Ĩ na tä kua tä, Sipétiu kaikana pata tä kaikanamo tete epa noai, ĩ 15 tä inama mapo waikia tä, Jutéia tä uli ha Põsiu Pilatosö a kaikanamo naioö, Kaliléia tä uli ha Etoosisö a kaikanamo naioö, Itutéia tä uli, Tötakoniisisö tä uli, ĩ na tä uli kui tä uli ha Etoosisö a hai ĩ pepala Filipe a kaikanamo naioö, Apileni tä uli ha Lisâniasö a kaikanamo naioö, ĩ na töpö kaikanamo kua soala tä, 2 Teusömo wi a sai ha Anásö a pata, Kaipasö a pata, ĩ na kilii töpönö Teusö a täpä totia tä, ai töpö pilia tasoa mai tä uli na Sakatiasö a hai ĩ pelupö João a huu tä, ĩ ha João a na Teusö a hapaloma. 3 Teusö a hapaloma ha, Johotão u kasö pata hamö João a huu hätäpoti nö, Teusö ta wäsä hätäpo toitio tasoma. Ta wäsä hätäpo toitio nö, '“Makö kuatipole, ĩ tä na huki makö pi wasiso sapao kota mai kitäö!” makö pi kuu nö, wanisala ma tä thaa noai, ĩ tä hosalöheö! Ĩ ma tä hosalö nö, pö mãi õmamoa totiloö! Wanisala ma tä thaa noai, ĩ ma tä hosali, makö mãi õmamoa totisoö, ĩ na makö kuaö ha, wanisala ma tä thaa noai, ĩ tä na Teusö a hĩso maa kota kitäö!' ĩ na João a kuuma. 4 Sutu upa, Isaías anö Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ anö tä sãököpalö nö, a kuu kua noai na, ĩ na tole hamö ĩ na João Pasisöta a kua tolea totioma. Ĩ na Isaías a kuuma: '“Pata tä walo pia tä, pili ma tiso makokama kua wi na, ĩ na pata tä sai pata walo pia manu kule, ĩ na pö pi makokoa topa kua läikiö!” ĩ na ai töpö pilia taso mai ĩ tä uli na ĩ na ta kuu tasoa. 5 Hawalo töpö kumoma maaki, ai tiko masita tä paköma, tä salöa apa kua kõki wi na, ĩ na makö õsi kua totia läköpöö! Ösö tä pewö salöa thaa kua kõki wi na, ĩ na makö õsi kua totia läköpököö! Piliso ãkoto opama maaki, tiso saliliama kua kõo wi na, ĩ na pö õsi kua totia läikiö! Piliso mötali tatoko opama maaki, tiso mötali salöa thaa kõa kõki wi na, ĩ na pö õsi kua totia läikiö! 6 Ĩ na sanöma makö õsi kua totia läa tä, Teusö anö makö täapa kõo läo wi, sanöma makö pewönö ĩ ma tä tapa totio kitäö!' ĩ na sutu ha, ĩ na Isaías anö tä sãöka thamama. 7 João a na töpö satehe epii töpö mãi õmamopö töpö huima pole, ĩ töpö na João a hapalo läo nö, 'Olö kökö wasu kui na, ĩ na makö kuö hö̃töwö. Ai tä aiki, “Makö mãi õmamo saimo päköma, wanisala ma tä thaa noai, waiha ĩ tä noa na Teusö anö makö peama pasio mai kitäö!” ĩ na ai tä holisi wani a kuuma thali? 8 Toitai tä thaa totioheö! Toitai ma tä thaa totio kuköma, “Wanisala tä thaa noai, ĩ tä na ĩ töpö pi taemo kõo sapamo kõo waikioma ta o” ĩ na ai ma töpö pi thama kitä. Kamakö aiki, “Abraão a hai, kamakö hai ĩ kolo tä kutenö, makö topa waikia kuleö!” ĩ na pö pi kuu tihöö! Hi maa makö hilale, Teusö anö ĩ maa makö tälö nö, Abraão a hai ĩ ai ola töpö thaa taö öpa kitäö!' ĩ na João a kuuma. 9 Ĩ na a kuu nö, 'Hii mo lalo pasio mi ipii, hanoko anö ĩ ti kolo sai tusä pialeö! Hii mo lalo mi ipö ha, ĩ tiki pewö tusälö nö, koa taka na ĩ tiki pewö ĩsima pasio pia kuleö!' ĩ na João a kuuma. 10 Ĩ na a kuu ha, töpö satehe epii töpö kokamo pole ĩ töpö aiki, 'Wi na samakö kuapö?' ĩ na ĩ töpö kuuma. 11 Ĩ na töpö kuu ha, 'Ai tä hai ĩ haloi ösö mi ipö pasi tä, polakapi au ösökö kua asa tä, sami ösö totoa pasikiö! Au nii tä kua apa asa tä, ai töpö hai ĩ nii tä mi pasii, ĩ töpö na ai nii tä totoaköö!' ĩ na João a kuu hö̃töoma. 12 Ĩ na tä kua tä, kaikana tä pata na sitipa kökö totoköpö, kökö sitipa sua hätäpo sinomo wi, ĩ töpö mãi õmamo pia salo, João a na ĩ töpö waloikitö nö, 'Samakö pi hatukama sinomo wi ĩ waö! Wi na samakö kuapö?' ĩ na ĩ töpö kuu ha, 13 '“Au ai töpö na sitipa kökö sulöö!” ĩ na kaikana tä kuu wi, ĩ sitipa kökö täa makoka sisatalö nö, pö kuaö! Ai sitipa kökö naka sätäa hãto tihöö!' João a kuuma. 14 Ĩ na a kuuma, ai sotatu töpö aiki, 'Wi na samakö kua pasiopö?' ĩ na töpö kuu ha, '“Ĩ sa töpö kilia totitamanö nö, ĩ töpö hai sitipa sa kö tälöpöö!” pö pi kuu tihöö! “Wanisala wa tä thaa noai, ĩ tä noa na sitipa kökö pihoö!” ĩ na pö holisi kuu hãto tihöö! Kaikana tä na makö kalipalo sinomo wi ĩ tä noa na makö pi mönahapalo sinomo päopököö! Ai sitipa kökö na pö pi wasio sätäa hãto tihöö!' ĩ na João a kuuma. 15 Ĩ na tä kua tä, töpö satehe epii töpö kokamo pole ĩ töpö aiki, 'Teusö anö João a saia totia apöpalö noai, ĩ a hãtowö. Kamakö na ĩ a kaikanamo totiopö ĩ a hãtowöö' töpö pi kupalo opatima. 16 Ĩ na töpö kupalo opati ha, João aiki hö̃töwö 'Kamisanö maa tuu na makö mãi õma kule maaki, pata sa sai mai kitä. Ĩ pata tä sai huu noa haia soa kulatiö! Ĩ a hai, ĩ pata tä sai kutenö, ĩ a na sa ekuo kili ipawöö! A ami halole, ĩ sa tä kusöpa kili ipa naio soataöö! Ĩ a patanö maa tuu na kuno mai, Teusö a õsi kua tolele, ĩ a na makö mãi õmanani kitäö! Koa taka na makö motömaki kitäö! Koa takanö sami sami tä mapama kua wi na, ĩ na Teusö a õsi kua tolele, ĩ na ĩ anö makö õsi sami ipii, ĩ tä maa thaa hö̃töpamani kitäö! 17 Tötiiku mo hiki wi, ai tänö ĩ tä kai waloiki nö, tötiiku mopö hila pa a kalipalo nö, sai a õsimö ha tötiiku mo sai titia soka õsimöki, koa taka na sãko sãko tä ĩsia soka pasimani, ĩ na tä thama kua wi na, ĩ na pata tä sai waloköma, ĩ na ĩ a patanö makö thama tolea hö̃töo kitäö! Ai töpö noama asaö, koa taka hili mapo mai, ĩ taka ha ai töpö kea tolea totia pasimapi, ĩ na pata tänö tä thama kitäö!' ĩ na João a kuuma. 18 Ĩ na a kuu nö, ĩ töpö na ta topa apöle ĩ ta wäsä kõatalo opatima. 19 João anö ta topa apöle ĩ ta wäsätima maaki, titita wi a sai ha Etoosisö kaikana tänö João a titia pikia apököma. Etoosisö a pata hai ĩ pepala anö pusopö a po pole, Etoosisö a patanö ĩ a suö täli, ai wanisala tä thaa hãkikiatalo opatii, ĩ na a pata kuati ha, João aiki, 'Ĩ na wa kuati maikiö!' a kuu ha, Etoosisö a patanö João a hĩsu thaa opia totilö nö, a titiköma. João a titikö noai, ĩ tä wanisala satio opama. 21 Ĩ na tä kua tä, sai a õsimö ha João a titia paia mi tä, ĩ töpö pewö mãi õmamo pa, Jesus a mãi õmamoa naisoma. A mãi õmamoa naino nö, Teusö a na a hapalo tä, hutu mosökö pata hãkopalolö nö, 22 holeto a kui na, ĩ na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a kui, Jesus a na a ithopaköma. A ithopaköma, Teusö aiki, 'Kamisanö ipa ulu wa pi ipa wi, ĩ waö! Kawa na sa pi mönaha apa kuleö!' ĩ na Teusö a kuu haio lasoma. 23 Jesus a pi patahapoolö tä, kama na satehe epii, ĩ 30 tökö inama kupo tä, a huu hätäpoti pamö, Teusö ta wäsä soaköma. 'Jesus a hai, ĩ José a hai ĩ pelupö a' ĩ na töpö pi kuuma. José a hai ĩ pö̃ a hai, Eli a hiloma. 24 Eli a hai ĩ pö̃ a hai, Matã a kuoma. Matã a hai ĩ pö̃ a hai, Lepii a kuoma. Lepii a hai ĩ pö̃ a hai, Meukii a hiloma. Meukii a hai ĩ pö̃ a hai, Janai a hiloma. Janai a hai ĩ pö̃ a hai, José a hiloma. 25 José a hai ĩ pö̃ a hai, Matatiasö a hiloma. Matatiasö a hai ĩ pö̃ a hai, Amoosö a hiloma. Amoosö a hai ĩ pö̃ a hai, Naũ a hiloma. Naũ a hai ĩ pö̃ a hai, Esölii a hiloma. Esölii a hai ĩ pö̃ a hai, Nakai a hiloma. 26 Nakai a hai ĩ pö̃ a hai, Maasi a hiloma. Maasi a hai ĩ pö̃ a hai, Matatiasö a hiloma. Matatiasö a hai ĩ pö̃ a hai, Semei a hiloma. Semei a hai ĩ pö̃ a hai, José a hiloma. José a hai ĩ pö̃ a hai, Jotá a hiloma. 27 Jotá a hai ĩ pö̃ a hai, Joanã a hiloma. Joanã a hai ĩ pö̃ a hai, Hesa a hiloma. Hesa a hai ĩ pö̃ a hai, Sotopapelö a hiloma. Sotopapelö a hai ĩ pö̃ a hai, Salasieu a hiloma. Salasieu a hai ĩ pö̃ a hai, Netii a hiloma. 28 Netii a hai ĩ pö̃ a hai, Meukii a hiloma. Meukii a hai ĩ pö̃ a hai, Asii a hiloma. Asii a hai ĩ pö̃ a hai, Kosã a hiloma. Kosã a hai ĩ pö̃ a hai, Eumatã a hiloma. Eumatã a hai ĩ pö̃ a hai, E a hiloma. 29 E a hai ĩ pö̃ a hai, Josué a hiloma. Josué a hai ĩ pö̃ a hai, Eliése a hiloma. Eliése a hai ĩ pö̃ a hai, Jotĩ a hiloma. Jotĩ a hai ĩ pö̃ a hai, Matã a hiloma. Matã a hai ĩ pö̃ a hai, Lepii a hiloma. 30 Lepii a hai ĩ pö̃ a hai, Simeão a hiloma. Simeão a hai ĩ pö̃ a hai, Jutá a hiloma. Jutá a hai ĩ pö̃ a hai, José a hiloma. José a hai ĩ pö̃ a hai, Jonã a hiloma. Jonã a hai ĩ pö̃ a hai, Eliakĩ a hiloma. 31 Eliakĩ a hai ĩ pö̃ a hai, Meleá a hiloma. Meleá a hai ĩ pö̃ a hai, Mená a hiloma. Mená a hai ĩ pö̃ a hai, Matatá a hiloma. Matatá a hai ĩ pö̃ a hai, Natã a hiloma. Natã a hai ĩ pö̃ a hai, Davi a hiloma. 32 Davi a hai ĩ pö̃ a hai, Jesé a hiloma. Jesé a hai ĩ pö a hai, Opesi a hiloma. Opesi a hai ĩ pö̃ a hai Poasö a hiloma. Poasö a hai ĩ pö̃ a hai, Sala a hiloma. Sala a hai ĩ pö̃ a hai, Nasõ a hiloma. 33 Nasõ a hai ĩ pö̃ a hai, Aminatapi a hiloma. Aminatapi a hai ĩ pö̃ a hai, Asimĩ a hiloma. Asimĩ a hai ĩ pö̃ a hai, Ahanii a hiloma. Ahanii a hai ĩ pö̃ a hai, Esöhõ a hiloma. Esöhõ a hai ĩ pö̃ a hai, Petisö a hiloma. Petisö a hai ĩ pö̃ a hai, Jutá a hiloma. 34 Jutá a hai ĩ pö̃ a hai, Jacó a hiloma. Jacó a hai ĩ pö̃ a hai, Isaki a hiloma. Isaki a hai ĩ pö̃ a hai, Abraão a hiloma. Abraão a hai ĩ pö̃ a hai, Teta a hiloma. Teta a hai ĩ pö̃ a hai, Naoo a hiloma. 35 Naoo a hai ĩ pö̃ a hai, Setuki a hiloma. Setuki a hai ĩ pö̃ a hai, Hakaú a hiloma. Hakaú a hai ĩ pö̃ a hai, Peleki a hiloma. Peleki a hai ĩ pö̃ a hai, Epe a hiloma. Epe a hai ĩ pö̃ a hai, Selá a hiloma. 36 Selá a hai ĩ pö̃ a hai, Kainã a hiloma. Kainã a hai ĩ pö̃ a hai, Apasiasi a hiloma. Apasiasi a hai ĩ pö̃ a hai, Sẽi a hiloma. Sẽi a hai ĩ pö̃ a hai, Noé a hiloma. Noé a hai ĩ pö̃ a hai, Lameeki a hiloma. 37 Lameeki a hai ĩ pö̃ a hai, Matusalẽi a hiloma. Matusalẽi a hai ĩ pö̃ a hai, Enoki a hiloma. Enoki a hai ĩ pö̃ a hai, Jateesi a hiloma. Jateesi a hai ĩ pö̃ a hai, Maalaleu a hiloma. Maalaleu a hai ĩ pö̃ a hai, Kainã a hiloma. 38 Kainã a hai ĩ pö̃ a hai, Enosö a hiloma. Enosö a hai ĩ pö̃ a hai, Sesi a hiloma. Sesi a hai ĩ pö̃ a hai, Adão a hiloma. Adão a hai ĩ pö a hai, Teusö a hiloma.

Lucas 4

1 Ĩ na tä kua tä, Jesus a õsimö sai na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a kua totiki nö, a simöa totiköma. A simöa totia tä, Johotão u pata ha a kuoma, a hua konasolöma. A huu koonö tä, sanöma töpö pilia mai, ĩ tä uli ha Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö Jesus a hilakö tasoma. 2 Ĩ tä uli ha a kutio taso pa, 40 tä mumi hasupamanö tasoma. Ĩ tä, Sai tä sai patanö a wapatima. Ĩ ha, Jesus a ia mai ha, 40 tä mumi mapo toita tä, a oio opama. 3 A oi ipö salo, Sai tä sai pata aiki, 'Teusö a hai ĩ pelupö wa sai kutenö, hi maa mapö hila apöle, ĩ mapö na wa hapalo totio nö, “Ĩsa ãi kupaloö!” ĩ na a kuu!' ĩ na a kuuma. 4 Ĩ na a kuu ha, 'Naiö! “Nii tänö wa temöo sisa mai kitäö!” ĩ na Teusö tä waheta kuu' Jesus a kuuma. 5 Ĩ na Jesus a kuuma, ösö hamö Sai tä sai patanö Jesus a hila nömökö lasoma. A hila nömökölö nö, masita tä uli pewö hamö töpö pilipai, ĩ töpö na kaikana töpö simöoti wi, Jesus a na ĩ töpö pewö möma soatama. 6 Ĩ töpö pewö möma soata nö, 'Wa töpö tapa pole, ĩ töpö pewö, kama töpö sai pö toita apii, ĩ töpö sai pö pewö, kamisa na ĩ tä pewö totopöma. Ĩ töpö pewö na sa kaikanamotii. Ai tä na ĩ sa tä pewö totoa pi topa wi, ĩ a na ĩ sa tä pewö totoa taö öpa kitä. Önö kutenö, wa tä tapa pole, kawa na ĩ sa tä pewö totoki kitäö! 7 Wa mãi poiki nö, “Kawa hai, kaikana wa saiö! Wa lotete epö asawöö!” ĩ na kamisa na wa kuu ha, ĩ sa tä pewö totoa totiki kitäö!' ĩ na Sai tä sai pata kuuma. 8 Ĩ na Sai tä sai pata kuu ha, '“‘Teusö a hai, ĩ kaikana tä sai sisawöö! Teusö a lotete epö asawöö!’ ĩ na a kuu sisaaö! ‘Sa simöa sinomoö!’ Teusö a na, ĩ na wa kuu totio sisapököö!” ĩ na Teusö tä waheta kuu' ĩ na Jesus a kuu hö̃töoma. 9 Ĩ na Jesus a kuuma, Jetusalẽi tä uli hamö Sai tä sai patanö Jesus a hila nömökö tasoma. A hila nömökötö nö, Teusömo wi ĩ a sai hösöka ha, ösöo opa laso pamö Jesus a tikämakö lasoma. A tikämakölö nö, 'Teusö a hai ĩ pelupö wa sai toti kutenö, wa sutuiki nö, a ithoa kõpaloö! 10 “Wa noama hö̃töopö, Teusö anö kama hai ĩ ãju töpö simöa läpali kitäö!” ĩ na Teusö tä waheta kuu. 11 “Maa ma na wa konona ami hamima maapö, ãju töpönö wa huöa läli kitäö!” ĩ na Teusö tä waheta kuu' ĩ na Sai tä sai pata a kuuma. 12 Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö '“Au Teusö pata tä wapa tihöö!” ĩ na Teusö tä waheta kuu hö̃töoöö!' Jesus a kuuma. 13 Ĩ na a kuuma, Sai tä sai patanö Jesus a wapa matalo nö, 'Waiha Jesus sa wapa kotapöö!' ĩ na Sai tä pi kuu kai pata konasolöma. 14 Ĩ na tä kua tä, Teusö a õsi kua tolele, ĩ a lotetea apöle, Jesus a na ĩ tä kua totiki ha, Kaliléia tä uli hamö a konasolöma. A konasolö noai ha, ĩ tä uli ha töpö pililati, ĩ töpö pewönö Jesus a katehepala apamae. 15 Ĩ ha juteu töpö kokamo sinomo noai, ĩ sai pö hamö Jesus a huu hätäpoti nö, töpö pi hatukamatima. Töpö pi hatukamati ha 'Jesus a totiatalo opawöö!' ĩ na ĩ töpö pewö kupalotima. 16 Ĩ na tä kua tä, Nasaté tä uli ha Jesus a patamanö noai, ĩ tä uli ha Jesus a waloa kõkitö nö, mota mapo wi ĩ tä wakala ha juteu töpö kokamo sinomo noai ĩ a sai ha a huu sinomoma kutenö, ĩ a sai ha a lisia kopaso tasoma. A lisia kopalotö nö, Teusö tä waheta wäsä pia salo, a öpa soataköma. 17 A öpa soataiki ha, Isaías anö Teusö a kai a wäsä sinomo noai, Jesus a na ĩ töpönö ĩ tä waheta tototaköma. Ĩ tä waheta tototaki ha, Jesus anö ĩ tä waheta täa soatalö nö, ĩ tä waheta hãkoa soatalö nö, ĩ tä sãökama taa soatalalö nö, tä wäsä nö, 18 'Kamisa na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a kua totia kule. Önö kutenö, töpö honimo opati wi, ĩ töpö na ta topa apa wi sa ta wäsä totiopö tä na Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö sa saia totipalöma. Titita wi a sai ha töpö titile, Teusö anö ĩ töpö lisia kopama piale, ĩ sa ta wäsäpö, sa simöpalöma. Töpö höpöpö öpii ĩ sa töpö mamo totia kopalöpö, sa simöpalöma. Ai töpönö töpö peama totio opati wi, ĩ sa tä mapamanöpö, sa simöpalöma. 19 “Ĩ tä inama na, Teusö anö kama hai ĩ töpö noama apa salo, töpö täa koni pia salo” ĩ na sa kuupö, sa simönömaö!' ĩ na tä sãökama kuu noai, Jesus anö ĩ tä sãökama wäsäma. 20 Ĩ tä sãökama kateha matalo nö, ĩ tä waheta laa kõa soatakö nö, ĩ a sai na töpö kokamo sinomo noai, ĩ a sai ha a kalipalo sinomo noai, ĩ a na Jesus anö tä waheta tototakö nö, a loa kõa soataköma. A loa kotaki ha, Jesus a na ĩ töpö mamo pewö tetepaköma. 21 Töpö mamo pewö tetetia tä, Jesus a hapalo nö, 'Sa tä sãökama katehahe, ĩ ma ta hinihe, ĩ pitili ta kuo totiomaö! Isaías anö tä sãöka noai, ĩ kamisa kateha totiomaö! Sa ta katehatihe, huki ĩ tä kua waikipaso keö! Teusö anö sa saipalö nö, sa simöpalö noai ĩ sa totiwöö!' ĩ na Jesus a kuuma. 22 Ĩ na a kuu ha, 'Jesus a hai, ĩ José a hai ĩ pelupö a päwö maaki, a hapalo totiatalo opati nö kiliawö ia! A hapalo taö öpapawö a' ĩ na töpö kupalo opatima. 23 Ĩ na töpö kupaloti ha, Jesus aiki, '“Töpö ononotama kõo wi ĩ wa kutenö, kama wa ononotamo sapamo kõoö!” ĩ na ta kuu kua wi na, kamisa na ĩ na makö kuu kua hö̃töki kitä. Ĩ na makö kuu nö, “Kapahanaũ tä uli ha wa kuiki nö, ĩ ha wa tä aipöama kua noai na, ĩ na hisa ha wa tä aipöama kua naio mi salo” ĩ na makö kuu kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 24 Ĩ na a kuu nö, '“Teusö a kai a wäsä sinomo wi, kama hai ĩ tä uli ha ĩ a hai ĩ töpö pilio wi, ĩ töpönö ĩ a hini wani ipö pasi kitä” ĩ na kamakö na ĩ na sa kuu kule. 25 Hiki. Isöhaeu tä Elias a pata kuo noai, ĩ tä, maa tä hälä maa noai, 3 tökö inama kui tökö inama hasupasoma. Ĩ na tökö inama maa kua waikitalo nö, ai tä inama mötali ha maa tä häläa kõa soa pätasoma. Maa tä hälä mi tä, pe epii tä uli oio opama. Ĩ tä, isöhaeu tä uli ha juteu töpö pilio noai, ĩ ha Teusö anö Elias a simöpa maama. Kama töpö hai ĩ peanopö töpö nomasoma kutenö, töpö sinoa kopaso noai, ĩ tä uli na ĩ töpö satehe epii töpö pilio noai, ĩ töpö oio opa hö̃töoma maaki, 26 ĩ töpö suö na Elias a simöpa pasio maama. Tiko tä uli ha, Sitõ tä uli ha Sateepöta tä uli kule, ĩ ha sami ai suö tä sino opii tä suö pilio noai, Teusö anö ĩ a pasilia asapali pia salo, ĩ a na Elias a pata simöa sisaköma. 27 Eliseu anö Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ a kua tä, kama hai ĩ Isöhaeu tä uli ha wasu wasu tänö pili töpö ösö waniamati noai, ĩ töpö satehe epii töpö kuoma maaki, ĩ töpö ononopa kõo maama. Tiko sítia tili tä Naamã a ononoa kõa sisapamanöma' ĩ na Jesus a kuuma. 28 Ĩ na Jesus a kuu ha, ĩ a sai ha juteu töpö kokamo sinomo noai, ĩ a sai ha töpö lotile, ĩ töpönö ĩ ta hini nö, Jesus a na ĩ töpö pewö hĩsoma. 29 Töpö hĩso nö, töpö hoköa kõa soatalo nö, Jesus a kai atua kõa soatasolöma. A kai atua kõa soatalolö nö, heuma tä na Jesus a kai hemoa soatalolö nö, Jesus a kemani pia salo, heuma tä ha ĩ nasaté tili töpö sai pö kulali, ĩ tä heuma hösöka hamö a kai hemopaso lasoma. 30 A kai hemopaso lasoma maaki, ĩ töpö mötali hamö Jesus a hasua kõa soa pätakö nö, a kõa soatasolöma. 31 Ĩ na tä kua tä, Kaliléia tä uli ha Kapahanaũ tä uli kule, ĩ ha Jesus a hua konasolöma. Ĩ ha a waloikitö nö, mota mato wi ĩ tä wakala na Teusö ta wäsä nö, töpö pi hatukamatima. 32 Töpö pi hatukamati ha, 'Jesus anö ta wäsä taö öpawö. A hapalo lotete epö. Kaikana tä hapalo kui na, ĩ na a hapalo kuö öpö' ĩ na töpö pi kutima. 33 Ĩ a sai ha, ai tä na sai tä sapäkoti noai, ĩ a loa naitioma. A lotiki nö, lope epii a hapalo lalupalo nö, 34 'Ö! Nasaté tili Jesus ai! Wi na samakö thama pia salo? Samakö maa kopamani pia salo, wa huma? Kamisanö wa taö waikileö! Wa totiatalo opa wi, Teusö anö ĩ wa simöpalö noai, ĩ waö!' ĩ na a lalupalo pola nö, ĩ na a kuuma. 35 A kuu ha, 'Wa lalupalo isi waniho mai ha, a lisia kopaloö!' ĩ na Jesus anö ĩ na sai tä noa thaö ha, ai töpö pewö mamo tetela tä, ĩ sai tänö a isi wani wanihipamanö noai, ĩ sai tänö a wani kemanö nö, a hamima mai ha, a lisia kõa soatasolöma. 36 A lisia kõa soatasoö ha, töpö mamo tetea pasile, ĩ töpö aiki, 'Jesus a hapalo wi ĩ tä aipöa apa nö kiliawö. Jesus anö sai töpö noa thaö ha, töpö hua kõa soatasolöö. Jesus a lotete epökö a' ĩ na töpö kupaloma. 37 Ĩ na töpö kupalo noai, ĩ tä uli pewö hamö ĩ Jesus ta hini setekomae. 38 Ĩ na tä kua tä, ĩ a sai ha töpö kokamo sinomo noai, ĩ a sai ha Jesus a lisia atua kopasoma. A lisia kopalo nö, Simão a sai pö ha a ekuköma. Ĩ ha Simão a hai ĩ pösösö a kamakalimo opama. A kamakalimo opaö ha, 'Jesus ai. Hi wa temöma kõo mi salo' ĩ na töpö kuuma. 39 Ĩ na töpö kuu ha, a kamakalimo pole, ĩ a na Jesus a öpa hö̃köiki nö, kamakali tä sasua kõa soatalöma. Tä sasua kõa soatalöma, a kamakalimo maa kõa soatasoma. A kamakalimo maa kõa soatalo nö, a hoköa kõa soatalo nö, ĩ töpö ösö potehepalama kõo soatama. 40 Ĩ na tä kua tä, wisa täi ha ai töpö kamakali ipö, ai töpö aulu upii, Jesus a na ĩ töpö kai pewö walopama. Töpö kai waloki ha, ĩ töpö pewö na Jesus a ami waliki nö, töpö toa komanöma. 41 Ai töpö satehe epii töpö õsi ha sai töpö kule, Jesus anö ĩ sai töpö lisia kopamanöma. Töpö lisia kopamanö nö, töpö hapalo lalupalo opa nö, 'Jesus ai! Teusö a hai ĩ pelupö waö!' ĩ na töpö kuuma. Ĩ na töpö kuu ha, 'Pö hapalo tihöö! Sa thapole, ĩ töpönö sa wäsä sisapöö!' ĩ na Jesus anö töpö noa thalöma. Teusö anö Jesus a kaikanapalöpö a simönö noai, ĩ sai töpönö ĩ tä taö öpa kutenö, ĩ na Jesus anö töpö noa thama. 42 Ĩ na tä kua tä, tä halusoö ha, sanöma töpö kuo maapö tä uli hamö Jesus a hua henasolöma. A hua henasolöma ha, ĩ töpö satehe epö töpönö Jesus a taemö hua hailolö nö, a taa konanö nö, 'Tiko hamö a huu tihöö! Kamisamakö na a kutikiö!' ĩ na töpö kuuma. 43 Ĩ na töpö kuuma maaki, Jesus aiki, 'Teusö anö sanöma makö simöa totio piale, ĩ ta topa apöle, ĩ sa ta wäsä hätäpopö, Teusö anö sa simöpalöma. Önö kutenö, hisa ha sa ta wäsä sisa mai kitäö! Tiko hamö töpö kulati, ĩ töpö na sa ta wäsä naio pia salo' ĩ na a kuuma. 44 Ĩ na a kuu nö, Jutéia tä uli ha juteu töpö kokamo sinomo wi ĩ sai hamö a huu hätäpo totitio nö, Teusö ta wäsätima.

Lucas 5

1 Ĩ na tä kua tä, Sienesaté tuu kosoto kasö pata ha Jesus a hupaloti tä, töpö satehe epii töpönö Teusö a kai a hini pi topa apa kutenö, Jesus a huti pa töpö sototoa soatama. Töpö sototoa soata nö, Jesus a na ĩ töpö pakäho opama. 2 Töpö pakäho opaö ha, kosoto u kasö pata ha salaka pö hiki sinomo wi ĩ töpönö wahi tökö salupala kõone, Jesus anö ĩ töpö hai polakapi kutiata kökö poke katöa talalö nö, 3 Simão Pedro a hai ĩ kutiata a na Jesus a titia soataköma. A titia soataiki nö, 'Simão ai. Kutiata a helulupalö' a kuu ha, kutiata a helulua hö̃töpalöma, kutiata a õsimö na Jesus a lotia tä, kosoto tuu kasö ha töpö sotota pole, ĩ töpö na Jesus anö Teusö ta taöma kuköma. 4 Teusö ta wäsä matalo nö, Simão a na a hapalo nö, 'Mötali tuu kosoto pata õkio opa pamö pö pi hua soatalolöö! Ĩ hamö wahi ma tökö pata säsäha lasopöö!' ĩ na Jesus anö Simão Pedro a noa thama. 5 Ĩ na a noa thaö ha, 'Pata! Hi sami tä mumi ha wahi sama tökö säsäha haluti kipii maaki, salaka sama pö hikipa halu maa kipii. Salaka sama pö hikipa maa päo noai ha maaki, “Wahi ma tökö säsäa satia kotalöö!” kawanö samakö noa thaa manu kule, sa tökö säsäa hö̃töo kota kitäö!' ĩ na Simão a kuu hö̃töoma. 6 Ĩ na Simão a kuu nö, ĩ töpönö wahi tökö säsäa kotaköma, salaka kökö satehe epii kökö hikia soatalömae. Ĩ salaka kökö satehe epö salo, wahi tökö moni pata huitipasoma. 7 Wahi tökö moni huitipasoö ha, ai kutiata a na ai töpö pi kalä pole, ĩ töpö naka soatama. Ĩ töpö pi waloikiso nö, ĩ töpö pewönö salaka kökö hikialalö nö, ĩ polakapi kutiata kökö pewö na salaka kökö pewö lahoköma, kutiata kökö moni laköpasoma. 8 Salaka kökö satehe epii kökö hikisoma kutenö, Simão Pedro a, Simão Pedro anö töpö nokapalama noai ĩ töpö, Sepeteu a hai ĩ pelupö Tiago a, pelupö João a, ĩ na kilii, Simão Pedro a na ĩ polakapi töpö kalipalo naio sinomo noai ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö pewö pi honipo opama. Simão anö salaka kökö satehe epii kökö hiki talalö nö, 'Jesus a patanö tä aipöama apa nö kiliawi ia!' a pi kuu nö, Jesus a kotö na pili a maekonö a hĩta thaiki nö, 'Kaikana ai! Wanisala sa tä tha apa pasio wi ĩ sa kutenö, a loa pasököikiö!' ĩ na Simão Pedro a kuuma. Ĩ na a kuu ha, 'A kili tihöö! Salaka wa kökö luluama kua wi na, ĩ na kamisa na ĩ na sanöma wa töpö pi luluama thama nömöopöö!' ĩ na Jesus a kuuma. 11 Ĩ na Jesus a kuu ha, kutiata kökö katömakö nö, kutiata kökö, wahi tökö, ĩ na tökö kui tökö pewö taa soa päta kölö nö, Jesus a kai a hua sinomo pia salo, Jesus a na töpö noka soasolöma. 12 Ĩ na tä kua tä, ai tä uli ha Jesus a huti tä, wasu wasu tänö pili a ösö hiopöo noai, ĩ a waloa läköma. A waloa läiki nö, Jesus a talalö nö, 'Jesus a hai, ĩ kaikana täö!' a pi kuu salo, pili a maekonö a hĩta thaiki nö, a mãi poa soataköma. A mãi poa soataiki nö, 'Kaikana ai. Kawanö sa toma kõo taö öpa kõo kitä. Sa toma kõo pi topa tä, sa toa komanöö!' ĩ na a kuuma. 13 Ĩ na a wani kuu ha, Jesus anö a wani höpöa nö, 'Awai. Wa toma kõo pi topa kuleö! Wa toma pi topa kõa salo, wa toa komani ke' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na Jesus a kuuma ha, pili a ösö wani hiopöo opama maaki, a ösö wani totia kopasoma. 14 A ösö wani totia kopasoö ha, Jesus aiki, 'Wa hua konasolö salo, wa toa konaso noai, ai töpö na ĩ ta wäsä hãto tihöö! Teusö a täpä sinomo wi ĩ a na wa mömo sisataö! Wa mömo nö, “Wa toa konasoma kutenö, salo a totoköö!” Moisés anö pata töpö noa thaa noai, ĩ wa ta hininö nö, ĩ salo a totokötöö! Wa salo totoki wi, ai töpönö ĩ tä möö ha, “Ki a wani toa konasoma salo” ĩ na wa töpö pi thamapöö!' ĩ na Jesus anö a noa wani thama. 15 'Ta wäsä hãto tihöö!' Jesus a kuuma maaki, a wani toa konaso noai, ĩ ta wäsä setekeo opama. Ta wäsä setekeo opaö ha, töpö satehe epii ĩ töpö aiki, 'Jesus sa hini tasokö o! Sa salia apati wi, Jesus anö ĩ tä maa kopamanöpöö!' ĩ na töpö pi kuu nö, Jesus a na ĩ töpö walopa tasoma. 16 Töpö walopa tasoö ha, sanöma töpö kuo taso ma apa pa Jesus a hulolö nö, Teusö a na a hapalotima. 17 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö Teusö ta wäsä nö, töpö pi hatukama pole, ĩ ha patiseu töpö, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö lotioma. Kaliléia tä uli, Jutéia tä uli, Jetusalẽi tä uli, ĩ na tä uli kui tä uli ha sai pö kule, ĩ sai pö pewö hamö ĩ töpö kule, Jesus a kule hamö ĩ töpö waloiki nö, töpö lotioma. Töpö lotia tä, Jesus anö töpö ononoa kopamanöpö, Teusö pata tänö a lotetea totipamanöma. 18 Ĩ na tä kua tä, ai töpönö a wani kõhea pasikö noai, ĩ a pi wani salukulölö nö, a kai walokö solöma. Töpö walokiso nö, Jesus a kotö ha a pi paa pi topama maaki, 19 sai a õsimö pewö matia apa waiki ha, töpö lisipo maama. Önö kutenö, sai a hõo hamö a kai tupolö nö, Jesus a lole, ĩ tä hẽtu ha sai a hösöka ha tä hãkopalö nö, ai töpö kokamo pole, ĩ töpö mötali ha a pi ithomanö nö, Jesus a loo pa, a pi paa kotökömae. 20 A pi paki ha, Jesus aiki, '“Jesus a lotete epö salo, a toa komani kitäö!” ĩ na töpö pi kuu hãtoa kule' ĩ na Jesus a pi kuu nö, a kõhene, ĩ a wani na a hapalo nö, 'Wanisala wa tä thaa noai, ĩ tä na Teusö a hĩso pole, ĩ sa tä maa kõo waikipamani keheö!' Jesus a kuuma. 21 Ĩ na Jesus a kuu ha, patiseu töpö, Moisés a kai wäsä sinomoti wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö lole, ĩ töpö aiki, 'Häö. Jesus anö Teusö a kateha wanisala apawö. Sanöma makönö wanisala ma tä thatala apati wi, ĩ tä na Teusö a hĩso pole, Teusö anö ĩ tä maa kõa sisapamani ta pi kuu mai' ĩ na töpö kutima. 22 Ĩ na töpö pi kuti wi, ĩ tä na Jesus a pi hatuka apa salo, ĩ töpö na a hapalo nö, 'Wi na makö pi kuti salo, ĩ na makö pi kuti kule? 23 “Wanisala wa tä thati noai, ĩ tä na Teusö a hĩso pole, ĩ sa tä maa kõo waikipamani keheö!” ai sanöma tä kuu taö mai kitä. Teusö a kuu taö öpa sisaö. Ĩ na tä kua tä, a wani kõheo wi, ĩ a wani na, “Wa öpa totiki nö, au sii totokö kai wani kononöö!” ai sanöma tä kuu taö mai kitä. Teusö a kuu taö öpa sisaö' ĩ na Jesus a kuuma. 24 A kuu nö, 'Ĩ na ai sanöma tä kuu taö mai kitä maaki, kamisa na Teusö aiki, “Masita tä uli pewö hamö sanöma töpö pilipai, ĩ töpönö wanisala tä thaa sinomoti wi, ĩ tä na sa hĩso opa wi, kawanö ĩ tä maa kopamanöö!” ĩ na kamisa na Teusö a kuu waikio kipili' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu nö, '“Jesus a pitilimo opaö. A lotete epö. Teusö anö Jesus a simönöma kutenö, sanöma makönö wanisala ma tä thaa wi, ĩ tä na Teusö a hĩso pole, Jesus anö ĩ tä maa kopama taö öpawö” kamisanö ĩ na makö pi thamapö, hi a wani kõheo wi, sa wani toma kõo pia kuleö!' Jesus a kuu nö, a wani kõhetio wi, ĩ a wani na, '“Wa öpaiki nö, au totokö kai kononöö!” kawa na sa kuu alu kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 25 Ĩ na a noa thaö ha, töpö pewö mamo tetela tä, kama hai sii totokö kai öpa kopalo nö, 'Teusö a totiatalo opa nö kiliawö ia! Teusö anö sa toa komani keö!' ĩ na a kuu kai wani kopölöma. 26 Ĩ na a kuu kai wani kopölö ha, töpö kuo haio noai, ĩ töpö kilia apölo nö, 'Kilatiha! Jesus anö tä aipöama apa wi ĩ ma tä tapa ke. Teusö a lotete epö. A toita apö' ĩ na töpö kupalotima. 27 Ĩ na tä kua tä, Jesus a hua kononö nö, kaikana tä pata na sitipa totoki pia salo, sitipa täta wi ĩ a sai ha Jesus a waloikitö nö, Lepii anö sitipa täa sinomoti wi, ĩ a loa talalö nö, 'Hapo. Kamisa na a nokapalo sinomoö!' ĩ na Jesus a kuuma. 28 Ĩ na a kuu ha, Lepii a öpa läa soataiki nö, tökö pewö taa soatakölö nö, Jesus a na a noka soasolöma. 29 Ĩ na tä kua tä, Lepii anö Jesus a na ai töpö pi mönahapamani pia salo, nii tä thakö nö, töpö satehe epii töpö kokamomanö nö, Jesus a na, 'Ipa sai a na makö iapalopöö!' ĩ na Lepii a kuuma. Ĩ na tä kua tä, Lepii a, Jesus a, ĩ na kilii töpö iapaloti tä, kaikana tä na sitipa totoköpö, sitipa täa sinomo wi ĩ töpö satehe epö, ai töpö satehe epö, ĩ na kui töpö ia naitioma. 30 Ĩ töpö loo naioma kutenö, Moisés a kai wäsä sinomo wi, ĩ patiseu töpö, ai patiseu töpö, ĩ na kilii töpönö Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö hĩsu thaa nö, 'Häö. Wi na makö pi kuu salo, tiko tä kaikana na sitipa totoköpö, sitipa sua sinomo wi ĩ töpö, ai töpönö wanisala tä thaa naitio wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, ma töpö kai iati kule?' ĩ na töpö kuuma. 31 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö 'Wa temö öpö tä, töpö ononopama sinomo wi, kawa na ĩ a walo kõo paio mai kitä. Wa salia apa tä, ĩ a waloa kõo sisaki. 32 Ĩ tä kua kua wi na, ĩ na sa kua hö̃töoö. Kawa aiki, “Wanisala sa tä thaa mi. Sa õsi toita apö waiki. Sa totiatalo opa asaö” wa kuu ha, kawa na sa walo mai kitä. Wa õsi topama mai kitä' ĩ na Jesus a kuu nö, '“Wanisala sa tä tha apati wi ĩ saö!” ĩ na wa kuu ha, kawa na sa waloa asaki kitäö! Kawa na sa waloa asakö nö, “Wanisala tä na sa pi sapamo kopalo nö, ĩ sa tä hosa pi topa apa kuleö!” ĩ na wa pi kuupö, kamisanö wa naka kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 33 Ĩ na tä kua tä, Jesus a na ai töpö hapalo nö, 'João a kai a hua sinomo wi ĩ töpö, patiseu töpö kai a hua sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, töpö Teusömo totio pia salo, töpö ia paio mai maaki, kawa kai a hua sinomo wi ĩ töpö aiki, “Huki sa Teusömo totio pia salo, nii sa tä oa paio mai kitäö!” ĩ na ĩ töpö pi kuu maa noa' ĩ na töpö kuuma. 34 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö 'Suaha tänö töpö naka noai, ĩ töpö kokamo pole, ĩ töpö na ĩ suaha tä kua soala tä, ĩ töpö na, “Nii tä oa paio tihöö!” tä kuu wi tä kule kitä ta o? Ma. “Pö ösö potehepaloö!” tä kuu wi tä kua sisaa. 35 Ĩ tä kui na, ĩ na kamisa kai a hua sinomo wi, ĩ na ĩ töpö kua hö̃töoö. Tiko hamö suaha tä hulasolöma, töpö kua haile, ĩ töpönö nii tä oa hisa mi kui na, ĩ na ipa töpö kua hö̃töo kitä. Waiha tiko hamö Teusö anö sa tälölö noai ha, töpö pi honipo opa salo, nii tä oa hö̃töo paio mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 36 Ĩ na a kuu nö, ai uni ta wäsä nö, 'Haloi ösö hote wani naso opii, ĩ wa ösö totipa pi topa kõa kule maaki, ösö asawösö tutei wa ösö sätäa kõo mai kitä. Haloi ösö tutei wa ösö kakapalöma, ĩ haloi wa ösö waniapali kitä. Haloi ösö tutei ösö waniapasoö, haloi ösö naso opii ösö na ösö tutei ösö sätäo topa mi ipö, ĩ na tä kua kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 37 Ĩ na a kuu nö, 'Salo ösö hote holokoto ha upa mo puu tutei wa mo puu löa mai kitä. Tuu tute tuu lököma, tuu hölö nö, ĩ tuunö ösö homoa totia apötaso kitä. 38 Ĩ na tä kuaö ha, salo ösö holokoto tutei ösö na mo puu tutei tuu lösa sisaheö! 39 Tuu thaa tetea waikikö noai, ai tänö ĩ tuu koa taö öpa waikia kutenö, tutei tuu toita apa kule maaki, ĩ tuu koa nömöo pi topa mai kitäö! “Tuu thaa tetea waikikö noai, ĩ tuu koamö toita asa waikiwö” ĩ na a kuu kitä' ĩ na Jesus a kuuma. Tutei tuu kui na, Jesus anö ta wäsä wi, ĩ na ĩ ta tutei ta kuo hö̃töoma.

Lucas 6

1 Ĩ na tä kua tä, mota mato wi ĩ tä wakala ha, hikali ha tötiiku mosö kuo pa, Jesus anö kama kai a hua sinomoti wi ĩ töpö kai hasuoma. Töpö kai hasuo pamö tötiiku mopö käalalö nö, mosö hosalö nö, mokö oa kai hutiilöma. 2 Mokö oati ha, patiseu töpö aiki, '“Mota mato wi ĩ tä wakala ha pö kalipalo hãto tihöö!” Moisés a patanö töpö noa thama maaki, wi na makö pi kuu salo, hi tä wakala ha makö kalipalotii?' ĩ na töpö kuuma. 3 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, 'Davi a, kamanö töpö nokapalamati wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö oi ipö tä, Davi a kua noai, ĩ ma tä sãökama hini maa apapa noai. 4 Teusömo wi a sai ha Davi a lisipalo nö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ töpönö Teusö a na ĩsa ãi totoma sinomo wi, Davi anö ĩ ãi tälö nö, ãi oalöma. Ĩ ãi oalö nö, töpö nokapalama noai ĩ töpö na ĩ ãi totoaköma. “Teusö a täpä sinomo wi ĩ töpönö ĩ ãi oa sisa pököö!” ĩ na Moisés anö pata töpö noa thama maaki, Davi anö ĩ ãi tälö nö, ãi oalalömae. Ãi oalalöma maaki, “Wanisala” ĩ na Teusö a kuu maama' ĩ na Jesus a kuuma. 5 Ĩ na a kuu nö, 'Mota mato wi ĩ tä wakala na sanöma sa kupaso noai, ĩ sa kaikanamo wi ĩ sa. Önö kutenö, ĩ tä walaka na, kamisa aiki, “Pö kalipaloö!” ĩ na sa kuu ha, ĩ tä wanisala mai kitä' ĩ na a kuuma. 6 Ĩ na tä kua tä, mota mato wi ĩ ai tä wakala ha juteu töpö kokamota wi ĩ a sai pata ha Jesus a lisipasoma. A lisipalo nö, Teusö ta wäsä nö, töpö taöma kuköma. Ĩ ha ai tä kule, ĩ kate a poko ami ösö tao mio opama. 7 A ami ösö tao mi ipö ha, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, patiseu töpö, ĩ na töpö kui töpö aiki, 'Huki mota mato wi ĩ tä wakala maaki, Jesus anö a toa kõo hãtomani kitäö!' ĩ na töpö pi kuu nö, Jesus a na töpö mamo teteoma. '“Mota mato wi ĩ tä wakala na pö kalipalo tihöö!” ĩ na Moisés anö juteu makö noa thama maaki, huki wa kalipalowö' ĩ na Jesus a na ĩ na ĩ töpö kuu pi topa apama. 8 Ĩ töpö pi kuti pole, Jesus anö ĩ tä taö öpa salo, a ami ösö tao mi ipii, ĩ a na, 'Hisa ha, mötali ha a öpakisoö!' ĩ na Jesus a kuu ha, a öpaköma, 9 töpö lole, ĩ töpö na Jesus a hapaloma. A hapalo nö, 'Mota mato wi ĩ tä wakala na wi na makö pewö kuatipö? Wi na Moisés a kuuma? “Toitai tä thaa totihoö!” a kuu hãtoma? “Wanisala tä thaö!” a kuuma ta o? “Ai tä totiapala totihoö!” ĩ na a kuu hãtoma? “Ai tä säpalöö!” ĩ na a kuuma ta o?' ĩ na Jesus a kuuma. 10 Ĩ na Jesus a kuu nö, kama kotö ha töpö lole, ĩ töpö pewö na a mamo teteiki nö, a ami ösö tao mi ipii, ĩ a na, 'A ami totoköö!' a kuuma. Ĩ na a kuu ha, a ami totoki ha, a ami topa kõo soataköma. 11 A ami topa kõo soataki ha, Moisés a kai wäsä sinomo wi, ĩ töpö, patiseu töpö, ĩ na kilii, Jesus a na ĩ töpö hĩso nö, töpö hapalo hẽtupaso nö, 'Wi na Jesus ma thamapö? Ma säpalö nökö hãtoö?' ĩ na töpö kuuma. 12 Ĩ na tä kua tä, Teusö a na Jesus a hapalo pia salo, heuma tä öpalati, ĩ hamö a hemopaso lasoma. A hemopalolö nö, mumai ha Teusö a na a hapaloti tä, tä halusoma. 13 Tä halusoö ha, kama kai a hua sinomoti noai, ĩ töpö nakalö nö, 12 töpö saia asapalöma. Töpö saipalö nö, 'Kamisanö makö simöa asa wi ĩ maköö!' ĩ na Jesus anö ĩ töpö hila thaköma. 14 Ĩ na töpö kui töpö sailöma: Simão a hilo somama maaki, Jesus anö Pedro a hila thaa nömökö noai ĩ a, Pedro a hai ĩ poose André a, Tiago a, João a, Filipe a, Patolomeu a, 15 Mateus a, Tomé a, Aupeu a hai ĩ pelupö Tiago a, Simão a hapalo lotete epii ĩ a, 16 Tiago a hai ĩ pelupö Jutasö a, ai Jutasö anö Jesus a monima noai, ĩ Jutasö Isökatiosisö a, ĩ na töpö kui, Jesus anö ĩ töpö saia asalöma. 17 Jesus anö töpö saia asalö nö, ĩ töpö kai timöa kopalolö nö, salöo kölö pa ai töpö satehe epii töpö kokamo kölö pa, ĩ ha töpö timöa kõpasolöma. Jutéia tä uli pewö hamö töpö pilile ĩ töpö, jetusalẽi tili töpö, ĩ na töpö kui töpö kokamo sototapalotima. Ki hamö, mötati tuu kasö pata ha Situ tä uli, Sitõ tä uli, ĩ na tä uli kui tä uli ha töpö pilile, ĩ töpö kokamo naitioma. 18 'Jesus sa hini tasokö o! Jesus anö sa toa kõo tasokö o!' ĩ na töpö pi kuu salo, Jesus a na töpö walokö solöma. Ai töpö na sai töpö sapäko opati noai, ĩ töpö waloki ha, Jesus anö ĩ töpö toa komanöma. 19 Jesus a lotete epii, ĩ tänö töpö pewö toa konasoma kutenö, ĩ töpö pewö aiki, 'Jesus sa höpöpalöma, sa toa konaso kitäö!' ĩ na töpö pi kuuma. 20 Ĩ na tä kua tä, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na Jesus a mamo hutalo nö, ĩ na a kuuma: 'Wani ma tä thapo mi ipii, ĩ makö na Teusö a kaikanamo kutenö, makö pi topa apaö. 21 Huki makö oi ipii, waiha ĩ makö ösö poteheapalo opa kitä kutenö, makö pi topa apaö. Huki makö ö̃köpalo opati pole, ĩ makö pi mönaha apa pia manu kule, makö pi topa apaö. 22 Sanöma sa kupaso noai ĩ sa na makö nokapalo sinomo kutenö, ai töpönö makö wanipoö, kamakö na ĩ töpö hapalo pi wasöatii, “Makö wanisala apawö” ĩ töpö kutii, makö sasuli, ĩ na ai töpö kua kua hãtotio kitä maaki, makö pi topa apa kitä. 23 Hi tä hẽtu ha Teusö a kupoli, ĩ a na makö kononö nö, ai töpönö makö pepalama apa noai, ĩ tä noa na Teusö anö makö täpäa totili kitäö! Önö kutenö, pö pi topa apököö! Makö pepalama apati wi, ĩ na ĩ töpö hai kolo töpö kua hö̃tötioma. Teusö a kai a wäsä sinomoti noai, ĩ töpö pepalama hö̃tötioma' ĩ na Jesus a kuu totiatalotima. 24 Ĩ na a kuu totiataloti nö, 'Wani ma tä thapo opa asa wi, huki ĩ makö pi topa waikia kutenö, waiha makö pepalo opa kuki kitäö! 25 Huki makö ösö poteheapalo opa asatio wi, waiha ĩ makö pepalo opati kuki kitäö! Makö oia apa kuki kitäö! Huki makö pi mönaha apa salo, makö ĩkapalo opati wi, ĩ makö ö̃köpalo totia apa nömöa konaso kitäö! 26 Sutu ha Teusö ta wäsä holisimo opati noai, kolo töpönö ĩ töpö a kateha nö, “Ĩ töpö totiatalo opa nö kiliawö” ĩ na ĩ kolo töpö kuuma kutenö, huki ai töpö pewönö makö ha kateha nö, “Makö totiatalo opawö” ĩ na ĩ töpö kuu tä, toita apii makö kuo mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 27 Ĩ na Jesus a kuu nö, '“Makö wanipo opati wi ĩ töpö noima totihoö! Makö hĩsu thati wi ĩ töpö totiapala apa sinomoö!” ĩ na kamakönö sa hini pole, ĩ makö na sa kuu alu kule' ĩ na Jesus a kuuma. 28 Ĩ na a kuu nö, 'Teusö a na makö hapalo nö, “Kamisa na töpö hapalo wanisala apa wi, ĩ töpö totiapala totihoö!” ĩ na makö kuu! Ai töpönö makö peama wi, Teusö a na ĩ ma ta wäsä nö, “Ĩ töpö pi hatukupamanöö!” ĩ na makö kuu! 29 Ai tänö pili wa nakötökö tĩathoki ha, ai wa nakötökö hẽtu totoa hö̃töa soataloö! Wa pomo wi, ai tänö ĩ ösö täli ha, wa ösö halopo komopole, ĩ wa ösö totoa naia soataköö! 30 Kawa na ai tä nakoö ha, wa tä täpä soatoö! Ai tänö au wani tä täli ha, tä naka kõo hãto tihöö! 31 Ai töpönö wa totiapala apa wi, ĩ wa tä pi ipa kua wi na, ĩ na kawanö ai wa töpö totiapala apa kua hö̃töopöö!' ĩ na Jesus a kuuma. 32 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Ai töpönö makö noima wi ĩ ma töpö noima sisa asaö ha, Teusö anö noa tä totoki kitä ta o? Ma. Ĩ na makö kua wi na, ĩ na ai töpönö wanisala tä thaa wi, ĩ na ĩ töpö kua hö̃töoö. Töpö wanisala apati wi, ĩ töpönö kama hai ĩ ai noi töpö noima hö̃töoö. 33 Ĩ na tä kua tä, ai töpönö makö totiapala apati wi, kamakönö ĩ ma töpö totiapala sisa hö̃töoö ha, kamakö na Teusö anö noa tä totoki kitä ta o? Ma. Noa tä totoa mai kitä. Ai töpönö töpö wanisala apa wi ĩ töpö totiapala apa kutenö, töpö wanisala apa wi maaki, ĩ töpönö ĩ töpö totiapala hö̃töo sisaö. 34 “Kamisa na noa tä totota asa kõo wi, ĩ sa töpö täpä sisapöö!” ĩ na makö pi kuu nö, ĩ ma töpö täpä kuköma, kamakö na Teusö anö noa tä totoki kitä ta o? Wanisala tä thatala apati wi ĩ töpö aiki, “Kamisa na noa tä totota asa kõo wi ĩ sa töpö täpä sisapöö!” ĩ na ĩ töpö pi kuu hö̃töo soataö ta pi kuu mai. 35 Ĩ na kuno mai. Ai töpönö wa wanipoti päla tä maaki, ĩ wa töpö noima satiaö! Ĩ wa töpö totiapala totihoö! Ĩ wa töpö täpä totihoö! “Ĩ töpönö sa totiapala hö̃töo soata kitäö! Noa tä totoa hö̃töpi kitäö!” pö pi kuu ti! Noa mai ha, ai ma töpö totiapala apa päoö ha, kamakö na Teusö anö pe epii noa tä totoki kitä. Ösö hamö, hi tä hẽtu pata hamö Teusö a kupoli, ĩ Teusö a hai ĩ ulu makö kupaso kitä. Wanisala tä thatala apati wi ĩ töpö, “Aitaköö!” Teusö a na töpö kuu mai ĩ töpö, ĩ na töpö kui, Teusö anö ĩ töpö totiapala apa sinomoö. 36 Önö kutenö, kamakö hai ĩ pö̃ Teusö anö töpö totiapala thama kua wi na, ĩ na ma töpö totiapala thama kua hö̃tötiopöö! 37 “Ki töpö wanisala apawö” ĩ na pö kuti ti! Ĩ na makö kuu mi tä, kamakö na Teusö aiki, “Makö wanisala” ĩ na a kuu hö̃töo mai kitä. “Ki töpö wanisala apa kutenö, ma töpö peamapököö!” ĩ na makö kuu mi tä, kamakö na, “Makö wanisala apaö ha, makö peama totio kitäö!” ĩ na Teusö a kuu hö̃töo mai kitä. Kamakö na ai töpönö wanisala tä thaa noai, ĩ tä na makö hĩso maa soatalo nö, ĩ töpö na makö noimo kõki ha, Teusö a na wanisala ma tä thaa noai, ĩ tä na Teusö a hĩso matalo nö, kamakö na a noimo hö̃töo kõo soata kitä. 38 Ai ma töpö täpäö ha, Teusö anö makö täpä hö̃töo kitä. Teusö anö kamakö hai ĩ noa tä uni lökö nö, tä pasöa koipökö nö, tä lahoa totimaki kitä. Pe epii ai ma töpö täpäö ha, pe epii Teusö anö makö täpä hö̃töo kitä. Ai töpö na wani ipii ma tä totoki ha, kamakö na wani ipii Teusö anö tä totoa hö̃töki kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 39 Ĩ na a kuu nö, ai uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma: 'Ai tä höpöpö öpii, ĩ anö ai tä höpöpö kai huu kuköma, a kai makokoapalo hö̃töo kitä ta o? Tiko hamö töpö hulolö nö, thaka taka pata na töpö kekö taso kitä. Ai tä höpöpö öpii, ĩ a kua kua wi na, ĩ na Teusö a thapo mai, ĩ na ĩ a kua hö̃töoö' ĩ na Jesus a kuuma. 40 Ĩ na a kuu nö, 'Ai pata tänö wa taöma sinomo wi, ĩ a pata na, “Kamisanö sa tä taö öpa asale ĩ sa” ĩ na wa kuu mai kitä. Waiha ĩ a patanö kawa na tä pewö taöma kuköma, ĩ pata tä kua wi na, ĩ na wa kua hö̃tötio kuki kitäö! 41 Wi na wa pi kuu salo, ai tä mamo ha lipö lipö tä ose wai kãne, ĩ wa tä tapa asa kule maaki, kawa mamo ha hii ti asawösö pata kãne, ĩ ti pata tapa hö̃töo mai a? Ĩ hii ti asawösö pata kua kua wi na, ĩ na pe epii wanisala wa tä thaa wi, ĩ na ĩ tä kua kua hö̃töoö. 42 Pili wa mamo ha hii ti asawösö pata kãne, ĩ wa ti pata kãa tapa paio mi tä, au ai tä na kawa aiki, “Pili wa mamo ha lipö lipö tä ose wai kãne, ĩ sa tä wai hikia kopalöpöö!” ĩ na wa kuu kitä ta o? Wa holisimo opawö. Pili wa mamo ha hii ti asawösö pata kãne, ĩ ti hosa paitalöö! Ĩ wa ti hosalöma, wa tä tapa totia kõa kutenö, ai tä mamo ha lipö lipö tä ose wai kãne, ĩ wa tä wai hosa totiatalo opa kõoö!' ĩ na Jesus a kuuma. 43 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Hii tiki toita apii ĩ tiki ha thomo thomo wanisalai mo lalo mai kitä. Ĩ na tä kua tä, hii ti wanisala apii ĩ ti ha mo toita apii mo lalo mai kitä. 44 Pili wa tate möö taö öpa salo, ĩ pili wa tiki möö taö öpa naia soataa. Amo mösököpö pasii ĩ amo ha piku mo lalo mai kitä. Amo mösököpö öpii ĩ amo ha upa mo lalo naio mai kitä. 45 Ĩ na tä kua kua wi na ĩ na sanöma makö kua hö̃töoö. Ai wa totiatalo opati wi, ai wa õsi na toitai tä kua kutenö, ĩ wanö toitai wa tä thaö. Ai wa wanisala apa pasio wi, ĩ wa õsi ha wanisala tä kua pasia kutenö, wanisala wa tä thaa pasioö. Wanisala tä na wa õsi pi tapomo tä, wa hapalo wanisala soa päatalo opa kitä. Toitai tä na wa õsi pi tapomo tä, wa hapalo toita apö hö̃töo kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 46 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Wi na wa pi kuu salo, kamisa na, “Ipa kaikana wa. Kawanö sa simöa sinomo wi ĩ sa” ĩ na wa kuu kule maaki, sa kai a hini maapa wi? “Ĩ na wa kuapöö!” kamisanö wa noa thaa kule maaki, “Pälaö” wa kuuwö. 47 Kamisa na ai tä waloiki nö, sa kai a hininöma, “Ĩ na wa kuapöö!” ĩ na sa kuu ha, ĩ na ĩ a kua hö̃töa totiotii, witi pili a kua wi na ĩ na ĩ a kuaö? Ĩ sa ta wäsä pia kule' ĩ na Jesus a kuuma. 48 Ĩ na a kuu nö, 'Pi naka. Ai tänö sai a thaki pia salo, sai a kolo thaa piale, ĩ ha thaka taka thaa paiki nö, maa ma pata kupokili, ĩ ma hösöka pata ha sai a kolo thaa paiki nö, sai a sai thaa totiköma. A sai thakö noai ha, pata u pata õkimoa soalo nö, sai a öpalali ha, ĩ ha u pata kaläpoma maaki, a sai lototoa totia apa kutenö, a sai wäkäpa maama. Ĩ a sai thakö noai, ĩ a kua wi na, ĩ na kamisa kai a hini totio wi, ĩ na ĩ a kua hö̃töoö. 49 Ĩ na tä kua tä, ai tänö sai a thaa hö̃tököma. Sai a thaa pia tä, sai a kolo lototama pasio paio maama. Masita tä ha a sai kolo hĩta päköma. A sai thakö noai ha, a sai öpalati ha, ĩ ha lope epii maa tuu õki pata kaläsoma, a sai wäkäa soatalo nö, sai a pewö pata wania totia apöpasoma. Ĩ a sai thakö noai, ĩ a kule na, ĩ na sa kai a hini mi ipii, ĩ na ĩ a kua pasioö' ĩ na Jesus a kuuma.

Lucas 7

1 Ĩ na tä kua tä, ĩ töpö na Jesus anö ta wäsä matalo nö, Kapahanaũ tä uli ha a waloa kõkö tasoma. 2 A waloa kõkö tasoma, ĩ ha sotatu töpö na homa tili tä kaikanamo sinomo wi ĩ a pata na ai tä kalipalo sinomoti wi, kaikana tänö ĩ a pi ipa noai, ĩ a salia apati nö, a noma piama. 3 A noma pia tä, 'Jesus a kua kõa kulaliö!' ĩ na tä kuu wi, kaikana tänö ĩ ta hininö nö, ai juteu pata töpö simönö nö, 'Jesus a nakalötöö! Sa kalipalama sinomo wi, Jesus anö ĩ a toa komanöpöö!' ĩ na töpö noa thama. 4 Ĩ na töpö noa thaö ha, töpö hulolö nö, Jesus a na töpö waloikitö nö, 'Kaikana tänö a kalipalama sinomo wi, ĩ a toa komanösoö!' ĩ na töpö kuuma. Ĩ na töpö kuu nö, 'Ĩ kaikana tänö juteu makö pewö pi ipaö. Makö pewö pi ipa kutenö, Moisés a kai hinipö, ĩ a sai ha samakö kokamo sinomo wi, ĩ kaikana tänö ĩ a sai thaköma. Önö kutenö a pata pasilipalösoö!' ĩ na töpö ku upama. 6 Ĩ na töpö kuu ha, ĩ töpö na Jesus a hua naisolöma. Ĩ töpö na a hua nainonö nö, kaikana tä sai pö ha Jesus a ateo tä, Jesus a na kaikana tänö kama hai ĩ noi töpö simönöma. Töpö simönö nö, ĩ na a kuuma: 'Jesus a na makö waloikitö nö, ĩ na makö kuu! “Jesus ai. Kawa na ĩ na kaikana tä kuu kuu kuleö! ‘Kawa totiatalo opawöö! Kamisa totiatalo pasio mi ipöö! Önö kutenö, ipa sai a na wa huu maa pököö! 7 'Sa toita apö kutenö, Jesus a na sa huu tasoköö!' ĩ na sa pi kuu maneö! Jesus ai. A hapalo päoö. Wa huu mai, 'A toa konoö!' ĩ na wa kuu päoö ha, sa kalipalama wi ĩ a toa konaso kitäö! 8 Ai pata tänö sa simöa sinomo wi ĩ sa. Ĩ na tä kua tä, kamisanö ai sotatu sa töpö simöa hö̃töo sinomo wi ĩ sa. Sa töpö simöa nö, 'Ki hamö a hulolöö!' ĩ na ai sa tä noa thaö ha, a hulasolö ke. Ai tä na sa hapalo päo nö, 'Hapo. A huoki solöö!' ĩ na sa kuu ha, ĩ a walo hö̃töo sinomoö! Ai sotatu sa töpö simöa kua wi na, ĩ na Jesus wanö salia wi wa tä simöa kua hö̃töoö!’ ĩ na kawa na ĩ na kaikana tä kuu kuleö!” ĩ na Jesus na ĩ na makö kuu!' ĩ na kaikana tä kuuma. Ĩ na a kuu ha, töpö simönö noai, Jesus a na ĩ töpö waloiki nö, Jesus a na ĩ kaikana tä kai a wäsä läoma. 9 Ĩ na töpö kuu läo wi, Jesus anö ĩ ta hininö nö, 'Kilatiha' Jesus a pi kuu nö, a nomöhöpalo nö, töpö nokapaloti pole, ĩ töpö na, '“Hi kaikana tä aiki, ‘Jesus a pitili. Teusö anö a simönö noai ĩ a’ ĩ na ĩ a pi kuu kua pole na, ĩ na isöhaeu töpö pewö lö kui, ĩ na ĩ ai tä pi kuu wi, ai tä kua mane” ĩ na sa kuu kuleö!' Jesus a kuuma. 10 Ĩ na a kuu ha, kaikana tänö töpö simönö noai, ĩ töpö konasolöma. Töpö kononö nö, kaikana tä na a kalipaloti noai, ĩ a temö öpii a taa kõa soatalalö tasoma. 11 Ĩ ai tä hena tä, Naĩ tä uli ha Jesus a hua nömöa soatasolöma. Kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö, ai töpö satehe epii töpö solo, Jesus a na töpö nokapalotima. 12 Naĩ tä uli ha töpö lisipo sinomo wi, ĩ ha Jesus a ateo tä, ai töpönö nomawö tä titiki pia salo, töpö huu läoma. Suö tä hai ĩ peanopö a noma waikilaso noai ĩ tä suö a hai ĩ pelupö a samii, ĩ a noma nömöa konaso noai, ĩ a kai waloa läköma. Ĩ tä suö na naĩ tili töpö huu naio noai, ĩ töpö sateheo opama. 13 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö ĩ suö tä taa nö, a pi honipo opa nö, 'A ö̃kö tihöö!' ĩ na a kuuma. 14 Ĩ na a kuu nö, a ekua soataiki nö, a nomawö titile, Jesus anö ĩ ti höpöaö ha, ĩ ti salukupo pole, ĩ töpö öpa soataköma. Töpö öpa soataki ha, a nomawö titile ĩ a na Jesus aiki, 'Hĩsa ai! “A hoköa kõpaloö!” ĩ na sa kuu alu kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 15 Ĩ na Jesus a kuu ha, hĩsa tä nomawö hoköa kõo soatalo nö, a loiki nö, a hapalo kõo soataki ha, pöpönö a na Jesus anö a totoa kõköma. 16 Ĩ na tä kuaö ha, töpö pewö kilipalo opa nö, 'Teusö a totiatalo opawöö!' töpö kuu nö, 'Teusö a kai a wäsä taö öpa asatio wi, ĩ a waloki keö! Kamakö na Teusö a noimo pia salo, a waloki keö!' ĩ na töpö kupalo opatima. 17 Ĩ na töpö kutima, atepa apöle ha töpö kule ĩ töpö, Jutéia tä uli ha töpö kule ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö pewö na ta wäsätima. Jesus anö hĩsa tä nomawö temöa komanö noai, ĩ ta wäsätima. 18 João a kai a hua sinomoti noai ĩ töpönö João a na Jesus a wäsä hö̃töoma. A wäsä noai, João anö ĩ ta hini nö, kama kai a hua sinomoti noai, ĩ ai polakapi töpö nakalö nö, 19 'Pi naka. Jesus a na ĩ na makö kuu! “Jesus ai. Kamisamakö na Teusö anö a simöpa pia wi, ĩ wa hãtowö? A simöpa kõo pia wi, ĩ ai tä na samakö mamo läo kõo hãtopökö?” ĩ na makö kuu!' ĩ na João anö töpö noa thaa nö, Jesus a na töpö simönöma. 20 Töpö simöni ha, Jesus a na ĩ töpö waloikitö nö, '“‘Jesus ai. Kamisamakö na Teusö anö a simöpa pia wi, ĩ wa hãtowö? A simöpa kõo pia wi, ĩ ai tä na samakö mamo läo kõo hãtopökö?’ ĩ na Jesus a na makö kuu!” ĩ na João anö samakö noa thaa kipiliö!' ĩ na töpö kuuma. 21 Ĩ na töpö kuu tä, ĩ tökö soatawö Jesus anö töpö satehe epii töpö toa komanöma. Ai töpö kamakalipö, ai töpö thoko thokopö, ai töpö amukumo opa wi ĩ töpö, ai töpö na sai töpö sapäko opati wi ĩ töpö, ai töpö höpöpö öpii ĩ töpö, ĩ na töpö kui, Jesus anö ĩ töpö toa komanöma. 22 Ĩ töpö toa komanö nö, João anö töpö simönö noai ĩ töpö na Jesus aiki, 'Pö hua kononöö! Ma tä tatihe, ma ta hinihe, João a na ĩ ta wäsätöö! “Töpö höpöpö öpii ĩ töpö mamo huu topa kõa, töpö konona kõheo noai ĩ töpö huu totia kõa, wasu wasu tänö töpö ösö hiopöpaso noai ĩ töpö ösö totia kopasoö, töpö sömöka komio opa noai ĩ töpö sömöka wakala kopasoö, ai töpö noma totisoma maaki, Jesus anö ĩ töpö temöa komani, töpö honimo opa wi ĩ töpö na Teusö ta wäsäö, ĩ na tä kua kulaliö!” ĩ na João a na ĩ na makö kuu!' ĩ na Jesus a kuuma. 23 Ĩ na a kuu nö. '“Jesus a pitilimo opaö” wa pi kuu wani mi ipii, ĩ wa pi topa apa asaö' ĩ na Jesus a kuuma. 24 Ĩ na Jesus a kuuma, João anö töpö simönö noai, João a na ĩ töpö hua konasolöma. Töpö hua konasolö noai ha, Jesus anö João a kateha haioma. A kateha haio nö, 'Witi pili ma möö pia salo, ai sanöma tä pilia tasoa mai tä uli hamö makö huu tasoma? Ipoko tänö silaka ãko hemosili salä salämo kua wi na, ĩ na a wani kua wi, ĩ ma möömö huma? 25 Witi ma möömö huu totioma? “Sama möö pialati, haloi ösö toita apii ösönö a haloa hãtole kitäö!” ĩ na makö pi kuu hãtoma? Haloi ösö toita apii ösönö töpö halo sinomoö, nii tä, wani tä, ĩ na tä kui, ĩ töpönö ĩ tä thapo opaö, ĩ na töpö kua wi, ai sanöma tä pilia tasoa maa pamö ĩ töpö pilio pasio taso mai kitä. Kaikana töpö sai pö pe epii, sai pö toita apii, töpö sai pö na ĩ töpö kuo sinomo sisatioö. 26 Ma möömö huu taso noai, witi ĩ a pasiwö? Teusö a kai a wäsä sinomo wi ĩ a hãtowö? Awai, João anö Teusö a kai a wäsä wi ĩ a maaki, ĩ a päwö mai kitä. 27 Teusö anö João a kateha noai, ĩ tä sãökama kua. Ĩ na tä sãökama kuu: “Kamisanö sa simöa sinomo wi, Cristo wa palu hamö ĩ sa simöa tolehea pia salo. Kawa palu hamö ĩ anö piliso saliliama totio pia salo” ĩ na tä sãökama kuu' ĩ na Jesus a kuuma. 28 Ĩ na a kuu nö, '“João a hai, ĩ pata tä kuö kui na, ĩ na ai sanöma pata tä kuö mai kitä. Ĩ na ai pata tä kuö mai kitä maaki, waiha Teusö anö sanöma makö simöa totia kuköma tä, makö simöa wi, ĩ ai wa patamo pasio mai maaki, João a na ĩ pata wa toleha satia apöle kitäö!” ĩ na sa kuu alu kule' ĩ na Jesus a kuuma. 29 Jesus a kuu noai, ĩ töpönö ĩ ta hininö noai ĩ töpö pewö, kaikana tä pata na sitipa totoköpö, ai töpö na ĩ sitipa täa sinomo wi ĩ töpönö ĩ ta hinia nainö noai ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö aiki, 'Teusö a pitilimo totio opaö' ĩ na ĩ töpö pi kuuma. Ĩ na ĩ töpö pi kuuma kutenö, João a na ĩ töpö mãi õmamo waikisoma. 30 Ĩ töpö mãi õmamo waikisoma maaki, patiseu töpö, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, João a na ĩ töpö mãi õmamo pasio maama. 'Ĩ na makö kua totiopököö!' Teusö a kuuma maaki, 'Pälaö!' ĩ na ĩ töpö pi kuu pasioma. 31 Ĩ na tä kua tä, Jesus a hapalo kõo nö, 'Huki makö kule, ka pi tä kua wi na, ĩ na makö kuatii? Witi töpö kuati wi na ĩ na makö kua hö̃tötioö?' ĩ na Jesus a kuu nö, 32 'Sapono a na ulu töpö unumoti nö, töpö lopalo kuati wi na, ĩ na makö kuati hãtoö. Ai ulu töpö lole, ĩ töpö na ai ulu töpö hapalo lalupalo opa nö, “Thola sama ösö holapali ke maaki, makö paöa mane. Ĩ na tä kua tä, ö̃kö wi ĩ ama sama ta thapali ke maaki, makö ö̃kö hö̃töo mi ipö” ĩ na ulu töpö kuu. Ĩ ulu töpö kua kua wi na, ĩ na pata makö kua hö̃töoö. 33 João Pasisöta anö upa mo puu koa mi, ai tä wakala na nii tä oa paio mi, ĩ na João a kuati ha, “João a na sai tä sapäko opati salo” ĩ na makö kuuma. 34 Ĩ na tä kua tä, sanöma sa kupaso noai ĩ sanö nii sa tä oaö, pili sa thomo puu koaö, ĩ na kamisa kua kutenö, “Pe epii Jesus anö nii tä oa apaö, pili thomo puu koa apö, ĩ na Jesus a kua silia apatiwö. Kaikana tä na sitipa totoköpö, ai töpö na ĩ sitipa täa sinomo wi ĩ töpö, ai töpönö wanisala tä thaa sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kua wi, ĩ töpö na Jesus a noimotiwö” ĩ na makö kuu. 35 Ai tä pi hatuka apöle, ĩ anö ta wäsä makoka apöle, ai töpönö ĩ ta hini totio opa salo, töpö totiatalo opa kuki kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 36 Ĩ na tä kua tä, ai patiseu tänö Jesus a kai iapalo pia salo, a nakalöma. A nakali ha, ĩ patiseu tä sai pö na Jesus a ekua hö̃tököma. A ekua hö̃töiki nö, a waloikitö nö, a lotia tä, 37 ĩ tä uli ha suö tänö wanisala tä thaa sinomo noai ĩ a suö kule, ĩ a waninö, 'Patiseu a sai pö na Jesus a loa kulaiö!' tä kuu pole, ĩ tä hininö nö, maa ma holokoto wai ha tapu tapu tuu nisamö toita apii, tuu noa apii tuu titile, ĩ tuu pi tälölö nö, Jesus a loo taso pa ĩ a suö hulolö nö, ĩ tuu kai walokö tasoma. 38 A waloikitö nö, Jesus a noa na a ö̃kö kai loa haipaköma. A loa haipaiki nö, pili a mamo puunö Jesus a konona ami salupalöma. A ami salupalö nö, pili a hunukunö Jesus a ami hãsitia soapalöma. Jesus a pi ipa salo, a ami ususa soatalalö nö, tapu tapu tuu nisamö toita apii tuunö Jesus a ami mãi löa soatalöma. 39 A ami mãi löa soatale, patiseu tänö ĩ tä taa nö, a pi tapoiki nö, 'Hö. Jesus anö Teusö a kai a wäsä sinomo wi, ĩ a kuo köna, hi suö tä taö öpöla pi. “Sa höpöa pole, ĩ anö wanisala tä thaa sinomo wi ĩ a” ĩ na Jesus a pi kuu pola pi' ĩ na ĩ patiseu tä pi kuuma. 40 Ĩ na a pi kuu ha, ĩ patiseu tä Simão a na Jesus aiki, 'Simão ai. Kawa na sa hapalo pi topa kuleö!' a kuu ha, 'A hapaloö!' ĩ na Simão a kuu hö̃töoma. 41 Ĩ na a kuu hö̃töoö ha, Jesus anö uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma: 'Pata tä na ai tä aiki, “500 au sitipa kökö kui, ĩ au kökö pio paita” ĩ na a kuu ha, ĩ pata tänö sitipa kökö satehe epii, ĩ 500 kökö kui kökö totoa hö̃tököma. Ĩ na tä kua tä ĩ pata tä na ai tä aiki, “Au 50 sitipa kökö kui, ĩ au kökö pio paita” ĩ na ai tä kuu ha, ĩ pata tänö polakapi, 50 kökö kui, ĩ kökö totoa hö̃tököma. 42 Ĩ na tä kua tä, “Waiha ĩ na sitipa kökö kui, ĩ na sa kö totoa kopi kitäö!” töpö kuu noai maaki, ĩ töpö honimo opa salo, kökö totoa kõo maama. Kökö totoa kõo mane maaki, pata tä aiki, “Sitipa kökö na makö honimo opa pikio salo, ipa sitipa ma kökö totoa kõo maapöö!” ĩ na ĩ pata tä kuuma. Ĩ na tä kuama' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu nö, 'Simão ai. Wi na wa pi kuu kule? Ĩ polakapi töpönö sitipa kökö tälö noai, ĩ witi pili a sainö ĩ pata tä pii satia apa kitä?' ĩ na Jesus a kuu ha, 43 'Satehe epii sitipa kökö tälö noai, ĩ a na, “Ĩ sitipa wa kö totoa kõo maapöö!” a pata kuu noai, ĩ anö ĩ pata tä pii satia apa kitä' ĩ na Simão a kuuma. Ĩ na a kuu ha, 'Awai. Ĩ tä sai na wa kuu totia apa hö̃tötaso ke' ĩ na Jesus a kuuma. 44 Ĩ na a kuu nö, a nomöhöpalo nö, suö tä na a mamo teteiki nö, Simão a na, 'Hi suö wa tä taa kule? Hama tä waloki ha, ai tänö ĩ a ami salupa sinomo wi maaki, kawa sai pö na sa lisipo tä, kamisa ami salupalöpö, maa wa tuu totoa maa ke. Wa tuu totoa maa ke maaki, hi suö tänö pili a mamo puunö sa ami salupali ke. Sa ami salupalö nö, pili a hunukunö sa ami sanöa hãsitia kopali ke. 45 Hama tä waloki ha, ai tänö ĩ a nakötökö ususa sinomo wi maaki, kawanö sa nakötökö ususa maa ke. Kawanö sa nakötökö ususa maa ke maaki, hi suö tänö sa pi ipa salo, sa ami ususa mapo maa kule. 46 Kawanö tuu nisamö toita apii tuunö sa he hösöka mãi löpa pasio mai ha, hi suö tänö tapu tapu tuu nisamö toita apii tuunö sa ami mãi löa asapali ke. 47 Ĩ na tä kuaö ha, hi suö tänö pe epii sa pi ipa kutenö, “Ĩ anö wanisala tä thatala apati noai, ĩ tä na Teusö a hĩso mataso keö! Ĩ na tä kua tä, ai tänö wani ipii wanisala tä thaa noai ĩ tä na Teusö a hĩso matasoö ha, wani ipii ĩ anö Teusö a pii kuki kitäö!” ĩ na sa kuu kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 48 Ĩ na Jesus a kuu nö, suö tä na a hapalo nömöo nö, 'Wanisala wa tä thatala apati noai, ĩ tä na Teusö a hĩso noai, ĩ sa tä maa kopamani keö!' ĩ na a kuuma. 49 Ĩ na a kuu ha, töpö iapalo naine, ĩ töpö aiki, 'Wi na a pi kuu salo, “Wanisala wa tä thaa noai, ĩ tä na Teusö a hĩso wi, ĩ sa tä maa kopamani keö!” ĩ na Jesus a kuuwö?' ĩ na töpö kupaloma. 50 Ĩ na töpö kupaloma maaki, Jesus aiki, '“Jesus a pitili” wa pi kuuma ha, Teusö anö wa täa koni keö! Wa pi topa apöiki nö, a kononöö!' ĩ na suö tä na ĩ na Jesus a kuuma.

Lucas 8

1 Ĩ na tä kua tä, sai pö hö̃kökö öpii sai pö kulati, ĩ tä uli pata hamö Jesus a huti pamö, Teusö anö sanöma töpö simöa totio wi, ĩ ta topa apöle ĩ ta wäsä hätäpotima. Ta wäsä hätäpoti pamö kama kai a hua sinomoti noai, ĩ 12 töpö kui töpö nokapalotima. 2 Suö töpö na sai töpö sapäkoti noai, Jesus anö ĩ sai töpö sasupalö noai ĩ suö töpö, suö töpö salia apati noai, Jesus anö ĩ töpö temöa komanö noai ĩ töpö, ĩ na suö töpö kui, Jesus a na ĩ ai töpö suö nokapalo naitioma. Maria a, Matalena a hilo kua naine, ĩ a na sai töpö satehe epii, 7 töpö kuo noai, ĩ sai töpö sasupalö noai ĩ a, 3 Etoosisö kaikana tä na Kusa a kalipalo sinomoti noai, ĩ a hai ĩ pusopö Joana a, Susana a, ai suö töpönö wani tä na Jesus a pasiliapalati noai, ĩ töpö satehe epii töpö, ĩ na suö töpö kui, Jesus a na ĩ töpö nokapalo naitioma. 4 Ĩ na tä kua tä, sai pö satehe epii sai pö kua selekelati, ĩ sai pö ha töpö kulati, ĩ töpönö Jesus a möö taso pia salo, Jesus a kule ha, ĩ ha ĩ töpö satehe epii töpö waloiki nö, töpö kokamonasoma. Töpö kokamo opaö ha, Jesus anö uni ta wäsäma. Ta wäsä nö, ĩ na a kuuma: 5 'Hikali a na mo säsäha sinomo wi, hikali a hamö mo säsähamö hulasolöma. Mo säsäha tä, piliso kasö ha ai mo kelasoö ha, sanöma töpönö mo katika apatima. Ĩ ha, salo pö katä wi ĩ pönö mo oalöma. 6 Ĩ na tä kua tä, tä uli maa mapöo opa pa, masita tä uli ösö pateteo opa pa ai mo kelo nö, masita tä uli hãsitio opaö ha, mo wai ãkea hö̃tösoma maaki, mo wai häwäsoma. 7 Ĩ na tä kua tä, mösököpölemö tipö kuo opa pa ai mo kelasoma, mösököpölemö tiki patalo nö, tä paimia apa kutenö, mösököpölemö tikinö mo wai häwäsoma. 8 Ĩ na tä kua tä, tä uli topa apa pa ai mo kelasoma, mo ãkelo nö, pili mokö sätäa haia asaköma. Mokö sätäa haia asataiki nö, mokö sĩko opii mokö pala soatama' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu nö, 'Kamakönö sa hini pi topa wi, ĩ ta hini totihoheö!' ĩ na a kuuma. 9 Ĩ na Jesus a kuuma, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö aiki, 'Wi na ta kuu wi ĩ wa ta wäsä ke?' ĩ na töpö kuuma. 10 Ĩ na töpö kuu ha, 'Pi naka. Teusö anö sanöma makö simöa totio wi, sutu ha ĩ ta wäsä makoka paio maama maaki, huki kamakö na ĩ sa ta wäsä makoka pia kule. Teusö a simöo totio wi, ai tiko töpö na ĩ sa ta wäsä makoka totio mai kitä. Ĩ töpö na uni sa ta wäsä päoö. Ĩ töpö na uni sa ta wäsä päo salo, töpö pi wi na takömo nö, töpö mamo tetea kule maaki, tä tapa totio mi. Pili töpö sömöka taa kule maaki, ta hini makoka totio mi. 11 Pi naka. Ĩ na uni ta kuo ke. Mo säsäha kua wi na, ĩ na Teusö ta wäsä kua hö̃töoö. 12 Piliso ha mo kea kulaso noai na, ĩ na Teusö tä kai a hini wi, ĩ na ai töpö kua päoö. Ĩ töpö na Teusö ta wäsäma maaki, Sai tä sai pata aiki, “Ĩ töpönö Jesus a kai a hini totio nö, ‘Jesus a pitili’ ĩ na töpö pi kuu matimöö! Ĩ na ĩ töpö pi kuu ha, Teusö anö ĩ töpö täa kõa läli kitäö!” ĩ na Sai tä pi pata kuu salo, töpö namo kea haia soataki. Töpö namo kea haiki ha, “Sa ta hini maa haito opa saiö! Päla. Sa tä wani a hini wani ipö saiö!” ĩ na töpö kuu. 13 Ĩ na tä kua tä, tä uli maa mapöo opa pa ai mo kea kulaso noai na, ĩ na Teusö ta hini wi, ĩ na ai töpö kuaö. Ĩ töpönö Teusö a kai a hini nö, töpö pi topa haiatalo opaö. Töpö pi topa haiatalo opaö maaki, mosö wai nasökili maa kuo noai na, ĩ na ĩ töpö õsi hamö Teusö ta hinipo mi ha, ĩ töpönö Teusö tä kai a hula soaki. “Teusö a kai hai, ĩ pitili tä sai a” ĩ na ĩ töpö kuu somama maaki, wanisala tä thaa wi ĩ tä na Sai tä sai patanö ĩ töpö simökö nö, töpö wapaö ha, ĩ töpönö Teusö tä kai a hula soaki. 14 Ĩ na tä kua tä, mösököpölemö tipö kuo opa pa mo kea kulaso noai na, ĩ na ai töpö kuaö. Ĩ töpönö Teusö ta hini kule maaki, waiha, “Pälaö! Huki Teusö sa ta hini wani ipö saiö!” ĩ na ĩ töpö kuu kuki. “Wi na sa kua pätaköö!” töpö pi kuu sinomoö nö, nii tä, wani tä, ĩ na tä kui tä na töpö pi tapomo sinomo sisaö ha, Teusö ta hini pi topa wi, ĩ tä matasoö. “Ipa wani tökö satehe epii ipa tökö kuo nö toa sö ö̃” ĩ na töpö pi kuu, “Sa puko opa nö toa nö alu kuikö ö̃” töpö pi kuu, ĩ na ĩ töpö pi ku upati salo, Teusö tä kai a hini wania apötasoö. 15 Ĩ na ĩ ai töpö kua pasia kule maaki, ai töpönö Teusö tä kai a sua totia asali. Masita tä topa apa pa mo kea kulaso noai na, ĩ na ĩ töpö kua asaö. Ĩ töpö õsi na Teusö a kai a keköma, ĩ töpönö Teusö ta hula mai, ta hini totio soatioö. Ta hini totio soatio nö, töpö topa apa wi ĩ tä palasoö' ĩ na Jesus a kuu totiatalo opatima. 16 Ĩ na Jesus a kuu nö, ai uni ta wäsä nö, 'Koa wa taka sii hilimanö nö, wöö a õsimö ha wa taka sii titia mai kitä. Hii tiki komo ha wa taka sii hĩta mai kitä. “Ai töpö lisipasoma, taka sii wakala apapököö!” wa pi kuu nö, hoka apa pa wa taka sii hĩtataö. 17 Koa taka sii hĩtata hatukua kule na, ĩ na Teusö a kai na sanöma töpö pi hatukua kuki kitä. Huki töpö pi moti ipö maaki, waiha töpö pi hatukupaso kitä. 18 Önö kutenö, Teusö ta wäsä tä, a sömöka taa totikiö! Teusö a kai ha wa sömöka taa totiköma, kawa na Teusö anö ta hinimoma hö̃töo kitä. Ta hinimoma hö̃töoö ha, pe epii wa ta hinini kitä. Teusö a kai ha wa sömöka taa wani tä, wani ipii Teusö wa kai hini waikia kule maaki, Teusö wa tä kai a hini maa kõo haiatalo opa kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 19 Ĩ na tä kua tä, Jesus a hai ĩ pöpönö a, poose töpö, ĩ na töpö kui töpö waloa haikö solöma maaki, ai töpö satehe epii töpö hö̃sönia apa ha, Jesus a na kama hai ĩ töpö walo totio maama. 20 Töpö walo totio mi ha, Jesus a na ai töpö aiki, 'Sai a hõo na au nao a, au hoose töpö, ĩ na kilii töpö öpa kulaiö! Kawa na ĩ töpö hapalo pi topa apa kulaiö!' ĩ na töpö kuu ha, 21 Jesus aiki hö̃töwö, 'Ai töpönö Teusö a kai a hini totiatalo opati wi, ĩ töpö na, “Ipa nao a. Ipa hoose töpö” ĩ na sa kuu hö̃töoö' ĩ na Jesus a kuuma. 22 Ĩ na tä kua tä, kosoto tuu kasö pata ha kutiata a kane, ĩ ösö ha Jesus anö kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö kai titiki nö, 'Makö pi pökatökiilö nököö!' ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu ha, töpö pi helulua mötalia soatasolöma. 23 Töpö pi huulö pamö Jesus a mia pasia soataköma. A mitia tä, ipoko tä pata hululua läpalo nö, kutiata õsimö ha pola pata kea soataköma. Pola pata kea soatakö nö, maa tuu kasö manöka waikitaalö nö, ösö mãi õpa piaö ha, 24 Jesus a na töpö nokapalo sinomo wi ĩ töpönö Jesus a naa kõa soatamanö nö, 'Jesus a pata ai! Makö nasi tupo pialeö!' ĩ na töpö kuuma. Ĩ na töpö kuu ha, Jesus a hoköa soatalo nö, ipoko tä pata simöa kõoö ha, ipoko tä matalo nö, kosoto u pata kalipalo mai ha, tuu pata kua kõo soataköma. 25 Tuu pata kua kõo soataiki ha, Jesus anö töpö nokapalamati wi ĩ töpö na, '“Teusö anö makö noama kitäö!” ĩ na makö pi kuu mai' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na Jesus a kuu ha, töpö kilia apölo nö, 'Hi witi pili a sai totiwö kuno mai? Ipoko tä patanö a hapalo hinii, maa tuu supa supamo wi ĩ tänö a hapalo hinii, ĩ na tä kua apati nö kiliawö' ĩ na töpö kuu hẽtupasoa soa pälasoma. 26 Ĩ na tä kua tä, Kaliléia tä uli ha kosoto tuu pata kule, ĩ tuu pökatö pata hamö sietasa tili töpö pililali, ĩ hamö töpö pi pökatölasolöma. 27 Töpö pi pökatölolö nö, töpö söposöa soatasoma, ai tä õsi na sai töpö titile, ĩ töpönö a wani peama sinomo wi, sai pö hö̃kököi sai pö kulati hamö ĩ a wani kuoma, Jesus a na ĩ a wani waloa läköma. Haloi ösö halopo mai ha a wani huu sinomotima. Sai a na a pilio totio mai ha, nomawö töpö tititamö kua sinomo wi hamö, ĩ hamö a wani piliomö kutioma. 28 Ĩ a waninö Jesus a huu talalö nö, Jesus a na a waloiki nö, 'Kaikana tä pata ai!' a pi wani kuu nö, a kili salo, a mãi wani poa läköma. A mãi wani poa läiki nö, a wani lalupalo pola nö, 'Jesus ai! Ösö hamö Teusö a kupoli, ĩ a hai ĩ pelupö waö! Ĩ ka pi wa tä thaamö huu ke? Sa peama tihöö!' ĩ na a wani lalupalo pola nö, ĩ na a kuuma. 29 Sai tänö a wani simöa kõataloti nö, a wani lotetepama apatima. A wani lotete epö ha, ai sanöma töpönö a wani huöa pi topatima maaki, a wani huöa tomöpa maama. Söpala ösö totokönö a wani õkatioma maaki, ĩ a waninö ĩ söpala ösö totokö huitima sinomotima. Ĩ söpala ösö totokö huitipali ha, sanöma töpö piliomö kuo mao pamö sai tänö a wani simöa sinomotima. Önö kutenö, 'A lisia kopaloö!' ĩ na Jesus anö ĩ sai tä noa thama. Ĩ na sai tä noa thaö ha, 'Sa peama läo hãto tihöö!' Jesus a na ĩ na a wani kuuma. 30 Ĩ na a wani kuu ha, 'Wi na wa hilo kuaö?' Jesus a kuu ha, ĩ a wani na sai töpö satehe epii töpö titia kutenö, 'Satehe tili samakö a hiloöö!' ĩ na a wani kuu hö̃töoma. 31 Ĩ na a kuu hö̃töo nö, 'Hi tä komo hamö töpö pea soatio wi, ĩ hamö samakö simöpa tihöö!' ĩ na sai töpö kuuma. 32 Ĩ na töpö kuu nö, ki hamö, heu tä palökö ha kusi kökö satehe epii kökö ia kai holepalo polali, ĩ kökö satehe epii kökö holepalo kutenö, 'Ki kusi kökö holepalo polali, ĩ kökö õsi ha samakö thaa nömököö!' ĩ na sai töpö kuuma. Ĩ na töpö kuu ha, 'Awai. Ki kusi kökö na pö kua naikiö!' Jesus anö töpö noa thama. 33 Ĩ na töpö noa thaö ha, sanöma tä na ĩ sai töpö lisia kopalo nö, kusi kökö õsi ha töpö lisia nömöpaso lasoma. Töpö lisia nömöpasoö ha, kusi kökö pewö läläa timönonö nö, kosoto u pata ha kökö pewö pata kea soapaso kölöma. Kökö pewö kepalo kölö nö, kökö pewö nasi tua soapaso kölöma. 34 Kökö pewö nasi tua soapaso kölö ha, ĩ kökö na töpö kalipalo sinomo noai, ĩ töpö läläa soatalolö nö, sai a satehe epii sai pö hö̃kököa apöle, ĩ pö sai ha ta wäsä soata tasoma. Sai pö kuo sololo opa pa ta wäsä naio soatama. 35 Kusi kökö wanisalama pole, ĩ ta wäsä hätäpoö ha, ai töpö satehe epii töpö hulasolö wi, ĩ töpö aiki, 'Kusi kökö isi waniama taso noai ĩ sa tä möö tasokö o' ĩ na ĩ töpö kuu kai hupa soatama. Jesus a na ĩ töpö kuu kai hua soatalolö nö, sai töpönö a wani saliama sinomo noai, ĩ a wani na sai töpö lisia kopaso noai, ĩ a wani talalöma. A polemo mai, a wani temö öpii, kama hai ĩ haloi ösö halolö nö, ĩ na a wani kuati tä, Jesus a kotö ha ĩ a wani lotioma. A wani lotia tä, ai töpönö a wani talalö nö, a wani temö öpö salo, töpö kilia apösoma. 36 Ĩ ha kusi kökö isi waniho taa totio taso noai, ĩ töpönö tä pewö a wäsä läoma. 'Jesus anö ĩ a wani totia kopali keö!' ĩ na töpö kutima. 37 Ĩ na töpö kuti ha, ta hini noai, ĩ töpö kili ipa salo, Jesus a na ĩ töpö pewö aiki, 'Ipa tä uli ha a kuo tihöö! Tiko hamö a hua kononöö!' ĩ na töpö pewö kuuma. Ĩ na töpö kuu ha, kutiata a na Jesus a titia koiki nö, a hua konasolöma. 38 A huu kõo pia tä, sai töpönö a wani saliama sinomo noai ĩ a wani aiki, 'Kawa na sa huu naioköö!' Jesus a na ĩ na a wani kuuma. Ĩ na a kuuma maaki, 'Naiö! 39 Au ai töpö na a hua pasia kononöö! Wa hua pasia kononö nö, Teusö anö wa temöa komanipili, ĩ tä pewö a wäsätöö!' ĩ na Jesus anö a noa wani thama. Ĩ na a noa thaö ha, sai pö satehe epii sai pö hö̃kököa apöle, ĩ hamö a wani hua kononö nö, ĩ sai pö pewö hamö a huu hätäpo nö, Jesus anö a wani temöa komanö noai ĩ tä pewö a wäsä hätäpotima. 40 Ĩ na tä kua tä, Jesus a pökatöa konasolöma, Jesus a kõo taa noai, ĩ töpö pi mönahapalo opa läoma. 41 Ĩ ha Jesus a na Jaitu a pata waloa haiköma. Juteu töpö kokamo sinomo wi ĩ a sai pö ha Jaitu a kaikanamo sinomo wi, ĩ a. Jesus a na ĩ a waloa haiki nö, Jesus a talalö nö, 'Kaikana sa maaki, hi a hai, kaikana tä sai' a pi kuu salo, Jesus a kotö ha a mãi poa läköma. A mãi poa läiki nö, 'Ipa sai a na wa huu mi salo' ĩ na a kuuma. 42 Kama hai ĩ pete a sami moko a wai na 12 inama tä kua waikia wi, ĩ a wai noma piaö ha, pö̃ Jaitu anö Jesus a nakama. A nakaö ha, ĩ hamö Jesus a hua soatasolöma. A huulö pamö, Jesus a na töpö satehe epii töpö pakäho opatiilöma. 43 Jesus a na töpö pakäho opa pole, Jesus a na ĩ töpö huu naionö pamö, ĩ hamö ai suö tä huu naionöma. Satehe epii, 12 inama tä kua waikia kule maaki, a wani kupo soatioma. Töpö toma kõo wi ĩ töpönö ĩ suö tä temö pima maaki, a wani mapo maama. A wani salia satia apatima. A salia apa soa päla nö maaki, töpö ononotama wi ĩ töpö na kama hai ĩ wani tökö pewö totoa asa päköma. Wani töpö pewö totoa asakö noai ha, a ononopo kõo maama. A salia satimo opatima. 44 A salia satimo soa tä, Jesus a na a hua hailolö nö, Jesus a na a nasö hulia haikitö nö, 'Jesus a hai ĩ haloi sa ösö höpöa kuköma, sa temöa konaso kitä' a pi kuu salo, haloi ösö kasö höpöama. Jesus a hai ĩ ösö kasö höpöa päoma maaki, a kupo maa kõa soatasoma. 45 Jesus a hai ĩ haloi ösö höpöpalöma kutenö, Jesus aiki, 'Witi pili anö ipa haloi ösökö höpöpali ke?' ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu ha, 'Kamisanö kuno maiö!' ĩ na töpö pewö kuu hö̃töoö ha, Pedro aiki, 'Jesus a pata. Kawa na töpö satehe epii töpö pakäho opa kule nökö. “Witi pili anö ipa haloi ösökö höpöpali ke?” wa ta kuuwö' ĩ na a kuuma. 46 Ĩ na a kuuma maaki, Jesus a pi hatuka apa salo, 'Kamisanö ai sa tä toa kõo hãtomani keö! Önö kutenö “Ai tänö sa höpöpali keö!” ĩ na sa kuu kuleö!' ĩ na Jesus a kuu kõoma. 47 Ĩ na Jesus a kuu kõoö ha, 'Jesus a pi hatuka apa salo, kamisanö sa höpöpalöhe, ĩ tä taö waikia alu kuleö!' ĩ na ĩ tä suö pi kuu nö, a kili ipa salo, a satitimo pola nö, Jesus a kotö ha a mãi poa soataiki nö, ai töpö pewö mamo tetela tä, 'Kamisanököö! Sa salia apa salo, au haloi sa ösö höpöpali keö! Sa ösö höpöpalöma, sa toa totia apa konaso keö!' ĩ na ĩ suö tä kuuma. 48 Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki, 'Naka ai. “Jesus a lotete epö salo, kama hai ĩ haloi sa ösö höpöa päpali ke maaki, sa toa konaso kitäö!” ĩ na wa pi kuuhe, ĩ tänö wa toa konaso keö! A pi topai a hua kononöö!' ĩ na Jesus a kuuma. 49 Ĩ na Jesus a kuuma, a hapalo soa tä, juteu töpö kokamo sinomo wi ĩ a sai ha Jaitu a pata kaikanamo sinomo wi, ĩ a hai ĩ sai a na töpö kuo wi, ĩ ai tä paa lälasoma. A paa lälo nö, Jaitu a pata na, 'Au thäwö a noma totia apa hisa waikiloheö! Jesus a naka tihöö!' ĩ na a kuuma. 50 Ĩ na a kuu kule maaki, Jesus anö ĩ ta hini nö, Jaitu a pata na, 'A pi honipo tihöö! “Jesus a lotete epö salo, ipa thäwö a temöa komani kitäö!” ĩ na wa pi kuu tä, sa wai temöa hö̃töa komani kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 51 Ĩ na Jesus a kuu nö, Jaitu a sai pö ha töpö kopo nö, 'Ai pö lisipo tihöö! Pedro a, João a, Tiago a, moko tä hai ĩ pö̃ a, pöpönö a, ĩ na makö kui makö lisia sisapasopököö!' ĩ na Jesus anö töpö noa thama. 52 Ĩ ha töpö pewö ö̃kötima. Töpö pewö ö̃köpalo opati kule maaki, Jesus aiki, 'Pö ö̃kö tihöö! Moko tä nasi tuo maaheö! Tä mia päa alu kuleö!' ĩ na a kuuma. 53 Ĩ na a kuu ha, 'Hö. Ĩ na a pi moti kuu tihöö! Tä nasi tua totiköma ta pi kuu mai' ĩ na töpö kuuma. 54 Ĩ na töpö kuuma maaki, moko tä ami ha Jesus a ami walia soataiki nö, 'Naka ai! A hoköpaloö!' ĩ na lope epii ĩ na Jesus a kuuma. 55 Ĩ na Jesus a kuu ha, moko tä temöa kõo soatalo nö, a hoköa kõo soatasoma. A hoköa kõo soatasoö ha, 'Hi moko tä ösö potepamanöö!' ĩ na Jesus anö töpö noa thama. 56 Ĩ moko tä hai ĩ pö̃ a, pöpönö a, ĩ na kilii töpö aiki, 'Kilatiha! Naka wai noma totisoma maaki, Jesus anö a temöa totia komani keö!' ĩ na töpö kuu ha, 'Ai töpö na pö wäo tihöö!' ĩ na Jesus anö töpö noa thama.

Lucas 9

1 Ĩ na tä kua tä, kama kai a hua sinomo wi, ĩ 12 töpö kui, Jesus anö ĩ töpö nakalö nö, töpö lotetepamanö nö, 'Sai töpö simöa sinomoö! Makö lotete epö kutenö, kamisanö sai sa töpö sasu kua wi na, ĩ na pö kua hö̃töoö! Ai sa töpö toma kua kõo wi na, ĩ na pö kuaö!' ĩ na Jesus a kuuma. 2 Ĩ na a kuu nö, Teusö anö sanöma töpö simöa totio wi ĩ ta wäsäö, töpö salia apa noai ĩ töpö ononoa komani, ĩ na Jesus a hai ĩ 12 töpö kua sinomopö, Jesus anö ĩ töpö simöpalöma. 3 Töpö simöpalö nö, 'Pokei pö huulöö! Hii ma ti kai huu sinomo wi ĩ ti poolö tihöö! Solai a sipoolö tihöö! Ĩsa ãi pi, sitipa pi, ĩ na tä kui tä pi täapala thama hãtoolö maikiö! Sami ipii au haloi ösö täa sisalölöö! Polaka apii kuno mai. 4 Ai töpö sai pö hamö makö hamamo salo, sami a sai ha makö pökö kua totikiö! Pö pökö kuo hätäpo tihöö! 5 Ai töpö sai pö hamö makö hama huu ha, “Hisa ha pö kuikiö!” töpö kuu mai ha, “Makö möö wani saiö!” töpö kuu ha, makö hua kononö nö, “Makö möö wani saiö!” töpö kuu noai, ĩ tä noa na pö ami sami hosapaloö! Makö ami sami hosapaso wi, kama töpönö ĩ tä taa nö, “Kamakö na Teusö a hĩso hãtoa kuleö!” ĩ na töpö pi kuupö' ĩ na Jesus anö töpö noa thama. 6 Töpö noa thaö ha, töpö hulolö nö, sai pö pewö hamö töpö huu hätäpo nö, ĩ tä uli pewö hamö töpö kule, ĩ töpö na Teusö a kaikanamo totio wi ĩ ta wäsäö, töpö salia apa wi ĩ töpö toa komani, ĩ na töpö hamamo nö, ĩ na töpö kuatima. 7 Ĩ na tä kua tä, Jesus a kuati noai, Etoosisö kaikana tänö ĩ tä pewö a hini nö, a pi wi na takömo opatima. Ai töpö aiki, 'Hi Jesus a lö kui, ĩ João Pasisöta a nomasopili, hi ĩ a' ĩ na ai töpö kuuma. 8 Ĩ na töpö kuu ha, ai töpö aiki hö̃töwö, 'Sutu upa Elias a nomaso noai, huki ĩ a pata tapamo kõa kuleö! Jesus a hai, ĩ Elias a pata' ĩ na ai töpö kuuma. Ĩ na ai töpö kuu ha, 'Naiö! Sutu ha Teusö a kai wäsäti noai, ĩ ai tä' ĩ na ai töpö kuuma. 9 Ĩ na töpö kuu ha, Etoosisö a pi pata wi na takömo nö, 'Kamisanö João sa olai päpamanöma. Ai töpönö Jesus a wäsäti pole, ĩ witi pili a totiwö?' ĩ na Etoosisö a kuu nö, Jesus a möö pi topa apama. 10 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö kama hai 12 töpö simönö noai, Jesus a na ĩ töpö waloa koiki nö, ĩ töpö kuati taso noai, ĩ tä pewö a wäsä kõsolöma. Ta wäsä totioö ha, ai töpö takölö nö, Petösaita tä uli ha Jesus anö kama hai ĩ 12 töpö kai hulasolöma. 11 Ĩ ha töpö kai walokö tasoma tä, 'Petösaita tä uli ha Jesus a kua kulaliö!' ĩ na ai töpö kuu ha, ĩ hamö töpö satehe epii töpö hua haisolöma. Töpö huu haioö ha, ĩ töpö na Jesus a noimo nö, Teusö a kaikanamo totio piale, ĩ ta wäsäö, töpö salia apati wi, ĩ töpö toa komani, ĩ na Jesus a kuatima. 12 Ĩ na a kuati tä, tä wisasoö. Tä wisasoö ha, Jesus a na kama hai ĩ 12 töpö ekuiki nö, 'Jesus ai. Hi töpö simöpalöö! Töpö oi ipa waikile kitäö! Hi tä uli ha sanöma töpö pilia mi kutenö, ki hamö, sai pö kulati hamö, ĩ hamö töpö hulolö nö, ĩ hamö töpö kupaiki nö, nii tä sulalö nö, töpö ösö potehepaso tasopöö!' ĩ na Jesus a hai ĩ 12 töpö kuuma. 13 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, 'Kama makönö pätawöö! Hi töpö na nii tä totoaköheö!' ĩ na Jesus a kuu hö̃töoma. Ĩ na Jesus a kuu hö̃töoö ha, 'Hö. 5 ĩsa sama ãi po sisa kule. 2 salaka sama kö po naia päta kule. “Ki hamö sitipa na nii ma tä nakatatöö!” ĩ na wa pi kuu kule? Hi töpö satehe epö kutenö, sama töpö iama mai kitä pi kuu mai' ĩ na töpö kuuma. 14 Töpö satehe epii, 5.000 wano töpö, suö töpö, ulu töpö, ĩ na töpö kui töpö kuo sototoma. Ĩ töpö sateheo opama maaki, Jesus anö ĩ töpö ösö potepamani pia salo, kama hai ĩ 12 töpö simöa nö, 'Hi ma töpö pewö sokamakö nököö! Ki ha ai töpö satehei, 50 ma töpö loa sokatamaki, ki ha ai 50 ma töpö loa sokatamaki, ki ha ai 50 ma töpö loa sokatamaki, ĩ na ma töpö pewö loa soka thatamakö nököö!' ĩ na Jesus anö kama hai ĩ töpö noa thama. 15 Ĩ na Jesus anö töpö noa thaö ha, 'Awai' töpö kuu nö, töpö pewö loa soka hanoa soatamaköma. 16 Ĩ töpö pewö loa sokatamakö nö, Jesus anö ĩ 5 ĩsa ãi, polakapi salaka kökö, ĩ na tä täa thalö nö, hi tä hẽtu hamö a mamo teteiki nö, ĩ nii tä wai na, 'Aitaköö! Teusö wanö hi nii wa tä wai totopi keö!' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu nö, ĩsa ãi, salaka kökö, ĩ na kilii kökö nakasima soatama. Kökö nakasia soatalalö nö, kama hai ĩ 12 töpö na ĩ kökö pewö totokö nö, 'Hi töpö pewö na ĩsa ãi, salaka kökö, ĩ na tä totoa thaköö!' ĩ na Jesus a kuuma. 17 Ĩ na tä totoa thaki ha, töpö ösö pewö potehepalo nö, töpö pewö pötösoma. Töpö pewö pötöa waikilasoö ha, 12 kökö wöö na ĩsa ãi nakasi, salaka kö nakasi, ĩ na tä see titia thaköma, ĩ wöö kökö pewö lahoa totiköma. 18 Ĩ na tä kua tä, sami ipii Teusö a na Jesus a hapalo tä, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö waloköma. Töpö waloki ha, Jesus aiki, '“Jesus a hai, ĩ witi a?” ai töpö kuu ha, wi na ai töpö kuu hö̃töoö? Kamisa na wi na töpö pi kuu kule?' ĩ na a kuuma. 19 Ĩ na a kuu ha, '“João Pasisöta a nomaso noai, ĩ Jesus a nömö hãtowö” ĩ na ai töpö kuu thaliö! Ai töpö aiki hö̃töwö, “Elias a pata kuo noai, ĩ Jesus a nömö hãtowö” ĩ na ai töpö kuu. Ai töpö aiki, “Sutu ha Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ ai tä temöa konaso noai, Jesus a hai, ĩ ai tä” ĩ na ai töpö kuu pasioö' ĩ na Jesus a hai ĩ 12 töpö kuuma. 20 Ĩ na töpö kuu ha, 'Kamakö hai kini? Wi na makö kuu?' Jesus a kuu ha, Pedro aiki, 'Teusö anö wa kaikanapalö noai, ĩ Cristo wa hilo wi, ĩ wa sai totiwö' ĩ na a kuuma. 21 Ĩ na Pedro a kuu ha, 'Pedro a kuuhe, ai töpö na ĩ ta wäsä tihöö!' ĩ na Jesus anö töpö noa thama. 22 Ĩ na Jesus anö töpö noa thaa nö, 'Sanöma sa kupaso noai, ĩ sa pea apa wi tä kupaso kitä. Pata töpö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpönö sa hosali pia salo. Sa hosalö nö, sa säpamani kitä. Sa säpamani kitä maaki, ai tä mumi, ai tä mumi, ĩ ai tä hena tä sa temöa konaso kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 23 Ĩ na Jesus a kuu nö, ĩ töpö pewö na, 'Kamisa na wa nokapalo pi topa tä, “Jesus anö sa simöa wi ĩ sa tä pii mi” ĩ na a pi kuu tihöö! “Kama sa pi saimo nö, sa kua pi topa päo wi, ĩ sa tä pii mi” ĩ na wa pi kuupö. “Sa puko pi topa kule maaki, ‘Ĩ na wa kua maikiö!’ ĩ na Teusö anö sa noa thaö ha, ‘Awai’ sa kuu hö̃töo kitä” ĩ na a pi kuu totioö! “Jesus a na sa noka tä, ai töpönö hii ti pakalai ti ha sa peama pi topa kitä maaki, sa noka satia apa kitä” ĩ na a pi kuu totioö!' ĩ na Jesus a kuuma. 24 Ĩ na a kuu nö, '“Jesus sa kai a hini wani ipö saiö! Sa pea matimöö!” wa pi kuu kuköma, waiha wa pea totio kitä. Ĩ na tä kua tä, “Huki sa pea kitä maaki, Jesus sa hini pi topa satia apa kitäö!” wa pi kuu kuköma, waiha wa pea mai kitä. Wa pi topapalo soatio kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 25 Ĩ na a kuu nö, 'Hi tä uli pewö hamö wani tökö kupai, ĩ wani wa tökö pewö tälöma maaki, wani wa tökö pewö tälö nö, wa nomasoö. Wa nomano nö, töpö pea mapo mai, ĩ tä uli ha wa õsi hulolö nö, wa pea soatioö. Ĩ na wa kuaö ha, “Aitaköö!” ĩ na wa kuu kitä ta o? 26 Ai töpö na, “Jesus sa thapo wi ĩ sa” ĩ na wa kuu kili tä, “Jesus sa kai hini pi topa wi ĩ sa” ĩ na wa kuu kili tä, sanöma sa kupaso noai, kawa na, “Ipa wa” ĩ na sa kuu kili hö̃töo kitä. Waiha kamisa, ipa hao a, kama hai ĩ ãju töpö, ĩ na samakö kui samakö toita apii samakö wakala apii samakö huu kõo tä, kawa na, “Hapo. Ipa wa kutenö, hapo” ĩ na sa kuu kili hö̃töo kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 27 Ĩ na a kuu nö, '“Teusö anö sanöma makö simöa totio kitä. Kamakö kule, ĩ ai polakapi makö noma paio mai ha, pe epii Teusö a simöo totio wi, ĩ ma tä tapa kuki kitä” ĩ na kamakö na sa kuu totia kule' ĩ na Jesus a kuuma. 28 Ĩ na tä kua tä, 3 tökö mumi matalo nö, Teusö a na Jesus a hapalo pia salo, maa makö na Pedro a, João a, Tiago a, ĩ na töpö kui töpö kai hemopaso lasoma. 29 Töpö hemopalolö nö, Teusö a na Jesus a hapaloti pa, a aipöa apöpasoma. Pili a moikömö aipöa apöpasoö, kama hai ĩ haloi ösö ausia totia apöpalo nö, ösö wakala apöpasoö, ĩ na tä kuama. 30 Ĩ na tä kua tä, ai polakapi sanöma töpö waloa haiki nö, Jesus a na töpö hapaloma. Ĩ töpö hapalo pole, Moisés a pata, Elias a pata, ĩ na töpö kui ĩ töpö kuoma. 31 Ĩ töpö na wakala tä pata hokoloköma. Jesus a na ĩ töpö hapalo nö, Jetusalẽi tä uli ha a säpa piale, ĩ ta katehama. '“Ai töpönö Jesus a säpalöpököö!” ĩ na Teusö a pi kuu waikioma kutenö, wa säpali kitä' ĩ na ĩ töpö kutima. 32 Töpö hapaloti tä, Pedro a, João a, Tiago a, ĩ na töpö kui töpö mio pasitioma. Töpö mitioma, töpö naa kõa soatalo nö, Jesus a wakala apii ĩ a, Jesus a kotö ha ai polakapi töpö öpapalo pole ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö talalöma. 33 Ĩ na tä kua tä, Jesus a na ĩ töpö öpa sätäle, ĩ töpö öpa sokahapalo kõa tä, Jesus a na Pedro a hapaloma. A hapalo nö, 'Pata! Hisa ha samakö kua nö tole. Au sai sama pakita thaki, Moisés a hai ĩ ai sai sama pakita thaki, Elias a hai ĩ ai sai sama pakita thaki, ĩ na sai kökö kui sama kö sai thakö nököö!' ĩ na Pedro a hapalo pi moti ipö salo, ĩ na a kuuma. 34 Ĩ na Pedro a kuu tä, töpö öpale, ĩ ha ilasi tä pata kea totia soatakö solöma. Tä pata kea totiki ha, Pedro a, João a, Tiago a, ĩ na kilii töpö kilia apösoma. 35 Ĩ na tä kua soala tä, ilasi tä mötali ha töpö öpa soala tä, ilasi tä mötali ha ta hapalo nö, 'Mi a öpale, ipa ulu sa saia asalö noai ĩ a. Ipa ulu a hini totioheö!' ĩ na ta pata kuuma. 36 Ĩ na ta pata kuuma, Jesus a na ai polakapi töpö noimotihe, ĩ töpö maa soataköma, sami ipii Jesus a taa sisama. Pedro a, João a, Tiago a, ĩ na töpö kui töpönö Jesus a tapa sisa noai, ĩ tä aipöo opama maaki, ĩ tä, ai töpö na ĩ ta wäsä maama. 37 Ĩ ai tä hena tä, maa makö na ĩ töpö timöa kopasoö, Jesus a na ai töpö satehe epii töpö waloa hö̃töki, ĩ na tä kuama. 38 Töpö walo pole, lope epii Jesus a na ĩ ai tä hapalo nö, 'Pata tä! “Ipa ulu wa wai möö mi salo” ĩ na kawa na sa kuu kuleö! Sami ipii ipa ulu a kua sisaöö! 39 Sai tänö ipa ulu a namo wai keköma, a lalupalo opa soata nö, ipa wai säsäpatii. Ĩ na tä kua tä, ipa wai hinana soapasoö, a kaupö mosi pata posakatii, ĩ na sai tänö ipa ulu a wai thama sinomotii. Sai tä huu koonö mi kutenö, ipa wai hamiapama totio sinomotii' ĩ na pö̃ a lalupalo pola nö, ĩ na a kuuma. 40 Ĩ na a kuu nö, 'Kawa kai a hua sinomo wi ĩ töpö na, “Sai tä wani hosalöheö!” sa kuu kipii maaki, tä wani hosapa taö maa thai' ĩ na a kuuma. 41 Ĩ na a kuu ha, ĩ töpö na Jesus aiki, '“Jesus a lotete epö” ĩ na makö pi kuti mi sai. Makö tomöpo mi ipii ĩ makö. Satehe epii tä inama ha kamakö na sa kuo naitio aköna, “Jesus a lotete hãto mai kitä” makö pi kuu satimo opa pi' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu nö, 'Au ulu a hilapasoö!' ĩ na a kuuma. 42 Ĩ na Jesus a kuu ha, kama ulu a wai hilakö solöma. Jesus a na a kai walo pia tä, masita tä ha sai tänö a wai säsäpamakö nö, a wai polemoma isi wanihipama. A wai polemoma apaö ha, 'A kuo tihöö!' ĩ na Jesus anö sai tä noa thaa soatama. Sai tä noa thaa nö, ulu tä toa kõo soatamanö nö, pö̃ a na ulu tä totoa kõo soataköma. 43 Jesus anö ĩ ulu a wai ononoa kopali ha, 'Teusö a lotete epö nö kili sai' ĩ na ĩ töpö pewö pi kuuma. 'Jesus anö tä aipöama apatiwö' ĩ na töpö pewö kupalo opati tä, kama kai a hua sinomoti noai, ĩ töpö na Jesus aiki, 44 'Sa kuu piale, ĩ tä na pö pi motöo hãto tihöö!' ĩ na a kuu nö, 'Sanöma sa kupaso noai, ai töpönö ĩ sa namo simöki kitä' ĩ na a kuuma. 45 Ĩ na a kuu kule maaki, kama ai töpönö ĩ ta hini totio maama. 'Huki ĩ töpönö ĩ ta hini totio paio maapöö!' ĩ na Teusö a pi kuu salo, ĩ töpönö ĩ ta hini totio maama. Ta hini totio maama maaki, 'Wi na ta kua totia kule taka?' Jesus a na ĩ na ĩ töpö kuu kili ipama. 46 Ĩ na tä kua tä, Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ töpö aiki, 'Kamakö kule ha, ĩ witi pili a hai ĩ pata tä sai?' ĩ na töpö kuu nö, töpö noa thasoma. 47 Ĩ na töpö noa thasoö ha, ĩ töpö pi kuu pole, Jesus anö ĩ tä taö öpa salo, ai ulu tä tälö nö, kama kotö ha a wai öpamanö nö, 48 kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na, 'Kawanö sa thapo kutenö, hi ulu tä wai kui na, ĩ na tä wai kui wa tä tälö nö, wa wai pasilipo kuköma, kawanö sa pasilipo hö̃töoö. Sa pasilipoö ha, ipa hao anö sa simönipili, ĩ ipa hao wa pasilipa hö̃töoö. “Pata sa mai kitä. Ulu sa pätawö” ĩ na ai wa pi kuu pole, ĩ wa hai, ĩ pata wa totiwö' ĩ na Jesus a kuuma. 49 Ĩ na tä kua tä, Jesus a na João aiki, 'Pata täö! Ki hamö ai tänö sai töpö noa thaa nö, “Jesus sa thapo kutenö, ‘Pö hua kononöö!’ ĩ na makö noa thaa kuleö!” ĩ na a kuu nö, sai töpö sasua koni kipii. Önö kutenö, kamakö na a nokapalo mai, ĩ a pasi kutenö, “Sai töpö noa thaa tihöö!” ĩ na kamisamakönö ma noa wani thaa kipiö!' ĩ na João a kuuma. 50 Ĩ na João a kuu ha, João a, ai töpönö Jesus a kai a hua naio sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö na Jesus aiki, '“Sai töpö noa thaa tihöö!” ĩ na makö kuu maiki. Ai tänö makö wanipo mai, ĩ a hai, ĩ kama makö pewö hö̃töwö' ĩ na Jesus a kuuma. 51 Ĩ na tä kua tä, hi tä hẽtu hamö Jesus a konasolö pia manu kule, 'Jetusalẽi tä uli ha sa huu kõo totiolököö!' ĩ na Jesus a kuuma. 52 Ĩ na a kuu nö, ai töpö simöa toleha kõo somanöma. Ĩ töpö simöa toleha konö noai, ĩ töpö hulolö nö, Samatia tä uli ha ai sai pö hö̃kököi sai pö kulati, ĩ sai pö ha töpö waloikitö nö, Jesus a kuköpö a sai taepalama. 53 Ĩ a sai tae kulai maaki, 'Jetusalẽi tä uli ha Jesus a huu pi topa apa kuleö!' ĩ na ĩ samatia tili töpö pi kuu salo, 'Pälaö! “Hisa ha Jesus a pökö kuopököö!” samakö kuu mai kitäö!' ĩ na töpö kuuma. 54 Ĩ na töpö kuu ha, Tiago a, João a, ĩ na kilii, Jesus a kai a hua sinomo wi, ĩ töpö aiki, 'Jesus Kaikana ai. Hi tä hẽtu ha koa taka pata hili kule, ĩ sama taka pata simöpalö nö, hi sama töpö ĩsimanöpö?' ĩ na töpö kuuma. 55 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus a öpa nomöhöa soatalo nö, 'Ĩ na pö kuu tihöö! Makö pi kuu totia maneö! 56 Sanöma töpö sälalöpö tä na, sanöma sa kupaso noai ĩ sa huu maama. Sanöma sa töpö noama totiopö tä na sa huu sisama' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu nö, thapi hamö ai sai pö kulati, ĩ hamö kama hai ĩ töpö kai hua soatasolöma. 57 Piliso hamö Jesus anö kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö kai huti pamö, Jesus a na ai tä aiki, 'Wa huu hätäpoti pamö kawa na sa nokapalo pi topa naia kuleö!' ĩ na a kuuma. 58 Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, 'Haposa kökö kuta wi ĩ tä kua, salo pö katä wi ĩ kökö sapuku kua, ĩ na tä kua kule maaki, sanöma sa kupaso noai, ĩ sa kuta wi, ĩ a sai kua pasia mi' ĩ na a kuuma. 59 Ĩ na Jesus a kuu nö, ai tä na, 'Kamisa na a nokapaloö!' ĩ na a kuu kule maaki, 'Ipa hao a nomasoö ha, ipa sa patilia paiki pia salo' ĩ na a kuuma. 60 Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki, 'Nomawö töpö kui na, ĩ na töpö kui, ĩ töpönö nomawö tä patilia haia pasiköpöö! Kawa huu pasio kuköma, sanöma töpö na Teusö a kaikanamo wi ĩ wa ta wäsä kuköpököö!' ĩ na Jesus a kuuma. 61 Ĩ na Jesus a kuu ha, ai tä aiki, 'Kawa na sa nokapaso kitä kutenö, ipa ai töpö na sa hapalo paita tasoköö!' ĩ na a kuu ha, 62 'Kamisa na wa nokapalo kuköma, kamisa na wa kalipaloti pamö wa sapapo kõo pi topa kua hö̃töo kõköma, Teusö na wa kalipalo makokopo mai kitä. Sanöma töpö na Teusö a kaikanamo wi, kawanö ĩ wa ta wäsä tomöpo mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma.

Lucas 10

1 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö ai töpö satehe epii, 70 töpö kui töpö sailö nö, töpö simönöma. Sai a pewö pata hamö a huu hätäpo piale hamö, ĩ hamö ai töpö sai pö ha ai polakapi töpö simöni, ai töpö sai pö ha ai polakapi töpö simöni, ai töpö sai pö ha ai polakapi töpö simöni, ĩ na Jesus anö ĩ töpö pewö simöa toleha thaa somaköma. 2 Töpö simönö nö, 'Hikali a hamö nii tä pata kua apa kule maaki, ĩ tä nii täa wi ĩ töpö polakapi ipö. Ĩ töpö polakapi kui na, ĩ na Teusö ta wäsä wi, ĩ na ĩ töpö polakapi kuö hö̃töa kule. Teusö ta hini pi topa apa wi ĩ töpö satehe epii maaki, ĩ töpö na Teusö ta wäsä wi ĩ töpö satehe maa saile. Önö kutenö, pata tänö töpö kalipalama pi topa wi, ĩ a pata na, “Wa töpö kalipalama wi ĩ ai töpö simöa haitalöö!” ĩ na pö kuu! 3 Kama pö hulolöö! Oweha kökö na öla kökö waitili kui na, ĩ na ai sanöma töpö na kamisanö makö simöa wi, kamakö na ĩ töpö noi mai kitä maaki, ĩ töpö na makö simöa kule. 4 Makö huulö pamö, solai a, sitipa pi, ami halo wi ĩ tökö, ĩ na tökö kui tökö täa hãtoolö tihöö! Piliso hamö ai töpö huu läa tä, ĩ ma töpö huama opimo maikiö! 5 Makö hama huu salo, sai a na makö lisitalo nö, ĩ sai a na töpö kule ĩ töpö na, “Teusö anö makö pi topapalama apapöö!” ĩ na makö kuu soataloö! 6 Ĩ na makö kuu ha, ĩ sai a na töpö kule, ĩ töpönö ai töpö pi topapalama apati kutenö, Teusö anö ĩ töpö pi topapalama apa kitä. Ĩ na tä kua tä, ĩ töpönö ai töpö pi topapalama mi ha, “Teusö anö makö pi topapalama apapöö!” wa kuu kule maaki, Teusö anö ĩ töpö pi topapalama mai kitä. 7 Ĩ a sai na makö lisitaso noai, ĩ ha pö kua soataikiö! Ai sai a ha pö kuo hätäpo tihöö! Ĩ a sai ha makö kuo somata noai, ĩ a sai ha makö kuiki nö, ĩ töpö hai ĩ nii tä na makö iatalotipököö! Kalipalo wi ĩ tä noa täa thama wi na, ĩ na Teusö a na makö kalipalo wi ĩ makö kutenö, ĩ nii tä na makö ösö poteheapaloti wi, ĩ kamakö hai ĩ noa tä hö̃töwö. 8 Ai töpö sai pö pata na makö lisipasoö ha, kama töpö aiki, “Hisa ha pö kuikiö!” ĩ na töpö kuu ha, kamakö na ĩ töpönö nii tä totoki wi ĩ tä oalöö! 9 Ĩ töpö sai pö ha töpö salia apa wi töpö kule, ĩ töpö toa komanöö! Ĩ töpö sai pö ha töpö kule, ĩ töpö pewö na, “Teusö anö sanöma makö pewö simöa totio piale, ĩ tä kua kuleö!” ĩ na pö kuu totiataloö! 10 Ĩ na tä kua tä, ai töpö sai pö pata ha makö lisipasoma, ĩ ha kama töpö aiki, “Hisa ha pö kuikiö!” töpö kuu mi ha, ĩ töpö sai pö pewö sika hamö makö huti nö, lope epii makö hapalo nö, 11 “Kamisamakö na makö noimo mi ipö kutenö, kamakö sai pö hamö samakö huti nö, pili samakö ami na masita tä kopeke sälähäle, ĩ sama tä hosa pia kuleö! Sama tä hosa piale, ĩ ma tä taa nö, ‘Teusö anö makö peama hö̃töo kitäö!’ ĩ na makö pi kuupöö! ‘Teusö anö sanöma makö pewö simöa totio piale, ĩ tä kua waikio pia kuleö!’ ĩ na makö pi kuu totiopököö!” ĩ na makö kuu hätäpo totihoö!' ĩ na Jesus a kuuma. 12 Ĩ na Jesus a kuu nö, '“Sanöma töpönö wanisala tä thaa noai, ĩ tä noa na waiha Teusö anö ĩ töpö pewö peama kitä. Sutu ha sotoma tili töpönö wanisala tä thatala apati noai, Teusö anö ĩ töpö peama kitä maaki, huki ai töpönö Teusö a kai hini wani ipö salo, kamakö na töpö noimo pasio mi ipii, pe epii Teusö anö ĩ töpö peama satia apa kitäö!” ĩ na sa kuu kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 13 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Kotasĩ tili pö! Makö pepalo opa kuki kitäö! Petösaita tili pö. Makö pepalo opa naiki kitäö! Kamakö sai pö ha sa kua tä, sa tä aipöama kuapili na, ĩ na situ tili töpö, sitõ tili töpö, ĩ na töpö kui töpö sai pö ha sa kutia tä, ĩ na sa tä aipöama thama hö̃töoma aköna, “Wanisala sa tä thatala apati noai, ĩ sa tä hosa pi topa kuleö!” ĩ na ĩ töpö kuu waikio noa kipi. Ĩ töpönö wanisala tä thaa noai, ĩ tä na töpö pi honipo opa salo, haloi ösö sĩti ipii ösö na töpö haloiki nö, töpö lotiki nö, senoma tänö kama töpö huluko noa kipi. 14 Waiha Teusö anö töpö peama tä, situ tili töpö, sitõ tili töpö, ĩ na töpö kui töpö peama kitä maaki, kamakö peama satia apa kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 15 Ĩ na a kuu nö, 'Kapahanaũ tili pö. Kamakö aiki, “Hi tä hẽtu hamö Teusö a kulali, ĩ hamö makö hua konasolö kitäö!” ĩ na makö pi kuu kule maaki, hi tä komo ha töpö pepalo opa sinomoti wi, ĩ hamö Teusö anö makö kemaki kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 16 Ĩ na a kuu nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na, 'Ai töpönö makö a hini wi ĩ töpönö sa hini hö̃töo wi ĩ töpö hö̃töwö. Makö kai peama apa wi, ĩ töpönö sa kai peama apa hö̃töo wi ĩ töpö hö̃töwö. Sa kai peama wi ĩ töpönö Teusö a kai peama hö̃töo wi ĩ töpö. Teusö anö sa simöpalö noai, ĩ töpönö ĩ a kai hini wanio opa kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 17 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö ĩ 70 töpö simönö noai, ĩ töpö pi mönaha apii töpö waloa koiki nö, Jesus a na, 'Jesus a pata! Jesus wanö samakö simönöma kutenö, sai sama töpö noa thaa nö, ĩ sai sama töpö sasupatima. Ĩ na sai sama töpö sasupaö ha, ĩ sai töpönö samakö a hini nö, töpö tokö soatioma' ĩ na töpö kuuma. 18 Ĩ na töpö kuu ha, 'Awai. Ĩ sa tä taa kipili. Lope epii tä pata sami samimo kua wi na, ĩ na hi tä hẽtu hamö lope epii Sai tä sai pata kea kulasopili, ĩ sa tä taa hö̃töo kipili' ĩ na Jesus a kuu nö, 19 'Kamisanö makö lotetea waikipamanöma kutenö, olö kökö, sui tä, ĩ na kilii tökö wasu upii ma tökö katätäli kitä maaki, ĩ tökö nini mai kitä. Olö kökö, sui tä, ĩ tä wasu kui na, ĩ na makö wanipo wi ĩ na ĩ tä wasu kuö hö̃töwö. Makö wanipo opa wi ĩ Sai tä sai patanö makö thama tai mi ipö kitä. Ĩ ma utitipamani kitä. 20 Ĩ na makö kua kitä maaki, sai ma töpö noa thaö ha, ĩ töpö toköso wi, ĩ tä na pö pi mönaha sisa tihöö! Hi tä hẽtu hamö Teusö a kulali, ĩ anö makö täapa kõo läo pia salo, makö hilo wi ĩ tä sãöka waikikö noai, ĩ tä na pö pi mönaha totikiö!' ĩ na Jesus a kuuma. 21 Ĩ na Jesus a kuu noai, ĩ tökö soatawö, Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö Jesus a pi mönahapalama apama. A pi mönahapalama apaö ha, Jesus aiki, 'Hapa. Hi tä hẽtu hamö töpö kupoli ĩ töpö, hi masita tä uli ha töpö kule ĩ töpö, ĩ na töpö kui wa töpö pewö simöa wi ĩ wa. Ai töpö pi tao opale ĩ töpö, ai töpönö tä taö öpa asa wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö na wa tä möma maa noai, ulu töpö kui na ĩ na töpö kui, ĩ töpö na ĩ wa tä möma asama. Kawa aiki, “Ĩ na sa töpö thama pi topa apa kutenö, ĩ na sa töpö thama kitäö!” ĩ na wa pi kuu salo, ĩ na wa töpö thamatima. Önö kutenö, “Aitaköö! Kawa na sa pi mönaha apa kuleö!” ĩ na sa kuu kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 22 Ĩ na a kuu nö, 'Ipa hao anö kamisa na tä pewö totoköma. Ai sanöma wanö pelupö sa taö pasio mai kitä. Ipa hao anö sa taö öpa sisaö. Ai sanöma wanö ipa hao wa taö mai kitä. Pelupö sanö ĩ sa taö sisaö. Pelupö sanö ai sanöma makö na ipa hao sa möma pi topa wi ĩ makönö ipa hao ma taö naio asa kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 23 Ĩ na a kuu nö, ai töpö sömöka taa kotöa mai ha, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na a hapalo nö, 'Ma tä tapa pole, ai töpönö ĩ tä tapa naio wi, ĩ töpö pi mönahapalo opa kitä. 24 “Teusö a kai wäsä sinomo noai ĩ töpö, kaikana töpö, ĩ na kilii töpönö, ma tä tapa pole, ĩ tä tapa pi topa apama maaki, tä tapa maama. Ma ta hini asa pole, ĩ töpönö ĩ ta hini pi topa apama maaki, ĩ ta hini pasio maama” ĩ na sa kuu kule' ĩ na Jesus a kuuma. 25 Ĩ na tä kua tä, Moisés a kai wäsä sinomoti wi, ĩ anö Jesus a wapa pia salo, a öpaiki nö, 'Wi na sa kua nö, sa õsi palimipasopökö?' ĩ na Jesus a na ĩ na a kuuma. 26 Ĩ na a kuu ha, 'Wi na Moisés a kai sãökama kuu? Moisés a kai sãöka noai, ĩ tä na wi na wa pi kuu kule?' ĩ na Jesus a kuu hö̃töoma. 27 Ĩ na Jesus a kuu ha, '“Teusö pata wa tä pii totio opatipököö! Ĩ a pata na wa pi kua totio opatipököö! Pe epii Teusö wa pii totio opapököö! Teusö a na wa pi tapomo sinomoti nö, a pii sinomoö! Ĩ na tä kua tä, kama wa pii sapamo kua kõo wi na, ĩ na au wa töpö pii kua naioö!” ĩ na Moisés a kai sãökama kuu' ĩ na Moisés a kai wäsä sinomo wi, ĩ na ĩ a kuuma. 28 Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki, 'Awai. Wa hapalo makoka hö̃töo ke. Ĩ na wa kuuhe na, ĩ na wa kua nö, wa õsi palimia hö̃töpaso kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 29 Ĩ na Jesus a kuu ha, 'Hi Moisés a kai wäsä sinomo wi, ĩ a totiatalo waikia kuleö!' ĩ na Jesus a pi thama pi topa salo, Jesus a na a hapalo kõo nö, '“Au töpö pii totihoö!” ĩ na Moisés anö ĩ na töpö noa thama. “Au tä” tä kuu wi, ĩ witi pili a pasiwö? Ipa tä aiki, ĩ witi a pasiwö?' ĩ na a kuuma. 30 Ĩ na a kuu noai, Jesus anö ĩ ta wäsäma. Ta wäsä nö, 'Pi naka' Jesus a kuu nö, 'Jetusalẽi tä uli na ai tä husolo nö, Jetikó tä uli hamö a hulasolöma. A huulö tä, töpö thomömo sinomo wi, ĩ töpö waloa läiki nö, a huu pole, ĩ a namo keiki nö, kama hai ĩ wani tä täalalö nö, kama hai ĩ haloi ösö hasulö nö, a sälalöma. A sälalö nö, a moni wani säpalö nö, a aulu wani paa takölö nö, wani tökö kai hua kõo soatasolöma. 31 Ĩ töpö hua kõa waikilasolö noai ha, a aulu wani paa soatia tä, Teusö a täpä sinomo wi, ĩ a waloiki nö, a aulu wani paa talalö nö, a hanoa kõköma. 32 A hanoa kõkö noai ha, Teusömo wi a sai ha lepii tili tä kalipalo sinomo noai, ĩ a waloa nömöiki nö, a aulu wani paa talalö nö, a hanoa nömököma. 33 A hanoa nömökö noai ha, samatia tili tä hasuo tä, a aulu wani paa talalö nö, a wani aulu upii, ĩ a wani na a pi honipo opama. Ĩ samatia tili tä hai, ĩ tiko tä maaki, a wani aulu upii, ĩ a wani na ĩ samatia tili tä pi honipo opa nö, 34 a waloa hö̃köa totiki nö, a sä noai, ĩ tä uno pewö hönöma soatama. Tuu tapui tuu, tuu wasui tuu, ĩ na tuu kui tuunö a wani hönöma totipalöma. A hönöma totipalö nö, kama hai ĩ hiima na a tikimakö nö, hama töpö kuta wi a sai na a kai hua soatasolöma. Ĩ a sai na a kai waloikitö nö, a kai kuiki nö, a wani aulu upii, a wani nö läa totio kõo tasoma. 35 Ĩ tä hena tä, ĩ a sai thapo wi ĩ a na ĩ samatia tili tänö noa tä totokö nö, polakapi sitipa kökö totokö nö, “A wani aulu upii, kawanö ĩ wa wani nö läa totio haioö! Wa wani nö läa totio haioma ha, waiha sa waloa koiki nö, au ai noa sa tä totoa hö̃töki kitäö!” ĩ na samatia tili tä kuuma' ĩ na Jesus anö ta wäsä nö, ĩ na a kuuma. 36 Ĩ na ta wäsä nö, Moisés a kai wäsä sinomo wi, ĩ a na, 'A aulu wani patio pamö, ĩ hamö 3 töpö hasukö noai, ĩ töpö pewö na “Ipa töpö kui ĩ töpö” ĩ na a aulu wani kuu kitä ta o?' ĩ na Jesus a kuu ha, 37 'Tiko tänö a aulu wani totiapala asa noai, ĩ a na, “Ipa tä” ĩ na a aulu wani kuu sisa kitä' ĩ na Moisés a kai wäsä sinomo wi, ĩ na ĩ a kuuma. Ĩ na a kuu ha, 'Wa hua kononö nö, samatia tili tänö a aulu wani totiapala asa noai, ĩ a uöma totihoö!' ĩ na Jesus a kuuma. 38 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö töpö kai hua kononö nö, sai pö kulati ha, ĩ ha töpö kai taa soata lasoma. Töpö kai taa soata lasoö ha, suö tä hai, ĩ Marta a hilo wi, ĩ aiki, 'Ipa sai a na a kua paikiö!' ĩ na Jesus a na a kuu ha, ĩ a sai na Jesus a kua soataköma. 39 Ĩ a sai na a kua tä, a lotile, ĩ tä kotö ha Marta a hai ĩ poose Maria a lotiki nö, Jesus a hapalo hinitima. 40 Marta a õsi sieheli ipii, nii tä na a kalipalo opa pasitioma. A kalipalo opa pasitia kutenö, Jesus a na a ekuiki nö, 'Jesus a pata ai! “Sami pepala a kalipalo sisa kuleö!” wa pi kuu maapa wi. “Au hepala a na a kalipalo naioö!” wa kuu mi salo' ĩ na Jesus a na, ĩ na Marta a kuuma. 41 Ĩ na Marta a kuu ha, 'Marta ai. Wa õsi sieheli ipii, wa kalipalotii, wa pi honipo opaö, ĩ na wa kuati saile ta. 42 Ĩ na a kua tihöö! Maria anö sa kai hinipole, ĩ tä topa satia apa asa alu kule. Maria anö sa kai hiniti wi, ai tänö ĩ tä mapama mai kitä' ĩ na Jesus a pata kuuma.

Lucas 11

1 Ĩ na tä kua tä, Jesus a hulolö nö, Teusö a na a hapaloma. A hapalo matasoö ha, kama kai a hua sinomo wi, ĩ ai tä aiki, 'Pata. João a kai a hua sinomo wi, Teusö a na ĩ töpö hapalo makoka pi topa tä, João anö ĩ töpö pi hatuka thamanö noai na, ĩ na kawanö samakö pi hatuka thaa hö̃tömanöö! Teusö a na samakö hapalo makoka pi topa apa kuleö!' ĩ na a kuuma. 2 Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki, 'Teusö a na makö hapalo nö, pi na makö kuupö: “Hapa. Sanöma samakö pewö aiki, ‘Teusö a hilo wi ĩ a pata totiatalo opa asawöö!’ ĩ na samakö pewö pi kuupöö! Teusö ai. Kawanö samakö simöa totio wi, ĩ tä waloa haitamaköö! 3 Ĩ tä wakala pewö hamö nii wa tä totoma wi, huki ĩ tä totopa. 4 Kamisamakö na ai töpönö wanisala tä thaa pole, ĩ tä noa na samakö hĩso hö̃töla tä kuno mai, samakö hĩso wi, ĩ tä maa soa pätasoö. Ai töpö na kamisamakönö hĩso wi ĩ sama tä mapamanö nö, ĩ na samakö kuati kutenö, wanisala sama tä thaa wi, ĩ tä na a hĩso mapaloö! Sai tä sai patanö samakö wapa kutenö, wanisala sama tä thaa wi, ĩ tä na samakö noamaö!” ĩ na Teusö a na makö hapalo pi topa salo, ĩ na pö kuu!' ĩ na Jesus a kuuma. 5 Ĩ na Jesus a kuu nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na, 'Mötali tä mumi ha au sai a na au ai noi tä waloa haluiki nö, “Ipa ai. Huki ipa ai noi tä hama talaso keö! Polakapi ĩsa wa ãi pita mi salo. Ipa nii tä maa saileö!” ĩ na a kuu ha, 7 “Pälaö! Sa naka halu tihöö! Ipa thaka taka laa lotota apa, ipa ulu sa kökö kai pilitia, ĩ na sa kua saileö! Sa hoköpo wani ipö saiö!” au noimo tä sai na ĩ na wa kuu kitä ta o? 8 Ma. Ĩ na wa kuu mai kitä. “Au noi tänö ĩsa ãi naka pole, ĩ wa tä hini wani maaki, a nako opati ha, wa hoköa hö̃töpaso kitä” ĩ na sa kuu kule. 9 Teusö anö makö peama hö̃töo kitäö! Önö kutenö, kamakö na ĩ na sa kuu kule: “Teusö a na wa tä nakati ha, wa tä täli kitä. Wa tä tae totitioö ha, wa tä talali kitä. Thaka taka laa kule maaki, ‘Sa lisipokö o!’ ĩ na wa ku upaö ha, Teusö anö ĩ taka hãkoa hö̃töpali kitä” ĩ na sa kuu kule. 10 Teusö a na ai töpö nako wi ĩ töpö pewönö ĩ ai tä täa hö̃töli. Tä taepalati wi ĩ töpönö tä talali. Taka laa lototole ĩ taka kule ha, ai tä öpaiki nö, “Taka hãkopalöö!” a kuu pole, ĩ a wani na ĩ taka hãkoa hö̃töpali' ĩ na Jesus a kuuma. 11 Ĩ na a kuu nö, 'Au ulu a wainö salaka naka tä, ĩ a wai na olö wa kö totoki kitä ta o? 12 Kalaka tete naka tä, suhi wa tä totoki kitä ta o? Ĩ na kuno mai. 13 Makö wanisala apa wi maaki, au ulu töpö na tä toita apii ma tä totoma taö öpaö. Hi tä hẽtu ha pö̃ Teusö a kulali, ĩ anö tä toita apii tä totoa satia taö öpaö. Teusö a õsi kua tolele, ĩ a toita apii wa nakaö ha, Teusönö kama õsi kua tolele, ĩ a totoa hö̃töki kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 14 Ĩ na tä kua tä, sai tänö ai tä ãkasöpöpalö noai, Jesus anö ĩ sai tä sasutima. Ĩ tä sasua totipalöma, a ãkasöpöo opa noai, ĩ a wani hapalo kõköma. A hapalo kõoö ha, 'Jesus a lotete epö nö kili sai' ĩ na töpö satehe epii töpö kupaloma. 15 Ĩ na ĩ töpö kupaloma maaki, ai töpö aiki pasiwö, 'Ai sai töpö na sai tä Peusepuu a kaikanamo sinomo wi, ĩ a patanö Jesus a lotetepamanöma salo, Jesus anö sai töpö sasu taö öpa päoö' ĩ na ai töpö kuu pasioma. 16 Ĩ na ai töpö kuu ha, ai töpönö Jesus a wapa nö, '“Teusö anö Jesus a lotetepamanöma” ĩ na kawanö samakö pi thamapö, wa tä aipöama mi salo' ĩ na töpö kuuma. 17 Ĩ na töpö kuu ha, ĩ töpö pi kupaloti pole, Jesus anö ĩ tä taö öpa kutenö, ĩ töpö na a hapalo nö, 'Tä uli pe epii tä uli kule hamö töpö pilipai, ĩ töpö noimaso mai, töpö hölapalo nö, töpö selekepasoma, kaikana tänö ĩ töpö simöa wi, ĩ tä mapaso kitä. 18 Ĩ tä kua kua wi na, ĩ na Sai tä sai pata kua hö̃töoö. Sai tä sai patanö töpö simöa sinomo wi ĩ töpö hölaö ha, ĩ töpö na ĩ Sai tä sai pata kaikanamo wi tä maa hö̃töpaso kitä. “Sai tä sai pata hai, ĩ Peusepuu a hilo kua naine, ĩ anö Jesus a lotetepamanöma kutenö, Jesus anö sai töpö sasutii” ĩ na makö kuu ha, uni sa tä thaa nö, ĩ sa ta wäsä ke. 19 “Peusepuu anö Jesus a lotetepamanöma kutenö, sai töpö sasupa sinomoö” ĩ na makö kuuwö. Ĩ na makö kuu manu kule, “Kamakö kai a hua sinomo wi, witi pili anö ĩ töpö lotetepamanöma salo, ĩ töpönö sai töpö sasupali?” ĩ na kamakö na sa kuu kule. “Peusepuu anö ĩ töpö lotetea naipamani ha, ĩ töpönö sai töpö sasua hö̃töpali” ĩ na makö kuu kitä ta o? Ĩ na makö kuu aköna, ĩ töpönö sai töpö sasua hö̃töpali wi, ĩ töpö aiki, “Makö holisimo opawö” kamakö na ĩ na ĩ töpö kuu pi. 20 Sai tä sai patanö kuno mai. Teusö anö sa lotetepamanöma. Sa lotetepamanöma kutenö, sai sa töpö sasutii. Sai sa töpö sasuti manu kule, “Teusö anö sanöma makö simöa wi, kamakö na ĩ tä kua waikia kuleö!” ĩ na makö kuupö. 21 Ai sanöma tä lotete epii, ĩ a kua kua wi na, ĩ na Sai tä sai pata kua hö̃töoö. A lotete epii, ĩ a hai ĩ wani tökö noama pia salo, silaka kökö kai lätia tä, ĩ wani tä na ai tä thomömo mai kitä. 22 Ĩ na tä kua tä, “Ipa silaka a kua tä, ai tä thomömo mai kitä” ĩ na a pi kuu kule maaki, ai tä lotete sati ipii, ĩ a waloiki nö, a läa hisatile, ĩ a utitipamanö nö, ĩ wani tökö täa soatalölöö. Tökö täa soatalölö nö, ai töpö na ĩ wani tökö totoaki' ĩ na Jesus a kuuma. 'Jesus a lotete epö asawö' ĩ na ai töpö pi thama pia salo, ĩ na Jesus a kuuma. 23 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Kamisa na wa pi luluo totio mi tä, sa wanipo wi ĩ wa. Kamisa na ai wa töpö pi luluama mi tä, ĩ wa töpö selekepamani. 24 Ai sanöma tä õsi ha sai tänö sai a thakö noai, ĩ sai tä lisia kopasolöma, a mota mapo pi topa salo, sanöma töpö pilio maa pa, tä uli hãsitio opa pa a wani huti kule maaki, mota mapo wi ĩ tä tapa mi salo, “Ĩ sanöma tä õsi ha sa sai thakipili, ĩ a sai na sa kuo kõo pätakö o!” ĩ na a pi wani kulasoö. 25 Ĩ na a pi kuu nö, a kõa sapapo nö, ĩ a sai na sãko sãko tä mi, a sai toita apii a sai taa konani. 26 Ĩ a sai taa konanö nö, ai sai töpö wanisala sati ipii, ĩ töpö satehe epii, ĩ 7 töpö nakalö nö, ĩ sanöma tä õsimö ha ĩ sai töpö kai pilia nömöki. Ĩ sanöma tä pea waikitioma maaki, ĩ a õsi ha sai töpö satehe epii töpö pilia nömöa kõköma kutenö, a pea satia apa nömöa kõki' ĩ na Jesus a kuuma. 27 Ĩ na Jesus a kuu nö, a hapalo soatia tä, Jesus a na töpö satehe epii töpö sototole, ĩ ai suö tä lope epii a hapalo nö, 'Wa thapalö noai, ĩ anö wa satimapo noai, ĩ a pi topapalo opa asa kule' ĩ na lope epii a kuu ha, 28 Jesus aiki hö̃töwö, 'Teusö a kai a hini nö, a kai a hini totio opati wi, ĩ töpö pi topapalo opa satia apa asa kule' ĩ na Jesus a kuuma. 29 Ĩ na tä kua tä, Jesus a na satehe epii töpö kokamo waikia tä, ĩ töpö na Jesus a hapalo soata nö, ĩ na a kuuma: 'Huki ola makö kui, makö wanisala apawö. “Wa tä aipöama mi salo” ĩ na makö kuu nö, “Wa tä aipöama kuköma, ‘Teusö anö wa simönö noai ĩ waö!’ ĩ na samakö kuu kitäö!” ĩ na makö kuuwö. Ĩ na makö kuu kule maaki, sa tä aipöama kota mai kitä. Teusö anö Jonas a aipöama waikio noai ĩ tänö makö pi hatuka sisapasopö. 30 “Teusö anö Jonas a simöpalö noai ĩ a” ĩ na Teusö anö ninipi tili töpö pi thama pia salo, suli a õsi pata na Jonas a tititia tä, a holea kopamanöma. Ĩ na Teusö anö Jonas a thama kua noai na, ĩ na huki ĩ na sa thama kua hö̃töo kitä. “Teusö anö Jesus a simöpalö noai ĩ a” makö pi thama pia salo, waiha kamisa na tä aipöama kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 31 Ĩ na a kuu nö, 'Sapá tili töpö na suö tä kaikanamo sinomo noai, ĩ anö Salomão a hapalo mosai ipii, ĩ ta hini pi topa apa salo, Sapá tä uli pã apa päla tä maaki, Salomão a kule hamö ĩ hamö ĩ a suö hulasolöma. Önö kutenö, kamakönö wanisala ma tä thaa noai, waiha Teusö anö kamakö na ĩ ta kateha totia tä, ĩ kaikanasoma tä öpaiki nö, kamakö na a hapalo nö, “Makö wanisala apatiwö. Wi na makö pi kuu salo, Teusö ma ta hini maama?” ĩ na ĩ suö a kuu kitä' ĩ na Jesus a kuu nö, 'Salomão a na sa pi hatuka satia apa waikia kule maaki, kamakönö sa kai a hini wani ipö nö kiliwö. 32 Waiha kamakönö wanisala ma tä thaa noai, Teusö anö ĩ ta kateha nö, makö wanisala noai ĩ tä noa na makö peama pia tä, ninipi tili töpö öpaiki nö, makö namo simöki kitä. Jonas anö Teusö ta wäsä noai, ninipi tili töpönö ĩ ta hininö nö, “Häö. Samakö wanisala apatiwö. Wanisala sama tä thaa kota wani ipöö!” ĩ na ĩ töpö kuuma kutenö, waiha kamakö na, ĩ ninipi tili töpö aiki, “Teusö ma ta hini maapa wi. Makö wanisala apawö” ĩ na ĩ töpö kuu kitä' ĩ na Jesus a kuu nö, '“Jonas anö Teusö ta wäsä taö öpama maaki, kamisanö Teusö sa ta wäsä taö öpa satia apa asa kule” ĩ na sa kuu kule' ĩ na Jesus a kuuma. 33 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Koa wa taka sii hilimanö nö, wa taka sii pi sosama mai kitä. Koa taka hösöka ha solai wa sohoa mai kitä. Ai töpö lisipasoma, “Tä wakala topa apöle” ĩ na ai töpö pi kuupö, ösö tömö wa taka pi tikämaki. 34 Koa taka sii kua wi na, ĩ na pili wa mamo kua hö̃töoö. Pili wa mamonö toita apii wa tä möö pi topa tä, pili wa õsi wakala apöki. Ĩ na tä kua tä, pili wa mamonö wanisala wa tä möö pi topa tä, wa õsi mumia apöki. 35 Önö kutenö, a pi mosawia totikiö! Wa õsi wakala apii tä mapalo nö, wa õsi muma apöki kitäö! 36 Pili wa õsi pewö wakala apö, wa õsi mumi mi, ĩ na wa õsi kua tä, kawa kotö ha koa taka siinö tä pewö hatuku kua wi na, ĩ na Teusö anö wa pi hatuka thaa hö̃töpali kitä' ĩ na Jesus a kuu totioma. 37 Ĩ na Jesus a kuu totioma, ai patiseu tä aiki, 'Hapo. Kamisa sai pö na a ösö potehea paitalosoö!' ĩ na Jesus a na ĩ na a kuu nö, Jesus a kai hua konasolöma. A kai kononö nö, kama sai a ha a kai waloiki nö, iata wi ĩ ha a kai loa soataköma, 38 Jesus a ami sanumo paio mi kutenö, patiseu tä aiki, 'Jesus a ia pia salo, a ami sanumo mi ipö nö kiliwö' ĩ na a pi kuuma. 39 Ĩ na a pi kuu ha, Jesus aiki, 'Patiseu makönö mokota ma ösö salupaö, pötaatu ma salupaö, pili makö ösö salupoö, ĩ na ma tä salupa thama sinomo wi maaki, pili makö õsi salupo mai, makö õsi thomomo pi topa apa wi ĩ tä kua, wanisala tä thaa pi topa apa wi, ĩ tä kua, ĩ na makö õsi kuö. 40 Makö pi hatuku maapa wi. Teusö anö pili wa ösö thapalö noai, ĩ tä, pili wa õsi thaa naia soatalöma. 41 Önö kutenö, töpö honimo opa wi, ĩ töpö na au wani tä pi kule, ĩ tä totoaköö! Ĩ ma tä totoaki ha, kamakö na tä pewö ausia apöle kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 42 Ĩ na a kuu nö, 'Patiseu pö. Teusö ma pi mönahapama pi topa apa salo, paki tä wai, nii tä ose wai, ĩ na tä kui, Teusö a na ĩ ma tä ose see wai totoma sinomo hö̃töa kule maaki, ai ma töpö totiapala mi, Teusö ma pii totio mi ipö, ĩ na makö kuatiwö. Önö kutenö makö pea apati kitä. Pi naka. Ai ma töpö totiapala apaö, Teusö ma pii totioö, ĩ na makö kua paio nö, au nii tä wai kule, Teusö a na ĩ ma tä ose wai totoa nömököpö. 43 Patiseu pö. Juteu makö kokamo sinomo wi, ĩ a sai ha makö kokamo tä, pata töpö sai loo sinomo wi, ĩ ha makö loo pi topa apaö. Sai a atu hamö makö hupaloti tä, töpö hasuo läo wi ĩ töpö aiki, “Ö! Pata waö!” töpö kuu wi ĩ ma ta hini pi topa sinomo opawö. Önö kutenö, waiha makö pea apati kitä. 44 Nomawö töpö patiliköma, töpö toita mi kui na, ĩ na makö kuö kuö hö̃töowö. Ĩ nomawö töpö titipokili, ĩ tä hösöka ha tä topa apa pa ai töpö huatalo nö, “Hi tä komo ha nomawö töpö hĩthanii töpö titia kupokili” ĩ na ĩ töpö pi kuu pola nö kuno mai, hösöka ha töpö pi motii huu pätioö. Ĩ nomawö töpö kui na, ĩ na makö kuö hö̃töowö. Pili makö õsi wanisala apii, ĩ tä na ai töpö pi hatuku mi ipö. Önö kutenö waiha makö pea apa kitä' ĩ na Jesus a kuu totio opama. 45 Ĩ na Jesus a kuu totio opaö ha, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ ai tä aiki, 'Pata. Wa kuuhe, kamisamakö na wa kuu naia kule? Samakö päsäpa naia alu kule?' ĩ na a kuuma. 46 Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki, 'Awai. Makö pea hö̃töo kitä. Ai tänö ai sanöma tä na hute hute tä pata makekö nö, a pasilipa mai ha, ĩ na ĩ a wani kua kua wi na, ĩ na makö kua kua hö̃töoö. Pe epii ai ma töpö noa thaa sinomo wi maaki, ĩ ma töpö pasilipa mi ipö. 47 Makö pea hö̃töo kitä. Teusö a kai a wäsä sinomoti noai, au nö patapö töpönö ĩ töpö sälö noai, ĩ töpö patilile, ĩ töpö hösöka ha maa makö toita apii ma makö thaa sinomotii. 48 Teusö a kai a wäsä sinomoti noai, au nö patapö töpönö ĩ töpö sälöma. Ĩ na tä kua tä, töpö sälö noai, ĩ töpö patilile, ĩ töpö hösöka ha maa ma makö thaa sinomoö. Önö kutenö, kamakö aiki, “Nö patapö töpönö Teusö a kai a wäsä sinomoti noai, ĩ töpö sälö noai, ĩ tä wanisala maama” ĩ na makö wani kuu hiopöa apawö. Au nö patapö töpö wanisala apa kua noai na, ĩ na makö ola wanisala kua soaö. 49 Önö kutenö Teusö a pi mosai ipii ĩ a hapalo nö, “Sa kai a wäsä wi ĩ sa töpö simöpa piale, ki töpönö ĩ ai töpö sälali, ĩ ai töpö peamatii, ĩ na töpö kua kitä” ĩ na a kuuma. 50 Önö kutenö, huki makö kule, Teusö anö ĩ makö peama hö̃töo kitä. Somi tä sai tä sanöma töpö kuo soma noai, ĩ ai tänö Apeu a säpali, ĩ tä noa ha ai töpönö töpö satehe epii töpö säa nömöpali, waiha, waiha, waiha Teusömo sinomo wi, ĩ a sai õsimö ha Teusö tä wakala apii ĩ tä walo walomo sinomo wi, ĩ a sai atu ha ai töpönö Sakatiasö a säpali, ĩ na töpö kuama. “Ĩ na töpö kua noai, kamakö na Teusö anö ĩ tä noa koni pia salo” kamakö na ĩ na sa kuu kule' ĩ na Jesus a kuuma. 52 Ĩ na a kuu nö, 'Moisés ma kai a wäsä wi ĩ pö! Sanöma makö pi hatukupaso wi ĩ a sai uni kua. Ĩ a sai päka laa ãkököa apöle, ĩ ma taka hãkopa taö öpa kule maaki, ma taka hãkopa mi ipö. Önö kutenö, sanöma makö pi hatukupaso wi ĩ a sai uni na kamakö lisipo mi, ai ma töpö lisipama mi, ĩ na makö kuaö. Ĩ na makö kuaö ha, Teusö anö makö peama kitä' ĩ na Jesus a kuu totioma. 53 Ĩ na Jesus a kuu totio nö, a hua konasolö noai ha, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, patiseu töpö, ĩ na töpö kui, Jesus a na ĩ töpö pi hĩsuhapalo opa nö, 'Jesus a hapalo wanisala apatiwö' ĩ na töpö kupalotima. Ĩ na töpö kuti nö, 'Hiki. Makö sömöka tala tä, Jesus a hapalo wanisala apa keö!' ĩ na töpö kuu pi topa salo, Jesus a na töpö waloa kõkitö nö, Jesus a na ĩ tä hinitimae.

Lucas 12

1 Ĩ na tä kua tä, töpö satehe epii töpö kokamo opale, ĩ töpö kokamo hö̃sönia apa kutenö, töpö pakähäpaso opa nö, töpö katikipasoma. Ĩ töpö kokamo opa tä, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na Jesus a hapalo soma nö, 'Ĩsa ãi hölömoma wi, ĩ tä kua wi na, ĩ na patiseu töpö holisimo opa wi, ĩ na ĩ tä kua kua hö̃töoö. Ĩ tä na pö pi hatukua totikiö! 2 Huki tä sosatio wi, waiha ĩ tä pewö hatukua kuki kitä. Tä tai mi ipii ĩ tä pewö taö kuki kitä. 3 Önö kutenö, mumi mumi tä na makö hapalo noai, wakala tä na ai tänö ĩ ta hinima totio kitä. Sai a päka laa waikikö noai ha, ĩ õsimö ha makö kuu hãto noai, sai a atu ha ai tänö ĩ ta wäsä hoka apa kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 4 Ĩ na a kuu nö, 'Ipa noi pö. “Ai töpönö makö säpalöma maaki, ĩ töpönö makö õsi thama tai mi ipii, ĩ töpö na pö kili tihöö!” kamakö na ĩ na sa kuu kule. 5 Ai töpönö makö säpalö noai ha, õsi töpö pea soatio wi ĩ hamö Teusö anö makö õsi kema taö öpa wi, ĩ a na makö kili sisapököö! “Teusö a na pö kili totioö!” ĩ na kamakö na ĩ na sa kuu kuleö!' a kuuma. 6 Ĩ na a kuu nö, '5 salo kökö ose noa wai na, polakapi sitipa kökö kua päta maaki, ĩ kökö salo ose wai na Teusö a pi motöo mai kitä. 7 Pili makö hunuku sikoa apa kule maaki, “Ĩ na kilii makö hunuku kua” ĩ na Teusö a pi kuu taö öpa kitä. Önö kutenö, pö kilipalo tihöö! Salo ose wai na makö noa satia apa. Kamakö na Teusö a pi motöo mai kitä ta pi kuu mai' ĩ na Jesus a kuuma. 8 Ĩ na Jesus a kuu nö, '“Ai sanöma töpö na, ‘Jesus sa thapo wi ĩ sa’ ĩ na wa kuu hoka apaö ha, Teusö a hai ĩ ãju töpö na sanöma sa kupaso noai ĩ sa aiki, ‘'Jesus sa thapo wi ĩ sa' a kuu noai, ĩ pitili ta. Ĩ anö sa thapo wi ĩ a totiwö’ ĩ na sa kuu hö̃töo kitä. 9 Ĩ na tä kua tä, ai sanöma töpö na ‘Jesus sa thapo mane’ ĩ na wa kuu ha, Teusö a hai ĩ ãju töpö na sanöma sa kupaso noai ĩ sa aiki, ‘Ĩ anö sa thapo maneö!’ ĩ na sa kuu hö̃töo kitäö!” ĩ na sa kuu kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 10 Ĩ na a kuu nö, 'Sanöma sa kupaso noai ĩ sa na wa hapalo hiopöa wi, Teusö anö ĩ tä noa mapamani kitä maaki, Teusö a õsi kua tolele, ĩ a na wa hapalo hiopöa tä, ĩ tä noa mapama pasio mai kitä' Jesus a kuuma. 11 Ĩ na a kuu nö, 'Juteu töpö kokamo sinomo wi ĩ sai pö ha töpö kule ĩ töpö, kaikana töpö, pata töpö, ĩ na töpö kui töpö na ai töpönö makö namo simöki wi ĩ töpönö makö läkälölö nö, makö hilakötasoma, ĩ pata töpönö makö hapalama tä, “Sa noamopö, wi na sa kuu hö̃töo pätaköö!” ĩ na pö pi kuu tihöö! 12 Ĩ tökö soatawö, wa kuu hö̃töo pia wi, ĩ tä na Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö makö pi hatukupamani kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 13 Ĩ na tä kua tä, töpö satehe epii töpö kokamo pole, ĩ ai tä aiki, 'Jesus a pata! Ipa hao a nomano nö, kama hai ĩ wani tökö takölö noai, ipa hepala anö ĩ tökö pewö thapo kule. “Au hoosa na ai wani töpö totoa hö̃tököö!” ĩ na ipa hepala na ĩ na a kuu!' ĩ na a kuuma. 14 Ĩ na a kuu ha, 'Ĩ tä na sa patamo mai kitä. Kamakö na wani sa tä totoma wi ĩ sa mai kitä' ĩ na Jesus a kuu hö̃töoma. 15 Ĩ na tä kua tä, Jesus a hapalo kõoma. A hapalo nö, '“Wani sa tä thapo opa kutenö, toitai sa kutio kitäö!” ĩ na pö pi kuu ti! Pö pi hatukuikiö! Au wani wa tä täatala pi topa apa wi ĩ tä na pö pi mosaia totikiö!' ĩ na Jesus a kuuma. 16 Ĩ na a kuu nö, a pi saimo nö, ai uni ta wäsä nö, 'Wani tä thapo opa wi ĩ a hai ĩ hikali a na nii mo kuo opama. 17 Nii mo kua apaö ha, “Wi na sa kuapö? Nii tä kua apöle, ĩ witi ha ĩ nii sa mo thaköpö taka? Ipa sai kökö matia waikia saile ta” ĩ na a pi kuu nö, 18 “Sai kökö na nii mokö titita sinomo wi ĩ sa kö sai hosalö nö, ai sai pei sa kö sai thaki kitäö! Ĩ kökö sai pei sa kö sai thakö nö, ĩ kökö sai na ipa nii sa mo pewö titiki kitäö! 19 Ipa nii sa mo pewö titiki nö, kama sa pi na sa hapalo nö, ‘Ipa nii tä kua apa waikia kuleö! Inama tä satehe epii tä inama na, hi nii tä titile, ĩ tä na sa iati kitäö! Önö kutenö, sa kalipalo mai ha, sa iaö, sa amisioö, sa pi mönaha apaö, ĩ na sa kuatipöö!’ ĩ na sa kö sai thaa totiki nö, ĩ na sa kuupöö!” ĩ na a kuuma. 20 Ĩ na a kuuma maaki, Teusö aiki, “Wa pi motio opapa wi. Hi tä mumi ha, wa noma haluso kitäö! Wa nomaso noai ha, wani wa tä pewö thakö noai, witi pili anö ĩ tä thapo haiopö?” ĩ na Teusö a kuuma' ĩ na Jesus anö ta wäsä nö, ĩ na a kuuma. 21 Ĩ na a kuu nö, 'Ĩ a waninö wani tä täa kua apa noai na, ĩ na ai töpö kua hö̃töoö. Ĩ töpö aiki, “Ipa wani tä kua apa kutenö, sa pea mai ha, toitai sa kua waikia kuleö!” ĩ töpö pi kuu kule maaki, ĩ na Teusö a pi kuu mane. “Ĩ töpö toita apöö!” ĩ na Teusö a pi kuu mane' ĩ na Jesus a kuuma. 22 Ĩ na Jesus a kuu nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na, 'Önö kutenö, ĩ na sa kuu kule: “Nii tä na pö pi honipo tihöö! ‘Makö oi lukö matimöö!’ ĩ na makö pi kuti maiki. Haloi ma ösö halopo wi ĩ ösö na pö pi honipo naio tihöö!” kamakö na ĩ na sa kuu kule. 23 Nii tänö makö temöama sisa mai kitäö! Haloi ösönö pili makö sai totipama sisa mai kitä. 24 Sinimosö tei tei kutemö ma pö möö. Ĩ pö hikalimo mi, nii tä täatala pasio mi, ĩ tä nii titiatala pasio mi, ĩ na ĩ pö kuati maaki, Teusö anö ĩ pö iapalamaö. Teusö anö salo pö katä wi ĩ pö pi ipaö maaki, sanöma makö pii satia apaö. 25 Ai makö pi honipoti kule maaki, makö temöo lapa apatio kitä ta o? 26 Önö kutenö, makö pi honipo kule maaki, makö temöo lapa apa mi manu kui, nii tä, haloi ösö, ĩ nasimö tä na pö pi honipo opa tihöö! 27 Hole hole tökö toita apii ĩ tökö na makö pi tapotiopöö! Ĩ hole hole tökö kalipalo mi, watata ösö tiäpo pasio mi, ĩ na tökö kua kule maaki, tökö möamö toita apö. Salomão kaikana tä patanö haloi ösökö toita apii ösö halopo sinomoti noai, ĩ ösökö na ĩ hole hole tökö möamö toita sati ipö. 28 Pölösö hamö sĩsi tökö, hole hole tökö, ĩ na tökö kui, huki ĩ tökö liähäa apa kule maaki, ai tä hena tä ĩ tökö pewö silikipasoma, sanöma töpönö ĩ tökö wakö umömani. Ĩ na tökö kua haitaso kitä maaki, huki sĩsi tökö, hole hole tökö, ĩ na tökö kui tökö mapo paio mi tä, Teusö anö ĩ tökö totiapala apatii. Teusö anö hole hole tökö totiapala apa manu kule, sanöma makö totiapala satio opa mai kitä ta o? Makö totiapala satia apa kitä pi kuu mai. Önö kutenö, Teusö a na makö mamo teteo mi salo. 29 Makö pi honipoti maiki. “Ka pi tä na samakö ösö potehepasopö takö?” ĩ na pö pi kuu ti! “Ka pi tuu na samakö amisiopö takö?” pö pi kuu naio tihöö! 30 Teusö a thapo mai, nii tä, haloi ösö, ĩ na tä kui tä na ĩ töpö pi wasiso sinomoö. Nii tä, wani tä, ĩ na kilii tökö mi ha, makö pea wi, Teusö anö ĩ tä taö öpa kitä. 31 Teusö anö makö simöa totio wi ĩ tä na makö pi wasiso soma nököö! Ĩ tä na makö pi wasiso somaö ha, kamakö na Teusö anö nii tä, wani tä, ĩ na tökö kui tökö totoma hö̃töo kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 32 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Teusö a kaikanamo totia tä, makö kaikana naipamani kitäö! Önö kutenö, kamisanö makö nokapalama wi ĩ makö polakapi maaki, pö kili tihöö! 33 Ai töpö na au wani tökö totokö nö, ĩ tä noa na sitipa ma kö tälö nö, ai töpö honimo opati wi ĩ töpö na ĩ kökö sitipa totoaköö! Sitipa kökö titita wi, ĩ nasimö ösö hote mi ipii, ĩ nasimö ösö thapalö nö, au sitipa kökö titikiö! Hi tä hẽtu hamö Teusö a kupoli, ĩ hamö au sitipa kökö uni thaa pasikiö! Ĩ ha au sitipa kökö mapo mai kitä. Ĩ ha ai tä thomömo wi, ĩ ha ai tä lisipo mai kitäö! Ĩ hamö tholopo anö au wani tä wania mai kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 34 Ĩ na a kuu nö, 'Wa thapo pi topa apa wi, ĩ tä na wa pi kua apati kitä. Wani wa tökö thapo pi topa sisa wi, ĩ tä na wa pi kua apa sisa kitä. Ĩ na tä kua tä, Teusö wa thapo pi topa satia apa wi, ĩ a na wa pi kua apa sisaki kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 35 Ĩ na Jesus a kuu nö, a hapalo kõo nö, 'Pö mosaia totikiö! Au koa taka sii luo maapököö! 36 Pata tä na ai töpö kalipalo sinomo wi, ĩ töpö hai ĩ pata töpö na ĩ töpö mamo läo kua wi na, ĩ na makö mamo läo kuo hö̃töopököö! Pata tä alulö nö, töpö supasolaso wi ĩ tä na töpö iapalo polati, ĩ ha ĩ pata tä iapalo matalo nö, a kotapi. A kopi ha, sai a päka ha a öpaiki nö, õsimö ha kama töpö kalipalama wi, ĩ töpö nakaö ha, ĩ töpönö taka hãkoa soatali. 37 Pata tänö töpö nakaö ha, ĩ töpö mio mai ha, töpö mamo läo halu soatioma kutenö, ĩ töpö pi mönaha apaö. “Ĩ pata tänö kama hai ĩ töpö lomakö nö, ĩ töpö iapalamaö. 38 Mötali tä mumi ha, halu pia tä, ĩ na tä kua päla tä maaki, pata tä kõo mi ha töpö mio mai ha, pata tä kopi. Töpö mamo läa soatia kutenö, ĩ töpö pi mönaha apaö” ĩ na sa kuu kule. Pitili sa' ĩ na Jesus a kuuma. 39 Ĩ na a kuu nö, 'Sa kuu piale, ĩ tä na pö pi hatukuikiö! Ai pata tä aiki, “Ĩ ha motokö kuto tä, kamisa sai pö ha a thomömo wi ĩ a waloa hãtoki kitä” ĩ na a pi kuu salo, a mamo läa totiköma, kama sai pö na a wani thomömo pi topa wi, ĩ a lisipo mai kitä. Pata tä hai ĩ wani tä thomöma mai kitä. 40 Ĩ pata tä mosawio kui na, ĩ na pö mosawia kua naikiö! “Huki Jesus a kõa hãtopi” ĩ na makö pi kuu mi tä, sanöma sa kupaso noai, ĩ sa huu kõo hãto kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 41 Ĩ na Jesus a kuu ha, Pedro aiki, 'Ĩ töpö pewö na ĩ uni wa ta wäsä ke? Kamisamakö na ĩ wa ta wäsä sisa hãtoa kule?' ĩ na a kuuma. 42 Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, 'Pata tä na a kalipalo sinomo wi ĩ ai tä pitilimoö, a pi tao opaö, ĩ na ĩ a kuati wi, ĩ a na pata tä hapalo sisa nö, “Ipa töpö pewö na a mamo läa haikiö! Ai töpö kalipalo wi ĩ töpö oi tä, wa töpö iapalama haio sinomoö!” ĩ na a pata kuu. 43 Ĩ na a pata kuu ha, a kalipalama sinomo wi ĩ aiki, “Awai” a kuu hö̃töo nö, pata tä mai ha a patamo haio nö, ai töpö oi tä, ĩ töpö iapalama sinomoö. Ĩ na ĩ a kua haitia tä, pata tä kopi. Ĩ a pata kopo nö, “Wa kalipalo makoka haitio noa” ĩ na pata tä kuu ha, a kalipalama noai ĩ a pi mönaha apaö. 44 “Ĩ a na a hapalo nö, ‘Ipa wani tökö pewö pata na wa mamo läo sinomopö!’ ĩ na a pata kuu kitäö!” ĩ na kamakö na sa kuu totia kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 45 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Pata tänö ĩ a noa thaa noai ĩ aiki, “Ipa pata tä kõo haiatalo mai ha” ĩ na a pi kuu nö, ai wano töpö kalipalo naio wi ĩ töpö säö, suö töpö kalipalo naio wi ĩ töpö sä naioö, pe epii a ia apaö, pe epii tuu wasui tuu koa apa nö, a polemo opatii, ĩ na ĩ a wani kua haitia tä, 46 “Huki ipa pata tä kõa hãtopi” ĩ na ĩ a pi kuu mi tä, pata tä kopi. A kopo nö, a kalipalo makoka haio maa noai, ĩ a peama apa nö, ai töpönö pata tä kai a hini pasio maa noai, pata tänö ĩ töpö soka waikipamanö noai, ĩ ha ĩ a wani soka naipamani kitäö! 47 Ai tä kalipalo sinomo wi ĩ aiki, “Ipa pata tänö sa noa thaa noai ĩ sa ta taö öpawö” ĩ na a pi kuu kule maaki, kama pata töpö kai a peamaö ha, pe epii pata tänö a soa hö̃töpali kitä. 48 Ĩ na tä kua tä, ai tä kalipalo sinomo wi ĩ aiki, “Ipa pata tä kuu noai ĩ sa ta tai mi” ĩ na ĩ ai tä kuu wi, ĩ a kalipalo makoka mi tä, wani ipii pata tänö ĩ a soa pätali kitä. Önö kutenö, ai tä na pe epii tä totokö noai, ĩ a na pe epii tä naka hö̃töo kitä. Teusö anö kawa na pe epii tä totoki ha, “Kamisa na pe epii wa kalipalopököö!” ĩ na Teusö a kuu kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 49 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Ai töpönö hikali wakö umöma thama wi na, ĩ na hi masita tä uli na sanöma töpö pilile, ĩ sa tä uli uni wakö umöma thama hö̃töo pia salo, sa huu solöma. “Ĩ tä uli wakö umö waikio sa” ĩ na sa pi kuu kule. 50 Pe epii sa peama wi ĩ tä na sa uni mãi õmamo pia salo. Sa uni mãi õmamo paio mi tä, sa pi honipo opatii. 51 “Jesus a waloköma, sanöma töpö pewö höla pasio mai, ĩ töpö hapalo ösöho opa kitä” makö pi kuu kule? Ma. Töpö pewö hapalo ösöho opa mai kitä. 52 Sa waloköma kutenö, ai sai pö na satehei, 5 töpö kui töpö kule, huki ĩ töpö noimaso totio mai kitä. Ai 3 töpönö ai polakapi töpö wanipoö, ĩ polakapi töpönö ĩ 3 töpö wanipo hö̃töoö, ĩ na töpö kua kitä. 53 Pö̃ anö pelupö a wanipoö, pelupö anö pö̃ a wanipo hö̃töoö, pöpönö anö pete a päsäpaö, pete anö pöpönö a päsäpa hö̃töoö, pösösö anö kama hai sösomi a päsäpaö, kamanö hö̃töwö kama hai pösösö a päsäpa hö̃töoö, ĩ na töpö kua apati kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 54 Ĩ na Jesus a kuu nö, töpö sototole, ĩ töpö na a hapalo kõo nö, 'Motokö huumö kua hena wi hamö, ĩ hamö tömö luöa apa tä, “Maa tä hälä pia salo” ĩ na makö kuu ha, maa tä häläsoö. 55 Ĩ na tä kua tä, inama tä ateo tä, “Ta pata wãkeo opa pia salo” ĩ na makö kuu tä, ta pata wãkea apöki. 56 Ĩ na makö kuu pi tao opa kule maaki, Teusö anö tä thama piale, ĩ ma tä wäsä tai mia apöle. Makö holisimo opa nö kiliawö' ĩ na Jesus a kuuma. 57 Ĩ na Jesus a kuu nö, a hapalo waikita pola nö, ĩ na a kuuma: 'Wi na makö pi kuu salo, kama makönö ma tä makokotama soa mi ipö? 58 Ai tä waninö wa kateha wanisala apa nö, pata tänö tä makoka läapalo sinomo wi ĩ töpö na ĩ a waninö wa täalö pi topa tä, wa täa paioolö mi tä, ĩ a na wa hapalo nö, kama wanö ĩ tä makokoa soatamanöö! Wa tä makokopama paio mi tä, pata tä na wa totokö matimöö! Pata tä na wa totoköma, poliisia töpö na ĩ pata tänö wa totoa tolea nömököma, ĩ poliisia töpönö wa titikö matimöö! 59 “Ĩ ha wa titiköma, noa wa tä pewö totoa kõo mi tä, ĩ ha wa titia soatio kitäö!” ĩ na sa kuu kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma.

Lucas 13

1 Ĩ na tä kua soa tä, ai töpö walokiso nö, ai kaliléia tili töpönö Teusö a na salo kökö totoköpö, kökö sä tä, Pilatosö kaikana tänö ĩ kaliléia tili töpö säa hö̃töpalö noai, Jesus a na ĩ ta wäsäma. 2 Jesus a na ai töpö walokö noai, ĩ töpönö ta wäsäö ha, Jesus aiki, 'Ĩ töpö säpalöma kutenö, kamakö aiki, “Ai kaliléia tili töpönö wanisala tä thaa kule maaki, Pilatosö anö töpö säpalö noai, ĩ töpönö wanisala tä thaa satia apa hãtomakö” ĩ na makö pi kuti kule? 3 Ma. Ĩ töpönö wanisala tä thaa satia apa maama. Pi naka. “Kamakö aiki, ‘Häö. Wanisala sa tä thaa silia apa sai taköö! Ĩ wanisala sa tä thaa kota wani ipöö!’ ĩ na makö pi kuu mi tä, ĩ töpö pea nö, töpö noma kulaso noai na, ĩ na makö pea kua nö, makö noma kua hö̃töso kitäö!” ĩ na kamakö na ĩ na sa kuu kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 4 Ĩ na Jesus a kuu nö, '“Siloé tä uli ha sai a iloloi sai a ösö öpii, ĩ a sai wäkäpakö nö, töpö satehe epii, 18 töpö kui töpö säpaso noai, ai jetusalẽi tili töpö na ĩ töpö wanisala satia apama kutenö, ĩ töpö säpasomaö!” ĩ na makö pi kuu kule? 5 Ĩ töpö wanisala satia apa maama. “Kamakö aiki, ‘Wanisala sa tä thaa wi ĩ sa. Wanisala sa tä thaa wi ĩ sa tä hosa pi topa apa kuleö!’ ĩ na makö pi kuu mi tä, ĩ töpö säa kupaso noai na, ĩ na makö kua hö̃töpaso kitäö!” ĩ na kamakö na ĩ na sa kuu kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 6 Ĩ na Jesus a kuu nö, uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma: 'Hikali a na ai tänö piku ti tököma. Ti tökö nö, mo lalo mömö läläpati kule maaki, mo lalo maama. 7 Mo lalo mi ha, a hikalimo sinomo wi ĩ a na, “Ĩ ti mo lalo mai ha, ai tä inama, ai tä inama, ai tä inama, ĩ na tä inama kui tä inama kua waikia päa kuleö! Ipa hikali a na tiki sinoi tiki öpa pätia kuleö! Önö kutenö, ti tusäpalöö!” ĩ na a kuuma. 8 Ĩ na a kuu ha, a hikalimo sinomo wi ĩ aiki, “Naiö! Pata täö! Ti tusä paio tihöö! Hii ti kolo ha masita sa tä tiä ãsokoa paiki nö, mo sätäo wi ĩ sa tä löa ãsoka paio pia kuleö! 9 Sa tä löa paiköma, ai tä inama na ti mo sätäa hö̃töki kitäö! Ti mo sätäa kõo mi tä, wa ti tusäpamanöpö” ĩ na a kuuma' ĩ na Jesus anö uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma. 10 Ĩ na tä kua tä, mota mapo wi ĩ tä wakala na juteu töpö kokamo wi ĩ a sai ha Jesus anö töpö pi hatukamatima. 11 Töpö pi hatukamati tä, suö tä waloköma. Sai tänö ĩ a saliamati noai, satehe epii, ĩ 18 tä inama kui tä inama hasua waikipasoma. Sai tänö a saliama apatima kutenö, a huu makoko totio mai, a huu kusuho opa sinomotima. 12 Jesus anö ĩ suö tä huu talalö nö, a nakalö nö, 'Suö ai. Sai tänö wa saliamati noai, ĩ tä mataso keö!' ĩ na a kuu nö, 13 a ami waliköma, ĩ tökö soatawö, ĩ suö tä öpa salilia kõo soatasoma. A öpa salilia kõo soatalo nö, 'Teusö a toita apöö! A lotete epö asawöö!' ĩ na a kutima. 14 Ĩ na tä kua tä, juteu töpö kokamo sinomo wi ĩ a sai na pata tä kaikanamo sinomo noai ĩ aiki, 'Huki mota mapo wi ĩ tä wakala maaki, Jesus anö ĩ suö tä ononoa kotamanö noaö!' ĩ na a pi kuu nö, töpö kokamo pole, ĩ töpö na, '6 tä mumi ha makö kalipalo wi, ĩ tä kua pasia. Makö ononopamo pi topa salo, ĩ tökö wakala na pö huu sisaaö! Mota mapo wi ĩ tä wakala na pö huu tihöö!' ĩ na a pata kuuma. 15 Ĩ na a pata kuu ha, pata tä Jesus aiki hö̃töwö, 'Makö holisimo opatiwö. Mota mapo wi ĩ tä wakala na au hiima kökö amisi ipaö ha, ma kö kusöpalö nö, maa u ha ma kö kai hulolö nö, ma kö amisiama sinomo wi maaki, “Huki hi suö tä ononoa kotamane, ĩ tä wanisala” ĩ na makö pi kuu kule. 16 Hi suö tä hai, ĩ Abraão a tolewö tä kule, Sai tä sai patanö ĩ a saliama mapo mai ha, satehe epii ĩ 18 tä inama kui tä inama kua waikia kule. Huki mota mapo wi ĩ tä wakala maaki, “Huki a temöma kõo tihöö!” ĩ na makö pi kuu kule?' ĩ na Jesus a kuuma. 17 Ĩ na Jesus a kuu ha, Jesus a wanipoti polahai, ĩ töpö pewö kilia pasisoma. Ĩ töpö kilia pasisoma maaki, Jesus anö tä aipöama apati noai, ĩ tä na ai töpö satehe epii töpö pi mönahapalo opa asatioma. 18 Ĩ na tä kua nö, Jesus a hapalo soalö nö, 'Teusö a kaikanamo wi, wi na tä kua wi na, ĩ na ĩ tä kuaö? Ĩ sa ta kateha pia manu kule, ka pi sa ta uni wäsäpö?' ĩ na Jesus a kuu nö, 19 'Mosötahata mo wai haa kua wi na, ĩ na Teusö a kaikanamo wi ĩ na ĩ tä kua hö̃töoö. Ai tänö mosötahata mokö tälö nö, hikali a ha mokö somösöakö nö, mokö wai alukusi ipii maaki, mosötahata ösö haalo nö, hii tiki kui na ĩ na ösö wai kupasoö. Ĩ na ösö kupasoö ha, ĩ ösö poko ha salo pö ose wainö sapuku a thaki. Ĩ na tä kua wi na, ĩ na Teusö a kaikanamo wi, ĩ na ĩ tä kuaö' ĩ na Jesus a kuuma. 20 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Teusö a kaikanamo wi ĩ sa ta kateha pi topa salo, ai uni sa ta wäsä pia kule. 21 Ĩsa ãi hölöma wi ĩ nasimö tä kupo kua wi na, ĩ na Teusö a kaikanamo wi, ĩ na ĩ tä kupo kua hö̃töoö. Suö tänö ĩsa ãi pe epii tä pata thaa tä, ĩsa ãi hölöma wi ĩ nasimö tä wani ipii maaki, ĩ suö tänö ĩ tä kemakö nö, ãi tikolepalöma, ãi pewö pata hölöa soatasoö' ĩ na Jesus a kuuma. 22 Ĩ na tä kua tä, Jetusalẽi tä uli hamö Jesus a huulö pola nö, ai töpö sai pö kulati hamö, ĩ hamö Jesus a waloikitö nö, ĩ töpö na Teusö ta wäsä hätäpotima. 23 Teusö ta wäsäti tä, ai tä aiki, 'Pata! Teusö anö sanöma töpö täa koni wi ĩ töpö polakapi kitä?' ĩ na a kuu ha, 24 Jesus aiki, '“Taka holeo wi, ĩ taka ilolo opii ĩ taka na töpö satehe epii töpö lisipo pi topa apa kitä maaki, ĩ töpö satehe epii töpö lisipo tai mi pasi kitäö!” ĩ na sa kuu kule. Önö kutenö, ĩ taka na makö lisipasopö, pö kasiapaloö! 25 Sai a õsimö ha pata tä kule, ĩ a hokötalo nö, ĩ taka laa lätaki kitä. Sai a atu ha makö kule, ĩ makö waloiki nö, makö lalupalo nö, “Kaikana ai. Samakö lisiapamanöö!” ĩ na makö kuu kitä maaki, “Makö tai mi ipöö!” ĩ na pata tä kuu hö̃töo kitä. 26 Ĩ na pata tä kuu ha, “Kawa na samakö iapalo naio kipili nökö. Kamisamakö sai pö na wa waloiki nö, Teusö a na samakö pi hatukupamani kipili nökö” ĩ na makö kuu kule maaki, 27 “Ma. Makö tai mi ipö. Pö hua kononö. Wanisala ma tä thaa wi ĩ makö pasiwö” ĩ na pata tä kuu totio kitäö! 28 Ĩ na pata tä kuu nö, makö hosalöma, kamakö hai ĩ pata tä Abraão a, Isaki a, Jacó a, Teusö a kai a wäsä sinomo wi ĩ töpö pewö, ĩ na töpö kui, Teusö a kaikanamo totio wi ĩ hamö ĩ töpö lisia waikipaso noai, ĩ ma töpö talalö nö, atu hamö makö öpa pasitiki nö, ma töpö talalö nö, pe epii makö ö̃köpalo opa kitä. 29 Atu ha makö kua pasila tä, hi masita tä uli pewö hamö töpö pilipai, pata tä kaikanamo wi ĩ hamö ĩ ai töpö satehe epii töpö waloiki nö, töpö lisia asapalo nö, pata tä na töpö iapalo naio asa kitä. 30 Huki töpö noa totile, waiha ĩ ai töpö palua totia asapaso kitä. Huki töpö palua asale, waiha ĩ ai töpö noa totipaso kitä. Huki töpö komoapalo sinomo wi, waiha ĩ ai töpö hösöka asa kopaso kitä. Huki töpö hösökapalo asatio wi, waiha ĩ ai töpö komoapalo hö̃töo kõo kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 31 Ĩ na tä kua soa tä, Jesus a na ai patiseu töpö waloiki nö, 'Etoosisö a patanö wa säpa pialeö! A tokölolöö!' ĩ na töpö kuuma. 32 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, 'Ai töpö pi motöa pasila tä, ĩ töpö na Etoosisö anö wanisala tä thaa sinomo opatiwö. Pi naka. Ĩ a na makö waloa kõkitö nö, ĩ na makö kuutöö! “Jesus anö sai töpö sasupali, sanöma töpö toa komani, ĩ na Jesus a kuati polati, polakapi tökö mumi thapamanö taso pia saloö! Ĩ na tökö mumi thapamanötö nö, ĩ hena tä Jesus anö töpö toa komani wi, ĩ tä thaa waikio kitä” ĩ na makö kuutöö!' ĩ na Jesus anö töpö noa thama. 33 Ĩ na töpö noa thaa nö, 'Awai. Huki sa huu, hena tä sa huu kõo, ĩ hena tä sa huu kõo, ĩ na sa kua pia salo. Sa tokö mai kitäö! Teusö ta wäsä sinomo wi, Jetusalẽi tä uli ha ĩ töpö sä sinomoma thaliö! Teusö ta wäsä sinomo wi, jetusalẽi tili töpönö ĩ töpö sä sinomo opama kutenö, Jetusalẽi tä uli ha sa huu totio pia salo' ĩ na Jesus a kuuma. 34 Ĩ na a kuu nö, 'Jetusalẽi tili pö! Teusö a kai a wäsä sinomo wi ĩ ma töpö pewö sä sinomo opawö. Teusö anö ĩ töpö simöpalö noai, maa manö ĩ ma töpö sä sinomo opawö. Kalaka pöpönö anö kama pili a maikinö kama hai ulu kökö wai soholö nö, kökö wai noama apa kua wi na, ĩ na kamisanö makö noama kua wi ĩ sa tä pi ipaö maaki, ĩ ma tä pii pasio maa thaliö! 35 Önö kutenö, Teusö anö makö noama mai kitä. Kamakö hai ĩ sai a pata na sa mamo läa soa mai kitä. Sami ipii makö kua haipaso kitä. “‘Kamakö na Teusö anö a simöpalö noai, ĩ a waloa kõki keheö! Ĩ a totiatalo opawöö!’ ĩ na makö kuu paio mi tä, kamakönö sa tapa kõo paio mai kitäö! Pitili sa” kamakö na ĩ na sa kuu pitilimo opa kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma.

Lucas 14

1 Ĩ na tä kua tä, mota mapo wi ĩ tä wakala ha ai patiseu pata tä sai pö ha Jesus a iapalo taso pia salo, ĩ ha a lisipasoma, 'Jesus anö wanisala tä thaa hãto kitäö!' töpö pi kuu salo, Jesus a na töpö mamo läapalo opama. 2 Ĩ ha Jesus a kotö ha a wani aulumo opa wi, a wani suö öpii a wani waloköma. 3 A wani waloki ha, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, patiseu töpö, ĩ na töpö kui töpö na Jesus aiki, 'Mota mapo wi ĩ tä wakala na ai tä toa komani wi, ĩ tä topa kitä? Moisés anö makö noa thaa wi, wi na ĩ ta kua?' ĩ na a kuuma. 4 Ĩ na a kuuma maaki, töpö huo maama. Töpö huo mi ha, a suö öpii ĩ a wani na Jesus a ami waliki nö, a toa kõo soatamanöma. A toa kõo soatamanö nö, 'Pei. A hua kononö' Jesus a kuuma. 5 Ĩ na a kuu nö, töpö loa soatile, ĩ töpö na, 'Mota mapo wi ĩ tä wakala na thaka taka ha au ulu a keki ha, au wa thapa soata mai kitä ta o? Ĩ ha au hiima keköma, mota mapo wi tä wakala kua kule maaki, au hiima wa thapa kõo mai kitä ta o?' ĩ na Jesus a kuuma. 6 Ĩ na a kuuma maaki, ĩ töpö huo maama. 7 Ĩ na tä kua tä, ĩ patiseu tänö töpö iapalama pia salo, töpö nakalö noai, ĩ ai töpö waloa somataki wi, ĩ töpönö lotami tiki toita apii tiki sailö nö, ĩ tiki na töpö loa somatakö noai, Jesus anö ĩ tä tama kutenö, uni ta wäsäma. 8 Ĩ na a kuuma: 'Ai töpö supasolaso wi ĩ tä na töpö iapalo pia salo, wa naka kule. Wa nakaö ha, ĩ hamö wa waloikitö nö, pata töpö lole, ĩ ti na a loo somata tihöö! Ĩ ti na wa loa waikia tä, ai pata tä waloa haiki nö, wa naka noai ĩ anö wa loo pa ĩ pata tä kai ekuiki nö, kawa na, “Hisa ha hi pata tä lopöö! Tiko ha a loa pasikiö!” ĩ na a kuu kitä. Ĩ na a kuu ha, wa kilia apölo nö, tiko ha wa loa kõki kitä. 10 Ĩ na wa kua maapöö! Ai tänö wa nakama, pata töpö lole, ĩ ti na wa loo somata mai, tiko ha wa loa pasikiö! Tiko ha wa loköma, wa naka noai, kawa na ĩ aiki, “Mi ha wa loo pasio maikiö! Hapo. Hi ti toita apii ti na a loa pasikisoö!” ĩ na a kuu hö̃töo läo kitä. Pata töpö lole, ĩ ha wa lomakö noai, töpö loa sototole, ĩ töpönö ĩ tä taa nö, “Pata töpö na ĩ a loa naine, ĩ a totiatalo hãtoa kule” ĩ na töpö pi kuu kitä. 11 “Kamisa topa apa asawö” wa pi kuu wi, ai tänö ĩ wa komopamani kitäö! “Kamisa topa pasio mai kitä” wa pi kuu wi, ai tänö ĩ wa hösöka asapamani kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 12 Ĩ na a kuu nö, Jesus a naka noai ĩ a na, 'Ai wa töpö iapalama pia salo, au noi töpö, au ai töpö, au töpönö wani tä thapo opa asa wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö naka asa tihöö! Ĩ wa töpö naka asa noai, ĩ tä noa na ĩ töpönö wa iapalama hö̃töo wi, ĩ au noa tä pasi päwö. 13 Ai wa töpö iapalama pia salo, wani tä thapo mai ĩ töpö, pili wakö, pili poko, ĩ na tä kui tä wanisala apii ĩ töpö, töpö kasitimo wi ĩ töpö, töpö höpöpö öpii ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö naka totihoö! 14 Ĩ töpönö wa iapalama hö̃töo mai kitä maaki, waiha Teusö anö au noa tä totoki kitä. Sanöma makönö toitai tä thaa wi, ĩ makö nomaso noai, ĩ makö temöa konaso tä, töpö honimo opa noai ĩ wa töpö iapalama noai, kawa na Teusö anö ĩ tä noa totoki ha, wa pi mönaha apa kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 15 Ĩ na Jesus a kuu ha, töpö iapalo pole, ĩ ai tä iapalo naine, Jesus a na ĩ aiki, 'Waiha Teusö a kaikanamo totio piale, ĩ hamö ai tä iapalo naio kõkölasoma, ĩ a pi mönaha apa laso kitä' ĩ na a kuuma. 16 Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki, 'Ai pata tänö satehe epii töpö iapalama pia salo, töpö nakama. 17 Nii tä kua apa waikia tä, pata tänö ai a wani kalipalama sinomo wi ĩ a wani na, “Sa töpö naka noai, ĩ töpö na a hulolöö! Wa hulolö nö, ‘Hapo. Nii tä kua apa waikia kulatiö!’ ĩ na a kuutöö!” ĩ na pata tä kuu nö, a simönöma. 18 A simönöma maaki, töpö naka noai ĩ töpö pewö aiki, “Sa huu mai kitäö!” ĩ na ĩ töpö pewö kuuma. Ai tä aiki, “Noa tä na ipa sa tä uli tälöhe, ĩ sa tä uli möö pikio pia kutenö, sa huu mai kitäö!” ĩ na a kuuma. 19 Ĩ na tä kua tä, ai tä aiki hö̃töwö, “Hikali a na paka wano kökö kalipalo sinomo wi, 10 sa kö tälöma kutenö, sa kö wapa pia salo, kawa na sa huu mai kitäö!” ĩ na a kuuma. 20 Ĩ na tä kua tä, ai tä aiki, “Ma. Sa huu mai kitäö! Huki ipa husopö sa täa pasili keö!” a kuuma. 21 “Sa huu mai kitäö!” ĩ na töpö pewö kuu ha, pata tä na a kalipalo sinomo wi ĩ a kõpolö nö, pata tä na ĩ tä pewö a wäsä kõo tasoma. Ta wäsä konasoi, pata tänö ĩ ta hini nö, a hĩso opa nö, “Hi sai pö satehe epii sai pö kule, ĩ sai pö sika hamö piliso kulati, ĩ tiso pewö hamö wa huta kupotö nö, wani tä thapo mai ĩ töpö, pili töpö wakö wanisala apii ĩ töpö, töpö mamo höpöpö öpii ĩ töpö, töpö kasitimo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö nakalötöö!” ĩ na pata tänö a noa thama. 22 Ĩ na pata tä kuu ha, ĩ a waninö töpö nakalö taso noai ha, pata tä na a hapalo nö, “Sa töpö nakali ke maaki, nii tä kua apa soale kitäö! Sai a poke soa thaiö!” ĩ na a kuu ha, 23 “Ĩ tiso pewö möa kõakötöö! Wa tä möö kõo taso pamö ai töpö pewö nakalötöö! Ipa sai a matihia apökö solöpöö!” ĩ na a kuu nö, 24 “‘Sa töpö naka soma noai, ĩ sa töpö iapalama mai kitäö!’ ĩ na sa kuu kuleö!” ĩ na pata tä kuuma' ĩ na Jesus anö uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma. 25 Ĩ na tä kua tä, Jesus a na satehe epii töpö nokapaloolö tä, Jesus a nomöhöpalo nö, ĩ töpö na a hapaloma. 26 A hapalo nö, ĩ na a kuuma: 'Kamisa na ai wa noka pi topa kule maaki, au hao a, au nao a, au husopö a, au ulu töpö, au hepala töpö, au hoose töpö, au sao töpö, kama wa, ĩ na kui wa töpö pi ipa sisaköma, sa kai a hua sinomo wi ĩ wa kupo mai kitä. Kama wa pio opa sisa kõköma, sa kai a hua sinomo wi ĩ wa kupo mai kitä. Kawanö sa pii satimo opa mi tä, kamisa na wa nokapalo sinomo wi ĩ wa kupo mai kitä. 27 Hii ti pakalai ti ha ai tä pea kua wi na, ĩ na wa peamamo wani ipö nai tä, kamisa na wa nokapalo sinomo mai kitä. Sa kai a hua sinomo wi ĩ wa kupo mai kitä. 28 Sai a pe epii, sai a ösö öpii wa sai thaa pia tä, wi na wa pi kuu paioö? Sai wa thaa paio mai ha, wa pi tapomo totio paio nö, “Ipa sitipa kökö kua paia mai ha, ĩ sa sai thaa paio mai kitä. Ipa sitipa kökö kulaha hãtole kitä?” ĩ na wa pi kuu paioö. 29 Ĩ na wa pi kuu paio mai ha, sai wa kolo thaa kule maaki, au sitipa kökö matasoö ha, sai wa ola thaa mai ha, ĩ wa sai ola thaa hulapali. Ĩ wa sai ola thaa hulapali ha, ai töpönö ĩ tä taa nö, töpö hapalo pi wasöa nö, 30 “Ha ha. Sai wa thaa hötöta totio mai ha. Wa osemo opatiwö” ĩ na töpö kuu nö, töpö ĩkapalo kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 31 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Pata tänö töpö wasu kai huu pia tä, a pi tapomo paio nö, “Polakapi makönö ki töpö satehe epii ma töpö peama kitä? Kamakö hai, 10.000 makö kui makö kua pätawö. Ki töpö hai, 20.000 töpö kui töpö kua asa kule” ĩ na a pi pata kuu paio kitä. 32 Ĩ na a pi pata kuu paio mi tä, a pi tapomo totio paio mai ha, töpö wasu kai hulasolöma, kama töpö polakapi ipö salo, a pata kili ipa kitä. A kili ipa salo, “Pälaö! Ki töpö satehea apa asale kitäö!” a pi kuu nö, ĩ pata tänö töpö moni sä pia noai, ĩ töpö pã apa soala tä, ĩ töpö na ai tä simöpalö nö, “Ki töpö na ĩ na a kuutöö! ‘Samakö säpaso wani ipö saiö! Makö noimo totiopököö!’ ĩ na wa kuu totiotöö!” ĩ na ĩ pata tä kuu kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 33 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Ĩ ma tä uni a hinini ke? Wa tä thapo wi ĩ wa tä pewö taalö mi tä, sa nokapalo sinomo wi ĩ wa kupo mai kitä. Kawanö sa pii kule maaki, au wani wa tä pii satia apa tä, sa kai a hua sinomo wi ĩ wa kupo mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 34 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Mötati tä toita apö. Tä toita apö maaki, tä okitipasoma, ai tänö ĩ tä mötatia kopali wi tä kua mai kitä. 35 Mötati tä toita apama maaki, tä okitipasoma, tä toita soa mai kitä. Nii tä na tä keama mai kitä. Hikali a na ösö kuo wi, ĩ ösö pata haitamanöpö, masita tä ha mötati tä keama wi ĩ tä kua kule maaki, mötati tä okitipaso noai ĩ tä keama pasio mai kitä. Tä toita mi kutenö, tä hosa pätali. Ĩ uni sa ta wäsähe, ĩ tä na makö sömöka taa toitile, ĩ ta hinia totilöö!' ĩ na Jesus a kuuma.

Lucas 15

1 Ĩ na tä kua tä, kaikana tä hai ĩ sitipa kökö täa sinomo wi ĩ töpö, ai töpönö wanisala tä thaa sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpönö Jesus a hini pi topa apa salo, Jesus a kule ha ĩ töpö waloköma. 2 Ĩ töpö waloki ha, patiseu töpö, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, ĩ na kilii töpö aiki, 'Wanisala tä thatala apati wi ĩ töpö na Jesus a noimotiwö. Ĩ töpö na a iapalo naitiowö' ĩ na töpö kuuma. 3 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus anö uni ta wäsäma. 4 Ta wäsä nö, ĩ na a kuuma: 'Ai wanö oweha kökö satehe epii, 100 kökö kui, wa kö thapo kule maaki, ĩ ai oweha a wai motösoma, wi na wa kua pia salo? Sai a mai ha oweha wa kö kai huti pole, ĩ hamö wa kökö pewö taa soatakölö nö, oweha a wai monöso noai, ĩ wa wai taeti taso kitä. 5 Wa wai taa konani salo, wa wai maonö nö, au sai a ha wa pi mönaha apöiki nö, wa kotapi. 6 Wa kotapo nö, au ai wa töpö pewö nakalö nö, “Ipa oweha a wai motöloli, ĩ sa wai taa konani kipiö! Pö pi mönahapalo opa naioö!” ĩ na wa kuu kitä. 7 Oweha a wai na makö pi mönahapalo kua wi na, hi tä hẽtu hamö töpö kupoli, ai sanöma tä na ĩ na ĩ töpö pi mönahapalo kua hö̃töo kitä. Ai sanöma töpö satehe epii töpö aiki, “Wanisala sa tä thaa pasio mi kutenö, ‘Wanisala sa tä thaa wani ipö pasi saiö!’ ĩ na sa kuu mai kitäö!” ĩ na töpö kuu wi, ĩ töpö na töpö pi mönaha apa kupoli maaki, “Wanisala sa tä thatala apa pasitio wi ĩ sa totiwöö! Wanisala sa tä thati wi ĩ sa tä hosa pi topa kuleö!” ĩ na ai tä kuu pasio wi, ĩ a na hi tä hẽtu hamö töpö kupoli, ĩ töpö pi mönaha satio opa kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 8 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Ai suö tänö sitipa kökö satehei, ĩ 10 kökö kui kökö thapo pole, ĩ ai sitipa a wai motösoö. Ĩ a wai motösoö ha, suö tänö koa taka sii hilia soatamanö nö, sai a õsimö ha sãko sãko tä hãsiama nö, ĩ sitipa a wai tae totio opa kõo kitä. A wai tapa kõo paio mi tä, a wai tae paitio kitä. 9 A wai tae totio kotio nö, a wai taa opia totia konani salo, kama hai ĩ noi töpö, kama ai töpö, ĩ na kilii töpö nakalö nö, “Huki ipa sitipa sa wai taa konani keö! Ĩ makö pewö pi mönahapalo opa naiopököö!” ĩ na a kuu. 10 Ĩ töpö pi mönaha kua wi na, ĩ na Teusö a hai ĩ ãju töpö pi mönaha kua hö̃töo kitä. Ai tänö wanisala tä thatala apati noai, ĩ aiki, “Wanisala sa tä thaa noai ĩ sa tä hosalö nö, ĩ sa tä thaa wani ipöö!” ĩ na ai tä kuu ha, ãju töpö pi mönahapalo opa kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 11 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Wani tä thapo opa wi ĩ a hai ĩ polakapi ulu töpö kuoma. 12 Pö̃ a na poosa a hapalo nö, “Hapa. Au wani tä kule, waiha ipa ai wa tä totoa piale, huki ĩ wa tä totoa mi salo” ĩ na poosa a kuu ha, pö̃ anö pepala a na ai wani tä totoki, poosa a na ai tä totoki, ĩ na pö̃ anö kama hai ĩ ulu töpö na ĩ na wani tä totoa thaa soaköma. 13 Ĩ na wani tä totoa thaa soaki ha, polakapi tä mumi matalo nö, poosa anö kama hai ĩ wani tä tälö noai, pai hamö, tiko tä uli hamö ĩ tä kai hua soasolöma. Ĩ hamö a waloikitö nö, a kutio taso pa, wanisala tä thaa nö, kama hai ĩ wani tökö, kama hai ĩ sitipa kökö, ĩ na tökö kui tökö pewö hötöta totialö tasoma. 14 Kama hai ĩ sitipa kökö hötöta totialö noai ha, ĩ tä uli ha nii tä kua mi ipö kutenö, a oi wani waisio opama. 15 A oi wani waisio opa salo, ai tä na a wani ekuikötö nö, ĩ a na a wani kalipalotima. A wani kalipalamati noai, pölösö hamö ĩ anö a wani simönö nö, “Kusi kökö ösö poteheama sinomoö!” ĩ na a noa thama. 16 Ĩ na a noa thaö ha, ĩ a waninö kusi kökö ösö potehepalamati tä, “Hi kusi kökönö tä oa pole, ĩ tänö sa ösö potepalo sa” ĩ na a oi ipö salo, a pi kuu sinomotima maaki, kama na ai tänö ĩ tä totoma pasio maama. 17 Ĩ na tä kua tä, a pi wani hatukua kono nö, “Ipa hao anö töpö kalipalama sinomoti wi ĩ töpö hai nii tä kua apa asala tä, hisa ha sa oi wani luo pasio päo piale. 18 Ipa hao a na sa konasolöpökö o! Sa kopolö nö, ‘Hapa. Teusö a na wanisala sa tä thaö, kawa na wanisala sa tä thaö, ĩ na sa kua kipiliö! 19 Sa hiopöa apati kutenö, kamisa na, 'Ipa ulu waö!' a kuu tihöö! Wa töpö kalipalama sinomoti kua wi na, ĩ na sa thama hö̃töo päopököö’ ĩ na ipa hao a na ĩ na sa kuupököö!” ĩ na a pi wani kuuma. 20 Ĩ na a pi wani kuu nö, a wani konasolöma. A wani kononö nö, pai hamö a wani koima tä, pö̃ anö a taa lälalö nö, “Pösa wai pepalo opatiwö” pö̃ a pi kuu nö, a pi honipo opama. A pi honipo opa nö, kama hai ĩ ulu a pi ipa salo, a läläa soataiki nö, kama hai ĩ ulu a na a waloa läa soataikötö nö, a pi mönaha apa salo, kama hai ĩ ulu a na pö̃ a hãsokapalo läoma. 21 Kama hai ulu a na a hãsokapalo pole, ĩ pelupö aiki, “Hapa. Teusö a na wanisala sa tä thaö, kawa na wanisala sa tä thaö, ĩ na sa kua kipiliö! Önö kutenö, ‘Ipa ulu waö!’ ĩ na kamisa na a kuu tihöö!” ĩ na pelupö a wani kuuma. 22 Ĩ na pelupö a wani kuuma maaki, pö̃ anö töpö kalipalamati wi ĩ ai töpö na, “Haloi ösö toita apii, lope epii ĩ ösö suaki solö nö, ipa ulu a haloa soatamakösoö! Kama ami hĩso ola na söpala ösö thaa naia soataköö! Sãtália tökö sua naia soataki solöö!” ĩ na pö̃ a kuu nö, 23 “Paka a okalo tapu upii paka a säa soatalöö! Makö pewö iapalo soatapöö! Ama ma tä thaö, makö paöaö, ĩ na makö kua soatapököö! 24 Ipa ulu a nomasoma maaki, ipa ulu a temöa konaso keö! Ipa ulu anö hiopö tä thaa noai, ĩ tä thaa maa kopaso noai, ĩ a temöa konaso keö! A monösoma maaki, huki ipa ulu sa taa konani keö!” ĩ na pö̃ a kuu ha, ĩ töpö pewö pi mönaha apa nö, ama ta thaa nö, töpö paöama. 25 Töpö paöati tä, pölösö ha pepala a hulasolö noai, ĩ a huu koima tä, sai a na töpö amamo haile, ĩ töpö a hininö nö, 26 töpö kalipalo sinomo wi, ĩ ai tä nakalö nö, “Wi na tä kuaö ha, töpö paöa kule?” ĩ na pepala a kuuma. 27 Ĩ na pepala a kuu ha, “Au hoosa a kopi ha, töpö a paöa kuleö! Temii au hoosa a waloa kõköma kutenö, au hao anö paka a okalo tapu upii a säpali keö!” ĩ na a kalipaloti wi, ĩ na ĩ a kuuma. 28 Ĩ na a kuu ha, pepala a hĩsoa apösoma. A hĩso opa salo, a lisipo maama. A lisipo mi ha, pö̃ a atupalo nö, “A ösö potehea naia soataloö!” ĩ na pö̃ a kuu kule maaki, 29 “Pälaö! Satehe epii tä inama na kawa na sa kalipalo sinomo thaliö! Kawanö sa simöa tä, wa kai hini totio opa thaliö! Ĩ na sa kuati thali maaki, kamisa na ‘Ipa posi ose wai säpalö nö, au noi wa töpö ösö poteheapalama apapököö!’ ĩ na kamisa na wa kuu totio maama. 30 Ĩ na wa kuu maama tä, suö töpönö wano töpö sapäkama hätäpo wi, au ulu anö ĩ suö töpö na sitipa kökö hosa hosama apati noai, ĩ a na paka a okalo tapu upii wa totoma hĩsua apa asa nö kiliawö” ĩ na pepala a kuuma. 31 Ĩ na pepala a kuu ha, “Pösa ai! Kamisa na wa sätäapalo soatia kule nökö. Wani sa tä thapo opöle, ĩ au wani tä naiwö wa pi kuu mai. 32 Nomawö tä kutio wi na, ĩ na au hoosa a wai kutioma maaki, a wai temii, a wai kua kõa kule. A motöa totisoma maaki, sa taa konani ke. Önö kutenö, samakö pi mönaha apa salo, samakö iapalo opati kule nökö” ĩ na pö̃ a kuu hö̃töoma' ĩ na Jesus anö ta wäsä nö, ĩ na a kuu totiatalotima.

Lucas 16

1 Ĩ na Jesus a kuu totiatalo nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na ai uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma: 'Pe epii wani tä thapo opa wi, ai tä na ĩ a pata aiki, “Ipa wani tä kua apa kutenö, ipa wani tä pewö thalöö! Thalö nö, ipa wani tä pala totimanöö! Ai töpö na, ipa ai wani wa tökö toto, ĩ tä noa na ipa sitipa wa kö plökö, ĩ na wa kua sinomopöö!” ĩ na ĩ pata tä kuuma. Ĩ na a pata kuu ha, ai tänö pata tä hai ĩ wani tä thalöma. Ĩ na tä kua tä, pata tä na ai töpö waloiki nö, “Pata. Au wani tä thapo wi, ĩ anö au sitipa kökö hosa sinomo päo thaliö!” ĩ na töpö kuuma. 2 Ĩ na töpö kuu ha, wani tä thapo wi, pata tänö ĩ a naka nö, “Wi na wa kuati kule? Wa kuati wi ĩ sa ta hini kule. Kamisa na wa kalipalo kota mai kitäö! Önö kutenö, ipa wani tä, ipa sitipa kökö, ĩ na tä kui tä kua soale, ĩ wa tökö pewö a wäsä soataaö!” ĩ na pata tä kuuma. 3 Ĩ na pata tä kuu ha, “Häö. Ipa pata tänö sa sasu kõa pasia saile ta. Wi na sa kua pätaköö! Sa utiti ipö kutenö, sa kalipalo tai mi ipö kitä. Ai töpö na sitipa sa kökö naka kili ipa kitä. Wi na taköö!” ĩ na a pi wani kuu nö, 4 “Ĩ na sa kua kitä. Tiko hamö sa huu paio mai ha, huki ai sa töpö noima paio nö, sa hua konasolö noai ha, ĩ töpönö sa noima hö̃töo nö, ‘Hapo. Kamisa sai pö ha a kuikiö!’ ĩ na ĩ töpö kuu hãto kitäö!” ĩ na a pi wani kuuma. 5 Ĩ na a pi kuu nö, “Au pata tä hai ĩ wani sa tä tälöhe, waiha ĩ sa tä noa totoa kõa hö̃töki kitäö!” töpö kuu noai, ĩ a waninö ĩ töpö nakama. Töpö nakama, a waloa somakö noai, ĩ a na, “Wani wa tökö tälö noai, wi na ĩ tökö noa kuoma?” a kuu ha, 6 “Holokoto a pata ha tapu tapu tuu titile, satehe epii ĩ 100 tapu tapu tuu pi noa kuoma” ĩ na a kuu ha, “Ĩ wa tä noa ose wai totopöma, ‘Ĩ na pätawö’ sa kuu hö̃töa soataso kitä. ‘Polakapii, ĩ 50 tapu tapu sa tuu pi totoki kitä’ ĩ na wa tä sãöka thakö nö, ĩ tä noa totopa päoö” ĩ na ĩ wani tä thapo wi, ĩ na ĩ a wani kuuma. 7 Ĩ na a wani kuu nö, töpö naka noai, ĩ ai tä waloa nömökö noai, ĩ a na, “Wa tä tälö noai, wi na ĩ tä noa kuoma?” ĩ na a wani kuu ha, “Saku tä na tötiiku tä pi titile, satehe epii, 100 tötiiku tä halo noa kuoma” ĩ na a kuu ha, “Polakapii, ĩ 80 tötiiku wa tä halo noa sãöka thakö nö, ĩ wa tä noa totopa päopö” ĩ na wani tä thapo wi, ĩ na ĩ a wani kuuma. 8 Ĩ na a wani kuuma kutenö, kama pata tä aiki, “Kamisa na ĩ a wani kalipalo makoka maa noai kitä maaki, a pi mosawio opa noa. ‘Huki ĩ na sa kua nö, waiha sa pea mai kitäö!’ ĩ na a pi wani kuu tao opa noa” ĩ na a pata kuuma' ĩ na Jesus anö uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu nö, 'Teusö ulupö makö pi mosawia kule maaki, Teusö a thapo mai, ĩ töpö pi mosaia satia apa. Pi naka. Teusö a thapo mai, ĩ töpö pi tapoiki nö, “Huki ĩ na sa kuaö ha, waiha ĩ töpönö sa totiapala apa kitäö!” ĩ na töpö pi kuu kule maaki, Teusö a thapo wi ĩ töpö aiki, “Huki ĩ na sa kua totioma, waiha Teusö a kule ha, ĩ ha sa kua tä, pe epii Teusö anö sa totiapala apa kitä” ĩ na ĩ töpö pi kuu mai' ĩ na Jesus a kuuma. 9 Ĩ na a kuu nö, '“Wani tökö thapo wi ĩ tä topa asa mai kitä maaki, wani tökö na wa ö̃töo opa nö, ai wa töpö noima apa nö, au wani tökö na ĩ wa töpö pasilipoö, ĩ na wa kuaö ha, wani tä pewö mataso noai ha, wa töpö noima noai, hi tä hẽtu ha Teusö a sai pö a kupoli, ĩ ha ĩ töpö konasolöma tä, ‘Hapo, Hisa ha a kua naikisoö!’ ĩ na ĩ töpö kuupö” ĩ na sa kuu kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 10 Ĩ na a kuu nö, 'Ai pata tänö wa kalipalama wi ĩ a patanö, “Wani ipii a kalipaloö!” ĩ na wa noa thaö ha, ĩ tä na wa kalipalo makoka apa kuköma, pe epii kalipalo wi tä na wa kalipalo lotete epö hö̃tö kitä. Wani ipii ĩ tä na wa holisi kalipalotima, pe epii kalipalo wi tä na ĩ wa holisi kalipalo päo hö̃tötio kitä. 11 Sanöma makönö wani ma tä thapo wi ĩ tä na makö holisi kalipalo opa kuköma, “Teusö anö tä thama pi topa wi ĩ tä na a kalipaloö!” ĩ na kamakö na ĩ na ai tä kuu pasio mai kitä. 12 Huki ai tä hai ĩ wani tä na makö holisi kalipalo kuköma, waiha ai tänö kamakö hai ĩ wani tä totoa mai kitä. 13 Polakapi pata töpö na wa kalipalo ösöho naio mai kitä. Polakapi pata töpönö wa kalipalamati tä, kawanö ai pata wa tä pi ipa asaö, ai pata wa tä pii pasio mii, ĩ na wa kua kitä. Ai pata wa tä kai hini pi topa apa asaö, wani ipii, ai pata wa tä kai hini totio asaö, ĩ na wa kua kitä. Ĩ na pata töpö na wa kalipalo ösöho mi kua wi na, ĩ na wani tökö na makö kalipalo pi topa satia apö, Teusö a na makö kalipalo pi topa satia apö, ĩ na makö kua wi tä kua mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 14 Jesus a kuu noai, patiseu töpönö ĩ tä pewö a hini nö, sitipa pi ipa salo, Jesus a na ĩ töpö hapalo pi wasöa apatima. 15 Töpö hapalo pi wasöa apati ha, Jesus aiki, '“Patiseu makö topa apa” ĩ na ai ma töpö pi thama kule maaki, Teusö anö makö õsi tapa apaö. “Ĩ tä topa apaö” ĩ na sanöma töpö pi kuu kule maaki, “Ĩ tä wanisala apaö” ĩ na Teusö a kuu pasioö' ĩ na Jesus a kuuma. 16 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'João a wäo paio mi tä, sutu ha Moisés anö nö patapö töpö noa thaa noai ĩ ta, Teusö a kai wäsä sinomo noai ĩ ta, ĩ na ta kui, nö patapö töpönö ĩ ta hua sinomoma maaki, huki Teusö a kaikanamo totio wi ĩ ta topa apöle ĩ ta wäsä sinomoti wi ĩ ta kua nömöa kule. Ĩ ta wäsä manu kule, Teusö a kaikanamo wi ĩ tä na satehe epii töpö pi luluo opaö. “Teusö anö sa simöa totiopököö!” ĩ na ĩ töpö pewö pi ku upaö' ĩ na Jesus a kuuma. 17 Ĩ na a kuu nö, 'Hutu mosökö pata, hi masita tä uli, ĩ na tä maa kupaso kitä maaki, Teusö anö nö patapö töpö noa thaa noai, ĩ na ĩ tä sãökama pewö kuo soatio kitä. Ĩ tä mapo mai kitä' ĩ na a kuuma. 18 Ĩ na a kuu nö, 'Peanopö anö kama hai ĩ pusopö a hosalö nö, ai suö tä täa nömöa kotali wi, ĩ tä wanisala apaö. Ĩ a suö hosalö noai, ai tänö ĩ a täa nömönöma, ĩ tä wanisala hö̃töoö' ĩ na Jesus a kuuma. 19 Ĩ na Jesus a kuu nö, ta wäsä kõo nö, 'Ai tänö wani tä thapo opa asaö, kama hai ĩ haloi ösö noa apii ösö toita apii ösönö a halo sinomo asaö, ai töpö satehe epii töpö nakalö nö, töpö kai iapalo sinomo asaö, ĩ na ĩ a kua sinomo asama. 20 Ĩ na tä kua tä, kama sai pö kolo hokolole, ĩ ha taka holele ha, ĩ ha Lásatu a walakasöpö waninö wani tä thapo mai, ĩ a wani pea apa pasitio noai, ĩ ha ai töpönö ĩ a oi wani lomapo sinomotima. 21 Ĩ aiki, “Sai a õsimö ha töpö ösö potehepalo asatio nö, nii tä see wai hosalöma tä na sa ösö poteho honimo pasio pätiopökö o!” ĩ na a pi wani kuu sinomotima. Ĩ ha a lotia tä, pole anö a walakasöpö wani nakoa sinomo pasitima. A wani pepalo opa pasitioma. 22 Ĩ na tä kua tä, a pepalo opati noai, ĩ a nomasoö ha, ãju töpönö ĩ a õsi täa konönöma. Nö patapö Abraão a kulali hamö a täa konönöma. Ĩ na tä kua tä, wani tä thapo opa asa noai, ĩ a noma hö̃tösoö ha, a patiliköma. 23 A patiliköma, õsi töpö pea sinomo pasitio wi, ĩ tä uli hamö a kõa pasisolöma. Ĩ tä uli ha a kopolö nö, a pepalo opati tä, a nonoiki nö, pai hamö Abraão a talalöma. Abraão a kotö na Lásatu a taa nainanöma. 24 Ĩ töpö talalö nö, a komö nö, “Ipa hao Abraão ai! Kamisa na a pi honipo naioö! ‘A pea pasioö!’ a pi kuu tihöö! Hi koa taka pata ha sa pea apa pasileö! Kamisa na Lásatu a simöpalöö! Ĩ a ami heunö, pili sa ãka sopi ipii, ĩ tä matamanöpököö!” ĩ na a kuuma. 25 Ĩ na a kuu ha, Abraão aiki, “Pösa ai! Masita tä uli na wa pilia tä, wa kuatipili, ĩ tä na wa pi hatukupasopöö! Wani wa tä thapo opaö, wa ösö potehepalotii, ĩ na wa kua sinomo asatioma. Ĩ na wa kua asatia tä, Lásatu a wani pea apa pasitioma. A pea apa pasitioma maaki, hi tä uli na a pea mai ha, a kutia kule. Huki kawa pepalo opa pasitia kule. 26 Önö kutenö, Lásatu sa simöpa mai kitäö! Makö selekepo totia kule. Mötali ha Teusö anö hawalo tä talo opii tä lämaköma. Ĩ ai tä hawalo hẽtu ha samakö kua pökatöa hö̃töa, ĩ ai tä hawalo hẽtu ha wa kua pökatöa hö̃töa, ĩ na makö kua kule. Önö kutenö, kawa na samakö pökatöpo pi topa kule maaki, samakö pökatöpo mai kitä. Mi ha makö kulali, hisimö ĩ makö pökatöpo pi topa kule maaki, makö pökatöpo mai kitä” ĩ na Abraão a kuuma. 27 Ĩ na Abraão a kuu ha, wani tä thapo opa noai, ĩ aiki, “Hapa. Ĩ na tä kua pikia manu kule, masita tä uli ha ipa hao a sai pö na Lásatu a simöa totipalöö! 28 Ipa ai hoose töpö, 5 hoose töpö kui töpö kua haia soa kuleö! Hi tä uli ha samakö pepalo opati pole, ĩ tä uli na ipa hoose töpö kõa naipö matimöö! Önö kutenö, ipa hoose töpö na Lásatu wa simöpalöö! Wa simöpalöma, ipa hoose töpö na a waloikitö nö, ‘Au hepala a kuati noai, ĩ na pö kua naio tihöö!’ ĩ na Lásatu anö töpö noa thaapöö!” ĩ na a kuuma. 29 Ĩ na a kuu ha, “Mawöö! Moisés anö nö patapö töpö noa thaa noai, au hoose töpönö ĩ tä waheta thapoö, Teusö a kai wäsä sinomoti noai, ĩ töpönö ta wäsä noai, ĩ tä waheta thapo naia, ĩ au hoose töpönö ĩ tä sãökama thapo waikia kule. Au hoose töpönö ĩ tä sãökama hinia totiopöö!” ĩ na Abraão a kuu hö̃töoma. 30 Ĩ na a kuu ha, “Naiö! Hapa Abraão ai, ĩ na a kuu tihöö! A noma waikilaso noai, a temöa kono nö, ipa hoose töpö na ĩ a waloiki nö, ta wäsä kuköma, ipa hoose töpö pi hatukupasopöö! Töpö pi hatukupalo nö, töpö pi sapamo nö, Teusö ta hini kuköpöö!” ĩ na pepala a kuu ha, 31 Abraão aiki hö̃töwö, “Ma. Moisés anö töpö noa thaa noai ĩ ta, Teusö ta wäsä sinomo noai ĩ töpönö ta wäsä noai ĩ ta, ĩ na ta kui, au hoose töpönö ĩ ta hini wani ipö tä, ai tä nomano nö, a temöa konaso noai, ĩ a hapalo nömöa kule maaki, ĩ a hini wani ipö hö̃tö kitä” ĩ na Abraão a kuu hö̃töoma' ĩ na Jesus ta wäsä nö, ĩ na a kuu totiatalotima.

Lucas 17

1 Ĩ na Jesus a kuuma, kama kai a hua sinomo noai ĩ töpö na a hapalo kõo nö, ĩ na a kuuma: 'Ai tänö sanöma töpö na wanisala tä thapamani wi ĩ tä kua sinomo wi maaki, ai wanö ai sanöma tä na wanisala wa tä thapamani wi ĩ wa pea apa kitä. 2 Hi ulu töpö wai kule, ĩ ai a wai na ai wanö wanisala wa tä thapamanöma, pe epii wa pea kuki kitä. Kawanö ulu tä na wanisala wa tä thapama paio mai ha, pili wa olai ha ai tänö maa ma pata saumakö nö, kosoto u pata hamö wa kepamanöma aköna, ĩ tä topa apöla pi. Wa nasi tupaso aköna, ulu tä na wanisala wa tä thapama mana pi. 3 Pö mosawia totikiö! Kawa na ai tänö wanisala tä thaö ha, “Kamisa na wanisala wa tä thaa noai ĩ tä wanisala apa” ĩ na wa kuu! Ĩ na wa kuu ha, “Pitili wa. Kawa na wanisala sa tä thamaö! Ĩ wanisala sa tä thaa kota mai kitäö!” ĩ na a kuu ha, kawa aiki, “Pei. Ĩ na pätawöö! Huki kawa na sa hĩso mai kitäö!” ĩ na a kuu totihoö! 4 Ai tä wakala na kawa na ai tänö satehe epii, 7 tä wanisala thaa pi kupalo nö, “Haö. Kawa na wanisala sa tä thaa keö! Ĩ sa tä thaa kota mai kitäö!” ĩ na 7 a kuu pi kupasoö ha, kawa aiki, “Ĩ na pätawöö! Kawa na sa hĩso mataso keö!” ĩ na 7 wa kuu pi kua hö̃töpasopö' ĩ na Jesus a kuuma. 5 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö kama hai ĩ 12 töpö simöa asa noai, Jesus a na ĩ töpö aiki, 'Kaikana ai! “Teusö a pitili. A lotete epö” samakö pi kuu pole, ĩ tä pala totimanöö!' ĩ na töpö kuuma. 6 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, 'Mosötahata mo wani ipii kui na, ĩ na “Teusö a pitili” wa pi kuu wi, ĩ tä wani ipö kuö hö̃tö päla tä maaki, hi hii ti öpale, ĩ ti na makö hapalo nö, “A uköpaloö! Wa uköpalo nö, mötati tuu pata hamö u pata hamö a öpa nömöikikölöö!” ĩ na makö kuu ha, ĩ ti uköa hö̃töpalolö nö, mötati tuu pata hamö a öpamö kua nömökö taso kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 7 Ĩ na Jesus a kuu nö, ai tä uni a wäsä nö, 'Ai wanö ai wa tä kalipalama sinomo wi, hikali ha ĩ wa simököma, oweha kökö na a mamo läapalopö, ĩ wa simököma, ĩ na tä kua tä, a kalipalo matalo nö, a waloa kõki ha, kawa aiki, “A ösö poteha paitalosoö!” ĩ na pata wa kuu soataso kitä ta o? 8 Ĩ na wa kuu soata mai kitä. Ĩ a waloa kõki ha, pata wa kutenö, “Wa sanumo nö, ipa nii tä thaa haitaköö! Nii wa tä thakö nö, sa ösö potehepalama haitaö! Sa ösö potehea paipamanö nö, waiha wa ösö potehepalo nömöoö!” ĩ na wa kuu kitä. 9 Pata wanö ĩ wa noa thaa noai ĩ anö ĩ wa kai hini totioö ha, ĩ a na, “Aitaköö! Wa totiatalo opa alu kuleö!” wa kuu kitä ta o? Ma. Ĩ a hai, wa kalipalama sinomo wi ĩ a päwö kutenö, ĩ a na ĩ na wa kuu mai kitä. 10 Pata tä na a kalipalo kua sinomo noai na, ĩ na kamakö kua hö̃töoö. Kamakö hai ĩ pata tänö makö simöa sinomo wi, ĩ anö makö noa thaö ha, ĩ ma tä pewö a hini totioma, “Samakö totiatalo opa asa waikia kule” pö pi kuu tihöö! “Pata tänö töpö kalipalama wi, ĩ a patanö töpö noa thaa sinomoö ha, ĩ töpönö pata tä kai pata hini sinomoö. Önö kutenö, ipa pata tänö sa noa thaa wi, ĩ sa ta hini sinomo opaö. Ipa pata tänö sa kalipalama sinomo pasio wi ĩ sa päwö” ĩ na makö kuupö' ĩ na Jesus a kuuma. 11 Ĩ na tä kua tä, Jetusalẽi tä uli hamö Jesus a hutiilö pamö, Samatia tä uli, Kaliléia tä uli, ĩ tökö uli kasö kuo pamö Jesus a hasuo tasoma. 12 A hasuo tä, ai sai pö kuo pa a lisipo tä, wasu wasu tänö töpö ösö hiopöpaso noai, ĩ töpö satehe epii, 10 töpö kui töpö huu läoma. 13 Ĩ töpö huu pã apa soa kulati maaki, Jesus a huu talalö nö, töpö komöma. Töpö komö nö, 'Jesus a pata ai! Kamisamakö möö nö, wa pi honipo mi salo. “Ĩ na pö kua pasioö!” a pi kuu tihöö!' ĩ na töpö kuuma. 14 Ĩ na töpö kuu pole, Jesus anö ĩ töpö talalö nö, 'Teusö a täpä sinomo wi, ĩ töpö na pö mömotöö!' ĩ na Jesus anö töpö noa thaö ha, ĩ hamö töpö huu hö̃tösolöma. Töpö hua hö̃tölolö tä, töpö ösö hiopö öpii ĩ tä maa kopasoma. 15 Töpö ösö hiopöo opa noai, ĩ ai tä aiki, 'Huua! Sa ösö hiopö maa kopaso keö!' a pi kuu nö, a sapa kõo soatalo nö, 'Teusö anö sa ononoa kopamani keö! Teusö a totiatalo opawöö!' lope epii ĩ na a hapalo kuuma. 16 Ĩ na a kuu nö, 'Jesus a hai ĩ pata tä sai' a pi kuu salo, pili a maekonö a hĩta thaiki nö, a mãi poa soataiki nö, 'Jesus ai. Aitaköö! Kawanö sa ösö totia kopale, ĩ tä na sa pi mönaha apa kule' ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu noai, ĩ samatia tili tä kuuma. 17 Ĩ na ĩ samatia tili tä kuu ha, 'Satehe epii, ĩ 10 töpö kui sa töpö ononoa kopali ke maaki, witi ĩ ai 9 töpö? 18 “Aitaköö! Teusö a totiatalo opawöö! Jesus wanö sa ononoa kopali keö!” ĩ na ai töpö kuu mai, hi tiko tä hai, hi samatia tili tiko tä kuu sisa kule. Ĩ na a kuu pi topa apa asa salo, sami a waloa sapa kõkö solö ke' ĩ na Jesus a kuuma. 19 Ĩ na a kuu nö, ĩ samatia tili tä na, 'Wa öpa kopalo nö, a kononöö! “Jesus a pitili. A lotete epö” wa pi kuu totioma kutenö, “Jesus anö sa toa komani kitä” ĩ na wa pi kuu noai, ĩ tänö wa toa konaso ke' ĩ na Jesus a kuuma. 20 Ĩ na tä kua tä, patiseu töpö aiki, 'Teusö a kaikanamo totio wi, wi na tä kuto tä, ĩ tä waloa totiki?' ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, 'Teusö a kaikanamo totio wi ĩ tä hatuka totio mai kitä. 21 Pi naka. Teusö a kaikanamo totio wi, kamakö õsi ha ĩ tä kua pasia. Önö kutenö, “Hi tä möö nököö! Teusö a kaikanamo wi, hi ĩ tä kua” ĩ na makö kuu totio mai kitä. “Teusö a kaikanamo wi, ki ha ĩ tä kua” makö kuu mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 22 Ĩ na a kuu nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na a hapalo nömöo nö, 'Sanöma sa kupaso noai, waiha kamakönö ĩ sa möö pi topa kõo kitä maaki, sa möö kõo haio mai kitä. “Hi tä wakala ha Jesus a tapamo kõo mi salo” makö kuu kitä maaki, sa tapamo haio mai kitä. 23 “Hisimököö! Hisa ha Jesus a kua kuleö!” ĩ na ai töpö holisi kuu kitä. “Ki hamö Jesus a kua kulaliö!” ĩ na ai töpö holisi kuu hö̃töo kitä. Ĩ na töpö kuu ha, ĩ töpö a hini hãto maikiö! Tä möömö huu hãtolö tihöö! 24 Tä sami samimo opaö kuköma, hutu mosökö wakala pata kuo laso wi na, ĩ na sanöma sa kupaso noai ĩ sa huu kõo tä, ĩ na tä kua kua hö̃töo laso kitä. 25 Ĩ na tä kua paio mai ha, huki ai töpönö sa peama nö, sa hosa totili wi, ĩ tä kuo paio pia salo. 26 Sutu ha Noé a kua tä, Teusö a thapo pasio mai, ĩ töpö kua kua noai na, ĩ na sanöma sa kupaso noai ĩ sa huu kõa tä, ĩ na töpö kua kua hö̃töo kitä. 27 Kutiata a pata na Noé a titio paio mi tä, Teusö a thapo mai ĩ töpö pi moti ipii töpö iapaloö, tuu kopalaö, töpö supaso tikilio opatii, ĩ na töpö kuati tä, maa tuu pata õkimonaso noai ĩ tuu õki patanö ĩ töpö nasi pewö tupasoma. 28 Ĩ na ĩ töpö kua kua noai na ĩ na Ló a kua tä, Teusö a thapo mai, ĩ na ĩ töpö kua kua hö̃töoma. Töpö iapaloö, tuu kopalaö, wani töpö täalali, wani töpö totoaki, töpö hikalimoö, sai pö thaö, ĩ na töpö kua tä, 29 Ló a, kama ai töpö, ĩ na töpö kui, Sotoma tä uli ha ĩ töpö pilio noai, ĩ töpö toköa asasolöma. Töpö toköa asasolö noai ha, ĩ tä wakala ha soatawö, sotoma tili töpö na Teusö anö koa taka, koa taka hösösöpö wakö, ĩ na tä kea thamanö nö, ĩ töpö pewö ĩsia thamanöma. 30 Ĩ na tä kua kua noai na, ĩ na sanöma sa kupaso noai ĩ sa tapamo kõo tä, ĩ na tä kua kua hö̃töo kitä. 31 Sa tapamo kõo tä, au sai a sika ha ai wa huti tä, “Sai õsimö ha ipa wani tökö kulai, ĩ sa tökö täaköö!” ĩ na a pi kuu ti! Wa hikalimoti tä, sa tapamonasoma, sai a ha a huu koonö tihöö! 32 Pö pi mosaia totikiö! Ló a hai ĩ pusopö anö tä uli möö noa kopalöma, a noma soataso noai, ĩ tä na pö pi motöo tihöö! 33 “Jesus sa kai hini wani ipö saiö! Jesus sa kai hini kuköma, sa pea apa pasio matimöö!” ai wa pi kuu pole, ĩ wa pea totio kitäö! Ĩ na tä kua tä, “Jesus sa kai hini ha, ai töpönö sa peama kitä maaki, sa noamo mai kitäö!” ĩ na ai wa pi kuu pasile, waiha ĩ wa pea pasio mai ha, wa pi topapalo soatio asa kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 34 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Sa huu kõki wi ĩ tä mumi ha polakapi tökö hãkohole, sami sa tälölöö, ai sa taa kõkölöö, ĩ na sa kua kitä. 35 Polakapi suö tökönö hikali mo kopekeamati pole, ai sami sa tä tälölöö, ai sami sa tä taa kõkölöö, ĩ na sa töpö thama kitä. 36 [Polakapi tökö hikalimoti pole, ĩ ai sa tä tälölöö, ai sa tä taa kõo pasikölöö, ĩ na sa kua kitä]' ĩ na Jesus a kuuma. 37 Ĩ na Jesus a kuu ha, 'Kaikana. Wa kuuhe, witi tä uli ha ĩ tä kua pia salo?' ĩ na töpö kuuma. Ĩ na töpö kuu ha, 'Sa huu kõa tä, “Witi hakö?” makö kuu mai kitä. Ai tä nomaso noai, ĩ ha watupa pö wani hupalo hatuka apa kitä ta pi kuu mai. Sanöma töpönö pe epii hiopö tä tha apa pamö, ĩ ha sa huu kõone, ĩ tä hatuka apa hö̃töle kitä' ĩ na Jesus a kuuma.

Lucas 18

1 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Makö pi otapalo mai, Teusö a na pö hapalo sinomoö!' ĩ na Jesus a kuu pia salo, ĩ uni ta wäsäma. 2 Uni ta wäsä nö, 'Ai töpö pilia tipötöa apölati ha, ĩ ha tä makokama läo sinomo wi, ĩ a pata kuoma. Teusö a na a kili mi ipö, ai sanöma töpö na a kili naio mi ipö, ĩ na ĩ a pata kuama. 3 Ĩ na tä kua tä, ĩ tä uli pata na suö tä hai ĩ peanopö a nomaso noai ĩ a sino opii a kutio naioma. Tä makokama sinomo wi ĩ a na ĩ suö tä wäomö läläpati nö, “Kamisa na ai tänö wanisala tä thati pole, ĩ a na wa hapalo mi salo” ĩ na suö tä kuu kule maaki, 4 ĩ pata tänö a hini maama. A hini mi päla tä maaki, ĩ suö tä walo walomo opati ha, pata tä aiki, “Teusö a na sa kili mi, sanöma töpö na sa kili mi, ĩ na sa kua kule maaki, 5 hi suö tä walo walomo opati salo, ĩ a na ai tänö wanisala tä thati pole, ĩ a na sa hapalo läo kitä. Ĩ suö sa hini mi ha, a walo walomo opa nö, sa waipa pasitio tihöö!” ĩ na a pi pata kulasoma' ĩ na Jesus a kuuma. 6 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Uni sa ta wäsähe, ĩ ma ta hinini ke? Tä makokama sinomo wi ĩ a pata wanisala apa wi ĩ a kuu noai ĩ ta hini totihoö! 7 Ĩ a pata wanisala apa wi maaki, ĩ a patanö suö tä hini nö, a noama kuköma. Teusö anö töpö saia asalö noai, ai töpönö ĩ töpö peama apati wi, Teusö anö ĩ töpö peama hö̃töo kitä. Teusö anö töpö sailö noai ĩ töpö aiki, “Häö. Makö pepalo wi tä tetepo waikia kuleö! Teusö anö makö hini hãto mikö” ĩ na töpö pi kuti kule maaki, ĩ töpönö Teusö a naka satimo opati ha, Teusö anö ĩ töpö noama mai kitä ta o? 8 Teusö anö ĩ töpö noama nö, tä makokama läapalo haita kitä. Töpö noama kitä maaki, sanöma sa kupaso noai, hi masita tä uli na sa huu kõa tä, “Teusö anö makö noama hãto mai kitä” ĩ na sanöma töpö pi kuu hãto kitä. Waiha sa huu kõa tä, “Teusö a pitili” töpö pi kuu totio wi, ĩ töpö kule kitä?' ĩ na Jesus a kuuma. 9 Ĩ na tä kua tä, 'Sa totiatalo opa asatiowö. Ai töpö pewö wanisala apa pasitiowö' töpö pi kuu wi, ĩ töpö na Jesus a hapaloma. Uni ta wäsä nö, a hapalo nö, 10 'Teusö a na polakapi töpö hapalo pia salo, Teusömo sinomo wi a sai pata hamö töpö lisipaso lasoma. Ai tä hai, ĩ patiseu tä kuoma. Ai tä aiki, kaikana tä pata na sitipa kökö totoköpö, ai töpö na kökö naka sinomoti wi ĩ a kuo pasioma. 11 Teusömo sinomo wi a sai pata na ĩ töpö lisipalo nö, patiseu tä öpapalo nö, Teusö a na a hapalo hãtomoti nö, “Teusö ai. Ai sanöma töpö kua kua wi na, ĩ na sa kua kua pasio mi ipö kutenö, kawa na, ‘Aitaköö!’ ĩ na sa kuu sinomo opaö. Ai töpö thomömoö, wanisala tä thatala apaö, ai tiko tä suö na töpö mamoö, ĩ na ai töpö kua kuati wi na, ĩ na sa kua pasio mai kitä. Kaikana tä hai ĩ sitipa kökö nakata wi ĩ a öpalati, ĩ a wani kuati wi na, ĩ na sa kua hö̃töo mi ipö. 12 Sa Teusömo makokoa asa kutenö, ai tä wakala na sa iapalo mi, ĩ na tä kua tä, ai polakapi tökö wakala maa kutalo nö, ĩ hena tä sa iapalo mi, ĩ na ĩ tä semana pewö hamö ĩ na sa kua sinomotii. Ipa noa sa tä täa kuköma, kawa na ĩ sa tä noa ose wai totoa sinomo pasioö” ĩ na Teusö a na ĩ na ĩ patiseu tä kutima. 13 Ĩ na patiseu tä kuti tä, kaikana tä na sitipa kökö totoköpö, kökö naka sinomo wi ĩ a öpalati, Teusö a na ĩ a hapalo nömöoma. Teusö a na a kili salo, a nono mai ha, “Häö. Sa wanisala apati sai taköö!” ĩ na a pi kutima kutenö, kama kotopö säo nö, Teusö a na a hapalo nö, “Teusö ai. Wanisala sa tä thaa sinomo pasio wi ĩ sa. Önö kutenö, kamisa na a pi honipo totioö! ‘A pea pasi päoö’ a pi kuu tihöö!” ĩ na ĩ a wani kutima' ĩ na Jesus anö ta wäsä nö, ĩ na a kuuma. 14 Ĩ na a kuu nö, '“Wanisala sa wani totia kopalöö!” a wani kuu noai, toitai ĩ a wani kõa asasolöma. Teusö anö ĩ a totia asa kopalöma. Ĩ na tä kua tä, “Sa totiatalo opa asa waikileö!” ĩ na a pi kuu pasio noai, Teusö anö ĩ a totipa pasio kõo maama. Teusö a na a tomöpo mi ipii ĩ a kõa pasisolöma' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu nö, 'Önö kutenö, “Sa toita apö asa waikiwö” wa pi kuu tä, Teusö anö wa komoapalama apa kitä. Ĩ na tä kua tä, “Teusö a na sa tomöpo mi sai” ĩ na wa pi kuu tä, Teusö anö wa hösökapalama asa kitä' ĩ na Jesus a kuu totioma. 15 Ĩ na tä kua tä, ai töpö aiki, 'Ulu töpö na Jesus a ami waliköma, Teusö anö ĩ ulu töpö totiapala apa kitäö!' ĩ na töpö pi kuu nö, Jesus a na ĩ töpönö ulu töpö kai waloköma. Töpö kai waloki ha, Jesus a kai a hua sinomoti wi ĩ töpö aiki, 'Ulu töpö kai walo tihöö!' ĩ na töpö kuuma. 16 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus anö ulu töpö nakalö nö, kama hai ĩ töpö na, '“Ulu töpö kai walo tihöö!” makö kuu maikiö! Kamisa na ulu töpö huupöö! Hi ulu töpö kua kua wi na, ĩ na Teusö anö töpö simöa wi, ĩ na ĩ töpö kua kua hö̃töoö. 17 “‘Sa simöa totioö!’ Teusö a na ĩ na ulu töpö wai kuu kua wi na, ĩ na wa kuu kua hö̃töo mi tä, Teusö a kaikanamo totio wi ĩ hamö wa kuo mai kitä” ĩ na sa kuu pitilimo opa kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 18 Ĩ na tä kua tä, ai pata tä aiki, 'Jesus ai. Samakö pi hatuka totipamani wi ĩ wa toita apö. Wa totiatalo opawö' ĩ na a kuu nö, 'Sa õsi palimipasopö tä na wi na sa kua pasiopö?' ĩ na a pata kuuma. 19 Ĩ na a pata kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, 'Wi na wa pi kuu salo, “Wa totiatalo opawö” kamisa na wa kuu kule? Ai sanöma tä toita apii tä kua mai kitä. Teusö a toita apö sisawö' ĩ na Jesus a kuuma. 20 Ĩ na a kuu nö, 'Moisés a patanö nö patapö töpö noa thaa noai, ĩ wa ta taö öpa waikia kule nökö. “Tiko tä suö na a sakapalo hãto tihöö! Ai sanöma tä säpa hãto tihöö! A thomömo hãto tihöö! A hapalo holisimo hãto tihöö! Hao a, nao a, ĩ na kilii töpö kai a hini totihoö!” ĩ na Moisés anö nö patapö töpö noa thama' ĩ na Jesus a kuuma. 21 Ĩ na Jesus a kuu ha, pata tä aiki, 'Wa kuu pole, ĩ sa ta hini sinomoö. Sa ose tä, Moisés a kai a kuu wi ĩ sa tä pewö a hini soatama, huki sa ta hini soatioö' ĩ na a pata kuuma. 22 Ĩ na pata tä kuu pole, Jesus anö ĩ ta hini nö, 'Sami wa tä thama mai ha, wa kua soa kule. Ai töpö hai ĩ wani tä honi ipii, ĩ töpö na au wani wa tökö pewö totoköma, hi tä hẽtu hamö au wani tä kua apa hö̃töa soalali kitä. Töpö honimo opati wi ĩ töpö na au wani tökö pewö totokö nö, kamisa na a noka soapaloö!' ĩ na Jesus a kuuma. 23 Ĩ na Jesus a kuu ha, pe epii ĩ pata tänö wani töpö thapo opama kutenö, a pi pata honipo opama. 24 A pi pata honipo opöle, Jesus anö ĩ tä tapa nö, 'Teusö a kaikanamo totio wi ĩ hamö wani tä thapo opa wi ĩ töpö lisipo haio mai kitä. 25 Makusa tä päka wai hamö kamelu a pata lisipaso kitä ta o? Ĩ tä kua kua wi na, wani wa tä thapo opa wi, Teusö a kaikanamo wi ĩ hamö ĩ na wa lisipo kua hö̃töo mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 26 Ĩ na Jesus a kuu noai, ai töpönö ĩ ta hininö nö, 'Ĩ na wa kuu ha, Teusö anö ĩ witi pili a täa konöpö? Teusö a kaikanamo wi ĩ hamö ĩ witi pili a lisipasopö?' ĩ na töpö kuu ha, 27 'Sanöma töpönö tä thama tai mi ipii, Teusö anö ĩ tä thama taö öpa asa kitä. Teusö a kaikanamo wi ĩ hamö sanöma töpö lisipo tai mi kitä maaki, Teusö anö töpö lisipama taö öpa sisaö' ĩ na Jesus a kuuma. 28 Ĩ na Jesus a kuu ha, Pedro aiki, 'Kawa na samakö nokapalo sinomo pia salo, kamisamakö hai ĩ sama töpö takölöma' ĩ na a kuuma. 29 Ĩ na Pedro a kuu ha, '“Teusö a simöo totio wi ĩ wa tä pi ipa salo, au sai wa takölöö, au husopö a, au hepala töpö, au hoose töpö, au hao a, au nao a, au ulu töpö, ĩ na töpö kui wa töpö takölöö, ĩ na wa töpö taa thakölöma, 30 huki töpö satehe epii wa töpö täa satia apa hö̃töli kitä. Huki satehe epii wa töpö täa satia apa hö̃tölö nö, Teusö a na wa kononö nö, wa õsi palimipo totio wi ĩ wa tä täa hö̃töli kitä” kamakö na ĩ na sa kuu kule. Pitili sa' ĩ na Jesus a kuuma. 31 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö naka sokalö nö, ĩ töpö na a hapalo nö, 'Jetusalẽi tä uli ha makö huu pia kule. Sutu ha Teusö a kai wäsä sinomo noai ĩ töpönö sanöma sa kupaso noai ĩ sa kateha nö, “Cristo a huu tä, ĩ na a kua kitä” ĩ na tä sãökama kuu noai, ĩ na huki Jetusalẽi tä uli ha sa waloikitö nö, ĩ na sa kua totio pia salo. 32 Juteu töpö pasi mi ipii ĩ töpö na sa namo simöki pia salo. Sa namo simöki ha, kamisa na ĩ tiko töpö hapalo pi wasöa apa nö, ĩ töpönö sa kateha wanisala apa nö, sa wanipo salo, sa nakipöma apa nö, sa sä nö, 33 sa säa totipali pia salo. Sa säa totipali kitä maaki, polakapi tä mumi matalo nö, ĩ ai tä hena tä sa temöa konaso kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 34 Ĩ na Jesus a kuu kule maaki, kama kai hiniti wi ĩ töpönö ta hini tomöpo maama. 'Hãu. Ĩ na Jesus a kuu totia alu kuleö!' ĩ na töpö pi kuu totio maama. 35 Ĩ na tä kua tä, Jetikó tä uli ha Jesus a ateo tä, piliso kasö ha a wani höpöpö öpii a wani loo lätioma. A höpöpö kutenö, a wani loa lätiki nö, töpö hasuo pole, ĩ töpö na a wani nako läoma. 36 A wani loa lätia tä, töpö satehe epii töpö hasuo hini nö, 'Wi na tä kuaö ha töpö satehe epii töpö a hasuo kule?' a wani kuu ha, 37 'Nasaté tili tä Jesus a hasuo kulatiö!' ĩ na töpö kuu hö̃töoma. 38 Ĩ na töpö kuu ha, a wani komö soata nö, 'Jesus ai! Kaikana tä Davi wa ulupö tolewöö! “Ĩ na wa höpöpö wani kua päo” ĩ na a pi kuu tihöö! Kamisa na a pi honipo totihoö!' ĩ na a wani komö kuuto läoö ha, 39 'A wani lalupalo tihöö!' ĩ na ai töpö huu tolehapalo pole, ĩ na ĩ töpönö a noa wani thaa läoma. Ĩ na a noa wani thama maaki, pe epii a wani komö lalupalo nö, 'Davi ulupö ai! Kamisa na wa pi honipo nö, sa pasilipalöö!' ĩ na a komö kuu satimo opatima. 40 Ĩ na a komö kuu satimo opati ha, Jesus a öpa opia soataiki nö, ai töpö na, 'A wani höpöpö öpii a wani nakaki solöö!' a kuuma. Ĩ na a kuu ha, a wani nakaki solö ha, a wani walokö solöma. A wani walokö solö ha, Jesus aiki, 41 'Wi na wa thamaköpö?' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na Jesus a kuu ha, 'Sa mamo huu topa komaköö!' ĩ na a wani kuuma. 42 Ĩ na a wani kuu ha, Jesus aiki, 'A mamo huu topa koikiö! “Jesus anö sa mamo wani huu topa komaki kitäö!” wa pi kuu pole, ĩ tänö wa mamo huu topa kõa pasia päki ke' ĩ na Jesus a kuuma. 43 Ĩ na Jesus a kuu ha, a mamo huu topa apa kõa soataköma. A mamo huu topa apa kõa soataki ha, Jesus a na a wani noka soatasolöma. A nokaalö tä, 'Teusö a totiatalo opa asatiowöö! Sa mamo huu topa komaki keheö!' ĩ na a kuu totiatalo opatima. A mamo höpöpö huu topa kõköhe, töpö satehe epii töpö hupalo pole, ĩ töpönö ĩ tä taa nö, 'Teusö a totiatalo opa asatiowöö!' ĩ na ĩ töpö kupalo opa naioma.

Lucas 19

1 Ĩ na tä kua tä, Jetikó tä uli na Jesus a lisipalo nö, ĩ hamö a hutiilö tä, 2 Sakeu anö Jesus a taa pi topa apama. Sakeu anö wani tä thapo opama. Kaikana tä na sitipa kökö totoköpö, kökö täatala sinomo wi, Sakeu anö ĩ töpö simöa sinomotima. Sakeu anö Jesus a taa pi topa apama maaki, Jesus a hutiilö pamö töpö satehe epii töpö huu naitiolö ha, Sakeu a hototi ipö salo, Jesus a tapa tomöpo maama. 4 A tapa tomöpo mi ipö salo, a läläa toleha soatalö nö, Jesus a hasuo piale, ĩ tiso kasö ha piku tiki öpalati, ĩ tiki na a tua läa soataköma. 5 A tua läa soatakö noai, ĩ ha Jesus a hasuola nö, a möö nonoa nö, 'Sakeu ai! Lope epii a ithoa kõtaloö! Huki au sai a na sa kukö taso kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 6 Ĩ na Jesus a kuu ha, lope epii Sakeu a ithoa haia kõtalo nö, a pi mönahapalo opa nö, Jesus a kai kõa soatasolöma. 7 Jesus a kai koonö pa, Jesus a na töpö satehe epii töpö nokapalo noai ĩ töpö aiki, 'Hö. Wi na Jesus a pi kuu salo, wanisala tä thaa sinomo wi, ĩ a wani hai sai a na a kuo pia kulati?' ĩ na ĩ töpö kupalotima. 8 Ĩ na ĩ töpö kupaloti tä, Sakeu a öpa hatukupalo nö, Jesus a na a hapalo nö, 'Pata! Pi naka. Töpö matipö mi ipii, ĩ töpö na wani sa tä thapo asale, ĩ ai sa tökö hẽtu totoki, ai sa tökö hẽtu thaa hö̃töli, ĩ na sa kua pia salo. Ai tä hai ĩ sitipa sa kökö thomönini, ĩ a na pe epii sitipa sa kökö totoa hö̃töki pia salo' ĩ na Sakeu a kuuma. 9 Ĩ na Sakeu a kuu ha, Jesus aiki, 'Sakeu a hai, ĩ Abraão a hai ĩ tolewö tä naiwö. “Teusö a pitili” Abraão a pi kuu kua noai na, ĩ na Sakeu a pi kuu kua hö̃töoö. Önö kutenö, Sakeu a, kama ai töpö, ĩ na töpö kui töpönö wanisala tä thaa noai, huki ĩ tä na Teusö a hĩso mataso ke. Teusö anö ĩ töpö täa koni ke. Ĩ töpö hai, ĩ Teusö ulupö töpö kupaso keö! 10 Sanöma töpönö wanisala tä thaahe nö, töpö monöa soaso noai, sanöma sa kupaso noai, ĩ sanö ĩ sa töpö tae kotio pa, sa töpö täa koanani, ĩ na sa töpö thama pia salo, sa huu kipili' ĩ na Jesus a kuu totioma. 11 Ĩ na tä kua tä, Jetusalẽi tä uli ha Jesus a ateo opa waikia kutenö, Jesus a na töpö huu naio wi ĩ töpö aiki, 'Huki Teusö a kaikanamo wi ĩ tä kupo hãto pia kule' ĩ na töpö pi kuuma. Ĩ na töpö pi kuu ha, Jesus anö uni ta wäsäma. 12 Ĩ na a kuuma: 'Ai pata tä hai ĩ pelupö a hai, kaikana tä kupaso pia salo, tiko tä uli hamö a huu piama. “Ĩ tä uli hamö sa hulolö nö, ai töpönö sa kaikanapalö noai ha, sa huo kõki solö nö, hi tä uli ha sa kaikanamo kõo solöpökö o!” ĩ na a pi kuu salo, a huu piama. 13 A huu pia tä, ĩ anö töpö kalipalama sinomo wi ĩ ai töpö satehei, ĩ 10 töpö kui töpö nakalö nö, 10 oto kökö sitipa totoaköma. Kökö totoakö nö, “Pei. Ki töpönö sa kaikanapalö taso noai ha, sa huu kõo kitä. Sa huu kõo paio mi tä, hi oto ma kö sitipa tälöhe, ĩ ma kö sitipa simomanöö!” ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu nö, a hulasolöma. 14 A hulasolö noai ha, töpö kua hisa noai, ĩ ai töpönö a pi mi ipö salo, ĩ töpönö ai töpö simöa haipalö nö, “‘A kaikanapa tihöö! Kamisamakö na ĩ a kaikanamo maapököö!’ ĩ töpö na ĩ na makö kuutöö!” ĩ na töpö kuuma. 15 Ĩ na töpö kuuma maaki, a hulasolö noai, ai töpönö ĩ a kaikanapalö tasoma. A kaikanapalö noai ha, a waloa koiki nö, töpö kalipalama sinomo noai ĩ töpö na oto kökö sitipa totoakö noai, ĩ töpö nakalö nö, “Sitipa sa kö totokipili, ĩ wa kö sitipa simoa waikimani ke?” ĩ na a kuuma. 16 Ĩ na a kuu ha, ai tä aiki, “Sami au sitipa sa tälili, ĩ sa kö simomanöma, satehei ĩ 10 kökö kua hö̃töa kuleö!” ĩ na a kuuma. 17 Ĩ na a kuu ha, “Aitaköö! Wa topa. Ĩ sami sitipa na wa kalipalo makoka apama kutenö, satehei ĩ 10 sai pö na töpö kule, ĩ töpö pewö na wa kaikanamo kuköpöö!” ĩ na kaikana tä kuuma. 18 Ĩ na a kuuma, a waloa nömökö noai ĩ aiki, “Au sa kö simomanöma, huki 5 kökö kua kule” ĩ na a kuuma. 19 Ĩ na a kuu ha, “Topa. 5 sai pö ha töpö kule, ĩ töpö pewö na wa kaikanamopököö!” ĩ na kaikana tä kuu nömöoma. 20 Ĩ na a kuu nö, ai tä waloa nömöiki nö, “Kaikana ai. Noa wa tä totoa mi päla tä maaki, wani wa tä täa sinomoö. Hikali a ha wa mo tösa mane maaki, hikali a ha nii tä kule, ĩ wa tä nii täa sinomo opaö. Ĩ na wa kuaö ha, pe epii wa patamo opa kutenö, kawa na sa kili ipama. Sa kili ipa salo, kamisa na au sitipa wa totopali, watata ösönö ĩ sa sitipa wai halopalö nö, sa halo wai sosamaköma. Hiki. Au sitipa kua soa kule” ĩ na a kuuma. 22 Ĩ na a kuu ha, kaikana tä aiki, “Kamisa na wa kalipalo tomöpo mi ipö. Wa kuuhe, ĩ pitili wa. Pe epii sa patamo opaö. Sitipa sa totoa mai maaki, wani sa tä täa sinomoö. Hikali ha nii sa tä tösa mai maaki, nii sa tä täa sinomoö. 23 Ĩ na sa kuati wi ĩ wa tä taa waikioma maaki, wi na wa pi kuu salo, sitipa kökö titita wi ĩ a sai ha ipa sitipa wa kö titia mai ha, ipa sitipa wa kö simoma maama? ‘Sitipa kökö simo totio noai, kaikana tä kopi ha, ĩ sa kökö sitipa möma kõopöö!’ wa pi kuu maa noa” ĩ na kaikana tä kuuma. 24 Ĩ na a kuu nö, kama hai ĩ töpö kalipalama wi ĩ ai töpö na, “Hi a waninö sitipa sami wai po pole, ĩ a wai sutalö nö, kökö satehei, ĩ 10 kökö sitipa po asale, ĩ a na ĩ a sitipa sami wai totoköö!” ĩ na a kuuma. 25 Ĩ na a kuu ha, “Kaikana ai. Ĩ na kuno mai. Ĩ anö 10 kökö sitipa po waikia asa kuleö!” ĩ na töpö kuuma. 26 Ĩ na töpö kuu ha, kaikana tä aiki hö̃töwö, “‘Ai tänö wani tä thapo opöle, ĩ wani tä na pata tänö ai tä makeki kitäö! Ĩ na tä kua tä, ai a wani moi ipö pasi salo, kama hai ĩ wani tä wani ipii tä wai po pole, pata tänö ĩ tä wai täli kitäö!’ ĩ na sa kuu alu kuleö!” ĩ na a kuu nö, 27 “Sa kaikanamo piale, ai töpönö ĩ tä pii pasio maa noai, ĩ töpö nakalötöö! Ma töpö nakalö nö, kamisa mamo tetela tä, ĩ töpö sälöheö!” ĩ na kaikana tä kuuma' ĩ na Jesus anö uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma. 28 Ĩ na Jesus a kuu nö, Jetusalẽi tä uli hamö a hua kõo soatasolöma. 29 A hua kõo soataalö tä, Petöpasié tä uli, Petânia tä uli, ĩ na tä uli kule ha, ĩ ha Jesus anö töpö kai atetasoma. Töpö kai atelo nö, Olipa tiki tä heuma ha töpö kai sokeaalö tä, Jesus anö kama kai a hua sinomo wi ĩ ai polakapi töpö simöa tolehelöma. 30 Töpö simönö nö, 'Ki ha sai pö kulali, ĩ hamö makö lisipalo nö, jumẽtu a okalo õkale, ĩ a hõo pata na ai tiko töpö tikäo taö mai ha, ĩ jumẽtu ma taa soatalali kitäö! Ĩ ma pata talalö nö, ma pata kusöpalö nö, ma pata täaki solöö! 31 Ma pata täli ha, ai tä aiki, “Wi na makö pi kuu salo, ma kusöa kule?” a kuu ha, “Ipa kaikana tänö a naka kulaiö!” makö kuu!' ĩ na Jesus anö töpö noa thama. 32 Ĩ na Jesus anö töpö noa thaö ha, töpö hulasolöma, ĩ na Jesus a kuu noai ĩ na ĩ tä pewö kuo toleo totio hö̃töoma. Sai pö kulali hamö töpö waloikilö nö, jumẽtu a okalo pata taa soatalalöma. 33 A pata taa soatalalö nö, a pata kusöa tä, a pata thapo wi ĩ töpö aiki, 'Wi na makö pi kuu salo, ma kusöa kule?' töpö kuu ha, 34 'Ipa kaikana a patanö a naka kulaiö!' töpö kuu hö̃töoma. 35 Ĩ na töpö kuu hö̃töo nö, Jesus a na jumẽtu a okalo pata tälölöe nö, jumẽtu a hõo na kama töpö hai ĩ haloi ösö hãsokopo wi ĩ ösö lukökö nö, ĩ tä hösöka ha Jesus a tikäa soatamaköma. 36 Ĩ na tä kua tä, töpö satehe epii töpö aiki, 'Kaikana tä sai pata huu polatiö!' töpö pi kuu salo, kama töpö hai ĩ haloi ösö hãsokopo wi, ĩ ösökö paa toleha läatalalöma. 37 Ĩ na tä kua tä, Olipa tiki tä heu ha Jesus a timöpo pia tä, a nokapaloti wi ĩ satehe epii ĩ töpö huu naitioolöma. Töpö huu naitioolöpö hamö töpö pi mönaha apii töpö lalupalo opa nö, 'Teusö a totiatalo opawöö! Ma tä tapa pole, ĩ tä topa apa. 38 Teusö ai. Kawanö kaikana wa tä simönö noai, ĩ a pata totiapalaö! Hi tä hẽtu hamö töpö kulali, ĩ töpö pi topapalotipököö! “Teusö a totiatalo opa asawöö!” makö pewö kuupököö!' lope epii ĩ na töpö kupalo opatima. 39 Ĩ na töpö kupaloti tä, ai patiseu töpö nokapalo naitile, ĩ töpö aiki, 'Pata! Kawa na hi töpö satehe epii töpö nokapaloti pole, ĩ töpö na, “Ĩ na pö wani kuti tihöö! Pö lalupalo tihöö!” ĩ na wa kuu mi salo' ĩ na töpö kuuma. 40 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, 'Teusö a na hi töpö hapalo nö, “Teusö ai. Kawanö kaikana wa tä simönini, ĩ a pata totiapalaö!” ĩ na hi töpö kuu lalupalo mi tä, hi maa mapö paale, ĩ na ĩ mapö kuu lalupalo kua pasio kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 41 Ĩ na tä kua tä, Jetusalẽi tä uli ha Jesus a ateo tä, ĩ tä uli talalö nö, jetusalẽi tili töpö na a ö̃kösoma. 42 A ö̃kölo nö, ĩ na a kuuma: 'Jetusalẽi tili pö! Teusö anö makö pi topapalama pi topa apa kule maaki, ĩ ma tä tai mio opapa wi. Makö pi topapalama wi, ĩ tä na makö pi hatukupo mi ipö kutenö, 43 makö pea kitäö! Wasu töpönö makö säpali pia salo, kamakö sai pö kule, ĩ ha ĩ wasu töpönö makö pewö hokoloa totipalö nö, makö toköma mai kitäö! 44 Makö pewö säli kitäö! Kama makö säli, kamakö sai pö waniapali, ĩ na ĩ wasu töpö kua kitäö! “Teusö anö a simönö noai, huki ĩ anö makö noama nö, makö täa koni kitä” ĩ na makö pi kuu tai mi ipö kutenö, waiha wasu töpönö makö sai pö pewö wania totipali kitä. Maa makö sai pö pewö maaki, makö sai pö pewö waniapali kitäö!' ĩ na Jesus a ö̃kö nö, a kuuma. 45 Ĩ na tä kua tä, Jetusalẽi tä uli ha Jesus a waloiki nö, Teusömo wi ĩ a sai ha a lisipalo nö, noa tä na wani tä totoma sinomo wi, Jesus anö ĩ töpö sasua atua kõo soapalöma. 46 Töpö sasupa atupa kõo pa, ĩ töpö na Jesus aiki, '“Ipa sai a hai, kamisa na sanöma töpö hapalo sinomo wi a sai” ĩ na Teusö a kuu noai, ĩ tä sãökama kua kule maaki, hi a sai hai, töpö thomömo wi ĩ töpö hai ĩ ma sai thama pikia kule' ĩ na Jesus a kuuma. 47 Ĩ na tä kua tä, ĩ tä wakala pewö hamö Teusömo wi a sai ha Jesus anö töpö pi hatukamatima. Töpö pi hatukamati ha, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, juteu pata töpö, ĩ na kilii töpönö Jesus a wanipo opa nö, a säpa pi topa apama. 48 A säpa pi topa apama maaki, ai töpö pewö aiki, 'Jesus anö Teusö a kai a wäsä taö öpa nö kiliawö' ĩ na töpö kupalo opati ha, Jesus a säpa pi topale, ĩ töpö aiki, 'Wi na Jesus ma säa thaa hãtopalöpö? Jesus ma säpalöma, hi töpö pewönö makö wanipo opa matimöö!' ĩ na ĩ töpö kuu päoma.

Lucas 20

1 Ĩ na tä kua tä, Teusömo wi a sai ha Jesus anö töpö pi hatukamatii, Teusö ta topa apöle ta wäsätii, ĩ na Jesus a kuati tä, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, juteu pata töpö, ĩ na töpö kui töpö waloiki nö, 2 'Jesus ai. Wa tä thamatihe, witi pili anö wa simöaö ha, wa tä thamati ke? Kamisamakö na a kuu!' ĩ na töpö kuuma. 3 Ĩ na töpö kuu ha, 'Kamakö na sa tä hini hö̃töo pia kule. 4 Witi pili anö João a simöaö ha, João anö töpö mãi õhomatima? Teusö anö hãtowö? Sanöma töpönö hãtowö? Wi na makö kuu?' ĩ na Jesus a kuuma. 5 Ĩ na Jesus a kuu ha, töpö pi tapomo nö, kama töpö na, '“Teusö anö João a simönöma” makö kuu ha, “Ĩ na makö kuu manu kule, wi na makö pi kuu salo, João ma kai hini totio maama?” ĩ na Jesus a kuu hö̃töo kitä' töpö kuu hẽtupaso nö, 6 '“Sanöma töpönö päwö!” makö kuu ha, ai töpö pewönö makö säpalö matimöö!' ĩ na töpö kuuma. '“João a patanö Teusö a kai wäsä totio wi ĩ a sai kuo totioma” ĩ na ai töpö pewö kuu saiö!' ĩ na ĩ töpö pi kuu salo, 'Sanöma töpönö päwö João a simökömaö!' ĩ na töpö kuu kili ipama. 7 Töpö kili ipa salo, 'Kui. Sama tä tai mi' Jesus a na ĩ na ĩ töpö kuuma. 8 Töpö kuu ha, Jesus aiki, 'Ĩ na makö kuu salo, “Witi pili anö wa simököma?” ĩ na makö kuu ke maaki, kamakö na sa kuu hö̃töo mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 9 Ĩ na Jesus a kuu nö, uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma: 'Ai pata tänö hikali a thakö nö, upa mokö tököma. Mokö tökö nö, hikalimo taö öpa wi ĩ töpö na, “Ipa hikali a na makö kalipalo hisaö!” ĩ na a kuu nö, tiko tä uli hamö a pata hulasolöma. A pata hulasolö wi, ĩ tiko tä uli ha a pata kutio tasoma. 10 A kutio wi, ĩ tä tetepaso noai ha, kama hikali a na upa mo patasipö öpö tä, ai mokö komosi täli pia salo, ĩ pata tänö töpö nokapalamati wi, ai tä simöa konöma. Ĩ a wani kopi ha, töpö hikalimo hisa wi, ĩ töpönö a soalalö nö, poke epii a simöa konömae. 11 Poke epii a simöa koni ha, pata tänö töpö nokapalamati wi ĩ ai tä simöa nömönöma. A simöa nömönöma maaki, ĩ a na töpö höla nö, a soalalö nö, poke epii ĩ a simöa kõo hö̃tölömae. 12 A simöa kõo hö̃tölöma kutenö, pata tänö ai tä simöa nömönöma. A simöa nömöni wi ĩ a hamimanöe nö, a simöa kõo hö̃töpalömae. 13 Ĩ a simöa kõo hö̃töpali ha, pata tä aiki, “Wi na sa kuapöö!” a kuu nö, “Ipa ulu sa pi ipa wi, ĩ sa simöpalöpöö! Ipa ulu a na ĩ töpö höla mai kitäö! Ipa ulu a hini hãto kitäö!” ĩ na a kuu nö, kama hai ĩ pelupö a simöpalöma. 14 A simöpalöma, töpö hikalimoma wi ĩ töpö aiki, “Pata tä hai ĩ pelupö a huu kulatiö! Waiha pö̃ a nomaso noai ha, pelupö anö hi hikali a pata täa asali pia saloö! Önö kutenö, ma wani säpalöpöö! Ma säpalö nö, hikali ma pata täa asalöpöö!” ĩ na töpö kuuma. 15 Ĩ na töpö kuu nö, hikali a kasö hamö pelupö a läkälölö nö, a säpalömae' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu nö, 'Ĩ töpönö a säpalö noai, ĩ tä noa na wi na pata tänö töpö thama pia salo? 16 A pata kopo nö, töpö hikalimoma hisa noai ĩ töpö säa hö̃töpali kitä. Ĩ töpö säa hö̃töpalö nö, ai tiko töpö na ĩ hikali a totoa nömökö nö, ĩ töpö hikalimoma nömöo kitä' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na Jesus a kuu noai ĩ ta hiniti pole, ĩ töpö aiki, 'Naiö! Ĩ na tä thama maapöö!' ĩ na töpö kuu ha, 17 ĩ töpö na Jesus a mamo teteiki nö, 'Pi naka. “Maa ma sai thaa wi ĩ töpönö ai ma hosalö noai, ĩ ma toita satio opama” ĩ na Teusö tä waheta kuu. 18 Ĩ ma na ai tä kaepaköma, a saokipaso kitä. Ai tä na ĩ maa ma keköma, a nakasia totipaso kitä' ĩ na Jesus anö uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma. 19 Ĩ na Jesus anö uni ta wäsä noai, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, ĩ na töpö kui töpönö ĩ uni ta hini nö, 'Jesus anö makö kateha totia alu kule' ĩ na töpö pi kuu salo, Jesus a säpali pia salo, a huöpo pi topa apa soatama. Jesus a säpa pi topa apama maaki, ai töpönö Jesus a wanipo mai ĩ töpö satehe epii töpö na Jesus a wanipo pasio wi ĩ töpö kili salo, Jesus a huopo maama. 20 Jesus a na ĩ töpö mamo läo pätioma. Töpö mamo läa pätia tä, 'Jesus a na ai ma töpö simöpalö nököö! Ĩ töpö monimo nö, Jesus a hapalamaö ha, a hapalo isi wanihopöö! A hapalo wanisalapöö! Jesus a hapalo isi wanihoö ha, kaikana tä na ma namo simököpöö!' ĩ na töpö kuu nö, Jesus a na ai töpö simönöma. 21 Jesus a na ai töpö simönö noai ĩ töpö aiki, 'Pata täö! Wa hapalo pitilimo opa thali. Wa töpö pi hatukama makoka sinomo opawö. Ai töpö na Teusö wa ta wäsä asaö, ai töpö na Teusö wa tä wäsä pasio mi, ĩ na wa kua mi totiwö. Ĩ töpö pewö na Teusö wa ta wäsä ösöho totio opaö. Teusö wa ta wäsä pitilimo opaö. 22 Ĩ na wa kua kutenö, ĩ na kawa na samakö kuu kule: “Homa tili tä Sesa kaikana tänö sitipa kökö naka sinomo wi, juteu makönö ĩ sitipa ma kö totoköpö?” ĩ na samakö kuu kule' ĩ na töpö kuuma. 23 Ĩ na töpö kuu ha, 'Jesus a hapalo isi wanihopöö!' ĩ na töpö pi kuu wi, Jesus anö ĩ tä taö öpa salo, ĩ na a kuuma: 24 'Sitipa ma wai mömaö! Ĩ sitipa wai na, ĩ witi pili a ukutupö sätäa? Ĩ witi pili a hilo wi tä sãökama sätäa kule?' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na Jesus a kuu ha, 'Sesa a pata aiki' ĩ na töpö kuu hö̃töoma. Ĩ na töpö kuu hö̃töoö ha, 25 'Awai. Sesa kaikana tänö kama hai ĩ tä naka wi ĩ tä totoköö! Ĩ na tä kua tä, Teusö a patanö kama hai ĩ tä naka wi ĩ tä totoa hö̃tököö!' ĩ na Jesus a kuuma. 26 Ĩ na Jesus a kuu ha, 'Jesus anö tä taö öpa nö kiliawö ia!' ĩ na töpö pi kuu kutenö, töpö hapalo kõo maama. Ai töpö sömöka tala tä, ĩ töpönö Jesus a hapalama isi waniho maama. 27 Ĩ na tä kua tä, Jesus a na satuseu töpö waloköma. 'Nomawö töpö temöpo kõo mai kitä' satuseu töpö kuu sinomo wi ĩ töpö. 28 Jesus a kule ha ĩ töpö waloiki nö, 'Jesus ai. Ĩ na Moisés a pata kuuma: “Au hepala a hai ĩ ulu töpö kuo mai ha, au hepala a nomasoö ha, ĩ a hai ĩ pusopö a kuo noai ĩ a tälöö! A tälö nö, au ulu töpö thaköö! Au ulu töpö sai maaki, ‘Pepala hai ĩ ulu töpö päwö’ ai töpö kuupö” ĩ na sutu upa ha ĩ na Moisés anö tä sãöka thaköma' ĩ na Jesus a na töpö kuuma. 29 Ĩ na töpö kuu nö, 'Pi naka. Poose töpö satehei, ĩ 6 poose töpö kuoma. Pepala a kuo soma noai ĩ anö suö tä tälö nö, ulu tä thaa mai ha a nomasoma. 30 A nomasoö ha, poosa a kuo nömöo noai ĩ anö pepala hai ĩ pusopö a kuo noai, ĩ a täa nömöa hailöma. A täa nömöa hailö nö, a ulu pö kuo mai ha, ĩ a noma nömöa soasoma. Ĩ tä noa ha, ĩ a hai poosa anö ĩ suö a täa nömöa haia soatalö nö, a ulu pö kuo hö̃töo mai ha, ĩ a noma nömöa soatasoö. 31 Ĩ na ĩ poose töpö pewö kuama. 32 Poose töpö pewönö ĩ suö a täa nömöatala kule maaki, ulu pö kuo mai ha töpö noma pälasoma. Ulu pö kuo pola tä kuno mai, suö a noma nömöa pälasoma. Ĩ na tä kuama. 33 Ĩ na tä kuama kutenö, waiha sanöma töpö nomawö temöa kopasoma tä, ĩ töpönö ĩ suö a po hätäpo nömöatala noai ĩ suö a hai, witi pili a hai ĩ pusopö a kupasopö?' ĩ na töpö kuuma. 34 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, 'Huki hi masita tä uli ha sanöma makö pilipai, ĩ makö supasolaso sinomo wi maaki, 35 waiha Teusö aiki, “A temöa konoö! Wa temöa kono nö, kamisa na a kua soaköö!” ĩ na ai makö na a kuu asa piale, ĩ makönö suö ma töpö po mai kitä. Suö töpö totoa mai kitä. 36 Ãju töpö kua wi na ĩ na makö kua hö̃töo kitä. Makö noma kõo mai kitä. Teusö ulupö makö kutenö, makö temöa kono nö, makö noma kota mai kitä. 37 Makö temöa konaso wi ĩ tä na Moisés a hapaloma. Hii tiki ose wakö wai hili noai, Moisés anö ĩ tä kateha nö, ĩ tä sãökama thakö nö, “Abraão a hai ĩ pata tä hai, ĩ Teusö a. Isaki a hai ĩ pata hai ĩ Teusö a naiwö. Jacó a hai ĩ pata tä hai, ĩ Teusö a naiwö” ĩ na Moisés a kuu nö, tä sãökama. 38 Hiki. Töpö noma waikisoma töpö na Teusö a kaikanamo mai kitä. Töpö temö soai, ĩ töpö na Teusö a kaikanamo sisaö. Önö kutenö, Abraão a, Isaki a, Jacó a, ĩ na töpö kui, Teusö a sai pö ha ĩ temö temö töpö kua kule. Teusö aiki, “Ipa töpö hai ĩ nomawö töpö” ĩ na Teusö a pi kuu mai kitä. “Ipa sanöma töpö pewö hai, töpö temöo soatio wi, ĩ töpö” ĩ na a pi kuu' ĩ na Jesus a kuuma. 39 Ĩ na Jesus a kuu ha, Moisés a kai wäsä sinomo noai, ĩ ai töpö aiki, 'Pata! Wa kuuhe, ĩ ta topa apöleö!' ĩ na töpö kuuma. 40 Ĩ na töpö kuu nö, Jesus a na tä hini kili ipa kõoma. 41 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö ĩ töpö hini nö, '“Teusö anö a simöni wi, ĩ Cristo a hilo wi, ĩ a hai, Davi a hai ĩ pelupö a he tolewö” wi na töpö pi kuu salo, ĩ na töpö kutii? 42 Davi anö ama ta sãöka noai, ĩ na ĩ ta kuu: “Ipa pata tä na pata tä sai hapalo nö, ĩ na a kuuma: ‘Kamisa kotö na a kua naitia asaköö! Kamisa kotö na wa kua naitia tä, wa wanipo wi ĩ sa töpö utitia totipamani kitäö! Sa töpö utitipamanö noai ha, ĩ töpö na wa kaikanamoti kitäö!’ ĩ na Teusö pata tä kuuma” ĩ na Davi anö ama ta thaa nö, ĩ na a kuuma. 44 Cristo a kateha nö, “Ipa pata tä” ĩ na a kuuma kutenö, Cristo a hai, Davi a hai ĩ pelupö a tolewö päwö ta o? Ma. Davi a kua paia mai ha, Cristo a kuo somama' ĩ na Jesus a kuuma. 45 Ĩ na tä kua tä, Jesus a na töpö satehe epii töpö sömöka tala tä, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na Jesus a hapaloma. 46 A hapalo nö, ĩ na a kuuma: 'Moisés a kai wäsä sinomoti wi ĩ töpö na pö pi mosawikiö! Ĩ töpö kua kua wi na, ĩ na pö kua hö̃töo tihöö! “Ĩ watata ösökö toita apökö” ĩ na ai töpö pi thama pi topa salo, watata ösö lape epii ösökö patanö ĩ töpö haloiki nö, ĩ töpö hupalo pi topa apaö. Wani tä täta wi, ĩ ha satehe epii töpö kuo pa, ĩ töpö hupalo naitioö. Töpö hupalo opati pamö, “Pata! Wa huu kule?” ĩ na ai töpö pewö thama pi topa apaö. Juteu töpö kokamo sinomo wi ĩ a sai mötali ha pata töpö lota sinomo asa wi ĩ ha ĩ töpö loo pi topa apa naioö. Töpö iapalo tä, lotami ti toita apii ti na ĩ töpö loo pi topa apa sinomo asaö. 47 Ĩ töpönö peanopö a nomaso noai, ĩ pusopö a hai ĩ wani tä täa pi topa apa sai thaliö! Ĩ na ĩ töpö kuati maaki, “Ĩ töpö totiatalo opawö” ĩ na ai töpö pi thama pia salo, Teusö a na töpö hapalo lapapo pätioö. Teusö anö ĩ töpö peama satia apa kitä' ĩ na Jesus a kuuma.

Lucas 21

1 Ĩ na tä kua tä, Teusömo wi a sai ha sitipa kökö totoma sinomo wi, ĩ ha sitipa kökö thapo opa asale, ĩ töpönö sitipa kökö titipatima. Sitipa kökö titipa pole, ĩ ha Jesus a mamo tetetioma. 2 A mamo tetetia tä, peanopö a nomaso noai, ĩ pusopö a waloiki nö, kama hai ĩ sitipa kökö kua mi kutenö, polakapi sitipa kökö wai titia päköma. 3 Ĩ suö tänö ĩ kökö wai titiki wi, Jesus anö ĩ tä taa nö, '“Ai töpönö satehe epii sitipa kökö totoma kule maaki, ĩ suö tänö pe epii kökö totoa satiki ke” ĩ na sa kuu kule. Pitili sa. 4 Ai töpönö sitipa kökö thapo opa wi, sitipa kökö noa na wani tä, nii tä, ĩ na tä kui tä täa waikilöma maaki, kama töpö hai ĩ sitipa kökö kua soale, ĩ ai kökö totoa päköma. Ĩ na ĩ suö tä kua pasio maama. Kama hai ĩ sitipa kökö kua mi ipö maaki, polakapi sitipa kökö wai na nii tä ose wai täa piale, ĩ kökö pewö totoköma' ĩ na Jesus a kuuma. 5 Ĩ na tä kua tä, ai töpönö Teusömo wi a sai a kateha nö, 'Teusömo wi a sai mömomö toita apö. Maa makö makele, ĩ makö toita apö. Ai töpönö tökö totokö noai, ĩ a sai ha ĩ tökö sätäle, ĩ tökö toita apö' ĩ na töpö kuu ha, 6 Jesus aiki, 'Ma tä tapa pole, ai töpönö ĩ tä pewö waniapali pia salo. Ĩ maa makö makele, ĩ makö waniapali ha, masita ha ĩ makö pewö paki kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 7 Ĩ na Jesus a kuu ha, 'Pata! Wi na tä kuto tä, Teusömo wi a sai pata waniapali pia salo? A sai waniapa pia tä, wi na tä kua paio pia salo?' ĩ na töpö kuuma. 8 Ĩ na töpö kuu ha, 'Ai töpönö makö mönama pi topa kutenö, pö pi mosaia totikiö! Ai töpö satehe epii töpö waloiki nö, “Jesus Cristo sa. Teusö anö sa simönö noai ĩ sa. Huki sa töpö utitipamanö nö, sa kaikanamo totio pia kuleö!” ĩ na töpö kuu hãkikio kitä maaki, ĩ töpö na pö nokapalo hãto tihöö! 9 Pata töpö na ai töpö hölaö, ai töpö säpasoö, ĩ na töpö kua kuki kitä. Önö kutenö, “Ki ha pata töpö na ai töpö höla kulaliö! Ki ha ai töpö säpaso kulaliö!” ĩ na ma tä kuu hini kitä maaki, pö kili tihöö! Hi masita tä uli mapo soata mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 10 Ĩ na a kuu nö, 'Ai tiko töpö kai hapalo wi, ĩ töpö na töpö satehe epii töpö wasu ekupa sinomoti kitä. Ĩ na tä kua tä, ai töpö na pata tä kaikanamo wi, ĩ töpö satehe epii töpö kokamo nö, ai tiko töpö satehe epö hö̃töi, ĩ töpö na ĩ töpö wasu ekupa sinomo kuki kitä. 11 Tä uli pata lakö lakömo hãkikio opa kitä. Oi oi tä, kamakali tä, ĩ na tä kua hö̃töa totipaso kitä. Hutu mosökö pata mömomö pi kiliha apöpaso kitä. Ĩ na tä kuaö ha, “Hi masita tä uli mapo pialeö!” makö pi ku upa kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 12 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Ĩ na tä kupo paio mai ha, ai töpönö makö huölö nö, makö peama kitä. Kamakönö Cristo sa thapo kutenö, juteu makö kokamo sinomo wi ĩ a sai ha makö läkälölö ha, ĩ ha pata töpönö ĩ makö a hini nö, titita wi ĩ a sai na makö titiki kitä. Töpö kaikanamo totio wi ĩ töpö na makö namo simöa hö̃töki kitä. 13 Ĩ na makö kua tä, ĩ pata töpö pewö na kamakönö sa wäsäpöö! 14 Pata töpönö makö hapalama pia tä, “Wi na sa kuu hö̃töo pätaköö!” pö pi kuu hãto ti! 15 Kamisanö makö pi hatuka totipalöma, makö hapalo taö öpa kitä. Makö hapalo taö öpa kutenö, makö wanipo wi, kamakö na ĩ töpö hapalo hö̃töo mai kitä. “Wa hapalo pole ĩ pitili wa” ĩ na töpö pewö pi ku upa salo' ĩ na Jesus a kuuma. 16 Ĩ na a kuu nö, 'Au hao a, au nao a, au hepala töpö, au hoose töpö, au sao töpö, au ai töpö, au noi töpö, ĩ na töpö kui töpö maaki, ĩ töpönö pata töpö na makö totoki kitä. Makö totoköma, pata töpönö ai makö säpali kitä. 17 Kamakönö Cristo sa thapo kutenö, ai töpö pewönö makö wanipo kitä. 18 Pe epii makö hĩsu thati kule maaki, pö pi honipo tihöö! Teusö anö pe epii makö noama totio opa kitä. 19 “Jesus sa hosa mai kitäö!” makö õsi kuu satia apaö ha, Teusö anö makö täa koni kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 20 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Jetusalẽi tä uli na wasu töpö öpa hokolole, ĩ ma tä tapa tä, “Jetusalẽi tä uli pewö pata waniapa pia kuleö!” ĩ na makö pi kuupö. 21 Ĩ tä, Jutéia tä uli ha töpö kule, heuma tökö ha ĩ töpö toköpapöö! Jetusalẽi tä uli ha töpö kule, ĩ töpö toköpa naio soamopököö! Pölösö ha töpö kule, kama sai pö ha ĩ töpö huu koonö maapököö! 22 Ĩ tä, töpö pepalama apa wi ĩ tä kuki kitä. Töpö pepalama apa wi, Teusö tä wahetanö ĩ ta wäsä waikioma. 23 Ĩ tä, suö töpö sipinapi ipii ĩ töpö, ulu töpö haleapala soa wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, pe epii töpö pea kitä. Hi tä uli pewö pata wasu upö kitä. Hi tä uli ha töpö pilipai, ĩ töpö na Teusö a hĩso opa salo, töpö peama apa kitä. 24 Wasu töpönö poo anö ai töpö säpali, tiko tä uli pewö hamö ai töpö tälölöö, ĩ na töpö kua pia salo. Teusö aiki, “Ĩ na pätawö” a kuu paio mi tä, Jetusalẽi tä uli ha juteu töpö pasi mi ipii ĩ töpö kaikanamo pasio kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 25 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Ĩ na tä kua tä, pili motokö, pilipoma a, sitikali pö, ĩ na pö kui pö aipöa apöpaso pia salo. Mötati tuu pata supa supamo nö, pola pata lalupalo opaö ha, töpö pi honia totia apöso kitäö! 26 “Hi masita tä uli mapo pialeö!” ĩ na ai töpö pi kuu salo, ĩ töpö kilia apölo nö, töpö nomawö kelaso kitä. Hutu mosökö pata huöpo wi ĩ tä matalo nö, sitikali kökö pewö pata kea soaso kitäö! 27 Ĩ na tä kua tä, sanöma sa kupaso noai ĩ sa huu kõo piale, sanöma töpönö ĩ tä tapa kitä. Ĩ töpö pewö mamo tetela tä, sanöma sa kupaso noai ĩ Jesus sa hai, sa lotete epii, sa wakala apii sa toita apii, ilasi tä hösöka ha ĩ sa itho laso kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 28 Ĩ na a kuu nö, 'Sa kuuhe, ĩ tä kolo kupo tä, makö täa koni wi ĩ tä atepa apa manu kule, makö pi mönahapalo opa nö, pö mamo tetea nonoikiö!' ĩ na Jesus a kuuma. 29 Ĩ na Jesus a kuu nö, ai uni ta wäsä nö, ĩ na a kuuma: '“Inama tä atepa hãtoa waikia kule?” ĩ na makö pi kuu nö, piku tiki, ai tiko tiki, ĩ na kilii ma tiki möö sinomoö. Ma tiki möö nö, 30 mo ose homo tä, “Inama tä ateo kõo waikileö!” ĩ na makö pi kuu sinomoö. 31 Ĩ tä kui na, sa kuti pole, ĩ na ĩ tä kua kuköma, “Teusö a kaikanamo totio piale ĩ tä ateo waikia kuleö!” ĩ na makö pi kuupöö! 32 “Sa kuuhe, ĩ kolo tä tapa pasio piale, ĩ töpö noma paio mai ha, sa kuu pole, ĩ tä pewö kupaso kitäö!” ĩ na sa kuu kuleö! Pitili sa. 33 Hutu mosökö pata matasoö, hi masita tä uli matasoö, ĩ na tä kua kitä maaki, sa kai pitili ipii ĩ tä mapo pasio mai kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 34 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Pö pi mosaia totikiö! Pe epii makö iapalo opatii, makö polemo opatii, nii tä, wani tä, ĩ na tä kui tä na makö pi kuo sinomo sisaö, ĩ na pö kua tihöö! Ĩ na makö kuati tä, makö pi motöa soala tä, sa huu kõo wi ĩ tä wakala kua soataki kitä. 35 Salo a moti ipii a wani niapa kua wi na, ĩ na sanöma makö kua hö̃töo kitä. Hi masita tä uli pewö ha töpö pilile, ĩ töpö pewö moti ipö tä, sa huu kota kitäö! 36 Önö kutenö, pö mamo läa totia sisaikiö! Teusö a na pö hapalo sinomoö! Ĩ na makö kuati tä, sa huu kõköma, makö peama mai kitä. Sanöma sa kupaso noai, ĩ sa na toitai makö kua asa soatiopököö!' ĩ na Jesus a kuuma. 37 Ĩ na tä kua tä, ĩ tä wakala pewö hamö Teusömo wi a sai ha Jesus anö töpö pi hatukamatima. Töpö pi hatukamati nö, mumai ha Olipa tiki heuma ha a hulolö nö, ĩ hamö a kuo halu sinomotima. 38 Ĩ tä, ĩ töpö pewönö Jesus a hini pi topa apa salo, tä halu kõo pia tä, Teusömo wi a sai ha ĩ töpö pewö kokamo halu sinomotima.

Lucas 22

1 Ĩ na tä kua tä, juteu töpö kokamo nö, ĩsa ãi hölö maa noai, ĩ ãi oalöpö, ĩ pásökoa tä wakala ateo opa waikioma. 2 Önö kutenö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpönö Jesus a säpa pi topa apama maaki, ai töpö pewö na ĩ töpö kili salo, 'Wi na Jesus ma säa thapalöpö?' ĩ na töpö kuuma. 3 Ĩ na tä kua tä, 12 töpönö Jesus a kai a hua sinomo noai, ĩ ai tä hai, Jutasö Isökatiosisö a hilo wi, ĩ a õsi na Sai tä sai pata titiköma. 4 A titiki ha, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö na Jutasö a ekuiki nö, 'Kamakö na Jesus sa totoköpöö!' ĩ na a kuuma. 5 Ĩ na Jutasö a kuu ha, ĩ pata töpö pi mönaha apa nö, 'Jesus wa totopi wi ĩ tä noa na sitipa sama kö totoa hö̃töki kitäö!' ĩ na töpö kuuma. 6 Ĩ na töpö kuu ha, 'Awai' Jutasö a kuu nö, 'Ai töpö satehe epii töpö mamo tetea mai ha, Jesus sa totoköpökö o!' ĩ na a pi kuuma. 7 Ĩ na tä kua tä, töpö pásökoamo tä, oweha a tialöpö, ĩsa ãi hölö mai, ĩ ãi oalöpö ĩ tä wakala kuköma. Ĩ tä wakala na oweha pö ose wai sä sinomotima. 8 Ĩ tä wakala kuki ha, Jesus anö Pedro a, João a, ĩ na kilii töpö simönö nö, 'Hi pásökoa tä wakala na oweha ma oalöpö, makö hulolö nö, nii tä, oweha a löpö, ĩ na tä kui tä pi makekötöö!' ĩ na töpö noa thama. 9 Ĩ na töpö noa thaö ha, 'Witi hamö samakö huu lasopö?' töpö kuu ha, 10 'Jetusalẽi tä uli ha makö lisipalo nö, ĩ ha maa tuu pi po pole, ĩ a na pö nokalolöö! Makö nokasolöma, kama sai pö na a lisipo kõo pa, 11 ĩ ha pata tä pata kule, ĩ a pata na ĩ na makö kuu! “Ipa pata tä aiki, ‘Kamisa, sa kai a hua sinomo wi ĩ töpö solo, pásökoa tä wakala na samakö iapalopö, witi ha ĩ a sai sai?’ ĩ na ipa pata tä kuu kulaiö!” makö kuu! 12 Ĩ na makö kuu ha, sai a hösöka ha a sai kai pehai a sai kule, ĩ pata tänö ĩ a sai namo simöki kitä. Mesa tiki, ia kai lota wi ĩ tiki, ĩ na tiki kui tiki hĩta soatale kitä. Ĩ ha nii tä, oweha a löpö, ĩ na tä kui tä pi makekötöö!' ĩ na Jesus anö töpö noa thama. 13 Ĩ na töpö noa thaö ha, töpö hua hö̃tösolöma, Jesus a kuu totio noai, ĩ na tä pewö kuo totioma. Ĩ na tä pewö kua toti ha, ĩ ha pásökoa tä na töpö iapalopö, ĩ nii tä, oweha a löpö, ĩ na tä kui tä makeköma. 14 Nii tä, oweha a löpö, ĩ na tä kui tä makea waikikö noai ha, Jesus a waloiki nö, Jesus anö kama hai ĩ 12 töpö simöa wi ĩ töpö kai loiki nö, 15 Jesus aiki, 'Sa pea paio mai ha, kamakö na hi makö pásökoamo pole, ĩ tä na sa iapalo pi topa apa naio thaliö! 16 “Makö pásökoamo pole, ĩ tä na sa iapalo kõo haita mai kitä. Waiha Teusö a kaikanamo totio wi ĩ tä kupo kõa tä, sa iapalo kõo sisa pia salo” ĩ na sa kuu kule' ĩ na Jesus a kuuma. 17 Ĩ na Jesus a kuu nö, thomo thomo puu pi täa soatalö nö, Teusö a na, 'Hapa. Wa toita apö. Hi thomo thomo wa puu totopi ke' ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu nö, kama hai ĩ töpö na, 'Ika. Tuu pewö koalöheö! 18 “Teusö a kaikanamo totio pia wi ĩ tä walo paio mi tä, hi thomo thomo sa thomo puu koa kõo paio mai kitä” ĩ na sa kuu kule' ĩ na Jesus a kuuma. 19 Ĩ na Jesus a kuu nö, ĩsa ãi täa soatalö nö, Teusö a na, 'Hi ĩsa wa ãi totopi ke. Wa totiatalo opawö' a kuu nö, ĩ ãi nakasipalö nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na ĩ tä totoma soatama. Ĩ ãi totoa soatakö nö, 'Hi ãi hai, pili sa sai. Makö noama pia salo, pili sa sai waniapo piale, ĩ tä uni. Ĩ ma ãi oa pola nö, “Hi ãi hai, Jesus anö samakö noamapö ĩ tä uni” ĩ na makö pi kuu sinomoö!' ĩ na Jesus a kuuma. 20 Ĩ na Jesus a kuu nö, töpö ia matalo nö, thomo thomo puu pi täa nömötalö nö, 'Hi kamisa iä. “Kamisanö makö täapa totio kõo läo kitäö!” ĩ na Teusö a kuu totioma kutenö, kamisa iä pö kupaso kitä. Sa iä pö kupaso salo, makö täapa totio läo kõo kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 21 Ĩ na a kuu nö, 'Kamisa na a monimo pole, hisa ha ĩ a ia naia kule. 22 Teusö aiki, “Ĩ na tä kua totio kitä” ĩ na a pi kuu waikioma salo, sanöma sa kupaso noai, ai töpönö ĩ sa säa hö̃töpali kitä maaki, kamisa na a monimo pole, Teusö anö ĩ a peama hö̃töo kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 23 Ĩ na a kuu ha, kama töpö hapalo hẽtupaso nö, 'Hisa makö lole, ĩ witi ai anö Jesus a monima kule?' ĩ na töpö kupaloma. 24 Ĩ na töpö kuu nö, töpö hapalo kõo hẽtupaso nö, 'Hi makö lole, ĩ makö hai, ĩ witi pili hai ĩ pata tä sai?' ĩ na töpö kuu kai lotioma. 25 Ĩ na töpö kuu kai lotio pa, Jesus aiki, 'Kaikana töpönö kama hai ĩ töpö simöa sinomoö. “Ĩ pata tä topa” ĩ na pata töpönö kama hai ĩ töpö pi thama pi topa sinomoö. 26 Ĩ na pata töpö kuati kule maaki, ĩ na makö kua naio maapöö! Ai kaikana wa kupasoma, hĩsa tä simöo mi ipii, ĩ a kua kua wi na, ĩ na wa kua hö̃töopöö! Ai pata tänö ai tä wani simöa sinomo wi, ĩ a wani kua kuati wi na, ĩ na pata wa maaki, ĩ na wa kua hö̃tötiopö. 27 Witi pili a hai ĩ pata tä sati ipö? A lole, ĩ a iapalo asa wi ĩ pata tä hãtowö? Ai tänö nii tä thati nö, ĩ nii tä totoma sinomo wi ĩ a hai ĩ pata tä hãtowö? Ma. A ia kai lole, ĩ a hai, ĩ pata tä asawö. Ĩ na tä kua kule maaki, nii tä totoma wi, ĩ a kua kua wi na, ĩ na kamisa kua kua hö̃töoö. 28 Sa pepalo opa thali maaki, kamisa na makö nokapalo mapo maama. 29 Kamisa na ipa hao aiki, “Ĩ töpö na a kaikanamo totihoö!” ĩ na a kuu kua noai na, ĩ na kamakö na kamisa aiki, “Ai töpö na makö kaikanamopöö!” ĩ na sa kuu kua hö̃töa kule. 30 Sa kaikanamo totiköma, kamakö solo makö pewö iapalo kõpö. Lotami ti na kaikana tä loo sinomo wi, ĩ tiki na makö lotiki nö, makö kaikanamo nö, Isöhaeu a pelupö töpö, ĩ 12 töpö kui töpö kuo noai, ĩ ola töpö pewö na ma tä makokama läapalo kuki kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 31 Ĩ na Jesus a kuu nö, Pedro a na a hapalo nömöo nö, 'Simão ai. Pi naka. Sai tä sai pata aiki, “Jesus a kai a hua sinomo wi ĩ sa töpö wapa pi topa kuleö!” ĩ na a pi kuuma. Ĩ na a pi kuu salo, ĩsa ãi saösa kua wi na, ĩ na Sai tä sai patanö makö thama pia salo. Makö peama pia salo. 32 Sai tä sai patanö makö wapa kitä maaki, Teusö a na sa hapalo nö, “Kamisa na Pedro a mamo teteo mapo maapöö!” ĩ na sa kuu hö̃töo kitä. Ĩ na sa kuu ha, kamisa na wa mamo tetea totia koiki nö, kamisa na wa nokapalo totia apa kõköma, au noi töpönö sa thapo naio wi, ĩ töpö pi lotetea totimaköö!' ĩ na Jesus a kuuma. 33 Ĩ na Jesus a kuu ha, 'Pata! Kawa na sa nokapalo mapo mai kitäö! Titita wi ĩ a sai ha wa huu tä, ĩ ha sa huu naio kitäö! Wa säpamo kuköma, sa säpamo naiso kitäö!' ĩ na Pedro a kuuma. 34 Ĩ na Pedro a kuu ha, 'Pedro ai. “Huki kalaka a komö halu paio mai ha, kawa aiki, ‘Jesus sa tai mi ipö’ ĩ na satehei, ĩ 3 wa kuu pi kupaso kitä” ĩ na sa kuu kule' ĩ na Jesus a kuuma. 35 Ĩ na a kuu nö, 'Kamisanö makö simönö nö, “Sitipa kökö pi, nii tä pi, sãtália tökö, ĩ na tökö kui ma tökö poolö maikiö!” ĩ na makö noa thaa kipili. Pokei makö simönöma tä, makö huulö pamö makö oio hãtoma? Haloi ösö na makö honimo hãtoma?' ĩ na Jesus a kuu ha, 'Ma' töpö kuu hö̃töoma. 36 Ĩ na töpö kuu ha, 'Pokei makö huu soma kipili maaki, huki kamakö na töpö pewö noi mai kitä. Önö kutenö, au sitipa wa kökö pi thapo pole, ĩ tä tälölöö! Au solai a silölöö! Ai wanö poo wa thapo mi salo, au wa ösö hãsokopo wi, ĩ wa ösö totokö nö, ĩ tä noa na au poo a tälöö! 37 Ĩ na sa kuu kule: “Wanisala tä thaa wi, pata töpönö ĩ töpö peama thama wi na, ĩ na hi a peama thama naio soata kitäö!” ĩ na Teusö tä waheta kuu wi, kamisa katehati alu kule. Pitili ta. Huki pata töpönö sa peamapö sa' ĩ na Jesus a kuuma. 38 Ĩ na a kuu ha, 'Kaikana ai. Hisa ha polakapi poo kökö kua kuleö!' ĩ na töpö kuuma. Ĩ na töpö kuu ha, 'Pei. Ĩ na pätawöö!' Jesus a kuu hö̃töoma. 39 Ĩ na Jesus a kuu nö, Olipa tiki tä heuma hamö a huu sinomoma kutenö, ĩ hamö a hua kõa soatasolöma. A hua soatasolö ha, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö nokasolöma. 40 Töpö nokaalö tä, 'Ki hamö makö waloikitö nö, Teusö a na makö hapalopököö!' Jesus a kuu nö, ĩ hamö töpö waloikitö nö, Jesus aiki, 'Teusö a na pö hapaloö! “Sai tä sai patanö samakö wapa wi ĩ tä na samakö noamaö! Wanisala sama tä thaa matimöö!” ĩ na pö kuu!' ĩ na Jesus a kuuma. 41 Ĩ na a kuu nö, tole tömö a huu sokatasoma. Maa ma säsälöma, maa ma kea tolehea kutakö taso wi na, ĩ na Jesus a huu kua tasoma. Ĩ na Jesus a huu kutalo nö, pili a maekonö a hĩta thaiki nö, Teusö a na a hapaloma. 42 A hapalo nö, ĩ na a kuuma: 'Hapa. “Sa noma piale kawanö ĩ sa noama pi topa tä, sa noamaö!” ĩ na sa kuu kule. Sa noma pasilo nö, sa hoteso wi, ĩ sa tä pii mi. Sa noma wani ipö maaki, “Wa noma päloö!” wa kuu ha, “Ö̃kö. Awai” ĩ na sa kuu hö̃töa pätaloiö!' ĩ na Jesus a kuuma. 43 [Ĩ na a kuu nö, ĩ tökö soatawö, Teusö a hai ĩ ãju tänö Jesus a lotetepamani pia salo, a ithopalo nö, a tapamonasoma. 44 A tapamono nö, Jesus a pasilipalöma. A pasilipalöma kutenö, pe epii Jesus a pi ota apati nö, Teusö a na a hapalo loteteo satio opama. Teusö a na a hapalo lotetea satia apaö ha, iä iä tä kui na, ĩ na Jesus a sopi kui tä päsä päsämotima.] 45 Ĩ na tä kua tä, Teusö a na Jesus a hapalo matalo nö, a öpa kotalo nö, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö na a ekua kotaköma, töpö mioma. Töpö pi wanisala apa kutenö, töpö mitioma. 46 Töpö mitioö ha, 'Wi na makö pi kuu salo, makö mitia kule? Makö hoköpalo nö, Teusö a na pö hapaloö! “Sai tä sai patanö samakö wapaö ha, wanisala sama tä thaa matimöö! Önö kutenö samakö noama totihoö!” ĩ na pö kuu' ĩ na Jesus a kuuma. 47 Ĩ na Jesus a hapalo kuu soala tä, töpö satehe epii töpö waloa läköma. Jesus a kai a hua sinomo wi, ĩ ai tä aiki, ĩ Jutasö a hilo wi, ĩ a huu tolehepalo nö, Jesus a na a waloa somataiki nö, noi töpönö ai töpö hũko ususa kua wi na, ĩ na Jutasö anö Jesus a hũko ususa thama läoma. 48 A hũko ususa thama läoö ha, Jesus aiki, 'Jutasö ai. Wa monimopa wi, sanöma sa kupaso noai, ĩ sa hũko ususa totiapala apa nö kilile?' ĩ na Jesus a kuuma. 49 Ĩ na a kuu ha, Jesus a kotö ha kama hai ĩ töpö öpale, ĩ töpönö tä pewö taa nö, 'Poo anö hi sama töpö säpökö?' töpö kuuma. 50 Ĩ na töpö kuu noai, ĩ ai tänö poo a läkälö nö, ai tä sömöka wani pasopalöma. Teusö a täpä totio wi ĩ pata tä na ai a kalipalo sinomo wi, ĩ kate a poko kuamö kule hamö a sömöka kuamö kule, ĩ a sömöka wani pasopalöma. 51 A sömöka pasopali ha, 'Ĩ na pätawöö!' ĩ na Jesus a kuu nö, ĩ a sömöka na a ami walia kõo soataiki nö, a sömöka topa kõo soataköma. 52 A sömöka topa kõo soatakö nö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Teusömo wi a sai ha töpö läo sinomo wi ĩ töpö, ai juteu pata töpö, ĩ na töpö kui töpönö Jesus a läkäaalö piale, ĩ töpö na Jesus a hapalo nö, 'Sa läkäli pia salo, kamisa na poo kökö, hii tiki, ĩ na ma tä kai huu kua saio noa. Töpö waitili ipii töpö thomömo sinomoti wi, ĩ ai sa mai kitä ta pi kuu mai. 53 Ĩ tä wakala pewö hamö Teusömo wi a sai ha kamakö na sa kuo naio sinomo kipili maaki, sa läkäpo maapili maaki, huki kamakönö sa thama pia wi ĩ tä waloki ke. Mumi mumi tä na Sai tä sai pata kuati pole, ĩ a sainö sa thama totio pia kule' ĩ na Jesus a kuuma. 54 Ĩ na tä kua tä, ĩ töpönö Jesus a huölöe nö, Teusö a täpä totio wi ĩ pata tä sai pö ha Jesus a kai hua soatasolöma. A kai huu waikiolö tä, ĩ töpö noa hamö, pai hamö Pedro a huu haitiolöma. 55 Ĩ töpö pewö hulolö nö, pata tä sai pö ha töpö waloikitö nö, sapono a mötali ha koa taka säpa nö, ĩ taka kotö ha töpö loa sokea soaköma. Ĩ ha Pedro a loa naiköma. 56 Ĩ koa taka kotö ha Pedro a lotia tä, pata tä na ai moko tä kalipalo sinomo wi ĩ anö Pedro a talalö nö, Pedro a na a mamo teteiki nö, 'Ki a lole, Jesus a na a huu naio sinomo wi ĩ a' ĩ na moko tä kuuma. 57 Ĩ na moko tä kuu ha, 'Suö ai! Naiö! Jesus sa tai mi' ĩ na Pedro a kuuma. 58 Ĩ na tä kua tä, waiha ai wano tänö Pedro a möö nö, 'Jesus a na makö nokapalo sinomo wi ĩ ai waö!' ĩ na a kuu kule maaki, 'Naiö! Jesus a na sa nokapalo sinomo wi ĩ sa pasi mai kitäö!' ĩ na a kuuma. 59 Ĩ na tä kua tä, waiha koa taka säa kõköma tä, ai tä aiki nömöwö, 'Hi a lole, ĩ kaliléia tili tä pasi kutenö, Jesus a nokapalo totio wi ĩ a pasiwö' ĩ na ai tä kuu ha, 60 'Wa ta kateha pole, ĩ sa tä tai mi ipö' ĩ na Pedro a kuu hö̃töoma. Ĩ na a kuu hö̃töa tä, kalaka a komöa soatasoma. 61 Kalaka a komö tä, ĩ tökö soatawö, Jesus a nomöhöpalo nö, Pedro a na a mamo tetea soataköma. A mamo tetetaki ha, Pedro a pi hatuka apa soasoma. 'Huki kalaka a komö halu paio mai ha, “Jesus sa tai mi ipö” ĩ na satehei, ĩ 3 wa kuu pi kupaso kitäö!' ĩ na Jesus a kuu noai, ĩ tä na Pedro a pi hatukua soatasoma. 62 A pi hatukupaso salo, a atua kõpalolö nö, a pi otatalo opa nö, a ö̃köpalo opati tasoma. 63 Ĩ na tä kua tä, Jesus a na töpö mamo lätio noai, Jesus a na ĩ töpö hapalo pi wasöa apa läo nö, a sä sälähäa läoma. 64 A mamo sosamakö nö, a sä läoma. A sä läo nö, 'Witi pili anö wa sä ke? Teusö anö wa pi pata hatuka apömanöma salo, a pi pata mosaia apöpaloö! Witi pili anö wa sä ke?' ĩ na töpö kuu pi wasöa apama. 65 Ĩ na töpö kuu nö, töpö hapalo kõo nö, Jesus a kateha wanisala apatima. 66 Ĩ na tä kua tä, tä halusoö ha, juteu pata töpö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö kokamo nö, tä makokama totio sinomo wi, ĩ töpö na Jesus a kai waloa henaköma. 67 A kai waloa henaköma, pata töpönö tä makokama totio sinomo wi ĩ töpönö Jesus a huama lätioma. A nakalö nö, Jesus a huamatima. 'Teusö anö wa simöpalö noai ĩ wa sai totiwö? Cristo wa sai?' ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, '“Awai. Ĩ sa sai totiwöö!” ĩ na sa kuu hö̃töa kule maaki, “Pitili wa saiö!” ĩ na makö pi kuu hãtoa mia kuiö! 68 Kamakö na kamisanö sa tä hini kuköma, makö huo mai kitä. 69 Huki Teusö pata tä lotete epii a kaikanamo totile, ĩ kate a poko kuamö kule hamö sa loamö kuköma, sanöma sa kupaso noai ĩ sa kaikanamo naio soatio pia salo' ĩ na Jesus a kuuma. 70 Ĩ na Jesus a kuu ha, '“Teusö pelupö saö!” ĩ na wa kuu alu kule?' ĩ na töpö kuuma. Töpö kuu ha, 'Ĩ na kama makö kuu kuleö!' ĩ na Jesus a kuuma. 71 A kuu ha, 'Jesus a kateha nömöo wi ĩ ai ma tä wani naka maapöö! Kama a kuuhe, kama makönö ĩ ma ta hinia waikili keö!' ĩ na töpö kupaloma.

Lucas 23

1 Ĩ na töpö kupaloma, töpö hila sototole ĩ töpö pewö öpapalo nö, Pilatosö a pata na Jesus a hilakö tasomae. 2 Ĩ a pata na Jesus a hilakötöhe nö, a namo simökö nö, 'Hi anö juteu samakö pewö wanisalapalama pi topa apamaö! “Sesa kaikana tä na sitipa kökö totoa tihöö!” ĩ na a kuumaö! “Kaikana saö! Teusö anö sa simöpalö noai, Cristo sa sai a hilo wi ĩ sa saiö!” ĩ na a kuu naiomaö!' ĩ na töpö pewö kupaloma. 3 Ĩ na töpö kupaloö ha, Jesus a na Pilatosö a pata aiki, 'Juteu töpö na wa kaikanamo totio wi ĩ wa?' a kuu ha, 'Awai. Wa kuuhe, ĩ sa saiö!' Jesus a kuu hö̃töoma. 4 Ĩ na Jesus a kuuma, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, ai töpö pewö sototoa naine ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö pewö na Pilatosö aiki, '“Hi anö wanisala tä thaa maa noai kitäö!” ĩ na sa pi kuu kuleö!' ĩ na Pilatosö a kuuma. 5 Ĩ na Pilatosö a kuu kule maaki, töpö hapalo satimo opati nö, 'Kaliléia tili töpö na Jesus anö ta wäsä somataö, hi juteu tili töpö pewö na ta wäsä nömöo soataö, ĩ na ta wäsä kua noai, ĩ tänö töpö pewö isi waniho opa thaliö!' ĩ na töpö kupalo opama. 6 Ĩ na töpö kuu ha, 'Jesus a hai, kaliléia tili tä?' ĩ na a kuu ha, 7 'Awai' töpö kuu hö̃töoö ha, 'Kaliléia tili töpö na Etoosisö a pata kaikanamo pasiotioöö!' ĩ na Pilatosö a pi kuu nö, Jetusalẽi tä uli na Etoosisö a pata hamamo manu kulati, ĩ a pata na Pilatosö anö Jesus a simöpalöma. 8 Etoosisö a pata na Jesus a simöpali ha, Etoosisö a pi pata mönaha apama. Jesus a kuati noai, Etoosisö a patanö ĩ ta hininöma salo, Jesus a möö pi topa apatima. 'Sa mamo tetela tä, Jesus anö tä aipama apa nö toapököö!' ĩ na a pi pata kutima. 9 Ĩ na a pi pata kuti nö, Jesus a waloki ha, Jesus a na Etoosisö a patanö ta hini läoma. Ta hini läoma maaki, Jesus a huo hö̃töo maama. 10 Ĩ na tä kua tä, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, ĩ na kilii töpö pewö sototole, ĩ töpö aiki, 'Jesus anö wanisala tä tha apa thaliö!' ĩ na töpö kupalo opatima. 11 Ĩ na töpö kupalo opatima, Etoosisö a pata, kama hai ĩ sotatu töpö pewö, ĩ na töpö kui, Jesus a na ĩ töpö hapalo pi wasöa apa nö, Jesus a peama apa asama. A peama apa asa nö, kaikana tänö haloi ösö toita apii ösö halopo sinomo wi ĩ ösö tälö nö, Jesus a halomaköma. Ĩ ösönö Jesus a halomakö nö, Pilatosö a pata na a simöa kõköma. 12 A simöa kõkö noai ĩ tä wakala na soatawö, Etoosisö a pata, Pilatosö a pata, ĩ na kilii töpö noimaso kua kõa soataköma. Töpö wanihasotima maaki, ĩ tä wakala soatawö, töpö noimaso kõa soataköma. 13 Ĩ na tä kua tä, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, ai juteu pata töpö nai soatawö, juteu töpö pewö, ĩ na töpö kui, Pilatosö a patanö ĩ töpö pewö kokamoa totimanö nö, 14 'Kamisa na Jesus ma hilaköso nö, “Jesus anö töpö pewö isi wanihapalama apati thaliö! Wanisala tä thaa toitio wi ĩ a totiwöö!” ĩ na makö kuu asa kule maaki, “Pitili maköö!” ĩ na sa pi kuu pasia maneö! 15 Ĩ na Etoosisö a pi pata kuu naia maneö! Hiki. Kamisa na ĩ a patanö Jesus a simöa sapa kõa saipale ta. Wanisala tä thaa wi ĩ tä noa na töpö säpamo sinomo wi, Jesus anö ĩ tä wanisala thaa maama matatä. 16 Önö kutenö, Jesus sama soa päpalö nö, sa hula kopalöpököö!' ĩ na Pilatosö a pata kuuma. 17 [Ĩ tä inama pewö hamö juteu töpö pásökoamo tä, titita wi a sai ha töpö titile, Pilatosö a patanö ĩ ai tä atupama kõo sinomoma. 'Ĩ a wani lisia kopamanöö!' Pilatosö a pata na ĩ na juteu töpö kuu ha, ĩ ai tä atupama kõo sinomoma.] 18 'Jesus sa hula kopalöpököö!' Pilatosö a pata kuu ha, 'Jesus a säpalöö! Pahapásö wa wani hula kõa pasipalö nö, kamisamakö na a wani lisia kõa pasipamanöö!' ĩ na töpö lalupalo kuutoma. 19 Pahapásö a waninö ai jetusalẽi tili töpö pi lulumaki ha, kaikana tä na töpö hölapaloö, Pahapásö a waninö ai tä säpali, ĩ na a wani kua noai, ĩ tä noa na sai a lototoa apöle, ĩ a sai õsimö ha pata töpönö Pahapásö a wani titikö noai, töpö lalupalo opati pole, ĩ töpönö ĩ a wani lisipama pi topa apa kõoma. 20 'Pahapásö a wani lisia kopamanö nö, Jesus a hulapa kõo tihöö!' ĩ na töpö kupaloti kule maaki, Pilatosö a patanö Jesus a hulapa pi topa apa kõa salo, ĩ töpö na a hapalo kõoma. 21 A hapalo kõoma maaki, 'Hii ti pakalai ti ha Jesus a pi hĩtaköö! Hii ti pakalai ti ha Jesus a pi hĩtaköö!' ĩ na töpö lalupalo opöla nö, ĩ na töpö kuutoma. 22 Ĩ na töpö kuutoö ha, 'Ĩ ka pi tä noa nakö?' ĩ na polakapi Pilatosö a kuu pi kua waikipasoma maaki, Pilatosö aiki kõtawö, 'Ĩ ka pi tä noa nakö? Wanisala tä thaa wi ĩ tä noa na töpö säpamo sinomo wi, Jesus anö ĩ tä wanisala thaa maama. Önö kutenö, sa soa päpalö nö, sa hula kopalöö!' ĩ na Pilatosö a pata kuu kõoma. 23 Ĩ na a pata kuu kõa kule maaki, pe epii töpö lalupalo opati nö, 'Hii ti pakalai ti ha a pi wani hĩtaköö!' töpö kuu satimo opati ha, 24 'Awai' ĩ na Pilatosö a kuu kõa hö̃tösoma. 25 A kuu kõa hö̃tölo nö, ai töpö hölapalamaö, ai tä säpali, ĩ na a wani kuati noai, ĩ tä noa na a wani titia hö̃tökö noai, ĩ töpö pewönö ĩ a wani naka noai, Pilatosö a patanö ĩ a wani lisia kopamanöma. Jesus a hulapa kõo mai ha, 'Ĩ töpö pewönö Jesus a thama pi topa wi, ĩ töpö pewönö ĩ tä thama totiopö' ĩ na Pilatosö a pata kuuma. 26 Ĩ na tä kua tä, sotatu töpönö Jesus a kai huu soalö pamö, pölösö ha siteni tä Simão a wani huu läo noai, ĩ a wani waloa läköma, sotatu töpönö ĩ a wani hua lälö nö, ĩ a wani na hii ti pakalai ti pata maomakö nö, 'Peiö! Jesus a na a huu naionöö!' ĩ na a noa wani thama. 27 Ĩ na tä kua tä, Jesus a na töpö satehe epii töpö nokaalöma. Suö töpö kai pewö nokaalöma. Ĩ suö töpö nokaalö pamö pe epii töpö pi ota apaimataso salo, töpö lalupalo opa nö, Jesus a na töpö ö̃köpaloma. 28 Ĩ suö töpö ö̃köpaloö ha, Jesus a nomöhöpalo nö, a mamo tetepa sapa koiki nö, 'Jetusalẽi tilisoma pö! Sa nö ö̃köpo maikiö! Kamakö, kamakö hai ulu töpö, ĩ na makö kui makö na pasiwö pö ö̃kö totio pasioö! 29 Pi naka. Waiha ĩ na tä kua kitäö! “Ulu tä kupo mi ipii, ĩ töpönö ulu tä thapa pasio maa noai, ulu tä satiapalama pasio ma apa noai, ĩ töpö topa apa asa kuleö!” ĩ na tä kuu wi tä kupaso kitä. 30 Ĩ tä, töpö pewö pepalo opati salo, maa makö na töpö hapalo nö, “Kamisamakö hẽtu ha maa makö soa hẽtua nö toikö sa” ĩ na töpö kuu kitäö! Töpö kuu nö, “Samakö patilia sosa totikiö!” ĩ na heuma tökö na töpö kupalo naio kitäö! 31 Hii tiki liä tä, wani ipii tiki wakö umöo sinomoö. Tiki siliki ipö tä, lope epii tiki wakö umöa haitaki. Ĩ na ĩ tä kua kua wi na, ĩ na ai töpö kua hö̃töoö. Huki sa pea kule maaki, waiha pe epii juteu makö pepalo opa kuki kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 32 Ĩ na tä kua tä, 'Jesus ma säpali salo, wanisala tä thati noai, polakapi ĩ ma tökö wani säa naia soapalöö!' ĩ na sotatu töpö noa thaö ha, Jesus a kai huulö tä, polakapi ĩ tökö kai huu naioma. 33 Ĩ töpö pewö kai hulolö nö, He manokosi tä uli ha töpö kai waloikitö nö, ĩ ha hii ti pakalai ti ha Jesus a pi hĩta soatakömae. Ĩ polakapi töpönö wanisala tä thatala apati noai, ai tiko tiki na ĩ töpö pi hĩta sätäa naia soataköma. Jesus kate a poko kuamö kule hamö ai tä pi hĩtamö thaki, hai a poko kuamö kule hamö ai a pi hĩtamö thaki, ĩ na töpö pi hĩta sätäa polaka thaköma. 34 [Ĩ töpö pewö pi hĩta tä, Jesus aiki, 'Hapa. Hi töpönö sa pi hĩtake, ĩ tä na ĩ töpö pi hatukuo ma apapawö. Töpö pi moti ipö kutenö, sa pi hĩtake, ĩ wa tä noa mapamanö nö, ĩ töpö na a hĩso hãto tihöö!' a kuuma.] Ĩ na tä kua tä, 'Witi pili töpönö Jesus a hai haloi ösö täa asalöpö?' ĩ na ai töpö kuu nö, maa makö ose wai ha tä sãökökö noai, ĩ makö wai säsäkö nö, ai töpönö Jesus a hai haloi ösö täa asalöma. 35 Ĩ ha satehe epii töpö mamo tetela tä, Jesus a na juteu pata töpö hapalo pi wasöa apatima. Töpö hapalo nö, 'Ki anö ai töpö noama läo sinomopili maaki, kama noao sapao kõo mi salo. Teusö anö a saia totilö nö, ĩ a simönö noai, ĩ Cristo a hilo wi, ĩ a kutenö, a noma piale, ĩ kama noao sapao kõo mai a!' ĩ na töpö kupalo pi wasöa apatima. 36 Ĩ tä, Jesus a na sotatu töpö hapalo pi wasöa naioma. Jesus a na tuu pi wasu upii tuu pi totokö nö, 37 'Juteu töpö na wa kaikanamo wi ĩ wa kutenö, wa peati pole, ĩ tä na kama wa noamo sapamo kõo pasiopököö!' ĩ na töpö ĩkapalo kuutoma. 38 Ĩ ha hii ti pakalai ti ha Jesus a pi hĩtale, Jesus a hẽtu ha hii ti ola tolehele, ĩ ha, Hi a hai, juteu töpö na a kaikanamo totio wi ĩ a ĩ na tä kuu wi tä sãökama pi sätämaköma. 39 Ĩ na tä kua tä, wanisala tä tha apati noai, ĩ töpö pi hĩta sätäle, Jesus a na ĩ ai a wani hapalo pi wasöa soatalo opati nö, 'Teusö anö wa simönö noai, ĩ Cristo wa hilo wi ĩ wa sai ta o? Ĩ wa totiwö aköna, kama wa noamo sapamo kõo, samakö noama naioö, ĩ na wa kua kipi ta. Hi ti na makö noma piale, ĩ tä na makö noama pola pi, wa pi kuu maiki' ĩ na a wani kuuma. 40 Ĩ na a wani kuu ha, ai tä pi hĩta sätäle, ĩ aiki, 'Ĩ makö pewö peama pasia kule maaki, Teusö a na wa kili ma apapa wikö a! 41 Kawa, kamisa, ĩ na kilii makönö wanisala ma tä thatala apati noai, ĩ tä noa na makö pepalama kule maaki, hi Jesus anö wanisala tä thaa pasio maama' ĩ na a kuu nö, 42 Jesus a na, 'Jesus ai. Wa huu kõa tä, wa kaikanamo totio piale, ĩ tä, kamisa na wa pi motöpo mai, sa totiapala totio solöpököö!' ĩ na a kuuma. 43 Ĩ na a kuu ha, '“Tä uli toita apii, ĩ tä uli ha Teusö a thapo wi ĩ õsi töpö kulei, huki ĩ hamö kamisa na wa kua naiki kitäö!” ĩ na sa kuu kuleö! Pitili sa' ĩ na Jesus a kuuma. 44 Ĩ na tä kua tä, motokö hẽtupo tä, ĩ tä uli pewö hamö mumi mumi tä pata waloa soa pätaköma. Mumi mumi tä pata waloa soa pätakö nö, motokö kaöpo opa tä, tä pata wakala kõo soa pätaköma. 45 Ĩ tä, Teusömo wi a sai õsimö ha watata ösökö pata supei, ösökö pata katöle, ĩ kama mötali ösökö kaka saimoa päpasoma. 46 Ĩ tä, lope epii Jesus a hapalo nö, 'Hapa! Sa õsi tälöö! Kamisa õsi täa konöö!' ĩ na Jesus a kuu nö, ĩ ha a noma soatasoma. 47 Jesus a kuati noai, ai sotatu tänö ĩ tä tati nö, 'Teusö a totiatalo opati nö kiliawö' a pi kuu nö, 'Hi Jesus anö wanisala tä thaa maa noai ĩ a totiwöö! Pitili saö!' ĩ na a kuuma. 48 Ĩ na tä kua tä, Jesus a pi hĩtale, ai töpö satehe epii töpönö ĩ tä möö pi topa apa salo, hii ti pakalai ti ha Jesus a pi hĩta pa, töpö kokamonasoma. Ĩ töpönö Jesus a kua noai ĩ tä taa nö, kama töpö pi ota apa salo, kama töpö kotopö säo kõo pola nö, töpö konasolöma. 49 Ĩ töpö satehe epii töpö konasolö noai ha, Jesus a hai ĩ noi töpö pewö, Kaliléia tä uli ha Jesus a hupalo somatia tä, Jesus a na suö töpö nokapalo soma noai ĩ suö töpö nokapalo soatile ĩ töpö suö, ĩ na töpö kui, pasökö tömö ĩ töpö öpa haipalo nö, Jesus a na töpö mamo teteo haitioma. 50 Ĩ na tä kua tä, Atimatéia tä uli ha juteu töpö pililati, ĩ tä uli ha José a pilio naio noai, ĩ anö Pilatosö a pata na Jesus pili tä nakama. José a hai, juteu pata töpö kokamo sinomo wi ĩ ai a kuo naio soatama. José a topa apama. A makoka apatima. 'Jesus ma säpamanöpöö!' ĩ na juteu pata töpö kuuma maaki, ĩ na José a kuu naio maama. Teusö a kaikanamo toitio wi, José anö ĩ tä walo tatima. 53 Ĩ anö Jesus pili tä nakalö nö, Jesus a nomawö ithoa kopamanö nö, watata ösökö toita apii ösökönö Jesus a halo kolilipalö nö, maa makö ha nomawö töpö titiopö ĩ thaka taka thakö noai, ĩ taka na ai nomawö tä titio paio maama taka na José anö Jesus a titiköma. 54 Mota mapo wi ĩ tä wakala kupo kõo pia tä, Jesus a titiköma. 55 Kaliléia tä uli ha Jesus a hupalo somatia tä, Jesus a na suö töpö nokapaloti noai ĩ töpö nokapalo soatile ĩ töpö hulolö nö, ĩ töpö suö mamo tetela tä, José anö Jesus a titiköma. 56 Ĩ suö töpönö ĩ tä möö nö, töpö kõa soatapo nö, Jesus a nomawö hulukupali pia salo, tuu nisamö toita apii, tuu tapu upii, ĩ tuu thakömae. Ĩ tuu thakö nö, mota mapo wi ĩ tä wakala kuiki nö, 'Ĩ tä wakala ha pö kalipalo ti!' ĩ na Teusö tä waheta kuuma kutenö, ĩ suö töpö mota mapo paioma.

Lucas 24

1 Ĩ na tä kua tä, mota mapo wi ĩ tä wakala hasua waikikö noai ha, ĩ tä hena tä sai tä, suö töpönö tuu nisamö toita apii tuu thakö noai, Jesus a titio taso pamö ĩ tuu kai ekua henaköma. 2 Töpö ekua henaki nö, Jesus a titilati, ĩ hamö töpö waloa henakitö nö, maa ma patanö taka lakö noai, taka hãkoa kõa waikipalö noai taka tapama. 3 Suö töpönö ĩ tä talalö nö, töpö lisia soatalolö nö, tä möma maaki, Jesus pata tä nomawö makeo noai, ĩ tä pokeoma. 4 Jesus a paa mi ha, töpö pi wi na takömo opama. 'Wi na taköö?' suö töpö pi kuu kai öpapalo soa tä, polakapi wano tökö tapamoa soa pätasoma. Kama töpö hai ĩ haloi ösö wakala apama. 5 Ĩ tökö taa nö kililali salo, suö töpö mãi poa soataköma. Ĩ ha wano töpö aiki, 'Wi na makö pi kuu salo, hi thaka taka ha a temö öpii, ĩ ma tae pasia pikitia kule? Hi taka hai, nomawö tä titio wi, ĩ taka pasiwö ta pi kuu mai. 6 Hi taka ha Jesus a titia maneö! A temöa kõa waikilo nö, a hua kõa waikisolömaö! Kaliléia tä uli na a hupaloti pola nö, ĩ tä kamakö na a kuu noai, ĩ tä na makö pi hatukua maa kule ta o? 7 Pi naka. Ĩ na a kuuma: “Töpö wanisala apii ĩ töpö na sanöma sa kupaso noai, ai töpönö ĩ sa namo simökö nö, sa totoki kitäö! Ĩ töpö wanisala apii ĩ töpönö sa tälö nö, hii ti pakalai ti pesokö ha sa sätämakö nö, sa säpamani pia saloö! Sa säpamanöma, polakapi tä mumi matalo nö, ĩ ai hena tä soatawö sa temöa kõa soatasopö saö!” ĩ na kamakö na Jesus a kuu waikiomaö!' ĩ na suö töpö na ĩ na ĩ wano tökö kuu ha, 8 suö töpö pi hatuka apa soataiki nö, 'Hai. Awiö! Ĩ na a kuu kipili nökö' töpö pi kuuma. 9 Ĩ na töpö pi kuu nö, töpö sapa kopalo nö, 11 töpönö Jesus a kai a hua sinomo noai ĩ töpö, ĩ töpö na ai töpö kua naitio noai ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö pewö na suö töpönö ĩ tä pewö a wäsä soatama. 10 Maria Matalena a, Joana a, Tiago a hai ĩ pöpönö Maria a, ai suö töpö huu naio noai ĩ töpö, ĩ na suö töpö kui töpö kotapolö nö, Jesus anö kama hai ĩ 11 töpö simöa totia asalö noai ĩ töpö na ĩ suö töpönö tä pewö a wäsä totioma. 11 Tä pewö a wäsä totioma maaki, 'Suö töpö kuu päta kuleö! Pitili ta mai kitäö!' ĩ na Jesus a hai ĩ 11 töpö kule, ĩ töpö kuuma. 12 'Ta holisimo päoköö!' ĩ na töpö kuu kule maaki, Pedro a öpa soataiki nö, a läläa soatalolö nö, Jesus a titio noai, ĩ hamö a waloa soataikitö nö, a mãi poa soataikitö nö, watata ösökö toita apii ösökönö Jesus a halo ala noai ĩ ösökö ala taa sisalalöma. Jesus a tapa mai ha, ĩ ösökö taa sisalalö nö, 'Kilatiha!' a pi kulo nö, a kõa soatasolöma. 13 Ĩ tä wakala na, Jesus a na töpö nokapaloti wi, Emausö tä uli hamö ĩ ai polakapi töpö konasolöma. Motokö kaöpo tä, Jetusalẽi tä uli ha wa husolo nö, wisa täi ha Emausö tä uli ha wa waloa soatakö tasoö. 14 Emausö tä uli hamö ĩ töpö polakapi koonö pamö, Jesus a kuati noai, ĩ ta kateha kõtioolöma. 15 Ĩ ta katehati tä, Jesus a waloa haikötö nö, ĩ töpö na a huu naitiolöma. 16 A huu naitiolöma maaki, Teusö anö ĩ töpö pi motömaköma kutenö, ĩ töpönö Jesus a tai mio opama. 'Jesus a hãtowö' ĩ na töpö pi kuu maama. 17 Ĩ na tä kua tä, Jesus aiki, 'Ĩ ka pi ma ta katehati ke?' ĩ na a kuu ha, ĩ töpö öpa opia soataiki nö, töpö pi ota apöpalo nö, 18 Kleiopasö aiki, 'Jetusalẽi tä uli na wa kuoma maaki, huki tä kuati noai, ĩ wa tä taö pasio mikö?' ĩ na a kuu ha, 19 'Ĩ wi na tä kua totioma?' Jesus a kuu ha, 'Pi naka. Nasaté tili Jesus sama katehati ke. “Jesus anö Teusö a kai wäsä sinomoti noai ĩ a. Teusö a kai wäsä tä a hapalo tao opa sinomoö. Jesus a lotete epö kutenö, tä aipöama apa sinomoö” ĩ na töpö pewö pi kutima. Ĩ na Teusö a pi kuu naio noai kitä. 20 Ĩ na tä kua tä, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, pata töpönö makö simöa sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpönö Jesus a namo simökö nö, a säpamanöma. Hii ti pakalai ti ha a sutimakö nö, a säpamanöma. 21 “Isöhaeu makö pewö noama nö, makö täapa kõo läo totio piale, ĩ a hai, Jesus a sai hãtowö” ĩ na samakö kupaloti tä, a säa pikipalömae. A säpalö noai, polakapi tä mumi hasua waikipasoma. 22 Ĩ na tä kua tä, Jesus a na samakö nokapalo sinomotipili, huki ĩ ai töpö suönö samakö pi wi na takömoma apama. Tä halu tä, ĩ töpö suö hua henanonö nö, Jesus a nomawö titio taso pamö töpö suö waloa henakitö nö, 23 Jesus a nomawö tapa mi salo, töpö kõa soatapolö nö, “Jesus a titikö noai, ĩ taka poke epö thaiö! Jesus sama tapa maa keö! Ãju sama töpö taa sisalali keö! ‘Jesus a temöa kõo waikiloheö!’ ĩ na ĩ ãju töpö kuu keheö!” ĩ na ĩ suö töpö kuuma. 24 Ĩ na ĩ suö töpö kuu ha, kamisamakö hai ĩ ai töpö hua nömöa soatalolö nö, “Taka poke epö thaiö!” suö töpö kuu noai, ĩ taka poke taa nömönanö nasoma. Ĩ töpönö Jesus a nomawö titia tapa laso maama' ĩ na Jesus a na ta wäsä nö, ĩ na ĩ töpö kuuma. 25 Ĩ na töpö kuu ha, 'Makö pi motio opapa wi. Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ ma ta hini haiatalo mi ipö saloö!' ĩ na Jesus a kuu nö, 26 'Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ töpö aiki, “Teusö anö a kaikana asapalö noai, waiha ĩ kaikana tä pea totio kitäö! A pea totio paio nö, a kaikanamo totiki kitäö!” ĩ na töpö kuu waikioma salo, ĩ kaikana tä peatima matatä' ĩ na Jesus a kuuma. 27 Ĩ na Jesus a kuu nö, ĩ töpö na Jesus anö Moisés a kai wäsä somaö, Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ töpö kai wäsä nömöoö, ĩ na Jesus anö ĩ ta wäsä thamatima. Moisés a, Teusö a kai wäsä sinomo noai ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpönö uni ta thaae nö, Jesus a katehatimae. Jesus a katehati noai, ĩ tä sãökama. Jesus a katehati noai, Jesus anö ĩ tä sãökama wäsä totioma. Ĩ tä na Jesus anö, töpö huti pole, ĩ töpö pi hatukumanöma. 28 Ĩ töpö pi hatukuma pamö, 'Tole hamö hi a huu pia kulatiö!' ĩ na Jesus anö töpö pi thamaö ha, 29 'Tä wisa waikileö! Kamisamakö sai pö ha a kua naia paia pätaikiö!' ĩ na töpö kuu ha, ĩ töpö na Jesus a lisia naipasolöma. 30 A lisia naipasoma, ĩ töpö na a ia naio pia salo, ĩsa ãi tälö nö, Teusö a na a hapalo nö, ĩ ãi kakapalö nö, ĩ töpö na ãi totoköma. 31 Ĩ töpönö Jesus a tai mio opama maaki, Jesus anö ĩsa ãi totoki ha, ĩ tä Jesus a taö kõo soataköma. Jesus a taö kõo soataki ha, ĩ tökö soatawö Jesus a motöa soataköma. 32 A motöa soataki ha, töpö hapalo haitio nö, 'Piliso hamö makö huti pola nö, Jesus anö Teusö tä waheta na makö pi hatukamati tä, makö pi wakala apati kipii nökö' ĩ na ĩ töpö kuuma. 33 Ĩ na töpö kuu nö, Jetusalẽi tä uli ha töpö hua sapa kõo soatasolöma. Töpö sapa kõo soatalolö nö, Jetusalẽi tä uli na Jesus a kai a hua sinomoti noai ĩ 11 töpö, ai töpö, ĩ na töpö kui töpö kokamo polati, ĩ tä taa soalalö tasoma. 34 Ĩ ha töpö kokamone, ĩ töpö aiki, 'Ta wäsä noai ĩ pitili taö! Pata tä temöa konasoma thaiö! Simão a na a tapamonasoma thaiö!' ĩ na töpö kuuma. 35 Ĩ na töpö kuu ha, polakapi töpö kopoe, ĩ töpönö tä pewö a wäsä hö̃töoma. Piliso hamö töpö huti pola nö, Jesus anö Teusö tä waheta wäsäti nö, sai a na ĩsa ãi totoa tä, 'Hi a hai, ĩ Jesus a totiwöö!' Jesus anö ĩ töpö pi thama noai, ĩ tä pewö a wäsäma. 36 Ĩ töpönö tä pewö a wäsä soala tä, töpö loa sototole, ĩ töpö mötali ha Jesus a tapamoa soatalo nö, 'Makö kilipalo mai, toitai pö kuikiö!' ĩ na Jesus a kuuma. 37 Ĩ na a kuu kule maaki, töpö kilipalo opaö, töpö pi honipo opaö, ĩ na töpö kua pola nö, 'Hi Jesus a õsi hãto päwö' ĩ na töpö pi kuuma. 38 Ĩ na töpö pi kuu ha, 'Ĩ ka pi tä na makö pi honipo opati kule? “Jesus a temö kõo hãto maa noai kitäö!” makö pi kuu salo, makö pi honipoti hãtoa kule? 39 Hiki. Sa amiki möö nökö. Ĩ sa soawö. Sa höpöa nökö. Ĩ sa kuo soa pola sö. Õsi sa mai kitä. Õsi tä thuu tupö wani kua naia mai kitäö! Sa möö totioö, sa höpöaö, ĩ na makö kua nö, “Ã ãi. Ĩ Jesus tä wani kuo soama pi kuu mai” ĩ na makö pewö kuupököö!' ĩ na Jesus a kuuma. 40 Ĩ na a kuu nö, a ia wi ĩ a ami, a huu wi ĩ a ami, ĩ na a amiki mömo kua soatama. 41 Jesus a ami pewö mömo soata nö toaö ha, töpö pi mönahapalo opa kule maaki, töpö pi honipo opa nö, 'Hi Jesus a sai totiwöö!' töpö pi kuu tomöpo maama. Ĩ na töpö kuu totio mi kutenö, Jesus aiki, 'Hisa ha nii tä kua kule?' ĩ na a kuu ha, 42 ĩ töpönö salaka a see noki wai totoköma. 43 Jesus anö ĩ a noki asawösö wai täa hö̃tölö nö, ĩ töpö mamo tetela tä, a noki asawösö wai oa soatalöma. 44 A asawösö wai oa hö̃töalö nö, 'Kamakö na sa kuo naitiopili, ĩ tä, ĩ na sa kuu kipili: “Moisés a, Teusö a kai a wäsä sinomoti noai ĩ töpö, ama ta thaa sinomo noai ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpönö tä sãökökö nö, sa wäsä sinomotima. Sa wäsä nö, ‘Teusö anö a simöpa piale, ĩ na ĩ a kuati kitäö!’ ĩ na töpö kuuma. Töpö kuu noai, ĩ pitili ta totii kuo totio kitäö!” ĩ na kamakö na ĩ na sa kuu tolea totiatalo opati kipili nökö' ĩ na Jesus a kuuma. 45 Ĩ na a kuu nö, kama hai töpö na Jesus anö Teusö tä waheta taöma totio pia salo, töpö pi hatukamama. 46 Töpö pi hatuka totimanö nö, 'Pi naka. Ĩ na Teusö tä waheta kuu: “Teusö anö Cristo a simöni wi, ĩ a pea totio nö, a nomano nö, polakapi tä mumi matalo nö, ĩ tä hena tä, a temöa kõa soataso kitäö! 47 A temöa konasoma, Jetusalẽi tä uli ha töpö kule, ĩ töpö na ta wäsä somataö, ĩ tä uli pewö pata hamö sanöma töpö pilio setekepa apii, ĩ töpö pewö na ĩ ta wäsä nömöoö, ĩ na ta wäsä hätähäa setekea totipali kitäö! Ta wäsä setekeo pola nö, ‘'Wanisala sa tä thaa noai, ĩ sa tä thaa kota wani ipöö! Teusö a na sa pi wasio naia kuleö!' ĩ na wa kuu ha, wanisala wa tä thaa noai, Jesus anö ĩ tä noa thaa waikipalöma kutenö, wanisala wa tä thaa noai, Teusö anö ĩ tä noa hosa waikilömaö!’ ĩ na ĩ tä uli pewö hamö ĩ na ĩ ta wäsä setekea totipalöpököö!” ĩ na Teusö tä waheta kuu' ĩ na Jesus a kuuma. 48 Ĩ na a kuu nö, 'Kamakönö ma tä möö taso noai, ĩ makönö ta wäsä totiataloö! 49 “Ĩ sa tä totoki kitäö!” ĩ na ipa hao a kuu noai, kamakö na ĩ sa tä simöpa pia kuleö! Önö kutenö, ipa hao anö tä totoa piale, ĩ tänö makö lotetepama paio mi tä, hi Jetusalẽi tä uli ha pö kua paikiö!' ĩ na Jesus anö töpö noa thama. 50 Ĩ na Jesus anö kama hai töpö noa thaa nö, Petânia tä uli hamö ĩ töpö kai hulasolöma. Ĩ ha töpö kai waloikitö nö, Jesus a poko sononoa soataikitö nö, 'Teusö anö makö totiapala haio sinomo wi, ĩ sa tä pii kuleö!' ĩ na a kuuma. 51 Ĩ na a kutalo nö, a hoköa soatasoma. Hi tä hẽtu hamö Teusö anö a täa kõa soatalöma. 52 A täa kõa soapölö ha, 'Jesus a hai ĩ kaikana tä sai totiwöö! Teusö anö a simöa totipalö noai ĩ a totiwöö!' ĩ na töpö kuu nö, Jetusalẽi tä uli hamö töpö pi mönaha kai hua sapa konasolöma. 53 Töpö hua sapa kononö nö, Teusömo wi a sai ha ĩ töpö kutiki nö, Teusö a na töpö hapalo soatio nö, 'Teusö ai. Wa totiatalo opawö' ĩ na töpö kutima.

João 1

1 Somi tä sai tä, hi masita tä uli kua paia mi tä, a haö wi, ĩ a kuo somama. Teusö a na ĩ a kutioma. A haö wi, ĩ a hai ĩ Teusö a kuoma. 2 Somi tä, Teusö a na a kutioma. 3 Teusö anö, a haö wi ĩ a na ĩ tä pewö thapamanöma. A haö wi, ĩ a kuo maama aköna, tä pewö thapa maa noa kipi. 4 Ĩ anö töpö õsi palimipamanöma. Töpö õsi palimipamanö noai, ĩ anö sanöma töpö na wakala tä totoköma. 5 Mumi mumi tä kuo pa ĩ wakala tä waloköma, tä wakalapasoö. Mumi mumi tänö ĩ tä wakala sii lupo tai mio opama. 6 Ĩ na tä kua tä, Teusö anö ai tä simönöma. João a hilo kua wi a simönöma. 7 'Ĩ tä wakala hai, Jesus Cristo tä wakala' ĩ na João a kuupö, a simönöma. 'Ĩ pitili ta' töpö pewö pi thama pia salo, a waloköma. 8 João a hai, ĩ tä wakala kuo maama. 9 A haö wi, ĩ a hai, ĩ tä wakala sai kuo totioma. Hi masita tä uli ha a waloiki nö, sanöma töpö pewö pi hatukupamanöma. 10 A haö wi, hi masita tä uli ha a kuoma. Teusö anö ĩ a na masita tä uli thapamanöma maaki, sanöma töpönö ĩ a taö naio soata maama. 11 Kama hai ĩ tä uli na a waloköma maaki, kama hai ĩ töpönö a naka läo pasio maama. 12 Kama hai ĩ töpö pewönö a naka läo maa noai maaki, ai töpönö a naka läa pasia pälöma. Ĩ töpö na, 'Teusö ulupö makö kua asapasopöö!' a kuu asama. 'A haö wi ĩ a pitili' töpö pi kuu noai, ĩ töpö na a kuu asama. 13 Sanöma töpö ulu pö hasulupo kua wi na, ĩ na Teusö ulupö töpö hasulupo kua pasio maama. 'Ulu ma thaköpöö!' sanöma töpö kuu nö, ulu a thaa kua wi na, ĩ na Teusö ulu pö töpö thaa kua pasio maama. 'Teusö ulupö ma töpö thapalö nököö!' sanöma töpö pi kuu wi, ĩ tänö Teusö ulupö töpö thapa pasio maama. Sanöma töpönö kuno mai. Teusö anö kama töpö ulu thalalöma. 14 A haö wi, ĩ sanöma tä kupasoma. Sanöma tä kupalo nö, sanöma makö na a pilia naiköma. Makö pi ipatima kutenö, makö totiapala apa kuköma. Ĩ a pitilio opama. Teusö a hai ĩ pelupö a samii, ĩ a möamö toita apa sinomoma. A möamö toita apii, a wakala apii, ĩ sama tä tapa kuköma. 15 João anö a wäsäma. Lope epii a hapalo nö, '“Kamisa hai ĩ pata sa hö̃tö waikiwö maaki, kamisa noa ha a kule, ĩ a patamo tolehe epö. Kamisa mai ha a kuo somama kutenö, a patamo tolehe epö” sa kuupili, hi ĩ a' João a kuuma. 16 Ĩ anö makö pi ipa sinomo opa kutenö, makö totiapala apaö. 17 '“Ĩ na pö kua totihoö!” wa kuu!' ĩ na Teusö anö ĩ na Moisés a noa thaö ha, Moisés anö ĩ ta wäsä tolea paioma. Moisés anö makö noa thaa tolea paioma maaki, huki Teusö anö makö totiapala sinomo pia salo, Jesus Cristo a simönöma. A simönö noai, ĩ anö makö totiapala apaö, a pitilimo opaö, ĩ na ĩ a kuaö. 18 Ai tä sanömanö Teusö a tapa tai mi ipö. Pö̃ Teusö a kotö na pelupö a samii, ĩ Teusö a naiwö, ĩ a kuo paitio noai ĩ anö, 'Ĩ na Teusö a kuati ta o' makö pi thama päoma. 19 Ĩ na tä kua tä, Jetusalẽi tä uli hamö juteu töpö hai ĩ pata töpö pilio wi, ĩ töpönö João a na ai töpö simönöma. Teusö a täpä sinomo wi ĩ töpö, Teusömo wi a sai ha töpö kalipalo sinomo wi ĩ lepii töpö, ĩ na töpö kui töpö simönöma. Ĩ töpö simöpa piale, ĩ töpö na, '“Ĩ witi wa totiwö?” João a na ĩ na makö kutöö!' pata töpönö töpö noa thama. 20 Töpö noa thaö ha, João a na ĩ töpö waloikitö nö, 'Ĩ witi wa totiwö?' töpö kuu ha, '“Ĩ kaikana tänö makö noama totio kitäö!” Teusö tä waheta kuu noai, ĩ Cristo sa mai kitäö!' João a kuu hö̃töoma. 21 A kuu ha, 'Ĩ witi pili wa sai pasiwö? Elias a hai, ĩ anö Teusö a kai wäsä sinomo noai, ĩ wa pasi hãtowö?' ĩ töpö kuu ha, 'Mawö' João a kuu hö̃töoö ha, 'Teusö a kai a wäsäpö, ĩ a huu piale, ĩ wa hãtowö?' töpö kuu ha, 'Mawöö!' João a kuuma. 22 Ĩ na João a kuu ha, 'Ĩ witi pili wa sai totiwö?' töpö kuu nö, 'Samakö simönipili, ĩ töpö na, “Ĩ na João a kuu kipiliö!” ĩ na samakö kuu hö̃töopöö!' ĩ na töpö kuuma. 23 Ĩ na töpö kuu ha, 'Pi naka. Ai töpö pilia mai tä uli na sa huti pamö sa ta wäsä wi, ĩ sa. Sa ta wäsä tä, “Kaikana tä walo pia manu kule, tä pewö makokoa läpalöö!” lope epii sa kuu kuleö!' ĩ na João a kuuma. Isaías a kuu soma kua noai na, ĩ na João a kuu nömöoma. 24 João a na töpö simönö noai, ĩ patiseu töpö kuoma. 25 Ĩ töpönö João a hapalama kota nö, '“‘Ĩ kaikana tänö makö noama totio kitäö!’ Teusö tä waheta kuu noai, ĩ Cristo a hilo wi, ĩ sa mai kitäö! Elias sa mai kitäö! Teusö a kai a wäsä wi, ĩ a huu piale, ĩ sa mai kitäö!” ĩ na wa kuu wi maaki, wa töpö mãi õma pikitiowö. Wi na wa pi kuu salo, wa töpö mãi õma pikitia kule?' ĩ na ĩ töpö kuuma. 26 Ĩ na ĩ töpö kuu ha, 'Kamisanö, maa tuu ha sa töpö mãi õma pasia päa kule. Ma möö tai mi ipii, kamakö na ĩ a huu tikiliapalo naia kule. 27 Kamisa noa ha a huu pole, “Kamisa na ĩ a totiatalo toleha apa asaö” sa pi kuu salo, ĩ a na sa pakä kili ipaö. A ami halole, ĩ sa tä kusöpa kili ipaö' ĩ na João a kuuma. 28 Johotão u pata na João anö töpö mãi õmati noai, ĩ pökatö hamö Petânia tä uli kulali hamö ĩ töpönö João a hapalama lasoma. 29 Ĩ hena tä, Jesus a huima tä, João anö a talalö nö, 'Ma tä möö nökö. Teusö a hai ĩ oweha a ose wai hai, ki ĩ a. Sanöma töpönö wanisala tä thaa sinomoti wi, ĩ anö ĩ tä mapama kuköpö, ĩ a' ĩ na João a kuuma. 30 A kuu nö, 'Ĩ sa wäsä kipili. “Kamisa hai, pata sa hö̃tö waikiwö maaki, a patamo nömöne, ĩ a hai, pata tä sai. Kamisa mai ha a kuo somama. Önö kutenö, ĩ a hai, pata tä sai” sa kuupili, ki ĩ a. 31 Kamisanö ĩ sa tai mio hö̃töo paioma maaki, isöhaeu makö na ĩ sa tapamomanöpö, kamakö na sa waloki kipili. Sa waloikiso nö, maa u ha kamisanö makö mãi õmati kule' ĩ na João a kuuma. 32 Ĩ na a kuu nö, 'Sa mamo tetela tä, Teusö a õsi kua tolele, ĩ a ithololö nö, Jesus a na a kua naiki kipili. Holeto a katä kua wi na, ĩ na Teusö a õsi kua tolele, ĩ na ĩ a õsi itho kua kuikölö nö, Jesus a na a uni kukö solö kipili. 33 Kamisanö Jesus sa tai mio opa paioma maaki, “Wa töpö mãi õmananö nö, maa tuunö töpö salulalöö!” kamisa na Teusö a kuu noai, ĩ aiki, “Ai tä na sa õsi kua tolele, ĩ a ithopaso wi, ĩ wa tä taa kitäö! Ĩ anö kamisa õsi kua tolele, ĩ a na töpö uni saluma kitäö!” ĩ na kamisa na, ĩ na Teusö a kuu kipiliö!' João a kuuma. 34 Ĩ na a kuu nö, '“Jesus a na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a ithopaso noai, ĩ sa tä taa kipili. Jesus a hai, ĩ Teusö a ulupö sai” ĩ na sa kuu kuleö!' João a kuuma. 35 Ĩ hena tä kotawö, João a kai a hua sinomoti wi, ĩ ai polakapi töpö na João a öpa naitia tä, 36 Jesus a hasuo pole, ĩ a talalö nö, 'Möö nökö. Teusö anö oweha a ose wai totopö noai, ki ĩ a' a kuu ha, 37 João a kai a hua sinomoti wi, ĩ töpönö ĩ ta hininö nö, Jesus a na ĩ töpö nokapalo nömököma. 38 Töpö nokapalo nömöki ha, Jesus a öpa nomöhöpalo nö, 'Wi na makö pi kuu salo, makö nokapalo kule?' Jesus a kuu ha, 'Pata täö! Witi hamö wa kuamö kua pasia kule?' töpö kuu ha, 39 'Hapo. Ma tä mööpököö!' a kuu ha, Jesus a na töpö noka soatalolö nö, motokö akäto tä, töpö kopolö nö, Jesus a na töpö noimo opimo soa tä, tä wisa lälasoö. 40 Ĩ ai polakapi tökönö, João a kuu noai, ĩ ta hininö nö, Jesus a na ai töpö nokapö noai, ĩ ai tä hai, Simão Pedro a poose André a hilo kuama. 41 Kama hai ĩ pepala a tae nö, a taa soatalalö nö, 'Teusö anö kamakö na a kaikanamoma kuköpö, a saia totilö noai, ĩ Mesiias a hilo wi, ĩ Cristo a hilo sätäa naia soatale, ĩ sama talali kipiliö!' André a kuuma. 42 A kuu nö, Jesus a na pepala a hilakötasoma. A kai walokötasoma, Simão a na Jesus a mamo teteiki nö, 'João a pelupö Simão wa. Sepasö wa hilo kua nömököpöö!' a kuuma. Sepasö a lö kui, ĩ Pedro a nai soatawö. A hilo polaka alu kule. Kamisamakö kai a pasiwö, 'Maa ma ai' samakö kuuto pasioö. 43 Ĩ na tä kua tä, ĩ hena tä, Jesus aiki, 'Kaliléia tä uli pata hamö sa hulasolöpökö o!' a pi kuu tä, Filipe a talalö nö, 'Kamisa na a noka totipaloö!' Jesus a kuuma. 44 Filipe a lö kui, Petösaita tä uli ha a kuoma. Ĩ tä sai ha André a, Pedro a, ĩ na kilii töpö kuo kuo naioma. 45 'Kamisa na a nokapaloö!' Jesus a kuu ha, Filipe anö Natanaeu a talalö nö, 'Moisés anö nö patapö töpö noa thaa noai, ĩ waheta tä na Moisés anö tä sãökökö nö, a kateha noai, ĩ sama tapa kipiliö! Teusö a kai a wäsä sinomo noai, ĩ töpönö ĩ a kateha naioma. A kateha noai, ĩ sama talalö noai, ĩ nasaté tili Jesus a. José a pelupö hai, ĩ a' ĩ na Filipe a kuuma. 46 A kuu ha, 'Nasaté tä uli ha ai tä toitai ai tä kule kitä ta o?' Natanaeu a kuu ha, 'Hapo. Wa tä möö soatasolö nökö' Filipe a kuu hö̃töoö ha, töpö hua soatasolöma. 47 Töpö hua soatalolö nö, Jesus a na töpö walo tasoa tä, Jesus anö Natanaeu a möö läo nö, 'Ma tä möö nökö. Mi a huu pole, ĩ isöhaeu tä toitai, ĩ a. A holisimo tai mi ipii, ĩ a' Jesus a kuu ha, 48 'Huua! Kawanö sa tapa sinomo paio maapili maaki, sa taö öpöle' Natanaeu a kuu ha, 'Filipe anö wa naka paio mai ha, piku ti kolo ha wa lotia tä, kamisanö wa tapa toleha waikioma' Jesus a kuuma. 49 A kuu ha, 'Samakö pi hatukama wi ĩ wa. Kawa hai, ĩ Teusö a hai ĩ pelupö wa. Isöhaeu samakö na wa kaikanamo totio piale ĩ wa' Natanaeu a kuu hö̃töoma. 50 A kuu hö̃töoö ha, '“Piku ti kolo na wa lotia tä, wa tapa soatama” kawa na sa kuu soatama kutenö, “Teusö a hai ĩ pelupö wa” wa pi kuu totia kule?' Jesus a kuu nö, 'Huki aipö wa tä tapa ke maaki, tökö aipö sati ipii, waiha ĩ wa tökö tapa totio kitäö!' Jesus a kuuma. 51 Jesus a kuu nö, '“Waiha hutu mosökö hãkopaso wi, ĩ wa tä taa nö, Teusö anö kama hai ĩ töpö simöta sinomo wi, ĩ ãju töpö ösösolö wi, ĩ wa töpö tapa kitäö! Ĩ na tä kua tä, sanöma sa kupaso noai, ĩ sa na ĩ ãju töpö ithoa kopaso wi, ĩ wa töpö taa kuki kitäö!” sa kuu kuleö! Sa holisi mai kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma.

João 2

1 Ĩ na tä kua tä, polakapi tä mumi matalo nö, Kaliléia tä uli pata ha Kanátä uli kule ha, ĩ ha töpö supaso piale, ĩ töpönö ai töpö kokamomanö nö, ĩ töpönö, Jesus a kai a hua sinomoti wi ĩ töpö, Jesus a, Jesus a hai ĩ pöpönö a, ai satehe epii töpö, ĩ na töpö kui töpö kai iapaloma. 3 Ĩ töpö pewö kokamo pole, ĩ töpö pewö iapalo tä, upa mo puu matasoö ha, Jesus a na kama hai ĩ pöpönö aiki, 'Upa mo puu matalo heö!' a kuu ha, 4 'Napa. Kamisa na a kuu tihöö! Huki sa tä thama paio mai kitäö!' Jesus a kuuma. 5 Jesus a kuu ha, nii tä na töpö kalipalo pole, ĩ töpö na Jesus a hai ĩ pöpönö aiki, '“Ĩ na tä thamaö!” Jesus a kuu ha, ĩ na ma tä thama totiatalo hö̃töoö!' ĩ na pöpönö a kuuma. 6 Töpö ia kai lotio pa, hapoka kökö pata hĩtatioma. 'Makö pewö wanisala apati wi, ĩ ma tä pewö matamanöpö, ĩ maa ma hapoka pata na maa tuu pi hĩtale, ĩ tuu ha makö sanumopököö!' ĩ na juteu töpö kuu sinomo noai, töpö ia kai loo pa, ĩ kökö hapoka hĩtatioma. Ai kökö hapoka, 6 kökö hapoka pata kui kökö hapoka pata pe epii kökö hapoka hĩtatioma. 7 Upa mo puu matasoö ha, Jesus aiki, 'Ki maa makö hapoka pata na maa tuu lösasoheö! Maa ma tuu lösaso nö, tuu pewö lahoa totimaköheö!' ĩ na nii tä na töpö kalipaloti wi, ĩ töpö na Jesus a kuu ha, ĩ töpönö tuu lösa solö pa, tuu pewö lahoa totiamaköma. 8 Ĩ na tä kua tä, 'Ma tuu hikilölö nö, makö kalipalama sinomoti wi, ĩ a pata na tuu pi totokötöö!' ĩ na Jesus a kuu ha, tuu pi totoa hö̃tökö tasoma. 9 Töpö kalipalama sinomoti wi, ĩ a pata aiki, 'Maa ma hapoka pata ha hi tuu kuo hãtoma' a pi pata kuu tao maama. Töpö kalipalo pole, ĩ töpönö tä taö asama. Ĩ töpö kalipalama pole, ĩ a patanö maa tuu kuo paio noai ĩ upa tuu kua soataso noai, ĩ tuu koalöma, töpö supaso piale, ĩ a wano nakalö nö, 10 a hapalo nö, 'Ai töpö kokamo tä, tuu koamö toita apii, ĩ tuu koama somataö. Ĩ tuu koamö toita apii, ĩ tuunö töpö pötöa waikilaso noai ha, tuu toita mai ĩ tuu koama nömötaö. Ĩ na tä kua sinomoö maaki, ĩ na wa kua maa ke. Upa mo puu koamö toita apö asai, ĩ wa tuu koama somata mai, samakö pötöa waikilaso noai ha, tuu koamö toita apii, ĩ wa tuu koama nömöo ke. Ĩ na tä kua wi tä aipa apöle' töpö kalipalama wi, ĩ na ĩ a pata kuuma. 11 Jesus anö sanöma töpö pi hatukama pia salo, Jesus anö tä aipamatima. Kaliléia tä uli pata na Kanátä uli kule ha, ĩ ha Jesus anö aipö pili tä kolo thama kuköma. Ĩ aipö tä kolo thama kuiki nö, 'Jesus a loteteapalo opa asatiowö. A kilihia apatiwö' ĩ na töpö pi thamama. 'Jesus a aipa apatiwö. A totiatalo opatiwö' ĩ na töpö pi thamaö ha, Jesus a kai a hua sinomoti noai, ĩ töpö aiki, 'Ã ãi. “Kaikana tänö juteu makö noama wi, ĩ sa simöpali kitäö!” Teusö a kuu noai, hi ĩ a. Teusö anö Jesus a simöpalömaö!' ĩ na ĩ töpö pi kuuma. 12 Ĩ na tä kua tä, Jesus a, pöpönö a, poose töpö, kama kai a hua wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö alulö nö, Kapahanaũ tä uli hamö töpö waloikitö nö, ĩ ha polakapi tä mumi thapamanö tasoma. 13 Ĩ ha töpö kuiki nö, ki hamö, Jetusalẽi tä uli ha pásökoa tä na juteu töpö kokamo pialati, ĩ hamö Jesus a hulasolöma. 14 A hulolö nö, a waloikitö nö, Teusömo wi a sai pata ha a lisipalo nö, tä möö ha, töpö Teusömo totiopö, paka kökö totokö nö, sitipa kökö täli, Teusö a na oweha kökö totokö nö, sitipa kökö täli, Teusö a na holeto kökö totokö nö, sitipa kökö täalali, mesa tiki hamö ai töpö loa pasile, ĩ töpönö sitipa kökö totoma nomöha pasia, 15 ĩ na töpö kuaö ha, Jesus anö thoo totokö täa soatalö nö, töpö soapalöpö, toto totia soatalö nö, ĩ totonö ĩ töpö pewö sasua soatalöma. Töpö sasua soatalö nö, mesa tiki laköa soatalö nö, sitipa kökö pewö kea soatamanöma. 16 Sitipa kökö pewö kea soatamanö nö, holeto kökö noa na sitipa kökö sualali wi, ĩ töpö pewö na soatawö, 'Mi hamököö! Holeto kökö pewö kai kõa soatalolöö! Ipa hao a sai pö maaki, “Hi wani tä suta wi, ĩ a saiö!” makö pi ku upa pikiowö. Ĩ na kuno maiö!' Jesus a kuuma. 17 Ĩ na Jesus a kuu ha, kama kai a hua wi, ĩ töpö aiki, 'Ã ãi. “Ipa hao Teusö ai. Koa taka hili kua wi na, ĩ na kamisanö au sai sa pi ipa kutenö, ĩ na kamisa õsi na ĩ na tä uni hilima kua hö̃töoö” tä kuu wi, ĩ tä sãöka thali ta pi kuu mi sai' ĩ na ĩ töpö kuuma. 18 Ĩ na tä kua tä, juteu töpö aiki, 'Ka pi wa tä thati kule?' töpö kuu nö, 'Teusö anö tä thama asa wi, ĩ nasimö wa tä thama naio aköna, “Hãu. Teusö anö wa simöama kutenö, wa töpö sasupali ke” samakö pi kuu pola pi' töpö kuu ha, 19 'Hi Teusö ma sai pö kemanöma, 3 tä mumi hasuo kupo pola tä kuno mai, sa sai topa kõki kitäö!' Jesus a kuuma. 20 A kuu ha, '3 tä mumi hasuo kupo maa noai ha, hi wa sai thaa kõki kitä ta o? Hi a sai thaa tä, 46 tä inama kui tä inama hasupamanöma pi kuu mai' töpö kuuma. 21 Ĩ na töpö kuuma maaki, juteu töpö Teusömo sinomo wi, Jesus anö ĩ a sai a kateha maama. Kama õsi na Teusö a pilio pasitioma kutenö, kama a kateho sapao kõoma. 22 Kama a kateho sapao kõoma kutenö, waiha a nomasoma maaki, a temöa konasoö ha, 'Ã ãi. “Sa temöa hö̃töa komani kitäö!” ĩ na Jesus a kuu waikio kipili nököö!' ĩ na Jesus a kai a hua sinomoti wi, ĩ na ĩ töpö kuuma. Ĩ na töpö kuu nö, 'Teusö tä waheta pitili. Jesus a kuupili, ĩ pitili ta' töpö pi kuuma. 23 Ĩ na tä kua tä, Jetusalẽi tä uli ha pásökoa tä na juteu töpö kokamo tä, ĩ ha Jesus a kokamo naioma. Ĩ tä, töpö pi hatukupamani pia salo, Teusö anö tä thama taö öpa asa wi, Jesus anö ĩ nasimö tä thama taö öpa asa naia kutenö, ĩ nasimö tä aipamatima. Ĩ tä aipamati ha, 'Teusö anö a saia totilö noai, ki ĩ a. Ĩ a na samakö nokapalotipököö!' ĩ na töpö satehe epii töpö pi kuuma. 24 Satehe epii, ĩ na töpö pi kuuma maaki, 'Hi töpö pitilimo opöle' ĩ töpö na Jesus a pi kuu maama. Jesus anö sanöma töpö õsi taö öpa asa kutenö, ĩ na a pi kuu maama. 25 Jesus anö sanöma töpö õsi taö öpa waikia kutenö, '“Ĩ na ĩ töpö pi kuu totia kule” kamisa na ai tä kuu mi salo' ĩ na Jesus a pi kuu pasio maama.

João 3

1 Nikotemosö a hai, juteu pata tä kuoma. Patiseu tä kuoma. 2 Mumai ha Jesus a na ĩ a waloa haluiki nö, Jesus a huama nö, 'Wa töpö pi hatukama sinomo wi, ĩ wa. Kawa na Teusö a kua kule. “Kawa na Teusö a kua mi aköna, wa tä aipama mi kipi. Teusö anö wa simöpalöma kutenö, wa töpö pi hatukama sinomoö” ĩ na samakö pi kuu kuleö!' ĩ na Nikotemosö a kuuma. 3 Ĩ na a kuu ha, '“Wa ose wai kupo kua noai na, ĩ na wa kupo kua kõo mi tä, Teusö a kaikanamo wi, ĩ ha wa kuo naio mai kitäö!” kawa na sa kuu totia kuleö! Sa holisimo maneö!' Jesus a kuuma. 4 A kuu ha, 'Häö. Sa pata waikilaso wi sa ositia kopaso kitä ta o? Pili a thalupökö na sa titia kõki kitä ta o? Sa pata waikilaso wi sa kupo kota mai kitä pi kuu mai' ĩ na Nikotemosö a kuu ha, 5 '“Maa tuu ha wa uni kupo mi tä, Teusö ulupö wa kupo mai kitäö! Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö wa thapa mi tä, Teusö a kaikanamo wi, ĩ ha wa lisipo mai kitäö!” kawa na sa kuu totia alu kuleö! Sa holisimo maneö!' ĩ na Jesus a kuu nö, 6 'Au hao a, au nao a, ĩ na kilii töpönö wa thama maaki, Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö wa õsi palimia sisapali. 7 “Makö ose wai kupo kua noai na, ĩ na makö kua kõopököö!” ĩ na sa kuuhe, ĩ tä na, “Wi na taköö!” a pi kuu tihöö!' Jesus a kuuma. 8 A kuu nö, 'Ki hamö ipoko tä walimoö, ki hamö walimo hö̃töoö, ki hamö walimo hö̃töoö, ipoko tä kuaö. Ĩ ipoko wa ta hini kule maaki, “Witi ha ipoko tä kuoma? Witi ha tä huu pia kule?” ipoko tänö ĩ na wa pi thamaö. Ĩ na ipoko tä kalipalo kua wi na, ĩ na Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö wa õsi palimipalöpö, kawa na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a kalipalo kua hö̃töoö. Teusö a õsi kua tolele, ĩ wa tapa mai maaki, “Teusö a õsi kua tolele, ĩ a kalipalo opa noa” wa pi thama päoö' ĩ na Jesus a kuuma. 9 Jesus a kuu ha, 'Wa kuuhe, ĩ sa ta hini maahe' Nikotemosö a kuu ha, 10 'Isöhaeu tili wa töpö pi hatukama sinomo wi, ĩ wa sai maaki, sa kuuhe, ĩ wa tä tai mio opapa wi. 11 “Sama tä taö wi, ĩ sama ta kateha kule maaki, ‘Ĩ pitili ta’ makö pi kuu mi ipö. Sama tä tapapili, ĩ sama ta wäsä kule maaki, ĩ ma ta hini wani ipö” kawa na sa kuu totia alu kule. Sa holisimo mai kitäö!' Jesus a kuu nö, 12 'Hi masita tä uli ha tä kua wi, kamakö na ĩ sa ta kateha tä, “Ĩ pitili ta” makö pi kuu maa thaliö! Hi tä hẽtu pata hamö tä kupoli, kamakö na ĩ sa ta kateha tä, “Ĩ pitili ta” makö pi kuu makoka kitä ta o? 13 Hi tä hẽtu pata hamö ai sanöma makö huu pasio laso maama. Ĩ hamö, sanöma sa kupaso noai, ĩ sa huu sisa lasoma. Ĩ hamö sa kuoma, sa ithopasoma' ĩ na Jesus a kuuma. 14 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Ai töpö kuo maa pa, ĩ tä uli na ösö tömö Moisés anö hii ti na olö kökö ukutupö pi hĩta thakö noai na, ĩ na sanöma sa kupaso noai, ĩ na ai töpönö sa thama kuki kitäö! 15 “Jesus a pitili” wa pi kuu kuköma, wa õsi palimia totipaso kitäö! 16 Teusö anö sanöma makö pewö pi ipa salo, kama hai ĩ pelupö sa sami maaki, sanöma makö na sa totoköma. Önö kutenö, “Jesus a pitili” makö pi kuu kuköma, makö õsi noma mai ha, makö õsi palimipaso kitäö! 17 Teusö anö, hi masita tä uli na pelupö sa simöpalö nö, “‘Makö tomöpo mi ipö manu kui, töpö pea soatio wi, ĩ tä uli ha makö huu kuki kitäö!’ sanöma töpö na ĩ na wa kuu!” kamisa na ĩ na Teusö a kuu maama. “Sanöma wa töpö õsi palimipamanöö! Töpö pea soatio wi, ĩ tä uli na ĩ töpö noamaö!” ĩ na Teusö a kuu pasiomaö!' ĩ na Jesus a kuuma. 18 Ĩ na Jesus a kuu nö, '“Teusö a hai ĩ pelupö a pitili” wa pi kuu wi, Teusö anö ĩ wa peama mai kitäö! “Wa tomöpo mi ipö tä, töpö peati wi, ĩ tä uli hamö wa huu kuki kitä” ĩ na kawa na Teusö a kuu mai kitä. Ĩ na tä kua tä, “Teusö a hai ĩ pelupö a pitili” wa pi kuu pasia mane, Teusö anö ĩ wa peama pasio kuki kitä. “Wa tomöpo mi ipö tä, töpö peati wi, ĩ tä uli hamö wa hua pasisolöpöö!” ĩ na Teusö a kuuma. “Teusö a hai ĩ pelupö a samii, ĩ a pitili” wa pi kuu totia mi manu kui, “Töpö peati wi, ĩ tä uli hamö wa hua pasisolö kitäö!” ĩ na Teusö a kuuma. 19 Hi masita tä uli na sanöma töpö kupai, ĩ töpö na wakala tä waloköma maaki, ĩ töpönö wakala tä pii maama. Mumi mumi tä pii sisamae. Sanöma töpönö wanisala tä tha apati kutenö, mumi mumi tä pi ipa sisama. Ĩ na tä kuaö ha, “Makö tomöpo mi ipöö!” ĩ na Teusö a hai ĩ pelupö sa kuu kule. 20 Wanisala tä tha apati wi, ĩ anö wakala tä sai pii mi ipö. “Wakala tä na sa huu ha, wanisala sa tä thati wi, ĩ tä hatuka apöle kitäö!” a pi kuu salo, wakala tä na a huu mai kitä. 21 Ai tä pitilimo asa wi, wakala tä na ĩ a huu asapö, tä kua kuleö! “Teusö sa hini asa kutenö, toitai sa tä thaa wi, ĩ sa tä hatukupamani pia salo, wakala tä na sa huu pi topa apa sisaö” ĩ na ĩ a pi kuu asa kuköma, wakala tä na ĩ a huu asaö' ĩ na Jesus a kuu totiatalotima. 22 Ĩ na tä kua tä, Jutéia tä uli pata ha Jesus a, kama kai a hua sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö asulöma. Ĩ tä uli ha töpö waloikitö nö, ĩ ha ĩ töpö na Jesus a kutia tä, ai töpö mãi õhomama. 23 Ki hamö, Salĩ tä uli kotö ha Enõ tä uli kule, ĩ ha João anö ai töpö mai õhoma hö̃töo tasoma. Ĩ hamö maa tuu kua apa soata tasoa kutenö, töpö mãi õmatima. 24 Sai a päka lototota totio wi, ĩ a sai ha João a titio paio mi tä, ĩ ha töpö mai õhomatima. 25 Ĩ na tä kua tä, João a kai a hua sinomo wi ĩ töpö, ai juteu tä hö̃töwö, ĩ na töpö kui töpö hapalo hẽtupasoö. Juteu töpö õsi ausipamonasopö, töpö salumamo sinomo wi, ĩ tä pi na töpö hapalo hẽtupasotima. 26 Töpö hapalo hẽtupasoiki nö, João a kai a hua sinomo wi, João a na ĩ töpö hua kononö nö, 'João ai. Johotão u pökatö pata hamö kawa na a kuo naiopili, kawanö ĩ wa katehapili, ĩ anö töpö mai õhoma thaliö! Ĩ a na töpö pewö nokapalo silia apatiwö' töpö kuu ha, 27 João aiki, 'Sanöma makö kuati wi, Teusö anö ĩ tä totoki. 28 “Teusö anö tä saia totilö noai, ĩ Cristo a hilo wi, ĩ sa mai kitäö! Jesus a palu na sa paluapalo totiopö, Teusö anö sa simönöma” ĩ na sa kuu totio kipili nökö. “Hö̃ ö̃. Awai. Ĩ na wa kuu totio kipili” makö kuupököö!' ĩ na João a kuuma. 29 Ĩ na a kuu nö, 'Pi naka. A husopö kuköpö, a hapaloö ha, kama hai ĩ noi tä pi topa apa. Ĩ a pi topa kua apa noai na, ĩ na sa pi topa kua hö̃töa. Jesus anö kama hai ĩ töpö nakapala manu kule, sa pi mönaha apöpasoö. 30 Kamisa patamo pasio mai, Jesus a patamo hasua asapököö!' ĩ na João a kuuma. 31 Hi masita tä uli ha pata töpö kua hö̃töa waikia kule maaki, hi tä hẽtu hamö a kuo noai, ĩ a hai, ĩ pata tä sai asawö. Hi masita tä uli na ai tä wani huu pätile, ĩ a waninö hi masita tä uli ha tä kua wi, ĩ ta kateha pasio päoö. Ĩ a wani patamo hö̃töa waikia kule maaki, hi tä hẽtu pata ha a kuo noai, ĩ a patamo satia apa asaö. 32 Jesus a hai, ĩ pata tä sai asawö. Ĩ anö tä tapa noai ĩ ta wäsäö, tä hini noai ĩ ta wäsäö, ĩ na ta wäsä thama kule maaki, 'Pitili ta' ai tä pi kuu mi. 33 'Jesus anö ta wäsä wi, ĩ pitili ta' wa pi kuu tä, 'Teusö a pitilimo opaö' ĩ na wa pi kuu naia soatasoö. 34 Pe epii Teusö anö kama õsi kua tolele, ĩ a õsi totoma apa kutenö, Teusö anö a simöpalö noai, ĩ anö Teusö a kai a wäsäö. 35 Pö̃ Teusö anö pelupö Jesus a pi ipaö. Pelupö a na, 'Töpö pewö na wa simöo totihoö!' Teusö a kuuma. 36 Ĩ na tä kuaö ha, pelupö Jesus wa hini nö, 'Jesus a pitili' ĩ na wa pi kuu tä, wa õsi palimipalo nö, Teusö a na wa kuo soatio kitä. Pelupö Jesus wa hini pasio mi tä, wa õsi palimipo pasio mai kitä. Teusö anö wa hĩsu thaa pasio soatio kuki kitä.

João 4

1 Ĩ na tä kua tä, 'João anö töpö nokapalama nö, töpö mãi õhomati wi maaki, Jesus anö satehe epii töpö nokapalama satia apa asa kulaliö! Satehe epii töpö mãi õma satia apa asa kulaliö!' ĩ na patiseu töpönö ĩ na ta kuu hinima. 2 Ĩ na ta kuu hinima maaki, Jesus anö töpö mãi õma totio maama. Jesus a kai a hua sinomoti wi, ĩ töpönö töpö mãi õma pätioma. 3 '“Jesus anö töpö satehe epii töpö nokapalama kulaliö!” ĩ na patiseu töpönö ĩ na ta kuu hininöma thaliö!' ĩ na ta kuu wi, Jesus anö ĩ ta hininö nö, Jutéia tä uli pata ha a kutio maama. Kaliléia tä uli pata hamö a konasolöma. 4 A koonö tä, 'Samatia tä uli mötali hamö sa hasua kõkö tasopököö!' ĩ na Jesus a pi kuu nö, 5 a hasuo kõo tä, Samatia tä uli ha Jacó anö pelupö José a na tä uli totokö noai, ĩ tä uli kotö ha Sikaa tä uli kule ha, ĩ ha Jesus a walokö tasoma. 6 Ĩ tä uli na maa tuu hikita wi, ĩ taka kuoma. Jacó a hai ĩ taka kuo somama. Motokö hẽtuto tä, Jesus a mota apö salo, ĩ taka kotö ha a loköma. 7 Kama kai a hua sinomoti wi, ĩ töpönö nii tä täli pia salo, Sikaa tä uli na töpö hulasolöma. Töpö hulasolö noai ha, thaka taka kotö na Jesus a loa haitia tä, samatia tilisoma tänö maa tuu hikilöpö, a waloköma. A waloki ha, 'Maa tuu pita. Sa amisi ipö sai' Jesus a kuuma. 9 A kuu ha, juteu töpönö samatia tili töpö wanipo opa sinomo kutenö, 'Häö. Juteu tili wa maaki, samatia tilisoma sa na maa wa tuu naka pikia alu kule' a kuu ha, 10 'Teusö anö tä totoma wi, ĩ wa tä taö aköna, wa tä nakali pi. Kawa na maa sa tuu naka pole, kawanö ĩ sa taö aköna, kamisa na wa nako pi. Wa nako aköna, wa toa konasopö, ĩ sa tuu totoki pi' Jesus a kuu soatasoma. 11 A kuu soatasoö ha, 'Maa tuu hiki wi, ĩ wa hapoka po mane. Hi thaka taka pata pã apa pikipokili. Sa toa konaso wi, witi ha ĩ wa tuu hikilöpö?' samatia tilisoma tä kuu nö, 12 'Hi maa tuu hikita wi, ipa hao tolewö nö patapö Jacó anö kamisamakö na hi taka totopöma. Hi taka na tuu kule, ĩ tuu na Jacó a, kama hai ĩ ulu töpö, kama hai ĩ hiima pö, ĩ na töpö kui töpö amisio sinomoma. “Jacó a hai, ĩ pata tä sai” samakö pi kuu tä, kawa hai, pata wa sai kuo satio opapawö?' ĩ na samatia tilisoma tä kuuma. 13 Ĩ na samatia tilisoma tä kuu ha, 'Hi maa wa tuu koa waikio noai maaki, wa amisia apa konaso kitäö! 14 Kamisanö kawa na maa sa tuu totoki wi, ĩ wa tuu koalöma, wa amisi kota mai kitä. Kawa na maa sa tuu totoki wi, kawa õsi na ĩ tuu hẽasi haapo opa nö, ĩ tuunö wa õsi topa koiki nö, wa õsi palimipaso kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 15 Ĩ na a kuu ha, 'Ĩ tuu totopaö! Ĩ sa tuu koalö nö, sa amisi kota maapököö! Maa sa tuu hikilöpö, hisa ha sa huu kota maapököö!' ĩ na samatia tilisoma tä kuuma. 16 Ĩ na samatia tilisoma tä kuu ha, 'Wa hua kononö nö, au heano wa naka konötö nö, au heano wa kai waloa kõikisoö!' ĩ na Jesus a kuu ha, 17 'Ipa heano a kua mai kitä' a kuu ha, '“Ipa heano a kua mai kitä” wa kuuhe, pitili ta. 5 au heano töpö kui wa töpö po waikioma. Huki wano wa tä po nömöa kõone, ĩ au heano a mai kitä. Önö kutenö, wa kuuhe, ĩ pitili ta' Jesus a kuuma. 18 5 au heano töpö kui töpönö wa po waikioma. Huki wano wa tä nömöa koone, ĩ au heano a mai kitä. Önö kutenö, wa kuuhe, ĩ pitili ta‑ Jesus a kuuma. 19 Jesus a kuu ha, 'Hãu. Teusö wa kai a wäsä totio wi, ĩ wa ta o' ĩ na samatia tilisoma tä kuu nö, 20 'Ipa pata tolewö töpö kuo noai, hi maa makö ha ĩ töpö Teusömo sinomoma maaki, juteu makö aiki, “Jetusalẽi tä uli na makö Teusömopököö!” makö kuuwö' ĩ na a kuuma. 21 Ĩ na a kuu ha, '“Pitili wa” a pi kuu totihoö! Waiha hi maa makö na makö Teusömo mi, ki Jetusalẽi tä uli na makö Teusömo mi, ĩ na makö kua kuki kitä. 22 Samatia tili makö Teusömo wi maaki, Teusö ma tai mi. Juteu samakönö Teusö sama taö asa kutenö, samakö Teusömo päo mi. Teusö anö sanöma töpö täapa kõo läo nö, töpö õsi palimipama wi, ĩ tä na juteu samakönö ai tiko töpö pewö pi hatukama apa kutenö, samakö Teusömo totio asaö. 23 Pi naka. Waiha ĩ na töpö kua kitä. Huki ĩ na töpö kua waikia kule. Töpö Teusömo holisimo päo mai kitä. Pili töpö õsi sai Teusömo totio kitä. Teusö aiki, “Sanöma töpö Teusömo kuköma, ĩ na töpö kuapököö! Töpö õsi Teusömo nö, töpö Teusömo pitilimo totiopököö!” ĩ na Teusö a pi kuu. 24 Teusö pili a ösö kua mai kitä. Pili a ösö höpöpo mai kitä. Önö kutenö, wa Teusömo kuköma, pili wa õsi sai Teusömo totiopököö! Wa Teusömo pitilia totiopököö!' ĩ na Jesus a kuuma. 25 A kuu ha, 'Teusö anö a kaikanapa piale, Mesiias a hai, ĩ Cristo a hilo kua naine, ĩ a huu kitäö! Cristo a huu kitäö! Ĩ a waloiki nö, ĩ tä pewö na makö pewö pi hatukupamani kitä. Ĩ sa tä taö kule' ĩ na samatia tilisoma tä kuu ha, 26 'Kawanö wa kateha pole, ĩ sa waikiwö. Kawa na sa hapalo pole, ĩ Cristo sa. Teusö anö sa kaikanapalö noai, ĩ sa' Jesus a kuuma. 27 Ĩ na Jesus a hapalo kuu soa tä, kama kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö waloa kõköma. Töpö walo kõa tä, samatia tilisoma tä na Jesus a hapaloti ha, 'Wi na taköö!' ĩ na töpö pi kuu kai walopa kõoma. Ĩ na töpö pi kuuma maaki, 'Ka pi wa tä thaa kule? Wi na wa pi kuu salo, hi suö tä na wa hapaloti kule?' töpö kuu maama. 28 Ĩ na tä kua tä, samatia tilisoma tänö kama hai ĩ holokoto a hĩta taa soa pätakölö nö, a wani kõa soatasolöma. A kotapolö nö, kama hai ĩ töpö na, 29 'Ki wano tänö sa tati maa noai maaki, sa kuati noai, ĩ tä pewö a taö öpa thai! Ĩ tä pewö a kateha totio opa kilia thai. Hapo. Ĩ ma möö nököö! Sanöma makö pewö na Cristo a kaikanamo totio piale, ĩ a hãto thai?' a kuuma. 30 A kuu nö, 'Hapo' samatia tilisoma tä kuu ha, ĩ töpö lisia soatalo nö, Jesus a na ĩ töpö hua soatasolöma. 31 Ĩ tä, Jesus a kai a hua sinomoti wi, Jesus a na ĩ töpö hapalo nö, 'Pata! Wa ia mi salo' töpö kuuma maaki, 32 'Nii ma tä möö tai mi ipii, ĩ nii sa tä po kule' Jesus a kuu ha, 33 'Jesus a na ai tänö nii tä hila haia hãtokö solökö?' ĩ na Jesus a kai a hua sinomoti wi, ĩ na ĩ töpö kuuma. 34 Ĩ na ĩ töpö kuu ha, 'Teusö sa kai a hini totio wi, ĩ nasimö tä nii pasiwö. Nii wa tä oalöma, wa lotete epö, wa pi mönaha apaö, ĩ na tä kua kua wi na, ĩ na kamisanö Teusö sa kai a hini totio kutenö, sa lotete epö, sa pi mönaha apaö, ĩ na sa kua hö̃töoö. “Ĩ na wa kuapököö!” Teusö a kuu ha, “Awai. Ĩ na sa kua hö̃töo kitäö!” ĩ na sa pi kuu. “Ĩ na wa tä thamaö!” a kuu ha, ĩ na sa tä thama totiatalo opa hö̃töoö. Önö kutenö, “Teusö sa kai a hini totio wi, ĩ ipa nii tä pasiwöö!” ĩ na sa kuu alu kule nökö' Jesus a kuuma. 35 A kuu nö, '“4 pilipoma kökö matalo nö, hikali a na nii tä patasipöso kitäö!” sanöma töpö kuu sinomoö. “Hikali a na nii ma tä täpa kua kõo wi na, ĩ na sanöma ma töpö thama kõpöö! Hikali a na nii ma tä patasipö möö kua kõo wi na, ĩ na sanöma ma töpö möö kuapököö! Ai sanöma töpönö Jesus sa täa pia wi, ĩ töpö satehe epii töpö kua waikia kule. Waiha kuno mai. Sanöma ma töpö naka wi, huki ipii ĩ tä kua waikia kuleö!” ĩ na kamakö na sa kuu alu kule' ĩ na Jesus a kuuma. 36 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Hikali a na ai tänö nii tä töki, waiha tä nii patasipölaso noai ha, ai tänö nii tä täli, ĩ na tä kuaö. Ĩ na tä kua kua wi na, ĩ na Teusö ma kai a wäsä wi, ĩ na ĩ makö kua kua hö̃töoö. Ai wanö Teusö wa kai a wäsä somata kule maaki, ai töpönö ĩ ta hini tomöpo paio mi, waiha ai wanö Teusö wa ta wäsä nömöta kuköma, ĩ töpönö ta hini tomöpo paio maa noai, opii ĩ töpönö ĩ wa kai a hinia makoka totilö nö, töpö õsi palimia totipasoö, ĩ na tä kuaö. Önö kutenö, Teusö wa kai a wäsä somata noai, ĩ wa pi mönaha apa, Teusö wa kai wäsä nömöta noai, ĩ wa pi mönaha apa naia, ĩ na makö kuaö. 37 “Ai tänö nii tä töki, ai tänö nii tä täli,” ĩ na tä kuu wi, ĩ pitili ta. 38 Kamisa pi aiki, “Sanöma ma töpö nakalö nö, ma töpö täalalöpököö!” sa pi kuu salo, makö simönöma. Ai töpö kasiapalo nö, ĩ sanöma töpö na Teusö ta wäsä somama. “Ĩ töpö na ta wäsä soma noai, ĩ töpö na ma kai a wäsä nömöo nö, ĩ ma töpö täalalö nö, Teusö a na töpö totoaköö!” ĩ na kamisanö makö noa thaa nö, makö simönöma' ĩ na Jesus a kuuma. 39 Ĩ na tä kua tä, Sikaa tä uli ha samatia tili töpö pililati, ĩ töpö na samatia tilisoma tä hapalo nö, 'Ki wano tänö sa tati maa noai maaki, sa kuati noai, ĩ tä pewö a kateha thaiö!' ĩ na samatia tilisoma tä kuu ha, ai töpö satehe epii töpö aiki, 'Jesus a pitili. Sanöma makö pewö na Cristo a kaikanamo totio wi, ĩ a totiwöö!' ĩ na ĩ töpö satehe epii töpö pi kuu soata kuköma. 40 Önö kutenö, Jesus a na ĩ töpö waloikitö nö, 'Hapo. Kamisamakö sai pö na a kua paikisoö!' töpö kuu ha, Jesus a hulolö nö, ĩ ha polakapi tä mumi hasupamanöma. 41 Ĩ ha Jesus a kua tä, ai töpönö Jesus a hini kutenö, 'Sanöma makö pewö na a kaikanamo piale, hi ĩ a' ĩ na ĩ töpö pi kuu soatalo nö, 'Sanöma makö pewö täapa kõo läo wi, ĩ a' ĩ na ai töpö satehe epii töpö pi kuu naia soataköma. 42 Samatia tilisoma tä na ĩ töpö aiki, '“Sanöma makö pewö na Cristo a kaikanamo piale, ĩ a toti hãtowö” kawanö wa tä wäsäö ha, samakö pi kuu kipili maaki, huki kama sama kai a hini totia kutenö, “Awai. Jesus a pitili. Kamakö pewö na a kaikanamo piale, ĩ a totiwöö!” ĩ na samakö pewö pi kuu totia kuleö! “Jesus a hai, sanöma makö pewö täapa kõo läo wi, ĩ a” ĩ na samakö pewö pi kuu totia kuleö!' ĩ na ĩ töpö kuu soatasoma. 43 Ĩ na tä kua tä, polakapi tä mumi hasupalo nö, Kaliléia tä uli pata hamö Jesus a konasolöma. 44 'Teusö a kai a wäsä sinomo wi, ĩ a hai ĩ tä uli na töpö pilia naine, ĩ töpönö ĩ a kai a hini wani ipö kitä' Jesus a kuu waikioma kutenö, Kaliléia tä uli pata hamö a kõamö kulasolöma. 45 Kaliléia tä uli pata hamö a kõpö tasoma, kaliléia tili töpönö a hini pi topa apama. Jetusalẽi tä uli hamö juteu töpö pewö kokamo nö, pásökoa tä thaa tä, ĩ hamö ĩ kaliléia tili töpö kokamopalo naia tä, Jesus anö tä thati noai, ĩ tä tama kutenö, Jesus a hini pi topa apama. 46 Ĩ na tä kua tä, Kaliléia tä uli pata ha Kaná tä uli hilo kua wi ĩ tä uli kule, ĩ ha Jesus anö maa tuu na upa mo puu thapalö noai, ĩ ha Jesus a waloa kõkö tasoma. Ĩ tä, Kapahanaũ tä uli ha ai pata tä hai ĩ pelupö a salia apama. A salia tä, 'Ki ha, Jutéia tä uli pata hamö Jesus a kuoma, Kaliléia tä uli pata hamö a konasolöma thaliö!' tä kuu wi, ĩ pata tänö ĩ ta kuu hininö nö, Jesus a na a hulasolöma. A hua hailolö nö, kama hai ĩ pelupö a noma piaö ha, 'Jesus ai! Ipa ulu wa möö haita nö, wa toma kõo mi salo. Ipa a toa komanöö!' a kuuma. 48 A kuu ha, 'Sa tä aipama wi, ĩ ma tä taa mi tä, “Aipa apawöö! Kilatiha” ĩ na makö pi kuu paio mi tä, “Jesus a pitili” ĩ na makö pi kuu mai kitä. “Jesus anö sanöma makö täapa kõo läo wi, ĩ a” makö pi kuu mai kitä' Jesus a kuu ha, 49 'Jesus ai! Ipa ulu a nasi tuo maa noai ha, a huu haimonöö! A sutua haitalolöö!' ĩ na pata tä kuuma. 50 A kuu ha, 'A kononöö! Au ulu a noma mai kitäö!' Jesus a kuu ha, 'Kamisa na a kuuhe, ĩ pitili ta waikiwö päwö lökö o!' ĩ na pata tä pi kuu kai konasolöma. 51 A huu koonö tä, kamanö töpö kalipalamati wi, ĩ töpö paa lälasoma. Ĩ töpö paa lälo nö, 'Au ulu a toa kõa waikiso kipiliö!' töpö kuu ha, 52 'Witi ha tä motokö kua tä, a toa konasoma?' a kuu ha, 'Hi wisa ha, tä motokö akäto tä, a sopi mataso kipiliö!' töpö kuu ha, 53 'Ã ãi. Hi wisa ha, tä motokö akäto tä, “Au ulu a toa konaso kitäö! A noma mai kitäö!” ĩ na Jesus a kuu kipili ta o' a pi kuu nö, 'Teusö anö a saia totili wi, ĩ a. Samakö täapa kõo läo wi, ĩ a' a pi kuu nö, 'Jesus a pitili' ĩ na kama hai ĩ ai töpö pi kuu soatasoma. Ĩ na kama ai töpö pi kuu naio soatalasoma. 54 Jutéia tä uli pata ha Jesus a kuoma, Kaliléia tä uli pata ha a kopolö nö, Teusö anö tä thama taö öpa asa wi, Jesus anö ĩ nasimö tä thamatima. Jesus anö tä aipama soma noai, ĩ tä hai, maa tuu kuoma maaki, upa mo puu thapalöma. Ĩ tä noa ha, tä aipama nömöo noai, ĩ tä hai, pata tä hai ĩ pelupö a toa komanöma.

João 5

1 Ĩ na tä kua tä, Jetusalẽi tä uli ha juteu töpö kokamo nö, töpö Teusömoö, töpö iapaloö, ĩ na töpö kua pialati hamö Jesus a hulasolöma. 2 Jetusalẽi tä uli ha hiima oweha kökö holeto wi, ĩ kökö päka kotö ha, töpö sanumo wi, ĩ kosoto u kuoma. Epöteu töpönö ĩ kosoto u a hila pasioö ha, Petesata kosoto u a hila thama pasiomae. Ĩ tuu kasö ha, töpö lota sinomo wi, ĩ 5 kökö sai kuoma. 3 Ĩ kökö sai na töpö saliati wi, ĩ töpö patioma. Ai töpö mamo höpöpö öpii ĩ töpö, ai töpö huu kasitiapalo wi ĩ töpö, ai töpö kõheo sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö patioma. 'Maa tuu supa supamo wi, ĩ tuu na sa kepasoma, sa temöa hãtoa konaso kitä' ĩ na töpö pi kuu nö, töpö patioma. 4 ['Teusö a hai ĩ ãju tä ithopalo nö, hi tuu supa supamoma tä, ĩ tuu na ai tä salia apa wi, ĩ a wani kea somapasoma, ĩ a wani toa konaso kitäö!' ĩ na ĩ töpö pi kuuma kutenö, tuu supa supamo wi ĩ tä taa läo sinomoma.] 5 Ĩ na tä kua tä, sutu upa ai tä salia kukö noai, satehe epii, ĩ 38 tä inama hasua kua waikipaso noai, ĩ a aulu wani paa naitioma. 6 Jesus anö ĩ a wani paa talalö nö, 'Sutu upa a wani kua somatioma' ĩ na Jesus a pi kuu salo, 'Wa temöpo pi topa kõa kule?' Jesus a kuuma. 7 A kuu ha, 'Sa pasilipo pasio wi, ai tä kua pasia mi. Maa tuu supa supamoti wi, ĩ tuu na ai tä sanömanö sa salupalöpö, ai tä sanöma kua pasia mi. Önö kutenö, maa tuu na sa kãa pia tä, ai töpö kãa läapalo sinomo opa thali' ĩ na a salia apati wi, ĩ na ĩ a wani kuuma. 8 Ĩ na a kuu ha, 'Wa pata wi ĩ wa ösökö tälö nö, a hoköpaloö! Wa hoköpalo nö, a huataloö!' Jesus a kuuma. 9 Jesus a kuu ha, a wani saliati noai, lope epii a wani temöa kõo soatasoma. A temöa kõo soatalo nö, a pata sinomo wi, ĩ ösökö tälö nö, a huatalo kõo soatama. Sanöma töpö mota mapo sinomo wi, ĩ tä wakala ha a temöa konasoma kutenö, juteu töpö aiki, 'Mota mapo sinomo wi, ĩ tä wakala pasiwö ta pi kuu mai. “Ĩ tä wakala na, ĩ ösökö po tihöö!” ĩ na Moisés a kai sãököle, ĩ ta kuu thali ta pi kuu mai' ĩ na a temöa konaso noai, ĩ a na ĩ na töpö kuuma. 11 Töpö kuu ha, 'Sa temöa komane, ĩ aiki, “Wa pata wi, ĩ ösökö tälö nö, a hoköpaloö! Wa hoköpalo nö, a huatalo kõoö!” ĩ na a kuu ha, sa huatalo kõa kule nökö' ĩ na a kuuma. 12 A kuu ha, '“Wa patio noai, ĩ wa ösökö tälö nö, a hoköa kopaloö! Wa hoköa kopalo nö, a huatalo kõoö!” a kuu noai, ĩ witi a?' juteu töpö kuu ha, 13 'Kui. Ĩ sa wani tai mi ipöö!' a kuu hö̃töoma. Satehe epii, ĩ ha töpö öpa sototoa apa tä, Jesus a hua konasolöma kutenö, 'Sa tai mi' ĩ na a kuuma. 14 Ĩ na tä kua tä, waiha Teusömo sinomo wi a sai na Jesus anö ĩ a taa konanö nö, 'Hiki. Wa temöa kõo waikisoma. Önö kutenö, wanisala tä thaa kota hãto tihöö! Wanisala wa tä thaa kotaköma, wa salia satia apa kukö matimöö!' Jesus a kuuma. 15 A kuu ha, ĩ a wani hulolö nö, juteu töpö na, 'Jesus anö sa temöa komani kipii' ĩ na a kuuma. 16 Ĩ na tä kua tä, ĩ tä wakala ha Jesus anö ĩ a wani temöa komanöma kutenö, juteu töpönö Jesus a peamama. 17 A peamaö ha, 'Mota mapo wi ĩ tä wakala na ipa hao anö töpö pasilipopö, a kalipalo mapo mi. Kamisa kalipalo mapo naio mi, ĩ na samakö kuatii' Jesus a kuuma. 18 Ĩ na Jesus a kuu ha, 'Jesus ma säpalö nököö!' ĩ na töpö kupalo opama. 'Mota mapo sinomo paio wi, ĩ tä wakala ha Jesus a kalipalo satia apa pikio saiö! Ma säpalö nököö!' juteu töpö kuuma. 'Teusö a hai, ipa hao a' Jesus a kuu ha, '“Teusö a kui na, ĩ na kamisa kuö nai totiwö” ĩ na Jesus a kuu hãtoa alu kuleö!' juteu töpö pi kuuma kutenö, 'Ma säa totipalö nököö!' ĩ na töpö kupalo opama. 19 Ĩ na töpö kupalo opa tä, Jesus a hapalo nö, '“Pelupö sa kua saimo pätia mane. Ipa hao anö tä thama wi, ĩ sa tä möö nö, ĩ nasimö sa tä thama naio päoö. Ipa hao a kuati wi na, ĩ na pelupö sa kua tolea totiatalo opati päoö” ĩ na sa kuu kule. Pitili sa. 20 Ipa hao anö sa pi ipa salo, kamanö tä thati wi, kamisa na ĩ tä pewö möma sinomoö. Ĩ na ipa hao anö sa thama sinomo kutenö, ipa hao sa uöma toleatii. Ipa hao aiki, “Ĩ nakö totiwöö! Ĩ na wa tä thama kua totiopököö! Kamisanö sa tä thama totitio wi, ĩ nasimö tä thama totioö!” ĩ na kamisa na ipa hao a kuu wi, ĩ nasimö sa tä thama waikio nö, “Kilatiha” makö pewö pi thama waikio kipili nökö. Makö pewö pi thama waikio kipili maaki, waiha, “Tä kilia apa nö kiliawö” ĩ na pe epii makö pewö pi kuu satia apa kuki kitä. Ipa hao aiki, “Sa tä thama wi, ĩ nasimö wa tä thama sinomopököö!” ĩ na ipa hao a kuu ha, sa tä thama sinomo nö, “Kilia apa sinomo nö kiliawö” ĩ na pe epii makö pi thama kitä. 21 Töpö noma waikiso noai, ipa hao anö ĩ töpö temöapama kua kõo wi na, ĩ na pelupö sanö ĩ na sa töpö temöapama thama naio kõoö. Sa töpö temöapama pi topa kõo wi, ĩ sa töpö temöapama kõo nö, sa töpö õsi palimipamaö. 22 Ipa hao aiki, “Wa wanisala apa kutenö, töpö pea soatio wi, ĩ tä uli na wa kuo soatiopöö!” ai tä sanöma na ĩ na ipa hao a kuu mai kitä. “Wa toita apö kutenö, kamisa na wa kuo soatiopöö!” ai tä sanöma na ĩ na ipa hao a kuu naio mai kitä. Kamisa kuu sisa kitä. Kamisa na ipa hao a hapalo nö, “Tä makokama läapalo wi, ĩ wa kutenö, kawa aiki, ‘Wa wanisala apa kutenö, wa pea soatiopöö!’ ai tä sanöma na wa kuu! Wa kuu nö, ai töpö na, ‘Wa toita apö kutenö, Teusö a na wa kutio asapöö!’ ai tä na wa kuu toleapöö!” ĩ na ipa hao anö ĩ na pelupö sa noa thama. 23 Ĩ na ipa hao anö sa noa thaa nö, “‘Teusö a hai, ĩ kaikana tä sai. A totiatalo opa asawö’ kamisa na ĩ na sanöma töpö kuu kua wi na, ipa ulu Jesus a na ĩ na töpö sanöma kuuto kuköpököö! ‘Jesus a hai, kaikana tä sai. A totiatalo opa asawöö!’ ĩ na töpö kuuto kuköpöö!” ĩ na ipa hao a pi kuu. Önö kutenö, “Kawa hai, ĩ kaikana wa sai. Wa totiatalo opawö” kamisa na ĩ na wa kuu mi tä, ipa hao anö sa simönipili, ĩ a na, “Kawa hai, ĩ kaikana wa sai. Wa totiatalo opawö” ĩ na wa kuu naio mi. 24 “Kawanö sa kai a hininö nö, sa simökipili, ĩ a na wa pi tapoiki nö, ‘Teusö a pitili’ ĩ na wa pi kuu nö, ĩ na wa kua tä, wa õsi palimipasoö. Ĩ na wa kuaö ha, ‘Töpö pea toleati wi, ĩ hamö a alulöö!’ kawa na sa kuu mai kitäö! Wa õsi nomawöo opama maaki, wa õsi palimia waikia kõpasomaö” kamakö na sa kuu totia kuleö! Sa holisimo mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 25 A kuu nö, 'Pitili sa. “Töpö õsi nomawö öpii, waiha ĩ töpönö Teusö ulupö sa kai a hini kuki kitäö! Sa kai a hini kuköma, töpö õsi palimipaso kitäö! Ĩ na tä kua waikia kuleö!” ĩ na sa kuu kule. 26 Ipa hao aiki, “Kamisanö sanöma sa töpö õsi palimipama kua wi na, ĩ na wa kua naiopöö!” ipa hao anö ĩ na sa noa thama. 27 Sanöma sa kupaso noai, ĩ sa kutenö, “Wa tä makokama läapalopöö!” ipa hao anö ĩ na pelupö sa noa thama. 28 Sa kuu wi, ĩ sa kai na, “Kilatiha” pö pi kuu tihöö! Pi naka. Ĩ na tä kua kitä. Nomawö töpö titita sinomo wi, ĩ taka ha nomawö töpö titiköma maaki, ĩ töpö pewönö sa hini kuki kitä. Sa hini kuköma, 29 ĩ töpö pewö lisia sapa kopaso kitä. Toitai tä thaa noai, ĩ töpö hoköpalo nö, Teusö a na töpö waloa asa koikilö nö, Teusö a na ĩ töpö kua totia asa kõki kitä. Wanisala tä thaa pasio noai, ĩ töpö hoköa naia kopalo nö, töpö pepalo sinomo pasitio wi, ĩ tä uli na ĩ töpö waloa pasia kõikitö nö, ĩ töpö pepalo opa pasia kõkötaso kitäö!' ĩ na Jesus a kuu nö, 30 'Kama sa saimo päta mane. “Ĩ nakö” ipa hao a kuu ha, sa tä makokama läapalo päoö. Kama sa pi saimoti nö, sa tä thama pätio mai kitä. Ipa hao anö sa simönö noai, ĩ ipa hao a kuu ha, sa tä thama päoö. Önö kutenö, sa tä makokama läapalo wi ĩ tä pitilia apa' ĩ na Jesus a kuuma. 31 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Sami kamisa pi saimoti nö, “Ĩ na sa kuaö” sa kuu päa tä, “Pitili ta” töpö pi kuu maapököö! 32 Sami sa hapalo sisa mane. Ai tä hapalo naio nö, “Ĩ na Jesus a kua pasioö” ĩ na ĩ a kuu naioö. “Ĩ na ĩ a kuu wi, ĩ pitili ta waikiwö” ĩ na sa kuu. 33 João a kulati hamö, ĩ hamö ai ma töpö simöni ha, João anö ta pitili toti ipii ta katehama. “Ĩ na Jesus a kua pasitioöö!” a kuuma. 34 “Häö. Ai sanöma wanö sa wäsä mi salo” sa pi kuu mai kitä maaki, makö nomano nö, makö pea soatio wi, ĩ tä na makö noamapö, “João anö sa katehati noai, ĩ ta pitilia apa kule” ĩ na sa kuu ke. 35 Koa taka hilimanöma, makö wakalapamanö nö, makö hatukupama kua wi na, ĩ na João anö ĩ pitili tä na makö pi hatukama kua hö̃töoma. Koa taka na makö pi mönahapalo kua wi na, ĩ na João anö ta wäsä noai, ĩ na ĩ tä na makö pi mönahapalo kua hö̃töa soatasoma. 36 João anö sa wäsä nö, “Ö̃kö. Ĩ na Jesus a kuati ta o” ĩ na makö pi thamatima maaki, “Ö̃kö. Ĩ na Jesus a kuati ta o” ĩ na sa tä thama sinomo wi, ĩ na ĩ tänö makö pewö pi thama satia apaö. “Ĩ na tä thamaö!” kamisa na ipa hao a kuu noai, ĩ sa tä thamati asa kutenö, “Ö̃kö. Ĩ na Jesus a kuati ta o. Kama hai ĩ pö̃ anö Jesus a ta simöpalö noa” ĩ na makö pi thama päoö. 37 Ipa hao anö sa simönö noai, ĩ ipa hao anö sa wäsä hö̃töoö. Kamakönö ipa hao ma kai a hini maa noai kitä. Ipa hao ma tapa maa noai kitä. 38 Teusö anö sa simönö noai, ĩ sa na, “Ĩ pitili wa” ĩ na makö pi kuu totio mi salo, kamakönö Teusö ma kai a hini mi. 39 “Teusö sa tä waheta möti ha, sa õsi palimipasopöö!” makö pi kuu salo, Teusö ma tä waheta mötii. Ma tä waheta möti kule maaki, “Teusö tä wahetanö Jesus a wäsä totioö ta” pi kuu mai. 40 “Sa õsi palimipamonasopö, Jesus a na sa hulolöheö!” makö pi kuu mi. “Päla. Jesus a na sa huu wani” makö pi kuu sinomoö' ĩ na Jesus a kuuma. 41 Ĩ na a kuu nö, 'Kamisanö makö taö öpa waikia kule. Teusö ma pii pitilia totia mane. Önö kutenö, “‘Jesus a totiatalo opa sai taköö!’ kamisa na ĩ na sanöma töpö kuu totio mi salo” ĩ na sa pi kuu mane' ĩ na Jesus a kuuma. 43 Ĩ na a kuu nö, 'Ipa hao anö sa simöa nö, “Sanöma töpö pi hatukamaö!” ĩ na ipa hao a kuu ha, sanöma makö na sa waloköma. Sa waloköma maaki, kamakönö sa hini wanio opama. Teusö anö ai tä sanöma simöa maa noai kitä maaki, kamakö na ĩ ai tä waloköma, kama pi saimo päo nö, “Sa töpö pi hatukamatiköö!” a pi kuu päo wi, ĩ ma ta hini pi topa sisa päo kitä. 44 Kamakö aiki, “‘Makö totiatalo opawö’ kamakö na ĩ na Teusö a kuupököö!” ĩ na sami Teusö a kua wi, ĩ na ĩ a na makö pi kuu mai, “‘Makö totiatalo opawö’ ĩ na sanöma ma töpö pi thamapökö o” makö pi kuu pälaso noa. Ĩ na makö kuu päo salo, “Jesus a pitili” ĩ na makö pi kuu kuki kitä ta o? 45 “Pö̃ a na Jesus aiki, ‘Hi juteu töpö wanisala apa sinomo saiö!’ a kuu kitä” ĩ na pö pi kuu hãto ti! “Moisés a pitili” makö pi kuu wi, ĩ aiki, “Ĩ juteu töpö wanisala apa sinomo saiö!” ĩ na ĩ a kuu pasio kitä. 46 Moisés anö tä sãökati pola nö, sa wäsäma. Önö kutenö, “Moisés a pitilimo opaö” ĩ na makö pi kuu totia aköna, “Jesus a pitilimo opaö” ĩ na makö pi kuu totia hö̃töla pi. 47 “Moisés anö tä sãöka noai, ĩ tä waheta pitilimo opaö” ĩ na makö pi kuu mi tä, “Jesus a kuu wi, ĩ ta pitili ipö” ĩ na makö pi kuu mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma.

João 6

1 Ĩ na tä kua tä, waiha kosoto tuu pata kule, ĩ Kaliléia tuu pata hilo wi, ĩ Sipetíasisö tuu kosoto pata hilo kua naine, ĩ kosoto u pata na Jesus a pökatökö lasoma. 2 Töpö satehe epii töpö nokaalöma. Teusö anö tä thama taö öpa wi, Jesus anö ĩ nasimö tä thama naio nö, töpö salia apati wi, ĩ töpö toapama kotioma. Töpö toapama kotio noai, ai töpö satehe epii töpönö ĩ tä tama kutenö, kosoto tuu pökatö pata hamö Jesus a na ĩ töpö noka soatasolöma. 3 Jesus a pökatöpalolö nö, heuma tä pata ha a hemopalolö nö, kama kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö kai lokö lasoma. 4 Juteu töpö pásökoamopö, tä atea waikioma. 5 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö tä möö ha, satehe epii töpö huu tasoma. Töpö huu tasoa ha, 'Ki töpö satehe epii töpö huu polati, ĩ ka pi tä nii na ma töpö ösö poteha läpamanöpö? Witi ha ĩsa ãi kuo pa ma tä tälöpö?' Filipe a na a kuuma. 6 Filipe a wapaö ha, a kuuma. 'Wi na sa kua pätakö?' Jesus a pi kuu hö̃töo maama. 'Ĩ na sa kua läo mosawiapalo hö̃töo soata kitäö!' a pi kuu hö̃töolöma. 7 'Ka pi tä na ki ma töpö ösö potehepamanöpö?' Filipe a na Jesus a kuu ha, 'Ki töpö pewö na wani ipii ĩsa ãi ose wai totoma hätäpo kuköma, ĩ ãi noa apö kitä ta pi kuu mai. 8 pilipoma kökö na ai sanöma tä kalipalo pi kua hö̃töa kule maaki, ĩ ĩsa ãi noa tolea satia apa soale kitä' Filipe a kuuma. 8 A kuu ha, Jesus a kai a hua sinomoti wi, ĩ ai tä hai, ĩ Simão Pedro poose André aiki, 9 'Sepaata mo kopeke kuo noai, ki ulu tänö ĩ nasimö ĩsa ãi wai po kua kulati. 5 ĩsa ãi po kule. Ĩ na tä kua tä, polakapi salaka kökö po naia kule. Ĩ na nii tökö ose wai kui tökö wainö ĩ na töpö satehe epö kui töpö ösö pewö poteha totilaso kitä ta o?' André a kuuma. 10 A kuu ha, Jesus aiki, '“Pö loa paikiö!” ki töpö na pö kuu!' ĩ na kama hai ĩ töpö na ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na Jesus a kuu ha, sĩsipö tökö kuo topa apa pa ĩ töpö pewö loköma. Töpö satehe epii, ĩ 5.000 wano töpö, suö töpö, ĩ na töpö kui töpö kuoma. 11 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö ĩsa ãi tälö nö, Teusö a na, 'Hi ĩsa wa ãi totopi ke. Wa totiatalo opawöö!' a kuu nö, töpö lole, ĩ töpö pewö na ĩ ãi totoa hätähäköma. Ĩ ãi totoa hätähäa totia paitakö nö, salaka kökö täa nömötalö nö, 'Hapa. Kawanö hi salaka wa kö totopi ke. Wa totiatalo opawö' a kuu nö, ĩ töpö pewö na salaka sãi totoa hätähäa totia nömöaköma, ĩ töpö pewö pötöa totia hö̃tösoma. 12 Ĩ töpö pewö pötöa totia waikilasoö ha, 'Ai tä see koananöö! Tä see wanio päo matimö' ĩ na Jesus a kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö na a kuu ha, 5 ĩsa ãi na töpö iapalohe, ĩ tä see koananö nö, wöö kökö ha ĩsa ãi see titiaköma, ĩ ãiki seenö, wöö kökö satehe epii, ĩ 12 kökö wöö kua kule maaki, kökö wöö pewö matia apa konasoma. 13 5 ĩsa ãi na töpö iapalohe, ĩ tä see koananö nö, wöö kökö ha ĩsa ãi see titiaköma, ĩ ãikö seenö, wöö kökö satehe epii, ĩ 12 kökö wöö kua kule maaki, kökö wöö pewö matia apa konasoma. 14 Ĩ na tä kua tä, Teusö anö aipö tä thama wi, Jesus anö ĩ nasimö ai tä thama hö̃töoö ha, ĩ töpönö ĩ tä tapa noai ĩ töpö aiki, '“Teusö a kai a wäsä totio wi, kamakö na ĩ a waloki kitäö!” Teusö tä waheta kuupili, ki ĩ Jesus a' ĩ na töpö kupaloma. 15 Ĩ na töpö kupaloö ha, Jesus aiki, 'Hi töpönö sa nokamanö nö, sa kaikanapa pia kuleö!' ĩ na Jesus a pi kuu salo, heuma tä pata hamö sami a hemopasolöma. 16 Heuma tä pata hamö Jesus a hemopasolöma, tä mumahapalo tä, kosoto tuu na kama kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö timöiki nö, 17 kutiata a na töpö titiki nö, pökatö hamö Kapahanaũ tä uli kulali hamö töpö pi pökatökö lasoma. Ĩ töpö na Jesus a walo kõo mai ha, tä mumasoö. 18 Ĩ töpö pi pökatö soaalö tä, ipoko tänö maa tuu pata supa supamo opa läoma. 19 Tuu supa supamo opa tä, pai hamö, kosoto tuu mötali pata hamö ĩ töpönö tä sakaalö tä, Jesus a huu tapama. Maa tuu hösöka hamö Jesus a huu läo tasoma. Maa tuu hösöka hamö Jesus a huu ha, töpö kilipalo opama. 20 Töpö kilipalo opaö ha, 'Pö kilipalo tihöö! Kamisaö!' Jesus a kuuma. 21 A kuu ha, 'Ai taköö! A titia naikiö!' töpö kuu ha, Jesus a titia naia soataköma. Jesus a titia naia soataki ha, töpö pi mönaha apii töpö pi pökatökö lasoma. 22 Ĩ na tä kua tä, ĩ hena tä, pökatö ha töpö kuo haio soa laso noai, ĩ töpö aiki, 'Jesus a maneö! Sami kutiata ösö wai kãpili, ĩ ösö ha, a kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö pi pökatöa waikikö laso kipiliö! Jesus a kuo haio soa kipili maaki, huki a kua maneö!' töpö kuuma. 23 Ĩ na töpö kuu tä, Sipetíasisö tä uli ha töpö kuo taso noai, ĩ töpö pi walokö solöö. 'Hi ĩsa wa ãi totopi ke' Teusö a na Jesus a kuu noai, ĩ ha töpö satehe epii töpönö ĩsa ãi oalalö noai, ĩ tä kotö na ĩ töpö pi walokö solöma. 24 Töpö pi walokö solö ha, 'Jesus a maneö!' töpö kuu noai, kutiata kökö ha ĩ töpö titiki nö, Jesus a tae laso pia salo, Kapahanaũ tä uli na ĩ töpö pi pökatölasolöma. 25 Töpö pi pökatölolö nö, Jesus a talalö nö, 'Jesus a pata! Witi ha motokö kua tä wa walokö solöma?' töpö kuu ha, 26 Jesus aiki, '“Jesus anö makö pi hatukupamani pia salo, tä aipamati kipiliö! Önö kutenö, Jesus ma tae haiolö nököö!” ĩ na makö pi kuu pola nö kuno mai, “Ĩsa ãinö makö ösö potehea asa pasoma kutenö, Jesus ma tae haiolö nököö!” makö pi kuu pälaso lasoma. Ĩ na sa kuu kuleö! Pitili sa' ĩ na Jesus a kuuma. 27 Ĩ na a kuu nö, 'Nii tä oa wi, ĩ nasimö tä na pö kalipalo opa päo tihöö! Nii tä hoteso kitäö! Makö õsi palimipaso wi, ĩ tä na pö kasiapalo sisaaö! Ipa hao Teusö anö sa simöpalö noai, ĩ sanöma sa kupaso noai, ĩ sanö makö õsi palimipamani kitäö! Kamisanö makö õsi palimipamani wi, ĩ tä na pö kasiapalo sisatioö!' ĩ na Jesus a kuuma. 28 Ĩ na a kuu ha, 'Wi na samakö kasiapalo kuapö? Ĩ tä na wi na Teusö a kuu?' ĩ na ĩ töpö kuu ha, 29 '“Ĩ tä na pö kasiapaloö!” Teusö a kuu wi, ĩ ma ta hini pi topa salo, Teusö anö sa simöpalö noai, ĩ sa na makö pi tapoiki nö, “Jesus a pitili” ĩ na pö pi kuu totioö! Kamisa na pö noamamo totioö!' ĩ na Jesus a kuuma. 30 Ĩ na a kuu ha, 'Wa tä aipama wi, kamisamakö na ĩ wa tä mömaö ha, “Teusö anö Jesus a simöpalö noa” samakö kuu kitä. “Jesus a pitili” samakö pi kuu totio kitä' töpö kuu nö, 'Önö kutenö, wa tä aipama kitä? 31 Tä uli pokea apöle, ĩ tä uli ha nö patapö töpönö nii tä aipö öpii nii tä opalatimae. “Hi tä hẽtu ha nii tä kupoli, ĩ tä nii na Moisés anö töpö kai ösö potehepalotima” ĩ na Teusö tä waheta kuu' ĩ na Jesus a na ĩ na ĩ töpö kuuma. 32 Ĩ na töpö kuu ha, 'Ĩ na sa kuu kuleö! Pitili sa: “Hi tä hẽtu ha nii tä sai kupoli, Moisés anö kamakö na ĩ nii tä sai totoma maama. Hi tä hẽtu ha nii tä sai kupoli, ipa hao anö ĩ nii tä sai totoma sisaö. 33 Sanöma makö temöpama totio wi, ĩ tä hai ĩ nii tä sai. Ipa hao Teusö anö ĩ tä nii totoma sisaö. Ĩ tä nii hai, ĩ kamisa. Kamakö na Teusö anö sa totokö noai ĩ nii tänö makö temöapalamatii. Önö kutenö Teusö a na sa kuoma, hi masita tä uli ha sa ithopaköma” ĩ na sa kuu kuleö!' Jesus a kuuma. 34 Jesus a kuu ha, 'Jesus ai. Nii wa tä sai kateha pole, kamisamakö na ĩ tä nii sai totoma sinomoö!' ĩ na töpö kuuma. 35 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, 'Nii wa tä oalöma, wa pi honipo mi kui na, ĩ na kawanö sa kai a hinia totilöma, wa pi honipo maa kua hö̃töpasoö. Wa amisio opa noai maaki, maa wa tuu kotalöma, wa amisi maa kua toitaso wi na, ĩ na sa kai a hinia makokoa thaa totilöma, wa pi honipo wi, ĩ tä maa kua kua totia hö̃tötasoö' ĩ na Jesus a kuuma. 36 Jesus a kuu nö, 'Ĩ na sa kuu kule maaki, “Kamakönö sa tapa apati wi maaki, kamisa na makö mamo teteo mi ipö nö kiliwö. ‘Jesus a pitili’ makö pi kuu mi ipö” ĩ na sa kuu kipili' Jesus a kuuma. 37 A kuu nö, 'Kamisa na ipa hao anö ai sanöma makö totopi wi, kamisa na ĩ makö waloki kitä. Kamisa na makö waloköma, makö hãsiapo mai kitä. 38 Hi tä hẽtu hamö sa kua tä, sanöma makö na sa huu pia tä, kama sa pi saimo päta maama. “Sanöma töpö na sa waloiki nö, ĩ na sa kua kitäö!” sa pi kuu päta maama. Ipa hao anö sa simönö noai, ĩ aiki, “Ĩ na wa kua totioö!” ipa hao anö sa noa thaö ha, sanöma makö na sa waloköma. 39 Sa simönö noai, ĩ aiki, “Kawa na sa töpö totokipili, ĩ töpö thaa totiapala totioö! Ai wa töpö motöma maapököö! Masita tä uli mapo pia tä, ĩ wa töpö temöa kõo soapamanöpököö!” ĩ na ipa hao a kuu nö, 40 “Sanöma töpönö ipa ulu wa taa nö, ‘Wa pitili’ ipa ulu wa na ĩ na töpö pi kuu nö, ĩ töpönö wa tälöma, ĩ töpö õsi palimipaso kitä” ĩ na ipa hao Teusö a kuu' Jesus a kuu nö, 'Ĩ töpö õsi palimia totipasoö ha, hi masita tä uli mapo pia tä, kamisanö ĩ töpö temöa kõa hö̃töa soapamani kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 41 Ĩ na tä kua tä, 'Hi tä hẽtu pata ha nii tä kupoli, sanöma makö na Teusö anö ĩ tä totoa wi, ĩ kamisa' Jesus a kuu ha, juteu töpönö Jesus a päsäpama. 42 'Ki a hai, Jesus a pasiwö. José a hai ĩ pelupö a pasiwö. Kama hai pö̃ a, kama hai pöpönö a, ĩ na kilii ma töpö taö öpa kule ta o. Wi na a pi kuu salo, “Hi tä hẽtu ha sa kuoma, sanöma töpö na sa walokö solöma sa” a kuu?' töpö kuu ha, 43 'Sa kateha wanisala hãtotio pola tihöö!' Jesus a kuu nö, 44 'Ipa hao anö sa simöa totio noai, ĩ anö kamisa na wa waloama mi tä, kamisa na wa walo pasio mai kitä. Kamisa na wa waloköma, masita tä uli mapo pia tä, kamisanö wa temöa kõa sisapamani kitäö! 45 “Teusö anö ĩ töpö pewö taömani kitä” ĩ na Teusö a kai a wäsäti noai, ĩ na ĩ töpö kuu noai, ĩ ta sãökama. Önö kutenö, ipa hao Teusö wa hini nö, wa pi hatukupamonasoma, kamisa na wa waloa sisaki kitä. 46 Ai tänö pö̃ Teusö a möö tai mi pasiwö. Teusö a na sa kutio noai, ĩ sanö Teusö sa möö taö öpa sisaö. 47 “‘Jesus a pitilimo opaö’ wa pi kuu tä, wa õsi palimipasoö” kamakö na sa kuu kule. Sa holisimo mai kitäö!' Jesus a kuu nö, 48 'Nii tänö wa temöo soatio kua wi na, ĩ na kamisanö wa õsi temöama kua sinomo hö̃töoö' Jesus a kuuma. 49 A kuu nö, 'Poke poke tä uli ha kamakö nö patapönö maná tä oa sinomotima maaki, ĩ töpö nomanasoma. 50 Ĩ na töpö kuama maaki, hi tä hẽtu ha nii tä kupoli, Teusö anö kawa na ĩ tä totoki wi, ĩ wa tä oalöma, wa noma pasio mai kitä. 51 Hi tä hẽtu ha nii tä kupoli, ĩ tä niinö wa õsi palimipamani wi, ĩ kamisa waikiwöö! Ĩ nii wa tä oalöma, kawanö sa täa totilöma, wa õsi palimipaso kitä. Wa noma mai, Teusö a na wa kuo naio soatio kitäö!Nii sa ta kateha pole, ĩ pili sa sãi. Sanöma makö õsi palimipasopö, sa sãi totoki kitä' Jesus a kuuma. 52 Ĩ na Jesus a kuu ha, juteu kama töpö hapalo hẽtupasoma. 'Wi na taka? Wi na kama nii tä totoa thaki taka?' töpö kuu ha, 53 Jesus aiki, 'Ĩ na sa kuu kuleö! Pitili sa: “Sanöma sa kupaso noai, ĩ sa sãi oa mi, pili sa iä pö koa mi, ĩ na makö kua mi tä, makö õsi palimipo mai kitä. 54 Pili sa sãi oali, pili sa iä pö koali, ĩ na makö kua kuköma, ĩ makö õsi palimia totipasoö. Ĩ makö õsi palimia totipamani wi, hi masita tä uli mapo pia tä, makö temöa kopamani kitäö! 55 Pili sa sãi hai, ĩ nii tä sai. Pili sa iä pö hai, ma tuu koa wi, ĩ tuu sai. 56 Kawanö pili sa sãi oaö, pili sa iä pö koaö, wa kua wi, kamisa na ĩ wa kuo soatio kitä. Kawa na sa kuo hö̃töo soatio kitä. 57 Ipa hao Teusö a palimii, ĩ anö sa simönöma. Ĩ anö sa palimipalöma. Ipa hao Teusö anö sa palimia thapalipili na, ĩ na kamisa sãi na wa ia sinomo kuköma, kamisanö ĩ na ĩ wa õsi palimia thaa hö̃töpamani. 58 Hi tä hẽtu ha nii tä kupoli, ĩ tä nii ithopaso noai, ĩ kamisa waikiwö. Kamakö nö patapönö nii tä aipö öpii, ĩ maná tä oama maaki, ĩ töpö nomasoma. Nii sa ta kateha pole, ĩ wa tä nii oaö ha, wa õsi palimipalo nö, wa temöo soatio kitä” kamakö na sa kuu alu kule. Pitili sa' ĩ na Jesus a kuuma. 59 Kapahanaũ tä uli ha juteu töpö kokamo wi, ĩ a sai kulati, ĩ a sai na Jesus anö töpö pi hatukupama tä, ĩ na Jesus a kuuma. 60 Jesus a kuu noai, Jesus a na töpö nokapaloti wi ĩ töpö satehe epii töpönö ĩ ta hini ha, 'Jesus anö makö pi hatukama pole, ĩ ta amatosia apöle. Ĩ ma ta hini totia kule ta o? Ĩ ta hinio mi ipö kitä' töpö kuuma. 61 Töpö kuu ha, töpö hapalo pi hĩsuhapalo pole, Jesus anö ĩ tä taa nö, 'Sa kuuhe, ĩ tä na makö pi honipo kule? 62 Sanöma sa kupaso noai, ki hamö ĩ sa kuo soma laso noai, ĩ hamö sa hoköamö kua kõa soapasolö wi, ĩ ma tä taa totia tä, wi na makö pi kuu kitä? 63 Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö wa õsi palimia sisapamani. Kama wa pi saimo opa päköma, wa õsi palimipo mai kitä. Kamakö na sa hapalo sinomoti kutenö, kamakö na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a waloiki nö, makö õsi palimipamani kitäö! 64 Sa kuu pole, ĩ tänö makö õsi palimipaso kitä maaki, “Jesus a pitili mai kitä” ĩ na ai makö pi kuu pasia kule' Jesus a kuuma. Somi tä, ĩ tä na Jesus a pi hatuko soatama. '“Jesus a holisi” töpö pi kuu wi ĩ töpö' ĩ na Jesus a pi kuu soatama. 'Ki a waninö sa monini pia salo' ĩ na a pi kuu naio soatama. 65 Ĩ na tä kua tä, Jesus a hapalo kota nö, 'Önö kutenö, “Ipa hao anö kamisa na wa waloama mi tä, kamisa na kama wa walo päo mai kitäö!” sa kuu ke' ĩ na Jesus a kuu totio opama. 66 Ĩ na Jesus a kuu totio opaö ha, Jesus a na töpö nokapaloti noai, ĩ ai töpö satehe epii töpö sapa pasia kopasoma. Jesus a na ĩ töpö nokapalo maa pasipasoma. 67 Önö kutenö, Jesus a kai a hua sinomoti wi, ĩ kama 12 töpö na a hapalo nö, 'Kamakö hai kini? Kamisa na makö nokapalo wania naia kule?' a kuu ha, 68 Simão Pedro aiki hö̃töwö, 'Kaikana ai. Samakö nokapalo wani mai kitäö! Ĩ witi a na samakö nokapalo nömöopö? Ai tä kua mai kitä. Kamisamakö na wa hapalo sinomo wi, ĩ tänö samakö õsi palimipo sisaö. 69 “Kawa pitili” ĩ na samakö pi kuu kule. Kawa toita sati ipii, Teusö anö ĩ wa simöa asapalöma thali' ĩ na Pedro a kuuma. 70 Ĩ na Pedro a kuu ha, 'Kamisanö 12 makö kui makö saia totili kipili maaki, Sai tä sai patanö ai wa simöa sinomo wi ĩ wa' Jesus anö töpö noa thama. 71 Simão Isökatiosisö a hai ĩ pelupö Jutasö a katehama. Jesus anö 12 töpö kui töpö sailö noai, ĩ ai tä hai, ĩ Jutasö a kuoma maaki, ĩ anö Jesus a monima piama.

João 7

1 Ĩ na tä kua tä, Kaliléia tä uli pata hamö Jesus a huatalotima. Ki hamö, Jutéia tä uli pata hamö juteu töpönö Jesus a säpalöpö, töpö lälati hamö, ĩ hamö Jesus a huu wanio opa tasoma. 2 Ĩ na tä kua tä, juteu töpönö sai pö pakitai sai pö thakö nö, töpö iapalo sinomoma. Töpö iapalo kõo pia wi tä atea waiki ha, 3 Jesus a hai ĩ poose töpö aiki, 'Jesus ai. Jutéia tä uli pata na wa huu mi salo. Ĩ hamö wa huu nö, wa tä aipama sinomo wi, ĩ nasimö wa tä mömapököö! Kawa kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö na ĩ wa tä aipö möma taso mi salo. 4 “Ĩ na Jesus a kuati ta o” wa töpö pi thama maapa wi, wa kuo soatio maikiö! Wa tä aipama sinomo kutenö, ai töpö pewö na a tamo hö̃töotöö!' ĩ na poose töpönö pepala Jesus a noa thamae. 5 Jesus a hai ĩ poose töpö sai maaki, 'Jesus a pitili' ĩ na ĩ töpö pi kuu maama. 'Teusö anö ĩ a kaikanapalö noai, ĩ a' ĩ na ĩ töpö pi kuu maama. 6 'Ĩ töpö pewö na a tamo hö̃töotöö!' ĩ na poose töpö kuu ha, 'Huki sa huu mai kitä. “A alulöö!” ipa hao Teusö a kuu ha, sa hua sisasolö kitä. Kama makö huu pi topa tä, pö hulolöö!' Jesus a kuuma. 7 A kuu nö, 'Sanöma töpönö kamakö wanipo tai mi ipö asawö. Kamisa wanipo pasio sinomoö. Sanöma töpö na, “Wanisala ma tä thaa sinomo opawö” sa kuu ha, sa wanipo opa sinomo sai thaliö! 8 Töpö iapalo pialati ha, ĩ hamö pö hua pailolöö! Sa huu paio mai kitäö! “A hua hailolöö!” ipa hao Teusö a kuu ha, sa huu haio kitä' Jesus a kuu nö, 9 Kaliléia tä uli pata ha a kuo haio paitioma. 10 A kuo haitioma maaki, ĩ hamö poose töpö asulö noai hamö töpö iapalo pialati, ĩ hamö Jesus a hua haia hãtosolöma. 11 Töpö iapaloti tä, töpö lämo pasio hãto nö, 'Witi ha Jesus a kua?' ĩ na töpö kuuma. 12 Satehe epii töpö hapalo nö, 'Jesus a totiatalo opa nö kiliawö ia!' ĩ na ai töpö kuuma. Ĩ na ai töpö kuu kule maaki, ai töpö aiki pasiwö, 'Nai. Jesus anö töpö mönama apa päo thaliö!' ĩ na ai töpö kuu pasioma. 13 Juteu pata töpö na ĩ töpö kili salo, Jesus a kateha hoka totio mai ha, Jesus a kateha hãtomopalo pätiomae. 14 Ĩ hamö töpö iapalo mötalipo waikia tasoa tä, Jesus a waloa haikitö nö, Teusömo sinomo wi ĩ a sai ha a ekua soataiki nö, töpö pi hatukama soata tasoma. 15 Töpö pi hatukamati tä, 'Tä aipa apa nö kiliawö' juteu töpö kuu nö, 'Ai tänö ki a pi hatukama maa noai maaki, ki anö tä taö öpöle' töpö kuu ha, 16 'Kama sa pi saimo nö, sa töpö pi hatukama mane. Sa simönö noai, ĩ aiki, “Ĩ nakö totiwöö! Ĩ nakö totiwöö!” a kuu sinomo wi, ĩ sa ta wäsä toleati päoö. 17 Kamakö aiki, “‘Ĩ na wa kuapöö!’ Teusö a kuu wi, ĩ sama ta hini pi topa sisaö. ‘Ĩ na a kua totihoö!’ Teusö a kuu ha, ‘Hai. Awai’ ĩ na samakö kuu hö̃töo sinomo päoö” ĩ na makö kuu ha, sa ta wäsäti wi, ĩ tä na wa pi hatukua totipaso kitä. “Jesus anö ta wäsä wi, Teusö anö ĩ ta totoa päköma” ĩ na wa pi kuu tao opa waikile kitä. Kama sa pi saimo päoö aköna, “Jesus a pi saimo päo nö, ta wäsätii” makö kuu tao opa hö̃töla pi. 18 “Ai tänö sa simöa pasio mai, kama sa pi saimo päo nö, sa ta wäsä pasio päoö” ĩ na ai tä kuu wi, ĩ anö, “Ta wäsä pole, ĩ anö tä taö öpapawö” ĩ na töpö pi thama pi topa apa päa salo, ta wäsäti päoö. Ai tä aiki hö̃töwö, “Ki a patanö sa simönöma kutenö, sa ta wäsä toleati päoö” ĩ na ĩ a kuu wi, ĩ anö, “Pata tänö a simönö noai, ĩ a patanö tä taö öpa asawöö!” ĩ anö ĩ na töpö pi thama pia salo, ta wäsä päoö. Ĩ a pitilimo totio opa asaö. A holisimo mi. 19 Moisés anö kamakö na kama kai totoköma maaki, ĩ makö pewönö Moisés ma kai a hini mi. Wi na makö pi kuu salo, sa säpa pi topa pikia kule?' Jesus a kuuma. 20 Jesus a kuu ha, 'A hole kuu päo ti! Kawa na sai tä sapäko hãtoa päa kule. Wa säpa pi topa mane' töpö kuu ha, 21 'Teusö anö tä aipama asa wi, ĩ nasimö ai sa tä aipamaö ha, “Kilatiha!” makö pi kuuma. A wani salia apati noai, ĩ sa toa komanöma ha, “Kilatiha!” makö kupalo opama. 22 Sutu upa Moisés a kua paia mi tä, kamakö hai nö patapö töpönö ulu töpö isi ola ösö wai hanöpalö nö, ĩ ösö wai hosa sinomoma. Waiha Moisés aiki, “Ulu töpö isi ola ösö hosa sinomoö!” a kuu tolea totioma kutenö, mota mapo wi, ĩ tä wakala päla tä maaki, kamakö hai ĩ ulu ma töpö isi ola hosa hö̃töo sinomoö. 23 “Ulu töpö na 8 tä mumi kuto tä, pili a isi ola ösö hosa sinomoö!” Moisés a kuu noai, ĩ ma kai peama wani salo, mota mapo paio wi, ĩ tä wakala ha maaki, ulu ma töpö isi ola ösö wai hosa sinomoö. Ĩ na makö kuati maaki, mota mapo wi ĩ tä wakala ha ki sa toa totia komanöma ha, kamakönö sa wanipotiwö. Wi na makö pi kuu salo? 24 Ai ma tä möö nö, “Ĩ a wanisala” pö kuu soa päto tihöö! Ĩ a kuati wi, ĩ a na wa pi tapoa totia paiki nö, “Ĩ a kuati wi, Teusö anö ĩ tä taa wani” ĩ na makö pi kuu totio nö, “Awai. Ĩ anö wanisala tä thama” ĩ na pö kuu makoka totihoö!' ĩ na Jesus a kuuma. 25 Ĩ na tä kua tä, Jetusalẽi tä uli hamö töpö kulali, ĩ ai töpö aiki, 'Ai töpönö a säpa piale, ki ĩ a hãtowö. 26 Ki ĩ a maaki, hoka totio opa pa a hapaloti kule maaki, ĩ a na ĩ töpö ta haa hö̃töo mi ipö nö ta kiliwö. “Teusö anö Jesus a sailö nö, a kaikanapa piale, ki Jesus a hãtowö” ĩ na pata töpö pi kuu hãtoa kule. 27 Ĩ na makö kupalo pasia mane. Teusö anö a sailö nö, a kaikanapa piale, ĩ a waloköma, ĩ a piliomö kuo soma noai, ĩ ma tä uli taö mai kitä maaki, Jesus a piliomö kuo noai, ĩ ma tä uli taö waikia kule. Ĩ ma tä uli taö waikia kutenö, Teusö anö ĩ a kaikanapa mai kitä' ĩ na töpö kupalotima. 28 Ĩ na töpö kupaloti tä, Teusömo wi a sai pata hamö Jesus anö töpö pi hatukamati pola nö, lope epii a hapaloma. 'Kamakönö sa taö kule ta o? Sa pilio soma noai, ĩ ma tä uli taö naia kule ta o? “Teusö anö a simöpa mai ha, Jesus kama pi saimo päo nö, a huma” pö pi kuu ti! Sa simöa noai, kamakönö ĩ ma taö mai kitä. Ĩ a pitili ipö. 29 Ĩ ma taö pasia mai kitä maaki, kamisanö sa taö öpa asa sisaö. Ĩ a na sa kutio asa waikioma kutenö, ĩ sa taö öpa asaö. Ĩ anö sa simöpalöma' Jesus a kuuma. 30 Jesus a kuu ha, ĩ töpönö Jesus a hua pi topama maaki, 'A säpali wi, ĩ tä wakalaö!' Teusö a pi kuu mi kutenö, ĩ töpönö Jesus a huöpa soata maamae. 31 Ĩ na tä kuama maaki, 'Teusö anö a saia totilö noai, ĩ Jesus a' ai töpö pi kuu nö, 'Jesus a pitili' ĩ na ĩ töpö pi kuu soatama. 'Teusö anö a saia totilö noai, ĩ a kaikanapa piale, ĩ a waloiki nö, Jesus a na ĩ a tolehea asapaso solö kitä ta o? Jesus anö tä aipama kua wi na, ĩ na ai tä walokiso nö, ĩ na ai tänö tä aipama tolea satia kua asakö solö kitä ta o?' ĩ na töpö kutima. 32 Ĩ na töpö kuti noai, ai juteu pata töpö, ĩ patiseu töpö a hilo wi, ĩ töpönö ĩ ta kuu hininöma. Ĩ ta kuu hininö nö, ĩ patiseu töpö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, ĩ na töpö kui töpönö, Teusömo wi a sai pata na töpö läapalo sinomo wi, ĩ töpö noa thaa nö, 'Jesus a huölöheö!' ĩ na töpö kuuma. 33 Ĩ na tä kua tä, Jesus aiki, 'Kamakö na sa kuo tetepo opati mai kitäö! Tä tetepo totila tä kuno mai, sa simönö noai, ĩ a na sa konasolö kitä. 34 Kamakönö sa taeti kitä maaki, sa tapamo kota mai kitä. Sa kuo kõo pialali ha, ĩ ha makö walo haio solö mai kitä' Jesus a kuuma. 35 A kuu ha, juteu töpö hapalo hẽtupaso nö, 'Witi tä uli hamö a kuamö kua kõkö noai ha, ma tapa maapö? Ai juteu makö selekepaso noai, juteu töpö pasi mai, köteeku töpö a hilo wi, ĩ töpö na ĩ juteu töpö pilio sätäa naitile, ĩ töpö na Jesus a pilia nömöikitö nö, ĩ köteeku töpö pi hatukama nömöo hãto taso pia salo? 36 “Kamakönö sa taeti kitä maaki, sa tapamo mai kitä. Sa kuo kõo pialali ha, ĩ ha makö walo haio solö mai kitäö!” wi na ĩ a pi kuu salo, a kuu kule?' ĩ na ĩ töpö kuuma. 37 Ĩ na tä kua tä, töpö iapalo mapo totio piale, ĩ tä wakala na töpö pewö kokamo pole, ĩ tä Jesus a öpaiki nö, lope epii a hapalo nö, 'Wa amisi ipö salo, kamisa na wa waloa hö̃köa toitaiki nö, kamisa na wa tuu nakalö nö, wa tuu koalöpöö! Wa amisi ipö salo, maa tuu kuo pa wa walotaiki nö, maa wa tuu kotalöma, wa pi topa kua kotaso kua wi na, ĩ na wa pi otatalo opa kua kule maaki, kamisa na wa waloa hö̃köa toitaiki nö, sa hini kuköma, wa pi topa apa hö̃töa kotaso kitä. 38 “‘Jesus a pitili’ ĩ na wa pi kuu ha, õsi palimipamani wi, pili wa õsi ha ĩ nasimö tuu haapo opaö, tuu kaläpo opaö, ĩ na tä kua kitäö!” ĩ na Teusö tä waheta kuu' ĩ na Jesus a kuuma. 39 'Tuu haapo opaö' Jesus a kuu pole, ĩ Teusö a õsi kua tolele, ĩ ta kateha kule. 'Jesus a pitili' ĩ na töpö pi kuu wi, ĩ töpönö Teusö a õsi kua tolele, ĩ a pi sua piale, Jesus anö ĩ a katehama. Hi tä hẽtu ha Teusö a kulali, ĩ hamö Jesus a kõo paiolö mi tä, hi tä uli ha a kuo soa paioma kutenö, Teusö a õsi kua tolele, ĩ a totoa paio maama. 40 Jesus a kuu noai, ĩ töpönö ĩ ta hini ha, 'Jesus a hai, Teusö a kai a wäsä sinomo wi, ĩ a' ai töpö kuuma. 'Teusö anö a saipalö noai, kamakö na a kaikanamo piale, ki ĩ a' ĩ na ai töpö kuu asama. 41 Ai töpö aiki, '“A kaikanamo totio wi, ĩ Cristo a hilo wi, kaliléia tili tä kule kitä” ĩ na Teusö tä waheta kuu mane nökö. 42 “Cristo a hai, kaikana Davi tä ola. Pelẽi tä uli ha Davi a pilio noai, ĩ tä uli ha Cristo a pilia nömöki kitäö!” ĩ na Teusö tä waheta kuu sisa kule. Jesus a hai, ĩ Cristo a mai kitä' ai töpö kuuma. 43 Ĩ na Jesus a na ĩ töpö hapalo setekeapalo kua apama. Ai töpö aiki, 'Jesus a holisi' ĩ na ĩ töpö pi kuu pasioma. 44 Ai töpönö Jesus a wanipo opa salo, a huöa pi topa apama maaki, ai tänö a hua maama. 45 Ĩ na tä kua tä, Teusömo wi a sai pata ha töpö läapalo sinomo wi, ĩ töpö hua kononö nö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, patiseu töpö, ĩ na kilii töpö na ĩ töpö walokö tasoma. Töpö walokö tasoö ha, töpö läapalo sinomo wi, ĩ töpö na, 'Jesus ma kai walo totio mai. Wi na makö kuatima?' pata töpö kuu ha, 46 'Jesus a hapalo toita kui na, ĩ na ai tä hapalo toita kui tä kua mai kitäö!' töpö läapalo sinomo wi, ĩ na ĩ töpö kuuma. 47 Ĩ na ĩ töpö kuu ha, 'Jesus anö makö mönama hö̃töo hãtomakö?' ĩ na patiseu töpö kuu nö, ĩ na ĩ töpö noa thama. 48 'Ai juteu pata töpö, ai patiseu samakö, ĩ na samakö kui, ĩ samakönö Jesus a hai ĩ pitili sama ta pii ta o? 49 Ma. Pata samakönö Jesus a hai ĩ pitili sama ta hila mai kitä. Satehe epii hi töpö loa sototole, ĩ töpönö Jesus a hai ĩ pitili ta hila sisaöe. Moisés anö töpö noa thaa noai, hi töpö lole, ĩ töpönö ĩ ta tai mi ipö. Teusö anö ĩ töpö peama apa kitä' ĩ na patiseu töpö kuuma. 50 Ĩ na töpö kuu ha, ai patiseu tä aiki, Jesus a na a huu halu taso noai, ĩ Nikotemosö aiki, 51 '“Ai ma tä hini paio mai ha, ‘Ĩ na sa kua kipiliö!’ ma tä kuu hini paio mai maaki, ‘Wa wanisala apawö. Wa peama pia alu kule’ ĩ na pö kuu totioö!” ĩ na Moisés a kuu pasio maama ta pi kuu mai' Nikotemosö a kuu ha, 52 'Kaliléia tili wa nai hãtowö? Teusö wa tä waheta möö mi salo. Teusö wa tä waheta möö totioö aköna, “Hai a. Teusö a kai a wäsä totio wi, Kaliléia tä uli ha ĩ ai tä pilio maa noai kitä” ĩ na wa pi thama pola pi' ĩ na patiseu töpö kuuma. 53 Ĩ na töpö kuu hötötöa totipalo nö, ĩ töpö pewö konasolöma.

João 8

1 Ĩ na tä kua tä, töpö pewö konasolöma maaki, Olipa tä heu pata hamö Jesus a hua pasisolöma. 2 Ĩ hena tä, tä halu pia tä, Teusömo wi a sai pata hamö a hua konasolöma kutenö, Jesus a na töpö satehe epii töpö sotototile, Jesus anö ĩ töpö pi hatukama pia salo, a loa naiköma. 3 A lotia tä, Moisés a kai a wäsä sinomo wi ĩ töpö, patiseu töpö, ĩ na töpö kui töpönö suö tä hilakö solöma. Ai tiko tä wano na ĩ a suö mamopaloti noai, ai tänö tä talöma kutenö, Moisés a kai a wäsä sinomo wi ĩ töpö, patiseu töpö, ĩ na töpö kui töpönö ĩ a suö hilakö solöma. A hilaköso nö, töpö lole ha, ĩ ha ĩ suö a öpamakö solöma. 4 A öpamakö nö, Jesus a na, 'Samakö pi hatukama sinomo wi, ĩ ai! Hi suö anö tiko tä wano mamoma tä, ai tänö tä tama. 5 “Ai suö tänö tiko tä wano mamomanö noai, maa manö ĩ a säsä nö, a säpalöheö!” ĩ na Moisés anö tä sãököpalö nö, ĩ na tä waheta thamama thaliö! Wi na kawa kuu kule? Wi na hi suö ma tä thamapö? Ma säpalö nökö hãtowö?' töpö kuuma. 6 Jesus a wapa pia salo, töpö kuuma. 'Jesus a wanisala' töpö kuu pi topa apama. 'Wi na wa kuu kule?' töpö kuuma maaki, Jesus a mãi poa soataiki nö, pili a aminö masita tä sãöka soataköma. 7 Tä sãökaö ha, 'Wi na wa pi kuu kule?' töpö kupaloö ha, a öpa kotalo nö, 'Hi makö kule, ĩ ai wanö wanisala wa tä thatala tai mi ipii ĩ wanö maa wa ma täa soatalö nö, a säsäa somapalöö!' ĩ töpö na Jesus a kuu nö, 8 a mãi poa kotaiki nö, masita tä sãököa kõo soatama. 9 Ĩ na Jesus a kuuhe, ĩ töpönö ĩ ta hini nö, töpö pi tapoa soataiki nö, 'Sa wanisala hö̃töo kitä' töpö pi kuu nö, ai pata tä kõa somatasolöö, ai tä kõa nömöa haitasolöö, ai tä kõa nömöa haisolöö, ĩ na töpö kuama. Ĩ na töpö pewö kupa kõoma. Jesus a na ĩ suö tä öpa sätäo haio soa asama. 10 Ĩ na töpö kuaö ha, Jesus a öpa sononoa haia kotalo nö, tä möö ha, sami suö tä öpa sisa sö. Sami suö tä öpa ha, 'Witi ha wa säpa pi topahe, ĩ töpö? “Hi suö tä wanisala apa wi, ĩ ma säpalö nökö” töpö kuuhe, ĩ ai tä öpa soa kule?' Jesus a kuu ha, 11 'Ma. Ai tä öpa soa mane' suö tä kuu hö̃töoö ha, 'Kamisa aiki, “Hi suö tänö wanisala tä thaö ha, a säpalöö!” sa pi kuu hö̃töo mai kitä. A kononöö! Wanisala tä thaa hãto kota tihöö!' Jesus a kuuma.] 12 Ĩ na tä kua tä, ĩ töpö na Jesus a hapalo kõo nö, 'Pili motokönö uli tä uli pewö hatukutama kua wi na, ĩ na kamisanö sanöma sa töpö pi hatukutama thama hö̃töo soataö. Kamisa na wa nokapalo kuköma, mumi mumi tä kuo pa wa huu mai kitä. Sa wakala apii ĩ sanö wa õsi palimia totipalöma, kawanö ĩ sa thapo totiki kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 13 A kuu ha, patiseu töpö aiki hö̃töwö, 'Sami wa kuu sisa kule. Ai tä kuu sätäapalo naio mi kutenö, “Pitili ta” samakö pi kuu mai kitä' patiseu töpönö ĩ na Jesus a noa thaö ha, 14 'Sa kuo somapili, kama sanö ĩ sa tä uli taö sisaö. Waiha sa kuo nömöo kõo piale, ĩ kama sanö ĩ sa tä uli taö nömöa kõo waikia kule. Önö kutenö, “Ĩ na sa kua asaö” sami sa kuuhe, ai tä kuu sätäapalo naio mi päla tä maaki, ĩ pitili tä sai a' Jesus a kuu nö, 'Sa kuo soma noai, kamakönö ĩ ma tä uli taö pasia mai kitä. Sa kuo nömöo kõo piale, ĩ ma tä uli tai mi naiwö. 15 Kama makö pi saimo päo nö, ma tä makokama läapalo sinomo päoö. Ai tä na sami sanö sa tä makokama läapalo pasio sisa päo mai kitä. 16 Ipa hao anö sa simöpalipili, kamisa na ĩ a kuo sinomo opa kutenö, sa tä makokama läapalo tä, ĩ pitili tä sai a totiwö. 17 Moisés a patanö tä sãököpalö nö, “Polakapi töpönö ta kateha ösöhapala totioö ha, ‘Ĩ pitili ta’ ai töpö kuupö” ĩ na Moisés a kuuma. 18 “Ĩ na sa kua asaö” ĩ na kamisa kuu kule. Ipa hao anö sa simöpalö noai, ĩ na ĩ ipa hao a kuu pasiliapalo naia kule' Jesus a kuuma. 19 Ĩ na Jesus a kuu ha, 'Witi hamö au hao a kuamö kua?' töpö kuu ha, 'Kamakönö sa tai mi, ipa hao ma tai mi, ĩ na tä kua kule. Kamakönö sa taö aköna, ipa hao ma taö naia soatala pi' Jesus a kuuma. 20 Töpö Teusömo wi a sai pata na Jesus anö töpö pi hatukamati pola nö, ĩ na a kuuma. Ĩ a sai õsi pata ha sitipa kökö titipa sinomo wi, ĩ tä hĩtale, ĩ tä kotö na Jesus a loiki nö, ĩ töpö pi hatukamatima. A hapalo peliapalo opatima maaki, 'Huki Jesus a säpamonaso wi, huki ĩ tä wakala' ĩ na Teusö a pi kuu paio maama kutenö, ĩ tökö soatawö Jesus a hua soata maamae. 21 Ĩ töpö na Jesus a hapalo kõo nö, 'Sa hua konasolö pia salo. Kamakönö sa taepala haitia kule maaki, makö wanisala haitio nö, makö nomapo haitiopö tä kua kuleö! Sa huumö kua kõo piale hamö ĩ hamö makö huumö kua haio wi tä kua mai kitä' Jesus a kuuma. 22 A kuu ha, 'Jesus kama a säa sapa kõa hãtoa päpaso pia salo, “Sa huumö kua kõo piale hamö, ĩ hamö makö huumö kua haio wi tä kua mai kitä” tä kuu hãtoa alu kule' ĩ na töpö kuuma, 23 'Hi masita tä uli ha makö kuo somama. Hi tä uli na sa kuo soata naio maapili. Hi tä hẽtu hamö sa kuo somatio paio kipili. 24 Önö kutenö, “Makö wanisala haitio nö, makö nomapo haitio kitä” ĩ na sa kuu alu kule. “Jesus a hai, ĩ Teusö a ulupö. Teusö anö samakö noama pia salo, pelupö Jesus a simönöma” ĩ na makö pi kuu mi tä, makö wanisala haitio nö, makö nomapo totio haitio kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 25 Ĩ na a kuu ha, 'Ĩ witi pili wa totiwö?' töpö kuu ha, 'Kamakö na sa kuu somatiopili, ĩ na sa kuu pasia soa kule' Jesus a kuu nö, 26 'Kamisanö ĩ makö pewö a kateha taö öpa soa kule maaki, makö a kateha mai kitä. Makö a kateha nö, “Makö wanisala apa nö kiliawö” sa kuu taö öpa kitä maaki, huki ĩ na sa kuu paio mai kitä. Sa simöa totio noai, ĩ a pitilimo opaö. Kamisa na a kuupili, ĩ sa ta hini nö, sanöma töpö pewö na sa ta wäsä tolea apaö' Jesus a kuuma. 27 A kuuma maaki, Jesus anö kama pö̃ a katehatima maaki, ĩ töpönö ĩ ta hini maama. 28 Ĩ ta hini pasio mi kutenö, Jesus aiki, 'Sanöma sa kupaso noai, hii ti pakalai ti ha kamakönö sa pi ösötama totia tä, “Awai. Teusö a hai pelupö Jesus a sai ta o” ĩ na makö pi kuu totiso kitä. “‘Töpö noama sinomoö!’ ĩ na Teusö pö̃ a pi kuu nö, pelupö Jesus a simönömaö! Jesus kama pi saimo mane. Pö̃ anö ta taöma noai, pelupö Jesus anö ĩ ta kateha sisaö” ĩ na makö pi kuu kitä. 29 “Ĩ na a kua totioö!” ĩ na ipa hao a kuu wi, ĩ sa tä thaa sinomo hö̃töoö ha, ipa hao sa pi mönahapalama sinomo hö̃töoö. Ĩ na sa tä thamaö ha, ipa hao anö sa simönö noai, ĩ anö sami sa taatala maama. Kamisa na a kuo naio soatiotii' ĩ na Jesus a kuuma. 30 Ĩ na Jesus a kuu ha, ĩ ai töpö satehe epii töpö aiki, 'Jesus a pitili' töpö pi kuu totisoma. 'Jesus a hai, Teusö a hai pelupö a. Samakö täapa kõo läo wi, ĩ a' ĩ töpö pi kuuma. 31 Ĩ na tä kua tä, 'Jesus a pitili' ĩ na juteu töpö õsi pi kuu noai, ĩ töpö na, 'Kamakönö sa kai a hini totio sinomo kuköma, kamisa na makö nokapalo totio wi, ĩ makö kupasoö. 32 Sa kai a hini sinomoti kuköma, pitili ma ta taö öpa kuki kitä. Pitili ma ta taö öpa kuköma, makö uni kusöa kopali kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 33 A kuu ha, 'Ai tänö Abraão samakö ola uni õka maapili nökö. Ai tänö samakö noa mi kalipalama maapili nökö. Wi na wa pi kuu salo, “Makö uni kusöa kopali kitäö!” wa kuu kule?' töpö kuuma. 34 Töpö kuu ha, Jesus aiki, 'Ĩ na sa kuu kuleö! Pitili sa: “Wanisala wa tä tha apati kuköma, ĩ wanisala tä uni patanö wa õkapali. Wanisala tänö wa õka totipalöma, wanisala wa tä thaa sipa apa kuki. 35 Ai töpönö wa thapo päo wi, ĩ töpönö wa noa mi kalipalama sinomoti wi, ĩ töpö na, ‘Ipa ai pö’ wa kuu totio mai kitä. Ĩ töpö na, ‘Ipa töpö saiö!’ kama töpö hai ĩ pelupö a sai kuu sisaö. 36 Önö kutenö, Teusö a hai ĩ pelupö sanö makö uni kusöa kopalöma, makö uni õka mi tä, wanisala ma tä thaa husoolö mai kitä. Makö kusöa kõo totia asapali kitä. 37 Awai. Abraão makö ola. Abraão makö ola maaki, kamakönö sa kai a hini wani ipö kutenö, kamakönö sa säpa pi topa kule. 38 Kamisa na ipa hao anö ta wäsäpili, kamakö na ĩ sa ta wäsäti kule maaki, kamakö hai ĩ pö̃ aiki, ‘Ĩ na ma tä thama totioö!’ a kuu läoö ha, ĩ na ma tä thama totio hö̃töoö” ĩ na kamakö na sa kuu kule. Ĩ pitili sa sai a totiwöö!' Jesus a kuuma. 39 A kuu ha, 'Nö patapö Abraão a hai, kamisamakö hai ĩ hao a pasiwö' töpö kuu hö̃töoö ha, Jesus aiki, 'Abraão ulupö makö aköna, Abraão a kuati noai na, ĩ na makö kua tolea totitila pi. 40 Teusö anö pitili ta wäsä noai, ĩ sa ta hini nö, kamakö na sa ta wäsä totioma maaki, sa säpa pi topa apa pikia kulai. Kamakö kuati wi na, ĩ na Abraão a kuati pasio maama. 41 Kamakö hai ĩ pö̃ a kuati wi na, ĩ na kamakö kuati hö̃töoö' ĩ na Jesus a kuuma. A kuu ha, 'Teusö a hai ĩ pelupö samakö asawö. Kamakö hai ĩ pö̃ a sami ipö. Ai tä kua mai kitä. Teusö a hai ĩ pelupö samakö sai' töpö kuuma. 42 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus aiki, 'Teusö a na sa kutioma, huki hi tä uli na sa kua nömötia kule. Önö kutenö, Teusö a hai, kamakö hai ĩ pö̃ a aköna, kamakönö sa noima pola pi. Kama sa pi saimo päo nö kuno mai. Ipa hao anö sa simöaö ha, hisimö sa huma. 43 Wi na makö pi kuu salo, kamakönö sa kai a hini mi ipö? Sa kai a hini wani ipö salo, kamakönö sa kai a hini totio mi. 44 Sai tä sai pata hai ĩ pelupö makö pasiwö. Au hao Sai tä patanö tä thama wi, ĩ pelupö makönö ĩ ma tä thama pi topa naio hö̃töoö. Somi tä sai tä, Sai tä sai patanö sanöma makö sätima, huki töpö sä soatioö. A pitilimo wi ĩ tä pii mi. A pitilimo tai mi. A holisimo sinomoö. Töpö holisimo wi, ĩ töpö hai ĩ pö̃ a. 45 Önö kutenö, pitili sa ta wäsä tä, “Jesus a pitili” makö pi kuu mi. 46 Ai wa aiki, “Jesus anö wanisala tä thama” ai wa kuu pitilimo totio kitä ta o? Ma. Ĩ na ai wa kuu pitilimo mai kitä. Pitili tä sai a wäsäti kule ta makö pi kuu mai, wi na makö pi kuu salo, “Holisimo hãtoa kule” makö pi ku upaö? Wi na makö pi kuu salo, sa kai a hini wani ipö? 47 Teusö wa thapo totio kuköma, Teusö wa kai a hinini kitä. Teusö ma thapo mi kutenö, Teusö ma kai a hini mi päwö' ĩ na Jesus a kuuma. 48 Ĩ na Jesus a kuu ha, '“Samatia tili wa. Sai wa tä thapo pasio wi, ĩ wa” samakö kuupili, ĩ pitili ta kuoma' ĩ na ĩ juteu töpö kuuma. 49 Töpö kuu ha, 'Sai sa tä thapo wi ĩ sa mai kitäö! Sa isi wanihipaloti maneö!' Jesus a kuu nö, 'Ipa hao sa komoapalama mai, ipa hao sa hini totiatalo opaö. Kamakönö sa komoapalama pasioö. 50 “Pata tä Jesus a totiatalo opawö” kamisanö sa töpö pi thama pi topa mi. “Pata tä Jesus a totiatalo opatiwö” ĩ na ai tänö töpö pi thama pi topa pasioö. Kamisa na ĩ anö tä makokama läapalo pasio kitä. 51 “Kawanö sa kai a hini totio wi, ĩ wa noma mai kitäö! Teusö a na ĩ wa kuo soatio kitäö!” kamakö na sa kuu kuleö! Pitili sa' Jesus a kuuma. 52 Ĩ na Jesus a kuu ha, 'Sai wa tä thapo totia alu kule. Wa isi waniha totia waikia alu kule' töpö kuu nö, 'Abraão a pata nomasoma. Teusö a kai a wäsä totio noai, ĩ töpö noma naisoma. Ĩ töpö nomasoma maaki, “Kawanö sa kai a hininöma, wa noma pasio mai kitäö!” wa kuu pasia alu kule. 53 Kamisamakö hai ĩ hao Abraão kolo tä nomasoma. “Abraão a na sa patamo hasua apa asa wi sa” wa kuu alu kule? Teusö a kai a wäsä totio noai, ĩ töpö noma naisoma. Ĩ witi pili wa pasiwö? Wi na wa kuu kule?' ĩ na juteu töpö kuuma. 54 Ĩ na töpö kuu ha, '“Sa totiatalo opawö” kama sa sai kuu aköna, “Ĩ pitili tä sai a totiwöö!” makö pi kuu mi kipi. Ipa hao Teusö a na, “Ipa Teusö a” makö holisi kuu wi, ĩ aiki, “Jesus a totiatalo opawö” kama kuu kule. 55 Kamakönö Teusö ma tai mi pasiwö. Kamisanö Teusö sa taö öpa asa sisaö. “Teusö sa tai mi” sa kuu aköna, kamakö holisimo kua wi na, ĩ na sa holisimo kua naina pi. Teusö sa taö öpaö. Kamisanö Teusö sa kai a hini totio opaö. 56 Kamakö hai ĩ pö̃ Abraão kolo tä aiki, “Teusö anö kaikana tä simöpa piale, ĩ sa huu tati kuleö!” a pi pata kuu nö, a pi mönaha apama. Abraão a patanö sa huu talalö nö, a pi pata topa apama' Jesus a kuuma. 57 A kuu ha, 'Hĩsa wa soawö. Kawa na 50 tä inama kupo paio mai ha, wa kua soa kule nökö. Kawanö Abraão wa tapa waikioma ta o?' töpö kuu ha, 58 '“Abraão a pata kua paia mi tä, kamisa kuo soma paitioma” ĩ na sa kuu kule. Sa holisi mai kitäö!' Jesus a kuuma. 59 Ĩ na Jesus a kuu ha, maa manö Jesus a säsäpö, maa mapö sua soatalalöma maaki, Jesus a sosa läiki nö, Teusömo wi a sai sika pata hamö a kuoma, a hua kõa soa pätasolöma.

João 9

1 Ĩ na tä kua tä, Jesus a huulö tä, ai tä mamo höpöpöi tä talalöma. A ositi wai thapa tute tä a ositi mamo huu maa soatama. 2 Ĩ a talalö nö, Jesus a kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö aiki, 'Jesus ai. Wi na tä kuaö ha hi a ositi höpöpii a thaa soapalöma? Kamanö wanisala tä thaa piale, ĩ tä noa na a ositi mamo höpöpii a thaa soa hãtopalöma? Pö̃ a, pöpönö a, ĩ na kilii töpönö wanisala tä thaa noai, ĩ tä noa na a ositi mamo höpöpii a thaa soa hãtopalöma?' töpö kuu ha, 3 'Kamanö kuno mai. Pö̃ a, pöpönö a, ĩ na kilii töpönö kuno mai. “Wanisala tä thaa noai, ĩ tä noa na a höpöpöa kuleö!” pö pi kuu tihöö!' Jesus a kuu nö, 'Ĩ a na Teusö a kalipalo lotetea apa piale, ĩ tä tamomapö, a ositi höpöpöo soatama. 4 Ĩ na tä wakala kuö soata tä, makö kalipalo haitapököö! Sa simönö noai, ĩ aiki, “Ĩ tä na a kalipaloö!” ĩ na ĩ a kuu ha, ĩ tä na makö kalipalo haitapököö! Tä wisa waikia saileö! Mumai ha makö kalipalo mai kitäö! 5 Hi masita tä uli na sa kua soaiki nö, sanöma sa töpö pewö wakalapalama sinomoö' Jesus a kuuma. 6 Ĩ na Jesus a kuu nö, masita tä nakipömanö nö, kosoto tä ösö walehepalö nö, a wani höpöpö öpii, ĩ a mamo na tä kosoto pãhi wai huluka soataköma. 7 Tä huluka soatakö nö, 'Siloé tuu kosoto ha a sanumoa kõa soatalo kölöö!' Jesus a kuuma. Siloé tuu hai, 'A simökö noai tuu' ta kuu alu kule. Ĩ na Jesus a kuu ha, a höpöpö öpii a sanumoa hö̃töa soa tasoma, a mamo huu topa kõo soataköma. 8 A mamo huu topa kõo soataki ha, ĩ tä kotö na töpö pilia naine, ĩ töpönö, sitipa kökö na a höpöpö öpii, ĩ a nako taa sinomo noai, ĩ töpö aiki, 'Ki ĩ a hãtowö? Sitipa kökö naka sinomopili, ĩ a wani hãtowö?' töpö kuu ha 9 'Awai. Ĩ a sai wani totiwö' ai töpö kuuma. Ĩ na ai töpö kuuma maaki, 'Nai. Tiko tä pasiwö. A höpöpö öpii, ĩ anö sitipa kökö naka sinomopili, ĩ a moikömö kuopili na, ĩ na ĩ a moikömö kuö päwökö' ĩ na ai töpö kuu pasioma. Ĩ na ai töpö kuu pasia päla tä maaki, 'Sitipa kökö na sa höpöpö wani nako sinomopili, ĩ sa wani soawö' ĩ na ĩ a kuu hö̃töoma. 10 Ĩ na a kuu ha, 'Wi na wa kua hö̃töo nö, wa mamo huu topa kõa hö̃tököma?' töpö kuu ha, 11 'Jesus a hilo wi, ĩ anö kosoto tä heuhupamanö nö, pili sa mamo na tä pãhi huluka soatakö nö, “Siloé tuu na a sanumoa soatalo kölöö!” a kuu ha, sa sanumoa soataso kölöma, sa mamo huu topa kõa soataki kipili' a kuuma. 12 A kuu ha, 'Witi hamö ĩ a?' töpö kuu ha, 'Kui. Sa tä tai mi ipö' a kuu hö̃töoma. 13 Ĩ na tä kua tä, a höpöpöo noai, patiseu töpö na ĩ a hilakö tasoma. 14 Jesus anö kosoto tä heuhupalö nö, a höpöpii, ĩ a mamo huu topa komakö noai, ĩ tä wakala hai, mota mapo sinomo wi, ĩ tä wakala kuoma. 15 Önö kutenö, patiseu töpönö, a höpöpöo noai, ĩ a na ĩ töpö hapalo nö, 'Wi na wa kuati nö, wa mamo huu topa kõa hö̃tököma a?' töpö kuu ha, 'Pili sa mamo na Jesus anö kosoto tä hulukukö nö, “A sanumoa kõa soatalo kölöö!” ĩ na Jesus a kuu ha, sa sanumoa hö̃tösoma, sa mamo huu topa kõa soataköma' ĩ na a kuuma. 16 Ĩ na a kuu ha, ai patiseu töpö aiki, '“Mota mapo wi, ĩ tä wakala na pö kalipalo ti!” Moisés a kuu pasio thali maaki, ĩ tä wakala na Jesus anö hi a mamo huu topa kõkö noa. Teusö a na Jesus a kuo maamakö. Teusö a na a kuo totioma aköna, mota mapo wi, ĩ tä wakala na a kalipalo maa noa kipi' ai töpö kuuma maaki, ai töpö aiki, 'Jesus a wanisala mai kitä. A wanisala aköna, tä aipama tai mi ipö kipi. Hi a mamo wani huu topa kõo maa noa kipi' ai töpö kuuma. Ĩ na töpö kuu hätäatalo hẽtupaso opa kuama. 17 Töpö hapalo hätäatalo hẽtupaso opama kutenö, a höpöpöo noai, ĩ a na patiseu töpö hapaloma. Töpö hapalo nö, 'Jesus anö wa mamo topa kõköma kutenö, wi na wa pi kuu kule? Jesus a hai, ĩ witi pili a pasiwö?' töpö kuu ha, '“Teusö a kai wäsä sinomoti wi, ĩ a” ĩ na sa pi kuu kule' a kuu hö̃töoma. 18 Ĩ na tä kua tä, juteu töpö aiki, 'Ki a wani höpöpöo kipili maaki, a mamo topa kõkö noa' ĩ töpö pi kuu maama kutenö, a höpöpöo noai, ĩ a hai ĩ pö̃ a, pöpönö a, ĩ na töpö kui töpö nakalöma. 19 Töpö nakalö nö, 'Ki a lole, ĩ au ulu a?' juteu töpö kuu nö, '“A ositi thapa tute tä, a ositi höpöpöo soata kipili” makö kuu thali, ki ĩ a? Huki wi na tä kuaö ha a mamo huu topa kõa kule?' töpö kuu ha 20 'Ki a hai, ipa ulu a totiwö. “A ose wai höpöpö soatai, a thaa soatali kipili” ĩ na samakö pi kuu taö öpa kule maaki, 21 “Ĩ nasimö tänö a mamo topa kõkömaö!” samakö kuu taö maneö! “Ki anö a mamo huu topa komakömaö!” samakö pi kuu taö naia mane. Kamakönö ipa ulu ma huama mi salo. Ĩ ipa ulu a hai, ĩ pata tä waikiwö. A hapalo moti soa mai kitä' ĩ na pö̃ a, pöpönö a, ĩ na kilii töpö kuuma. 22 Juteu töpö na ĩ töpö kili ipa salo, ĩ na töpö kuuma. 'Jesus a hai, Teusö anö a kaikanapa piale, ĩ a' ĩ na ai tä kuu kuköma, 'Juteu makö pewö kokamo sinomo wi, ĩ a sai ha ĩ a kokamo naio kota ti!' ĩ na juteu pata töpö kuu waikioma kutenö, ĩ pö̃ a, pöpönö a, ĩ na kilii töpö hapalo kili ipama. 23 Töpö hapalo kili ipa salo, 'Ipa ulu a hai, pata tä waikiwö. Ipa ulu kama ma huama saimo päo mi salo' töpö kuuma. 24 Ĩ na töpö kuu ha, juteu töpönö, a höpöpöo noai, ĩ a naka konö nö, 'Teusö a na wa hapalo nö, “Sa hapalo holisimo mai kitäö” wa kuu!' ĩ na juteu töpö kuu nö, 'Jesus a wanisala wi, ĩ sama tä taö' töpö kuuma. 25 Töpö kuu ha, 'Sa tä tai mi. A wanisala hãtowö, a toita hãtowö, ĩ na a kuö hãtowö. Ĩ na tä kuu wi sa tä tai mia pasia kule. Pi naka. Ĩ na tä kua wi ĩ sa tä taö pasia sisa kule. Sa mamo höpöpöo opa kipili maaki, huki sa mamo huu topa kõa kule. Ĩ na sa pi kuu taö pasia sisa kule' ĩ na a kuuma. 26 Ĩ na a kuu ha, 'Jesus anö wi na wa mamo thama nö, wa mamo huu topa komaköma?' töpö kuu ha 27 'Kamakö na sa kuu waikio ke maaki, ma ta hini pi topa satia apa hãtoa alu kule? Wi na makö pi kuu salo, “A kuu kota” makö kuu kõatalo kule? Jesus a na makö nokapalo pi topa naia kule ta o?' a kuuma. 28 Ĩ na a kuu ha, a päsäpamae. 'Jesus wa kai a hiniti wi, ĩ wa pasiwö. Kamisamakönö Moisés sama kai a hini sinomo pasio wi ĩ samakö pasiwö. 29 Moisés a na Teusö a hapalo noai, ĩ sama tä taö öpaö. Jesus a lö kui, witi hamö ĩ a kuo somama kuno mai? Ĩ sama tä taö pasio mi' töpö kuuma. 30 Töpö kuu ha, 'Wi na taka? Jesus a kuo soma noai, ĩ ma tä tai mi ipö maaki, ĩ anö sa mamo huu topa komaköma. 31 Töpö wanisalai, Teusö anö ĩ töpö hapalo hini mai kitä. Ĩ ma tä taö waikia kule. A Teusöpii, Teusö a kai a hini totio wi, Teusö anö ĩ a hini asa sisaö. 32 “Ai sanöma tä ositi thapa tä, a ositi höpöpöo soata noai, ĩ a mamo huu topa kõkömaö!” tä kuu wi, tä hinio paio maa noai kitä. Somi tä sai tä, tä hinio maa noai, ĩ tä hinio mi soawö. 33 Teusö anö Jesus a simöpa maama aköna, Jesus anö sa mamo huu topama kõo maa noa kipi' a höpöpöo noai, ĩ na ĩ a kuuma. 34 Ĩ na a kuu ha, 'Wa kupo tute tä, wa wanisala soatama, ĩ na wa wanisala kuö soawö. Kawanö samakö pi hatukupama pi topa tihöö! Mi hamököö!' töpö kuu soatalo nö, juteu töpö kokamo sinomo wi, ĩ a sai atu hamö a hãsia soatalöma. 35 Ĩ na tä kua tä, a wani hãsia soka soatalö noai, Jesus anö ĩ ta hininö nö, a höpöpöo noai, ĩ a taa konanötö nö, ĩ a na a hapaloma. A hapalo nö, '“Sanöma tä kupaso noai, ĩ a pitili” wa pi kuu waikia kule?' Jesus a kuu ha, 36 'Sanöma tä kupaso noai, ĩ witi pili a? “Ĩ a pitili” sa pi kuu pi topa apa kule' a kuu hö̃töoma. 37 Ĩ na a kuu ha, 'Sanöma sa kupaso noai, kawanö ĩ sa tapa waikitio kipili. Kawa na ĩ sa hapalo waikia kule. Sanöma sa kupaso noai, ĩ sa waikiwö' Jesus a kuu ha, 38 'Kaikana ai. “Wa pitili” huki sa pi kuu kuki keö!' a kuu nö, 'Hi Jesus a hai, ĩ pata tä sai' a pi kuu salo, Jesus a kotö ha a loa soataiki nö, masita tä na a maeko hĩta thaa soataköma. 39 Ĩ a na Jesus a hapalo kõo nö, 'Sanöma sa töpö sokapali pia salo, hi masita tä uli ha sa waloköma. Sa waloiki nö, töpö õsi höpöpö öpii, ĩ töpö pi hatukupo mi ipii, ĩ sa töpö pi hatukupamani pia salo. Ai töpö aiki, “Sa õsi höpöpö mi ipöö! Sa pi hatuku upö waikiwö” töpö holisi pi kuu wi, ĩ töpö moti pasiwö. Ĩ sa töpö pi hatukupama pasio mai kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 40 Ĩ na a kuu ha, Jesus a kotö ha ai patiseu töpö lole, ĩ töpö aiki, 'Samakö õsi höpöpö naiwö ta o?' töpö kuuma. 41 Ĩ na töpö kuu ha, 'Makö õsi höpöpö aköna, “Wanisala ma tä thaa sinomo wi, ĩ makö” kamakö na ĩ na Teusö a pi kuu mana pi. “Kamisamakö õsi höpöpö pasi mi. Samakö pi hatuku upö waikiwö” makö pi kuu ha, “Makö wanisala soaö” ĩ na Teusö a pi kuu kule' ĩ na Jesus a kuuma.

João 10

1 Ĩ na tä kua tä, Jesus a hapalo kõo nö, 'Ĩ na sa kuu kuleö! Pitili sa: “Hiima kökö, ĩ oweha kökö hokolo wi ĩ taka ha ai sanöma tä lisipo mai, tä hokolomö kuo pamö a tuiki nö, a sutuköma, ĩ a hai, thomömo wi, ĩ a wani. 2 Ĩ taka sai ha a lisipo totio asa wi, ĩ a hai, oweha kökö thapo sinomo wi, ĩ a sai asawö. 3 Ĩ a waloki ha, ĩ taka ha a läo sinomo wi, ĩ anö oweha kökö päka lata wi ĩ ti hãkopa sinomoö. Ti hãkopali ha, oweha kökö thapo wi, ĩ anö kökö nakaö ha, oweha kökönö kama kai a hinia totiatala apaö. Kökö thapo wi, ĩ anö kama oweha kökö hila hätäpo nö, kökö nakalö nö, kökö kai asulöö. 4 Kökö kai pewö lisia kopalo nö, a huu paluo olö ha, kama hai ĩ oweha kökönö, a hapalo wi, ĩ a kai a hini taö öpa salo, ĩ a na ĩ kökö nokasolöö. 5 Ai tiko tä na kökö noka mai kitä. Ai tiko tä kai a hini tai mi ipö salo, ĩ a na kökö tokösolöö” ĩ na kamakö na sa kuu kule. Sa holisi mai kitäö!' Jesus a kuuma. 6 Jesus anö uni ta thaa nö, oweha kökö a katehama maaki, ĩ töpönö ĩ ta hini maama. 7 Jesus a kai a hini mi kutenö, Jesus a hapalo kõoma. A hapalo kõo nö, '“Oweha kökö lisito wi, ĩ taka kui na, ĩ na kamisa kuö hö̃töwö” ĩ na sa kuu kule. Pitili sa. 8 Kamisa huu paio mai ha töpö huu noai, ĩ töpö thomömo wi, ĩ töpö pewö. Oweha kökönö ĩ töpö kai a hini maama. 9 Ĩ taka ha kökö lisito sinomo wi, ĩ taka kui na, ĩ na kamisa kuö hö̃töwö. Kamisa na wa waloiki nö, wa lisipasoma, wa täa kõa läli kitä. Wa kili mai, wa lisi lisimo nö, nii wa tä talali kitä. Nii tä na wa honimo mai kitä. 10 Thomömo sinomo wi, ĩ anö makö thomöni, makö säpali, makö matamani, ĩ na ĩ anö makö thamapö, a waloki. Kamisanö, sanöma makö õsi palimipamani, makö pi topa totipamani, ĩ na makö thama pasiopö, sa waloköma. 11 Oweha kökö thapo wi, ĩ anö kökö noama kua totio wi na, ĩ na kamisanö ipa sanöma makö thapo wi, ĩ sanö makö noama kua totio hö̃töoö. Oweha kökö thapo wi, ĩ a hai, “Ai tänö sa säpali kitä maaki, ipa oweha sa kökö noama satimo kitäö!” ĩ na ĩ a pi kuu kua wi na, ĩ na kamisa hai, “Ai tänö sa säpali kitä maaki, ipa sanöma sa töpö noama satia apa kitäö!” ĩ na sa pi kuu hö̃töoö. 12 Oweha kökö na ai tä kalipalama päo wi, ĩ anö oweha kökö thapo totio mi kutenö, a tokösolöö. Oweha kökö kuo pa, ĩ anö pole a waitili kui na ĩ na lopu a wani kui, ĩ a wani huu taa tä, oweha kökö taa soa päta kölö nö, a wani tokösolöö. A tokösoö ha, lopu a waninö oweha kökö namo keköma, kökö läläo selekeoki. 13 Ĩ na lopu a wani kua tä, oweha kökö na a kalipalo päo wi, ĩ anö oweha kökö thapo totio mi kutenö, a tokösolöö. Oweha kökö pii mi ipö kutenö. 14 Oweha kökö thapo wi, ĩ anö kökö noama totio kua wi na, ĩ na kamisanö ipa sanöma sa töpö thapo wi, ĩ sanö ĩ na sa töpö noama thama totio kua hö̃töoö. Ipa hao anö sa taö öpaö, kamisanö ipa hao sa taö öpa hö̃töoö, ĩ na tä kua kua wi na, ĩ na kamisanö, sa töpö noama wi, ĩ sa töpö taö öpaö, sa töpö noama wi, ĩ töpönö sa taö öpa hö̃töoö, ĩ na tä kuaö. Oweha kökö thapo wi, ĩ a hai, “Ai tänö sa säpa pia hãtole kitä maaki, ipa oweha sa kökö noama satimo opa kitä” ĩ na a pi kuu kua wi na, ĩ na sa pi kuu hö̃töo soata kutenö, kamisanö ipa sanöma sa töpö noama pia salo, sa säpamo kili mai kitäö! 16 Hi oweha kökö hokolole, ĩ sa kökö thapo hö̃töa waikia kule maaki, ai tiko sa kökö thapo tikilipo hö̃töa kule. Ĩ sa kökö hilakö solöpököö! Ĩ kökönö sa kai a hinia hö̃töli kitä. Oweha kökö hokolole, ĩ kökö na ai tiko kökö koka naipaso kitä. Kökö koka naipasoö ha, sami sanö sa kökö pewö thalö nö, sami sanö sa kökö kai hupalo hö̃tötio kitä. 17 Ipa sa kökö noamaö, sa kuiki nö, sa säpamonaso kitä. Önö kutenö, ipa hao anö sa pii sinomoö. Sa säpamonaso kitä maaki, sa temöa hö̃töa konaso kitä. 18 “Sa säpalöpöö!” sa pi kuu mi tä, ai tänö sa säpa mai kitä. Kama sa pi saimo nö, “Sa säpalöö!” sa pi kulasoma, sa säpamoa sisasoö. Ipa hao aiki, “A säpamonoö! Wa säpamono nö, wa temöa hö̃töa konaso kitäö!” ĩ na a kuuma salo, “Sa säpamono nö, sa temöa hö̃töa konaso kitä” sa pi kuu kule' ĩ na Jesus a kuuma. 19 Ĩ na Jesus a kuu ha, juteu töpö hapalo selekeo kõoma. 20 'Jesus anö sai tä thapo kuleö! A isi waniho poleö! Ĩ a kai wani a hini tihöö!' töpö satehe epii töpö kupaloma maaki, 21 'Jesus anö sai tä thapoö aköna, Jesus anö ta kateha pole, ĩ nasimö ta kateha taö mana pi. Sanöma töpö mamo höpöpöi, sai tänö ĩ töpö mamo huu topa komaki kitä ta o?' ai töpö kuu pasioma. 22 Ĩ na tä kua tä, pe epii tä maa hälä tä, Teusömo sinomo wi a sai na töpö hapalo sotota nö, 'Teusö ai. Hi a sai na a kua totia pasikiö!' ĩ na töpö kuu sinomo noai, ĩ tä, Jetusalẽi tä uli hamö töpö iapalopö, töpö kokamoma. 23 Ĩ tä, Teusömo wi a sai sika ha ai sai a tipöle, ĩ tä sai ha töpö huu sinomo wi, ĩ Salomão a sai hilo wi, ĩ ha Jesus a huu tä, 24 Jesus a na juteu töpö kokamo nö, Jesus a huamama. A huama nö, '“Jesus a hai, ĩ witi a?” samakö pi thamati ti! Teusö anö wa kaikanapa piale, ĩ wa hãtowö manu kui, ta kateha makokoa haitalöö! “Awai. Teusö anö sa kaikanapa piale, ĩ sa” a kuu makokoa haitaloö!' töpö kuuma. 25 Töpö kuu ha, 'Kamakö na ĩ na sa kuu waikio kipili maaki, “Hai. Awai. Pitili ta” makö pi kuu waikio maapa wi. Kamisa na, “Ĩ na tä thamaö!” ipa hao a kuti wi, ĩ sa tä thama sinomo kutenö, “Jesus a hai, Teusö anö a kaikanapali wi, ĩ a” makö pi kuupöö!' Jesus a kuu nö, 26 'Kamisanö makö thapo wi, ĩ makö mi kutenö, “Jesus a hai, pitili tä sai a totiwö haö!” makö pi kuu mi. 27 Oweha kökö thapo wi, oweha kökönö ĩ a hini kua wi na, kamisanö sa töpö thapo wi, ĩ na ĩ töpönö sa hini kua hö̃töoö. Ipa sa töpö taö öpa hö̃töoö. Kamisa na ipa ai töpö nokapalo sinomoö. 28 Ipa sa töpö õsi palimia totipali. Önö kutenö, ipa töpö noma pasio mai kitä. Sa töpö thapo wi, ĩ sa töpö umapoti kutenö, ai töpönö ipa töpö thomöa pasio mai kitä. 29 Ipa hao anö kamisa na ipa töpö totopö noai, ai töpö pewö na ĩ a pata lotete sati ipö. Önö kutenö, ipa hao anö ipa töpö thapo naio wi, ai töpönö ĩ ipa töpö läkäa kõo mai kitä. 30 Kamisa, ipa hao a, ĩ na kilii, sami samakö' ĩ na Jesus a kuuma. 31 Ĩ na Jesus a kuu ha, ĩ juteu töpönö Jesus a säpalöpö, maa mapö täa soatalalöma maaki, 32 ĩ töpö na Jesus a hapalo läoma. A hapalo nö, 'Kamisa na ipa hao aiki, “Toitai tä thama totihoöö!” ipa hao a kuu sinomoö ha, ĩ sa tä thama sinomoö. Kamakö mamo tetela tä, ĩ sa tä thama sinomo opaö. Ka pi sa tä thaa sinomo wi tä noa na maa manö sa säpa pia kule?' Jesus a kuu ha, 33 'Toitai wa tä thati wi, ĩ tä noa na kuno mai. Teusö wa pata wäsä hiopöa apati kutenö, wa säpa pia kule. Sanöma wa pätawö maaki, “Teusö sa hilo wi, ĩ sa” ĩ na wa kuu ha, wa säpa pia kule' töpö kuuma. 34 Töpö kuu ha, 'Kamakö hai ĩ nö patapö töpönö Teusö tä waheta sãöka noai, ĩ na ĩ tä waheta kuu: “‘Kamakö hai, pata makö sai’ ĩ makö pewö na Teusö sa pata kuuma” ĩ na Teusö tä waheta kuuma. 35 Teusö tä waheta pitili sati ipö. Nö patapö töpö na Teusö a kai a walokö noai, ĩ töpö a kateha nö, “Pata makö pata totiwöö!” ĩ na Teusö tä waheta kuuma. “Teusö a hai, ĩ pata tä sai pata totiwö” tä kuu kua wi na, ĩ na ĩ töpö a kateha nö, “Pata makö sai totiwöö!” ĩ tä kuu kua hö̃töoma. 36 Ipa hao anö sa sailö nö, hi masita tä uli ha sa simönöma maaki, kamakö aiki, “‘Teusö ulupö sa’ Jesus a kuu manu kule, Jesus anö Teusö a kai wäsä hiopöa kule” ĩ na makö kuuwö. Wi na makö pi kuu salo, makö kuu pikia kule? 37 Ipa hao anö tä thama wi, ĩ sa tä thama naio mi tä, “Jesus a pitili” pö pi kuu tihöö! 38 “Jesus a kuu wi, ĩ pitili tä sai a. A pitilimo sinomo opaö” makö pi kuu mi päla tä maaki, ipa hao anö tä thama wi, ĩ sa tä thama naia tä, kamakö aiki, “Awai. Teusö anö tä thama wi, Jesus anö ĩ nasimö tä thama sinomo naioö” ĩ na makö pi kuu totiopökö. Ĩ na makö kuu toitio kuköma, makö pi hatukua totipaso kitä. “Jesus a õsi na pö̃ a kua. Pö̃ a õsi na pelupö Jesus a kua hö̃töa” ĩ na makö pi kuu tao opa kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 39 Ĩ na a kuu ha, ĩ juteu töpönö a säpalöpö, a moni huölöma maaki, tiko hamö Jesus a hua lälasolöma. 40 Ĩ na tä kua tä, somi tä, Johotão u pökatö pata hamö João anö töpö mãi õmati noai, ĩ hamö Jesus a kononö nö, ĩ hamö a kuo kõtio tasoma. 41 Ĩ hamö a kua kõtia tasoa tä, kama na töpö satehe epii töpö waloa haiki nö, 'João anö tä aipama naio maa noai maaki, ĩ anö Jesus a katehati noai, ĩ tä pewö a pitilia totia apa' töpö kuuma. 42 Ĩ na tä kua tä, ĩ hamö töpö satehe epii töpö kuo naio noai, ĩ töpö aiki, 'Jesus a pitilimo opa nö kiliawö' ĩ na töpö satehe epii töpö pi kuu kuköma.

João 11

1 Ĩ na tä kua tä, Lásatu a salia apama. Lásatu a, pese Maria a, pese Marta a, ĩ na töpö kui, Petânia tä uli na töpö pilioma. 2 Pese Maria anö Jesus pata tä huu wi ĩ a ami hõo ha tuu hälälä toita apii, tuu noa apii, tuu lökö nö, pili a hunukunö tä sanöma kõo noai, ĩ a. Kama hai ĩ pese Lásatu a salia apama. 3 Lásatu a salia apaö ha, pese töpönö Jesus a na ai tä simönö nö, '“Au noi tä salia apölaliö!” ĩ na Jesus a na ĩ na wa kuu!' ĩ na Lásatu a hai ĩ pese töpö kuuma. 4 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus a na ĩ a waloikitö nö, ta wäsä tasoma. Ĩ ta wäsä pole, Jesus anö ĩ ta hininö nö, a hapalo hö̃töo nö, '“Lásatu a nomasopö, a salia pasia kule” ĩ na a pi kuu tihöö! “Teusö a totiatalo opa asawöö!” ĩ na Teusö anö töpö pi thama pia salo, Lásatu a salia apa päa kule. “Teusö a hai ĩ pelupö a totiatalo opa asawöö!” ĩ na töpö pi thama päo pia salo, Lásatu a salia apa päa kule' ĩ na Jesus a kuuma. 5 Jesus anö Marta a, poose Maria a, pese Lásatu a, ĩ na kili töpö pi ipama maaki, 6 Lásatu a salia apa wi, Jesus anö ĩ ta hininö nö, Lásatu a kuo pa a huu soata mai, polakapi tä mumi hasupamanöma. 7 Polakapi tä mumi hasupamanö nö, kama kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö na, 'Jutéia tä uli pata na makö hua kononö nököö!' a kuu ha, 8 'Jesus ai. Ĩ hamö a huulö tihöö! Hi wisa ha, juteu töpönö wa säpa pi topa apa salo, maa manö wa säsä pi topa noa thali ta wa pi kuu mai. Wi na wa pi kuu salo, ĩ tä uli hamö wa huu pi topa kõa kule? Ĩ tä uli hamö a huu pi topa kõo tihöö!' ĩ na töpö kuuma. 9 Ĩ na töpö kuu ha, 'Tä halulo nö, tä wakala lape epö kutenö, ĩ tä wakala a na wa huulö pamö, wa wäkäpa mai, wa huu soatiolö kitä. 10 Mumai ha kawa na wakala tä kua mi kutenö, wa wäkäpa päoö' Jesus a kuuma. 'Wakalai ha wa huu makoka kua wi na, Teusö anö wa simöa wi ĩ wa ta hininöma, ĩ na wa huu makoka kua hö̃töo kitä' ĩ na Jesus a pi kuu salo, ĩ na a kuuma. 11 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Kamakö hai ĩ noi tä Lásatu a mikölöma maaki, ĩ a na sa waloikitö nö, sa naa komani kitä' Jesus a kuu ha, 12 kama kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö aiki, 'Jesus ai. Lásatu a mitia manu kule, a salia apa kule maaki, a ononoa kotaso kitäö!' ĩ na töpö kuuma. 13 Jesus ta hini makokoa totio maama kutenö, ĩ na töpö kuuma. Lásatu a noma waikilaso noai, Jesus anö ĩ tä taö waikia päla nö maaki, 'Lásatu a mikölömaö!' ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu ha, 'Lásatu a mia pätia kule' ĩ na ĩ töpö pi kuu pasioma. 14 Ĩ na töpö pi kuu pasioö ha, 'Lásatu a noma totisomaö!' ĩ na Jesus a kuu makokoa toitasoma. 15 Ĩ na a kuu nö, 'Lásatu a noma tä, ĩ hamö sa kuo maa noai maaki, sa pi mönaha kule. Ĩ hamö sa kuo maama kutenö, “Jesus a pitilimo opaö. Jesus a hai, ĩ Teusö a ulupö” waiha ĩ na makö pi thama kitä. Önö kutenö, sa pi mönaha kule' ĩ na Jesus a kuu nö, 'Pei. Lásatu a na makö pewö ekua soataiki nököö!' Jesus a kuuma. 16 Jesus a kuu ha, kökö poakapaso noai ĩ ai a na, 'Sísimu' töpö kuuto wi, ĩ Tomé aiki, 'Awai. Jesus a na makö pewö nokalolö nököö! Kamakö solo makö pewö säpamoa soa pätasopököö!' a kuuma. 17 Ĩ na tä kua tä, Petânia tä uli na Jesus a waloki ha, ĩ ha töpö hapalo nö, 'Maa maka pata ha Lásatu a nomawö titikö noai, 4 tökö mumi hasua kua waikikömaö!' ĩ na töpö kuuma. 18 Jetusalẽi tä uli na Petânia tä uli atepa apa soata kule. 19 Ĩ tä uli na Lásatu a nomaso noai, ĩ tä uli atepa apa soata kutenö, ĩ tä uli hamö juteu töpö satehe epii töpö asulöma. Lásatu a nomasoma kutenö, pese Marta a, pese Maria a, ĩ na kilii töpö pi topapalama päo pia salo, töpö asulöma. 20 Ĩ na tä kua tä, 'Jesus a huu kulaliö!' Marta anö tä kuu hininö nö, Jesus a na a hua lälasolöma. Marta a hua asa pälasolö noai ha maaki, Maria a kuo hisa pasioma. 21 Jesus a na Marta a paa lälotö nö, 'Pata! Hisa ha wa kuoma aköna, ipa sao a noma maa noa kipi. 22 Hisa ha wa kuo maa päo noai maaki, huki Teusö na wa hapalo nö, “Ĩ na wa tä thamaö!” ĩ na wa kuu ha, Teusö anö wa hinia totia hö̃töli kitä' ĩ na Jesus a na ĩ na Marta a kuuma. 23 Ĩ na a kuu ha, 'Au sao a temöa konaso kitä' Jesus a kuu ha, 24 'Awai. Hi masita tä uli mapo pia tä nomawö töpö temöa konaso wi, ĩ tä, ipa sao a temöa naia konaso kitä' ĩ na Marta a kuu ha, 25 Jesus aiki, 'Sanöma töpö nomasoma maaki, kamisanö sa töpö temöma kõo wi, ĩ sa. Kamisa na sanöma töpö aiki, “Wa pitili” ĩ na ĩ töpö pi kuu wi, ĩ töpö nomasoma maaki, kamisanö ĩ sa töpö temöma kõo kitä. 26 Kamisa na, “Wa pitili” ĩ na wa pi kuu asa wi, ĩ wa temii, wa õsi palimi asai, ĩ wa õsi noma mai kitä. “Ĩ pitili tä sai haö!” wa pi kuu kule?' ĩ na Marta a na ĩ na Jesus a kuuma. 27 Ĩ na a kuu ha, 'Awai, pata! Pitili wa haö! Teusö anö kamisamakö na wa kaikanamoma wi, ĩ wa. Teusö pelupö wa. “Masita tä uli na wa simöpali kitäö!” Teusö a kuu noai, ĩ wa' ĩ na Marta a kuuma. 28 Ĩ na Marta a kuu nö, poose Maria a na a kotapolö nö, a nakalö nö, 'Makö pi hatukama sinomoti wi, ĩ a huu kulaiö! Wa naka polaiö!' Marta a kuuma. 29 Ĩ na a kuu ha, Jesus a kulati ha Maria a hua soatasolöma. 30 Ĩ töpö sai pö na Jesus a walo totio mai ha, Marta a pao läo taso noai ha, ĩ ha Jesus a öpa haio soa tasoma. 31 Maria a pi topapalamapö ĩ juteu töpönö, lope epii Maria a hua soatasolö wi, ĩ tä taa nö, Maria a na ĩ töpö nokasolöma. 'Lásatu a titilali hamö Maria a hua hãtosolö alu keheö! Ĩ hamö a ö̃kö hãtolaso pia alu kuleö!' töpö pi kuuma. 32 Ĩ na tä kua tä, Jesus a öpalali hamö Maria a waloikitö nö, Jesus a talalö nö, masita tä ha a loa soataiki nö, masita tä ha a maeko hĩta thaiki nö, a hapalo soata nö, 'Pata! Hisa ha wa kuoma aköna, ipa sao a noma maa noa kipi' Maria a kuuma. 33 Ĩ na Maria a kuu ha, Jesus anö Maria a ö̃kö talalö nö, Maria a na töpö nokapalo pole, ĩ töpö ö̃kö naine, ĩ töpö taa naio nö, Jesus a pi ota apötasoma. A pi honipo opama. 34 Ĩ tä, 'Witi ha ma titiköma?' ĩ töpö na Jesus a kuuma. A kuu ha, 'Pata! Hapo! Tä mööso' töpö kuu ha, 35 Jesus a ö̃kösoma. 36 A ö̃kösoö ha, 'Hiki. Ma tä taa nökö. Jesus anö ĩ a wani pi ipa hãto nö kilia noa a' ĩ ai juteu töpö kuuma maaki, 37 ai töpö aiki, 'Hi anö ai tä mamo höpöpö öpö tä, a mamo huu topa komaki kipili maaki, wi na a pi kuu salo, Lásatu a salia apa tä, a ononopa kõo maama? A ononoa kopalöma aköna, a noma maa noa kipi' ĩ na ai töpö kuuma. 38 Ĩ na tä kua tä, Jesus a pi honipo opa kõo nö, Lásatu a nomawö titio pa, Jesus a walotaköma. Maa maka ha Lásatu a titile, ĩ ma päka na maa ma kasöoma. 39 Maa ma kasöa tä, 'Ma thaa kopalöö!' Jesus a kuu ha, 'Pata! Tä hĩthani ipö waiki kitä ta wa pi kuu mai. Lásatu a titikö noai, 4 tä mumi kua waikile ta wa pi kuu mai' ĩ na Lásatu a hai ĩ pese Marta a kuuma. 40 Ĩ na a kuu ha, '“‘Teusö a pitili’ ĩ na wa pi kuu tä, Teusö a lotete epii, a wakala apii, ĩ wa tä talali kitäö!” ĩ na sa kuu alu kipili nökö' ĩ na Jesus a kuuma. 41 Ĩ na tä kua tä, maa ma kasöle, ĩ töpönö ĩ ma pata pulumanöma. Ĩ ma pata pulutama tä, Jesus a nonoa soataiki nö, 'Hapa. Kawanö sa hinini ke. Sa hini kutenö, “Aitaköö! Kawa totiatalo opaö” sa kuu kule' ĩ na Jesus a kuu nö, 42 'Kawanö sa hini sinomo wi, ĩ sa tä taö waikia kule maaki, “Teusö anö Jesus a simönö noai, ĩ a totiwö” ĩ na sa töpö pi thama pia salo, ĩ töpö sömöka tala tä, “Hapa. Kawanö sa hinini ke” ĩ na sa kuu hasulua apa ke' ĩ na Jesus a kuuma. 43 Ĩ na Jesus a kuu nö, a komö nö, 'Lásatu ai! A lisia kopaloö!' a kuuma. 44 Ĩ na a kuu ha, Lásatu a lisia kopasoma. Watata ösökönö nomawö tä halo õka kolilipa sinomo wi, ĩ watata ösökönö Lásatu a nomawö halo õka kolilia waikipalöma. Ai watata ösökönö pili a ami pewö õka kolilipa soa, ai watata ösönö pili a he õka kolilipa naia soa, ĩ na a õka koliliama kuö soai, a lisia kopasoma. A lisipo kõa tä, 'A kusöa kopalöö! A huu konöpököö!' ĩ na ĩ töpö na Jesus a kuuma. Ĩ na tä kuama. 45 Ĩ na tä kua tä, Maria a na juteu töpö noimomö huu noai, ĩ töpö aiki, 'Teusö anö Jesus a simönö noai, ĩ a totiwö. Ĩ a pitilimo opaö' ĩ na ĩ töpö satehe epii, ĩ na ĩ töpö pi kuuma. Lásatu a temöa komanö noai, ĩ tä taa nö, 'Jesus a pitilimo opa nö kiliawö' ĩ na ĩ töpö pi kuu nö, Jesus a hini totikömae. 46 Ĩ na ai töpö kuama maaki, ai töpönö Jesus a wanipoti nö, patiseu töpö na ĩ töpö alulö nö, 'Jesus anö Lásatu a temöa komani keheö!' töpö kuu nö, Jesus a kuati noai, ĩ ta wäsä tasoma. 47 Ĩ ta wäsäö ha, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, patiseu töpö, ĩ na töpö kui töpönö pata töpö kokamo sinomo wi, ĩ töpö nakalö nö, 'Wi na makö kuapö?' töpö kuu nö, 'Jesus anö tä aipama apa nö kiliawö. 48 Ma wani wasu mi tä, “Jesus a pitilimo opaö. Jesus a hai, ĩ pata tä asawöö!” ĩ na ĩ töpö pewö pi kuu nö, Jesus a hini totia asakö matimöö!' ĩ na patiseu pata töpö kuu nö, '“Teusö anö Jesus a kaikanamoma wi, ĩ a” ĩ na Jesus a na ĩ na töpö pewö pi kuu ha, homa tili pata töpö waloikiso nö, Teusömo wi a sai wania soapalö solöö, juteu makö mapamani, ĩ na makö thama solö kitäö!' ĩ na ĩ töpö kuuma. 49 Ĩ na töpö kuu ha, Teusö a täpä totio wi ĩ pata tä Kaipásö, ĩ tä inama ha Teusömo wi, ĩ a sai ha ĩ a patamo pole, ĩ a hapalo nö, 'Ma tä tai mio opapawö. 50 Makö pewö noamapö, sami tä nomaso wi ĩ tä topa. Ĩ a noma paio mai ha, makö pewö mataso matimö ta pi kuu mai. Önö kutenö, ma säpamanöpöö! Sami ĩ a säpamonasoma, makö pewö säpamo maapököö!' ĩ na a kuuma. 51 A pi saimo päo nö, ĩ na a kuu maama. Ĩ tä inama ha, Teusömo wi ĩ a sai ha a patamo asa kutenö, 'Jesus anö juteu töpö pewö täapa kõo läo pia salo, a säpamonaso kitä' ĩ na a kuu kuköpö, ĩ uni ta. 52 'Juteu töpö sino aiki kuno mai, Teusö ulupö töpö pewö selekepaso wi, ĩ töpö täapa kõo naio läo pia salo, Jesus a nomaso kitä. Ĩ töpö pewö täapa kõo läo nö, ĩ töpö kokapali pia salo, a nomaso kitä' ĩ na a kuu kuköpö, ĩ uni ta. 53 Ĩ na a pata kuu ha, ĩ tä wakala ha soatawö, 'Jesus ma säpamanöpöö!' ĩ töpö kuu kuköma. 54 Ĩ na tä kuaö ha, hoka apa pa juteu töpö kule, ĩ hamö Jesus a huu maama. A alulö nö, pokei tä uli kotö ha tä uli pata kulati, ĩ tä uli na Epötaĩ uli a hilo wi, ĩ tä uli kulati, ĩ tä uli ha a talalotö nö, ĩ hamö kama kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö solo töpö kutioma. 55 Ĩ na tä kua tä, juteu töpö pásökoamo ateo tä, sai pö sololoi, ĩ tä uli ha töpö pilile, ĩ ai töpö satehe epii töpö asulöma. Töpö pásökoamo paio mai ha, Teusö a na töpö õsi ausipamo pia salo, Jetusalẽi tä uli ha töpö asulöma. 56 Ĩ hamö töpö talalotö nö, Jesus a möti nö, Teusömo wi ĩ a sai ha töpö öpapalo tä, töpö hapalo hẽtupaso nö, 'Wi na makö pi kuu kule? Hi tä sai na Jesus a pásökoamo naio hãto pia kule?' ĩ na töpö kuuma. 57 Ĩ na tä kua tä, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, patiseu töpö, ĩ na töpö kui töpönö Jesus a huölöpö, kama hai ĩ töpö noa thaa nö, 'Jesus wa talali salo, kamisamakö na ĩ wa ta wäsäö!' ĩ na pata töpö kuuma.

João 12

1 Ĩ na tä kua tä, '6 tä mumi hasua kutalo nö, makö pásökoamo pia kuleö!' töpö pi kupalo tä, Petânia tä uli ha Jesus a talasoma. Ĩ tä uli ha Lásatu a pilioma. Jesus anö a temöa komanö noai, ĩ a. 2 Jesus a talasoö ha, ĩ ha töpö iapaloma. Töpö iapalopö, töpö lota wi, ĩ ti na Jesus a lotio pa Lásatu a loo sätäo naitioma. Töpö loa tä, Marta anö nii tä pi makeköma. 3 Jesus a lotia tä, Maria anö, tuu hälälä toita apii, tuu noa apii, ĩ tuu komi pi tälö nö, Jesus a konona ami ha tuu lököma. Tuu lökö nö, kama hunukunö Jesus a ami hãsitia kopalöma. Ĩ a sai õsi pewö hamö ĩ tuu häläläa tipolea apöpasoma. 4 Ĩ na tä kua tä, Jutasö Isökatiosisö anö Jesus a kai a hua sinomoti wi, ĩ anö Jesus a monima piale, ĩ aiki, 5 'Ĩ na kuno mai. Sami tä inama na ai tä kalipalo soatio wi, ĩ tä noa kui na, ĩ na ĩ tuu noa kuö pasiwö ta pi kuu mai. “Hi tuu noa na, sitipa sa kökö tälö nö, sitipa kökö thapo mai, ĩ töpö na ĩ sitipa sa kökö totoköpöö!” ĩ na a pi kuu mai' Jutasö a kuuma. 6 Sitipa kökö thapo pasia mane, ĩ töpö na Jutasö a pi honipo mane maaki, a kuu pasio päoma. Sitipa kökö na a thomömo sinomoma kutenö, ĩ na a kuu päoma. Jesus a, Jesus a kai a hua sinomoti wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö na ai töpönö sitipa kökö totoma sinomo noai, Jutasö anö ĩ kökö pewö pi po sinomo asama. Ĩ kökö pewö pi po tä, ĩ sitipa kökö ose na a thomömo sinomotima. 7 'Ĩ tuu lösa pikio maiki' Jutasö a kuuma maaki, Jesus aiki, 'Maria a päsäpa maikiö! Sa nomasoö ha, maa maka na sa titio piale, ĩ tä na Maria a pi tapomo sinomo kutenö, ĩ tuu pi thapotima. 8 Sitipa kökö thapo pasia mane, kamakö na ĩ töpö kuo pasio soatio kitä. Ĩ ma töpö pasilipo pi topa tä, ma töpö pasilipalöpököö! Kamakö na kamisa kuo pasio soatio mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 9 Ĩ na tä kua tä, 'Ki Petânia tä uli na Jesus a kua kulaliö!' tä kuu wi, juteu töpö satehe epii töpönö ĩ na ta kuu hininö nö, Jesus a möö pi topa salo, ĩ hamö töpö hua soatasolöma. Lásatu a temöa komanö noai, ĩ a möö pi topa naioma. 10 Jesus anö Lásatu a temöa komanöma ha, juteu töpö satehe epii töpönö kama töpö hai ĩ pata töpö saimo pätio nö, ta katehati wi, ĩ ta hini wani ipö salo, 'Jesus a pitili' ĩ na töpö pi kuu nö, Jesus a hini pi topa nömöoma. Önö kutenö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö aiki, 'Lásatu ma säpalöpököö!' ĩ na ĩ töpö kuuma. 12 Ĩ hena tä, Jetusalẽi tä uli na töpö satehe epii töpö pásökoamopö töpö huu noai, ĩ töpö na, 'Hisimö Jesus a walo pia kuleö!' tä kuu ha, 13 koanata amösökö hena kui na, ĩ na amösökö hena kui, Jesus a na ĩ amösökö hena kai huu paa läoimatö nö, 'Teusö a totiatalo opawöö!' '“Teusö pata tänö a simöpalö noai, isöhaeu tili makö pewö na ĩ a kaikanamo totio wi, ĩ a totiatalo opa asawöö!” ĩ na makö pewö kuu kuköpöö!' ĩ na töpö komö kuu kai huu läolöma. 14 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö jumẽtu a okalo täa paitalö nö, pili a hõo na a tikäa soataiki nö, a kai hua soatasolöma. Teusö tä waheta kuu noai, ĩ pitili ta kuo totioma: 15 'Sião tili pö! Pö kili ti! Kamakö na a kaikanamo wi, ĩ a huu kulaliö! Jumẽtu a okalo hõo na a tikäla tä, a kai huu kulaliö!' ĩ na Teusö tä waheta kuu noai, ĩ pitili ta kuo totioma. 16 Jesus anö jumẽtu a kai huu tä, Jesus a kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö pi motio opa läoma. 'Ã ãi. Teusö tä waheta kuu noai, ĩ pitili ta kuo totioma ta o' ĩ na töpö pi kuu tao maama. Jesus a noma waikilasoma maaki, a temö hoköa kopalo nö, Teusö a kuo pa tä toita apii, tä wakala apii, ĩ ha a kõa waikisolö noai ha, ĩ tä, Jesus a kai a hua sinomoti wi ĩ töpö pi hatukupasoma. 'Ã ãi. Teusö tä waheta na Jesus a kateha noai, ĩ pitili ta kuo toitioma ta o' töpö pi kuu totia haia pälasoma. 17 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö Lásatu a nomawö nakalö nö, a temöa komanö noai, ai töpö satehe epii töpönö ĩ tä taa totio noai, ĩ töpö wäo nö, 'Maa maka na Lásatu a nomawö titia waikioma maaki, Jesus aiki, “Lásatu ai. A lisia kopaloö! A huo kõki solöö!” a kuu nö, a temii a lisia kopamani kipiliö!' ĩ na ai töpö na ĩ na ĩ töpö kuu hätäpotima. 18 Ĩ na töpö kuti ha, Jesus anö Lásatu a temöa komanö noai, ai töpö satehe epii töpönö ĩ ta hininö nö, Jesus a möömö hulasolöma. 19 Ĩ töpö satehe epii töpönö Jesus a möömö hulasolöma kutenö, patiseu kama töpö hapalo hẽtupasoti nö, 'Ma tä taa nökö. Wi na makö kuatipökö? Hi tä uli na töpö pewö pilipai, Jesus a na ĩ töpö pewö nokapalo kuköma' ĩ na ĩ töpö kuuma. 20 Ĩ na tä kua tä, töpö pásökoamoti tä, ai köteeku töpö Teusömo naio pia salo, Jetusalẽi tä uli hamö ĩ töpö huu hö̃töoköma. 21 Ĩ töpö talalotö nö, Filipe a na töpö waloköma. Filipe a hai, Kaliléia tä uli pata ha Petösaita tä uli kule, ĩ tä uli na Filipe a pilile, ĩ a. Ĩ a na töpö waloiki nö, 'Jesus sama möö pi topa apa kuleö!' töpö kuuma. 22 Töpö kuu ha, André a na Filipe a waloikitö nö, 'Ki töpönö Jesus a möö pi topa thaiö!' a kuu ha, Jesus a na André a, Filipe a, ĩ na töpö kui töpö hulolö nö, Jesus a na ta wäsä tasoma. 23 Ta wäsäö ha, 'Sanöma sa kupaso noai, ipa hao Teusö anö ĩ sa möamö totia apöpalö nö, ai töpö na sa möma pia kule' Jesus a kuu nö, 24 'Ĩ na sa kuu kuleö! Pitili sa: “Masita tä uli ha tötiiku mo töa paio mi tä, mo ãke mai kitä. Ĩ na tä kua tä, mo töa waikiköma maaki, mo homopo paio mi tä, mo ãke mi. ‘Sa kua pätio wi na, ĩ na sa kua pätio nökö’ mo pi kuu aköna, ai mo lalo kõo mai ha, tä kuo pi. Ĩ mo homopasoma, satehe epii ai mopö laloa kõki. 25 Kama sanöma wa pii sapao pasio kõo nö, Teusö a na kama wa umao sapao pasio kõoö ha, wa pea kitä. Wa õsi palimipo mai kitä. Hi masita tä uli ha wa kuiki nö, kama wa pii sapao kõo mai, Teusö a na wa umao sapao kõo mai, ĩ na wa kuaö ha, wa pea mai kitä. Wa palimipaso kitä” kamakö na ĩ na sa kuu kule. Sa holisi mai kitäö!' Jesus a kuuma. 26 A kuu nö, '“Sa simöa totio sinomoö!” kamisa na wa kuu pi topa tä, kamisa na a nokapaloö! Kamisa na wa nokapalo nö, kamisa kutio pa wa kutio naio kitä. “Sa simöa sinomoö!” kamisa na wa kuti ha, ipa hao aiki, “Wa totiatalo opawö” a kuu kitä' Jesus a kuuma. 27 Jesus a kuu nö, 'Huki sa pi ota apa kule. Wi na sa kuu pätaköö? “Hapa. Sa pea piale, ĩ tä thama tihöö!” ĩ na sa kuupö? Ma. Ĩ na sa kuu mai kitä. “Sa säpamonaso kölöpökö o!” sa kuu nö, sa huma. 28 Hapa. Teusö wa totiatalo opa asa wi, ĩ tä mömaö!' ĩ na Jesus a kuu ha, 'Sa totiatalo opa asa wi, ĩ sa tä möma waikioma. Ĩ sa tä möma kõo kitä' ĩ na hi tä hẽtu ha ta kuuma. 29 Ĩ ha töpö satehe epii töpö öpa sototoa apöle, ĩ töpönö ĩ ta hininö nö, 'Sanö ta pata kuo ke' ai töpö kuu kule maaki, 'Jesus a na ãju ta hapalo alu keheö!' ĩ na ai töpö kuu pasioma. 30 Jesus aiki, 'Kamisa na ta kuu mae. Kamakö pi hatukupamanöpö, ta kuu ke. 31 Huki sanöma töpö pewö na Teusö anö tä makokama läapalo pia kule. Sai tä sai patanö sanöma töpö simöa sinomo wi, huki Teusö anö ĩ a sasupa pia kule. 32 Ĩ na tä kua tä, sa pi ösömanöma, ĩ sanö sa töpö pewö matoma kõki kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 33 'Hii ti pakalai ti ha Jesus a sätämaköma, a nomaso kitä' ĩ na Jesus anö töpö pi thama pia salo, ĩ na a kuuma. 34 Ĩ na a kuu ha, ĩ töpö aiki, 'Juteu makönö Teusö tä waheta thapo wi, ĩ na ĩ tä waheta kuu: “Ĩ juteu makö pewö na a kaikanamo piale, ĩ a noma mai ha, a kuo soatio kitäö!” ĩ na tä waheta kuu wi maaki, wi na wa pi kuu salo, “Sanöma tä kupaso noai, hii ti pakalai ti ha ĩ a pi ösömani kitä” wa kuuma? Sanöma tä kupaso noai, ĩ witi pili a pasiwö?' töpö kuu ha, 35 'Pili motokö siinö tä uli hatukumapo kua wi na, ĩ na kamisanö makö pi hatukama thama hö̃töoö. Pili motokö sii kui na, ĩ na sa kuö. Kamakö na sa kuo tetepo totio mai kitä. Sa kua soatila tä, tä muma kõo totio paio mai ha, makö huatalo totiopököö! Mumai ha wa huu päköma, wa monöso kitä. 36 Kamisanö makö wakalapamani wi, kamakö na ĩ sa kua soala tä, kamakö aiki, “Jesus a pitili” ĩ na makö pi kuupököö! Ĩ na makö pi kuu kuköma, makö wakala apöpasoö. Makö pi hatuka apöpasoö' ĩ na Jesus a kuuma. A kuu nö, a hapalo waikipalo nö, ĩ töpö pewö taa soata kölö nö, a sosa soatakö tasoma. 37 Ĩ töpö mamo tetela tä, Jesus anö tä aipama apatima maaki, ĩ töpö aiki, 'Jesus a pitili' ĩ na töpö pi kuu maama. 38 'Jesus a pitili' ĩ na ĩ töpö pi kuu maama kutenö, Teusö ta wäsä totio noai, ĩ Isaías a kuu noai, ĩ pitili ta kuo totioma: 'Teusö ai. Sama ta wäsä totile, ĩ töpö pewönö ĩ ta hini maneö! “Ĩ pitili ta” ĩ na töpö pewö pi kuu mi. Teusö a lotete epii, ĩ töpö na ĩ tä möma pasio maama' ĩ na Isaías a kuuma. 39 Ĩ na a kuu nö, ĩ na Isaías a kuu naioma: 'Teusö anö ĩ töpö mamo pewö höpöpöa soatamanöma. Töpö pi motöa soatamaköma. Önö kutenö, töpö mamo teteapalo maama. Töpö pi hatukuapalo maama. “Ĩ na töpö kuati salo, kamisa na töpö pi luluo sapao kõo mi” Teusö a kuu. “Kamisa na töpö pi luluo sapao kõo aköna, ĩ sa töpö pewö temöa komani pi” Teusö a kuu' ĩ na Isaías a kuuma. 41 Jesus a wakala apii, a toita apii, Isaías anö ĩ tä tapama kutenö, Jesus a huu paio mai ha, ĩ ta katehama. 42 Teusö a na ai töpö satehe epii töpö pi luluo sapao wanio opa pasio kõoma maaki, ai juteu pata töpö satehe epii töpö aiki, 'Jesus a pitili' ĩ na ĩ töpö pi kuu kuköma. 'Jesus a pitili' ĩ na ai töpö satehe epii töpö pi kuu kuköma maaki, ĩ töpö aiki, '“Jesus a pitili” ĩ na sa kuu hoka apaö ha, “Juteu makö kokamo sinomo wi, ĩ a sai ha a lisipo kõo tihöö!” kamisa na ĩ na patiseu pata töpö kuu matimöö!' ĩ na töpö pi kuu salo, 'Jesus a pitili' ĩ na töpö pi kuu noai, ĩ töpönö ĩ ta hasulupa pasio maama. 43 'Wa totiatalo opawö' Teusö a kuu wi, ĩ töpönö ĩ ta hini pi topa totio mai, 'Wa totiatalo opawö' kama ai sanöma töpö kuu pasile, ĩ ta hini pi topa sisa pasio päomae. Önö kutenö, '“Jesus a pitili” sa pi kuu wi ĩ sa' ĩ na ĩ töpö kuu kilipalo opama. 44 Ĩ na tä kua tä, lope epii Jesus a hapalo nö, '“Jesus a pitili” ĩ na wa pi kuu tä, “Jesus a pitili” wa pi kuu sisa mai kitä. “Jesus a simönö noai, ĩ a pitili” ĩ na wa pi kuu naio soataö. 45 Kawanö sa tapa tä, sa simönö noai, kawanö ĩ wa tapa naio soataö. 46 Hi masita tä uli na sa huu kuköma, pili motokö siinö tä uli wakalapalo kua wi na, ĩ na kamisanö sanöma sa töpö õsi wakalapalama thama hö̃töoö. Önö kutenö, “Jesus a pitili” wa pi kuu kuköma, muma pa wa kutio mai kitä. 47 Kamisa kuti wi, ĩ wa ta hini kule maaki, “Hai o. Ĩ na sa kua naiokö o!” wa pi kuu mi ha, “Wa wanisala” kamisa kuu pasio mai kitä. “Sanöma töpö wanisala apa sai o!” sa kuupö, sa huu maama. Sanöma sa töpö täapa kõo läopö, sa huu sisama. 48 Kawanö sa hãsiama nö, sa hini totio mi ha, hi masita tä uli mapo pia tä, wanisala wa tä thati noai, ai tänö ĩ wa peama totio opa kitä. Sa kuu waikitio noai, ĩ tänö wa peama totio opa kitä. 49 Kama sa hapalo pi topa päo maama. Ipa hao anö sa simönö noai, ĩ ipa hao aiki, “Ĩ na a kuu totihoö! Ĩ wa ta wäsä totihoö!” kamisa na a kuuma. 50 Ipa hao a kuu noai, ĩ tänö sanöma töpö õsi palimipaso kitä. Ĩ sa tä taö öpaö. Önö kutenö, “Ĩ na a kuu totihoö!” ipa hao a kuu noai, ĩ sa ta wäsä tolea totiatalo opaö' ĩ na Jesus a kuuma.

João 13

1 Ĩ na tä kua tä, sami töpö pi mio nö, ĩ hena tä töpö pásökoamo pia wi, ĩ tä wakala kupo pia tä, Jesus aiki, 'Hi masita sa tä uli taa kõkölö nö, ipa hao a na sa huu koonö pia kuleö!' ĩ na Jesus a pi kuuma. Hi masita tä uli na sanöma töpö kule, Jesus anö ĩ kama hai ĩ töpö thapo noai, ĩ töpö pi ipama. Ĩ töpö pii mapo maama. 2 Ĩ tä mumi ha, Jesus a, kama kai a hua sinomoti noai ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö iapalo halutima. Sai tä sai patanö Simão Isökatiosisö a hai ĩ pelupö Jutasö a õsi kalipalama waikioma kutenö, Jutasö aiki, 'Jesus sa monima nököö!' Jutasö a pi kuuma. Ĩ na a pi kuu waikita noai ha, ĩ töpö iapalo halutima. 3 Ĩ na tä kua tä, sanöma töpö pewö na Teusö anö Jesus a kaikanamoma noai, ĩ tä na Jesus a pi hatuko opama. A pi hatuka apa salo, 'Ipa hao Teusö a na sa kuo paioma, huki ipa hao a na sa kõo nömöoonö pia kuleö!' ĩ na a õsi pi kuu tao opama. 4 Ĩ na a õsi pi kuu tao opa nö, a öpa soatalo nö, haloi ösö halopo hösökapo pole, ĩ ösö hasua soatalö nö, pili pesokö ha sawana tökö ose hãsoka soatakö nö, 5 hapoka a pata na maa tuu löa soataköma, Jesus a hai, pata tä sai maaki, kama kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö konona ami salu hätäpo läapalotima. Töpö konona ami salulalö nö, pili pesokö na sawana tökö ose hãsokole, ĩ tökönö töpö ami hãsitiama kõo soatalotima. 6 Töpö ami salu hätäpoti tä, Simão Pedro a loo pa, Jesus a ateo opa tä, Pedro aiki, 'Pata! Sa ami salupa naio pia alu kule?' Pedro a kuu ha, 7 'Kamisanö wa thama piale, huki ĩ tä na wa pi hatuka mane maaki, waiha wa pi hatukua totipaso kitä' Jesus a kuuma. 8 Ĩ na a kuu ha, 'Naiö! Kawanö sa ami salupa mai kitäö!' Pedro a kuu hö̃töoö ha, 'Wa ami salupa mi tä, sa kai a hua sinomoti wi, ĩ ai wa mai kitä' Jesus a kuuma. 9 Ĩ na Jesus a kuu ha, 'Pata! Ĩ na wa kuu salo, pili sa konona ami aiki sisatawö kuno mai. Sa ia wi, ĩ sa ami pewö, pili sa he, ĩ na sa pewö salua thapalöö!' Simão Pedro a kuuma. 10 Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki, 'Pi naka. Wa sanumo waikilasoma, wa ausi ipö waiki kutenö, wa sanumo kota mai kitä. Kama wa ami sanumoa kõa sisatasoö. Makö lole, ĩ makö pewö ausi ipö waikiwö. Ĩ makö pewö aiki kuno mai. Sami ai wa sami' Jesus a kuuma. 11 'Ĩ a waninö sa monima pasio pia alu kule' ĩ na Jesus a pi kuu salo, 'Sami ai wa sami' a kuuma. 12 A kuuma, ĩ töpö ami salu matalo nö, haloi ösö halopo hösökapo wi ĩ ösö haloa totia kotalö nö, ia sinomo wi, ĩ tiki ha a loa kotaiki nö, 'Kamisanö makö thamahe, ĩ tä na makö pi hatuka totia kule?' Jesus a kuuma. 13 Ĩ na a kuu nö, 'Kamisa na makö hapalo nö, “Kawanö samakö pi hatukama sinomo wi, ĩ wa” ĩ na makö kuu sinomoö. “Samakö simöa sinomo wi, ĩ wa” ĩ na makö kuu naioö. Ĩ na kamisa na makö kuti wi, ĩ pitili ta. Pata sa. Makö pi hatukama sinomoti wi, ĩ sa. 14 Pata sanö makö pi hatukamati wi, ĩ sanö pili makö ami salupalöma kutenö, makö ami salupaso hẽtupaso sinomoö! 15 Kamisa uömaheö! Kamisanö makö thama kuae na, ĩ na makö kuaö! 16 “Ai tä na a kalipalo päo wi, ĩ pata tä toita mai kitä. Ai tänö ĩ a kalipalama sinomo totio wi, ĩ pata tä sai asawö. A simöa sinomoti ha, a huu sinomo wi, ĩ a hai, pata tä mai kitä. A simöa totio sinomoti wi, ĩ a hai, pata tä asaö” ĩ na sa kuu kule. Pitili sa. 17 Kamakö aiki, “Wa kuuhe, ĩ pitili ta” ĩ na makö pi kuu manu kule, kamisanö makö thama kuae na, ĩ na makö kua tä, makö pi mönaha apa kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 18 Ĩ na Jesus a kuu nö, '“Kamisa na a ia naiopili, ĩ anö sa monima päoma” ĩ na Teusö tä waheta kuu noai, ĩ pitili ta kuo tolea totio kitä. Önö kutenö, kamakö pewö na sa hapalo mane. Kamisanö makö saia asapalipili, ĩ makö pewö taö öpaö. 19 “Jesus a hai, hi masita tä uli kua paia mai ha a kua somatio noai, ĩ a pasiwö” ĩ na makö pi thama pia salo, ai tänö sa monima paio mi tä, ĩ na sa kuu kule: “Kamisa na ai tä monimo totio kitä” huki kamakö na ĩ na sa kuu paia kule. Waiha kamisa na ai tä monimo kuköma, “Ã ãi. Ĩ na Jesus a kuu soata kipili ta o” ĩ na makö pi kuu nö, “Hi masita tä uli kua paia mai ha Jesus a kuo soatio noai, ĩ a pasiwö ta o” makö pi kuu kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 20 Ĩ na a kuu nö, '“Kamisanö ai sa tä simöni wi, ĩ wa tä tälöma, kamisa täa naia soatali. Kawanö sa tälöma, ipa hao anö sa simönö noai, ĩ wa täa naia soatali” ĩ na sa kuu kule. Sa holisimo mai kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 21 Ĩ na Jesus a kuu nö, a pi ota apa nö, '“Makö lole, ĩ ai wanö sa monia päli pia salo” ĩ na sa kuu kuleö! Pitili sa' ĩ na a kuuma. 22 Ĩ na a kuu ha, kama kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö loa naia soatale, ĩ kama töpö pewö möpaso hẽtupaso nö, 'Ĩ witi anö Jesus a monini pia salo?' ĩ na ĩ töpö pi kutima. 23 Önö kutenö, Jesus a kotö ha Jesus a kai a hua sinomo wi, Jesus a na ĩ ai tä loa hö̃köa apöle, Jesus anö ĩ a pi ipa wi, 24 ĩ a na Simão Pedro anö Jesus a hima nö, '“Ĩ witi pili anö wa monima pia salo?” Jesus a na ĩ na wa kuu!' ĩ na a kuuma. 25 Ĩ na a kuu ha, Jesus a na a loa hö̃köa apöle, ĩ aiki, 'Pata! Ĩ witi pili a monimo pasio pia kule?' ĩ na a kuu ha, 26 'Ĩsa ãi asawösönö sa tuu hälö nö, ai tä na ĩ sa ãi ose totoa piale, ĩ anö sa monima pia kule' ĩ na Jesus a kuu nö, ĩsa ãi asawösönö tuu häalö nö, Simão Isökatiosisö a pelupö Jutasö a na ĩ ãi ose totoköma. 27 Ĩ ãi ose totoköma, ĩ tökö soatawö, Jutasö a na Sai tä sai pata lisia soatasoma. Jutasö a na Sai tä sai pata lisia soatasoö ha, ĩ a na Jesus a hapalo nö, 'Wa tä thama piale, ĩ tä thama soataö!' ĩ na Jesus a kuuma. 28 Ĩ na Jesus a kuu ha, kama kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö aiki, '“Wa tä thama piale, ĩ tä thama soataö!” Jesus a kuuhe, wi na a pi kuu salo, a kuu ke?' ĩ na ĩ töpö pi kuu nö, 29 'Jutasö anö sitipa kökö pi thapo sinomotima kutenö, “Makö iapalo pia waikita manu kule, nii tä täa haitalötöö!” ĩ na Jesus a kuu hãtomakö' ĩ na ai töpö pi kuuma. Ĩ na ai töpö pi kuuma maaki, ai töpö aiki hö̃töwö, '“Töpö honimopalo opati wi, ĩ wa töpö täpäa haitalöpököö!” ĩ na Jesus a kuu hãtomakö' ĩ na ai töpö pi kuu pasioma. 30 'Wa tä thama piale, ĩ tä thama soataö!' ĩ na Jesus a kuu ha, Jutasö anö ĩsa ãi asawösö tälö nö, a hua kõo soatasolöma. A muma konasolöma. 31 Jutasö a muma konasolö noai ha, Jesus a hapalo haio nö, '“Jesus a toita apö asawö” ĩ na huki sanöma sa kupaso noai, ĩ sanö ĩ na ai sa töpö pi thama pia salo. “Teusö a toita apö asawö” ĩ na sa töpö pi thama naio pia salo. 32 “Teusö a toita apö asawöö!” ĩ na kamisanö sa töpö pi thamaö ha, “Jesus a hai, ĩ sanöma tä kupaso noai, ĩ a totiatalo opa naioö” Teusö anö ĩ na töpö pi thama hö̃töo kitä. “Jesus a totiatalo opawöö!” ĩ na Teusö anö töpö pi thama soata pia kule' ĩ na Jesus a kuuma. 33 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Ipa pö. Kamakö na sa kutio naio mai kitä. Sa konasolö pia salo. Kamakönö sa tae kitä maaki, sa koonö piale hamö makö nokapalo tai mi ipö kitä. Juteu pata töpö na ĩ na sa kuu waikioma. “Sa koonö piale hamö makö nokapalo taö mai kitä” ĩ na juteu pata töpö na sa kuu waikio kua noai na, ĩ na kamakö na ĩ na sa kuu nömöa kule. 34 Ai tänö makö noa thaa paio kua noai na, ĩ na huki kamisanö makö noa thaa mai kitä. Makö noa thaa wi, ĩ tute sa ta totoa pia kule. “Pö noimaso totihoö! Kamisanö makö noima kuatipili na, ĩ na makö noimaso kua nömöo haio totiopököö!” kamisanö ĩ na makö noa thaa kule. 35 Makö noimaso totio kuköma, ai töpö pewö aiki, “Ĩ töpö noimasoti wi, ĩ töpönö Jesus a hini totia apa asalö noa. Jesus a kai a hua sinomoti wi, ĩ töpö” ĩ na ai töpö kuu kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 36 Ĩ na Jesus a kuu ha, Simão Pedro aiki, 'Pata! Witi hamö wa kõamö kulasolö pia kule?' ĩ na a kuu ha, 'Sa kõamö kulasolö piale hamö, huki ĩ hamö wa noka mai kitä. Waiha kamisa na wa nokapalo totio kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 37 Ĩ na Jesus a kuu ha, 'Pata! Wi na tä kua pikioö ha, “Huki wa noka mai kitäö” wa kuu pikia kule? Kawa na sa nokapalo tä, ai töpönö sa säpa pi topa kule maaki, kawa na sa nokapalo satimo opa kitäö!' ĩ na Pedro a kuuma. 38 Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, '“Kawa na sa nokapalo hö̃töa kutenö, ai töpönö sa säpa pi topa kule maaki, sa tokö mai kitäö!” ĩ na wa kuu totia kule ta o? Kalaka a komö paio mai ha, “Jesus sa tai mi ipö pasiwö” 3 wa kuu pi kupaso kitä. Sa kuu pole, ĩ pitili ta' ĩ na Pedro a na, ĩ na Jesus a kuuma.

João 14

1 Ĩ na tä kua tä, Jesus a hapalo kõo nö, 'Pö pi honipo ti! “Teusö a pitili” ĩ na pö pi kuu totioö! “Jesus a pitili” ĩ na pö pi kuu naio totioö! 2 Ipa hao a pililali hamö sai pö kua apa lasoa. Ĩ hamö sai pö kua apa lasoa mi aköna, “Sai pö kua apa lasoa” sa kuu mi kipi. Kamakö hai ĩ sai sa thaapö, sa huu koonö pia kule. 3 Sa kopölöma, kamakö hai ĩ sai sa thakö nö, kamisa na makö pilia koka naiki pia salo, sa waloa sapa kõikiso nö, makö naka konö nö, makö kai konasolö kitä. 4 Sa kõo piale, ĩ hamö pili tiso walopoli, ĩ ma tiso taö waikia' ĩ na Jesus a kuuma. 5 Ĩ na tä kua tä, Tomé aiki, 'Pata! Witi hamö wa koonö pia kule? Wa koonö piale ĩ sama tä tai mi. Önö kutenö, ĩ sama tiso taö naia soata kule ta o? Ĩ sama tiso taö maneö!' ĩ na Tomé a kuu ha, 6 Jesus aiki, 'Ĩ pili tiso lö kui, hi ĩ kamisa. Hi kama pitili sa. Õsi palimipama wi, hi ĩ sa. Kamisa na wa walo mi tä, ipa hao Teusö a na wa walo pasio mai kitä. 7 Kamakönö sa taö totioö aköna, ipa hao ma taö naia soatala pi. Huki ipa hao ma taö waikia kule. Ipa hao ma tapa waikioma' ĩ na Jesus a kuuma. 8 Ĩ na Jesus a kuu ha, 'Pata! Kamisamakö na au hao a mömaö! Au hao wa mömaö ha, “Aitaköö! Ĩ na pätawö” samakö kuu kitä' ĩ na Filipe a kuuma. 9 Ĩ na a kuu ha, Jesus aiki hö̃töwö, 'Filipe ai. Kamakö na sa kutia tä, tä tetepo opa waikia kule maaki, kawanö sa tai mia soatile? Ai wanö sa tapa waikio noai, ĩ wanö ipa hao a tapa naio waikioma. “Kamisamakö na au hao a mömaö!” wi na wa pi kuu salo, ĩ na wa kuu ke? 10 “Ipa hao a õsi na sa pilitia kule. Kamisa õsi na ipa hao a pilia hö̃tötia kule” ĩ na sa kuu totia kule. Filipe ai. “Jesus a kuuhe, ĩ pitili tä sai a” ĩ na wa pi kuu maa kule?' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na a kuu nö, 'Kama sa pi saimo päo maneö! Ipa hao a pinö kamakö na sa hapalama päo ke. Kamisa õsi na ipa hao a pilitile, ĩ a kalipalo pasioö. Ĩ anö tä thama sinomo pasioö. 11 “Ipa hao a õsi na sa pilia, kamisa õsi na ipa hao a pilia hö̃tötia” ĩ na sa kuule, ĩ tä na, “Pitili ta” pö kuu! Sa hapaloö ha, “Ĩ pitili ta” makö pi kuu maama tä, sa tä aipama sinomoö ha, “Jesus a õsi na Teusö a pilitia salo! Jesus a õsi na Teusö a kalipalo opatiwö” ĩ na pö pi kuu! 12 “‘Jesus a pitili’ ĩ na wa pi kuu totio kuköma, sa tä aipama sinomo kua noai na, ĩ na wa tä thama totia hö̃töki kitä. Ipa hao a na sa koonö pia manu kule, pe epii wa tä aipama hasua apa haitio kitä” ĩ na sa kuu kuleö! Sa holisimo mai kitäö! 13 “Jesus a hai ĩ pö̃ a toita apö asawö” ĩ na sanöma sa töpö pi thama pia salo, ipa hao a na makö hapalo tä, kamisanö makö a hini ipa kitä. “Jesus sa thapo salo, ĩ nasimö wa tä thama mi salo” ĩ na makö kuu ha, ĩ na sa tä thama totiatalo opa hö̃töo kitä. 14 Kamisa na wa hapalo nö, “Kamisanö wa thapo salo, ĩ tä thamaö!” ĩ na makö kuu ha, sa tä thama totiatalo opa hö̃töo kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 15 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Kamakönö sa noima sinomoti tä, kamisanö makö noa thati wi, ĩ ma ta hinini kitä. “Päla” makö kuu mai kitä. 16 Ipa hao a na sa nakoö ha, makö pasilipo sinomo wi, ipa hao anö ĩ ai a totoki kitä. Teusö a õsi kua tolele, ĩ a pitilimo opa wi, ĩ a totoki kitä. Ĩ a totoköma, kamakö na ĩ a kuo soatio kitä. Teusö a thapo pasio mai, ĩ töpönö Teusö a õsi kua tolele, ĩ a möö tai mi. Ĩ a na ĩ töpö moti ipö. Önö kutenö, Teusö a thapo mai, ĩ töpönö Teusö a õsi kua tolele, ĩ a pi täa tai mi pasiwö. Kamakö na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a kuo soatio nö, kamakö õsi na a pilitia manu kule, Teusö a õsi kua tolele, ĩ ma taö öpa asaö. 18 Kamisanö makö hosa pasio mai kitä. Kamakö na sa waloa kõki kitä. 19 Tä tetepo pola tä kuno mai, Teusö a thapo mai, ĩ töpönö sa tapa kõo mai kitä. Kamakönö sa taa sisa konani kitä. Sa õsi palimi ipö kutenö, kamakö õsi palimia naipaso kitä. 20 Ĩ tä, “Pö̃ a õsi na Jesus a kutia. Jesus a õsi na sa kua hö̃tötia. Kamisa õsi na Jesus a kua hö̃tötia” ĩ na makö pi kuu hö̃töo kitä. 21 Kamisanö makö noa thatalati wi, ĩ wa ta hinia totilöma, ĩ wanö sa noima pasioö. Kawanö sa noimaö ha, ipa hao anö wa noima hö̃töo soata kitä. Kamisanö wa noima hö̃töo nö, kawa na sa tapamo sisa asa kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 22 Ĩ na Jesus a kuu ha, Jutasö a hai, Jutasö Isökatiosisö aiki kuno mai, ai Jutasö aiki, 'Pata! Wi na wa pi kuu salo, sanöma töpö pewö na wa tapamo mai maaki, kamisamakö na wa tapamo sisa pia salo?' ĩ na a kuuma. 23 Ĩ na a kuu ha, 'Kawanö sa noima kuköma, kawanö sa kai a hinia totili kitä. Ipa hao anö wa noima hö̃töo soata kitä. Kawa na samakö waloiki nö, kawa õsi na samakö kuo soatio kitä. 24 Kawanö sa noima mi tä, kawanö sa kai a hini pasio mai kitä. “Päla” wa pi kuu totio kitä. Sa ta wäsäti wi, ĩ kamisa kai sai a mai kitä. Sa ta wäsä pia salo, sa pi saimo päo mai kitä. Ipa hao anö ta wäsä sinomo wi, ĩ sa ta hini sinomo nö, sa ta wäsä tolea päoö' ĩ na Jesus a kuuma. 25 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Kamakö na sa kua soala nö, ĩ sa ta wäsäti kipili. 26 Ipa hao a na sa nakoö ha, makö pasilipo sinomo wi, ĩ ipa hao a õsi kua tolele, ĩ a simöpali kitä. A simöpalöma, kamakö na ĩ Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö ĩ tä pewö na makö pi hatukumani pia salo. Kamakö na sa kuu sinomopili, Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö ĩ ta wäsä tolea kõo kitä. 27 Kamisanö makö pi topapalamaö. Kamisa pi topa kua wi na, ĩ na makö pewö pi topapalama thama hö̃töoö. Teusö a thapo mai, ĩ töpönö makö pi holisi topapalama kua wi na, ĩ na kamisanö makö pi holisi topapalama kua pasio mai kitä. Pö pi honipo ti! Pö kili ti! 28 “Sa konasolöma maaki, kamakö na sa huu sapa hö̃töo kõo kitäö! Sa sapa hö̃töa kopalo nö, kamakö na sa kutio kitäö!” ĩ na sa kuuhe, ĩ ma ta hinini ke. Ipa hao a na sa konasolö kitä. Pata sa hö̃töwö maaki, ipa hao a hai, ĩ pata tä sai totiwö. Ipa hao a na sa koonö pia manu kule, pö pi topaikiö! Kamakönö sa pii totia aköna, makö pi topapalo opöla pi. 29 “Jesus a kuupili, ĩ ta kuu pitilimo toleo totiatalo opa noa. Jesus a pitilimo totio opa nö kilia noa” waiha ĩ na makö pi thama pia salo, huki sa ta wäsä ke' ĩ na Jesus a kuuma. 30 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Sai tä sai patanö sanöma töpö pewö simöa sinomoti wi, ĩ a huimaö. Önö kutenö, kamakö na sa ta wäsä waikita pia kule. Sai tä sai patanö kamisa simöa pasio mi. 31 “Jesus anö pö̃ a noima apawö. Pö̃ anö Jesus a simöati ha, Jesus anö kama hai ĩ pö̃ a hinia totiatala apatiwö” ĩ na sanöma sa töpö pi thama pia salo, ipa hao sa hini totio sinomo pasioö' ĩ na Jesus a kuu nö, 'Pei. Makö huu konöö!' ĩ na a kuu soatama.

João 15

1 Ĩ na tä kua tä, Jesus a hapalo kõo nö, 'Upa mokö lalo wi, ĩ toto kua wi na, ĩ na sa kua hö̃töo asaö. Upa toto na sanöma tä kalipaloti wi, ĩ a kalipaloti kua wi na, ĩ na ipa hao a kalipalo kua hö̃töoö. 2 Ola toto tipöo kua wi na, ĩ na kamisa na töpö uni tipöa kua hö̃töa. Ai ola toto na ai mo lalo pasio mi ha, ĩ toto ola päpalö nö, toto ola hosa thata wi na, ĩ na kamisa na töpö kokale, ĩ ai tä tomöpo mi tä, ĩ na ipa hao anö ĩ a wani hosa thata hö̃töoö. Ai toto ola na mo lalo asa wi, ĩ toto ola na mokö siko lalotama apa pia salo, ĩ toto na ai toto kau kapisopö paale, ĩ toto kau päta pätama sinomotii. Ĩ na tä kua kua wi na, ĩ na makö kuaö. Kamisa na töpö kokale, ipa hao anö pe epii ĩ töpö totiama pia salo, ola toto na sanöma tä kalipalo kua wi na, ĩ na kamisa na töpö kokale, ĩ töpö na ĩ na ipa hao a kalipalo kua hö̃töoö. 3 Kamakö na wanisala tä kokakö noai, ĩ wanisala sa tä hosa waikilöma. Kamakö na sa ta wäsäti noai, ĩ tänö makö totiama waikioma' ĩ na Jesus a kuuma. 4 Ĩ na a kuu nö, 'Kamisa na makö kokapalo toitioö ha, kamakö õsi na sa kokapalo hö̃töo soatio kitä. Kolo toto na ai toto kolo kapisopö paa mi tä, ĩ toto na ai mokö lalo mi kui na, kamisa na ĩ na makö koka kua mi tä, toitai ma tä thati mai kitä. 5 Upa toto kolo kui na, ĩ na sa kuö hö̃töwö. Ĩ upa toto ola pakala kua kua wi na, ĩ na kamakö kua hö̃töoö. Kamisa na wa koka soatia, kawa na sa koka hö̃töa soatia, ĩ na makö kuati tä, pe epii toitai wa tä thaa soatio kitä. Kamisa na makö kokapalo mi tä, toitai ma tä thaa mai kitäö! 6 Toto ola hosalöma, toto hotea kulaso wi na, kamisa na wa kokapalo pasio mi tä, ĩ na wa hotea kulaso kitä. Ĩ toto ola hoteso noai ha, koa taka na ĩ toto saa thapi kitä. 7 Kamisa na makö koka totia soatia, kamakö na sa kai a koka totia hö̃töa soatia, ĩ na makö kua soatia tä, ma tä pi ipa wi, Teusö a na ĩ ma tä nakaö ha, Teusö anö tä totoa hö̃töki kitä. 8 Pe epii toitai ma tä thati tä, “Jesus a hai ĩ pö̃ Teusö a totiatalo opa asawöö!” ĩ na ma töpö pi thama kitä. Pe epii toitai ma tä thati tä, sa kai a hua sinomoti wi, ĩ makö sai kupaso kitä. 9 Ipa hao anö sa pi ipa sinomo kua wi na, ĩ na kamisanö makö pi ipa kua hö̃töoö. Kamisa na pö kokapalo soatioö! Kamisa na makö kokapalo soatio kuköma, kamisanö makö pi ipa kitä. 10 “Ĩ na a kua totihoö!” ipa hao a kuu wi, ĩ sa ta hini makoka totiatala apa salo, ipa hao a na sa kokapalo soatioö. Sa kokapalo soatio kutenö, ipa hao anö sa pi ipaö. Ĩ na makö kua hö̃töoö. “Ĩ na pö kua totihoö!” sa kuu wi, ĩ ma ta hini totio tä, kamisa na makö kokapalo soatio kitä. Kamisanö makö pi ipa soatio kitä' ĩ na Jesus a kuu nö, 11 'Kamisa pi topa kua wi na, ĩ na makö pi thama pia salo, ĩ sa ta wäsä ke. Makö pi topapalo opapö, ĩ sa ta wäsä ke. 12 “Kamisanö makö noima kua wi na, ĩ na pö noimaso kua totihoö!” ĩ na makö noa thaö. 13 Au noi wa töpö noama pia salo, wa säpamonasoma, ĩ wa töpö noima satia apa wi, ĩ wa. 14 “Ĩ na pö kua totihoö!” sa kuu pole, ĩ ma ta hini totioö ha, ipa noi makö. 15 Pata tänö töpö simöa sinomo wi, pata tä pi kuu pole, ĩ töpönö ĩ tä tai mi ipö. Önö kutenö, “Kamisanö makö simöa sinomo wi, ĩ makö” ĩ na sa kuu kõo mai kitä. Ipa hao a na sa ta hinipili, kamakö na ĩ sa tä pewö a wäsä waikioma kutenö, “Kamakö hai, ĩ ipa noi makö” huki kamakö na sa kuu totio nömöoö. 16 Kamakönö sa saipa maama. Kamisanö makö saia asapalöma. “Makö saipalö noai, ĩ makönö, ‘Jesus a pitili’ ai ma töpö pi thamapöö! Ĩ na ma töpö pi thama wi, ĩ töpönö sa hosa mai, sa thapo soatio wi, sa tä pi ipaö” ĩ na sa pi kuu soatama kutenö, makö saipalöma. “Jesus a pitili” ĩ na ai ma töpö pi thama kuköma, kamakönö sa thapo kutenö, kamakö hai ĩ pö̃ a na ma tä naka wi, kamakö hai ĩ pö̃ anö ĩ tä totoa hö̃töki kitä. 17 Önö kutenö, “Makö noimasopököö” kamisanö makö noa thaa kule' Jesus a kuuma. 18 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Teusö a thapo mai, ĩ töpönö makö wanipoö ha, pö pi hatukuikiö! Teusö a thapo mai, ĩ töpönö sa wanipo paio kipili ta pi kuu mai. 19 Teusö a thapo mai, ĩ töpö kua kua wi na, ĩ na makö kua hö̃töoö aköna, ĩ töpönö makö noima pola pi. “Ipa töpö” ĩ na töpö pi kuu nö, makö noima pola pi. Kamisanö makö saia pälöma kutenö, Teusö a thapo pasia mane, ĩ tiko töpö pasiwö. Önö kutenö, Teusö a thapo pasia mai, ĩ töpönö makö wanipoö. 20 “Töpö simöa sinomo wi, ĩ töpö hai, ĩ pata töpö mai kitä. Töpö simöa totio wi, ĩ a hai, ĩ pata tä sisawö” sa kuupili, ĩ tä na pö pi motimo tihöö! Ai töpönö sa peamatima kutenö, makö peama hö̃töo kitä. Ai töpönö sa kai a hininöma kutenö, makö kai hini hö̃töo kitä. 21 Kamakönö sa thapo waikia kutenö, sa thapo pasia mane, ĩ töpönö makö peama kitä. Sa simönö noai, ĩ töpönö ĩ a tai mi kutenö, makö peama kitä. 22 Ĩ töpö na sa wäo maama aköna, “Ĩ töpö wanisala apaö” Teusö a pi kuu maa noa kipi. Ĩ töpö na sa ta wäsä totioma kutenö, ĩ töpö aiki, “Teusö sa ta hini tai mi ipö salo, wanisala sa tä thaa päoma” ĩ na ĩ töpö kuu pasio mai kitä. 23 Sa wanipo opati wi, ĩ töpönö ipa hao a wanipo hö̃töoö. 24 Sa wanipo wi, ĩ töpö mamo tetela tä, ai töpö sanömanö tä thama tai mi pasii, ĩ sa tä thama asatioma. Ĩ sa tä thama maama aköna, “Ĩ töpö wanisala apaö” Teusö a pi kuu maa noa kipi. Sa tä thati asa noai, ĩ töpönö ĩ tä taa waikioma maaki, ĩ töpönö ipa hao a wanipoö, kamisa wanipoö, ĩ na töpö kua sinomoö. 25 Ĩ töpö noa thaa wi, ĩ tä waheta na ĩ na tä sãököo kuoma: “Sa wanisala maama maaki, ĩ töpönö sa wanipoma” ĩ na tä waheta kuuma. Ĩ töpönö sa wanipo sinomo kutenö, ĩ na ĩ tä waheta kuu noai, ĩ pitili ta kuo toleo totioma. 26 Makö pasilipo sinomo wi ĩ a waloki kitä. Teusö a õsi kua tolele, ĩ a lö kui, ĩ a. Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö Teusö ta pitilii ta wäsä wi, Teusö a na ĩ a kutile, ĩ a waloki kitä. Teusö a na a kutio wi, kamisanö ĩ sa simöpali kitä. Ĩ anö sa wäsä kuki kitä. 27 Somi tä, kamisa na makö kutioma, huki kamisa na makö nokapalo soa kule. Önö kutenö, kamakönö sa wäsä hö̃töo kitä' ĩ na Jesus a kuuma.

João 16

1 Ĩ na Jesus a kuu nö, '“Sa kuuhe, ĩ ma ta hini totia manu kule, ‘Jesus a pitili’ ĩ na makö pi kuu mapo pasio mai kitä” ĩ na sa pi kuu salo, ĩ na sa kuu ke' ĩ na Jesus a kuu nö, 2 '“Hi juteu samakö kokamo sinomo wi, ĩ a sai na makö lisipo naio mai kitäö! Makö Teusömo naio mai kitäö!” kamakö na ĩ na ai töpö kuu läo kitä. Ĩ na tä kua tä, ai töpönö makö säpalö nö, “Teusö sama pasilia asa nö topali ke ö̃” ĩ na ĩ töpö pi kuu kitä. 3 Ĩ töpönö ipa hao a tai mi ipö. Kamisa tai mi nai soatawö. Önö kutenö, “Juteu samakö kokamo sinomo wi, ĩ a sai na makö lisipo naio mai kitäö!” ĩ töpö kuu nö, makö säpali kitä. Ĩ na ĩ töpönö makö thama läo kitä. 4 Waiha ĩ na makö thama läoö ha, “Ã ãi. ‘Ĩ na makö thama läo kitä’ ĩ na Jesus a kuu kipili ta o” ĩ na makö pi thama pia salo, sa kuu ke' ĩ na Jesus a kuuma. Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Somi tä, makö nokapalama tute tä, kamakö na sa kuo sinomoma kutenö, “Waiha ai töpönö makö peama totio kitäö!” sa kuu maama. 5 Huki kamakö na sa kuo soatio mai kitä. Sa simöa totilö noai, ĩ a na sa konasolö pia salo. Ĩ hamö sa konasolö kitä maaki, “Witi hamö wa konasolö pia salo?” ai makönö sa noa thatala tikilia pasio mi. 6 “Sa konasolö pia salo” ĩ na sa kuu ha, makö pi wanitaloa apati kule. 7 Makö pi wanitaloa apati kule maaki, sa koonö piale, kamakö na ĩ tä topa kitä. Sa kononö nö, ĩ tä makö pasilipa sinomopö, kamakö na ĩ sa simöa hö̃töpali kitä. Sa kõo pailö mi tä, ĩ a walo paio mai kitä. Ĩ pitili ta. 8 Makö pasilipa sinomopö, ĩ Teusö a õsi kua tolele, ĩ a waloa haiki nö, sanöma töpö pi hatukumani, töpö pi taopamani, ĩ na a kua nö, “‘Wanisala sa tä thatala mi ipöö!’ ĩ na sa pi hole kuuma maaki, huki ĩ na sa pi kuu mai kitä” ĩ na ĩ anö sanöma töpö pi thama kitä. “‘Jesus anö toitai tä thaa sinomo mi’ sa pi hole kuuma maaki, huki ĩ na sa pi kuu mai kitä” ĩ na ĩ anö sanöma töpö pi thama naio kitä. Ĩ na töpö pi thama nö, “‘Wanisala tä thatala wi, ĩ tä noa na Teusö anö ĩ töpö peama mai kitä’ ĩ na sa pi hole kuuma maaki, huki ĩ na sa pi kuu maneö!” ĩ na Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö ĩ na ĩ töpö pi thama kitä. 9 “Sa wanisala mai kitä” ĩ na sanöma töpö pi kuu hö̃töa kule maaki, “‘Jesus a pitili’ ĩ na sa pi kuu mi kutenö, sa wanisala apawöö!” ĩ na ĩ anö töpö pewö pi thama kitä. 10 Ipa hao Teusö a na sa konasolöma, kamakönö sa tapa soatio mai kitä. Sa tapa mi kutenö, sanöma töpö pi tapotiki nö, “Jesus a totiatalo opaö. A wanisala aköna, pö̃ a na a koonö maa noa kipi” ĩ na ĩ anö töpö pi thama kitä. 11 “Wanisala tä thatalati wi, ĩ tä noa na Teusö anö ĩ töpö peama mai kitä” töpö pi kuu kule maaki, “Sai tä sai patanö sanöma töpö simöa sinomo wi, ĩ sa wani peama totio kitäö!” Teusö a pi kuu waikioma kutenö, sanöma töpö aiki, “Wanisala ma tä thatala wi, ĩ tä noa na Teusö anö sanöma makö peama hö̃töo kitä” ĩ na ĩ töpö pi kuu kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 12 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Kamakö na ai sa ta wäsä pi topa kule maaki, huki ĩ ma ta hini tai mi ipö kitä. 13 Huki ma ta hini tai mi ipö manu kui, kamakö na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a waloki kitäö! A waloiki nö, makö pi hatukupamanöma, ma ta hinia totili kitä. Teusö ta pitilii, Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö ĩ ta wäsä sinomoö ha, pitili ma tä pewö a hinini kitä. Kama a wäo saimo päo mai kitä. Kamisanö sa ta wäsäti wi, ĩ ta hiniti nö, ĩ ta wäsä tolea nömötio kitä. Ta wäsäti nö, “Waiha ĩ na tä kua kitä” Teusö a õsi kua tolele, ĩ a kuu kitäö! 14 Kamisanö sa ta wäsäti wi, Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö ĩ ta hiniti nö, kamakö na ĩ ta wäsä tolea nömötio kitäö! Önö kutenö, “Jesus a totiatalo opa asawöö!” ĩ na ĩ anö makö pi thama kitäö! 15 Teusö anö tä thapo wi, ĩ sa tä thapo naioö. Önö kutenö, “Sa ta wäsäti wi, Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö ĩ ta hiniti nö, kamakö na ĩ ta wäsä tolea nömötio kitä” ĩ na sa kuu ke' ĩ na Jesus a kuuma. 16 Ĩ na Jesus a kuu nö, 'Huki kamakönö sa tapati kule maaki, ĩ tökö soatawö, waiha waiha waiha sa tapamo maa soa pätasoö. Sa tapamo maa soapätalo nö, ĩ tökö soatawö, waiha, waiha, waiha, kamakö na sa tapamo kõa hö̃töa soataso kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 17 Ĩ na Jesus a kuu ha, Jesus a kai a hua sinomoti noai, ĩ ai töpö aiki, 'Jesus a kuuhe, wi na ĩ pili ta kua totia kule? “Waiha waiha waiha kamakönö sa tapa maa soa pätasoö. Ĩ tä noa ha kõo soatawö, sa taa kõa soa hö̃tötalali kitä” a kuuhe, wi na ĩ pili ta kua totia kule? “Ipa hao a na sa konasolö pia salo” a kuu naioö. 18 “Ĩ tä noa ha kõo soatawö” ta kutalohe, wi na ĩ ta kua totia pasia kule? Ta kutalohe, ĩ ma ta hini mae' ĩ na töpö kuu hẽtupasoma. 19 Ĩ na töpö kuti tä, Jesus aiki, '“Wi na wa kuu totio ke? Ta wäsä makokoa totihoö!” ĩ na hi töpö pi kuu hãtoa alu kule' ĩ na Jesus a pi kuu nö, '“Waiha waiha waiha kamakönö sa tapa maa soa pätaso kitä. Ĩ tä noa ha kõo soatawö, sa taa kõa soa hö̃tötalali kitä” sa kuuhe, ĩ tä na makö pi wi na takömo nö, makö hapaloti alu kule?' ĩ na Jesus a kuu nö, 20 '“Hi tä uli pewö hamö sanöma töpö pewö pilipai, ĩ töpönö sa pii mi ipii, ĩ töpö pi mönahapalo opati tä, makö ö̃köpalo opa kuki kitä. Makö ö̃köpalotima maaki, makö ö̃köpalo wi ĩ tä mataso kitä. Makö pi mönaha apii makö kua kõki kitä” ĩ na sa kuu kule. Sa holisimo mai kitäö! 21 Suö tänö ulu tä thapa pia salo, a pea pia manu kule, a pi honipo opa kule maaki, ulu tä ositi wai thaa waikipalö nö, a pea wi ĩ tä matasoma kutenö, “Ulu sa ositi wai thapali ke” a pi kuu salo, a pi mönaha apaö. 22 Ĩ na kamakö kua hö̃töo kitä. Huki makö pi honipo kule maaki, kamakö na sa waloa kõköma, makö pi mönaha apa kõpaso kitä. Makö pi mönahapalo opati wi, ai tä sanömanö ĩ tä mapama kõo mai kitä. 23 “Ĩ tä, kamisa na ma tä hini kota mai kitä. Ĩ na tä kua tä, kamakönö sa thapo kutenö, ipa hao a na ma tä naka pi topa wi, ipa hao anö kamakö na ĩ tä totoa hö̃töki kitä” ĩ na sa kuu kule. Pitili sa. 24 “Jesus sa thapo kutenö, hao a na sa nako pia kule” ĩ na makö pi kuu mai ha, makö kua soa kule. Pö nako totihoö! Makö nako totioö ha, ipa hao anö tä totoa totia hö̃töki kitäö! Tä totoki ha, makö pi mönahapalo totio opa kitä. 25 Uni sa ta wäsä pätioma maaki, sa ta wäsä hatukua totio kuki kitä. “Ĩ na ipa hao a kuaö” sa kuu hatukua totio kitä. 26 Ĩ tä, kamakönö sa thapo kutenö, ipa hao a na makö nako kuki kitä. Ipa hao anö makö pi ipa waikia kutenö, “Kamisa na ma tä nakaö ha, ipa hao a na ĩ sa tä naka toleli kitä” ĩ na sa kuu mai kitä. Ipa hao anö makö pi ipa manu kui, ipa hao a na kama makö nako pasio soatapö. 27 Kamakönö sa pi ipa waikitioö. “Teusö a na Jesus a kuo noai, hi masita tä uli ha a walokö solöma” ĩ a na makö pi ku upaö. Ĩ na makö kuaö ha, ipa hao Teusö anö makö pi ipa hö̃töoö. 28 Ipa hao a na sa kutio kipili maaki, hi masita tä uli ha sa walokö solö kipili. Hi masita tä uli na sa kutioma, huki ipa hao a na sa koonö pia kule' ĩ na Jesus a kuuma. 29 Ĩ na Jesus a kuu ha, 'Huki uni wa ta wäsä päa maa kule. Wa hapalo hasulua totia kule. 30 “Ĩ wa tä pewö taö öpaö” huki kawa na samakö kuu kule. Kawa na sama ta hini paia maa kule maaki, samakö pewö pi tapotile, ĩ wa tä pewö taö toleha waikia. Önö kutenö, “Teusö a na wa kuo paitioma” samakö pi kuu totia kule' ĩ na Jesus a kai a hua sinomoti noai, ĩ na ĩ töpö kuuma. 31 Ĩ na ĩ töpö kuu ha, Jesus aiki, '“Teusö a na Jesus a kuo paitioma. Ĩ pitili tä sai a totiwö” huki ĩ na makö pi kuu totia kule ta o' ĩ na Jesus a kuu nö, 32 'Huki makö toköpalo pia alu kule. Makö toköoiki nö, sa takölö pia alu kule. Makö pewö kõo hätäho asakö noai ha, sami sa kuo haio hö̃töo kitä. Kamisa na ipa hao a kua hö̃töa kutenö, sami sa kuo toitio mai kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 33 Ĩ na a kuu nö, '“Kamisa na makö kua sätäa naia totiki nö, makö pi topapalotipököö!” ĩ na sa pi kuu kutenö, sa kuu ke. Sa thapo pasia mane, ĩ töpönö makö peama soa pätaki ha, “Wi na taköö!” pö pi kuu tihöö! Pö pi honipo tihöö! Sa thapo mai, Sai tä sai patanö ĩ töpö simöa sinomoti wi, kamisanö ĩ sa töpö peama totio waikioma kutenö, pö pi topaikiö!' ĩ na kama kai a hua sinomoti noai, ĩ töpö na ĩ na Jesus a kuuma.

João 17

1 Ĩ na Jesus a kuuma, hi tä hẽtu hamö Teusö a kupoli hamö, ĩ hamö Jesus a nonoiki nö, 'Hapa. Hukikiö! Wa toita apö, wa wakala apö, ĩ na wa kui, pelupö sanö ĩ sa tä pewö mömapö, pelupö sa toita apö, sa wakala apö, ĩ na sa kui, sanöma töpö na kawanö ĩ tä mömaö! 2 “Kawanö sanöma wa töpö pewö simöa sinomoö!” kawanö ĩ na sa noa thama. Sa noa thaa nö, “Ipa ulu wa na sanöma sa töpö nokapalama wi, ĩ töpö õsi palimipalöö!” ĩ na kamisa na wa kuuma. 3 Kawa hai, Teusö pata wa asawö. Sanöma töpönö wa taö, kawanö Jesus Cristo sa simönö noai, ĩ töpönö ĩ sa taö hö̃töa, ĩ na sanöma töpö kua wi, ĩ töpönö makö taö kuköma, töpö õsi palimipasoö. 4 Hi masita tä uli na sa simönö nö, “Ĩ na wa kua totiopöö!” wa kuu noai, ĩ sa ta hinia totili kipili. Wa kuupili, ĩ na sa kua totio hö̃tötioma. Önö kutenö, wa toita apö, wa wakala apö, ĩ na wa kui, sanöma töpö na ĩ sa tä möma waikitioma. 5 Hapa. Hi masita tä uli kua paia mi tä, kawa na sa kutia tä, sa toita apö, sa wakala apö, ĩ na sa kui sa kutiopili na, ĩ na huki kawa na sa kutia kõo tä, ĩ na sa thama kõopököö! 6 Hi masita tä uli na sanöma töpö kule, kamisa na ai wa töpö totopipili, kawa na ĩ sa töpö pi hatukupamani kipili. Ĩ töpö hai, ĩ au töpö kuoma. Kamisa na kawanö ĩ wa töpö totopi kipili. Ĩ töpönö kawa kai a hinia totilöma. 7 Kawanö kamisa na wa tä totopipili, kawa na ĩ tä pewö kuo somama. Ĩ töpönö ĩ tä taö waikia kule. 8 Kawanö kamisa na wa kai totopipili, ĩ töpö na ĩ sa ta wäa nömöki ha, ĩ töpönö ĩ ta hininöma. Kawa na sa kua totiopili, ĩ töpönö ĩ tä taö. “Teusö pö̃ anö Jesus a simönöma” ĩ na ĩ töpö pi kuu totioö. 9 Kawa na sa hapalo tä, ĩ sa töpö a wäsäö. Kawa thapo mai, ĩ sa töpö a wäsä pasio mi. Kamisa na wa töpö totopipili, ĩ au töpö kutenö, ĩ sa töpö a wäsä asaö. 10 Sa töpö pewö thapo pole, ĩ au töpö pewö naiwö. Ĩ na tä kua tä, kawanö wa töpö pewö thapo pole, ĩ ipa töpö pewö naiwö. “Jesus a toita apö. A wakala apö” ĩ na ĩ töpönö ĩ na ai töpö pi thamati kule. 11 Hi masita tä uli na sa kutio mai kitä. Huki kawa na sa kopi pia kule. Hi masita tä uli na ĩ töpö kuo haio kitä. Hapa. Wa totiatalo opa asawö. Kawa, kamisa, ĩ na kilii makö koka kua wi na, ĩ na ĩ töpö sätäapalo kua naiopö, kamisa na wa töpö totopipili, ĩ töpö noama naioö! Wa lotete epii, kamisa na ĩ wa tä totopipili, ĩ tänö ĩ töpö noama totihoö! 12 Ĩ töpö na sa kua naitia tä, wa lotete epii, kamisa na ĩ wa tä totopipili, kamisanö ĩ tänö ĩ sa töpö noama totio opama. Töpö pea sinomoti wi, ĩ tä uli hamö ĩ ai tä huu pasio mai kitä. “Töpö pea sinomoti wi, ĩ tä uli hamö ĩ a wani hua pasisolö kitäö!” au waheta tä kuu wi, ĩ ta pitilio opa kuköpö, ai tä wani hai, ĩ töpö pea sinomoti wi, ĩ tä uli hamö ĩ a wani huu sisa pia salo. 13 Huki kawa na sa kopi pia kule. Hi masita tä uli na sa kua soaiki nö, ĩ töpö na sa ta wäsä kule. Sa pi topapalo opa kua wi na, ĩ na sa töpö pi topapalama thama pia salo, sa ta wäsä kule. 14 Ĩ töpö na kamisanö kawa kai a wäsäö ha, wa thapo pasia mane, ĩ töpönö ĩ ipa töpö hĩsu thama. Wa thapo mai, ĩ töpö kuati kua wi na ĩ na sa kua mai kitä. Kamisa kua wi na, ĩ na ipa töpö kua hö̃töoö. Wa thapo mai, ĩ töpö kuati kua wi na, ĩ na ipa töpö kua pasio mai kitä. Önö kutenö, wa thapo pasia mane, ĩ töpönö ipa töpö hĩsu thama. 15 “Wa thapo mai ĩ töpö na ipa töpö pilia sätäa naia manu kule, ipa töpö soka kopamanöö!” kawa na sa kuu mai kitä. “A wanisala apa wi, ĩ Sai tä sai pata na ipa töpö noamaö!” ĩ na sa kuu kitä. 16 Wa thapo mai ĩ töpö kua wi na, ĩ na sa kua pasio mai kitä. Kamisa kua kua wi na, ĩ na ipa töpö kua hö̃töoö. Wa thapo mai ĩ töpö kua kua wi na, ĩ na ipa töpö kua pasio mai kitä. 17 Kawanö ĩ wa töpö ausia totipalö nö, ĩ wa töpö thapo totiopököö! Tä pitili ipii, ĩ tänö wa töpö ausipalö nö, wa töpö thapo totiopököö! Tä pitili ipii, ĩ kawa kai a. 18 Hi masita tä uli hamö sanöma töpö pewö pilipai, ĩ töpö na kawanö sa simöa kuapili na, kamisanö ĩ na ipa sa töpö simöa kua hö̃töoma. 19 Ĩ sa töpö pasilipo pia salo, kawa na kama sa toto sapao kõoö. Kawanö ĩ wa töpö thapo totiopö, kawa na kama sa toto sapao kõoö. 20 Kawa na sa hapalo pola nö, ipa sa töpö a wäsä sisa mane. Ai töpönö ipa töpö kai a hininö nö, “Jesus a pitili” ĩ na töpö õsi pi kuu piale, ĩ sa töpö a wäsä naia kule. 21 Ipa töpö pewö noimaso toitiopöö! Ipa töpö wanihaso mai, töpö kutiopöö! Kamisa na wa koka hö̃töa, kawa na sa koka hö̃töa, ĩ na makö koka kua kua wi na, ĩ na kamakö na ipa töpö koka kua naia hö̃tököpöö! Ĩ na ipa töpö kuaö ha, wa thapo pasia mane, ĩ töpö aiki, “Teusö anö Jesus a simönöma. Pitili ta” töpö kuu kitä. 22 Kawa, kamisa, ĩ na kilii makö koka kua wi na, ĩ na ĩ töpö koka kua naiopö, kawanö sa wakalapamani kipili. Ĩ na ipa sa töpö wakala thaa naipali kipili. 23 Ĩ töpö koka toitiopö, ĩ ipa töpö na sa koka hö̃töa, kamisa na kawa koka hö̃töa, ĩ na makö koka kuaö! Ĩ töpö kokapalo toitioö ha, wa thapo pasia mane, ĩ töpö aiki, “Teusö anö Jesus a simönö noa. Teusö anö Jesus a pi ipa kua wi na, ĩ na Teusö anö kama hai ĩ töpö pi ipa kua hö̃töoö” ĩ na töpö kuu kitä. 24 Hapa. “Kamisa na ipa wa töpö simöapili, kawa na sa kuo piale ha, ĩ ha ĩ töpö kutio pasiopöö!” ĩ na sa kuu kule. Ĩ ha ĩ töpö kua pasitiki nö, kawanö sa wakalapamanipili, ĩ töpönö ĩ tä tapa totio naiopöö! Hi masita tä uli kua paia mi tä, kawanö sa pi ipa salo, sa wakalapamani kipili. 25 Hapa. Wa totiatalo opawö. Sanöma töpönö wa thapo mai, ĩ töpönö wa tai mi ipö sai maaki, kamisanö wa taö öpaö. Ipa töpö aiki, “Awai. Teusö anö Jesus a simönöma” ĩ na töpö kuu totioö. Ĩ tä na töpö pi moti mi. 26 Kawanö sa noima kuapili na, ĩ na ipa töpönö ai töpö noima kua hö̃töoö, ipa töpö õsi na sa pilia totia asaa, ĩ na ipa töpö kuapö, kawa na kamisanö ipa sa töpö pi hatukupamanöma. Kawa na ipa sa töpö pi hatukupama soatio kitäö!' Teusö a na ĩ na Jesus a kuuma.

João 18

1 Ĩ na tä kua tä, Teusö a na Jesus a hapalo matalo nö, Jesus a, kama kai a hua sinomoti wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö hua kononö nö, Setötõ tuu pökatö wai hamö hikali a paa laso pamö töpö hulasolöma. 2 Ĩ na tä kua tä, ĩ a hikali na Jesus anö kama hai ĩ töpö kai huu sinomotima kutenö, Jutasö anö Jesus a monima piale, ĩ aiki, 'Ĩ tä hikali na Jesus a huu hãtoa waikia lasoa' a pi kuuma. 3 Ĩ na tä kua tä, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, patiseu töpö, ĩ na töpö kui töpönö, sotatu töpö, Teusömo wi a sai na töpö läapalo sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui Jutasö a na ĩ ai töpö simönöma. Ĩ töpö simöni ha, hikali a na Jesus a kuo laso pamö Jutasö anö ĩ töpö kai hua haia soatasolöma. Ĩ töpönö koa taka sii hili wi ĩ tä, asakosi halo, poo kökö, hii tiki, sokopi kökö, ĩ na tökö kui tökö kai hua haia soatasolöma. 4 Töpö hua haia soatasolö ha, Jesus a pi tao opa salo, 'Ĩ na tä kua kitä' a pi kuu waikia tä, ĩ töpö na a paa lälo nö, 'Ĩ witi pili ma taeti kule?' a kuu ha, 5 'Nasaté tili Jesus sama taeti kule' töpö kuu ha, 'Hi ĩ sa waikiwö' Jesus a kuuma. Jutasö anö Jesus a monima pole, ĩ töpö na ĩ a wani öpa tikilio naioma. 6 'Ĩ sa waikiwö' ĩ na Jesus a kuu ha, töpö kililo nö, ĩ tä töpö tekukua kotalo nö, töpö kelasoma. 7 Ĩ tökö soatawö, 'Ĩ witi pili ma taeti kule?' Jesus a kuu kotasoö ha, 'Nasaté tili Jesus sama taeti kule' töpö kuu ha, 8 '“Hi ĩ sa waikiwö” ĩ na sa kuu waikio ke nökö' Jesus a kuu nö, 'Kamakönö sa taeti waikia manu kule, ipa töpö hula kopalöö!' ĩ na Jesus a kuuma. 9 'Kamisa na wa töpö totopipili, ĩ sa töpö pewö noama hö̃töa soatia kule' pö̃ a na Jesus a kuu noai, ĩ na ĩ tä kuo toleo totiatalo hö̃töopö, 'Ipa töpö hula kopalöö!' Jesus a kuuma. 10 Ĩ na tä kua tä, Simão Pedro anö, poo a po pole, ĩ a po läkäa soatalö nö, Teusö a täpä totio wi ĩ pata tä na a kalipalo sinomo wi, ĩ a sömöka wani pasopalöma. Kate a poko kuamö kule hamö a sömöka kule, ĩ a sömöka pasopalöma. Mauku a hiloma. 11 Ĩ a sömöka pasopali ha, 'Au poo a titia kõköö!' ĩ na Jesus anö Pedro a noa thaa nö, '“Wa pea totiopökö” kamisa na ĩ na ipa hao a kuu totioma maaki, “Jesus a peama tihöö!” pö pi kuu tihöö! “Wa peapököö!” ipa hao anö sa noa thaa waikioma kutenö, “Awai. Sa peama päoö!” sa kuu kuleö!' Jesus a kuuma. 12 Ĩ na tä kua tä, ĩ sotatu töpö, ĩ sotatu töpö simöa sinomo wi ĩ a, Teusömo wi a sai ha töpö läapalo sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpönö Jesus a huöa soatalö nö, a poko õka soatakö nö, 13 Anásö a pata kuo taso pamö a täa soatalölömae. Anásö a pata hai, Kaipasö hai ĩ pĩsi a. Ĩ tä inama na, Teusö a täpä totio wi ĩ Kaipasö a pata kuoma. 14 Kaipasö aiki, 'Ai töpönö sami ai tä säa sisapalöpököö! Sami ai tä säa sisapalöma, kamakö pewö säpa naio mai kitä' ĩ na Kaipasö anö töpö noa thaa noai, ĩ a. 15 Ĩ na tä kua tä, Simão Pedro a, Jesus a kai a hua sinomoti wi ĩ ai tä, Jesus a na ĩ na kilii töpö nokalolö nö, Teusö a täpä totio wi ĩ pata tä hai ĩ sai a na töpö walokö tasoma. Töpö waloikitö nö, Jesus a kai a hua sinomoti wi, pata tänö ĩ a taö öpama kutenö, pata tä sai pö sika na tä hokale ha, ĩ ha Jesus a kai lisipo tä, Jesus a kai a hua sinomoti wi ĩ a lisia tikilia naipasoma. 16 Sai a päka holeo pa Pedro a öpa haitioma. Jesus a kai a hua sinomoti wi, pata tänö ĩ a taö öpa noai, ĩ a lisia sapa kotalo nö, sai a päka holeo pa suö tä läapalo pole, ĩ a na a hapalo nö, õsimö hamö Pedro a kai lisia sapa nömöpasolöma. 17 A kai lisipo pia tä, sai a päka holeo pa suö tä läapalo pole, Pedro a na ĩ aiki, 'Jesus wa kai a hua sinomoti wi wa hãtowö?' ĩ na a kuu ha, 'Ma. Ĩ sa pasi mai kitä' Pedro a kuu hö̃töoma. 18 Ĩ na tä kua tä, töpö pewö wati ipö salo, ĩ tä sai na töpö kalipalo sinomo wi ĩ töpö, töpö läapalo sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpönö koa taka thakö nö, ĩ taka kasö na töpö öpa sototoiki nö, töpö pomopaloma. Ĩ ha Pedro a öpa tikilia naiki nö, a pomo naioma. 19 Ĩ na tä kua tä, Teusö a täpä totio wi, ĩ pata tänö Jesus a hapalama nö, 'Kawa kai a hua sinomoti wi, wi na ĩ töpö kua totioö? Wa ta wäsä sinomo wi, wi na ĩ ta kua totia?' a kuuma. 20 A kuu ha, 'Hoka apa pa ĩ töpö pewö na sa ta wäsä sinomoti thali. Juteu töpö kokamo sinomo wi, ĩ a sai na sa ta wäsätii, Teusömo wi a sai ha sa ta wäsätii, ĩ na sa ta wäsä kuati thali. Sa ta wäsä hãtomo maa thaliö! 21 Önö kutenö, wi na wa pi kuu salo, kawanö sa huama kule? Sa ta wäsäti ha, töpö sömöka taa pasitio noai, ĩ wa töpö huama mi salo. Sa ta wäsätipili, ĩ töpönö ĩ ta taö waikile kitä' Jesus a kuuma. 22 Ĩ na Jesus a kuu ha, töpö läapaloti wi, ĩ ha ĩ töpö öpa sototole, ĩ ai tänö Jesus a moikömö na tä tĩathoa soatakö nö, 'Teusö a täpä totio wi, ĩ pata tä na, ĩ na wa kuu kili maapa wi' ĩ na a kuu ha, 23 Jesus aiki hö̃töwö, '“Jesus a hapalo wanisala hãto alu kule” wa pi kuu salo, hi töpö öpa sototole, ĩ töpö pewö na ĩ ta kateha totioö! Sa kuuhe, ĩ pitili ta maaki, wi na wa pi kuu salo, sa sä ke?' ĩ na Jesus a kuuma. 24 Ĩ na Jesus a kuuma, Teusö a täpä totio wi, ĩ pata tä Kaipasö a na Anásö a patanö Jesus a õkama simöpalöma. 25 Ĩ na tä kua tä, Simão Pedro a öpatiki nö, a pomoti tä, 'Jesus a kai a hua sinomoti wi, ĩ wa hãtowö?' töpö kuu ha, 'Ma. Ĩ sa pasi mai kitä' Pedro a kuu hö̃töoma. 26 A kuu ha, Teusö a täpä totio wi ĩ pata tä na töpö kalipalo sinomo wi, Pedro anö ĩ ai tä sömöka wani pasopalö noai, ĩ a wani na, 'Ipa ai tä' a kuuto wi, ĩ aiki, 'Ki hikali a na Jesus a na wa huu naio hãto kipili?' a kuu ha, 27 'Naiö!' Pedro a kuu kõoma. Ĩ tä soatawö kalaka a komöa soatasoma. 28 Ĩ na tä kua tä, Kaipasö a sai pö ha töpö kuoma, homa tili pata tä sai pö pata hamö Jesus a noka nömömanönömae. Tä halu waikioma. Ĩ tä wakala na juteu töpö pásökoamo nö, töpö iapalo waikio piaö ha, homa tili pata tä sai pö na ĩ töpö lisipo maama. 'Makö iapalo pia tä, tiko töpö sai pö na lisipaso wi, ĩ tä kua pasia mai kitä' juteu töpö pi kuu salo, homa tili pata tä sai pö ha ĩ töpö lisipo maama. 29 Önö kutenö, homa tili pata tä hai, ĩ Pilatosö a pata lisia kopalo nö, '“Hi a wani wanisala apa pasioö” makö kuu pole, ĩ anö ĩ ka pi tä thaa totioma?' Pilatosö a pata kuu ha, 30 'Ĩ anö wanisala tä thaa maama aköna, kawa na sama wani hilapala solöa mana pi' töpö kuuma. 31 Töpö kuu ha, 'Kamakönö a noka komanönöö! Kamakö hai ĩ pata töpönö töpö noa thaa noai, ĩ ma tä waheta möö paio nö, “‘Ĩ na pö kua ti!’ pata töpönö töpö noa thaa thali maaki, ĩ na hi a wani kua satimo opa kutenö, a wanisala apaö. Önö kutenö, ma wani säpalö nököö!” ĩ na makö kuupököö!' ĩ na Pilatosö a kuuma. A kuu ha, '“Ai tä säpa maikiö!” ĩ na homa tili pata töpönö makö noa thama kutenö, kama samakönö Jesus sama säpa mai kitäö!' ĩ na ĩ juteu töpö kuuma. 32 'Sa säpamonaso pia wi, ĩ na tä kua kitä' Jesus a kuu waikio noai, ĩ ta pitilio opa kuköpö, 'Homa tili töpönö hii ti pakalai ti ha a säpalöpöö!' ĩ na juteu töpö pi a kuu nö, 'Kamisamakönö kuno maiö!' töpö kuuma. 33 Ĩ na töpö kuuma, kama sai pö ha Pilatosö a lisia kotalo nö, Jesus a naka soatalö nö, 'Juteu töpö na wa kaikanamo wi, ĩ wa?' a kuu ha, 34 'Kama wa pi saimo nö, wa kuu ke? Ai töpönö kawa na ĩ ta wäa hãtokömakö?' Jesus a kuu ha, 35 'Wi na wa pi kuu totia kule? Kama sa pi saimo päo mai kitä. Juteu sa pasi mai kitä. Au ai juteu töpö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, ĩ na töpö kui töpönö kamisa na wa namo simökömae. Wi na pili wa kua totioma?' Pilatosö a kuuma. 36 A kuu ha, 'Hi masita tä uli na töpö kule, ĩ töpönö sa kaikanapa maama. Ĩ töpönö sa kaikanapalöma aköna, kamisa na töpö nokapaloti wi, ĩ töpö waitilimo opöla pi. “Juteu pata töpö na Jesus a namo simöki pia salo” ipa töpö pi kuu nö, töpö waitilimo pola pi. Sanöma tä kaikana kua wi na, ĩ na sa kua pasio mai kitä' Jesus a kuuma. 37 Ĩ na Jesus a kuu ha, 'Ĩ na wa kuu manu kule, kaikana wa totihiwö?' Pilatosö a kuu ha, '“Kaikana wa” kama wa kuu ke' Jesus a kuu nö, 'Pitili sa ta wäsä sisapö, sa kupalo nö, hi masita tä uli na sa huma. Ai sanöma töpö pitilimo totio opa wi ĩ töpönö sa hini kitä' Jesus a kuu ha, 38 '“Pitili ta” wa kuu pole, ĩ ka pi wa ta kateha kule?' Pilatosö a kuuma. Ĩ na Pilatosö a kuu nö, atu hamö juteu töpö sototole, ĩ hamö a lisia kotalo nö, ĩ töpö na a hapalo nö, 'Hi a wanisala mi ipöö! A wanisala mi kutenö, “A säpalöö!” sa kuu mai kitä' ĩ na Pilatosö a kuu nö, 39 'Pi naka. Ĩ tä inama pewö na makö pásökoamo tä, titita wi a sai na töpö titile, ĩ ai ma tä saili ha, ĩ sa tä kusöa kopamanö nö, sa tä atupama sinomo kõo thali. Önö kutenö, hi a kaikanamo wi, juteu makö na ĩ sa atupamanöpö? “Awai” makö kuu kitä?' ĩ na Pilatosö a kuuma. 40 Ĩ na Pilatosö a kuu ha, 'Ma. Ĩ aiki, kuno mai. Pahapásö a atua kõa pasipamanöö!' töpö lalupalo pola nö, töpö pewö a kuuma. Pahapásö a lö kui, homa tili pata töpö na a waitilimo sinomo noai, ĩ a.

João 19

1 Ĩ na tä kua tä, Pilatosö a patanö Jesus a nakalö nö, a soapamanöma. 2 A soapamanöma, sotatu töpönö toto mösököpö öpii totonö kaikana tä hesowa pö kui na, ĩ na tä hesowa kui tä tiäpalö nö, Jesus a he na hesowa a mösököpö öpii a hesowa sohomakömae. Ĩ a hesowa sohomakö nö, kaikana töpö haloi ösöpö usi kui na, ĩ na ösö usi kui ösö na Jesus a halomakö nö, 3 Jesus a na sotatu töpö walopa nö, 'Juteu töpö na wa kaikanamo wi ĩ waö! Wa kaikanamo totio wi ĩ waö! Siwawö' töpö kuu pi wasöa soatalo nö, pili töpö ami kotopönö Jesus a soa soatamae. 4 Ĩ na tä kua tä, juteu töpö sototole, ĩ hamö Pilatosö a lisia kotalo nö, 'Pi naka. “‘Jesus anö wanisala tä thaa mi kutenö, Jesus sa peama wani ipöö!’ ĩ na Pilatosö a pi kulaso noa” ĩ na makö pi thama pia salo, kamakö na Jesus sa hila pia kulasoi' Pilatosö a kuuma. 5 Ĩ na tä kua tä, hesowa mösököpö öpii a hesowa sohopoö, haloi ösö usii ösö halopoö, ĩ na Jesus anö tä pewö thaa thalö nö, Pilatosö a öpa taso pamö Jesus a lisia kõo soatasolöma. A lisia kõo soatasoö ha, juteu töpö na Pilatosö aiki, 'Hi wano tä möö!' Pilatosö a kuuma. 6 Ĩ ha, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö, töpö läapalo sinomoti wi ĩ töpö, ĩ na kilii töpönö Jesus a talalö nö, 'Hii ti pakalai ti ha a sätäa ösömaköö! Hii ti pakalai ti ha a sätäa ösömaköö!' ĩ na töpö kuu pola nö, töpö lalupalo opama. Ĩ na töpö kuu ha, 'Kamakönököö! Kamakönö ma tä läkälölö nö, ti pakalai ti ha a pi hĩtaköheö! Kamisa aiki, “Jesus a wanisala” sa kuu pasio mai kitä. A wanisala mi ipö' Pilatosö a kuu ha, 7 juteu töpö aiki hö̃töwö, '“‘Teusö pelupö sa’ ĩ na ai tä kuu ha, a säpamanöpöö!” ĩ na pata töpönö juteu samakö noa thaa noai, ĩ na ĩ tä waheta kuu. Ĩ sama tä waheta hini taö öpa salo, “Jesus a säpamanöpö” samakö kuu kule. “Teusö pelupö sa” a kuu thali manu kui, a säpamanöpököö!' töpö kuuma. 8 '“Teusö pelupö sa” a kuu thaliö!' ĩ na töpö kuu ha, Pilatosö a kilia apösoma. 9 A kilia apölo nö, sai a õsi na a lisia kopalolö nö, Jesus a na, 'Witi hamö wa kuomö kuo somama?' ĩ na a kuuma maaki, Jesus a hapalo hö̃töo maama. 10 Jesus a hapalo hö̃töo mi ha, 'Kamisa na wa hapalo hö̃töo mi ipö? Pata sa kutenö, “Jesus a kusöa kopalöö!” sa kuu ha, wa kusöa hö̃töa kopali kitä ta pi kuu mai. “Ti pakalai ti ha a pi hĩtaköö!” sa kuu ha, wa pi hĩtaki kitä ta pi kuu mai' Pilatosö a kuuma. 11 A kuu ha, 'Teusö a hai, ĩ pata tä sai aiki, “‘Ĩ na Jesus a thamaheö!’ Pilatosö a kuupöö!” ĩ na Teusö a kuu mi aköna, “Ĩ na Jesus a thamaheö!” wa kuu taö mana pi. Önö kutenö, kawa na sa namo simökö noai, ĩ a wanisala satia apaö' Jesus a kuuma. 12 Ĩ na Jesus a kuu ha, Pilatosö anö Jesus a kusöpa pi topa kõoma. A kusöpa pi topa kõa kule maaki, juteu töpö hapalo lalupalo läatalo opama. 'Kawanö hi wa kusöa kopalöma, Sesa kaikana tänö wa noimapö wa mai kitä. Ai tä hai, “Kaikana sa” a kuti wi, ĩ anö Sesa a pata wanipo wi, ĩ a ta pi kuu mai. “Kaikana sa” Jesus a kuti manu kule, Sesa a pata wanipo wi, ĩ a kutenö, a kusöpa kõo tihöö!' ĩ na juteu töpö kupaloma. 13 Ĩ na juteu töpö kuu wi, Pilatosö anö ĩ ta hininö nö, Jesus a atua kopamanö nö, tä makokama läapalo sinomo wi, ĩ ti na Pilatosö a loköma. Maa makö patete pata paale ha, ĩ ha lotami ti hõtole, ĩ 'Kapatá' ĩ na epöteu töpö kuu thali. Ĩ ha Pilatosö a lokö tasoma. 14 A lotia tasoa tä, tä motokö hẽtupo pia kule. Ĩ hena tä, juteu töpö pásökoamopö tä wakala kupasoö. Pilatosö a loiki nö, juteu töpö na a hapalo hö̃töo kõoma. A hapalo nö, 'Ma tä möö nökö. Jesus a öpale, ĩ kamakö hai ĩ kaikana tä' a kuuma. 15 A kuu ha, 'A säpalöö! A säpalöö! Ti pakalai ti ha a pi hĩtaköö!' töpö kuu lalupalo opama. Töpö kuu ha, '“Kamisamakö hai ĩ kaikana tä säpalöö!” makö kuu saile ta?' Pilatosö a kuu ha, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö aiki hö̃töwö, 'Sesa a pata hai, kamisamakö hai ĩ kaikana tä pata sisawö' töpö kuuma. 16 Ĩ na töpö kuu ha, sotatu töpö na Pilatosö aiki, 'Pei. Ti pakalai ti ha a sätämaköö!' ĩ na Pilatosö a kuu nö, ĩ töpö na Jesus a totoköma. Jesus a totoki ha, sotatu töpönö Jesus a nokamanönöma. 17 Ĩ ha, ti pakalai ti ha Jesus a pi hĩtaköpö, Jesus kamanö ĩ ti maoa soatalölö nö, He manokosi tä heu na ĩ ti kai walokö tasoma. 'Kókota heuma' epöteu töpö kuuto wi, ĩ tä heu hamö a walokö tasoma. 18 Ĩ tä heu na hii ti pakalai ti ha Jesus a sätämaköma. Ai polakapi töpö solo. Ai tä hẽtu ha ai tä sätämakö nö, a pi hĩtaki, ai tä hẽtu ha soatawö ai tä sätämakö nö, a pi hĩta kotöa soataki, mötali tä sai ha Jesus a sätämakö nö, a pi hĩtaki, ĩ na tä thaköma. 19 Ĩ ha, Pilatosö anö tä sãököpamanö nö, Nasaté tili Jesus a. Juteu töpö hai ĩ kaikana tä tä sãököle, ĩ na ĩ tä sãökama kuuma. Tä sãököpamanö nö, pakalai ti hösöka na tä sätämaköma. 20 Juteu töpö kai, homa tili töpö kai, köteeku töpö kai, ĩ na töpö kai kui töpö kai sãökököma. Jetusalẽi tä uli hö̃köa apa kutenö, Jesus a pi hĩtale tä heuma hamö jetusalẽi tili töpö ekuiki nö, tä sãököle, ĩ tä möpala apamae. 21 Tä möpala apa nö, Teusö a täpä sinomo wi, Pilatosö a na ĩ pata töpö aiki, '“Juteu töpö hai ĩ kaikana täö!” tä kuu wi tä sãöka maikiö! “‘Juteu töpö hai ĩ kaikana sa’ hi a kuu thaliö!” ĩ na tä sãökama kuu wi, ĩ tä sãököa totia pasikiö!' töpö kuu ha, 22 'Sa tä sãöka noai, ĩ tä sai waikiwö. Ai sa tä sãöka kota mai kitä' Pilatosö a kuu hö̃töoma. 23 Ĩ na tä kua tä, hii ti pakalai ti ha sotatu töpönö Jesus a pi hĩtakö noai ha, Jesus a hai ĩ haloi ösö pewö tälö nö, ai sotatu tänö ai ösö täli, ai sotatu tänö ai ösö täli, ai sotatu tänö ai ösö täli, ai sotatu tänö ai ösö täli, ĩ na ösö täa hätäha thalalömae. Ĩ na ösö sua hätäha thalalöma maaki, sami ai ösö paa haipasoma. Ĩ ösö hẽhama pasi mai ha, ösö paa haipasoma. 24 'Ösö kakapa mai nököö! Sami ai wanö ĩ ösö komii ösö täa totia pasilöö!' töpö kuu nö, 'Maa ma ose säsäha nö, “Ĩ anökö” makö kuupököö!' töpö kuuma. 'Ĩ töpönö ipa haloi ösö täa hätähäalalöma. Maa makö ose wai säsäha nö, sami ai tänö ipa ai ösö komi täa totia pasilöma' ĩ na sutu ha Teusö tä waheta kuu noai, ĩ pitili ta kuo totio opama. 25 Ĩ na tä kua tä, ti pakalai ti ha Jesus a pi hĩtale, ĩ ti kotö ha Jesus a hai ĩ pöpönö a sai, pöpönö osa a, Klopasö a hai ĩ pusopö Maria a, matala tilisoma Maria a, ĩ na töpö kui töpö öpa sätätioma. 26 Töpö öpa sätätia tä, Jesus anö kama hai ĩ pöpönö a möö nö, kama kai a hua sinomoti noai, ĩ a pi ipa noai, ĩ a möö naio nö, 'Napa. Mi a hai ĩ au ulu a' a kuu nö, 27 kama kai a hua sinomoti noai, ĩ a na, 'Mi a hai, ĩ au nao a' a kuuma. A kuu ha, Jesus a kai a hua sinomoti noai, ĩ anö Jesus a hai ĩ pöpönö a tälö nö, 'Kamisa sai pö ha a pilia nömötikiö!' a kuuma. 28 Ĩ na tä kua tä, Jesus aiki, '“Ĩ na tä thama totioö!” kamisa na ipa hao Teusö a kupili, ĩ sa tä pewö thaa hö̃töa waikipalöma' Jesus a pi kuuma, 'Teusö tä waheta kuu noai na, ĩ na sa kua tolea totio pia kule' Jesus a pi kuu nö, 'Sa amisi ipö sai' a kuuma. 29 Ĩ na Jesus a kuu ha, hapoka a õsi na tuu nasii tuu kule, ĩ tuu na tä kauko opii tä kemakö nö, hisopo ösö ola na tä kauko opii ĩ tä tikimakö nö, Jesus a kai na tuu pi tipömaköma. 30 Jesus anö ĩ tuu koa nö, 'Sa tä pewö thama hötötöa waikio ke. Ĩ naköö!' Jesus a kuuma. A kuu nö, a mãi poa soataiki nö, Teusö a na a õsi totokö nö, a noma soatasoma. 31 Ĩ na tä kua tä, juteu töpö aiki, 'Hena tä, kalipalo mai, ĩ sápatu tä wakala. Makö Teusömo totio wi tä wakala. Önö kutenö, hena tä ti pakalai ti ha töpö pi hĩta soale, ĩ tä wanisala apöle kitä' juteu töpö pi kuu kutenö, Pilatosö a pata na, 'Ti pakalai ti ha töpö pi hĩtalati, ĩ töpö konona pewö kälalötö nö, töpö koananötöö!' töpö kuuma. 32 Ĩ na töpö kuu ha, sotatu töpö ekua soataiki nö, Jesus a pi hĩtale, ĩ ai tä tutakö ha ai tä pi hĩtale, ĩ a konona käpali, ai tä tutakö hẽtu ha ai tä pi hĩta soatale, ĩ a konona käa naia soapali, ĩ na tä kua tä, 33 Jesus a noma pasia waikilasoma kutenö, a konona käpa pasio maama. 34 A konona käpa maama maaki, ai sotatu tänö sokopi anö Jesus a lepuku tiwöhököma. Tä tiwöhököma, iä iä tä nia soatasoö. Maa tuu nia tikilia soasoö. Ĩ na tä kuama. 35 Ĩ sa tä taa pasio noai, ĩ sanö sa ta wäsä pasioma. 'Jesus a pitili' ĩ na makö pi kuu kuköpö, sa ta wäsäma. Sa ta wäsä noai, ĩ pitili ta. 'Pitili sa totiwö a' ĩ na sa kuu kule. 36 Sotatu töpönö Jesus a konona käpa maama kutenö, 'Ai sami tu käpa mai kitä' ĩ na sutu ha ĩ na Teusö tä waheta kuu waikio noai, ĩ pitili ta kuo toleo totioma. 37 'Ai töpönö a tiwöhölö noai, ĩ töpönö ĩ a möö kitä' ĩ na Teusö tä waheta kuu naio waikioma. 38 Ĩ na tä kua tä, atimatéia tili tä José anö Pilatosö a na Jesus a nomawö kai nakama. José anö Jesus a kai a hua naitioma maaki, juteu töpö na a kili ipa kutenö, 'Jesus sa kai a hua naitio wi ĩ sa' ĩ na a kuu kili ipama. José anö Jesus a nomawö kai nakaö ha, 'A nomawö tälölöö!' Pilatosö a pata kuu ha, José a ekua soataiki nö, a nomawö täa soatalölöma. 39 Mumai ha Jesus a na Nikotemosö a noimo noai, José a na ĩ a ekua naiköma. Nomawö tä hulukua sinomo wi, Nikotemosö anö ĩ pãhi pãhi tä kai ekua naiköma. Miha tä pãhi, aloésö tä pãhi, ĩ na tä kui, pãhi pãhi tä hute pata, ĩ 35 kilu kui, ĩ na tä kai ekua kuköma. 40 Ĩ polakapi töpönö Jesus a nomawö tälölö nö, watata ösökönö a nomawö haloa kolilipali, pãhi pãhi tänö watata ösökö hulukulali, ĩ na tä thamama. Ĩ na nomawö töpö na juteu töpönö ĩ nomawö töpö thama läo sinomotima. 41 Ki hamö ti pakalai ti ha Jesus a pi hĩta laso noai, ĩ tä uli kulali hamö ai töpönö hikali a thakö noai, ĩ a hikali na nomawö tä titita wi, ĩ nasimö maa maka kuoma. Ĩ maa maka na nomawö tä titia paio mai ha maa maka kuo soatio paioma. 42 Jesus a nomaso noai, ĩ hena tä juteu töpö kalipalo mai, ĩ sápatu tä wakala kua soataköma kutenö, ĩ maa maka atepa apa salo, ĩ ha ĩ töpönö Jesus a titia atea soataköma.

João 20

1 Ĩ na tä kua tä, tomĩku tä wakala halu pia tä, maa maka hamö matala tilisoma tä Maria hua halusolöö. A hua halulolö nö, maa maka pata hamö Jesus a nomawö pi titio taso noai hamö a waloikitö nö, maa ma patanö taka lakö noai, taka hãkoa kõa waikipalö noai taka tapama. 2 Ĩ taka hãkoa talalö nö, Simão Pedro a, Jesus a kai a hua sinomoti noai, Jesus anö a pi ipa noai ĩ a, ĩ na töpö kui töpö na matala tilisoma tä Maria läläa soatalolö nö, 'Taka poke thaiö! Ai töpönö Jesus a Kaikana tälölöpa noa thaiö! Witi hamö ai töpönö a thaköma kuno mai?' a kuuma. 3 Ĩ na a kuu ha, Pedro a, Jesus a kai a hua naitio noai ĩ a, ĩ na kilii, maa maka hamö Jesus a nomawö titio noai, ĩ taka poke hamö ĩ töpö hua soatasolöma. 4 Ĩ polakapi töpö läläa soatasolöma maaki, Jesus a kai a hua naitio noai, Jesus a nomawö titio taso noai, ĩ ha ĩ a läläa toleha asasolöma, a waloa somakö tasoma. 5 A walotaikitö nö, a mãi poa soataiki nö, watata ösökönö Jesus a nomawö halopalö noai, ĩ ösö makea tapa kule maaki, a lisipo maama. 6 Simão Pedro a läläa haioolö nö, a waloa haitaikitö nö, Jesus a titio noai, ĩ taka poke hamö a luköa soatasolöma. A luköa soatalolö nö, tä möapalalö ha, watata ösökö makea tapa kõo päoma. 7 Jesus a he halo noai, ĩ ösö taa nömöa kõa pälalö tasoma. Ĩ ösö kõhehamai, ösö makeo soka pasioma. 8 Ĩ ha, Jesus a kai a hua naitio noai, maa maka ha ĩ a waloa somakö taso noai, ĩ a luköa nömötalolö nö, tä talalö nö, 'Jesus a temöa konasomakö' a pi kuuma. 9 'Cristo a nomaso kitä maaki, a temöa konaso kitä' ĩ na Teusö tä waheta kuu noai, ĩ töpönö ĩ tä hini pasio mai ha, ĩ töpö kuo paitioma. 10 Ĩ na tä kua tä, Jesus a kai a hua sinomoti noai ĩ töpö konasolö noai ha, 11 atu ha Maria Matalena a ö̃kö kai öpa haio soatioma. A ö̃köti tä, a mãi poiki nö, maa maka na tä möö tikilitalöma, 12 polakapi ãju töpö loa talalöma. Ĩ töpönö watata ösö ausi ipii ösö halopoma. Jesus a he makeomö kuoma hamö, ĩ hamö ai tä loa kule. Jesus a konona kuomö kuoma hamö ai tä loa kule. 13 Maria a na töpö hapalo nö, 'Suö ai! Wi na wa pi kuu salo, wa ö̃köti kule?' ĩ na ĩ töpö kuu ha, 'Ai töpönö ipa Jesus pata tä täa hãtolölömaö! Witi hamö a täamö thalölöma kuno mai?' ĩ na Maria a kuu nö, 14 a nomöhöa soatalo nö, Jesus a öpa taa soatalalöma maaki, 'Ã ãi. Jesus aö!' a pi kuu soata maama. 15 Ĩ na tä kua tä, Jesus aiki, 'Suö ai! Wi na wa pi kuu salo, wa ö̃köti kule? Ĩ witi pili wa taeti kule?' ĩ na a kuu ha, 'Hi hikali a na a kalipalo sinomo wi, ĩ a hãtowöö!' Maria a pi kuu nö, 'Kawanö Jesus wa täa hãtolöma? Jesus wa täa hãtolöma salo, “Ĩ hamö sa tä tälölö keheö!” kamisa na wa kuu hatukua totiatalo mi salo. Ĩ na wa kuu ha, kamisanö sa täa konöpö' a kuuma. 16 A kuu ha, 'Maria ai!' Jesus a kuuma. Jesus a kuu ha, Jesus a öpamö kuo pamö Maria a öpa nomöhöa soatalo nö, juteu töpö kai a thaa soata nö, 'Haponi ai!' a kuuma. 'Haponi' tä kuu pole, 'Samakö pi hatukama sinomo wi ĩ wa' ta kuu alu kule. 17 'Haponi ai!' ĩ na Maria a kuu ha, 'Hi tä hẽtu ha ipa hao a na sa koonö mai ha, tä kua soa manu kule, sa huöpoti maiki. Ipa hoose töpö na wa waloa koikitö nö, wa wäo nö, “Pi naka. ‘Ipa hao Teusö a, kamakö hai ĩ pö̃ Teusö a, hi tä hẽtu ha ĩ a na sa konasolö pia salo’ ĩ na Jesus a kuu thaiö!” ĩ na wa kuu!' Jesus a kuuma. 18 Jesus a kuu ha, matala tilisoma tä Maria a hua kononö nö, Jesus a kai a hua sinomoti wi ĩ töpö na, 'Pata tä Jesus sa taa konani keheö! “Ipa hao Teusö a, ĩ kamakö hai ĩ pö̃ Teusö a, hi tä hẽtu ha ĩ a na sa konasolö pia salo!” Jesus a kuu thaiö!' ĩ na a kuuma. 19 Ĩ na tä kua tä, tomĩku tä wakala mumano nö, sai õsimö ha Jesus a kai a hua sinomoti wi ĩ töpö kokamonö nö, juteu pata töpö na ĩ töpö kili ipa salo, lata wi ti lototoa soatamaköma. Ti lototoa soatamaköma maaki, Jesus a waloa soataikiso nö, ĩ töpö lole ha a öpa soataköma. A öpa soataiki nö, 'Pö pi topapaloö!' Jesus a kuuma. 20 Ĩ na a kuu soatalo nö, a ami mömo soatama. A lepuku mömo naio soatama. Kama kai a hua sinomoti wi ĩ töpönö Jesus pata tä taa konanö nö, töpö pi pewö mönaha apama. 21 'Pö pi topapaloö!' Jesus a kuu kõo nö, 'Ipa hao anö sa simöa thapalö noai na, ĩ na kamisanö makö simöa thama hö̃töa kule' a kuu nö, 22 ĩ töpö na kama hẽasi holasia soataiki nö, 'Teusö a õsi kua tolele, ĩ a tälöheö! 23 Ai tä na makö hapalo nö, “Wa wanisala apati noai, ĩ tä na Teusö a hĩso maa waikipasomaö!” ĩ na makö kuu ha, ĩ a wani wanisala apa noai, ĩ tä na Teusö a hĩso maa waikipaso noai kitä. Ĩ na tä kua tä, “Wa wanisala apa noai, ĩ tä na Teusö a hĩso soaleö!” ĩ na makö kuu ha, a wani wanisala apati noai, ĩ tä na Teusö a hĩso soale kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 24 Ĩ na tä kua tä, Tomé anö Jesus a kai a hua sinomoti wi, ĩ ai a maaki, Jesus a kai a hua sinomoti wi ĩ töpö na Jesus a tapamo kõa tä, ĩ tä, ĩ töpö na Tomé a kuo naio pasio maama. Kökö poakapaso noai ĩ ai a na, 'Sísimu' töpö kuuto wi, ĩ Tomé a. 25 Tomé a kuo naio maama kutenö, 'Jesus sama kaikana taa konani kipiliö!' Tomé a na töpö kuuma. Töpö kuu ha, 'Pili ami na söpala sa ösö uno tapaö, ĩ sa tä uno höpöa totioö, pili a lepuku na tä uno kua naine, ĩ sa tä uno höpöa totio naioö, ĩ na sa tä thama paio mi tä, “Ĩ pitili ta waikiwöö! Jesus a temöa konasoma ta o!” ĩ na sa pi kuu mai kitä' Tomé a kuuma. 26 Waiha sami tomĩku tä wakala hasutaso noai ha, sai a õsi na Tomé a, Jesus a kai a hua sinomoti wi ĩ ai töpö pewö, ĩ na töpö kui töpö kokamo tä, lata wi ĩ ti lototoa kule maaki, Jesus a waloiki nö, ĩ töpö mötali na a öpa mötalia soataiki nö, 'Pö pi topaikiö!' a kuu solöma. 27 A kuu nö, Tomé a na, 'Hisa ha tä höpöaö! Pili sa ami möö! Wa poko tototalo nö, pili sa lepuku höpöaö! “Jesus a temö kõo maa noai kitä” a pi kuti ti! “Jesus a temöa konaso noa” ĩ na wa pi kuu totio mi salo' Jesus a kuuma. 28 Jesus a kuu ha, 'Ipa kaikana ai! Ipa Kaikana Teusö ai!' ĩ na Jesus a na ĩ na Tomé a kuuma. 29 Ĩ na a kuu ha, 'Kawanö sa tapa manu kule, “Jesus a temöa totia konaso noa” wa kuu ke. Ai töpönö sa tapa tai mi ipö maaki, “Jesus a temöa totia konasoma” töpö kuu wi, ĩ töpö pi mönaha apa kitä' Jesus a kuuma. 30 Pi naka. Jesus a kai a hua sinomoti wi ĩ töpö mamo tetela tä, Jesus anö pe epii tä aipamatima. Jesus anö pe epii tä aipamati noai, hi tä waheta na sa tä pewö a wäsä maa ke. Wani ipii sa ta wäsä päo ke. 31 'Teusö anö a simöpalö nö, a kaikanapalö noai, ĩ Jesus a. Teusö a hai ĩ pelupö a' ĩ na makö pi thama pia salo, Jesus anö tä aipamati noai, hi tä waheta na ĩ ai sa tä wäsä nö, sa tä sãöka ke. Ĩ na makö pi thamaö ha, '“Jesus a pitili” ĩ na makö pi kuu kuköma, makö õsi palimipaso kitä' ĩ na sa kuu wi sa tä sãököpali ke.

João 21

1 Ĩ na tä kua tä, ki hamö, Sipetíasisö tä kosoto pata hamö, kama kai a hua sinomoti wi ĩ töpö na Jesus a tapamoa konasoma. Ĩ na tä kuama: 2 Simão Pedro a, kökö poakapaso noai ĩ ai a na, 'Sísimu' töpö kuuto wi ĩ Tomé a, Kaliléia tä uli pata ha Kaná tä uli kule, ĩ ha Natanaeu a pilio soma noai ĩ a, Sepeteu a pelupö töpö, Jesus a kai a hua sinomoti noai, ĩ ai polakapi töpö, ĩ na töpö kui töpö sototoa tä, 3 ĩ töpö na Simão Pedro aiki, 'Salaka sa hikita lasoköö!' a kuuma. A kuu ha, 'Kamisa solo' ĩ töpö pewö kupaloma. Töpö kupalo nö, kutiata a na ĩ töpö pewö titiköma, ĩ tä mumi na töpö pi kalä halutima maaki, salaka pö hikipa maama. 4 Tä halua pälasoma ha, hena tä sai tä, kosoto u kasö pata ha maka maka tä palali, ĩ ha Jesus a öpa kulali maaki, 'Ki tä öpalali, ĩ Jesus a hãtowö' ĩ na töpö pi kuu maama. 5 Ĩ ha, Jesus a komöa soataso lasoma. 'Ai pö! Salaka ma hiki ke?' a kuu ha, 'Salaka sama hiki ke maaki, sama hikipa maaheö!' töpö kuu hö̃töoö ha, 6 'Kate makö poko kuamö kule hamö wahi ma tökö pata säsäamö thalöma, salaka ma taa soatalali kitäö!' Jesus a komö kuu lasoö ha, kate töpö poko kuamö kule ha wahi tökö pata säsäamö thaa hö̃tölöma, salaka satehe epii salaka kökö kua soataköma kutenö, tökö pata läkäpo kõa kule maaki, tökö pata hute epö salo, tökö pata läkäo maama. 7 Ĩ ha, Jesus a kai a hua naitio noai, Jesus anö ĩ a pi ipa noai, ĩ aiki, 'Ki a lö kui, ĩ Jesus a Kaikana' ĩ na Simão Pedro a na ĩ na ĩ a kuuma. Ĩ na tä kuu ha, Simão Pedro anö kama hai ĩ haloi ösö haloa kõo soatalö nö, maa tuu na a sutua soataköma. 8 Maa tuu kasö pata atepa apa kutenö, ĩ 100 metötu tä kui tuu kasö pata wäa soata kutenö, Jesus a kai a hua sinomoti wi ĩ töpö pi kalä haile, ĩ töpönö salaka pi pata läkäpo nö, kase tä ha töpö pi katöa haiköma. 9 Töpö pi katöa haiki nö, töpö söposöpalo nö, koa taka ane pata topa apa pa salaka kökö sapala pole ĩ kökö, ĩsa ãi, ĩ na tä tapa kuama. 10 Ĩ ha, Jesus aiki, 'Salaka ma hikipalöhe, ĩ ai salaka kökö ose pihoö!' a kuu läoö ha, 11 kutiata a na Simão Pedro a tititaiki nö, salaka a pi pata läkäpo soatama. Ĩ wahi tökö pata na salaka pö pe epii, kökö satehe epii, ĩ 153 salaka kökö pata kui, kökö pata kuoma. Satehe epii salaka kökö kuoma maaki, wahi tökö pata huitipo maama. 12 Ĩ na tä kua tä, 'Hapo. Pö iasoö!' ĩ töpö na ĩ na Jesus a kuuma. 'Ki a hai, ĩ Jesus Kaikana a' töpö pi kuu kutenö, 'Ĩ witi wa totiwö?' töpö kuu kili ipama. 13 Önö kutenö, Jesus a ekuiki nö, ĩsa ãi tälö nö, ĩ töpö na ĩ ãi totoaköma. Salaka kökö totoa sätäa naia soataköma. 14 Jesus a temöa kono nö, ĩ tökö soatawö a tapamoa konasoö, waiha a tapamoa nömöa konasoö, ĩ na Jesus a tapamo pi kua toitalo nö, waiha kosoto tuu kasö na a tapamoa nömöa konasoma. 15 Ĩ na tä kua tä, töpö ia matalo nö, Simão Pedro a na Jesus a hapaloma. A hapalo nö, 'Joãö a hai ĩ pelupö Simão ai! Hi töpönö sa pii hö̃töa kule maaki, kawanö sa pii satia apa asa kitä?' a kuu ha, 'Pata täö! Awiö! Wa pi ipawöö! Ĩ wa tä taö waikia alu kuleö!' Simão Pedro a kuu hö̃töoma. A kuu hö̃töoö ha, 'Oweha wa kökö ose wai hĩkati nö, wa kökö patama kua wi na, ai töpönö sa thapo wi, ĩ na ĩ wa töpö patama kua hö̃töopököö!' Jesus a kuuma. 16 A kuu nö, 'João a hai ĩ pelupö Simão ai! Sa pii hö̃töo kitä?' Jesus a kuu kõoö ha, 'Awai. Pata täö! Wa pi ipawöö! Ĩ wa tä taö waikia alu kuleö!' Simão Pedro a kuu hö̃töo kõoma. A kuu ha, 'Oweha kökö patama kua wi na, ĩ na sa thapo wi, ĩ na wa töpö patama kua hö̃töopököö!' Jesus a kuuma. 17 A kuu nö, 'João a hai ĩ pelupö Simão ai! Sa pii totio kitä?' Jesus a kuu kõoma. 'Sa pii totio kitä?' Jesus a kuu kõatalo opaö ha, Pedro a õsi wanisala apöpalo nö, 'Pata täö! Ĩ wa tä pewö taö öpa waikia kule. Kamisanö wa pi ipa wi, ĩ wa tä taö öpa waikia alu kuleö!' Pedro a kuu ha, 'Oweha kökö patama kua wi na, ĩ na sa thapo wi, ĩ na ĩ wa töpö patama kua hö̃töopököö! 18 “Wa hĩsa soa tä, au haloi wa ösökö thaa topa totiki nö, kama wa na au haloi wa ösökö õka kõo soatakö nö, wa huu pi topamö kua totile hamö wa hutima. Ĩ na wa kua somatioma maaki, wa patasipöa totisoma, wa poko tototasoma, ai tänö wa poko õkatakö nö, wa huu waniomö kuo noai hamö wa läkäamö thaa soatalölö kitä” ĩ na kawa na sa kuu kule. Sa kuu pole, ĩ pitili ta' ĩ na Jesus a kuuma. 19 'Ĩ na ai tänö Pedro a säpali kitä. Ĩ na a säa thapali ha, “Teusö a totiatalo opa asawö” ĩ na Pedro anö töpö pi thama kitä' Jesus a pi kuu salo, a onihamo nö, 'Wa poko õka soatakö nö, wa läkäa soatalölö kitäö!' ĩ na Pedro a na ĩ na Jesus a kuuma. A kuu nö, 'Kamisa na a noka soataloö!' Pedro a na Jesus a kuuma. 20 Ĩ na tä kua tä, Pedro a nomöhöa soatalo nö, Jesus a kai a hua sinomoti noai, ĩ ai tä huu haile, Pedro anö ĩ a tapama. Töpö iapalo tä, Jesus anö a pi ipa noai, Jesus a na ĩ a loo pakäho totio noai, ĩ aiki, 'Pata täö! Witi pili anö wa monini pia salo?' a kuu noai, ĩ a huu haio tasoma. 21 A huu haile, Pedro anö ĩ a talalö nö, Jesus a na, 'Pata täö! Ki aiki kini? Wi na ĩ a kua pasio kitä?' Pedro a kuu ha, 22 '“Sa walo kõo paio mi tä, ĩ a noma paio mai kitä” ĩ na sa kuu ha, “Häö! Wi na taköö!” a pi kuu tihöö! Kamisa na kawa noka totipasopöö!' ĩ na Jesus a kuuma. 23 Ĩ na Jesus a kuuma kutenö, Jesus a thapo wi ĩ töpö aiki, 'Ĩ anö Jesus a kai a hua sinomoti wi, ĩ a noma mai kitä' töpö kupalotima. Töpö kupalotima maaki, 'Ĩ a noma mai kitä' Jesus a kuu makokoa totio maama. '“Sa walo kõo paio mi tä, ĩ a noma paio mai kitäö!” sa kuu ha, “Wi na taköö!” a pi kuu tihöö!' ĩ na Jesus a kuu pasio päoma. 24 Jesus a kai a hua naitio noai, Jesus anö ĩ a pi ipati noai, ĩ João sa. Jesus anö ta kateha noai, kamisanö ĩ sa ta wäsä nö, sa tä sãöka ke. Sa ta wäsähe, ĩ tä na, 'Pitili ta' ĩ na samakö pewö kuu. 25 Jesus anö tä thati noai, pe epii ĩ ai tä kuo opama. 'Ĩ tä pewö a wäsä nö, tä pewö sãökama aköna, tä waheta satehe epii tä waheta kulapi. Hi masita tä uli na ĩ tä waheta sai paa totioö aköna, masita tä uli alukusia apa pasia kopaso pi' ĩ na sa pi kuu kule.

Atos 1

1 Teópilu ai. Hi tä hẽtu hamö Jesus a kõo paiolö maa noai ha, Jesus anö ta wäsäti noai, waheta tä na ĩ sa tä pewö sãöka waikipali kipili. Jesus a kuati noai, ĩ sa tä sãöka naio kipili. 2 Hi tä hẽtu hamö a koonö pia tä, Jesus anö töpö simöpali pia salo, töpö saipalö noai, ĩ töpö na Jesus a hapaloma. '“Ĩ na makö kua haitiopököö!” ĩ na wa kuu!' Jesus na ĩ na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a kuu ha, 'Ĩ na makö kua haitiopököö!' ĩ na Jesus a kuuma. 3 Pi naka. Ĩ na tä kuama. Jesus a nomano nö, a temöa kono nö, ĩ tä mumi pewö hamö Jesus a walo walomoti noai, sami pilipoma, ai a pilipoma hẽtupo kõa, ĩ na pilipoma kökö kui kökö pilipoma hasupamanöma. Töpö simönö noai, ĩ töpö na Jesus a walo walomotima. 'Jesus a temöa kõa waikiso noaö!' ĩ na ĩ töpö pi thama pia salo, a walo walomotima. A walo walomoti nö, Teusö a kaikanamo totio opati wi, Jesus anö ĩ ta wäsätima. 4 Töpö simönö noai, ĩ töpö na Jesus a kua naia tä, 'Jetusalẽi tä uli ha pö kua paikiö! “Ĩ sa tä pio kitäö!” ipa hao a kuupili, ĩ tä totoa paia mai ha, tiko hamö pö huu paio tihöö!' ĩ na Jesus anö töpö noa thaa nö, 'Ipa hao a kuupili, kamakö na ĩ sa ta wäsä kipili nökö' ĩ na a kuuma. 5 Ĩ na a kuu nö, 'João anö töpö mãi õma nö, maa tuunö töpö õsi salutima maaki, tä tetepo opa mai ha, kamakö õsi ha Teusö a õsi kua tolele, ĩ a titiki nö, ĩ a õsinö makö õsi salupali kitäö!' ĩ na Jesus a kuuma. 6 Ĩ na tä kua tä, töpö kokamo tä, Jesus a na töpö hapalo nö, 'Kaikana ai. Wi na tä kuto tä, kamisamakö na ai tiko tä kaikanamoti wi, ĩ wa tä mapamanö nö, juteu samakö sai hai ĩ kaikana wa tä thapali pia salo? Hukiki hãtowö?' ĩ na töpö kuu ha, 7 Jesus aiki, 'Kamakönö ĩ ma tä taö mai kitä. Teusö anö ĩ tä taö sisaö. “Ĩ tökö. Ĩ na tä wakala kuto tökö” kamakö na ĩ na Teusö a kuu mai kitä. 8 A kuu mai kitä maaki, kamakö na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a ithopasoma, makö õsi lotetea apöpamani kitä. Makö õsi lotetea apöpalo nö, kamakönö sa wäsä kuki kitä. Jetusalẽi tili töpö na sa wäsäö, jutéia tili töpö pewö na sa wäsäö, samatia tili töpö na sa wäsäö, tole hamö töpö kulati, ĩ töpö pewö na sa wäsäö, ĩ na makö kuapököö!' ĩ na Jesus a kuuma. 9 Ĩ na a kuu nö, ĩ töpö mamo tetela tä, Teusö anö Jesus a ösöma koonöma. A ösöma koonö tä, ilasi tä pata na a paimöa kõkö lasoma. 10 Jesus a hoköpo tä, hutu mosökö ha töpö nonoa tä, polakapi töpönö haloi ösökö ausi ipii ösökö halolö nö, ĩ töpö waloa haiköma. 11 Töpö waloa haiki nö, 'Kaliléia tili pö! Wi na makö pi kuu salo hutu mosökö pata na makö nonoa kule? Hi tä hẽtu hamö Jesus a ösöa konohe, ĩ a huu kõo kitä. Hi tä hẽtu hamö Jesus a ösö kua koonö noai na, ĩ na a waloa kua kõki kitä' ĩ na ĩ töpö kuuma. 12 Ĩ na töpö kuu nö, Jetusalẽi tä uli kotö ha, sami kilômetötu tä kule ha, Olipa tä heu pata kule, ĩ ha töpö kuoma, Jetusalẽi tä uli hamö töpö konasolöma. 13 Töpö kopolö nö, Pedro a, João a, Tiago a, André a, Filipe a, Tomé a, Patolomeu a, Mateus a, Aupeu a hai ĩ pelupö Tiago a, Simão anö homa tili töpö utitipama pi topa apa wi ĩ a, Tiago a hai ĩ pelupö Jutasö a, ĩ na töpö kui, sai a ha ĩ töpö kuta wi, ĩ a sai õsimö hösöka ha töpö kokamonasoma. 14 'Teusö a na makö hapalotipöö!' töpö pewö kuu nö, ĩ ha töpö pewö kokamono nö, Teusö na töpö hapalo sinomotima. Suö töpö, Jesus a hai ĩ pöpönö Maria a, Jesus a hai ĩ poose töpö, ĩ na kilii, Teusö na töpö hapalo sinomo naitioma. 15 Ĩ na tä kua tä, polakapi tä mumi matalo nö, Jesus a thapo wi ĩ ai 120 töpö kui töpö kokamo tä, Pedro a hapalo pia salo, a öpaiki nö, ĩ na a kuuma: 16 'Ipa pö! Sutu ha, Davi a na Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö ta wäsä noai, Davi anö Teusö tä waheta na ĩ tä sãökökö noai, ĩ pitili ta kuo totioma. Ĩ tä waheta na Jutasö a wani a wäsäma. Jesus a huölöpö, Jesus a kuo taso pamö Jutasö anö wasu töpö kai huu halu taso noai, ĩ a wani a wäsäma. 17 Jutasö a hai, ĩ ai makö kuoma. Jesus a wäsäti noai, ĩ ai a kuo naioma. 18 Jutasö anö wanisala tä thaa noai, ĩ tä noa na sitipa kökö tälö nö, ĩ kökö sitipa totokö nö, kama hai ĩ tä uli tälöma. Ĩ tä uli tälö nö, ĩ tä uli ha a kelo nö, a pösömö huitipalo nö, a isiki päsäpaiki nö, a nomasoma. 19 A nomaso noai, Jetusalẽi tä uli pata hamö töpö pilile, ĩ töpönö ĩ ta hininö nö, ĩ tä uli hilaköma. “Aseutama tä uli na” ĩ na töpö kuuto thali. Kama töpö kai sai ha, “Tä uli iäpöi, ĩ tä uli na” ĩ na töpö kuuto thali' ĩ na Pedro a kuuma. 20 Ĩ na Pedro a kuu nö, 'Ĩ na tä kua noai, Ama tä waheta na ĩ ta wäsäma. “Kama sai a taköma, poke a sai kutiopöö!” ĩ na tä waheta kuu. “Ai a patamo wi, ĩ a matasoma kutenö, ai tä patamo nömöopököö!” ĩ na tä waheta kuu naioö' ĩ na Pedro a kuuma. 21 Ĩ na a kuu nö, 'Önö kutenö, ai tä patamo nömöopö, ma tä saia nömöpalöpököö! Jesus a na a noka totiatalo opa naitiopili, ĩ ma saipalö nöö! “Jesus a pata temöa konasoma thaliö!” ĩ a kuu naiopöö! 22 João anö Jesus a mãi õmani ha, ĩ ha Jesus a na makö noka soaiki nö, ĩ kamakö na töpö nokapalotipili, ĩ ai ma tä sailö nököö! Hi tä hẽtu hamö Teusö anö Jesus a konöma tä, kamakö na ĩ töpö nokapalo soatiopili, ĩ ai ma tä sailö nököö!' ĩ na Pedro a kuuma. 23 Ĩ na a kuu ha, polakapi tökö a kateha nö, 'José Pasapásö a hai, ĩ Jusötu a hilo kua naine, ĩ aiki hãtowö? Masiasö aiki hãtowö?' ĩ na ĩ töpö kupaloma. 24 Ĩ na töpö kupalo nö, Teusö a na töpö hapalo soatama. 'Pata! Kawanö sanöma samakö õsi pewö taö öpaö. Önö kutenö, hi polakapi sama tökö a kateha pole, ĩ witi wa saipalöma? 25 Jesus anö samakö simöpalili, Jutasö a hai, ĩ ai a kuoma maaki, ĩ a solo makö patamoti wi, Jutasö anö ĩ tä takö nö, kama hai ĩ tä uli na a kõa pasisolöma. Töpö pea sinomoti wi, ĩ hamö a kõa pasisolöma. Önö kutenö ai wa tä saipalö noai, ĩ a patamo nömöopököö!' ĩ na Teusö a na töpö hapalo nö, ĩ na töpö kuuma. 26 Ĩ na töpö kuu nö, sami a sailöpö, maa makö ose wai na ĩ polakapi töpö wai hilo wi, ĩ tä sãökökö nö, ĩ makö ose wai säsälö nö, maa ma ose hösöka na Masiasö a hilo wi, ĩ tä sãökama pi hösöka asapasoma kutenö, ĩ a saia asalöma. Jesus anö töpö simöa asalö noai, ĩ 11 töpö kui töpö kuoma maaki, Masiasö a saia nömöpali ha, ĩ 12 töpö kua kopasoma.

Atos 2

1 Ĩ na tä kua tä, Pẽtekoosösisö tä wakala kuiki nö, Jesus a thapo wi ĩ töpö pewö kokamoma. 2 Töpö kokamo tä, hutu mosökö pata hamö pe epii ipoko ta pata kui na, ĩ na tä kuu kai pata itholasoma. Tä kuu kai pata ithololö nö, ĩ töpö kokamo pole ha, ĩ ha ta pata lisipalo nö, sai a õsi pewö hamö ĩ na ta pata kuuma. 3 Ĩ na ta pata kuu nö, koa taka pata hili kua wi na, ĩ na ta pata kui, ta pata selekepalo nö, töpö kokamo pole, ĩ töpö pewö na ta pata kua hätäpoma. 4 Ta pata kua hätäpo nö, ĩ töpö õsi pewö na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a kua totiköma. A kua totiki nö, töpö kai a haö tikopöpasoma. 5 Ĩ na tä kua tä, tiko töpö uli pö pewö hamö juteu töpö pilio hätähämo paio noai, Jetusalẽi tä uli hamö ĩ ai töpö pilio nömököma. Ĩ töpö Teusömo sinomoma. 6 Ĩ töpönö ĩ ipoko ta pata hini nö, ĩ hamö töpö satehe epii töpö waloa läköma, Jesus anö töpö sailö noai, ĩ töpö haö tikopö öpö kutenö, 'Kamisa kai sai na töpö hapalo opa nö kiliawö' ĩ na töpö waloa läki wi, ĩ na töpö kuuma. 7 Ĩ na ĩ töpö kuu nö, 'Hi töpö hapalo pole, ĩ kaliléia tili töpö maaki, kamisa kai sai na töpö hapalo opa nö kilile' ĩ na töpö kupaloma. 9 Ĩ na töpö kuu nö, 'Pásia tä uli, Métia tä uli, Elão tä uli, Mesopotâmia tä uli, Jutéia tä uli, Kapatósia tä uli, Põtu tä uli, Ásia tä uli, 10 Pötísia tä uli, Pãpiilia tä uli, Esitu tä uli, Siteni tä uli kotö na Lípia tä uli kule, ĩ tä uli, Homa tä uli, ĩ na tä uli kui tä uli na makö pilioma. 11 Ai makö aiki, juteu makö sai. Ai makö hai, tiko makö kuoma maaki, juteu töpö na makö kokapalo päo kipili. Ai makö hai, ĩ köteeta tili makö. Ai makö hai ĩ atápia tili makö. Hi makö kai satehe epii maaki, kamakö kai sai a thaa nö, hi töpö wäo nö, “Teusö a hai, ĩ pata tä sai kutenö, ĩ na a kua asatioö” ĩ na hi töpö kuu wi, ĩ ma ta hini makokoa totia apa asale' ĩ na ĩ juteu töpö kuuma. 12 Ĩ na töpö kuu nö, töpö kilipalo nö, 'Wi na taköö!' ĩ na töpö kupalotima. 13 Ai töpö aiki, 'Tuu wasui tuunö hi töpö polemo päa alu kule' ĩ na ai töpö kuu pi wasöa apama. 14 Ĩ na töpö kupaloö ha, Jesus anö töpö simönö noai, ĩ 11 töpö kui töpö na Pedro a öpa naiki nö, lope epii a hapaloma. A hapalo nö, 'Ipa juteu pö! Jetusalẽi tili pö pewöö! Makö sömöka taiki nö, sa kuu piale, ĩ ta hini totioheö! 15 “Hi töpö polemo päa alu kuleö!” pö pi kuti tihöö! Töpö polemo mane. Motokö hẽtupo paia mai ha, töpö polemo kitä ta o? 16 Teusö a kai a wäsä sinomo noai, ĩ Joeu a hilo noai, sutu ha ĩ a hapalo nö, hi töpö kuati pole, ĩ ta wäsä paioma. Ĩ ta wäsä nö, ĩ na a kuuma: 17 “Pi naka. Ĩ na Teusö a kuu kuleö: ‘Waiha tä mumi pewö mapo pia tä, sanöma töpö pewö na kamisa õsi kua tolele, ĩ sa õsi ithopaki kitä. Sa uni ithopaikö kölö nö, au ulu töpö, au thäwö töpö, ĩ na töpö kui töpönö sa kai a wäsä kuki kitäö! Au hĩsa töpönö uni tä tapa kuki kitä. Au pata töpö wano manimo kuki kitä. 18 Wano töpö, suö töpö, ĩ na kilii sa töpö kalipalama sinomo wi, ĩ töpö na kamisa õsi kua tolele, ĩ sa õsi ithopaköma, ĩ töpönö sa kai a wäsä kuki kitä. 19 Töpö kilima wi, hutu mosökö ha ĩ nasimö sa tä thama kitä. Sanöma töpönö tä thama tai mi ipii, ĩ nasimö sa tä thama asa kitä. Iä iä tä pata, koa taka pata, koa taka wãkisi supe pata, ĩ na tä kua kitä. 20 'Aitaköö! Teusö a huu kõo waikia kule' ĩ na töpö kuu paio mai ha, pili motokö sii lupasoö, iä iä tä kui na, ĩ na pilipoma hanaha kupasoö, ĩ na tä kua kitä. 21 Ĩ na tä kua tä, 'Teusö ai. Sa pasilipalöö!' töpö kuu wi, Teusö anö ĩ töpö täapa läo kõo kitäö!’ ĩ na Teusö a kuu kuleö!” ĩ na Joeu a kuumaö!' ĩ na Pedro a kuuma. 22 Ĩ na a kuu nö, 'Isöhaeu tili pö! Pö sömöka taikiö! “Teusö anö a simöni wi, ĩ nasaté tili tä Jesus a hai, ĩ a pasiwöö!” ĩ na makö thama pia salo, Teusö anö Jesus a lotetea apöpali kipili. A lotetea apöpalö nö, sanöma töpönö tä thama tai mii ipii, Teusö anö Jesus a na ĩ tä totoa soaki, töpö kilimani wi, ĩ tä totoa soaki, ĩ na Jesus a kua kipili. 23 Ĩ na Jesus a kua kipili maaki, wanisala tä thati wi, ĩ töpö na Jesus ma namo simökö nö, ma säpamanöma. Ma säpama paio mai ha, Teusö a pi hatuku upö waiki kutenö, “Jesus a säpamanöpöö!” ĩ na a pi kuu waikioma. Ĩ na a pi kuu waikioma kutenö, hii ti pakalai ti ha söpala ösönö Jesus ma sutimakö nö, ma säpamanöma. 24 Ma säpamani ha, a noma totisoma maaki, Teusö anö a temöa komanöma. Nomaso wi, ĩ tä lotete epö maaki, ĩ tä na Teusö anö Jesus a uni kusöa kopalöma. Jesus a nomawö õkama kuo soatio maa noai kitä. Önö kutenö, Teusö anö Jesus a temöa komanöma. A temöa komanöma kutenö, a hote maama. 25 Sutu upa Davi anö Jesus a wäsäma. Ĩ na Davi a kuuma: “Ipa pata sa tä tapa sinomo opaö. Kamisa kotö ha a kuo sinomo kutenö, ai tä na sa kili mai kitä. 26 Önö kutenö, sa õsi pi mönaha apa. Sa hapalo pi mönahapalo opaö. Sa äpäti maaki, sa noma pia tä, sa pi honipo mai kitä. 27 Pata täö! Õsi töpö sai pö ha kawanö sa taalö mai kitäö! ‘Ipa a toitai, ipa a hote maapököö! Ipa a toitai, sa kai a hini totiatalo opati wi, ĩ ipa a hote maapököö!’ ĩ na wa kuu kitäö! 28 Palimi sa kupasopö, hi wa tiso namo simököma. Kawa na sa kuköma, kawanö sa pi mönahapalama apa kitäö!” ĩ na Davi a kuumaö!' ĩ na Pedro a kuuma. 29 Ĩ na Pedro a kuu nö, 'Ipa pö! Davi a pata kuo noai, ĩ a pata na sa hapalo makokoa pia kule. Davi a nomasoma. A nomasoö ha, a patiliköma. A patilio noai, hi tä uli ha ĩ taka kua soa kule. 30 Davi a hai, Teusö a kai a wäsä sinomoti noai, ĩ ai a kuoma kutenö, a pi hatukuo opama. “Davi a kaikanamo kua noai na, ĩ na Davi a hai ĩ ola sa tä kaikanamoma kua nömöo kitäö!” ĩ na Teusö a ku upa noai, Davi anö ĩ ta taö öpama. 31 Teusö anö tä thama pia noai, Davi anö ĩ tä taö öpa kutenö, Cristo Kaikana tä temöa konaso noai, ĩ ta wäsä totioma. Ta wäsä nö, “Õsi töpö sai pö ha Teusö anö a taalö maama. A hote maama” ĩ na Davi a kuu paioma. 32 Teusö anö Jesus a temöa komanöma thaliö! A temöa komanö noai ha, ĩ samakö pewönö ma tapa nö, ĩ sama wäsä kule. 33 Jesus a temöa komanö nö, Teusö a na a hila kõkölö nö, “Kamisa kotö ha a kutikiö!” ĩ na Teusö a kuu nö, “Kamisa õsi kua tolele, sanöma töpö õsi ha ĩ sa õsi kuki kitäö!” pö̃ Teusö a kuu paioma kutenö, Jesus anö ĩ a õsi tälö nö, ĩ a õsi ithopamanöma. Ma tä tapa pole ĩ tä, ma tä hini pole ĩ tä, Jesus anö ĩ tä thama kule. 34 Hi tä hẽtu hamö Jesus a ösölo nö, Teusö a kotö ha a kutio noai na, ĩ na Davi a kuo pasio maama. Ĩ na kama Davi a kuuma: “Ipa pata tä na ĩ na Teusö pata tä kuuma: ‘Kamisa kotö ha a loikisoö! 35 Wa loikiso nö, wa wanipo wi, ĩ töpö na kamisanö wa kaikanapamani kitäö!’ ĩ na Teusö a pata kuuma” ĩ na Davi a kuuma. 36 Pi naka. “Hii ti pakalai ti ha Jesus ma thakö nö, ma säpalö noai, Teusö anö ĩ a kaikanapalöma. Cristo anö makö noama totio wi, ĩ a kaikanapalöma” isöhaeu makö pewö na ĩ na sa kuu totia apa kuleö!' ĩ na Pedro a kuuma. 37 Ĩ na Pedro a kuu ha, töpö pi honipo opama. Töpö pi honipo opa nö, Pedro a, Jesus anö töpö simönö noai, ĩ töpö, ĩ na kilii töpö na, 'Ipa pö! Wi na samakö kuapö?' ĩ na töpö pi honihi wani kuuma. 38 Ĩ na töpö pi honi wani kuu ha, Pedro aiki, 'Makö pi tapomo sapamo nö, makö wanisala wi, ĩ ma tä hosalö nö, Jesus Cristo a tälöö! Jesus Cristo ma täli salo, makö mãi õmamono nö, makö kuaö! Ĩ na makö kuaö ha, makö wanisala wi, ĩ tä na Teusö a hĩso mapalo nö, kamakö na kama õsi totoki kitäö! 39 Kamakö, au ulu töpö, pai hamö töpö pililati, ĩ töpö, ĩ na makö kui, Teusö anö ĩ makö pewö naka piale, ĩ makö pewö na, “Kamakö na sa õsi kuki kitäö!” ĩ na Teusö a kuuma thaliö!' ĩ na Pedro a kuuma. 40 Ĩ na a kuu nö, a hapalo soatio nö, 'Töpö wanisala apati wi, ĩ töpö uöma ti! Ĩ ma töpö uöma naiköma, ĩ töpö peama kua piale na, ĩ na makö peama thama naio kitäö!' ĩ na Pedro anö ĩ töpö noa thama. 41 Töpö noa thaö ha, ai töpönö ĩ ta hini nö, 'Pitili ta' töpö kuu hö̃töo nö, ĩ töpö mãi õmamono nö, ĩ tä wakala ha töpö satehe epii, 3.000 töpö kui töpönö Jesus a täa soatalöma. Jesus a täa soatalö nö, Jesus a thapo wi ĩ töpö na ĩ töpö koka naia soataköma. 42 Ĩ na tä kua tä, Jesus a tälö noai, ĩ töpönö ta hini sinomotima. Jesus anö töpö simönö noai, ĩ töpönö ta katehati wi, ĩ ta hini sinomotima. Jesus a tälö noai, ĩ töpö noimaso sinomotima. Jesus a nomaso noai, ĩ tä na ĩ töpö pi tapomo pia salo, ĩ töpö kokamo nö, ĩsa ãi kakapa sinomoma. Teusö a na ĩ töpö hapalo sinomotima. 43 Jesus anö töpö simönö noai, ĩ töpö lotetea apöpasoma. Ai sanöma töpönö tä thaa tai mi ipii ĩ tä thamatii, töpö kilima wi ĩ nasimö tä thamatii, ĩ na tä kuati ha, 'Aipa apa nö kiliawö. Kamakö na Teusö a kua totia kuleö!' ĩ na töpö pi pewö kutima. 44 Jesus a thapo wi ĩ töpö kokamoti nö, töpö noimaso sinomoti nö, kama hai ĩ wani tä umapo maama. 45 Ai töpö na kama hai ĩ wani tä totokö nö, sitipa kökö tälö nö, kama töpö honimoti wi, ĩ töpö na sitipa kökö totota sinomotima. 46 Ĩ na tä kua tä, ĩ tä wakala pewö hamö Teusömo wi a sai ha ĩ töpö kokamo sinomotima. 'Samakö kulahamo waikia kuleö!' ĩ na töpö pi mönahai, töpö pi kuu nö, kama töpö sai pö hamö ĩsa ãi kaka nö, ĩ töpö ia sinomotima. 47 'Aitaköö! Wa toita apöö!' ĩ na Teusö na ĩ na ĩ töpö kuu sinomotima. 'Jesus a thapo wi ĩ töpö toita apö' ĩ na ai töpö pewö kuuma. Jesus a thapo soma noai, ĩ töpö na, Jesus a täa nömöanani wi, Teusö anö ĩ töpö kokapamanöma.

Atos 3

1 Ĩ na tä kua tä, motokö akäpo tä, Teusö a na töpö hapalo sinomo wi, ĩ tä, Teusömo wi a sai hamö Pedro a, João a, ĩ na kilii töpö hulasolöma. 2 Töpö huulö pamö, a konona ami wanisala wi, ĩ a wani söpöpo läolöma. Ĩ a ose wani thapa soata tä, a ami wani wanisala soatama. Teusömo wi ĩ a sai päka na töpö lisito sinomo wi, ĩ töpö na ĩ a waninö sitipa kökö naka läatalotipö, ai töpönö a wani söpölölö nö, Sai a päka toita a hilo wi ĩ a sai päka kasö ha a wani lotama läo sinomotima. 3 A wani loa waikitamakö noai ha, Teusömo wi a sai ha ĩ a waninö Pedro a, João a, ĩ na kilii töpö lisipo taa nö, ĩ töpö na sitipa kökö nakama. 4 Ĩ a wani na ĩ töpö mamo teteiki nö, 'Kamisamakö na a mamo teteikiö!' ĩ na Pedro a kuu ha, 5 'Aitaka. Hi töpö na sitipa sa kö tätakö o!' a pi wani kuu nö, a mamo tetea totiki ha, 6 Pedro aiki, 'Sitipa sa kökö thapo mane. Sa kökö thapo mane maaki, sa tä thapo pasio wi, ĩ sa tä totoki kitä. Nasaté tili tä Jesus a lotete epö salo, “A hutalolöö!” kawa na sa kuu kuleö!' ĩ na Pedro a kuuma. 7 Ĩ na a kuu nö, kate a poko läkälö nö, a wani öpapamanöma, a wasapöna wani tikäa lototoa apa kõköma. 8 A wasapöna wani tikäa lototoa apa koiki nö, a wani helutalo nö, a öpa kõo soataiki nö, a wani hua soatasolöma. Teusömo wi a sai ha a kai wani lisipo tä, a wani huulö pola nö, a wani helu helumoapalolö nö, ĩ na a wani kuati nö, 'Aitaka. Aitaka. Teusö a toita apöö!' ĩ na a wani kuulöma. 9 Ĩ na a kuu kai wani huatalo wi, ai töpö pewönö ĩ tä talalö nö, 10 'Taka toita apii taka kolo ha a wani lopaloti sinomo wi, sitipa kökö na a nako sinomo wi, ĩ a wani' ĩ na töpö pi kuu nö, 'A. A. Ĩ a wani toa totia apa konaso noa' ĩ na töpö kililo nö, ĩ na töpö kuuma. 11 A wani toa komanö noai, ĩ a waninö, Pedro a, João a, ĩ na kilii töpö huöpo tä, 'Kilatiha!' ĩ na töpö kuu nö, Teusömo wi a sai kule, ĩ a sai atu ha Salomão a hai sai a kua soatale, ĩ ha töpö pewö läläa läköma. 12 Töpö pewö läläa läiki ha, Pedro aiki, ĩ töpö na a hapalo nö, 'Isöhaeu tili pö! Wi na tä kuaö ha makö halili läläapalo opa kule? Wi na makö pi kuu salo, kamisamakö na makö mamo tetea kule? “Pedro a, João a, ĩ na kilii töpö Teusömo lotete epö kutenö, ĩ a wani huatalama kõa kule” ĩ na makö pi kuu hãtoö? Ĩ na pö pi kupalo ti! 13 Kamakö pewö hai ĩ pata töpö kuo noai, Abraão a, Isaki a, Jacó a, ĩ töpönö Teusö a thapo noai, ĩ Teusö anö Jesus a temöa komanöma. Teusö anö Jesus a simöa sinomo wi, ĩ a temöa komanö nö, a naka konö nö, kama kotö ha a thaa konöma. Kamakönö ĩ Jesus ma säpamani pia salo, pata töpö na Jesus ma namo simöa päköma. Jesus ma namo simököma, Pilatosö a pata aiki, “Jesus sa noama läopököö!” ĩ na Pilatosö a pata kuuma maaki, “Naiö! Jesus a noama läo tihöö! A hulapa kõo tihöö! A säpalöö!” ĩ na makö wani ku upa kipili. 14 Wanisala tä thaa maa noai, ĩ a toita apii, ĩ ma namo simökö nö, Pilatosö a pata na, “A hulapa kõo tihöö!” ĩ na makö kuu nö, sanöma töpö sä noai, ĩ ma wani noama pi topa nö, “Ĩ a wani hula pasia kopalöö!” ĩ na makö wani kuu silia apa kipiliö! 15 Töpö temöma sinomo wi, kamakönö ĩ ma säpamani kipili. A säpamani kipili maaki, Teusö anö a temöa komanöma thaliö! 16 A temöa komanö noai, Jesus a hilo wi, ĩ a na samakö mamo teteiki nö, “Jesus a lotete epö” ĩ na samakö õsi kuu salo, Jesus anö hi a ami wani topa kõköma. Hi ma wani taö waikio wi, ĩ ma wani tapa pole, Jesus anö ĩ a wani lotetea apa kopamanöma. “Teusö a lotete epö” Jesus anö ĩ na samakö pi thama salo, hi a ami wani topa kõa kule' ĩ na Pedro a kuuma. 17 Ĩ na a kuu nö, 'Ipa pö! Makö pi motio opa noa thali. Kamakö hai ĩ pata töpö solo makö pi moti ipö salo, Jesus ma säpamanöma. 18 Makö pi motio opama maaki, Teusö aiki, “Cristo a pea kitä” ĩ na sutu ha ĩ na Teusö a kuu noai, Teusö a kai a wäsä sinomo wi, ĩ töpö pewönö ta wäsä nömöo noai, ĩ pitili tä sai a kuoma thali. “Cristo a pea kitä” töpö kuu noai, ĩ pitili ta kuo totioma thaliö! 19 Ĩ na tä kuaö ha, makö wanisala wi, ĩ ma tä hosalö nö, Teusö a na pö sapa kopaloö! Teusö a na makö sapa kopasoma, makö wanisala wi, Teusö anö ĩ tä hosa totia koni kitäö! 20 Tä hosa totia konö nö, makö õsi lotetea totia kopalö nö, “Ĩ töpö na a kaikanamoö!” Jesus a na Teusö a kuu paio noai, kamakö na ĩ Jesus a kaikanamo totio wi, kamakö na Teusö anö ĩ a simöpali kitäö! 21 Teusö anö tä uli pewö topa kõo paio mi tä, hi tä hẽtu hamö Jesus Cristo a kua paia kulali. “Hisimö a kutio paiopököö!” ĩ na Jesus a na ĩ na Teusö a kuuma. Hi tä uli pewö totipa kõo paio mi tä, hi tä uli na Jesus Cristo a walo kõo paio mai kitä. Hi tä hẽtu hamö a kuo pasi paitio laso kitä. Teusö anö tä uli pewö totipa kõo piale, sutu ha Teusö anö ĩ ta wäsäma. Teusö a kai wäsä sinomo noai, sutu ha ĩ töpönö ĩ ta hininö nö, ta wäsä toleama. 22 Moisés anö ĩ ta wäsäma: “Kamakö hai ĩ Teusö pata tänö sa simöa thapalö noai na, ĩ na kamakö hai ĩ ai tä simöa thaa nömöa kopali kitäö! Teusö a kai wäsä sinomo wi, kamakö hai ĩ ai tä simöa nömöa kopali kitäö! Ĩ anö ta wäsä wi, ĩ ma tä pewö a hinia totilöpököö! 23 Ai tänö ĩ a hini mi ha, Teusö anö ĩ a peama kitä. Teusö a thapo wi ĩ töpö na a kuo naitio mai, tiko hamö a kuo pasio soatio kitäö!” ĩ na Moisés anö töpö noa thama. 24 Sutu ha Samueu a, Samueu a noa ha ai töpönö Teusö a kai a wäsä sinomo tolea noai ĩ töpö, ĩ na töpö kui, huki tä kua wi, ĩ töpönö ĩ ta wäsä paioma. 25 Ĩ Teusö ta wäsäti noai, kamakö na ĩ ta wäsä totio hö̃töoö. Teusö aiki, “Kamakönö sa kai a hinini ha, makö pasilia hö̃töpali kitäö!” ĩ na kamakö hai ĩ kolo töpö na Teusö a kuu noai, kamakö na ĩ na Teusö a kuu totio hö̃töoö. “Masita tä uli pewö hamö töpö pilipai, au tolewö töpönö ĩ töpö pewö totipamani kitäö!” ĩ na Abraão a na ĩ na Teusö a kuuma. 26 Önö kutenö, Teusö anö Jesus a saipalö nö, “Kamisanö wa simöa sinomo wi, ĩ wa” Teusö a pi kuu nö, Jesus a temöa komanö nö, kamakö na Jesus a simöa somama. Makö totipamani pia salo, makö pasilipalö nö, wanisala ma tä thatala apati wi, Teusö anö ĩ tä mamaköma' ĩ na Pedro a kuu totiatalo opama.

Atos 4

1 Ĩ töpö na Pedro a, João a, ĩ na kilii töpö hapalo soa tä, Teusö a täpä sinomo wi ĩ ai töpö, Teusömo wi a sai na töpö mamo läo sinomo wi, ĩ töpö kalipalama sinomo wi ĩ a pata, satuseu töpö, ĩ na töpö kui töpö waloköma. 2 Töpö waloiki nö, Pedro a, João a, ĩ na kilii töpö aiki, 'Jesus a nomasoma maaki, a temöa konasoma kutenö, sanöma töpö pewö nomaso noai, ĩ töpö pewö temöa naia konaso kitä' ĩ na ĩ töpö kuti ha, töpö walokö noai, ĩ töpö hĩso opama. '“Töpö temö kõo mai kitä ta” kökö pi wani kuu sö ö̃' töpö pi kuu nö, töpö hĩso opama. 3 Töpö hĩso opa salo, Pedro a, João a, ĩ na kilii töpö huölöma. Tä wisa apö waikiwö ha, 'Hena tä, hi töpö na makö hapalopököö!' töpö pi kuu salo, sai a päka lototoa apöle, ĩ a sai ha töpö titia paiköma. 4 Töpö titiköma maaki, Teusö ta wäsä noai, ĩ ta hini nö, 'Awai. Pitili ta' ĩ na ai töpö satehe epii töpö kuu asama. Ĩ na tä kua tä, Jesus a thapo noai, ĩ wano töpö sateo opama. 5.000 wano töpö kui töpö wano kuoma. 5 Ĩ na tä kua tä, ĩ hena tä, juteu töpö na töpö kaikanamo wi ĩ töpö, juteu pata töpö, Moisés a kai taöma wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, Jetusalẽi tä uli pata ha ĩ töpö kokamoma. 6 Teusö a täpä totio wi, ĩ pata tä Anásö a, Kaipasö a, João a, Alesiãtöti a, Anásö a pata hai ĩ ai töpö, ĩ na töpö kui töpö na töpö kokamoma. 7 Ĩ töpö kokamo pole, ĩ töpönö, Pedro a, João a, ĩ na kilii töpö nakalö nö, kama töpö kokamo pole ha, ĩ tä mötali ha töpö öpamakö nö, 'Wi na a ami kua kõoma? Ka pi tänö a ami wani topa kõköma? Wi na a hilo kua wi ma nakalö nö, ma ami wani topa komaköma?' ĩ na pata töpö kuu ha, 8 Pedro a õsi na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a kua totiki ha, Pedro a hapalo soata nö, 'Kaikana pö! Pata pö! 9 A ami wanisala apa noai, ĩ sama wani pasilipalöma kutenö, kamakönö samakö nakalö nö, samakö hini pi topa kule? “Wi na ma tä thamaö ha, ĩ a ami wani topa kõköma?” ĩ na makö kuu ha, 10 kamakö, isöhaeu töpö pewö, ĩ na makö kui makö na ĩ na sa kuu kule: “Nasaté tä uli ha a pilio noai, ĩ Jesus Cristo a hilo wi, ĩ anö hi a wani toa komanipili, kamakö kotö ha temö öpii, kamakö na ĩ a wani öpapalo naia kule. Hii ti pakalai ti ha Jesus Cristo ma säpalipili, Teusö anö ĩ a temöa komanö noai, ĩ anö hi a wani toa komani kipili. 11 Ĩ na Teusö tä waheta kuu: ‘Kamakönö maa ma ma sai thaa sinomo wi, ĩ makönö maa ma ma hosalö noai, ĩ ma toita apö asai, ĩ ma kupasoma’ ĩ na tä kuu. Ĩ ma ma hosalö noai, ĩ Jesus a. Ĩ a toita apö asai. 12 Ai tiko tänö makö täapa kõo mai kitä. Ĩ tä uli pewö hamö töpö pilipai, ĩ ai tänö makö täapa kõo mai kitä. Jesus a hilo wi, ĩ anö makö täapa kõo läo sisa wi, ĩ a” ĩ na sa kuu kuleö!' ĩ na Pedro a kuuma. 13 Ĩ na Pedro a kuu ha, pata töpö aiki, 'Kilia apawöö! Hi Pedro a, João a, ĩ na töpö kui, pata töpö mai kitä maaki, ĩ töpö na, “Ĩ naköö! Ĩ naköö!” ĩ na pata töpö kuu maa noai maaki, hi töpö kili mai, töpö hapalo opatiwö. Jesus a na töpö nokapalo noai, hi ĩ töpö pasiwö' ĩ na pata töpö kuuma. 14 Ĩ na pata töpö kuuma maaki, a wani toa komanö noai, Pedro a, João a, ĩ na kilii töpö kotö ha ĩ a wani öpale, pata töpönö ĩ a wani öpa talalöhe nö, ĩ töpö hapalo pi wasöha maama. 15 Pata töpö hapalo pi wasöa maa noai maaki, 'Atu hamö pö wani öpa paitaikötöö!' ĩ na pata töpö kuu nö, kama töpö hapalo hẽtupaso nö, 16 'Ki töpö na ĩ ka pi ma tä thamapö? Jetusalẽi tili töpö pewö aiki, “Kilia apawöö! Pedro a, João a, ĩ na kilii töpönö ki a wani toa komanöma thaliö!” ĩ na töpö pewö ku upaö. “Pitili ta” ĩ na makö pi kuu hö̃töoö. 17 Ĩ na tä kua kutenö, ki töpönö Jesus ta wäsä wi, ai töpö pewö na ĩ ta palaso matimö. Önö kutenö, “Jesus a hilo wi, ĩ a wäsäti maikiö!” ĩ na makö kuupököö!' ĩ na pata töpö kuuma. 18 Ĩ na pata töpö kuu nö, Pedro a, João a, ĩ na töpö kui töpö nakalö nö, 'Jesus a hilo wi, ĩ a wäsä kota maikiö! A kateha kota ti!' ĩ na pata töpönö töpö noa thama. 19 Töpö noa thama maaki, '“Ta wäsä kota ti!” kamakö kuu kule maaki, “Ta wäsäö!” ĩ na Teusö a kuu pasioö. Witi pili sama hini pasiopökö? Wi na makö pi kuu kule? “Ta wäsäö!” Teusö a kuu päla tä maaki, samakö kai humo sinomo pasitio wi ĩ samakö pasi ta o. 20 Sama tä talalipili, sama ta hininipili, ĩ na samakö kua wi, ĩ sama tä pewö a wäsä satimo opa hö̃töo kitä' ĩ na Pedro a, João a, ĩ na kilii töpö kuuma. 21 A ami wani wanisala sinomoti noai, ĩ tä, ĩ na inama tä hasua kua waikipasoma. Satehe epii, 40 tä inama kui tä inama kua waikipasoma kutenö, 'Aitaköö! Teusö anö ĩ a wani toa komanöma thaliö!' ĩ na ai töpö pewö kupalo opama. Ĩ na töpö kupalo opaö ha, pata töpö lö kui, ĩ töpönö Pedro a, João a, ĩ na kilii töpö peama maama. 'Ĩ ka pi tä noa na, ma töpö peamapö?' ĩ na pata töpö kuu nö, 'Pö hua kononöö! Ta wäsä kota ti! Ma ta wäsä kotaö ha, makö wani peama totio kitä' ĩ na pata töpö kuu nö, töpö hula kopalöma. 23 Pedro a, João a, ĩ na töpö kui töpö hula kopali ha, kama hai ĩ töpö na töpö ekuiki nö, 'Ki Teusö a täpä sinomo wi ĩ töpö, pata töpö, ĩ na töpö kui, ĩ na ĩ töpö kuu kipii' ĩ na töpö kuu ha, 24 kama hai ĩ töpönö ĩ ta hininö nö, Teusö a na töpö pewö hapalo soatama. Töpö pewö hapalo soata nö, 'Teusö Kaikana ai! Kawanö hutu mosökö pata, masita tä uli pata, mötati tuu pata, ĩ na kawanö ĩ wa tä pewö thaa thapalöma. Kawanö ĩ tä uli pewö hamö salo pö hupalo wi, kawanö ĩ salo wa pö pewö thama. Mötati tuu pata hamö salaka pö hupalo wi, kawanö ĩ wa pö pewö thama. 25 Kawanö, kawa õsi kua tolele ĩ wa õsi simöpalo nö, wa kalipalamati noai, ĩ kamakö hai ĩ kolo Davi a na wa kuu noai, Davi anö ĩ ta wäsä nömöiki nö, “Wi na tä kuaö ha tiko töpö hĩso opama? Wi na tä kuaö ha ĩ töpö pi tapotia tä, töpö pi motöa apatii? 26 Ai tiko töpö na töpö kaikanamo wi ĩ töpö, ai pata töpö, ĩ na töpö kui töpönö Teusö a wanipo nö, Teusö anö a kaikanapali wi, ĩ a peama pia salo, töpö kokamoö” ĩ na Davi a kuuma' ĩ na Teusö a na ĩ na töpö kuuma. 27 Ĩ na töpö kuu nö, 'Sutu ha a kuu noai, ĩ na tä kua totio opama. Hi tä uli pata ha, Etoosisö a pata, Põsiu Pilatosö, isöhaeu töpö, ai tiko töpö, ĩ na töpö kui töpönö Jesus a wanipo opama. Au ulu Jesus anö wanisala tä thaa tai mi ipii, ĩ wa kaikanapali wi, ĩ a peama pia salo, töpö kokamo kipiliö! 28 “Ĩ na ĩ töpönö tä thama kuki kitä” ĩ na sutu ha ĩ na wa pi kuu waikioma kutenö, ĩ töpönö ĩ tä thama pia salo, töpö kokamo kipiliö!' ĩ na ĩ töpö kuuma. 29 Ĩ na töpö kuu nö, 'Teusö a Kaikana ai! “Ĩ Teusö ma ta wäsä kotaö ha, makö peama totio kitäö!” ĩ na pata töpö kuu wi, ĩ wa ta hiniö! Kawanö samakö kalipalamati wi, ĩ samakö. Önö kutenö, kamisamakönö wa kai a wäsä kili wi, ĩ tä matamanöö! 30 Ĩ wa tä matamanö nö, töpö salia wi, ĩ töpö toa komanöö! Wa lotete epii, ĩ tä mömaö! “Pitili ta” ĩ na wa töpö pi thama nö, “A kilia apawöö!” töpö thamaö! Jesus a toita apö asai, ĩ wa simöa sinomo wi ĩ a lotete epii ĩ tänö sama tä aipöama sinomo kuköpököö!' ĩ na Teusö a na ĩ na töpö kuuma. 31 Ĩ na töpö kuuma, töpö kokamo sinomo wi ĩ a sai pata tepuku tepukumo opa nö, Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö ĩ töpö õsi pewö lotetea apöpamani ha, ĩ töpönö Teusö ta wäsä kili mai, Teusö ta wäsä kuköma. 32 Ĩ na tä kua tä, Teusö a thapo wi ĩ töpö wanihaso mai, töpö noimaso sinomotima. 'Wani sa tä thapo wi, ĩ ipa sa tä umapo opa pasiowöö!' ĩ na ai tä kuu maama. 'Wani sa tä thapo wi, ĩ kamakö pewö hai, ĩ tä' ĩ na töpö noa thapaso totitioma. 33 Jesus anö töpö simönö noai, Teusö anö ĩ töpö kai lotetea apöpamanöma. Ĩ töpö kai lotetea apöpamani ha, 'Jesus a Kaikana temöa konasoma thaliö!' ĩ na ĩ töpö ku upati nö, ai töpö pi hatukua totipamanöma. Teusö a thapo wi, Teusö anö ĩ töpö pewö totiapala apatima. 34 Ai tä honimo pasio maama. Kama töpönö kama sai a totokö nö, sitipa kökö täli, kama tä uli totokö nö, sitipa kölö täli, ĩ na töpö kua nö, 35 Jesus anö töpö simönö noai, ĩ töpö na sitipa kökö totoki ha, töpö honimo wi, ĩ töpö na ĩ sitipa kökö totopa toleatima. 36 Ĩ na tä kua tä, Sipöti tä uli ha a pilio soma noai, ĩ lepii tili tä hai, José a hilo kuo somama. Jesus anö töpö simönö noai, ĩ töpönö Pahanapé, ĩ na a wani a hila thaa nömököma. Pahanapé a hai, töpö pi topamapo sinomo wi, ĩ a hilo. 37 Ĩ a waninö kama hai ĩ tä uli totokö noai, ĩ tä noa na sitipa kökö tälö nö, Jesus anö töpö simönö noai, ĩ töpö na ĩ kökö sitipa totoköma.

Atos 5

1 Ĩ na tä kua tä, Ananiasö a, pusopö Sapiita a, ĩ na kilii töpönö kama hai ĩ tä uli noa na sitipa kökö tälö nö, 2 pusopö a pi motöla tä kuno mai, Ananiasö anö ĩ sitipa kökö ose thalö nö, Jesus anö töpö simönö noai, ĩ töpö na ai sitipa kökö ose totoki, ĩ na Ananiasö anö ĩ na tä thaköma. 3 Ĩ na tä thaki ha, Pedro aiki, 'Ananiasö ai! Wi na wa pi kuu salo, Sai wa ta pata hininöma? “Häö! Naiö!” Sai tä sai pata na ĩ na wa kuu maa noa. Kawa na Sai tä sai pata kua totiköma salo, Teusö a õsi kua tolele, ĩ a na wa holisi hapalo ke. Sitipa wa kökö ose thapo hãtoa soakö? 4 Ĩ wa tä uli totoa paio mai ha, au tä uli sai kuoma. Wa tä uli totokö noai ĩ tä uli noa na sitipa wa kökö tälö noai, ĩ au kökö sitipa pasiwö. Wi na wa pi kuu salo, wa holisi wäo ke? Sanöma töpö na wa holisi wäo mae. Teusö na wa holisi wäo pasio ke' ĩ na Pedro a kuuma. 5 Ĩ na Pedro a kuu wi, Ananiasö anö ĩ ta hininö nö, a noma kea soasoma. A noma kea soalo nö, a noma totia soasoma. Ananiasö a nomaso wi, ĩ ta hininö nö, töpö pewö pi honipo opama. 6 Ananiasö a nomasoö ha, hĩsa töpö ekuiki nö, a nomawö sohokö nö, a nomawö maonönö nö, a nomawö wani patiliköma. 7 A wani patiliköma, tä tetepo mai ha, ĩ tä wakala ha soatawö, pusopö a pi moti wani waloa läiki ha, 8 'A. Kamakö hai ĩ tä uli noa na, ĩ na sitipa kökö kui, ma kökö tälöma?' ĩ na Pedro a kuu ha, 'Awai. Ĩ na sitipa kökö kui, sitipa sama kö täli kipili' ĩ na suö a holisi kuuma. 9 Ĩ na suö a holisi kuu ha, '“Teusö a õsi kua tolele, ĩ ma wapa nököö!” wi na makö pi kuu salo, ĩ na makö wani kuuma? Au heano a patilikö noai, hi a sai päka ha ĩ töpö öpatia kule. Ĩ töpönö wa maoa naionö pia kule' ĩ na Pedro a kuu ha, 10 ĩ suö a nomawö kea soatasoma. A nomawö kea soatasoö ha, hĩsa töpö ekuiki nö, a nasi wani tuki ha, peanopö a kotö ha a wani patilia naiköma. Ĩ na tä kuama. 11 Ĩ na tä kuaö ha, Teusö a thapo wi ĩ töpö, ai töpönö ĩ ta hini wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui, Teusö a na ĩ töpö kilia apösoma. 12 Ĩ na tä kua tä, 'Pitili ta' ĩ na ai töpö thama pia salo, Teusö anö tä thaa asa wi, Jesus anö töpö simönö noai, ĩ töpönö ĩ nasimö tä thatima. Teusömo wi a sai ha Salomão a sai pö sätäle, ĩ ha ĩ töpö pewö kokamotima. 13 Jesus a thapo wi ĩ töpö na ai töpö kokamo kili ipatima maaki, 'Jesus a thapo wi ĩ töpö toita apö' ĩ na töpö kuuma. 14 Ai wano töpö satehe epii, ai suö töpö satehe epii, ĩ na ai töpö satehe kui töpönö Jesus a tälöma kutenö, Teusö a thapo wi ĩ töpö satea apököma. 15 Jesus anö töpö simönö noai, ĩ töpönö ai töpö toapama kotioma kutenö, 'Pedro a hasuo tä, a salia wi, ĩ a na Pedro a nonosi hasua hãtopaso kitä' ĩ na töpö pi kuu salo, piliso pata hamö töpö salia apa wi, ĩ töpö silölö nö, mia kai maketa wi ĩ tiki na ai töpö makeki, ĩ na tä kua tä, kũi ösö kui na, ĩ na ösö kui ösö tiäpalöma tä na ai töpö salia wi ĩ ai töpö paki, ĩ na töpö kuatima. 16 Jetusalẽi tä uli kotö pata ha ai sai pö hö̃kökö öpii sai pö kulali ha töpö kuo noai, ĩ töpönö, salia wi ĩ töpö, ai töpö na sai töpö sapäko sinomo wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö kai waloköma, salia wi ĩ töpö pewö toapama kotioma. 17 Ĩ na tä kua tä, Teusö a täpä totio wi ĩ pata tä, kama na ai töpö kuati noai, ĩ satuseu töpö, ĩ na töpö kui töpö aiki, 'Hö. Jesus anö töpö simönö noai, ĩ töpö na ai töpö pewö nokapalo silia apa asa sai taköö!' ĩ na töpö kuu nö, töpö ekuiki nö, 18 Jesus anö töpö simönö noai, ĩ töpö läkäa konö nö, wanisala tä thaa wi ĩ töpö titita sinomo wi, ĩ a sai lototo opa wi, ĩ a sai ha ĩ töpö titiköma. 19 Töpö titiköma maaki, mumai ha, Teusö anö kama hai ĩ ãju tä simöpalö nö, ĩ anö sai a päka pata hãkopalö nö, töpö lisia kopamanöma. Töpö lisia kopamanö nö, 20 'Pö hua kononöö! Teusömo wi a sai ha töpö kule, ĩ töpö na makö hapalo nö, Jesus anö sanöma töpö temöa komani wi, ĩ ma tä pewö a wäsäö!' ĩ na ĩ ãju tä kuu ha, 21 'Ö̃kö. Awai' töpö kuu hö̃töo nö, hena tä sai tä, Teusömo wi a sai ha töpö ekuiki nö, Teusö ta wäsä soatama. Ki hamö, Teusö a täpä totio wi ĩ pata tä, kama hai ĩ noi töpö, ĩ na kilii töpö ekuiki nö, juteu pata töpö pewö kokapamanö nö, Teusömo wi a sai na töpö mamo läapalo sinomo wi, ĩ ai töpö simönö nö, 'Sai a lototo opa wi, ĩ a sai ha makö hulolö nö, Pedro a, João a, ĩ na kilii töpö nakalötöö!' ĩ na pata töpö kuu ha, töpö hua soatasolöma. 22 Töpö hua soatasolöma maaki, sai a lotototio wi, ĩ ha töpö waloikitö nö, Pedro a, João a, ĩ na kilii töpö titia tapa taso maama. Töpö titia tapa mi salo, pata töpö na töpö hua kononö nö, 23 'Sai a lototoa apa waikia kule maaki, sotatu töpö läapalo sinomoti wi, ĩ a sai päka ha ĩ töpö öpatio ke maaki, sai sama päka hãkopali ke maaki, ai sama töpö tapa taso maa ke. Sai a õsi poke thai' ĩ na ĩ töpö kuuma. 24 Ĩ na töpö kuu nö, Teusömo wi a sai ha pata tänö töpö mamo läapalama sinomoti wi ĩ a pata, Teusö a täpä sinomo wi ĩ töpö, ĩ na kilii töpönö ĩ ta hininö nö, 'Wi na taköö! Witi ha töpö kua hãtoa kõa kuno mai?' ĩ na töpö kuu tä, 25 'Titita wi ĩ a sai na ma töpö titikö noai, Teusömo wi a sai na ĩ töpö kua kulaiö! Sai a lototo opa wi a sai ha ma töpö titikö noai, ĩ töpönö ai töpö na Teusö ta wäsäti kulaiö!' ĩ na ai tä waloiki nö, ĩ na a kuuma. 26 Ĩ na a kuu ha, Teusömo wi a sai ha töpö mamo läapalama sinomo wi ĩ pata tä, töpö mamo läapaloti wi ĩ töpö, ĩ na töpö kui töpö hulolö nö, höla mai ha, Jesus anö töpö simönö noai, ĩ töpö konönöma. 'Makö höla mai, ma töpö sä mai, ma töpö konönöpöö! Makö hölaö ha, ai töpönö maa mapönö makö säsä nö, maa mapönö makö säpalö matimöö!' ĩ na töpö pi kuu nö, höla mai ha, töpö konönöma. 27 Töpö konönö nö, pata töpö na töpö kai waloköma. Töpö kai waloiki nö, Teusö a täpä totio wi ĩ pata tä hapalo nö, 28 '“Jesus ta wäsä kota ti!” ĩ na kamisamakönö makö noa thaa kipili maaki, Jetusalẽi tä uli pewö pata hamö ma ta wäsä satimo opatiwö. Ma ta wäsä nö, kamisamakö a kateha apati saiö! “Kamakö hai ĩ pata töpönö Jesus a säpamanöma” ĩ na makö wani kuu hiopöa apati saiö!' ĩ na a pata kuuma. 29 Ĩ na a pata kuu ha, Pedro a, Jesus anö töpö simönö noai ĩ töpö, ĩ na kilii töpö hapaloma. Töpö hapalo nö, 'Teusö sama hini sisapökö. Sanöma sama töpö a hini mai kitä' ĩ na töpö kuuma. 30 Ĩ na töpö kuu nö, 'Hii ti pakalai ti ha Jesus ma thakö nö, ma säpamanipili, Teusö anö ĩ a temöa komanöma. Kamakö hai ĩ kolo töpönö Teusö a thapo noai, ĩ Teusö anö Jesus a temöa komanöma. 31 A temöa komanö nö, “Kamisa na a kuikiö! Wa kuiki nö, wa kaikanamopököö! Wa töpö täapa kõo läo sinomoö!” ĩ na Jesus a na ĩ na Teusö a kuuma. Ĩ na a kuu nö, “Ĩ na wa kuaö ha, isöhaeu tili töpö aiki, ‘Wanisala sa tä thati wi, ĩ sa tä pii mi’ ĩ na töpö kuu ha, wanisala tä thati wi, ĩ tä na sa hĩso mataso kitäö!” ĩ na Teusö a pi kuu nö, “Wa kaikanamopököö! Wa töpö täapa kõo läo sinomoö!” ĩ na Jesus a na ĩ na Teusö a kuumaö!' ĩ na töpö kuuma. 32 Ĩ na töpö kuu nö, 'Kamisamakö mamo tetela tä, Teusö anö tä thamapili, ĩ sama ta wäsäti kule. Teusö a hini totio wi, ĩ töpö na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a totoakö noai, ĩ a õsinö ĩ ta wäsä naitiotii' ĩ na Jesus anö töpö simönö noai, ĩ na ĩ töpö kuuma. 33 Ĩ na ĩ töpö kuu ha, pata töpö hĩsua apölo nö, 'Hi ma töpö säpamanöpöö!' ĩ na pata töpö kuuma. 34 Ĩ na pata töpö kuuma maaki, patiseu tä Kamalieu a pata hapalo läoma. Kamalieu anö Moisés a kai taöma sinomotima. 'Kamalieu a pata totiatalo opawö' ĩ na isöhaeu töpö pewö kuu sinomoma. 'Hi töpönö Jesus a wäsä wi, ĩ ma töpö säpamanöpöö!' ĩ na juteu pata töpö kuu ha, Kamalieu a pata öpa läiki nö, a hapalo läo nö, 'Jesus a wäsä wi ĩ töpö atua paipamanöö!' a kuu ha, 35 töpö atupamanöma tä, Kamalieu a hapalo kõo nö, 'Isöhaeu pö! Pö pi hatukuikiö! Ĩ Jesus a wäsä wi ĩ töpö thama soata maikiö! 36 Sutu ha, Teutasö a hai, “Pata sa” a kuu ha, ĩ a na töpö satehe epii, 400 töpö kui töpö nokapalotima. Ĩ na tä kua tä, ai tiko töpönö Teutasö a säpalöma ha, töpö nokapaloti noai, ĩ töpö selekepasoma. Önö kutenö, Teutasö anö töpö nokapalama apati noai, ĩ tä matasoma. 37 Ĩ na tä kua tä, “Wi na kilii juteu töpö kua totia kule?” pata töpö kuu ha, ĩ juteu makö hilo wi ĩ tä pewö sãökökö noai, ĩ tä, kaliléia tili tä Jutasö anö ai töpö lulupoma. Ĩ ha, ai töpönö Jutasö a säpalöma ha, kama hai ĩ töpö selekea hö̃töpasoma. 38 Önö kutenö, huki ĩ na sa kuu kule: “Jesus a thapo wi ĩ töpö thama tihöö! Teusö anö hi töpö simöa hãtopalömaö! Kama töpö pi kuu saimo hãtoa päa mane kitä. Ĩ kama töpö pi kuu saimo päo nö, töpö kuu hãtoa tä, ĩ ha kama töpö a hino maa kõa soa pätaki. Ĩ na tä kua tä, Teusö anö hi töpö simöa totia tä, hi töpönö Jesus ta wäsä polai, ĩ ma tä mapama totio wi tä kua mai kitä. 39 Teusö anö hi töpö simöa wi ĩ töpö hãtowö maaki, kamakönö ma töpö wasu pole, ĩ kamakönö Teusö ma wanipo alu kule” ĩ na sa kuu kule' ĩ na Kamalieu a pata kuu totiataloma. 40 Ĩ na Kamalieu a pata kuu ha, 'Hai. Awai' ĩ na juteu pata töpö kuu hö̃töoma. Ĩ na töpö kuu nö, Jesus anö töpö simönö noai, juteu pata töpönö ĩ töpö naka konö nö, ĩ töpö soapamanö nö, 'Jesus a wäsä kota tihöö!' ĩ na töpö kuu hö̃töo nö, töpö hula kopalöma. Töpö hula kopalö nö, 'Pei. Pö kononöö!' ĩ na töpö kuuma. 41 Ĩ na töpö kuu ha, Jesus anö töpö simönö noai, ĩ töpö aiki, 'Teusö ma thapo totia salo, Jesus ma wäsä sinomo kutenö, ai töpönö makö peamati päa kule' ĩ na töpö pi kuu nö, töpö pi mönaha apii töpö konasolöma. 42 Töpö kononö nö, ĩ tä wakala pewö hamö Teusömo wi a sai ha töpö eku ekumo sinomo nö, sai pö pewö ha töpö loa hätäpoti nö, Jesus a wäsätii, a katehatii, ĩ na töpö kuatima. 'Jesus a hai, Teusö anö a simönö noai, ĩ a. Teusö anö a kaikanamoma wi, ĩ Cristo a hilo wi, ĩ Jesus a pasiwö' ĩ na töpö kutima.

Atos 6

1 Ĩ na tä kua tä, juteu töpönö Jesus a thapo wi ĩ töpö pala apa tä, juteu töpönö köteeku töpö kai a thaa pasio wi, ĩ töpönö ai juteu töpö päsäpama. Juteu töpönö epöteu tä kai thaa asa wi, ĩ töpönö nii tä totoma tä, köteeku tä kai a thaa pasio wi, ĩ töpö suö hai peanopö töpö noma pasiso noai, ĩ töpö suö walapa sinomotima. Önö kutenö, epöteu kai a thaa wi, ĩ töpö päsäpama. Köteeku tä kai a thaa wi, ĩ töpönökö. 2 Ĩ na töpö kuaö ha, Jesus anö 12 töpö kui töpö simönö noai, ĩ töpönö, Jesus a thapo wi ĩ töpö pewö kokamomanö nö, ĩ na töpö kuuma: 'Nii sama tä totoma sinomo kuköma, Teusö sama ta wäsä tomöpoti mai kitäö! Ĩ tä topa mai kitäö! 3 Ipa pö! Önö kutenö, “Ĩ töpö pi hatuku upii, Teusö a õsi kua tolele ĩ anö ĩ töpö õsi lotetepama sinomoö” makö kuu wi, ĩ ai töpö saipalöö! 7 ma töpö sailöö! Ĩ ma töpö saili wi ĩ töpö na, “Nii ma tä totoma sinomoö!” ĩ na samakö kuu kitäö! 4 Kamisamakö aiki, Teusö a na samakö hapaloö, Teusö sama ta wäsäö, ĩ na samakö kua sisaöö!' ĩ na ĩ 12 pata töpö kuuma. 5 Ĩ na ĩ töpö kuu ha, 'Awai. Topa' ĩ na töpö pewö kuu hö̃töoma. Ĩ na töpö pewö kuu nö, Estêvão a sailöma. Estêvão aiki, 'Teusö a lotete epö' a pi kuu sinomotima. 'Teusö anö sa hini hãto mai kitä' a pi kuu maama. Estêvão a õsi ha Teusö a õsi kua tolele, ĩ a kuo totio opama. A Teusöpöo totio opama. Filipe a, Pötókotu a, Nikanoo a, Simõ a, Páhamenasö a, Ãsiokia tili tä Nikolau a, ĩ na kilii töpö saia nainöma. Nikolau a hai, juteu tä kuo maama maaki, juteu töpö na a Teusömo naio waikitioma. 6 Jesus anö 12 töpö simönö noai ĩ töpö na, töpö saipalöhe ĩ töpö hilaköma, Teusö a na ĩ 12 pata töpö hapalo nö, töpö hilakö noai ĩ töpö na ĩ 12 töpö ami walia soaköma. 7 Ĩ na tä kua tä, Teusö a wäsä wi, ĩ ta palalo nö, Jetusalẽi tä uli pata hamö Jesus ta hua sinomo noai, ĩ töpö sateho opama. Juteu töpönö Teusö a täpä sinomo wi, ĩ ai töpö satehe epii töpö aiki, 'Jesus ta pitili' ĩ na ĩ töpö õsi kuu nö, Jesus ta hua nainöma. 8 Ĩ na tä kua tä, Teusö anö Estêvão a pi ipa nö, a lotetepamanöma. A pi hatukupamanöma. Teusö anö tä thaa asa wi, Estêvão anö ĩ nasimö tä thati ha, 'A kilia apawö. Teusö a lotete epö' ĩ na töpö kutima. 9 Ĩ na töpö kutima maaki, ai töpönö Estêvão a wanipoma. Siteni tä uli, Alesiãtötia tä uli, Silísia tä uli, Ásia tä uli, ĩ na tä uli kui tä uli ha ai juteu töpö kuo paio noai, ĩ töpönö Estêvão a wanipoma. Ai töpönö noa mi juteu töpö kalipalama sinomoma maaki, ĩ juteu töpö hula kopalö noai ĩ töpö kokamo sinomo noai, ĩ a sai na töpö kokamo sinomo noai, ĩ töpönö Estêvão a wanipo nö, a päsäpamae. 10 A päsäpama maaki, Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö Estêvão a pi hatukua apöpamanöma kutenö, Estêvão a hapalo tao opama. A hapalo tao opa salo, a päsäpa noai, ĩ töpö a hino maa totimaköma. 11 Ĩ na tä kua tä, Estêvão a wanipo wi, ĩ töpönö ai töpö na sitipa kökö totoa hãtokö nö, '“Estêvão a hapalo tä, Teusö a hiopöama sinomo thaliö! Moisés a hiopöama sinomo thaliö!” ĩ na pö holisi kuu!' ĩ na ĩ töpö kuuma. 12 Ĩ na töpö kuu nö, ĩ töpönö pata töpö, Moisés a kai wäsä sinomo wi ĩ töpö, ai töpö, ĩ na töpö kui töpö lululö nö, pata töpö kokamo wi ĩ hamö Estêvão a läkälölöma. 13 Estêvão a läkälölö nö, ai töpö aiki, 'Hi a wani hapalo pola nö, “Hi Teusömo wi a sai topa mai kitäö! Moisés a kuu noai, ĩ ta hini tihöö!” ĩ na hi a wani kuu sinomo thaliö! 14 Estêvão aiki, “Nasaté tili tä Jesus anö hi Teusömo wi a sai pata waniapali kitäö! Moisés anö pata töpö noa thaa noai, ĩ ma ta thapo soale, Jesus anö ĩ ta hosali pia salo” ĩ na Estêvão a kuu kipiliö!' ĩ na töpö holisi kuuma. 15 Ĩ na tä kua tä, pata töpö lole, Estêvão a na ĩ töpö mamo tetea läa tä, ãju tä moikömö möamö wakala apö kui na, ĩ na Estêvão a moikömö möamö kuoma.

Atos 7

1 Ĩ na tä kua tä, Teusö a täpä totio wi, Estêvão a na ĩ a pata hapalo nö, 'Hi töpö kuuhe, ĩ pitili ta hãtowö?' ĩ na a pata kuuma. 2 Ĩ na a pata kuu ha, Estêvão a hapalo hö̃töoma. A hapalo nö, 'Ipa pö! Ipa pata pö! Sa hiniö! Atã tä uli ha kamakö hai ĩ pata tä sai Abraão a pata pilio paio mai ha, Mesopotâmia tä uli ha a pata pilia soa tä, ĩ a pata na Teusö a toita apii ĩ a tapamonasoma. 3 A tapamono nö, “Au wa tä uli hosalö nö, au wa töpö takölö nö, a alulöö! Kawa na ai tiko sa tä uli möma nömöo kitäö! Ĩ tä uli na a alulöö!” ĩ na Abraão a na ĩ na Teusö a kuu totioma. 4 Ĩ na Teusö a kuu ha, Kautéia tä uli ha a pata husolo nö, Atã tä uli ha a pata pilia nömökö tasoma. Ĩ na tä kua tä, kama hai ĩ pö̃ a nomaso noai ha, hi tä uli ha makö pilile, ĩ tä uli ha Teusö anö a pata simöpalöma. 5 Hi tä uli ha Teusö anö Abraão a pata simöpalöma maaki, ĩ a pata na hi tä uli totoa haio maama. Wani ipii hi tä uli wai totoa maama. Tä uli totoa paio maama maaki, Abraão a pata na Teusö a hapalo nö, “Kawa, au ola töpö, ĩ na kilii makönö hi ma tä uli thapo kuki kitäö!” ĩ na Teusö a kuuma. Abraão a hai ĩ ulu tä mi päla tä maaki, “Kawa, au ola töpö, ĩ na kilii makönö hi ma tä uli thapo kuki kitäö!” ĩ na Teusö a kuu totio opama. 6 “Tiko tä uli ha au ola töpö pilia paiki kitä. Ĩ tä uli ha töpö pilia tä, ai tiko töpönö noa mi au ola töpö kalipalamati nö, au ola töpö peamati kitä. Au ola töpö peamati tä, satehe epii, ĩ 400 inama tä kui tä inama mataso kitäö!” ĩ na Teusö a kuu nö, 7 “Ĩ tiko töpönö au ola töpö peamati piale, kamisanö ĩ sa töpö peama naio kitäö! Sa töpö peama noai ha, au töpö ola kopi kitäö! Töpö kopo nö, hi tä uli ha töpö Teusömo totia kõkö solö kitäö!” ĩ na Abraão a pata na ĩ na Teusö a kuuma. 8 Ĩ na Teusö a kuu nö, “Au ai sa töpö totiapala asa pia salo, ĩ na ma tä thama hö̃töo totioö! Wano ma töpö isi ola ösö hanöpalö nö, ĩ ösö hosa sinomoö! Ĩ na ma tä thama sinomoö!” ĩ na Abraão a pata na ĩ na Teusö a kuuma. Ĩ na tä kua tä, Abraão a hai ĩ ulu a kupasoma. A kupasoö ha, 7 tä mumi kui tä mumi matalo nö, Isaki a isi ola ösö wai hanöpalöma. Ĩ na tä kua tä, Isaki a patalo nö, Isaki anö Jacó a thaköma. Ĩ na tä kua tä, isöhaeu pata töpö kuo soma noai, Jacó anö ĩ 12 töpö kui töpö thaa nömököma. 9 Ĩ töpö patalo nö, poose José a hĩsu thaa nö, ai tiko töpö na sitipa kökö tälö nö, ĩ tä noa na pepala töpönö José a totoköma. A totokö nö, “Esitu tä uli hamö ma noa mi kalipalamapököö!” ĩ na pepala töpö kuuma. Ĩ na pepala töpö kuama maaki, Teusö anö José a totiapala apa pasitioma. 10 Ai töpönö José a peama apatima maaki, a peama apati noai, Teusö anö ĩ tä mapamanöma. Teusö anö José a totiapala apa nö, a pi hatukama apama kutenö, “José a pi hatuka apa asaleö!” ĩ na José anö ĩ na esitu tili töpö kaikana Patao a pi pata thamama. Ĩ na a pi pata thamaö ha, “Kamisa sai pö ha töpö kalipalo sinomo wi, ĩ wa töpö simöa sinomo pasitiopököö! Huki kaikana wa kupaso keö! Kawanö ipa esitu tili wa töpö pewö simöa totio sinomopököö!” ĩ na José a na, ĩ na esitu tili töpö kaikana a pata kuuma. 11 Ĩ na tä kua tä, Esitu tä uli, Kanaã tä uli, ĩ na tä uli kui tä uli pewö pata oia apöpasoma. Kamakö hai ĩ kolo töpö hai ĩ nii tä kuo maama kutenö, töpö pepalo opatima. 12 Töpö pepalo opati tä, “Esitu tä uli ha nii tä pi kua apa kulaliö!” Jacó anö ĩ na tä kuu hininö nö, ĩ tä uli hamö kama hai ĩ ulu töpö simönöma. Ĩ töpö simönö noai, kamakö hai ĩ kolo töpö. 13 Ĩ töpö kopö noai ha, Esitu tä uli hamö töpö hamamo kõo tasoa tä, José aiki, “Poose saö! José saö!” ĩ na pepala töpö na ĩ na José a kuuma. Ĩ na tä kua tä, esitu tili tä kaikana patanö, “José hai pepala töpö, kama hai ĩ poosa a, ĩ na kilii töpö talasoma thaliö!” ĩ na tä kuu hininöma. Ĩ na tä kua tä, kaikana tä pata na José a hai ĩ töpö a wäsä totioma. 14 Önö kutenö, José anö pö̃ a nakama. Kama ai töpö kai pewö, ĩ 75 töpö kui töpö kai nakama. 15 Pö̃ Jacó töpö pewö nakaö ha, Esitu tä uli hamö Jacó anö töpö kai pewö alulö nö, ĩ tä uli ha töpö kai pilia nömöikitö nö, ĩ hamö Jacó a, kamakö hai ĩ kolo töpö, ĩ na töpö kui töpö nomasoma. 16 Töpö nomano nö, ĩ tä uli ha ĩ töpö nomawö titia paiköma maaki, Kanaã tä uli ha Sikẽi tä uli kule, ĩ ha ĩ töpö nomawö titia nömöa kõköma. Abraão a patanö Amõ ulupö töpö na noa tä totokö nö, maa maka tälö noai, ĩ maka na ĩ kamakö hai ĩ kolo töpö nomawö titiköma. 17 Ĩ na tä kua tä, Esitu tä uli ha kamakö hai ĩ kolo töpö pilio noai, ĩ töpö satehea apöpasoma. Teusö aiki, “Tiko töpönö makö pepalama apa wi, ĩ sa töpö peama hö̃töo nö, kamisanö makö koni kitäö! Makö konöma, au tä uli ha makö konasolö kitäö!” ĩ na Teusö anö ĩ na töpö noa thaa waikioma kutenö, Teusö anö esitu tili töpö peama hö̃töo nö, kama hai ĩ isöhaeu töpö konöma. Ĩ isöhaeu töpö kõo pia tä, töpö satehea apöpasoma. 18 Ĩ tä, ai esitu tili tä kaikanapasoma. Ĩ a patanö José a tai mio opa pasioma. 19 Önö kutenö, ĩ a patanö kamakö hai ĩ kolo töpö mönama apati nö, töpö peama apatima. “Au ulu wa töpö wai hosalalö nö, wa töpö wai nomamananöpöö!” ĩ na a pata kuu nö hĩsua apama. 20 Ĩ na tä kua tä, Moisés a wai kupasoma. A wai liähäo opama. A wai toita apö ha, a wai hosa maama. Pö̃ a sai pö õsimö ha pöpönö anö a wai satimapo hö̃töoma. A wai satimapo tä, 3 pilipoma kökö hasupamanö nö, 21 ĩ kökö pilipoma mato totia tä, a pi wai sosamaköma tä, Patao kaikana a pata hai ĩ pete anö Moisés a pi wai talalö nö, a wai tälö nö, a wai patamanöma. “Hi ipa ulu a” ĩ na Patao a pata hai ĩ pete a kuu asama. 22 Ĩ na tä kua tä, Moisés a wai pataalö tä, ai töpönö Moisés a wai na tä taöma sinomotima kutenö, esitu tili pata töpö pi hatukuo kuo noai na, ĩ na Moisés a pi hatukua kua nömöpasoma. A hapalo makoko opama. A kalipalo tao opama. 23 Ĩ na tä kua tä, Moisés a hai, pata tä kupo waikia tä, ĩ a na 40 tä inama kua waikia tä, “Ipa isöhaeu tili töpö na sa hamamo tasokö o!” ĩ na a pi kuuma. 24 Ĩ na a pi kuu nö, a hama hulasolöma. A hama huulö pamö, ai esitu tili tänö isöhaeu tä peama läoma. Esitu tili tänö isöhaeu tä peama pole, Moisés anö ĩ tä taa nö, kama hai ĩ isöhaeu tä noama nö, Moisés anö ĩ esitu tili tä peama hö̃töoma. A säa totia asapalöma. 25 “‘Makö pewö peama wi, Teusö anö ĩ tä mapamani pia salo, Moisés a simöpalömaö!’ ĩ na isöhaeu töpö pi kuu kitäö!” ĩ na Moisés a pi kuuma maaki, ĩ na isöhaeu töpö pi kuu maama. 26 Ĩ hena tä, polakapi isöhaeu tili töpö säso tä, Moisés a waloa läköma. A waloa läiki nö, töpö wasu nö, “Ai pö! Ĩ kama makö pewö ta makö pi kuu mai, makö säsotiwö” ĩ na Moisés a kuu läoma. 27 Ĩ na Moisés a kuu läoö ha, töpö säso pole, ĩ ai tänö Moisés a hãsialö nö, “Witinö wa kaikana pasipalöma? Kaikana wa mai kitäö! Wa tä makokama läo sinomo wi ĩ wa pasi mai kitä. 28 Hi wisa ha esitu tili wa tä säa thapalö noai na, ĩ na sa tä thama pia kule?” ĩ na ĩ ai isöhaeu tä kuu hö̃töoma. 29 Ĩ na Moisés a na ĩ na isöhaeu tä kuu hö̃töoö ha, tiko hamö Moisés a hua soasolöma. A hua soalolö nö, Mitiã tä uli ha a waloa soaikitö nö, ĩ hamö a pilia nömöa soakö tasoma. Mitiã tä uli ha a pilikitö nö, pusopö a tälö nö, polakapi kama hai ulu kökö wai thaa soakö tasoma. 30 Ĩ na tä kua tä, inama tä satehe epii, ĩ 40 tä inama matalo nö, Sinai makö kotö pata ha sanöma töpö kuo maa pa hii ti wakö umö pole, ĩ ti õsi ha ãju tä kuiki nö, Moisés a na a tapamonasoma. 31 Moisés anö ĩ tä möö nö, a pi honipo opama. A pi honipo opa nö, tä möö totio pia salo, a ekua kotöa totiköma. A ekuo kotöo totio opa tä, Teusö a hapalo läoma. 32 “Au nö patapö töpönö sa thapo noai, ĩ sa. Abraão a, Isaki a, Jacó a, ĩ na töpö kui töpönö sa thapo noai, ĩ sa” ĩ na Teusö a kuuma. Ĩ na a kuu ha, Moisés a kilia apölo nö, a satitimo opama. A kili ipa salo, tä möö kili ipama. 33 Ĩ na tä kua tä, Moisés a na Teusö a hapalo kõo nö, “Hi wa öpale, ipa tä uli asawö. Önö kutenö, pili wa ami ha tökö kule, ĩ tökö hasupalöö! 34 Esitu tä uli ha ipa töpö pepalo opati wi, ĩ sa tä taa waikio kipiliö! Töpö halilimo opa wi, ĩ sa tä hini waikio kipiliö! Önö kutenö, sa töpö koni pia salo, sa ithopasomaö! Esitu tä uli hamö wa simöa koni pia salo” ĩ na Moisés a na, ĩ na Teusö a kuumaö!' ĩ na Estêvão a kuuma. 35 Ĩ na a kuu nö, 'Moisés sa kateha pole, isöhaeu töpönö ĩ Moisés a kai a hini wanio opa waikioma. “Witi pilinö wa kaikanapalöma? Kaikana wa mai kitäö!” ĩ na töpö kuu waikioma. Ĩ na töpö kuu waikio noai ha, Teusö anö Moisés a simöpalö nö, a kaikana opipalöma. “Isöhaeu wa töpö koni wi, ĩ waö!” ĩ na Teusö a kuuma. Hii ti wakö umö pole, ĩ ti õsi ha ãju tä kuiki nö, Moisés a na a tapamonaso noai, Teusö anö ĩ a simöpali ha, ĩ ãju tänö Moisés a simöa tolea hö̃tölöma. 36 Ĩ na tä kua tä, Esitu tä uli ha isöhaeu töpö kuo noai, Moisés anö ĩ töpö kai konasolöma. Esitu tä uli ha Moisés anö tä aipamatima. Mötati tuu hanahai tuu pata ha aipö tä thama. Ĩ na tä kua tä, sanöma töpö kuo maapö tä uli ha, Moisés anö tä aipamati pa, satehe epii, ĩ 40 tä inama hasumaköma. Moisés anö tä aipama apati pola nö, töpö kai konasolöma. 37 “Kamakö na Teusö anö ai tä simöpali kitäö! Kamisanö Teusö sa kai wäsä kua wi na ĩ na ai tänö Teusö a kai wäsä kua hö̃töo wi, Teusö anö ĩ a simöpali kitäö! Kamakö hai ĩ ai täö!” ĩ na isöhaeu töpö na ĩ na Moisés a kuu noai, ĩ Moisés sa katehati kule. 38 Sanöma töpö kuo maapö tä uli pata ha isöhaeu töpö kokamo noai, ĩ töpö na Moisés a kokamo naioma. Kamakö hai nö patapö töpö na a kua naioma. Sinai makö pata ha Moisés a na ãju tä hapalo noai, ĩ a na Moisés a kuo naioma. Sanöma makö õsi temöpama wi, Moisés anö ĩ ta hininö nö, kamakö na ĩ ta wäsä toleo totiatalo opama. 39 Ĩ ta wäsä toleo totiatalo opama maaki, kamakö hai nö patapö töpönö Moisés a hini wanio opama. “Esitu tä uli ha makö pilia koikitö nöka” ĩ na ĩ töpö kupaloma. 40 Ĩ na töpö kupalo nö, Atão a na töpö hapalo nö, “Makö noama wi ĩ tä ukutupö thapalöö! Ĩ ukutupö tänö makö kai konasolöpöö! Wi na Moisés a kuatima kuno mai, a walo kõa mane? Esitu tä uli ha makö kua tä, Moisés anö makö kai hulasolö kipili maaki, a ithopo koa mai ha, tä kua soa kuleö!” ĩ na töpö kuuma. 41 Ĩ na töpö kuu nö, paka ukutupö thapalöma. Ĩ tä ukutupö thapalö noai, ĩ tä na salo kökö noki totokö nö, ĩ tä ukutupö na töpö pi mönaha apa salo, töpö iapalo opaö, töpö paöpalo opaö, ĩ na tä kuama. 42 Önö kutenö, ĩ töpö na Teusö a noimo mapasoma. “Päla” a kuuma. “Töpö Teusömo wani salo, tiko hamö töpö pi tapomö kua pasio päoö! Pili motokö, pilipoma a, sitikali kökö, ĩ na tökö kui tökönö makö noamapöö! ‘Ĩ töpö hai, kamakö hai ĩ pata töpö’ ĩ na töpö pi kuu päoö” ĩ na Teusö a pi kuuma. Ĩ na Teusö a pi kuu noai, waiha Teusö a kai a wäsä sinomo noai, ĩ töpönö ĩ ta sãökököölöma. Tä sãökököölö nö, “‘Isöhaeu pö. Sanöma töpö kuo maapö tä uli hamö satehe epii, ĩ 40 ma tä inama thapamanö noai, ĩ tä, salo ma pö säti nö, ma pö nokomati noai, kamisa na ĩ ma pö noki totomatima ta o? 43 Ma. Kamisa na makö noamamo totio mai, sai töpö na makö noamamo pasio kipili nökö. Sai tä Moloki na makö noamamo wi ĩ ma tä thapoma. Moloki a hai ĩ watata ma ösö sai wai silö nö, makö huti kipili. Sitikali Haipã ma tä ukutupö thapo naio kipili. 'Haipã a hai, ĩ ipa pata tä sai' ĩ na makö wani kuu nö hĩsua apa kipili. Moloki, Haipã, ĩ na kilii ma tökö ukutupö thapalö nö, ĩ tökö ukutupö na makö noamamo kua sisa kipili. Kamisa thapo pasio maama kutenö, Papilônia tä uli kule, ĩ tole ha makö simöpali pia salo’ ĩ na Teusö a kuumaö!” ĩ na Teusö a kai a wäsä sinomo noai, ĩ anö ĩ na tä kuu tä, tä sãökököma' ĩ na Estêvão a kuuma. 44 Ĩ na a kuu nö, 'Salo ösö sai ha Teusö a kuo noai, sanöma töpö kuo maapö tä uli ha kamakö hai nö patapö töpö huulö pamö ĩ a sai thapoma. “Ĩ na a sai kui ipa wa sai thaa totikiö!” Teusö anö ĩ na Moisés a noa thaa totioma kutenö, ĩ na a sai kui a sai thaa totia hö̃tököma. 45 Ĩ a sai thakö noai, sanöma töpö kuo maapö tä uli ha ĩ kamakö hai ĩ nö patapö töpönö ĩ a sai tälö nö, ĩ a sai kai konasolöma. Josué anö ĩ töpö kai konasolö wi, Teusö anö tiko töpö sasupalö noai, kamakö hai ĩ nö patapö töpönö ĩ tä uli täa asalö nö, Teusö a hai salo ösö sai thapotima. Davi a kupo paio mi tä, ĩ tä uli ha Teusö a hai salo ösö sai kuo soama. 46 Ĩ na tä kua tä, Teusö anö Davi a totiapala apa sinomoti noai, Teusö a na ĩ a hapalo nö, “Teusö ai. Jacó anö wa thapo noai ĩ waö! Au sai sa sai thaköpököö! Ĩ a sai na wa pilitiopöö!” ĩ na Davi a kuuma. 47 Ĩ na Davi a kuuma maaki, Salomão anö ĩ a sai thaa haiköma. 48 Ĩ a sai na Salomão anö Teusö a thaki pia salo, a sai thaköma maaki, sanöma makönö sai a thakö noai, ĩ a sai na Teusö a pata pilio mai kitä. Ösö hamö Teusö a kupoli, sanöma makönö sai a thakö noai, ĩ a sai na ĩ a pata kuo mai kitäö! Ĩ na Teusö a kai a wäsä sinomo wi, ĩ na ĩ a kuu hö̃töoö: 49 “‘Hi tä hẽtu hamö tä uli kupoli, ĩ ipa lotami ti. Konona sa ami maketio wi, ĩ ipa masita tä uli’ ĩ na Teusö a kuu. Ĩ na a kuu nö, ‘Önö kutenö, sa kuköpö, wi na sai a kui ma sai thaköpö? Sa mota mapopö, witi ha ma sai thaköpö? Sa piliköpö, sanöma makönö ĩ ma sai thaa mai kitä ta pi kuu mai. 50 Teusö sanö ĩ sa tä pewö thama pi kuu mai’ ĩ na Teusö a kuu” ĩ na Teusö a kai a wäsä sinomo noai, ĩ na ĩ a kuuma' ĩ na Estêvão a hapalo nö, ĩ na a kuuma. 51 Ĩ na Estêvão a kuu nö, 'Teusö ma ta hini maapa wi. Teusö ma ta hini wanio opapa wi. Kamakö hai ĩ nö patapö töpö kua noai na, ĩ na makö ta kua hö̃töowö. Teusö a õsi kua tolele, ĩ ma hini wani ipö. 52 Teusö a kai a wäsä sinomo noai, au nö patapö töpönö ĩ töpö pewö peama sinomotima. “Toitai tä thaa sinomo asa wi, waiha ĩ a walokö solö kitäö!” töpö kuu noai, au nö patapö töpönö ĩ töpö säma. Toitai tä thaa sinomo asa wi, ĩ Jesus a hilo wi, ĩ ma namo simököma. Ĩ ma monima nö, ma säpamani kipili. 53 Teusö anö makö noa thaa noai, ãju töpönö ĩ ta wäsä tolea noai, ĩ ma ta tälöma maaki, ĩ ma ta hini totio maama' ĩ na Estêvão a kuu totiatalo opama. 54 Estêvão a kuu noai, juteu töpö hai ĩ pata töpönö ĩ ta hininö nö, töpö hĩso opama. Töpö hĩso opa nö, töpö pewö asö asömo opama. 55 Ĩ na tä kua tä, Estêvão a na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a kua totiki ha, hi tä hẽtu hamö Estêvão a nonoiki nö, Teusö a wakala apöpoli, ĩ tä tapama. Ĩ tä tapa nö, Teusö a kotö ha pelupö Jesus a öpapoli, ĩ tä tapa apa naio soatama. 56 Ĩ tä tapa nö, 'Möö nökö. Teusö anö hutu mosökö hãkomapole, ĩ sa tä tapa apa kule. Teusö a kotö ha sanöma tä kupaso noai, ĩ Jesus a lö kui ĩ sa tapa apa kule' ĩ na Estêvão a kuuma. 57 Ĩ na a kuu ha, juteu pata töpönö Estêvão a hini wani ipö salo, töpö sömöka kasöiki nö, töpö lalupalo nö, Estêvão a na töpö läläa soaiki nö, 58 a huölö nö, Jetusalẽi tä uli atu pata hamö a läkäpolöma. A läkälölö nö, maa mapönö a säpalöpö, Estêvão a säsä kolola apama. Estêvão a säsäti pole, watata ösönö ĩ töpö halole, ĩ töpönö ĩ ösökö hasulalö nö, Saulu a hĩsa öpa pa, ĩ ösökö pewö paköma. 59 Estêvão a säsäö ha, 'Jesus Kaikana. Kawanö sa õsi konöö!' ĩ na Estêvão a kuuma. 60 Ĩ na a kuu nö, masita tä ha a lotaiki nö, pili maekonö a hĩta thaiki nö, 'Ipa pata täö! Hi töpö wanisala apa wi, ĩ töpö hĩsu thaa tihöö! Sa nö sua tihöö!' ĩ na Estêvão a kuu lalupalo nö, a nasi tuköma.

Atos 8

1 Ĩ töpönö Estêvão a säsä tä, Saulu anö ĩ töpö wasu maama. 'Awai. A säpalöö!' a kuuma. Estêvão a nasi tuo pole, ĩ tä wakala ha, Jetusalẽi tä uli pata ha, Jesus a thapo wi, ai töpönö ĩ töpö pe epii töpö peama kolo kupoma. Töpö peama kolo kupoö ha, Jutéia tä uli pata hamö ai töpö toköamö kulasolöö, Samatia tä uli hamö ai töpö toköamö kulasoö, ĩ na töpö kuama. Jesus anö töpö simönö noai, Jetusalẽi tä uli pata ha ĩ töpö pilio haio asama. 2 Teusö a thapo totio opa wi, ĩ ai töpönö Estêvão a patiliköma. Estêvão a na ĩ töpö ö̃kö lalupalo opama. 3 Saulu anö Jesus a thapo wi ĩ töpö peama apatima. Ĩ töpö sai pö ha a lisia hätäpo nö, wano töpö, suö töpö, ĩ na töpö läkäa thalalölö nö, sai a lototoa apöle, ĩ a sai ha töpö titiaköma. 4 Ĩ na tä kua tä, töpö selekepaso noai, ĩ töpönö Jesus a wäsätiilöma. 5 Samatia tä uli ha ai pö sai hö̃kökö öpii sai pö kule, ĩ hamö Filipe a timökitö nö, ĩ töpö na Cristo a wäsätima. 6 Filipe anö ta wäsä wi, ĩ töpönö ĩ ta hinia totialalöma. Teusö anö aipö tä thaa taö asa wi, Filipe anö ĩ nasimö tä thatima salo, ĩ töpönö ta hinia totilöma. 7 Ĩ töpö na sai töpö sapäko sinomotima maaki, Filipe anö Jesus a wäsä tä, sai töpö lalupalo nö, ĩ ai töpö satehe epii töpö hulakö nö, töpö toköa konasolöma. Töpö huu hiopöi, Teusö anö ĩ töpö totia kopalöma. Töpö huatalo mi ipii, ĩ töpö toa naia komanöma. 8 Önö kutenö, ĩ sai pö pata ha töpö kuo noai, ĩ töpö pi mönaha apama. 9 Samatia tä uli ha Filipe a huu paio mai ha, ĩ tä uli ha Simão a sapulimo sinomotima. A sapulimo sinomoti ha, 'A kilia apatiwö' töpö kutima. 'Sa sapulimo tao opa asa kutenö, kamisa hai, pata sa asawö' ĩ na Simão a kuu sinomoma. 10 A kuu tä, pata töpö solo, samatia tili töpö pewö aiki, 'Ĩ pitili ta. A sapuli ipö, Teusö anö Simão a lotetepamanö noa' ĩ na töpö kutima. 11 Simão a sapulimo sinomo nö, 'A wani kila apati noa' ĩ na töpö thama tetea apa waikia salo, ĩ töpö pewönö Simão a kai a hinia totilöma. 12 Simão a kai a hini paioma maaki, Filipe a kai a hinia nömönöma. Ta topa apöle, Filipe anö ĩ ta wäsä nö, a hapalo nö, 'Teusö a kaikanamo sinomo wi, ĩ na ĩ tä kuaö. Jesus Cristo a hilo wi, ĩ na ĩ a kuaö' ĩ na Filipe a kuu ha, 'Filipe anö ta wäsä wi, ĩ pitili ta' ĩ na samatia tili töpö kuu nö, Jesus a tälöma. Jesus a tälö nö, wano töpö, suö töpö, ĩ na töpö kui töpö mai õhomamonasoma. 13 Simão a lö kui, a sapulimo sinomoti noai, ĩ anö Jesus a täa nainöma. Jesus a täa nainö nö, a mai õhomamono nö, Filipe a na a nokapalotima. A nokapaloti tä, Filipe aiki, 'Teusö a lotete epö' ĩ na töpö pi thama pia salo, Teusö anö tä thama taö asa wi, Filipe anö ĩ tä thamatima. Tä aipamatima. Tä aipamati wi, Simão anö ĩ tä taa nö, 'Kilia apawö' ĩ na a kutima. 14 Ĩ na tä kua tä, Jesus anö töpö simönö noai, ĩ töpö na, 'Samatia tili töpönö Teusö tä kai a hini thaliö!' ĩ na ai töpö kuu ha, ki hamö, Samatia tä uli hamö Pedro a, João a, ĩ na kilii töpö simönöma. 15 Samatia tili töpö aiki, 'Kaikana Jesus sa thapo pi topa' ĩ na ĩ töpö kuuma ha, töpö mai õhomanöma. Töpö mai õhomanöma maaki, ĩ töpö na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a ithopo mai ha, töpö kutioma. Ĩ na ĩ töpö kutioma kutenö, Pedro a, João a, ĩ na kilii töpö waloiki nö, Teusö a na ĩ töpö hapalo nö, 'Hi töpönö, kawa õsi kua tolele ĩ a täalalöpöö!' ĩ na ĩ töpö kuuma. 17 Ĩ na töpö kuu nö, samatia tili töpö na töpö ami waliki ha, samatia tili töpönö Teusö a õsi kua tolele, ĩ a täalalömae. 18 Simão a lö kui, Jesus anö töpö simönö noai, ai töpö na ĩ töpö ami waliki nö, Teusö a õsi kua tolele, ĩ a ithopamani wi, ĩ Simão a waninö ĩ tä taa nö, Pedro a, João a, ĩ töpö na, 'Sa töpö höpöa nö, ĩ töpö na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a ithopama kua wi na, ĩ na sa thama naioö! Sa thapalöma, kamakö na sitipa sa kökö totoki kitäö!' ĩ na Simão a kuu ha, 20 Pedro aiki, 'Õsi töpö pea sinomoti wi, ĩ hamö au sitipa kökö kai hua pasia soatalolö. “Teusö anö noa mai ha kama õsi kua tolele, ĩ a tototaö ta” pi kuu mai' ĩ na Pedro a kuuma. 21 Ĩ na a kuu nö, 'Teusö a na wa õsi tomöpo mi kutenö, Teusö a na wa kalipalo mai kitä. 22 Wa õsi wanisala apa wi, ĩ sa tä taö waikia kule. “Kamisanö ai töpö na Teusö a õsi kua tolele ĩ sa õsi ithopama naio nö toa sö ö̃” ĩ na wa pi kupalo opati salo, wa pi topa mane. Wanisala wa tä thaa sipa apa sai' ĩ na Pedro a kuu nö, '“Sa wanisala wi, ĩ tä matamanöö! Wanisala sa tä thaa pi topa wi, ĩ tä matamanö nö, kamisa na a hĩso tihöö!” ĩ na Teusö a na a kuu!' ĩ na Pedro a kuuma. 24 Ĩ na Pedro a kuu ha, Simão aiki hö̃töwö, '“Ĩ na Teusö anö wa thama kitäö!” makö kuu ke maaki, Teusö a na makö hapalo nö, “Ĩ na Simão a thama tihöö!” ĩ na pö kuu!' ĩ na a kuuma. 25 Ĩ na tä kua tä, Pedro a, João a, ĩ töpönö Teusö a kai a wäsä nö, kai a kateha nö, Jetusalẽi tä uli hamö töpö huu koonö tä, Samatia tä uli pata ha sai pö hö̃kökö öpii sai pö kule hamö, Jesus ta topa apöle ĩ ta wäsätiilöma. 26 Ĩ na tä kua tä, Filipe a na Teusö a hai ĩ ãju tä hapalo nö, 'A husoö! Ki hamö, Jetusalẽi tä uli ha piliso ola kule, Kasa tä uli ha ĩ piliso kolo kulakili, sai a kuo maa pa tiso kule, ĩ tiso ha töpö satehe epii töpö huatalo mi, ĩ tiso hamö a hulolöö!' ĩ na a kuuma. 27 Ĩ na a kuu ha, Filipe a husolo nö, ĩ hamö a hulasolöma. Ĩ hamö, esiópia tili pata tä aiki, ĩ eunuku tä hilo wi, Jetusalẽi tä uli hamö ĩ a Teusömomö huma, 28 a Teusömo matalo nö, a koonö tä, Teusö a kai a wäsä sinomo wi, ĩ Isaías anö waheta tä sãököpalö noai, ĩ tä mötima. Kapalu anö töpö pi saiapalati wi, ĩ ösö na esiópia tili pata tä lotiki nö, waheta tä mötima. 29 Tä möö soatia tä, Filipe a na Teusö a õsi kua tolele, ĩ a hapalo nö, 'Ki a na wa waloikitö nö, a nokapalolöö!' ĩ na a kuu ha, 30 Filipe a läläa hailolö nö, a waloikitö nö, esiópia tili ta hinima. Isaías anö waheta tä sãöka noai, esiópia tili tänö ĩ waheta tä kateha pole, Filipe anö ĩ ta hini nö, 'Wa ta katehati pole, ĩ wa tä hini totia kule?' ĩ na Filipe a kuuma. 31 Ĩ na a kuu ha, 'Ma. Sa pi hatukupamanöpö, ĩ tä kua kule ta o? Hisa ha a loa naikisoö!' ĩ na esiópia tili tä kuuma. 32 Pi naka. Ĩ esiópia tili tänö tä waheta katehati noai, ĩ na ĩ tä waheta kuuma: 'Oweha a säpali pia salo, a täa thalölö wi na, ĩ na ĩ a täa thaa hö̃tölölöma. Oweha a ose kõi wai päsä tä, a wai lalupalo mi kua wi na, ĩ na ĩ a lalupalo kua hö̃töo maama. 33 Ĩ a pepalama apama. A wanisala mi ipö maaki, ĩ a pepalama apama. A säpalöma ha, hi masita tä uli hamö a pilio matasoma. Önö kutenö, kama hai ĩ ola töpö kuo maama salo, ĩ töpö a kateha mai kitä' ĩ na ĩ tä waheta kuuma. 34 Ĩ na ĩ tä waheta kuu wi, ĩ ta kateha nö, 'Teusö a kai a wäsä sinomo noai, ĩ anö ĩ witi pili a katehama? Kama aiki hãtowö? Ai tä aiki hãtowö?' ĩ na Filipe a na ĩ na esiópia tili tä kuuma. 35 Ĩ na a kuu ha, Filipe anö ĩ waheta kuu wi, ĩ ta kateha nö, Jesus ta wäsä soatama. 36 Jesus ta wäsä nö, ĩ piliso hamö töpö huulö tä, maa tuu ha töpö hasuoma. Töpö hasuo tä, ĩ esiópia tili pata tä aiki, 'Möö nökö. Maa tuu kua kule. Sa mai õhoma mi salo' ĩ na a kuuma. 37 [A kuu ha, 'Awai. “Wa kuuhe, ĩ pitili ta. Jesus sa pii” ĩ na wa kuu ha, wa mai õhoma pia kule' ĩ na Filipe a kuuma. A kuu ha, 'Awai. Pitili ta. “Jesus Cristo a hai, ĩ Teusö pelupö a” ĩ na sa kuu naia kule' ĩ na esiópia tili pata tä kuu nö,] 38 'Ösö opitamanöö!' ĩ na a kuuma. Ĩ na a kuu ha, ösö opitamanö nö, töpö ithopalo nö, maa tuu ha töpö ekuiki nö, ĩ ha töpö kalola nö, ĩ ha Filipe anö esiópia tili tä mai õhomanöma. 39 A mai õhomanö nö, töpö söposöa kopalo nö, Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö Filipe a täa soatalölöma. Filipe a täa soatalölöö ha, a tapa kõo maama. Esiópia tili pata tä aiki, a pi mönaha apa salo, 'Aitaköö! Aitaköö!' a kuu kai konasolöma. 40 Filipe a lö kui, Asotu tä uli ha a waloa soataköma. A waloa soataiki nö, Jesus a wäsäma. Ĩ ha a husoa kono nö, Sesatéia tä uli hamö a huulö tä, sai pö hö̃kökö öpii sai pö pewö hamö a hasuso tä, ta topa apöle, Filipe anö ĩ ta wäsätilöma.

Atos 9

1 Ĩ na tä kua tä, Jesus pata ta hini sinomoti wi, Saulu anö ĩ töpö wanipo nö, 'Ĩ sa töpö säpamanöpöö!' a kuu nö, Teusö a täpä totio wi, ĩ pata tä na Saulu a ekuiki nö, 2 'Tamaasöku tä uli pata ha sa hulolö nö, Jesus a thapo wi ĩ sa töpö talalö nö, suö töpö solo sa töpö õkapamanö nö, hisimö, Jetusalẽi tä uli pata hamö sa töpö suaki solö nö, ĩ na sa töpö thama pia salo' ĩ na Saulu a kuuma. Ĩ na a kuu nö, 'Tamaasöku tä uli ha juteu töpö kokamo sinomo wi, ai sai pö ha töpö kokamo seteko wi, ĩ töpö na waheta wa tökö simöpalöö! Kamisa na ĩ waheta wa tökö simöpalöpököö! Ĩ wa tökö simöpalöma, ĩ töpö aiki, “Naiö! Töpö suaalö tihöö!” ĩ na ĩ töpö kuu mai kitäö!' ĩ na Saulu a kuuma. 3 Ĩ na Saulu a kuu ha, 'Awai!' ĩ na pata tä kuu hö̃töoö ha, Saulu a alulö nö, Tamaasöku tä uli pata ha a ateo tä, hutu mosökö ha ta pata wakala apii, Saulu a na ĩ ta pata ithoa läpaköma. 4 Ĩ ta pata ithoa läpaki ha, masita ha Saulu a kea soasoma. A kea soalo nö, Saulu a paa tä, 'Saulu ai. Wi na wa pi kuu salo, sa peamatii?' ĩ na ta kuu soatasoma. 5 Ĩ na ta kuu ha, 'Pata. Ĩ witi wa?' Saulu a kuu ha, 'Kawanö sa peamati wi, ĩ Jesus sa. A hoköpaloö! 6 Tamaasöku tä uli pata ha wa talalo nö, ki ai tä aiki, kawa na ĩ a waloiki nö, “Ĩ na wa kuapököö!” ĩ na ĩ a kuu kitäö!' ĩ na ta kuu soatama. 7 Ĩ na ta kuu pole, Saulu a na töpö huu naine, ĩ töpönö ĩ ta hini naia kule maaki, pili töpö mamo sainö sanöma tä tapa totio mi kutenö, töpö kilia apölo nö, töpö hapalo mai, töpö öpaha pasitioma. 8 'A hoköpaloö!' ta kuu ha, Saulu a hoköpalo nö, a mamo kasö mia mane maaki, lope epii a mamo huu maa soatapöma. A mamo huu maa soatapi ha, ai töpönö a tutulölö nö, Tamaasöku tä uli pata hamö a kai talaso tasoma. 9 A kai talalotö nö, 3 tä mumi kui tä mumi kupo tä, tä tapa mai, a ia mai, a amisio mai, ĩ na Saulu a kua pi kupotima. 10 Ĩ na Saulu a kua pi kupoti tä, Tamaasöku tä uli pata ha a pilile, Jesus a thapo wi, ĩ Ananiasö a hilo wi, ĩ a na Jesus pata tä tapamonasoma. Ananiasö a manimo tä, Jesus a tapamo maama. A mio mai ha, a mamo tetea soatia tä, Jesus a tapamonasoma. A tapamono nö, a hapaloma. A hapalo nö, 'Ananiasö' a kuu ha, 'Ö! Kaikana ai. Ka pi tä?' a kuu hö̃töoma. 11 A kuu hö̃töoö ha, 'A hoköpaloö! Ki ha, Tiso salilii tiso kolo kule, ĩ tiso ha Jutasö a sai pö kule, ĩ hamö a alulöö! Ĩ hamö wa walotaikitö nö, “Tasu tä uli ha a piliamö kuo wi, ĩ Saulu a hilo wi, hisa ha ĩ a kua kule?” ĩ na wa kuu! Ki sai a ha kamisa na Saulu a hapalo waikilati kitä' ĩ na Jesus a kuuma. 12 Ĩ na a kuu nö, 'Saulu a na Ananiasö wa hilo wi, ĩ wa uni tapamonasoma. Wa uni tapamono nö, Saulu wa mamo huu topa komaköpö, Saulu wa mamo höpöama' ĩ na Ananiasö a na uni tä na ĩ na Jesus Kaikana a kuuma. 13 Ĩ na Jesus a kuuma ha, 'Kaikana ai. Naiö! “Wa thapo wi, Saulu anö ĩ töpö peama apati sai thaliö!” ĩ na töpö satehe epii töpö kuu thali nökö' ĩ na Ananiasö a kuuma. 14 A kuu nö, 'Ki ha, Teusö a täpä sinomo wi, ĩ pata töpö aiki, “Ai töpönö Jesus a naka nö, ĩ a na töpö hapalo sinomo wi, ĩ töpö õkapalölöö!” ĩ na Saulu a na, ĩ na pata töpö kuuma thali nökö' ĩ na Ananiasö a kuuma. 15 Ĩ na a kuuma maaki, Jesus pata tä aiki, 'A alulöö! Kamisanö Saulu sa kalipalama pia salo, kamisanö ĩ sa saia waikili kipili. Sa saia waikilöma kutenö, juteu töpö a hilo pasio mai ĩ töpö, ĩ töpö hai ĩ kaikana töpö, isöhaeu töpö, ĩ na töpö kui töpö na Saulu a alulö nö, sa wäsä kuki kitä' ĩ na Jesus pata tä kuu nö, 16 '“Kawanö sa wäsä totioö ha, ai töpönö pe epii wa peama kitäö!” Saulu a na ĩ na sa kuu kitä' ĩ na Ananiasö a na ĩ na Jesus a Kaikana kuuma. 17 Ĩ na Jesus a kuu ha, ĩ a sai hamö Ananiasö a hulolö nö, a lisipalo nö, Saulu a höpöa nö, 'Ipa Saulu ai. Ki piliso hamö wa huima tä, kawa na Jesus a Kaikana tapamonaso noai, kawa na ĩ anö sa simöpali ke. Wa mamo huu topa kõki, Teusö a õsi kua tolele, kawa na ĩ a kua totiki, ĩ na wa thamapö, Jesus anö sa simöpali ke' ĩ na Ananiasö a kuuma. 18 Ĩ na a kuu tä, salaka ösö kui na, pili a mamokö ha ĩ na tä kui tä kelasoma, Saulu a mamo höpöpöo opama maaki, a mamo topa kõo soataköma. A mamo topa kõo soataiki nö, a hoköpalo nö, ĩ na tä kua tä, a mai õhomamonasoma. 19 A mai õhomamono nö, a ia kõo nö, a lotetea apa kopasoma. Satehe epii tä mumi ha, Tamaasöku tä uli pata ha Jesus ta hua sinomo wi, ĩ töpö na Saulu a kutioma. 20 A kutiki nö, juteu töpö kokamo sinomo wi ĩ sai pö hamö Saulu anö Jesus a wäsä hätäpo soa nö, 'Jesus a hai, ĩ Teusö a ulupö pasiwö' ĩ na a kutima. 21 Ĩ ta kuu hini wi, ĩ töpö aiki, 'Kilia apawö. Jesus a nakati wi, Jetusalẽi tä uli pata hamö ĩ töpö pewö mapamani pia salo, ĩ töpö säpamati noai, hi ĩ a. Jesus a nakati wi, ĩ töpö õkapalö nö, Teusö a täpä sinomo wi ĩ pata töpö na ĩ töpö sulölö pia salo, hisa ha a walokö noai, hi ĩ a' ĩ na töpö kutima. 22 Ĩ na töpö kutima maaki, Saulu a hapalo lotetea apa nö, Tamaasöku tä uli ha juteu töpö pililati, ĩ töpö na, 'Ĩ naköö! Ĩ naköö! Jesus a kaikanapalö noai, ĩ a' ĩ na Saulu a kuu totio opaö ha, juteu töpö hapalo hö̃töo maama. 23 Ĩ na tä kua tä, satehe epii tä mumi matalo nö, juteu töpö aiki, 'Saulu ma wani säpalöpöö!' ĩ na töpö hãtomo nö, töpö kuuma maaki, ai tänö ĩ ta wäsäö ha, Saulu anö ĩ ta hini hö̃tölöma. 24 Saulu a säpali pia salo, Tamaasöku tä uli sika pata ha tä pata hokolole, ĩ ha töpö lisito sinomo wi, ĩ sami taka holele, ĩ taka ha juteu töpö läapalotima. Wakalai ha töpö läapalotii, mumai ha töpö läapalotii, ĩ na töpö kuatima. 25 Töpö läapalotima maaki, mumai ha Saulu a kai a huati wi, wöö a pata ha ĩ töpönö Saulu a titiki nö, tä pata hokolole, ĩ ai tä hẽtu pata hamö Saulu a pi ithoamö thaa kopamanöma. 26 Saulu a pi ithoamö thaa kopamani ha, Jetusalẽi tä uli pata hamö a hua soasolöma. A hua soalolö nö, ĩ hamö Jesus ta hua sinomo wi, ĩ töpö na Saulu a kuo pi topama maaki, Saulu a na ĩ töpö kili ipama. 'Saulu anö Jesus ta hua wi, ĩ a mai kitä' ĩ na ĩ töpö pi kuuma. 27 Ĩ na töpö pi kuuma maaki, Jesus anö töpö sailö noai, ĩ töpö na Pahanapé anö Saulu a hilakölö nö, a hapalo nö, 'Piliso na töpö huima tä, Saulu anö Jesus a Kaikana tapama thaliö! Saulu a na Jesus a hapaloma thaliö! Ki ha, Tamaasöku tä uli ha a kili mai, Jesus a wäsätima thaliö!' ĩ na Pahanapé a kuu läoma. 28 Ĩ na Pahanapé a kuu läoma, ĩ na tä kua tä, ĩ töpö na Saulu a kua naiki nö, Jetusalẽi tä uli pewö hamö a huti pamö 29 a kili mai, Jesus a Kaikana wäsätima. Juteu töpönö köteeku töpö kai hini wi, ĩ töpö na Saulu anö ta wäsäö ha, Saulu a na ĩ juteu töpö hapalo nomöho opa hö̃töoma. Töpö hapalo hö̃töo nö, Saulu a säpa pi topama. 30 Saulu a säpa pi topa wi, Jesus a thapo wi ĩ töpönö ĩ ta hininö nö, Sesatéia tä uli hamö Saulu a hilakötö nö, Tasu tä uli hamö a simöpalöma. 31 Ĩ na tä kua tä, Jutéia tä uli pata, Kaliléia tä uli pata, Samatia tä uli pata, ĩ na tä uli kui tä uli pewö hamö Jesus a thapo wi, ai töpönö ĩ töpö peama kõo maama. Pea mai, töpö lotetea apöpasoma. Jesus a Kaikana hini totiatalo opaö ha, Teusö a õsi kua tolele, ĩ anö ĩ töpö õsi lotetea apöpamanö nö, töpö satehea apöpamanöma. 32 Ĩ na tä kua tä, Pedro a pata hupalo hätäpoti tä, Lita tä uli hamö Teusö a thapo wi ĩ töpö pilile, ĩ töpö na Pedro a hama huu kölöma. 33 A talalo nö, Enéias a hilo wi, ĩ a talalöma. Enéias a wani kõheo sinomo wi a wani kutenö, a pilio soatioma. A wani huatalo mai ha, 8 tökö inama kui tökö inama hasua kua waikipasoma. 34 Ĩ na a wani kupaloti tä, Pedro a pata hapalo nö, 'Enéias a wani! Jesus Cristo anö wa toa komani ke. A hoköpaloö! Wa paa wi, ĩ au tökö õka kopalöö!' ĩ na Pedro a pata kuu ha, a wani hoköa soatasoma. 35 A hoköa soatalo nö, Lita tä uli ha töpö pilile ĩ töpö, Satõ tä uli ha töpö pilile ĩ töpö, ĩ na kilii töpö pewönö Enéias a wani talalö nö, ĩ töpönö Jesus a naka läa soalöma. Jesus a naka soalö nö, Jesus a thapoma. 36 Ĩ na tä kua tä, Jopi tä uli ha suö tä hai, ĩ Tapita a hilo wi, ĩ a kuoma. 'Tapita a' juteu töpö kuu pasio wi, köteeku töpö kai pasiwö, 'Tokasö a wani' ĩ töpö kuu pasioö. Tokasö a hai, Jesus a thapo wi ĩ a kuoma. Ĩ a noio opa sinomotii, toitai tä thaa sinomoö, wani tä na töpö honimo opati tä, ĩ töpö täpä sinomoö, ĩ na ĩ a kua sinomotima. 37 Ĩ na a kua tä, a salipalo nö, a nomasoma. A nomasoö ha, ai töpönö a nomawö salupalö nö, sai a hösöka ha a nomawö pi alaköma. 38 A alaköma tä, Jesus a thapo wi, Pedro a pata na ĩ töpönö polakapi töpö simönöma. 'Lita tä uli ha Pedro a kua kulaiö!' ĩ na tä kuu hininö nö, Lita tä uli atepa apa kutenö, Pedro a na ĩ töpö simönöma. Ĩ na tä kua tä, töpö simönö noai, ĩ töpö waloikitö nö, 'Kamisamakönö wa nakamö huu ke' ĩ na Pedro a na ĩ na ĩ töpö kuuma. 39 Ĩ na töpö kuu ha, Pedro a nokalolö nö, a waloikitö nö, sai a hösöka hamö Pedro a kai tupolö nö, ĩ ha suö töpö hai ĩ peanopö töpö noma waikilaso noai, Pedro a na ĩ töpö suö sototatima. Tokasö a nomasoö ha, töpö ö̃kö kai sototatima. Töpö ö̃kö kai sototati nö, Tokasö anö haloi ösökö tiäpalö noai, Pedro a na ĩ töpö suönö ĩ ösökö möma hätäpotima. Haloi ösökö hototii, ai ösökö lapei, ĩ na ösökö kui, ĩ ösökö satehe epii ösökö möma hätäpotima. 40 Ĩ na tä kua tä, Pedro a patanö ĩ töpö pewö atupamanö nö, pili a maekonö a hĩta thaiki nö, Teusö a na a hapaloma. Teusö a na a hapalo paio nö, nomawö tä pi alale ha, ĩ ha Pedro a öpa nomöhötalo nö, 'Tapita ai. A hoköpaloö!' ĩ na Pedro a kuu ha, a mamo tetea kopasoma. A mamo tetea kopalo nö, Pedro a talalö nö, a loa sononoa kopasoma. 41 A loa sononoa kopasoö ha, Pedro a ami totokö nö, a söpöa konöma. A söpöa konö nö, Jesus a thapo wi ĩ töpö, suö töpö sinoa kopaso noai ĩ töpö, ĩ na töpö kui, Pedro anö ĩ töpö naka kõo nö, suö tä temii ĩ a möma kõoma. 42 Suö tä temöa komani wi, Jopi tä uli pewö hamö ĩ ta wäsä hätäpoö ha, Jesus a Kaikana thapo wi, ĩ töpö satehe epii töpö kupasoma. 43 Ĩ na tä kua tä, salo ösö na Simão a kalipalo sinomo wi, ĩ a sai ha Pedro a kutioma. Ĩ ha a kutia tä, satehe epii tä mumi matasoma.

Atos 10

1 Sesatéia tä uli pata ha Kohonéliu a pilioma. Sotatu töpö satehe epii, 600 töpö kui, ĩ itália tili töpö sotatu a hilo wi, ĩ töpö na Kohonéliu a sotatumo naioma. Kohonéliu anö satehe epii, ĩ 100 sotatu töpö kui töpö simöa sinomotima. 2 Kohonéliu a, kama ai töpö, ĩ na töpö kui töpönö Teusö a hini totio wi, ĩ töpö kuoma. Ĩ töpö Teusömo sinomoma. Wani tä na juteu töpö honimo wi, ĩ töpö na Kohonéliu anö sitipa kökö totoma sinomoma. Teusö a na a hapalo sinomoma. 3 Ĩ na tä kua tä, motokö akäpo tä, Teusö a hai ĩ ãju tä waloköma. A walokö noai, Kohonéliu anö ĩ a uni talalöma. Ĩ a talalö nö, ĩ ãju tä aiki, 'Kohonéliu ai!' a kuu ha, 4 Kohonéliu a kili ipa salo, a mamo teteo päoma. A mamo tetea päiki nö, 'Ka tä, pata tä?' a kuuma. A kuu ha, 'Teusö a na wa hapalo sinomo wi, ĩ tä na Teusö a pi moti mai kitäö! Wani tä na töpö honimo opa tä, ĩ wa töpö täpä sinomo wi, ĩ tä na Teusö a pi moti nai mai kitäö! 5 Önö kutenö, Jopi tä uli ha ai töpö simöpalöö! Sim