The New Testament of our Lord and Saviour Jesus Christ

Матфей Бичиген Сÿÿнчилÿ Jар

Матфей 1

1 Давидтиҥ ле Авраамныҥ калдыгы Иисус Христостыҥ ада-öбöкöлöри. 2 Авраамнаҥ Исаак туулган, Исаактаҥ Иаков туулган, Иаковтоҥ Иуда ла оныҥ карындаштары туулган; 3 Иуданыҥ эмеени Фамарьдаҥ Фарес ле Зара туулган, Фарестеҥ Есром туулган, Есромноҥ Арам туулган; 4 Арамнаҥ Аминадав туулган, Аминадавтаҥ Наассон туулган, Наассонноҥ Салмон туулган; 5 Салмонныҥ эмеени Рахавтаҥ Вооз туулган, Воозтыҥ эмеени Руфьтаҥ Овид туулган, Овидтеҥ Иессей туулган; 6 Иессейдеҥ Давид-каан туулган, Давид-кааннаҥ Соломон туулган, Соломонныҥ энези дезе Урияныҥ башкыдагы эмеени болгон; 7 Соломонноҥ Ровоам туулган, Ровоамнаҥ Авия туулган, Авиядаҥ Асаф туулган; 8 Асафтаҥ Иосафат туулган, Иосафаттаҥ Иорам туулган, Иорамнаҥ Озия туулган; 9 Озиядаҥ Иоафам туулган, Иоафамнаҥ Ахаз туулган, Ахазтаҥ Езекия туулган; 10 Езекиядаҥ Манассия туулган, Манассиядаҥ Амос туулган, Амостоҥ Иосия туулган; 11 Вавилон jерине кöчÿрердеҥ озо Иосиядаҥ Иехония ла оныҥ карындаштары туулган; 12 Вавилонго кöчÿрген соҥында Иехониядаҥ Салафиил туулган, Салафиилдеҥ Зоровавел туулган; 13 Зоровавелдеҥ Авиуд туулган, Авиудтаҥ Елиаким туулган, Елиакимнеҥ Азор туулган; 14 Азордоҥ Садок туулган, Садоктоҥ Ахим туулган, Ахимнеҥ Елиуд туулган; 15 Елиудтаҥ Елеазар туулган, Елеазардаҥ Матфан туулган, Матфаннаҥ Иаков туулган; 16 Иаковтоҥ Марияныҥ öбööни Иосиф туулган, Мариядаҥ Христос дейтен Иисус туулган. 17 Анайдарда, Авраамнаҥ ала Давидке jетире бастыразы он тöрт ÿйе; Давидтеҥ ала Вавилонго кöчÿргенине jетире база он тöрт ÿйе; Вавилонго кöчÿргенинеҥ ала Христоско jетире база он тöрт ÿйе.

Иисустыҥ туулганы

18 Иисус Христостыҥ туулганы мындый болгон. Оныҥ энезин, Марияны, Иосифле кол алыштырып койгондор, jе олор биригерге jеткелекте, Мария Агару Тыннаҥ барланып калган. 19 Марияныҥ öбööни Иосиф, ак санаалу кижи бойы, оны улус алдына уйатка тÿжÿрбейин деп, jажытту jандырып ийерге сананган. 20 Jе анайда сананып аларда, ого тÿш jеринде Кайраканныҥ ангели кöрÿнип, мынайда айткан: — Давид уулы Иосиф! Мария эмеениҥди бойыҥда jÿргÿзерге коркыба. Оныҥ бойында табылганы — Агару Тыннаҥ. 21 Табары уул болор, Оны Иисус деп адаарыҥ, нениҥ учун дезе Ол Бойыныҥ калыгын кинчектеринеҥ аргадаар. 22 Кайраканныҥ jарчы ажыра айтканы бÿтсин деп, ончозы мынайда болгоны бу. Ол айткан: 23 «Бaт, кыс барланып, уул бала табар, Оны Еммануил деп адагылаар». Еммануил дегени — «Бисле кожо Кудай» дегени. 24 Иосиф уйкудаҥ турала, ого Кайраканныҥ ангели jакарганыла эдип, эмеенин бойында jÿргÿсти. 25 Мария тун уул бала тапканча, оныла билишпей jÿрди. Иосиф баланы Иисус деп адады.

Матфей 2

Кÿнчыгыштыҥ судурчылары Иисуска бажырганы

1 Иисус Иудей jериндеги Вифлеем деп калада Ирод-каан тужында туулган. Jе бат, кÿнчыгыштаҥ Иерусалимге судурчылар келип, айттылар: 2 — Иудейлердиҥ jаҥы туулган кааны кайда болотон? Кÿнчыгышта Оныҥ jылдызын кöрдибис, Ого бажырарга келдибис. 3 Мыны угала, Ирод-каан тÿймей берди, оныла кожо бастыра Иерусалим тÿймеди. 4 Калыктыҥ ончо улу абыстарын ла бичикчилерин jууп алып, — Христос кайда туулатан эди? — деп, сурап турды. 5 Олор айттылар: — Иудей jериндеги Вифлеемде, нениҥ учун дезе jарчы мынайда бичиген 6 «Сен де, Вифлеем, Иуда jери, Иуданыҥ калаларынаҥ эмеш те кичÿ эмезиҥ: сенеҥ Башчы чыгар, Ол Израиль элимди кабырар». 7 Айдарда, Ирод судурчыларды бойына jажытту кычырып, jылдыстыҥ кöрÿнген öйин сурап, угуп алала, 8 олорды Вифлеемге ийип, айтты: — Барып, бала керегинде быжулап сурап угугар. Таап алзагар, меге тил jетиригер, мен де Ого барып бажырайын. 9 Судурчылар каанныҥ айтканын тыҥдап угала, jÿрÿп ийдилер. Jе бат, кÿнчыгышта кöргöн jылдызы олордыҥ ичкери ÿстинде барып jатты. Учында бала болгон jердиҥ ÿстине jеделе, токтой берди. 10 Олор jылдысты кöрöлö, улу сÿÿнчиле сÿÿндилер. 11 Ÿйге кирип, баланы ла Оныҥ энезин, Марияны, кöрдилер, чöгöдöп, балага jабыс бажырдылар. Оноҥ эрjинелÿ кайырчактарын ачып, Ого алтын, ладан, база смирна сыйладылар. 12 Иродко бурулбагар деп, олорго тÿш jеринде Кудайдаҥ айдылганыла, jери-jуртына öскö jолло jанып ийдилер.

Египетке ырбаганы

13 Судурчылар jÿре берерде, Кайраканныҥ ангели Иосифке тÿш jеринде кöрÿнип, айтты: — Тур, баланы ла Оныҥ энезин алганча, Египет jерине ырбап бар. Сеге айтканчам, анда jÿр. Ирод баланы öлтÿрейин деп, бедиреерге умзанып jат. 14 Иосиф туруп, тÿнде баланы ла Оныҥ энезин алганча, Египет jаар jÿре берди. 15 Анда Ирод jада калганча jÿрди. Кайраканныҥ jарчы ажыра айтканы бÿтсин деп, мынайда болгоны бу. Ол айткан «Египеттеҥ Уулымды алдырып алдым». 16 Судурчыларга электедип койгонын кöрöлö, Ирод сÿрекей чугулданды. Олордоҥ сурап уккан öйдö Вифлеемде ле оны эбире jерлерде туулган эки jашту ла оноҥ кичÿ балдарды ончолорын öлтÿрсин деп jакарды. 17 Анайып, Иеремия деген jарчы ажыра айдылганы бÿтти. Ол айткан: 18 «Рамада ÿн угулат, ый-сыгыт, улу онту-калак угулат. Рахиль балдарым деп ыйлап, токунап болбойт, нениҥ учун дезе олор jок». 19 Ирод jада калган соҥында Кайраканныҥ ангели Египеттеги Иосифке тÿш jеринде кöрÿнип, 20 — Тур, баланы ла Оныҥ энезин алганча, Израиль jерине jан — деди. — Баланыҥ тынын кыйарга сананган улус öлди. 21 Иосиф туруп, баланы ла Оныҥ энезин алганча, Израиль jерине jанды. 22 Иудей jеринде Иродтыҥ ордына оныҥ уулы Архелай каан болуп турганын угала, оноор барарга коркыды. Jе тÿш jеринде айдылганыла, Галилей jерине барды. 23 Ого келип, Назарет дейтен калада jуртай берди. Анайып, Оныҥ ады Назорей болор деп, jарчылар ажыра айдылганы бÿтти.

Матфей 3

Куба чöлдöги ÿн

1 Ол кÿндерде Крестеечи Иоанн келип, Иудейдиҥ куба чöлинде jарлыктап, 2 айдып jÿрген: — Кинчектеригерди алынып, Кудайга баштаныгар! Теҥери Каандыгы jууктап келди! 3 Исаия jарчыныҥ мынайда айткан кижизи бу болгон Куба чöлдö кыйгырганныҥ ÿни: Кайраканга jол белетегер, Оныҥ jолдорын тÿс эдигер!» 4 Иоанн бойы дезе тöö тÿгинеҥ эткен кийимдÿ болгон, белин тере курла курчанган, jиген ажы аспан ла jер адаруныҥ мöди. 5 Ол тушта Иерусалимниҥ улузы, Иудей ичинде, Иорданды jакалай jуртаган ончо улус ого келип, 6 кинчектерин ачып, Иордансууга кирип, Иоаннга креске тÿжÿп тургандар. 7 Креске тÿжерге ого кöп фарисейлер ле саддукейлер келип jатканын кöрöлö, олорго айтты: — Jыланныҥ ач-ÿрени! Кудайдыҥ келер чугулынаҥ кыйыжарыгар деп, слерге кем айтты? 8 Чындаптаҥ кинчегерди алынып, Кудайга баштанганыгарды керекте кöргÿзигер. 9 «Бистиҥ адабыс Авраам» — деп, ичигерде айдарга сананбагар. Айдып турум слерге Кудай бу таштардаҥ Авраамга балдар jайап берер аргалу. 10 Малта да агаштардыҥ тазылында jадыры: jакшы jиилек бÿтпес агашты кезип, отко таштайтан. 11 Кинчек алынарыныҥ темдеги эдип, мен слерди суула крестеп jадым, jе кийнимче келип jатканы менеҥ кÿчтÿ; мен Оныҥ öдÿгин тудунып апарарга турбазым. Ол слерди Агару Тынла, отло крестеер. 12 Оныҥ кÿреги колында: Ол идиргенин арутап, буудайын алмарына урар, саламын дезе, öчпöс отко таштап, öртööр.

Иисусты креске тÿшкени

13 Ол тушта Иоаннга креске тÿжейин деп, Галилей jеринеҥ Иорданга Иисус келди. 14 Иоанн дезе Оны токтодып, айтты: — Сен мени креске тÿжÿрер учурлу, Сен дезе меге келдиҥ бе? 15 Jе Иисус ого каруу jандырды: — Эм токтотпо. Мынызыла не ле чынды бÿдÿрип койорыс. Айдарда, Иоанн токтотподы. 16 Креске тÿжеле, Иисус ол тарый суудаҥ чыгып келерде, Ого теҥери ачылды, Ол кÿÿле чилеп Ого тÿжÿп келеткен Кудайдыҥ Тынын кöрÿп ийди. 17 Теҥеридеҥ ÿн чыкты: — Бу Мениҥ сÿÿген Уулым, Оныҥ Бойында Мениҥ jакшылыкту табым.

Матфей 4

Иисусты ченегени

1 Мыныҥ соҥында Тын Иисусты кöрмöскö ченедерге, куба чöлгö алып барды. 2 Иисус тöртöн тÿш ле тöртöн тÿн орозо тудуп, аштай берди. 3 Ченеечи Ого базып келеле, айтты: — Сен Кудайдыҥ Уулы болзоҥ, бу таштар калаш боло берзин де. 4 Jе Ол каруу jандырды: — Бичилген сöс бар: «Кижи jаҥыс калаш jип тирÿ jÿрер эмес, jе Кудай айдып турган не ле сöслö тирÿ jÿрер». 5 Айдарда, кöрмöс Оны агару калага апарып, Öргööниҥ канадына тургузала, 6 айтты: — Сен Кудайдыҥ Уулы болзоҥ, тöмöн калып ий. 7Бичилген jок беди «Бойыныҥ ангелдерине jакарар. 7 Будыҥ ташка бÿдÿрилбезин деп, Сени кол бажына алып баргылаар». — База бичигени бар «Кудайыҥ Кайраканды ченебе. — деп, Иисус каруу jандырды. 8 Кöрмöс Оны база бир сÿрекей бийик кырга алып барала, телекейдиҥ ончо каандыктарын ла олордыҥ магын кöргÿзип, 9 айтты: — Меге jыгылып бажырар болзоҥ, мыныҥ ончозын Сеге берейин. 10 — Менеҥ кеде тайыл, сатана! — деп, Иисус айтты. — Бичилген jок беди «Кудайыҥ Кайраканга бажыр, jаҥыс Ого jалчылан». 11 Мыныҥ соҥында кöрмöс Иисустаҥ jÿре берди. Jе бат, ангелдер келип, Ого jалчыланып jÿрдилер.

Иисус Галилейде

12 Иоаннды тÿрмелеп койгонын угала, Иисус Галилей jерине jÿре берди. 13 Назареттеҥ чыгала, талай jаказындагы Капернаумга келип jуртады. Ол Завулон ло Неффалимниҥ jери болгон. 14 Исаия деген jарчы ажыра айдылганы бÿтсин деп, мынайда болгоны бу. Ол айткан: 15 «Талай jаар jÿре берген jолду Завулон jери, Неффалим jери! Иордан ары jаны! Кара jаҥду jурт турган Галилей jери! 16 Карачкыда отурган калык улу jарык кöрди, öлÿмниҥ кöлöткöзи бÿркеген ороондо jÿрген улуска jарык jарыды». 17 Оноҥ ло бери Иисус jарлыктап, айдып jÿрер болды: — Кинчектеригерди алынып, Кудайга баштаныгар! Теҥери

Баштапкы ÿренчиктер

18 Галилей талайын jакалай барадып, Иисус эки карындашты: Петр дейтен Симонды ла оныҥ Андрей карындажын кöрÿп ийди. Олор, балыкчы болгон бойлоры, талайда шÿÿндеп тургандар. 19 — Мени ээчий барыгар — деп, Иисус олорго айтты. — Слерди улус тудаачы эдип салайын. 20 Олор бу тарый шÿÿнин артырып койоло, Оны ээчий бастылар. 21 Оноҥ ары барып, база эки карындашты: Зеведей уулы Иаковты ла оныҥ Иоанн карындажын кöрÿп ийди. Олор Зеведей адазыла кожо кемеде шÿÿнин jамап отургандар. Олорды кычырды. 22 Олор бу тарый, кемени ле адазын артырып койоло, Оны ээчий бастылар.

Улуска jалчыланып баштаганы

23 Иисус Галилейдиҥ jери сайын jÿрди, олордыҥ синагогаларына кирип ÿретти, Каандык керегинде Сÿÿнчилÿ Jар jарлап, улустыҥ не ле оорузын, не ле jоболын jазып jÿрди. 24 Иисус керегинде табыш Сирия ичине jайылды. Ого ончо jоболдуларды, jÿзÿн-jÿÿр ооруга таптыргандарды, туткак оорулу улусты, öзöк-буурында шилемирлÿ, улаарып базып jÿрер улусты, курулып калгандарды экелип тургандар. Ол ончозын jазып турган. 25 Галилей jеринеҥ, Он-Турадаҥ, Иерусалимнеҥ, Иудей jеринеҥ, Иордан ары jанынаҥ камык улус Оны ээчий jÿрген.

Матфей 5

Чын кежик керегинде

1 Иисус улусты кöрöлö, кырга чыкты. Отура берерде, Ого ÿренчиктери базып келди. 2 Олорды ÿредип баштап, айтты: 3 — Кудайды керектегендер кежиктÿ: Теҥери Каандыгы — олордыйы. 4 Ыйлап jÿргендер кежиктÿ: олорго коот болор. 5 Jобоштор кежиктÿ: олор jерди энчиленер. 6 Чындыктаҥ аштап-суузап jÿргендер кежиктÿ: олор тойор. 7 Быйандулар кежиктÿ: олорго быйан болор. 8 Ару jÿректÿлер кежиктÿ: олор Кудайды кöрöр. 9 Амыр jайап jÿргендер кежиктÿ: олор Кудайдыҥ уулдары деп адалар. 10 Чындык учун улуска араладып jÿргендер кежиктÿ: Теҥери Каандыгы — олордыйы. 11 Мен учун улуска jаман айттырып, сÿрдÿрип, jабарладып бурулатсагар, кежиктÿ болгоныгар ол. 12 Сÿÿнигер, jыргагар теҥеридеги кайралыгар улу! Анайып ок слердеҥ озо jÿрген jарчылар да истеткен эдилер.

Тус ла jаркын

13 — Слер — jердиҥ тузы. Тус амтанын jылыйткажын, оны катап неле тусту эдер? Ол неге де jарабас, оны jаҥыс улус тепсезин деп, чыгара таштайтан. 14 Слер — телекейдиҥ jарыгы. Кыр баштай турган кала кöскö илинбей калбас. 15 Jарыткышты камысканда, оны казанла кöҥкöрбöйтöн. Карын, немениҥ ÿстине тургузатан, ол айыл ичиндеги ончо улуска jарыйт. 16 Jаркыныгар улус алдында анайып jарып турзын, олор ак кылынып jÿргенигерди кöрÿп, Теҥеридеги Адагарды алказын.

Jасак керегинде

17 — Мени Jасакты эмезе jарчылардыҥ чийимин jоголторго келди деп сананбагар. Jоголторго эмес, бÿдÿрерге келдим. 18 Чынын айдадым слерге теҥери ле jер jастыкпаганча, эҥ оок бир де танык, бир де чийик Jасактаҥ jастыкпас, ончозы бÿтпегенче. 19 Анайдарда, кем кижи бу эҥ кичÿ jакылталардыҥ кажы бирÿзин бузып, улусты да бого ÿретсе, Теҥери Каандыгында эҥ кичÿ деп адалар. Кем кижи jакылтаны бÿдÿрип, улусты да бого ÿретсе, Теҥери Каандыгында улу деп адалар. 20 Айдып турум слерге: Кудайга чындык болгоныгар бичикчилердийин ле фарисейлердийин артыктабаза, Теҥери Каандыгына кирбезигер.

Чугул керегинде

21 — Успс Ифы‘Øко деп, ада-öбöкöлöргö айткан сöсти укканыгар. Кижи öлтÿргени jаргыладар. 22 Jе Мениҥ слерге айдып турганым бу: карындажына чугулданып турган кижи jаргыладар; карындажына «рака» дегени, оток-кÿрееде jаргыладар; «аамай» дегени, jалыган отту гееннага тÿжер эдип буруладар. 23 Анайдарда, Кудайга берÿ берейин деп, тагылга келеле, карындажыҥ сеге комудалду болгоны эзиҥе киргежин, 24 берейин дегениҥди тагылдыҥ jанына салып кой; барып, озо карындажыҥла jаражып ал, оноҥ келип, берейин дегениҥди бер. 25 Бурулаачы кижиҥле jолдо кожо тужыҥда саадабай jаражып ал; бурулаачы кижиҥ сени jаргычыга апарып бербезин, jаргычы сени тÿрмениҥ ишчизине берип ийбезин, анайып сени тÿрмелеп койгылабазын. 26 Чынын айдадым сеге калганчы оок акчаны тöлöбöйинчеҥ, оноортынаҥ чыкпазыҥ.

Aйыл-jурт керегинде

27 — айтнйх кчфкч деп айткан сöсти укканыгар. 28 Jе Мениҥ слерге айдып турганым бу ÿй кижиге кÿÿнзеп кöргöни, оныла кожо jÿрегинде кинчек эткени ол. 29 Оҥ кöзиҥ сени jаманга баштап турган болзо, оныҥды суурала, бойыҥнаҥ ары таштап ий. Бар бойыҥ таамыга ташталганчаҥ, эдиҥниҥ бир ÿйезинеҥ айрылып калганыҥ бойыҥа jакшы. 30 Оҥ колыҥ сени jаманга баштап турган болзо, оныҥды кезип, бойыҥнаҥ ары таштап ий. Бар бойыҥ таамыга ташталганчаҥ, бир ÿйенеҥ айрылып калганыҥ бойыҥа jакшы. 31 База айткан сöс бар «Алган эжиле айрылыжып jаткан кижи, онызына айрылышкан учурлу бичик берзин». 32 Jе Мениҥ слерге айдып турганым бу: чайдам эмес эжиле айрылыжып jатканы, онызын öскö кижиле кинчекке кийдирери ол; айрылыжып калганды алганы, оныла кожо кинчекке киргени ол.

Черт керегинде

33 — Черт буспа, jе Кайраканныҥ алдына чертенип айтканыҥды бÿдÿр деп, ада-öбöкöлöргö айткан сöсти база укканыгар. 34 Jе Мениҥ слерге айдып турганым бу: чек чертенбегер. Теҥериле де чертенбегер, Кудайдыҥ Ширеези ол; 35 jерле де чертенбегер, Кудайдыҥ бут алды ол; Иерусалимле де чертенбегер, улу Каанныҥ калазы ол; 36 бажыҥла да чертенбе, бажыҥныҥ бир де кылын агартып эмезе карартып болбозыҥ. 37 Айдар сöзигер мындый болзын эйе болзо, «эйе», jок болзо, «jок». Кожуп айтканы, — jаманнаҥ.

Öч керегинде

38 — Кöс ордына кöс, тиш ордына тиш дегенин укканыгар. 39 Jе Мениҥ слерге айдып турганым бу: jаманга удурлашпа. Карын, оҥ jаагыҥа тажып ийген кижиге база бир jаагыҥды тöгöп бер. 40 Сениле jаргылажып, чамчаҥды алайын дегенге, катанчыгыҥды да суурып бер. 41 Бир чакырым jерге кожо барып кел деп албадаган кижиле кожо эки чакырым jерге барып кел. 42 Сураганга — бер, тöлÿге алайын дегеннеҥ — туура баштанба.

Öштÿни сÿÿри

43 — Jуугыҥды сÿÿп jÿр, öштÿҥди jаман кöр дегенин укканыгар. 44 Jе Мениҥ слерге айдып турганым бу: öштÿлеригерди сÿÿгер, слерди истеп тургандар учун мÿргÿгер. 45 Jаҥыс анайып Теҥеридеги Адагардыҥ уулдары болорыгар. Ол Бойыныҥ кÿнин jамандардыҥ да, jакшылардыҥ да ÿстине чыксын дийт; jаҥмырын ак сагыштуга ла кара сагыштуга ийет. 46 Слерди сÿÿп тургандарды сÿÿр болзогор, слерди не учун кайралдайтан? Албанчылар да анайда эдип турган эмес беди? 47 Jаҥыс карындаштарыгарды уткып турган болзогор, аҥылу нени эдип jадыгар? Кара jаҥдулар да анайда эдип турган эмес беди? 48 Анайдарда, теҥеридеги толо кемдÿ Адагардый, толо кемдÿ болугар.

Матфей 6

Быйан эдери

олгоогор, кижи кöзинче быйан этпегер, онымды кижи кöрзин дебегер. Оноҥ башка, слерге Теҥеридеги Адагардаҥ кайрал болбос. 2 Оныҥ учун, быйан эдип jаткаҥда, оны jарлаба, эки jÿстÿлердий болбо. Улус мактазын деп, олор синагогаларда, оромдордо анайда эдип jадылар. Чынын айдадым слерге: олор бойыныҥ кайралын алганы ол. 3 Сен дезе, быйан эдип jаткаҥда, оҥ колыҥныҥ эдип турганын, сол колыҥ билбезин. 4 Быйан эткениҥ туйка болзын. Ол тушта туйка эткенди кöрöр Адаҥ сени кайралдаар.

Мÿргÿÿл керегинде

5 — Мÿргÿп турган тужыгарда эки jÿстÿлердий болбогор. Улус кöрзин деп, олор синагогаларда, ором белтирлеринде туруп мÿргÿÿрин jакшызынып jадылар. Чынын айдадым слерге: олор бойыныҥ кайралын алганы ол. 6 Сен дезе мÿргÿгеҥде, кыбыҥа кирип, эжигиҥди бöктöп, кöрÿнбес Адаҥга мÿргÿ. Ол тушта jажыттуны кöрöр Адаҥ сени кайралдаар. 7 Мÿргÿп, кара jаҥдулар чылап, артык сöс айтпагар. Олор кöп сöс айтсабыс угулар деп сананып jадылар. 8 Олорго тÿҥейлешпегер. Теҥеридеги Адагар слердиҥ керектегенеерди Оноҥ сурагалакта билер. 9 Мынайып мÿргÿгер: Теҥеридеги Адабыс! Адыҥ Сениҥ агарулалзын, 10 Каандыгыҥ Сениҥ келзин. Канайып теҥериде, анайып jерде де табыҥ Сениҥ болзын. 11 Кÿнÿҥ сайынгы калажысты бÿгÿн биске бер. 12 Биске тöлÿлÿ улустаҥ канайып алымдабайдыс, бистиҥ де тöлÿлеристи алымдаба. 13 Ченелтеге бисти кийдирбе, jе jаманнаҥ бисти корула. Каандык, кÿч, мак дезе, ÿргÿлjиге Сенийи. Аминь». 14 — Улустыҥ кинчегин таштазагар, Теҥеридеги Адагар слердийин де таштаар. 15 Улустыҥ кинчегин таштабас болзогор, Адагар да слердийин таштабас.

Орозо керегинде

16 — Орозо тутканаарда, эки jÿстÿлер чилеп сÿрнÿгип калган jÿрбегер. Орозо тутканысты улус кöрзин деп, олор чырайын бÿрÿҥкÿйледип алган jÿргÿлейт. Чынын айдадым слерге: олор бойыныҥ кайралын алганы ол. 17 Сен дезе, орозо туткаҥда, бажыҥды майлап, jÿзиҥди jунуп ал. 18 Орозо тутканыҥды кижи билбезин, кöрÿнбей турган Адаҥ билзин. Ол тушта jажыттуны кöрöр Адаҥ сени кайралдаар.

Теҥеридеги jööжö

19 — Бойыгарга jерде jööжö jööбöгöр, оны кÿйе ле тат jиир, уурчылар казып, уурдап апарар. 20 Карын, бойыгарга теҥериде jööжö jööгöр, оны кÿйе ле тат jибес, уурчылар казып, уурдап апарбас. 21 Jööжöгöр кайда, jÿрегеер де анда болор.

Эт-кан jарыткыжы

22 — Эт-кан jарыткыжы — кöс. Анайдарда, кöзиҥ ару болзо, ончо эди-каныҥ jарык болор. 23 Кöзиҥ jаман болзо, ончо эди-каныҥ карачкы болор. Анайдарда, ичиҥдеги jарыгыҥ карачкы болзо, карачкы кандый болор?

Кудайга эмезе акча-jööжöгö jалчыланар

24 — Кем де эки бийге бир уунда jалчыланып болбос: эмезе бирÿзин jаман кöрöр, экинчизин дезе сÿÿр; эмезе бирÿзине кичеенер, экинчизин дезе керектебес. Кудайга ла акча-jööжöгö теҥ jалчыланып болбозыгар. 25 Оныҥ учун айдып турум слерге: jÿрÿмигерди кичееп, нени jиирис, нени ичерис, эди-каныгарды кичееп, нени кийерис дебегер. Курсак jÿрÿмнеҥ баалу болгон бо, кеп эт-каннаҥ баалу болгон бо? 26 Теҥериниҥ куштарына кöрÿгер: олор аш чачпайдылар, кеспейдилер, алмарына jууп урбайдылар, jе олорды Теҥеридеги Адагар азырайт. Слер олордоҥ чик-jок артык эмес бедигер? 27 Кемигер кичеенип, jÿрÿмин бир де саатка узадып болор? 28 Кийер кепти де не кичеейдигер? Jалаҥдагы чомур чечектердиҥ öзÿп турганын кöрÿгер иштебей де, иирбей де jадылар. 29 Jе айдып турум слерге Соломон до бойыныҥ бастыра магында олордыҥ бирÿзи де чилеп кийинбеген. 30 Бÿгÿн бар болуп, эртен отко ташталатан jалаҥныҥ öлöҥин Кудай анайып кийиндирип турганда, слерди оноҥ артык кийиндирбес беди, бÿдетени ас улус? 31 Анайдарда, «Нени jиирис?», эмезе: «Нени ичерис?», эмезе: «Нени кийерис?» — дешкилеп, оны кичеебегер. 32 Мыныҥ ончозын кара jаҥдулар кичееп jадылар. Теҥеридеги Адагар дезе мыныҥ ончозын керексинип турганыгарды билер. 33 Элдеҥ озо Оныҥ Каандыгын ла чынын бедирегер, мыныҥ ончозы слерге ÿзеери берилер. 34 Анайдарда, эртенги кÿнди сананбагар, эртенги кÿн бойы керегинде бойы сананар. Кажы ла кÿнде бойыныҥ уур-кÿчтери бар.

Матфей 7

Jаргылатпаска, jаргылабагар

1 — Jаргылабагар, ол тушта слерди де jаргылабас. 2 Кандый jаргыла jаргылаарыгар, анайып ла бойыгарды jаргылаар; кандый кемjÿле кемjииригер, анайып ла бойыгарга кемjилер. 3 Карындажыҥныҥ кöзиндеги тегенекти не кöрÿп jадыҥ, бойыҥныҥ кöзиҥдеги тоормошты дезе сеспейдиҥ бе? 4 Эмезе: «Кажы, кöзиҥнеҥ тегенекти чыгарып ийейин» — деп, кöзиҥде тоормошту бойыҥ, карындажыҥа канайып айдарыҥ? 5 Эки jÿстÿ! Озо бойыҥныҥ кöзиҥнеҥ тоормошты чыгар, ол тушта карындажыҥныҥ кöзинеҥ тегенекти канайып чыгарарын кöрÿп аларыҥ. 6 Агару немени ийттерге бербегер — олор кайа бурулып, слерди jара тартар. Эрjинегерди чочколордыҥ алдына таштабагар — олор оны тепсеп койор.

Сурагар, бедирегер, токулдадыгар

7 — Сурагар, слерге берилер; бедирегер, табарыгар; токулдадыгар, слерге ачып берер. 8 Сураган кижи алат, бедирегени табат, токулдатканга ачып берер. 9 Уулы калаш сурагажын, ого таш алып берер кижи ортогордо бар беди? 10 Балык сураза, jылан алып берер бе? 11 Анайдарда, jаман бойыгар, балдараарга jакшыны берерин билер болзогор, анчада ла Теҥериде jÿрген Адагар Оноҥ сурап турган улуска jакшыны берер. 12 Оныҥ учун, слерге улус кандый болзын дезегер, бойыгар да олорго андый ок болугар. Ол керегинде Jасак ла jарчылар айдат ине.

Тар эжик

13 — Тар эжиктеҥ киригер, нениҥ учун дезе öлÿмге кийдирер эжик кеҥ, jолы jалбак; кöп улус ол jолло барат. 14 Jÿрÿмге кирер эжик тар, jолы тапчы; оны табары ас.

Бÿткен jиилегинеҥ танырыгар

15 — Тöгÿн jарчылардаҥ чеберленигер. Олор слерге кой терезин jабынган келгилейт, ичин кöрзö, казыр бöрÿлер. 16 Олорды бÿткен jиилегинеҥ танырыгар. Тегенектеҥ виноград теретен беди? Эмезе убактаҥ смоква теретен беди? 17 Jакшы агаштаҥ jакшы jиилек бÿдетен, jаман агаштаҥ jаман jиилек бÿдетен. 18 Jакшы агаш jаман jиилек бÿдÿрип болбос, jаман агаш jакшы jиилек бÿдÿрип болбос. 19 Jакшы jиилек бÿтпес не ле агашты кезип, отко таштайтан. 20 Анайдарда, олорды бÿткен jиилегинеҥ танырыгар. 21 Меге: «Кайракан! Кайракан!» — деп айдып турган не ле кижи Теҥери Каандыгына кирер эмес, Теҥеридеги Адамныҥ табын бÿдÿрип jÿргени кирер. 22 Jаргы болор кÿн Меге мынайда айдары кöп чыгар: «Кайракан! Кайракан! Сениҥ адыҥнаҥ jарчы болуп айдып jÿрген эмес бедис? Сени адап, шилемирлерди чыгарып jÿрген эмес бедис? Сени адап, кöп кайкал эткен эмес бедис?» 23 Ол тушта Мен олорго jарлаарым: «Мен слерди качан да билбес болгом. Менеҥ кеде тайылыгар, jаман кылынып jÿргендер!»

jки тöс

24 — Анайдарда, Мениҥ бу сöзимди угуп, оны бÿдÿрип jÿрген кижини керсÿ кижиге тÿҥдеп айдайын. Ол туразын таш ÿстине туткан. 25 Jаҥмыр jаап, jайкан чыгып, салкын согуп, байагы турага табарарда, ол, таштыҥ ÿстине тöзöлгöн болуп, аҥтарылбаган. 26 Бу сöзимди угуп, оны бÿдÿрбей турган кижини керсÿ эмес кижиге тÿҥдеп айдайын. Ол туразын кумакка туткан. 27 Jаҥмыр jаап, jайкан чыгып, салкын согуп, байагы турага табарарда, ол аҥтарыла берген, оныҥ аҥтарылганы коркышту болгон. 28 Иисус айдып божоордо, улус Оныҥ ÿредÿзин кайкап турды, 29 нениҥ учун дезе олорды бичикчилер чилеп эмес, бойында jаҥ бар кижи чилеп ÿреткен.

Матфей 8

Капкаш баалулу- кижини jасканы

1 Иисус кырдаҥ тÿжÿп келерде, Оны ээчий кöп улус барды. 2 Jе бат, капкаш баалулу кижи базып келеле, Ого бажырып, айтты — Кайракан, мени арутайын дезеҥ, арутап ийериҥ. 3 Иисус колын сунуп, ого тийип, айтты: — Арутайын, ару бол. Бу ла тарый ол капкаш баалудаҥ аруталды. 4 Иисус ого айтты: — Калак, кижиге неме айтпа. Jе барып, абыска кöрÿн, Моисейдиҥ jакарганыла тайылга эт, улуска кере болзын.

Jÿс бажыныҥ jалчызын jасканы

5 Иисус Капернаумга кирерде, jÿс бажы Ого базып келеле, сурап, айтты: 6 — Кайракан! Айлымда jалчым курулып калган коркышту шыралап jадыры. 7 — Мен барып, оны jазайын — деп, Иисус ого айтты. 8 Jÿс бажы дезе каруу jандырды: — Кайракан! Сени айлыма кийдирерге турбас кижи эдим. Бир ле сöс айт, jалчым jазылар. 9 Бажым билер бийлÿ де болзом, башкарып турган черÿчилдерим бар. Кажы бирÿзин «бар» дезем, барат, бирÿзин «кел» дезем, келет; jалчымды «мыны эт» дезем, эдет. 10 Мыны угала, Иисус кайкады, кийнинче келип jаткан улуска айтты — Чынын айдадым слерге: мынайда бÿдÿп турганды Израильдеҥ де таппадым. 11 Айдып турум слерге кÿнчыгыштаҥ ла кÿнбадыштаҥ кöп улус келип, Авраамла, Исаакла, Иаковло кожо Теҥеридеги Каандыкта кыйынынаҥ отурып алар. 12 Каандыктыҥ уулдары дезе, тыш карачкыга чыгара сÿрдÿрер. Анда ый ла тиш кыjырты болор. 13 Оноҥ Иисус jÿс бажына айтты: — Бар, бÿткениҥче, сеге болгой. Oл ло тарый jалчы jазыла берди.

Иисус Петр-эште

14 Иисус Петр-эшке келеле, оныҥ кайын энези эди изип-кÿйÿп, оорып jатканын кöрди. 15 Оныҥ колына тийерде, ол jазыла берди. Öрö туруп, Ого jалчыланып jÿрди. 16 Эҥир кирерде, Иисуска öзöк-буурында шилемирлÿ кöп улусты экелдилер. Ол jелбистерди сöслö чыгарып, ончо jоболдуларды jазып ийди, 17 Исаия деген jарчы ажыра мынайда айдылганы бÿтсин деп: «Ол оору-jоболысты Бойына алынып, кыйын-шырабысты апарды».

Кайраканды ээчий баратаны

18 Иисус Бойын эбире кöп улус турганын кöрöлö, ÿренчиктерине — Сууныҥ ол jанына кечигер — деди. 19 Ого бир бичикчи базып келеле, айтты: — Ÿредÿчи, Сен кайдаар да барзаҥ, Сени ээчий барарым. 20 Иисус ого айтты: — Тÿлкÿ болзо ичегендÿ, куш болзо уйалу, Кижи Уулыныҥ дезе баш та jöлööр jери jок. 21 Ÿренчиктердиҥ бирÿзи дезе Ого айтты: — Кайракан, мен озо адамныҥ сööгин jууп койорго барып келейин бе? 22 Jе Иисус ого: — Мени ээчий бар — деди. — Öлгöн улус öлгöн улузыныҥ сööгин бойлоры jуузын.

Jотконды сыныктырганы

23 Иисус кемеге отурарда, кийнинеҥ ÿренчиктери барып отурдылар. 24 Jе бат, олор jÿскилеп барадарда, талай тыҥ jайканып, толкулар кемеге кирип турды. Иисус дезе уйуктап jаткан. 25 Ÿренчиктер базып келеле, Оны ойгозып, айттылар: — Кайракан, бисти аргада! Чöҥÿп барадырыс! 26 — Не андый коркынчак болдыгар, бÿдетенеер ас улус? — дейле, Ол öрö туруп, jотконды ла талайды токтозын деп jакарып ийерде, улу тымык тÿшти. 27 Улус дезе кайкажып, айдыжып турдылар: — Бу кем болотон? Салкын да, талай да Оныҥ сöзин угуп турганын!

Öзöк-буурында шилемирлÿ эки кижини jасканы

28 Иисус талайдыҥ ол jанындагы Гадара ороонына кечип чыгарда, Ого öзöк-буурында шилемирлÿ эки кижи туштады. Олор сööк салган куй-таштаҥ чыгып келгендер. Олордыҥ казырына ол jолло кем де jÿрÿп болбос болгон. 29 Jе бат, олор кыйгырыжа бердилер: — Бисти кайдайын деп туруҥ, Кудайдыҥ Уулы? Сен бери öй jеткелекте бисти кинчектеерге келгеҥ. 30 Кедертинде кöп ÿÿрлÿ чочколор кÿдÿде турган. 31 Шилемирлер Иисусты сурай бердилер: — Бисти сÿрер болзоҥ, ÿÿрлÿ чочколорго кирерге ий. 32 Иисус: — Барыгар — деди. Олор чыгып, чочколорго барып кирдилер. Jе бат, ончо ÿÿр кажаттаҥ талайга калып, чöҥÿп калды. 33 Кÿдÿчилер дезе сыр-jÿгÿрикте барып, калага келеле, ончозын jарладылар, öзöк-буурында шилемирлÿ улусла не болгонын база айттылар. 34 Каланыҥ улузы кöдÿрези Иисуска удура чыкты. Оны кöрöлö, олордыҥ jеринеҥ jÿре берзин деп сурадылар.

Матфей 9

Курулып калган кижини jасканы

1 Иисус кемеге отурып, кечеле, Бойыныҥ калазына jедип келди. 2 Ого курулып калган бир кижини тöжöккö салганча экелдилер. Иисус олордыҥ бÿдÿп турганын кöрöлö, курулып калганга айтты: — Jалтанба, балам, кинчектериҥ ташталып туру. 3 Jе бат, бичикчилердиҥ кезиги ичинде айдынды: «Ол Кудайды jамандап jат». 4 Иисус дезе олордыҥ санаазын билип, айтты: — Jÿрегеерде не керек jаман сананып jадыгар? 5 Не деп айдарга jеҥил «Кинчектериҥ ташталып туру» — деерге бе, эмезе «Тур, базып jÿр» — деерге бе? 6 Jердеги кинчектерди таштайтан jаҥ Кижи Уулында барын билип jÿрÿгер деп турум. — Оноҥ курулып калганга баштанды: — Тур, тöжöгиҥди алып, айлыҥа jан. 7 Онызы туруп, jана берди. 8 Улус мыны кöрÿп коркыды, олорго мындый jаҥ берген Кудайды алкады.

Бойыла кожо Матфейди алганы

9 Иисус оноортынаҥ öдÿп барадып, Матфей деп бир кижи калан jуур jеринде отурганын кöрöлö, ого айтты: — Мени ээчий бас. Онызы öрö туруп, Иисусты ээчий басты. 10 Иисус ÿйде кыйын отурарда, кöп албанчылар ла кинчектÿлер келип, Оныла, ÿренчиктерле кожо кыйын отурып алдылар. 11 Мыны кöрöлö, фарисейлер ÿренчиктерге айттылар: — Ÿредÿчигер албанчыларла, кинчектÿлерле кожо не керек ичет-jийт болбогой? 12 Иисус дезе, мыны угала, олорго айтты: — Эмчини кадык улус эмес, оору улус керексиир. 13 Быйан кÿÿнзеп jадым, тайылга кÿÿнзеп турган эмезим деп айткан сöстиҥ учурын оҥдоорго, барып ÿренигер. Мен актуларды эмес, кинчектÿлерди кычырарга келген инем.

Орозо керегинде сурак

14 Ол тушта Иисуска Иоанныҥ ÿренчиктери келип, айттылар: — Нениҥ учун бистер ле фарисейлер улам сайын орозолоп jадыс, Сениҥ ÿренчиктериҥ дезе орозолобой jадылар? 15 Иисус олорго айтты: — Колту кожо jÿргенде, тойчылар кунугатан беди? Jе колтуны олордоҥ айрып алар кÿндер келер, ол тушта олор орозо тудар. 16 Эски кийимге jаҥы бöстиҥ ööнин jамабайтан; jамачы эскизин jырта тартып, тежиги там ары барар. 17 Jаҥы аракыны эски тажуурга урбайтан; анайткажын, тажуур jыртылып, аракызы да тöгÿлер, тажууры да ÿрелер. Карын, jаҥы аракыны jаҥы тажуурга уратан. Ол тушта аракы да, тажуур да бÿдÿн болор.

Оору ÿй кижини jасканы ла кызычакты тиргискени

18 Иисус олорго мынайда айдып турганча, бир бий кижи базып келеле, Ого бажырып, айтты: — Кызычагым jаҥы ла jада калды. Барып, оныҥ ÿстине колыҥ салып, алка, ол тирилер. 19 Иисус туруп, оныҥ кийнинеҥ басты; ÿренчиктери кожо бардылар. 20 Jе бат, он эки jыл кан келип, jобоп jÿрген ÿй кижи, Иисуска кийнинеҥ базып келеле, Оныҥ кийиминиҥ эдегине тийди. 21 Ол ичинде айдынган: «Оныҥ кийимине тийзем ле, jазыларым». 22 Иисус дезе кайра баштанып, ÿй кижини кöрöлö, айтты: — Jалтанба, кызым! Бÿдÿп турганыҥ сени аргадады. Ÿй кижи ол бойынча jазыла берди. 23 Иисус бийдиҥ айлына келеле, кунукчылду кÿÿ ойногон ло тÿймежип базып jÿрген улусты кöрÿп, 24 олорго айтты: — Тышкары чыгыгар! Кызычак öлбöгöн, уйуктап jат. Оны шоодо бердилер. 25 Улусты тышкары чыгарган кийнинде Ол кирип, кызычакты колынаҥ тутты, онызы туруп келди. 26 Мыныҥ табыжы байагы jерге текши jайылды.

Эки сокорды jасканы

27 Иисус оноортынаҥ барып jадарда, Оны эки сокор ээчип, кыйгырыжып турдылар: — Биске буурса, Давид Уулы! 28 Иисус ÿйге кирерде, сокор улус Ого базып келдилер. Иисус олордоҥ сурады: — Мыны эдип болорыма бÿдÿп туругар ба? — Эйе, Кайракан! — дедилер. 29 Айдарда, Иисус олордыҥ кöзине тийип, — Бÿткенигерче, слерге болгой — деерде, 30 олордыҥ кöзи jарый берди. — Мыны кижи билбезин — деп, Иисус олорго кату jакарды. 31 Jе олор чыгала, Иисус керегинде jер сайын jарлады.

Тил jокты jасканы

32 Булар чыгып барадарда, Иисуска öзöк-буурында шилемирлÿ тил jок кижини экелдилер. 33 Шилемир чыгара сÿрÿлерде, тил jок кижи эрмектене берди. Улус кайкап, айдыжып турды: — Израильде мындый немени качан да кöрбöгöндöр! 34 Фарисейлер дезе айдыжып турдылар: — Ол шилемирлерди шилемир бийиниҥ кÿчиле чыгара сÿрÿп турбай.

Кÿдÿчизи jок койлор

35 Иисус ончо калалар ла jурттар сайын jÿрÿп, синагогаларда ÿредип, Каандык керегинде Сÿÿнчилÿ Jар jарлап, улустыҥ не ле оорузын, не ле jоболын jазып турды. 36 Кöп улусты кöрöлö, олорго ичи ачыды олор кÿдÿчизи jок койлордый тÿймеп, тозуп калгандар. 37 Айдарда, ÿренчиктерине айтты: — Кезер кыра кöп эди, ишчилер дезе ас. 38 Анайдарда, кыраныҥ Бийине jайнагар, кыразына ишчилер ийзин.

Матфей 10

Он эки апостолды ийгени

1 Иисус он эки ÿренчигин кычырып алып, олорго кара jелбистердиҥ бажын билер jаҥ берди, олорды чыгара сÿрер, не ле ооруны, не ле jоболды jазар аргалу болзын деп. 2 Он эки апостолдыҥ ады-jолы бу: баштапкызы Симон, оны база Петр дейтен, оныҥ карындажы Андрей, Зеведей уулы Иаков, оныҥ карындажы Иоанн, 3 Филипп ле Варфоломей, Фома ла Матфей албанчы, Алфей уулы Иаков ло Фаддей, 4 Симон Кананит ле Иуда Искариот, соҥында Иисусты садып ийери ол болгон. 5 Иисус бу он экÿни ийип, олорго jакарды: — Кара jаҥдулар jаар ууланган jолло барбагар, самарлар калазына кирбегер. 6 Эҥ озо Израиль калыкка — азып jÿрген койлорго барыгар. 7 Теҥери Каандыгы jууктап келди деп, базып, jарлап jÿрÿгер. 8 Оору-jоболдуларды jазыгар, öлгöндöрди тиргизигер, капкаш баалулу улусты арутагар, шилемирлерди чыгара сÿрÿгер. Тегин алдыгар, тегин беригер. 9 Алтын да, кÿмÿш те алганча jÿрбегер, курыгарда jес акчалу да jÿрбегер, 10 jолго баштык та, солып кийер кеп те, öдÿк те, тайак та албагар, нениҥ учун дезе иштеген кижи курсакка турар. 11 Кажы бир калага эмезе jуртка кирзегер, ондо jарагадый кижи кем болгонын сурулап угала, ого тÿжÿгер; тÿшкен ÿйде барганча jÿрÿгер. 12 Ÿйге кирерде оны уткып, «Бу ÿйдеги улуска амыр болзын!» — дегер. 13 Ÿйдеги улус jарамык болзо, амырыгар олорго jедер; jарамык эмес болзо, амырыгар слерге бурулар. 14 Кем слерди jуутпаза, сöзигерди укпаза, ол ÿйдеҥ эмезе ол каладаҥ чыгып барадып, будыгардаҥ тоозынды кактагар. 15 Чынын айдадым слерге: Jаргы болор кÿн Содом ло Гоморра jерине, ол калага кöрö, jеҥил болор.

Болотон истежÿлер

16 — Бат, слерди бöрÿлер ортодо jÿрер койлорды чылап ийип jадым. Jыландый ойгор болугар, кÿÿледий чÿм jок болугар. 17 Улустаҥ болгонып jÿрÿгер. Олор слерди jаргыга берер, синагогаларында камчылаар. 18 Слерди Мениҥ адым учун башчыларына, каандарына алып баргылаар, олордыҥ ла кара jаҥдулардыҥ алдына Мени кереледип. 19 Слерди кижи колына берип ийзе, канайып айдар эмезе нени айдар деп санааркабагар. Айдар сöс ол тушта слерге берилер. 20 Слер бойыгардаҥ айдар эмезигер, Адагардыҥ Тыны ичигердеҥ айдар. 21 Карындаш карындажын, адазы уулын öлÿмге берер; балдары ада-энезине удура туруп чыгып, олорды öлтÿрер. 22 Мениҥ адым учун слерди ончо улус jаман кöрöр. Учына jетире чыдашканы дезе, аргадалар. 23 Слерди бир калада истегежин, öскö калага качыгар. Чынын айдадым слерге Израильдиҥ калаларын эбирип тÿгескелегерде, Кижи Уулы jедип келер. 24 Ÿренчик ÿредÿчизинеҥ бийик болбос, кул бийинеҥ бийик болбос. 25 Ÿренчик ÿредÿчизиндий болзо, ол до болор, кул бийиндий болзо, ол до болор. Ÿйдиҥ ээзин Веельзевул деп айтканда, ÿйдеги улусты оноҥ до jаман айдышпай кайтсын.

Кемнеҥ коркыйтан

26 — Анайдарда, улустаҥ коркыбагар. Ачылбай калар туйук неме jок, jарталбай калар jажыт jок. 27 Карачкыда айтканымды, jарык тужында айдыгар; кулакла укканыгарды, ÿйдиҥ jабынчызынаҥ jарлагар. 28 Кижиниҥ эди-канын öлтÿрип, jулазын дезе öлтÿрип албас улустаҥ коркыбагар. Кижиниҥ эди-канын да, jулазын да таамыда öлтÿрер аргалудаҥ коркыгар. 29 Эки кучыйакты оок акчага садатан эмес пе? Jе Адагардыҥ табы болбойынча, экÿниҥ бирÿзи де jерге келип тÿшпес. 30 Слердиҥ дезе бажыгардыҥ кылы да ончозы тоололып калган. 31 Анайдарда, коркыбагар слер кöп кучыйактардаҥ артык. 32 Андый болгондо, кем Мени jарадып турганын улус алдына айтса, оны Мен де jарадып турганымды Теҥеридеги Адамныҥ алдына айдарым. 33 Улус алдында Менеҥ jана тÿшкен кижидеҥ Мен де Теҥеридеги Адамныҥ алдында jана тÿжерим.

Jараштыру эмес, кылыш

34 — Мени jерге jараштырарга келген деп сананбагар. Мен jараштырарга эмес, кылыш туттырарга келгем. 35 «Уулын адазынаҥ, кызын энезинеҥ, келдин кайын энезинеҥ айрыырга келгем. 36 Кижиге бойыныҥ ÿйдеги улузы öштÿ болор. 37 Адазын эмезе энезин Менеҥ артык сÿÿгени, Меге jарабас. Уулын эмезе кызын Менеҥ артык сÿÿгени, Меге jарабас. 38 Кере тартыратан агажын алганча Мени ээчибегени, Меге jарабас. 39 Jÿрÿмин чеберлегени, онызын jылыйтар, Мен учун jÿрÿмин jылыйтканы дезе, онызын чеберлеп алар. 40 Слерди jуутканы, Мени jуутканы ол, Мени jуутканы дезе, Мени Ийгенди jуутканы ол. 41 Jарчы деп, jарчыны jуутканы, jарчыныҥ кайралын алар. Акту деп, актуны jуутканы, актуныҥ кайралын алар. 42 Бу кичÿлердиҥ кажы бирÿзине, Мениҥ ÿренчигим деп, бир айак соок суу ичирген кижи, чынын айдадым слерге: кайралынаҥ куру калбас.

Матфей 11

Иисус ла Иоанн

1 Иисус он эки ÿренчигин jакып, ÿредип божойло, öскö калаларда ÿредерге ле jарлыктаарга, оноҥ ары барды. 2-3 Тÿрмеде Иоанн Христостыҥ эдип jÿргенин угала, «Келер дегени Сен бе, айса öскöни сакыйлы ба?» деп сураарга, Ого бойыныҥ ÿренчиктерин ийди. 4 Иисус олорго каруу jандырды: — Барып, угуп-кöрÿп турганыгарды Иоаннга айдыгар 5 сокорлордыҥ кöзи jарыйт, аксактар базып jÿргÿлейт, капкаш баалулу улус аруталат, ÿскерлер угат, öлгöндöр тирилет, тÿреҥилерге Сÿÿнчилÿ Jар jарлалат. 6 Эреҥистелбей Меге бÿткен кижи кежиктÿ. 7 Олор jÿре берерде, Иисус улуска Иоанн керегинде айда берди — Куба чöлгö нени кöрöргö jÿрдигер? Салкынга jайкаткан кулузынды ба? 8 Jе нени кöрöргö jÿрдигер? Торко-маҥдык кийген кижини бе? Jе торко-маҥдык кийимдÿлер каан öргööзинде jÿретен. 9 Нени кöрöргö jÿрдигер? Jарчыны ба? Эйе, айдып турум слерге: ол jарчыдаҥ да jаан. 10 «Бат, Сениҥ алдыҥнаҥ ангелимди ийип jадым, ол jолыҥды Сениҥ алдыҥнаҥ белетеп койор» — деп, ол керегинде бичилген. 11 Чынын айдадым слерге ÿй кижидеҥ туулгандар ортодо Иоаннаҥ jааны jок. Jе Теҥери Каандыгында кичÿ дегени, оноҥ jаан. 12 Крестеечи Иоанн тужынаҥ ала бого jетире Теҥери Каандыгына кирерге кÿч салар керек, кÿч салганы, ого кирип jат. 13 Ончо jарчылар ла Jасак Теҥери Каандыгы керегинде Иоаннаҥ озо айткандар. 14 Бого бÿдÿп турган болзогор, келетен деген Илия бу. 15 Кулакту кижи уксын! 16 Бу ÿйениҥ улузын кемге тÿҥдеп айдайын? Олор тепсеҥде отурып, мынайда кыйгырыжып турган балдарга тÿҥей: 17 «Слерге сыбыскы тарткан эдибис, jе слер биjелебедигер; слерге ачулу сарын сарнаган эдибис, jе слер сыктабадыгар». 18 Иоанн келип, курсак jибесте, аракы ичпесте, «Оныҥ öзöк-буурында шилемир бар» — дейдилер. 19 Кижи Уулы келди, jиирин jиди, ичерин ичти. «Кöргÿлегер, курсакчыл ла аракызак кижи бу, албанчылардыҥ ла кинчектÿлердиҥ наjызы ол» — дейдилер. Jе Ойгорлык Ойгорлыктыҥ керектериле акталган. 20 Оноҥ Иисус кайкалдарыныҥ кöбизи эдилген калаларды кинчектерин алынбаган учун каарып айда берди: 21 — Ачу-корон сеге, Хоразин! Ачу-корон сеге, Вифсаида! Слерде эдилген кайкалдар Тир ле Сидондо эдилген болзо, олор самтар кеп кийип, баштарына кубал сееп, туку качан Кудайга баштанар эди. 22 Jе айдып турум слерге Jаргы болор кÿн Тир ле Сидонго слерге кöрö jеҥил болор. 23 Сен де, Капернаум, теҥериге jетире бийиктединген бойыҥ, таамыга jетире jабызаарыҥ! Сенде эдилген кайкалдар Содомдо эдилген болзо, ол эмдиге турар эди. 24 Jе айдып турум слерге: Jаргы болор кÿн Содом jерине сеге кöрö jеҥил болор.

Адазы ла Уулы

25 Ол öйдö Иисус сöзин улалтып, айтты: — Ада, теҥери ле jердиҥ Кайраканы! Мыны ойгорлордоҥ ло керсÿлердеҥ jажырала, кичÿлерге ачканыҥ учун Сеге баш болзын! 26 Эйе, Ада, jакшылыкту табыҥ андый болгон эди. 27 Адамнаҥ ончозы Меге берилген. Уулын кем де билбес, jаҥыс Адазы билер, Адазын да кем де билбес, jаҥыс Уулы билер, Оны Уулы кемге ачар кÿÿндÿ, база ол билер. 28 Jобоп-чучурап калгандар ла уурга бастыргандар, ончогор Меге келигер, слерди токунадып салайын. 29 Мен берер комутты бойыгарга кийип, Менеҥ ÿренигер, Мен jобош ло улуркабас jÿректÿ инем. Ол тушта jулагарга энчÿ табарыгар. 30 Мен берер комут jакшы, Мен салар jÿк jеҥил.

Матфей 12

Христос ло суббот кÿн

1 Ол öйдö суббот кÿн Иисус аш салган кырала барып jаткан. Ÿренчиктери дезе аштайла, аштыҥ мажагын ÿзÿп, jий бергендер. 2 Фарисейлер мыны кöрöлö, Ого айттылар: — Кöр, ÿренчиктериҥ суббот кÿнде этпести эдип тургандарын. 3 Иисус дезе олорго айтты: — Давид кожо jÿргендериле аштайла, нени эткен эди, кычырбаган бедигер? 4 Канайып ол Кудайдыҥ байзыҥына киреле, jаҥыс абыстар jийтен, ол до, кожо jÿргендери де jиирге jарабас ыйык калашты алып jигенин? 5 База, суббот кÿнде абыстар Öргööдö иштеп, субботтыҥ байын бусса да, бурулу эмес дегенди, Jасактаҥ кычырбаган бедигер? 6 Jе айдып турум слерге алдыгарда бу турган Бойы Öргööдöҥ jаан. 7 Быйан кÿÿнзеп jадым, тайылга кÿÿнзеп турган эмезим деп айткан сöстиҥ учурын билген болзогор, бурулу эместерди бурулабас эдигер. 8 Кижи Уулы дезе суббот то кÿнниҥ бийи. 9 Оноортынаҥ кеде барып, Иисус олордыҥ синагогазына кирди. 10 Анда колы кургап калган кижи болгон. Иисусты бурулаарга, Оноҥ сурадылар: — Суббот кÿнде ооруны jазарга jараар ба? 11 Иисус дезе олорго: — Кажы бирÿгердиҥ сок jаҥыс койыгар суббот кÿнде орого тÿшсе, ол оны чыгарып албас беди? 12 Кижи дезе койдоҥ канча кире артык! Оныҥ учун суббот кÿнде jакшыны эдерге jараар — дейле, 13 байагы кижиге баштанды — Колыҥды сунуп ий. Ол сунды, колы бирÿзиндий су-кадык боло берди. 14 Фарисейлер чыгала, Иисусты канайтсабыс öлтÿрерис деп, Ого удура jöп чыгардылар. 15 Jе Иисус мыны билип, оноортынаҥ jÿре берди.

Талдап алган Jалчы

Иисустыҥ кийнинеҥ кöп улус барды, Ол ончолорын jасты, 16 jе Бойы кем болгонын jарлабазын деп jакарды. 17 Исаия деген jарчы ажыра айдылганы бÿтсин деп, мынайда болгоны бу. Ол айткан 18 «Бат, талдап алган Jалчым бу, Мениҥ сÿÿгеним, jуламныҥ сÿÿнчизи. Ого Тынымды берерим, Ол калыктарга jаргы jарлаар. 19-20 Чындыкты jеҥÿге экелбейинче, Ол сöс блаашпас, кыйгы чыгарбас, Оныҥ ÿнин оромдордо кем де укпас; сыныкту кулузынды сындырбас, буруксып jаткан кÿделини öчÿрбес. 21 Ого калыктар иженер».

Агару Тын эмезе Веельзевул

22 Иисуска öзöк-буурында шилемирлÿ сокор ло тил jок кижини экелдилер. Иисус оны jазып ийерде, ол эрмектенип, кöрö берди. 23 Ончо улус алаҥ кайкап, — Бу Давид Уулы болор бо? — дешти. 24 Фарисейлер дезе мыны угала, айттылар: — Ол шилемирлерди шилемир бийи Веельзевулдыҥ кÿчиле чыгара сÿрÿп турбай. 25 Jе Иисус олордыҥ санаазын билип, айтты: — Бойынаҥ бойы бöлÿнишкен кандый да каандык ээн калар; бойынаҥ бойы бöлÿнишкен кандый да кала эмезе jурт чыдажып туруп болбос. 26 Сатана сатананы чыгара сÿрÿп турган болзо, ол бойынаҥ бойы бöлÿнгени ол. Оныҥ каандыгы канайып чыдажып турар? 27 Веельзевулдыҥ кÿчиле шилемирлерди чыгара сÿрÿп турган болзом, слердиҥ уулдарыгар кемниҥ кÿчиле чыгара сÿрÿп jат? Оныҥ учун олор слерге jаргычылар болор. 28 Jе шилемирлерди чыгара сÿрÿп турганым Кудайдыҥ Тынынаҥ болзо, слерге Кудайдыҥ Каандыгы jеткени ол туру. 29 Кÿчтÿ кижиниҥ айлына киргени, кÿчтÿ кижини кÿлÿбейинче, оныҥ jööжöзин канайып тоноор? Озо баштап кÿлÿзе, айлын тоноор. 30 Мениле кожо эмези, Меге удура болгоны ол. Мениле кожо jуубаганы, кородып турганы ол. 31 Оныҥ учун айдып турум слерге: кижиниҥ не ле кинчеги, канайып та jамандап айтканы ташталар, Тынды jамандап айтканы дезе, ташталбас. 32 Кижи Уулына удура сöс айтканы ташталар, Агару Тынды jамандап айтканы дезе, бу да чакта, келер де öйлöрдö ташталбас. 33 Агаштыҥ бойын jакшы дезегер, jиилегин де jакшы дегер, агаштыҥ бойын jаман дезегер, jиилегин де jаман дегер агаш бÿткен jиилегинеҥ танылар. 34 Jыланныҥ ач-ÿрени! Jаман ичтÿ бойыгар, jакшы айдар бедигер? Кижиниҥ jÿреги неле толо, оозынаҥ чыгары ол ине. 35 Jакшы кижи jакшыны чеберлеген jеринеҥ jакшызын алып чыгар, jаман кижи дезе jаманды чеберлеген jеринеҥ jаманын алып чыгар. 36 Айдып турум слерге: кижи кажы ла кей-куру сöзи учун Jаргы болор кÿн каруу берер. 37 Сöзиҥле акталарыҥ, сöзиҥле ок jаргыладарыҥ.

Иона jарчыла болгон билди

38 Ол тушта бичикчилердиҥ ле фарисейлердиҥ кезиги Иисуска айттылар: — Ÿредÿчи, Сенеҥ билди кöрöргö турубыс. 39 Jе Иисус олорго каруу jандырды: — Кал, чайдам ÿйе билди кöрöйин деп туру, jе Иона jарчыныҥ билдизинеҥ башка, ого билди берилбес. 40 Иона кер-балыктыҥ ичинде ÿч тÿш ле ÿч тÿн jÿргендий, Кижи Уулы да jердиҥ jÿрегинде ÿч тÿш ле ÿч тÿн jÿрер. 41 Ниневияныҥ улузы Jаргы болор кÿн бу ÿйениҥ улузыла кожо туруп, олорды бурулаар. Олор Ионаныҥ jарлыктаганын угала, кинчегин алынып, Кудайга баштанган эдилер. Jе бат, мында Турганы Ионадаҥ jаан. 42 Тÿштÿктиҥ абакай-кааны Jаргы болор кÿн бу ÿйениҥ улузыла кожо туруп, олорды бурулаар ол Соломонныҥ ойгор сöзин угайын деп, jака jердеҥ келип jÿрген эди. Jе бат, мында Турганы Соломонноҥ jаан.

Кара jелбистиҥ кайра бурулатаны

43 — Кара jелбис кижиниҥ öзöк-буурынаҥ чыкканда, энчÿ бедиреп, суу jок jерлерде тенип jÿрет. Таппай салала, 44 «Чыгып барган айлыма бурулатам» — дейле, барып кöрзö, айлы бош, сибирилген, jуунадылган болот. 45 Барып, бойынаҥ jаман öскö jети jелбис ээчиткенче келет, кирип, анда jуртай бергилейт. Байагы кижиге мынызы башкызынаҥ коомой болор. Бу кал ÿйениҥ улузыла база андый болор.

Иисустыҥ энези ле карындаштары

46 Иисус улуска айдып турганча, энези ле карындаштары Оныла эрмектежели деп, тышкары тургандар. 47 Бир кижи Ого айтты «Бат, энеҥ ле карындаштарыҥ Сениле эрмектежели деп, тышкары тургулары». 48 Jе Ол байагы кижиге: — Энем кем, карындаштарым кемдер? — дейле, 49 ÿренчиктери jаар колыла уулап, айтты: — Бат, Мениҥ энем, Мениҥ карындаштарым бу. 50 Теҥеридеги Адамныҥ табын бÿдÿрип jÿргени, Мениҥ карындажым да, эjе-сыйыным да, энем де ол.

Матфей 13

Аш ÿрендеечи керегинде укаа сöс

1 Ол кÿн Иисус ÿйдеҥ чыгып, талайдыҥ jаказына барып отурган. 2 Ого кöп улус jуулыжып келерде, кемеге кирип отурды, улус дезе ончозы jаратта тура калды. 3 Кöп немелер керегинде олорго укаа сöстöр айтты. — Бат, ÿрендеечи ÿрендеерге чыккан — деди. — 4 Ол ÿрендеп турарда, ÿренниҥ кезиги jол куйнуна тÿшкен. Куштар учуп келеле, олорды чокып салган. 5 Кезиги тобрагы ас ташту jерге тÿшкен. Тобрагы калыҥ эмес болгондо, саадабай кылгазы öзÿп чыккан. 6 Кÿн чыгарда оҥуп, тазыл jок бойлоры, какшап калган. 7 Кезиги тегенектÿ jерге тÿшкен. Тегенек öзÿп, оны туй базып койгон. 8 Кезиги jакшы jерге тÿжÿп, ÿренделгенине кöрö бирÿзи jÿс, кажызы алтан, кезиги дезе одус катап кöп тÿжÿм берген. 9 Кулакту кижи уксын! 10 Ÿренчиктер базып келеле, Иисустаҥ сурадылар: — Олорго не керек укаалап айдадыҥ? 11 — Слерге Теҥери Каандыгыныҥ jажыттарын билери берилген, олорго дезе берилбеген учун — деп, Ол каруу jандырды. — 12 Кемде бар, ого берилер, ÿзеери кожулар; кемде дезе jок, оныҥ бары да айрылар. 13 Олор кöрзö дö, кöрбöйдилер, укса да, укпайдылар, аайлабайдылар. Оныҥ учун олорго укаалап айдып турганым ол. 14 Анайып, олор керегинде Исаия деген jарчыныҥ айтканы бÿдÿп jат. Ол айткан: «Кулактараарла угарыгар, jе аайлабазыгар; кöстöрööрлö кöрöригер, jе кöрбöй каларыгар. 15 Бу улустыҥ jÿреги jууга туттурган, кулактарыла арайдаҥ угат, кöстöрин де jумуп алган, оныҥ учун кöстöриле кöрбöйт, кулактарыла укпайт, jÿректериле аайлабайт, Меге де баштанбайт, Мен олорды jазар эдим». 16 Кöстöригер кöрÿп турган учун кежиктÿ, кулактарыгар угуп турган учун кежиктÿ. 17 Чынын айдадым слерге: кöп jарчылар ла актулар кöрÿп jÿргенеерди кöрöйин дейле, кöрбöй калгандар, угуп jÿргенеерди угайын дейле, укпай калгандар. 18 Анайдарда, ÿрендеечи керегинде укаа сöстиҥ учурын тыҥдап угугар. 19 Каандык керегинде сöсти угарын угуп, jе оны аайлабай турган кижиге кöрмöс келип, jÿрегинде ÿренделгенди алып барар. Jол куйнуна ÿренделген дегени бу болор. 20 Ташту jерге ÿренделген дегени, мындый кижини айтканы ол айткан сöсти угуп, бу тарый сÿÿнип кöксине алынат. 21 Jе ол бойында тазыл jок, турумкай эмес. Сöс учун ачу келгежин эмезе истежÿ болгожын, бу тарый jана тÿжет. 22 Тегенектÿ jерге ÿренделген дегени, сöсти уккан кижини айтканы. Jе jадынды кичеейтени, jööжöгö тартылатаны уккан сöсти туй базып койот, ол сöс тÿжÿм jок артып калат. 23 Jакшы jерге ÿренделген дегени, сöсти угуп, аайлап турган кижини айтканы. Андый кижиниҥ ÿрени тÿжÿмдÿ болуп, ÿренделгенине кöрö бирÿзи jÿс, кажызы алтан, кезиги дезе одус катап кöп тÿжÿм берет.

Теҥери Каандыгы керегинде укаа сöстöр

24 Иисус олорго база бир укаа сöс айтты: — Теҥери Каандыгы бого тÿҥей: бир кижи кыразына jакшы ÿрен ÿрендеген. 25 Улус уйуктап jадарда, оныҥ öштÿзи келип, буудайга чöп öлöҥ колыштыра ÿрендейле, jÿре берген. 26 Аштыҥ кылгазы чыгып, аш бажын суурарда, чöп öлöҥ дö кöрÿнип келген. 27 Ээзиниҥ кулдары ого келип, айткандар: «Бийибис, кырага jакшы ÿрен салбай кайттыҥ, анда чöп öлöҥ кайдаҥ келди?» 28 «Оны öштÿ эткен» — деп, ээзи каруу jандырган. Айдарда, кулдары: «Барып, оны одойлы ба?» — дегендер. 29 Jе ээзи айткан: «Бойсын, одоп турзагар, кожо буудайы jулулбазын. 30 Аш кезер öйгö jетире кажызы ла кожо öзÿп тургай. Аш кезер öйинде ишчилериме айдарым: 'Озо баштап чöп öлöҥди jууп, öртööргö буулам эдип буулагар, буудайын дезе алмарыма jууп салыгар'». 31 Иисус олорго база бир укаа сöс айтты: — Теҥери Каандыгы горчицаныҥ ÿренине тÿҥей. Оны кижи алып, кыразына ÿрендеп койгон. 32 Ол ончо ÿрендердеҥ оок то болзо, jе öзÿп, бÿткен тужында, не ле маала ажынаҥ ажынат, агашка теҥ болот, теҥериниҥ куштары учуп келип, будактарына уйа тартат. 33 Иисус олорго база бир укаа сöс айтты: — Теҥери Каандыгы ачыткыга тÿҥей. Оны ÿй кижи алып, ÿч кемjÿ кулурга саларда, ончо тесте кöдÿрилип калган. 34 Иисус мыны ончозын улуска укаалап айткан, укаалабайынча, неме айтпас болгон. 35 Jарчы ажыра айдылганы бÿтсин деп, мынайда болгоны бу. Ол айткан: «Оозым ачып, укаалап айдарым, телекей jайалганнаҥ ала jажыт болгонды jарлаарым». 36 Иисус улусты божодып ийеле, ÿйге кирди. Ÿренчиктери Ого базып келеле, айттылар: — Кырадагы чöп öлöҥ керегинде укаа сöсти биске jартап бер. 37 Иисус каруу jандырды: — Jакшы ÿрен ÿрендеп турганы — Кижи Уулы. 38 Кыра — телекей. Jакшы ÿрен — Каандыктыҥ уулдары. Чöп öлöҥ — кöрмöстиҥ уулдары, 39 оны ÿрендеген öштÿ дезе — кöрмöс. Аш кезер öй — калганчы чак, аш кезеечилер дезе — ангелдер. 40 Оныҥ учун чöп öлöҥди jууп алып, отко öртöгöндий, калганчы чакта андый болор. 41 Кижи Уулы ангелдерин ийер, олор Оныҥ Каандыгынаҥ не ле jилбиркедер немелерди, jаман кылынып jÿргендерди jууп алып, 42 отту печкеге таштаар. Анда ый ла тиш кыjырты болор. 43 Ол тушта актулар Адазыныҥ Каандыгында кÿн кептÿ jаркындалар. Кулакту кижи уксын! 44 Теҥери Каандыгы jалаҥда сугуп койгон jööжöгö тÿҥей. Оны кижи табала, кöмÿп койгон, сÿÿнген бойынча барып, не барын садып ийип, байагы jалаҥды садып алган. 45 База Теҥери Каандыгы jакшы эрjине бедиреп jÿрген коjойымга тÿҥей. 46 Ол бир баалу эрjине табала, барып, не барын садып ийип, байагы эрjинени садып алган. 47 База Теҥери Каандыгы талайга ташталып, jÿзÿн-jÿÿрлÿ балык туткан шÿÿнге тÿҥей. 48 Шÿÿнге балык толордо, оны jаратка чыгарып, отурып алып, балыктыҥ jакшызын каламага салгандар, jаманын дезе кеде таштап ийгендер. 49 Калганчы чакта андый ок болор ангелдер чыгып, кижи jаманын актулардаҥ айрып, 50 отту печкеге таштаар. Анда ый ла тиш кыjырты болор. 51 Мыныҥ ончозын аайладаар ба? Олор: — Эйе, — дедилер. 52 Иисус олорго айтты: — Оныҥ учун Теҥери Каандыгыныҥ ÿренчиги боло берген не ле бичикчи кижи jööжöлÿ jеринеҥ jаҥызын да, эскизин де чыгарып турган айыл ээзине тÿҥей.

Назареттиҥ улузы Иисусты jектегени

53 Иисус бу укаа сöстöрин айдып божойло, оноортынаҥ jÿре берди. 54 Алтайына келеле, синагогада улус ÿретти. Олор кайкажып, айдыжып турдылар: — Оныҥ мындый ойгор санаазы ла кÿчи кайдаҥ келген болотон? 55 Ол агашла узанар устыҥ уулы эмес беди? Энезиниҥ ады Мария эмес беди? Иаков ло Иосиф, Симон ло Иуда оныҥ карындаштары эмес беди? 56 Оныҥ ончо эjе-сыйындары ортобыста эмес беди? Бу ончозы Ого кайдаҥ келген? 57 Анайып Ого бÿтпей, Оны jуутпай тургандар. Иисус дезе олорго айтты: — Jарчы кÿндÿзи jок болбойтон, оны jаҥыс алтайында ла айлындагы улузы тообойтон. 58 Олордыҥ бÿтпей турганынаҥ улам анда кöп кайкал этпеди.

Матфей 14

Иоанныҥ öлÿми

1 Ол тушта тöрт тöчинниҥ бирÿзин башкарган Ирод Иисустыҥ табыжын угала, 2 jалчыларына айтты: — Бу Крестеечи Иоанн болор. Ол тирилген, оныҥ учун кайкалдарды ол эдет. 3 Башкыда Ирод бойыныҥ Филипп деп карындажыныҥ абакайы Иродиада учун Иоаннды кижендейле, тÿрмелеп койгон, 4 нениҥ учун дезе Иоанн ого айдып туратан «Сеге оны аларга jарабас». 5 Ирод Иоаннды öлтÿрейин дезе, оны ончозы jарчы деп jÿргенде, калыктаҥ коркып, öлтÿрбей турган. 6 Иродтыҥ туулган кÿнинде Иродиаданыҥ кызы jуулган улус алдында биjелеп, Иродко jараган. 7 Оныҥ учун нени де сураза, ого Ирод берер болуп чертенген. 8 Кыс дезе энезиниҥ ÿреткенинче айткан «Бого ло, Крестеечи Иоанныҥ бажын табакка салып, меге бер». 9 Каан кунуга берген, jе чертине ле кожо кыйын отурган улуска болуп, башты беригер — деген. 10 Тÿрмеде Иоанныҥ бажын кезе чапсын деп, улус ийген. 11 Оныҥ бажын табакка салала экелип, кыска табыштыргандар, кыс дезе энезине апарып берген. 12 Иоанныҥ ÿренчиктери дезе келип, оныҥ сööгин алып, jууп койгондор. Оноҥ Иисуска барып, тил jетиргендер.

Беш муҥ кижини тойдырганы

13 Иисус не болгонын угала, кемеге отурып, jаҥыскан jÿрерге, аалга jер jаар jÿсти. Jе улус мыны угала, калаларынаҥ Оны ээчий jойу барды. 14 Иисус jаратка чыгып, кöп улусты кöрöлö, олорго ичи ачыды, оору-jоболдуларын jасты. 15 Эҥир кире берерде, ÿренчиктер Ого базып келеле, айттылар — Бу аалга jер эди, оноҥ орой до. Улусты божодып ий, jурттарга барып, бойлорына курсак садып алзын. 16 Jе Иисус олорго айтты: — Олордыҥ баратан кереги jок. Слер олорды азырагар. 17 — Мында бисте jÿк ле беш болчок калаш ла эки болчок балык — деп, ÿренчиктер каруу jандырдылар. 18 — Олорды бери Меге экелигер — деп, Ол айтты. 19 Улусты öлöҥгö кыйын отурсын дейле, беш болчок калашты ла эки болчок балыкты алып, теҥери öрö кöрÿп алкады, калашты сындырып, ÿренчиктерине берди, олор дезе, — улуска. 20 Ончозы jиди, тойды. Jигенниҥ арткан-калганын он эки каламага толтыра jууп алдылар. 21 Курсак jигени дезе, ÿй улустаҥ ла балдардаҥ башка, беш муҥ кире эр кижи болгон.

Сууныҥ ÿстиле басканы

22 Бу тарый Иисус ÿренчиктерге: — Улусты jандырганчам, кемеге отурып, ол jанына Менеҥ озо кечигер — деди. 23 Улусты божодып ийеле, Ол jаҥыскандыра мÿргÿÿйин деп, кырга чыкты. Эҥирде анда jаҥыскан jÿрди. 24 Кемези дезе талайдыҥ тал ортозына jеделе, терс салкын тÿжерде, толкуга соктырган. 25 Таҥ алдында Иисус ÿренчиктери jаар талайдыҥ ÿстиле базып ийди. 26 Оныҥ талайла базып келеткенин кöрöлö, ÿренчиктер тÿймеп, — Бу сÿне! — деп, кыйгырыжа бердилер. 27 Иисус дезе ол тарый олорго эрмектенип, айтты: — Jалтанбагар, бу Мен эдим, коркыбагар. 28 Петр дезе Ого айтты: — Кайракан! Бу Сен болзоҥ, Сеге сууныҥ ÿстиле базып барсын деп, меге jакар. 29 Иисус: — Кел — деди. Петр кемедеҥ чыгала, сууныҥ ÿстиле Иисус jаар базып ийди. 30 Jе тыҥ салкын согуп турганын кöрöлö, коркый берди, сууга чöҥÿп, кыйгырды: — Кайракан, мени аргада! 31 Иисус ол тарый колын сунуп, оны кöдÿре тудуп, айтты: — Бÿдетени ас кижи, не эреҥистелдиҥ? 32 Олор кемеге кирерде, салкын токтой берди. 33 Кемеде отургандар Ого бажырып, айттылар: — Чын, Сен Кудайдыҥ Уулы.

Геннисаретте оору улусты jасканы

34 Кечип чыгала, Геннисарет jерине келдилер. 35 Ол jердиҥ улузы Иисусты таныйла, эбире турган jурттар сайын улус ийип, Ого ончо оорулуларды экелип, 36 олор Оныҥ эдегине де болзо тийзин деп, сурай бердилер. Тийгендери дезе jазылып турдылар.

Матфей 15

1 Ол тушта Иисуска Иерусалимнеҥ бичикчилер ле фарисейлер келип, айттылар: 2 — Jаандардыҥ jаҥдап келген jаҥын ÿренчиктериҥ не керек бузуп jадылар? Ажанар алдында колдорын jунбайдылар. 3 Иисус олорго каруу jандырды: — Слер де, jаҥдап келген jаҥыгарга болуп, Кудайдыҥ jакылтазын не бузуп jадыгар? 4 Кудай jакып айткан эди «Ада-энеҥди тооп jÿр»; база: «Адазын эмезе энезин jаман айдып турган кижи, ары öлÿп калзын». 5 Слер дезе айдадыгар: «Кижи адазына эмезе энезине: 'Менеҥ алгадый немегер — Кудайга сый' — деп jарлаза, 6 ол адазын эмезе энезин тообозо до кем jок». Мынызыла jаҥдап келген jаҥыгарга болуп Кудайдыҥ сöзин кеде эдип jадыгар. 7 Эки jÿстÿлер! Слер керегинде Исаия судурлап jакшы айткан: 8 «Бу улус Мени тилиле тооп jат, jÿректери дезе Менеҥ ыраак. 9 Jе кижиниҥ ÿредÿзине ле jакылтазына ÿредип, Мени темей тооп jадылар». 10 Иисус улусты кычырып алып, айтты: — Угуп, кöксигерге алыныгар. 11 Ооско киргени, кижини быjарсыдар эмес, оостоҥ чыкканы, кижини быjарсыдары ол. 12 Айдарда, ÿренчиктер Ого базып келеле, айттылар: — Бу сöсти угала, фарисейлер тарынып, кöксине алынбаганын билериҥ бе? 13 — Теҥеридеги Адам тарыбаган не ле тарымал тазылыла кодорылар — деп, Ол каруу jандырды. — 14 Олорго тийбегер, олор — сокорлордыҥ сокор башчылары. Сокорды сокор jединзе, экилези орого тÿжер. 15 — Бу укаа сöстиҥ учурын биске jартап бер — деп, Петр сурады. 16 Иисус айтты: — Слер де аайлабас болдыгар ба? 17 Ооско киргени, ичке кирип, тыштына чыгатанын аайлабай туругар ба? 18 Оостоҥ чыкканы дезе, jÿректеҥ чыкканы, кижини быjарсыдары ол. 19 Кижиниҥ jÿрегинеҥ чыгары бу: кара санаа, кижи öлтÿрери, чайдам кылынары, балыр jÿрÿм jÿрери, ууры эдери, тöгÿн керелеери, jамандап айдары. 20 Кижини быjарсыдары ол. Jунбаган колло курсак jигени дезе, кижини быjарсытпас.

Хананей ÿй кижиниҥ Кудайга бÿткени

21 Оноортынаҥ чыгала, Иисус Тир ле Сидон jерине jÿре берди. 22 Jе бат, ол jердиҥ бир хананей ÿй кижизи Ого келип, кыйгыра берди: — Кайракан, Давид Уулы! Меге буурса! Мениҥ кызыма шилемир кирген. 23 Jе Иисус унчукпады. Ÿренчиктери Ого базып келеле, сурай бердилер: — Оны божотсоҥ, оноҥ öскö ол кийнибистеҥ кыйгырып jат. 24 Jе Иисус: — Мен jÿк Израильдиҥ азып jÿрген койлорына ийилгем — деди. 25 Ÿй кижи дезе jууктай базып келеле, Ого бажырып, айтты: — Кайракан, меге болуш! 26 Jе Ол айтты: — Балдардыҥ калажын блаап, ийттерге таштаарга jарабас. 27 — Эйе, Кайракан, — деп, онызы каруу jандырды, — jе бийлериниҥ столынаҥ тÿшкен калаштыҥ оодыгын ийттер де jийтен эди. 28 Айдарда, Иисус ого айтты: — Э-э, ÿй кижи! Бÿдÿп турганыҥ улу. Кÿÿниҥче, сеге болгой. Ол ло тарый оныҥ кызы jазылып калды.

Тöрт муҥ кижини тойдырганы

29 Иисус оноортынаҥ jÿре берип, Галилей талайга келди. Кырга чыгып, анда отурды. 30 Ого кöп улус базып келди, бойлорыла кожо аксактарды, сокорлорды, бертиктерди, тил jокторды, öскö дö кöп jоболдуларды экелип, олорды Иисустыҥ будыныҥ jанына салдылар. Иисус олорды jазып ийди. 31 Улус тил jоктор эрмектенип турганын, бертиктер кадык болгонын, аксактар базып jÿргенин, сокорлор кöрÿп турганын кайкап, Израильдиҥ Кудайын мактадылар. 32 Иисус дезе ÿренчиктерин кычырып алып, олорго айтты: — Бу улуска ичим ачыйт. Олордыҥ, ÿч кÿнге чыгара Мениле кожо jÿрген бойлорыныҥ, ооско салар немези jок. Олорды ажандырбай jандырбайын деп турум, jолдо уйадабазын. 33 — Мындый кöп улусты азыраарга, анча кире калашты бу аалга jердеҥ кайдаҥ табатаныс? — деп, ÿренчиктер айттылар. 34 — Слерде канча кире калаш бар? — деп, Иисус сурады. — Jети болчок калаш ла бир эмеш балык — деп, олор каруу jандырдылар. 35 Айдарда, Ол улусты jерге кыйын отурзын дейле, 36 jети болчок калашты ла балыкты алып, алкыш jетирди, сындырала, ÿренчиктерге берди, олор дезе — улуска. 37 Ончозы jиди, тойды. Jигенниҥ арткан-калганын jети каламага толтыра jуудылар. 38 Курсак jигени дезе, ÿй улустаҥ ла балдардаҥ башка, тöрт муҥ эр кижи болгон. 39 Улусты jандырып ийеле, Иисус кемеге отурып, Магдала jерине келди.

Матфей 16

Билди некегени

1 Фарисейлер ле саддукейлер базып келеле, Иисусты ченеп, олорго теҥеридеҥ билди кöргÿссин деп сурадылар. 2 Jе Ол айтты: — Эҥирде: «Теҥери кызарды, кааҥ болор» — дейдигер. 3 Эртен тура: «Теҥери кан-кызыл, бÿгÿн jут-jулакай болор» — дейдигер. Теҥериге кöрÿп, кандый кÿн болорын билип jадыгар, jе бойыгарла болуп турган керектерге кöрÿп, кандый öйлöр келгенин билбей jадыгар ба? 4 Кал, чайдам ÿйе билди бедирейт, jе Ионаныҥ билдизинеҥ башка, ого билди берилбес. Мынайда айдала, олорды таштап, jÿре берди.

Фарисейлердиҥ ле саддукейлердиҥ ачыткызы

5 Сууныҥ ол jанына кечерде, ÿренчиктер калаш аларга ундып салгандар. 6 — Кöрÿгер, фарисейлердиҥ ле саддукейлердиҥ ачыткызынаҥ чеберленип jÿрÿгер — деп, Иисус олорго айтты. 7 Олор ичинде сананып, айдындылар: «Бисти калаш албаган деп туру». 8 Иисус онызын билип, айтты: — Бисте калаш jок деп, ичигерде не сананып туругар, бÿдетени ас улус? 9 Эмдиге аайлабайдыгар ба? Эзигердеҥ чыга берди бе? Беш болчок калаш беш муҥ кижиге jедижип, арткан-калганын канча каламага jууп алган эдигер? 10 Jети болчок калаш тöрт муҥ кижиге jедижип, канча калама jууп алган эдигер? 11 Слерди фарисейлердиҥ ле саддукейлердиҥ ачыткызынаҥ чеберленип jÿрÿгер дегеним, калашты айтканым эмес деп, канайып аайлабай туругар? 12 Ол калаштыҥ ачыткызынаҥ эмес, фарисейлердиҥ ле саддукейлердиҥ ÿредÿзинеҥ чеберлензин дегенин, бу тушта билип ийдилер. Ззртр йдл? 13 Филипп Кесарийи дейтен jерге келеле, Иисус ÿренчиктеринеҥ сурады: — Кижи Уулы Бойымды улус кем дешкилейт? 14 Олор айдышты: — Кажызы Сени Крестеечи Иоанн дежет, кажызы Илия, öскöлöри дезе Иеремия эмезе jарчылардыҥ бирÿзи дешкилейт. 15 Иисус олорго айтты: — Слер Мени кем дейдигер? 16 — Сен — Христос, тирÿ Кудайдыҥ Уулы — деп, Симон-Петр каруу jандырды. 17 Иисус ого айтты: — Сен кежиктÿ кижи, Иона уулы Симон, нениҥ учун дезе оныҥды сеге эт ле кан эмес, теҥериде jÿрген Адам ачкан. 18 Оныҥ учун айдып турум сеге: сен — Петр, бу таштыҥ ÿстине Серкпемди тударым, оны öлÿм эркитеп болбос. 19 Сеге Теҥери Каандыгыныҥ тÿлкÿÿрин берерим jерде буулаганыҥ — теҥериде буулалар, jерде чечкениҥ — теҥериде чечилер. 20 Оноҥ Бойы Христос болгонын кижиге айтпазын деп, ÿренчиктерине jакарды.

Кыйын-шыразын озолодо айтканы

21 Бу öйдöҥ ала Иисус Бойыныҥ Иерусалимге барар, jаандарга, улу абыстарга ла бичикчилерге кöп кыйнаттырар, анда öлтÿртер, jе ÿчинчи кÿнде тирилер учурлузын ÿренчиктерине ачып баштады. 22 Петр Оны кедери кычырып алып, Ого удура сöс айдып тура берди — Кудай Сеге буурсак, Кайракан! Сениле андый неме болбос. 23 Ол дезе кайа кöрÿп, Петрга айтты: — Менеҥ кеде тайыл, сатана! Сен — jолымдагы буудак. Кудайдыйын эмес, кижинийин сананып jадыҥ. 24 Оноҥ ÿренчиктерине айтты: — Мени ээчий барайын дегенигер, бойынаҥ бойы мойноп, кере тартыратан агажын алганча, Мени ээчий барзын. 25 Jÿрÿмин аргадайын дегени, онызын jылыйтар. Меге болуп jÿрÿмин jылыйтканы дезе, онызын таап алар. 26 Jер-телекейде не бардыҥ ончозын табала, jе jÿрÿмин jылыйтса, кижиге кандый туза? Эмезе кижи бойыныҥ jÿрÿми учун кандый толынты берер? 27 Кижи Уулы Адазыныҥ магыла, ангелдерин алганча келип, кажы ла кижиге нени эдип jÿргенинче берер. 28 Чынын айдадым слерге бу тургандардыҥ кезиги Кижи Уулы Бойыныҥ Каандыгыныҥ jаҥыла келип jатканын кöрбöйинче öлбöс.

Матфей 17

Кубулганы

1 Алты кÿнниҥ бажында Иисус Петрды, Иаковты ла оныҥ Иоанн карындажын jаҥыс бойлорын алганча, бийик кырга алып чыгала, 2 олордыҥ алдына кубулды: чырайы кÿндий jаркындалды, кийими дезе jарыктый ак болды. 3 Jе бат, Моисей ле Илия Оныла эрмектежип турганы олорго кöрÿнип тура берди. 4 Петр Иисуска айтты: — Кайракан, биске мында макалу! Кÿÿниҥ бар болзо, бого ÿч чадыр тудалы бирÿзин Сеге, бирÿзин Моисейге, бирÿзин Илияга. 5 Ол мынайып айдып турганча, олорды jаркынду булут кöлöткöлöп, булуттаҥ эрмектенген ÿн угулды: — Бу Мениҥ сÿÿген Уулым, Оныҥ Бойында Мениҥ jакшылыкту табым. Оны угугар! 6 Ÿренчиктер мыны угала, сÿрекей коркып, кöҥкöрö jыгылдылар. 7 Иисус jууктай базып келеле, олорго тийип, — Туругар, коркыбагар — деди. 8 Ÿренчиктер öрö кöрзö, Иисустаҥ öскö кижи jок эмтир. 9 Олор кырдаҥ тÿжÿп келедерде, Иисус олорго jакарып, айтты: — Кижи Уулы тирилбейинче, бу кöргöнööрди кижиге айтпагар. 10 Ÿренчиктери Оноҥ сурадылар: — Бичикчилер не керек озолоп Илия келер учурлу дешкилейт? 11 — Илия озолоп келеле, ончозын белетеп койотоны чын — деп, Иисус каруу jандырды. — 12 Jе айдып турум слерге Илия келип jÿрген эди, jе оны таныбагандар, оныла бойлорыныҥ табына салдырып эткендер. Анайып Кижи Уулы да олорго кыйнаттырар. 13 Айдарда, Иисус олорго Крестеечи Иоаннды айтканын билип алдылар.

Öзöк-буурында шилемирлÿ уулчакты jасканы

14 Олор улуска тÿжÿп келерде, Иисуска бир кижи jууктап, Ого чöгöдöп, 15 айтты: — Кайракан, уулыма буурса! Ол улаарып, тыҥ кыйналып, улам сайын отко, улам сайын сууга калып турат. 16 Оны ÿренчиктериҥе алып келген эдим, jе олор jазып болбой салдылар. 17 Иисус дезе каруу jандырып, айтты: — Э-э, бÿтпес, балыр ÿйе! Слерле кожо канчазын jÿрейин? Слерге канчазын чыдажайын? Оны Меге бери экелигер. 18 Иисус шилемирге jакарып ийерде, ол чыга конды, уулчак бу тарый jазыла берди. 19 Ÿренчиктери Иисуска jаҥыс бойлоры базып келеле, сурадылар: — Бис оны нениҥ учун чыгара сÿрÿп болбодыс? 20 — Бÿдÿп турганыгар ас учун — деп, Иисус каруу jандырды. — Чынын айдадым слерге: бÿдеригер горчицаныҥ ÿренинче болуп, бу кырды мынаҥ кöчÿп бар дезегер, ол кöчÿп барар. Слердиҥ эдип албазыгар jок болор. 21 «Бу уктулар jаҥыс мÿргÿзе ле орозо тутса чыгара сÿрÿлер». 22 Олор Галилей jеринде jÿрген тужында Иисус олорго айтты: — Кижи Уулы кижилердиҥ колына берилер. 23 Оны öлтÿргилеп койор, ÿчинчи кÿнде Ол тирилер. Ÿренчиктер мыны угала, ал-санаага тÿштилер.

Öргööгö калан

24 Олор Капернаумга келерде, Öргööгö калан jуучылар Петрга базып келип, — Ÿредÿчигер эки драхма бергей не? — деп сурадылар. 25 Петр: — Эйе — деди. Ол ÿйге кирерде, Иисус озо эрмектенип, айтты — Симон, не деп сананып туруҥ? Jердиҥ каандары каланды кемнеҥ алып jат бойыныҥ уулдарынаҥ ба, эмезе туш улустаҥ ба? 26 Петр: — Туш улустаҥ — деди. Иисус айтты: — Анайдарда, бойыныҥ уулдары каланнаҥ jайым. 27 Jе олорды ööркöтпöскö, талайга барып кармакта. Кармакка озо илинген балыкты алып, оозын ачып, статир акча табарыҥ. Оны чыгарып, Мениҥ учун, бойыҥныҥ учун олорго бер.

Матфей 18

Теҥери Каандыгында эҥ jаан

1 Ол öйдö Иисуска ÿренчиктери базып келеле, сурадылар: — Теҥери Каандыгында кем улу-jаан? 2 Иисус бир баланы Бойына кычырып алды, олордыҥ ортозына тургузып, 3 айтты: — Чынын айдадым слерге бойыгар кубулып, баладый болбозогор, Теҥери Каандыгына кирбезигер. 4 Анайдарда, бойы бойын бу кичÿ бала чылап jабызыдынганы, Теҥери Каандыгында jаан болоры ол. 5 Бир мындый баланы Меге болуп jуудып алганы, Мени jуудып турганы ол. 6 Меге бÿдÿп турган бу кичÿлердиҥ кажы бирÿзин jаманга баштаган кижиниҥ мойнына теерменниҥ тажын буулап, талай тÿбине таштаганы ого торт болор эди. 7 Jаманга баштаачы немелердеҥ телекейге ачу-корон! Jаманга башташ болбойынча калбас, jе jаманга башташ кем ажыра келип jат, ого ачу-корон! 8 Колыҥ эмезе будыҥ jаманга баштаза, олорыҥды кезип, бойыҥнаҥ таштап ий: эки колду, эки бутту бу бойыҥ мöҥкÿ отко ташталганчаҥ, сыҥар колду эмезе аксак ол бойыҥ jÿрÿмге киргениҥ jакшы. 9 Кöзиҥ jаманга баштаза, оныҥды чупчып, бойыҥнаҥ таштап ий: эки кöстÿ бу бойыҥ отту таамыга ташталганчаҥ, сыҥар кöстÿ ол бойыҥ jÿрÿмге киргениҥ jакшы. 10 Калак, бу кичÿлердиҥ бирÿзин де базынчык кöрбöгöр! Айдып турум слерге: олордыҥ теҥеридеги ангелдери Теҥеридеги Адамныҥ чырайын jаантайын кöрÿп jадылар. 11 «Jылыйганды таап алып аргадаайын деп, Кижи Уулыныҥ келгени бу».

Аза берген кой

12 — Слер не деп сананып jадыгар? Кажы бир кижиде jÿс кой болзын, бирÿзи аза берген болзын. Ол тогузон тогузын кырда таштап ийип, асканын бедиреп барар эмес беди? 13 Таап алгажын, чынын айдадым слерге аспаган тогузон тогус койынаҥ ого артык сÿÿнер. 14 Теҥеридеги Адагар андый ок бу кичÿлердиҥ бирÿзи де öлбöзин деп jат.

Кинчек эткен карындаш

15 — Карындажыҥ сеге удура кинчек эткежин, ого барып, экÿдеҥ экÿ эрмектежип, jаманын кöргÿзип айт. Сöзиҥди укса, карындажыҥды таап алганыҥ ол. 16 Сöзиҥди укпаза, база бир эмезе эки кижи алганча бар, кажы ла сöс эки эмезе ÿч керечиниҥ сöзиле лапталзын деп. 17 Олордыйын укпаза, серкпеге угус. Серкпенийин укпаза, ол сеге кара jаҥдудый ла албанчыдый болзын. 18 Чынын айдадым слерге jерде буулаганыгар — теҥериде буулалар, jерде чечкенигер — теҥериде чечилер. 19 Слерге база айдып турум: экÿгер бу jердеги кандый бир керегин бир болуп сураза, сураганаар не де болзо, Теҥеридеги Адам слерге берер. 20 Меге болуп эки эмезе ÿч кижи бир болуп jуулышса, олордыҥ ортозында Мен де болорым.

Буруны таштаары

21 Ол тушта Петр Иисуска базып келип, айтты: — Кайракан, меге удура кинчек эдип турган карындажымныҥ бурузын канча катап таштайын? Jети катап па? 22 Иисус ого айтты: — Сени jети катап ташта деп турган эмезим, jети катаптаҥ jетен катап ташта деп турум. 23 Оныҥ учун Теҥери Каандыгы бойыныҥ кулдарыла тооложорго сананган каан кижиге тÿҥей. 24 Ол тооложордо, он муҥ талант акча тöлÿлÿ бир кижини алдырып келгендер. 25 Тöлööр немези jок болордо, бий оныҥ бойын, алган эжин, бала-барказын, не барын садып ийип, тöлöдип беригер — деген. 26 Байа кул jыгыла бажырып, ого айткан: «Мени киле, сеге ончозын тöлöп берерим». 27 Бий ол кулга килеп, алымын тöлöбöс эделе, божодып ийген. 28 Кул дезе чыгала, ого jÿс динарий акча тöлÿлÿ кул нöкöрине туштаган. Оны тудала, тамактап, «Алымыҥды тöлö!» — деген. 29 Айдарда, нöкöри оныҥ будына jыгылып, jайнаган: «Мени киле, сеге ончозын тöлöп берерим». 30 Jе ол болбой, алымын тöлöбöйинче, кул нöкöрин тÿрмелеп койгон. 31 Öскö кулдар мыны кöрöлö, сÿрекей кунугып, бийине барып, не болгонын айдып бергендер. 32 Айдарда, бий байа кулды алдырып алып, айткан «Jаман кул! Jайнап сураганыҥа болуп, ончо алымыҥды тöлöбöс эткем. 33 Сеге килегеним чилеп, сен де нöкöриҥе килегедий эмес бедиҥ?» 34 Бий аткыйланала, алымын ончозын тöлöбöйинче деп, оны кыйнаачыларга берип ийген. 35 Кажыгар ла карындажаардыҥ jаманын акту jÿрегеердеҥ таштабазагар, Теҥеридеги Адам да слерге андый ок болор.

Матфей 19

Кудайдыҥ бириктиргенин кижи айрыбазын

1 Иисус бу сöзин айдып божойло, Галилей jеринеҥ чыгып, Иордан ары jанындагы Иудей jерине келди. 2 Оныҥ кийнинеҥ кöп улус ээчий барган. Иисус олорды анда jазып ийген. 3 Ого фарисейлер базып келеле, ченеп сурадылар: — Алган эжиле не ле шылтактаҥ улам айрылыжарга jараар ба? 4 Ол каруу jандырды: — Мыны кычырбаган бедигер: «Башталганында Jайаачы олорды эр кижи ле ÿй кижи эдип jайаган. 5 Оныҥ учун кижи ада-энезин таштап, алганына jапшынар, эки бойы jаҥыс эт4кан болор». 6 Андый болгондо, олор эки эмес, jаҥыс эт-кан. Анайдарда, Кудайдыҥ бириктиргенин кижи айрыбазын. 7 Олор айттылар — Ÿйине айрылыштыҥ бичигин берип, оныла айрылышсын деп, Моисей не керек jакыган? 8 Иисус олорго айтты: — Моисей jÿректеригер кату ла öчöш болгонын кöрÿп, алганыгарла айрылыжарын jараткан. Башкыда андый болбогон. 9 Jе Мен слерге айдып турум чайдам эмес ÿйиле айрылыжып, öскö кижи алганы, онызыла кинчекке киргени ол. 10 Ÿренчиктер Ого айттылар: — Алганы алдында эр кижиниҥ молjузы андый болзо, кижи албаза торт. 11 Иисус дезе олорго айтты: — Мениҥ бу айтканымды болгон-тушкан кижи jуутпас, кемге берилген, ол jуудар. 12 Эне ичинеҥ акталап койгондый туулган улус бар; улуска акталадып койгондыйлар бар; Теҥери Каандыгына болуп акталап койгондый болорго jöпсингендер бар. Jуудар аргалу кижи, jуутсын.

Балдарды алкаганы

13 Ол тушта баштарына колын салып, мÿргÿзин деп, Иисуска балдарды экелдилер. Ÿренчиктер дезе олорды jуутпай тургандар. 14 Jе Иисус: — Балдарды божодыгар, Меге келерге буудактабагар. Теҥери Каандыгы мындыйлардыйы эди — дейле, 15 олорго колын салып, алкады. Оноҥ оноортынаҥ jÿре берди.

Бай уулдыҥ сурагы

16 Jе бат, Иисуска бир кижи базып келеле, айтты: — Ÿредÿчи, не быйанды этсем, мöҥкÿ jÿрÿм аларым? 17 Иисус дезе ого айтты: — Быйан керегинде Менеҥ незин сурайдыҥ? Быйандузы jаҥыс. Jÿрÿмге кирейин дезеҥ, jакылталарды бÿдÿрип тур. 18 — Не jакылталарды? — деп, ол сурады. Иисус айтты: — Бат мындый: «Кижи öлтÿрбе, чайдам кылынба, ууры этпе, тöгÿндеп керелебе», 19 «ада-энеҥди тооп jÿр»; база: «Бойыҥды сÿÿгеҥдий, jуугыҥды сÿÿп jÿр». 20 — Мыныҥ ончозын бÿдÿрип jадым — деп, уул каруу jандырды. — Меге база не jетпей jат? 21 — Толо кемдÿ болойын дезеҥ, барып, jööжöҥди садып ийеле, тÿреҥилерге ÿлеп бер. Ол тушта теҥериде эрjинелÿ болорыҥ. Оноҥ келип, Мени ээчий бар — деп, Иисус айтты. 22 Уул мыны угала, jööжöзи кöп болгондо, кунукчылду jÿре берди. 23 Иисус дезе ÿренчиктерине айтты: — Чынын айдадым слерге: бай кижиге Теҥери Каандыгына кирерге кÿч. 24 База айдадым слерге: бай кижиге Кудайдыҥ Каандыгына киреринеҥ, тööгö ийне ÿйдинеҥ öдöргö jеҥил. 25 Мыны угала, ÿренчиктер алаҥ кайкажып, айттылар: — Андый болзо, кем аргадалар аргалу? 26 Иисус олорго кöрÿп, айтты: — Улус мыны эдип болбос, Кудайдыҥ дезе эдип болбозы jок. 27 Айдарда, Петр каруу jандырды: — Бат, не барыбысты таштап, Сени ээчий бардыбыс. Бу учун биске не болор? 28 Иисус дезе олорго айтты: — Чынын айдадым слерге Кижи Уулы Бойыныҥ магыныҥ ширеезине отурып алза, слер де, тирилгендер, Мени ээчий jÿрген бойлороор, Израильдиҥ он эки угын jаргылаарга, он эки ширееге отурып аларыгар. 29 Кем кижи айлы-jуртын, эмезе ага-карындажын, эмезе эjе-сыйынын, эмезе адазын, эмезе энезин, эмезе балабарказын, эмезе кыразын Меге болуп таштаза, онызынаҥ jÿс артык алар, мöҥкÿ jÿрÿмди энчиленер. 30 Jе кöп баштапкылар калганчылар болор, калганчылар баштапкылар болор.

Матфей 20

Теҥ jал керегинде укаа сöс

1 — Теҥери Каандыгы айылдыҥ ээзине тÿҥей. Ол тарыган виноградында иштедерге jалчылар jалдайын деп, сары таҥда айлынаҥ чыккан. 2 Кÿнине бир динарийдеҥ тöлööр болуп эрмектежеле, олорды виноградына ийген. 3 Тогус саат киреде чыгып, базарда база тегин турган улусты кöрöлö, 4 олорго до айткан: «Слер де виноградыма барып иштегер. Ижигерге турарын тöлöп берейин». Олор барган. 5 База он эки саат ла ÿч саат кирезинде чыгып, анайып ла эткен. 6 Беш саат кирезинде чыгып, база тегин турган улусты таап, олорго айткан «Кере-тÿжине мында тегин не тургулараар?» 7 «Бисти кижи jалдабады» — дежерде, олорго айткан «Слер де виноградыма барып иштегер». 8 Эҥир кире берерде, виноградтыҥ ээзи айыл-jурттыҥ башкараачызына айткан «Ишчилерди кычырып ал, кийнинде jалданганынаҥ баштайла, озо jалданганыла тÿгезип, jалын тöлöп бер». 9 Айдарда, беш саат кирезинде jалдангандары келип, бир динарийдеҥ алгандар. 10 Озо jалдангандары дезе олордоҥ кöп аларыс деп санангандар. Jе олор до бир динарийдеҥ алгандар. 11 Акчазын алала, айылдыҥ ээзине тарынып, айткандар: 12 «Бу кийнинде келгендер бир саат иштеген эдилер. Сен олорды кере-тÿжине кÿнге быжып иштеген биске теҥ эттиҥ». 13 Виноградтыҥ ээзи дезе олордыҥ бирÿзине каруу jандырган: «Наjы, сени тарындырып турганым jок. Мениле бир динарийге эрмектешкен эмес бедиҥ? 14 Бойыҥдыйын алып, jан. Бу кийнинде келгенге сенийинче теҥ берейин. 15 Бойымдыйын канайып та этсем, мениҥ табым эмес беди? Эмезе мениҥ буурсагыма сениҥ кöзиҥ кÿйÿнчек болды ба?» 16 Анайып, калганчылары баштапкылары болор, баштапкылары калганчылары болор. Айттырылганы кöп, талдалганы дезе ас.

Öлÿмин ле тирилетенин озолодо айтканы

17 Иисус Иерусалим jаар чыгып барадала, jолой он эки ÿренчигин таҥынаҥ кычырып алып, айтты: 18 — Бат, Иерусалим jаар чыгып барадырыс. Кижи Уулы улу абыстардыҥ ла бичикчилердиҥ колына берилер. Оны öлтÿрер эдип jаргылап, 19 электедерге, соктырарга, кере тартырарга кара jаҥдуларга берип ийгилеер, jе ÿчинчи кÿнде Ол тирилер.

Энениҥ сурагы

20 Ол тушта Зеведейдиҥ уулдарыныҥ энези уулдарыла кожо базып келеле, Иисуска бажырып, Оноҥ нени де сурап турды. 21 — Сеге не керек? — деерде, ол айтты: — Сениҥ Каандыгыҥда бу эки уулымныҥ бирÿзин оҥ jаныҥа, бирÿзин сол jаныҥа отурзын деп айт. 22 — Нени сурап турганыгарды бойыгар билбей jадыгар — деп, Иисус каруу jандырды. — Мениҥ ичер айагымнаҥ ичип болороор бо? Ол эмезе Мениҥ тÿжер крезиме тÿжÿп болороор бо? Олор: — Болорыс — дедилер. 23 Иисус олорго айтты: — Мениҥ айагымнаҥ ичерин ичеригер, Мениҥ тÿшкен крезиме тÿжеригер, jе оҥ ло сол jаныма отургызар jаҥ Менде jок, ол jерди Адам кемге белетеген, ол кижи отурар. 24 Арткан он ÿренчик мыны угала, бу эки карындашка чугулданды. 25 Иисус дезе олорды кычырып алып, айтты: — Кудайга бÿтпес калыктар ортодо башчылар олорды башкаратанын, jаҥда тургандар олорды бийлейтенин билеригер. 26 Jе ортогордо андый болбозын. Ортогордо улу болойын дегенигер, слерге jалчы болзын. 27 Ортогордо баштапкы болойын дегенигер, слерге кул болзын. 28 Анайып ок Кижи Уулы улусты Ого jалчыланзын деп эмес, улуска jалчыланайын деп, кöп улус учун толынты эдип Бойыныҥ jÿрÿмин берейин деп келген.

Эки сокорды jасканы

29 Олор Иерихонноҥ чыгып jадарда, Иисусты ээчий кöп улус барган. 30 Jе бат, jол куйузында отурган эки сокор jаныла Иисус öдÿп jатканын угала, кыйгырыжа бердилер: — Кайракан, Давид Уулы! Биске буурса! 31 Улус олорды унчуктырбаста, олор там тыҥыда кыйгырып турдылар: — Кайракан, Давид Уулы! Биске буурса! 32 Иисус токтой тÿшти, олорды кычырып алып, айтты: — Мени слерге нени этсин деп туругар? 33 Олор: — Кайракан, кöзибис jарызын деп турубыс! — дедилер. 34 Иисус олорго буурсап, кöстöрине тийди, бу тарый олордыҥ кöстöри jарып, Оны ээчий бастылар.

Матфей 21

Иерусалимге киргени

1 Иерусалимге jууктагылап, Елеон кырдагы Виффагия деп jуртка келерде, Иисус эки ÿренчигин ийип, 2 олорго айтты: — Одоштой jуртка барыгар. Ого jеткен бойынча, буулап койгон тижи эштекти ле коштой турган кулун эштекти кöрÿп ийеригер. Чечип, Меге экелигер. 3 Слерге кижи неме айткажын, олор Кайраканга керек — дегер. Бу тарый олорды ийе берер. 4 Jарчы ажыра айдылганы бÿтсин деп, ончозы мынайда болгоны бу. Ол айткан: 5 «Сион кызына айдыгар: 'Бат, сениҥ Кааныҥ jаш эштекке …— ишмекчи тижи эштектиҥ кулунына мингенче, сеге jобожыган келедири'». 6 Ÿренчиктер барып, Иисустыҥ айтканынча эттилер: 7 тижи эштекти ле кулун эштекти jединип экелеле, олорго кийимдерин арта салдылар, Иисус минди. 8 Кöп улус кийимдерин jолго jайып турдылар, кезиктери дезе агаштыҥ бÿрин кезип, база jолго jайдылар. 9 Алды-кийнинеҥ баскан улус кыйгырыжып турдылар: — Давид Уулына, осанна! Кайраканныҥ адынаҥ келип jатканы алкышту! Кöк-теҥериде турганга, осанна! 10 Ол Иерусалимге кирерде, кала тÿймеп, «Бу кем?» дешкилеп турды. 11 — Бу Иисус, Галилейдеги Назареттеҥ чыккан Jарчы — деп, улус каруу jандырып турган.

Иисус Öргööдö

12 Иисус Öргööгö киреле, Öргööдö садыжып, садып алып турган улусты ончозын чыгара сÿрди, акча солычылардыҥ столдорын, кÿÿле садаачылардыҥ такталарын аҥтарып, 13 олорго айтты: — Бичилген сöс бар «Мениҥ айлым улус мÿргÿйтен айыл деп адалар». Слер дезе оны тонокчылардыҥ уйазы эдип алдыгар! 14 Öргööдö Ого сокорлор ло аксактар базып келди. Иисус олорды jазып ийди. 15 Улу абыстар ла бичикчилер Оныҥ эткен кайкалдарын, «Давид Уулына, осанна!» деп, Öргööдö кыйгырыжып турган балдарды кöрöлö чугулданып, 16 Ого айттылар: — Олор не дешкилейт, угуп туруҥ ба? — Эйе, — деп, Иисус каруу jандырды, — «Jаш балдардыҥ ла эмчек балдардыҥ оозынаҥ Бойыҥа мак чыгардыҥ» дегенди качан да кычырбаган бедигер? 17 Иисус олорды таштайла, каладаҥ Вифанияга jедип, анда конды.

Кургап калган агаш

18 Эртен тура калага бурулып, Иисус jолой аштай берди. 19 Jолдыҥ куйнунда турган бир смоква агашты кöрöлö, jиилек jиирге jууктай базып келди. Бÿрдеҥ öскö неме таппай, ого айтты: — Сенде ÿргÿлjиге jиилек бÿтпезин! Ол ло тарый агаш кургап калды. 20 Ÿренчиктер мыны кöрöлö, кайкап айттылар: — Смоква агаш канайып кенетийин кургай берди? 21 — Чынын айдадым слерге, — деп, Иисус каруу jандырды, — бÿдÿп, алаҥзыбас болзогор, jаҥыс та смоква агашла болгонды эдер эмезигер, jе бу кырга «Кöдÿрилип, талайга таштал!» — дезегер, андый ла болор. 22 Мÿргÿп, нени де бÿдÿп суразагар, аларыгар.

Иисустыҥ jаҥы кайдаҥ?

23 Иисус Öргööгö кирип, ÿредип турарда, улу абыстар ла калыктыҥ jаандары Ого базып келеле, айттылар: — Мыны кандый jаҥла эдип турадыҥ? Андый jаҥды Сеге кем берген? 24 — Мен де слердеҥ бир неме сурап угайын — деп, Иисус олорго айтты. — Меге каруугарды айдар болзогор, мыны кандый jаҥла эдип турганымды слерге Мен де айдайын. 25 Иоанныҥ крестеп jÿргени кайдаҥ болгон теҥеридеҥ бе, эмезе кижилердеҥ бе? Олор дезе бойлоры ортодо табыштылар «'Теҥеридеҥ' дегей эди, ол тушта 'Ого не керек бÿтпедигер?' — деер. 26 'Кижилердеҥ' деп айдарга, калыктаҥ коркып jадыбыс, нениҥ учун дезе Иоаннды ончолоры jарчы деп бодоп jат». 27 Олор Иисуска билбезис — деерде, Ол до олорго мынайда айтты: — Мыны кандый jаҥла эдип турганымды слерге Мен де айтпазым.

Аданыҥ эки уулы керегинде укаа сöс

28 — Слер не деп сананып туругар? Бир кижи эки уулду болгон. Ол бирÿзине базып келип, айткан: «Уулым, бÿгÿн виноградыма барып иште». 29 Онызы: «Барбазым» — дейле, оноҥ санаа алынып, барган. 30 Экинчи уулына базып келип, анайда ок айткан. Мынызы: «Барып jадым, адабыс» — дейле, барбаган. 31 Бу экÿниҥ адазыныҥ кÿÿниле эткени кажызы? Олор: — Баштапкызы — дедилер. Иисус олорго айтты: — Чынын айдадым слерге: албанчылар ла балыр jÿрÿмдÿ ÿй улус Кудайдыҥ Каандыгына слердеҥ озо кирер. 32 Иоанн чындык jол кöргÿзерге келерде, ого бÿтпедигер, албанчылар ла балыр jÿрÿмдÿ ÿй улус дезе ого бÿтти. Слер дезе, мыны кöргöн дö болзогор, буругарды алынбадыгар, ого бÿтпедигер.

Jаман ишчилер керегинде укаа сöс

33 — База бир укаа сöс угугар. Айыл ээзи кижи болгон. Ол виноград-агаш тарыйла, эбире манаган, сыскыру казып, карузын туткан, тарыган агажын ишчилерге табыштырып, атана берген. 34 Jиилек терер öй jууктап келерде, jиилегимди экелигер деп, ишчилерге jалчыларын ийген. 35 Ишчилер jалчыларын тудуп алала, кезигин токпоктоп салган, кезигин öлтÿрип койгон, кезигин дезе ташла шыбалаган. 36 База öскö, оноҥ кöп jалчыларын ийерде, олорло анайда ок кылынгандар. 37 «Олор уулымнаҥ уйалар» — деп айдып, арт-учында бойыныҥ уулын ийген. 38 Ишчилер дезе, оныҥ уулын кöрöлö, бой-бойлорына айдышкан: «Энчи алар уул бу. Оны öлтÿреле, энчизин алалы». 39 Оны тудуп, виноград-агаштыҥ аразынаҥ чыгарала, öлтÿрип койгондор. 40 Анайдарда, виноград-агаштыҥ ээзи келгежин, ол ишчилерди канайдар деп туругар? 41 — Бу кара сагыштуларды jаман öлÿмле öлтÿрер, виноград агажын дезе öскö ишчилерге табыштырар, олор тÿжÿмин бойыныҥ öйинде jетирип турар — деп, Ого каруу jандырдылар. 42 Иисус айтты: — «Тура тудаачылар jектеп койгон таш булуҥныҥ тöзиндеги таш болуп калды. Бу мынайда Кайраккннаҥ болды, бис оны кайкап кöрöдис» дегенди Чийимнеҥ качан да кычырбаган бедигер? 43 Оныҥ учун айдып турум слерге: Кудайдыҥ Каандыгы слердеҥ ойто алылып, Оныҥ тÿжÿмин jетирер калыкка берилер. 44 Бу ташка jыгылган кижи чачылар, таш кемниҥ ÿстине тÿшсе, оны былчып койор. 45 Улу абыстар ла фарисейлер Оныҥ укаа сöстöрин угала, бисти айдып туру деп, билип ийдилер. 46 Оны тудайын дейле, улустаҥ коркыдылар, нениҥ учун дезе Оны jарчы деп бодоп тургандар.

Матфей 22

Той керегинде укаа сöс

1 Иисус олорго база бир укаа сöс айтты: 2 — Теҥери Каандыгы уулына той эткен каан кижиге тÿҥей. 3 Ол айттырылган улусты тойго келзин деп, кулдарын ийген, jе олор келбеске сананган. 4 База öскö кулдарын ийип, олорго мынайда айдыгар деген «Бат, jиир ажымды jазадым, букаларым ла семирткеним сойылды, ончо неме белен. Тойго келигер». 5 Jе олор айттыруны керекке албай, кемизи кыразына, кемизи дезе садыжып jÿре берген. 6 Öскöлöри дезе, кулдарын тудуп, базынып электейле, öлтÿрип койгондор. 7 Каан чугулданган. Черÿчилдерин ийип, öлтÿреечилерди кырдырган, калазын öртöткöн. 8 Оноҥ кулдарына айткан «Той белен, айттырылган улус дезе jарабас болды. 9 Jолдордыҥ белтирлерине барыгар, туштаган улусты ончозын тойго айттырыгар». 10 Байагы кулдар jолдор сайын барып, туштаган ла кижини, jаманын да, jакшызын да jууп экелгендер. Той болгон jерге тойчылар толо берген. 11 Каан тойчыларды кöрöйин деп кирзе, анда той кийимин кийбеген бир кижи отурган. 12 Айдарда, ого айткан «Наjы, той кийимин кийбей, бого канайып кирдиҥ?» Ол унчукпаган. 13 Ол тушта каан jалчыларына айткан «Колы-будын кÿлÿйле, тыш карачкыга таштагар. Анда ый ла тиш кыjырты болор». 14 Айттырылганы кöп, jе талдалганы ас.

Каганга калан тöлöйтöни керегинде

15 Фарисейлер барып, Иисустыҥ сöзинеҥ сап алар деп jöптöштилер. 16 Ого бойлорыныҥ ÿренчиктерин Иродтыҥ улузыла кожо ийдилер. Олор келип, айттылар: — Ÿредÿчи, Сениҥ чындык болгоныҥды, Кудайдыҥ jолына чын ÿредип турганыҥды билерис. Кижиге jакшы атка калайын дебейдиҥ, улусты ылгабайдыҥ. 17 Айдарда, айт, биске, Сен не деп сананып туруҥ каганга калан тöлööргö jараар ба, эмезе jок по? 18 Jе Иисус олордыҥ jаман сагыжын билип, айтты: — Мени не ченеп туругар, эки jÿстÿлер? 19 Каланга салар акчаны Меге кöргÿзигер. Олор Ого динарий алып келдилер. 20 — Бу кемниҥ сÿри ле ады? — деп, олордоҥ сурады. 21 Олор: — Кагандыйы — дедилер. Айдарда, олорго айтты: — Андый болзо, кагандыйын каганга беригер, Кудайдыйын дезе, Кудайга. 22 Олор мыны угала кайкадылар, Оны таштап, jÿре бердилер.

Тирилиш керегинде

23 Ол кÿн Иисуска öлгöндöр тирилбес дежетен саддукейлер келип, сурадылар: 24 — Ÿредÿчи, Моисей айткан эди «Бала jок кижи öлгöжин, оныҥ ÿйин карындажыныҥ угын улалтсын». 25 Бисте jети карындаш кижи болгон. Бирÿзи кижи алала, jада калган. Анда бала jок болуп, оныҥ ÿйин карындажы алган. 26 Оныҥ кийнинде экинчизиле, ÿчинчизиле, jетилезиле андый ок болгон. 27 Ончозыныҥ кийнинде ÿй кижи де jада калган. 28 Эм, айдарда, тирилгежин, ол бу jетÿниҥ кажызыныҥ ÿйи болор? Оны ончозы алган эди. 29 — Чийимдерди, Кудайдыҥ кÿчин де билбей jадып, азып jадыгар — деп, Иисус олорго каруу jандырды. — 30 Тирилгенде, кижи де албас, кижиге де барбас, jе теҥеридеги ангелдердий jÿрер. 31 Öлгöндöр тирилер деп, слерге Кудайдыҥ айтканын кычырбаган бедигер? 32 «Мен Авраамныҥ Кудайы, Исаактыҥ Кудайы ла Иаковтаҥ Кудайы» — дегенди? Кудай — Ол öлгöндöрдиҥ Кудайы эмес, тирÿлердиҥ Кудайы. 33 Улус мыны угала, Оныҥ ÿредÿзин кайкап турдылар.

Эҥ учурлу jакылта

34 Фарисейлер дезе, Иисустыҥ саддукейлерди туйуктандырганын угала, jуулыжып келдилер. 35 Олордыҥ бирÿзи, Jасактыҥ ÿредÿчизи, Оны ченеп, сурады: 36 — Ÿредÿчи, Jасактагы jакылталардыҥ эҥ jааны кажызы? 37 Иисус ого айтты: — «Кудайыҥ Кайраканды бастыра jÿрегиҥле, бастыра jулаҥла, бастыра санааҥла сÿÿп jÿр». 38 Jакылталардыҥ бажы, эҥ jааны ол. 39 Ого тÿҥей экинчи jакылта бу: «Бойыҥды сÿÿгеҥдий, jуугыҥды сÿÿп jÿр». 40 Бу эки jакылтага ончо Jасак ла jарчылардыҥ чийими тöзöлгöн.

Христос кемниҥ уулы?

41 Фарисейлер jуулыжып келерде, Иисус олордоҥ сурады: 42 — Христос керегинде нени сананып туругар? Ол кемниҥ уулы? Олор: — Давидтиҥ — дедилер. 43 Иисус айтты: — Андый болзо, Давид Тыннаҥ кöдÿриҥи алып, Оны Кайракан деп адап, не керек мынайда айткан: 44 «Кайракан Кайраканыма айткан: 'Öштÿлериҥди будыҥныҥ алдына салып бербейинчем, оҥ jаныма отур'». 45 Анайдарда, Давид Оны Кайракан деп адаганда, Ол канайып оныҥ уулы болотон? 46 Бирÿзи де Иисуска каруу сöс айдып болбоды. Ол кÿннеҥ ала Оноҥ сураарга кем де тидинбеди.

Матфей 23

Эки jÿстÿлерди илезине чыгарганы

1 Ол тушта Иисус улуска ла Бойыныҥ ÿренчиктерине айдып тура берди: 2 — Моисейдиҥ jерине бичикчилер ле фарисейлер отурып алдылар. 3 Оныҥ учун нени бÿдÿрзин дезе, бÿдÿригер, эдигер, кылыгын дезе кылынбагар, нениҥ учун дезе олор айдарын айдат, бойлоры этпейт. 4 Уур ла апарарга эп jок jÿктер эдип, улустыҥ ийнине артадылар, бойлоры дезе олорды сабарыла да jылдырар кÿÿндери jок. 5 Нени де эдерде, кижи кöрзин деп эдедилер. Филактерийлерин элбедедилер, кийиминиҥ чачагын узададылар. 6 Той-jыргалда тöрдö кыйын отурарын, синагогаларда ичкери öдÿп отурарын, 7 тепсеҥдерде уткыдарын, «Равви!» деп ададарын сÿÿйдилер. 8 Слерди дезе ÿредÿчи деп адабазын: Ÿредÿчигер jаҥыс — Христос, слер ончогор — карындаштар. 9 Кижини jерде ада деп айтпагар: адагар jаҥыс — Теҥеридеги Ада. 10 Слерди баштаачы деп адабазын: слерди Баштаары jаҥыс — Христос. 11 Jааныгар слерге jалчы болзын. 12 Бийиктединген кижи jабызаар, jабызыдынганы — бийиктеер. 13 Бичикчилер ле фарисейлер, слерге ачу-корон! Эки jÿстÿлер! Слер улустыҥ алдында Теҥери Каандыгын jаап jадыгар. Ого бойыгар да кирбейдигер, кирейин дегенди де кийдирбейдигер. 14 Бичикчилер ле фарисейлер, слерге ачу-корон! Эки jÿстÿлер! Тул ÿй улустыҥ jööжöзин ÿптеп jип, кижи кöрзин деп, удаан мÿргÿп jадыгар. Бу учун там буруга каларыгар. 15 Бичикчилер ле фарисейлер, слерге ачу-корон! Эки jÿстÿлер! Jаҥысты да болзо, jаҥыбыска баштандыралы деп, талай кечип, jер öдöдигер. Баштандырала, оны бойыгардаҥ эки катап jаман таамыныҥ уулы эдип аладыгар. 16 Сокор башчылар, слерге ачу-корон! Слер айдадыгар: «Öргööлö чертенип турган кижиниҥ черти не де эмес, jе Öргööниҥ алтыныла чертенип турган кижи чертин бÿдÿрер учурлу». 17 Сагыжы jоктор ло сокорлор! Кажызы jаан алтын jаан ба, эмезе алтынды агарулап турган Öргöö бö? 18 База айдадыгар: «Тагылла чертенип турган кижиниҥ черти не де эмес, jе тагылдыҥ ÿстине салган берÿле чертенип турган кижи чертин бÿдÿрер учурлу». 19 Сокорлор! Кажызы jаан: берÿ jаан ба, эмезе берÿни агарулап турган тагыл ба? 20 Анайдарда, тагылла чертенгени, тагылла чертенип, оныҥ ÿстиндезиле чертенгени ол. 21 Öргööлö чертенгени, Öргööлö чертенип, ичинде Jÿргениле чертенгени ол. 22 Теҥериле чертенгени, Кудайдыҥ Ширеезиле, ÿстинде Отурганыла чертенгени ол. 23 Бичикчилер ле фарисейлер, слерге ачу-корон! Эки jÿстÿлер! Слер мята, анис, тмин öлöҥдöрдиҥ онынчы ÿлÿÿзин Кудайга берип jадыгар, jе Jасактагы тöс немени: jаргыны, быйанды ла бÿдÿп jÿрерин ундып койдыгар. Мыны да эдер, оны да ундыбас керек. 24 Томонокты шÿÿп, тööни дезе jуда салар сокор башчылар! 25 Бичикчилер ле фарисейлер, слерге ачу-корон! Эки jÿстÿлер! Айактыҥ, табактыҥ тыштын арутап jадыгар, jе олорыгардыҥ ичи тоношло, тöгÿнле толо. 26 Сокор фарисей! Айактыҥ, табактыҥ тышты ару болзын деп, озо баштап ичин арута. 27 Бичикчилер ле фарисейлер, слерге ачу-корон! Эки jÿстÿлер! Слер сööк салган, череттелген jерлердий тышты jараш деп билдирер, jе ичинде öлгöн улустыҥ сööктöри, не ле быjар толо. 28 Слер андый ок: тыштыгарла ак болуп кöрÿнедигер, ичигерде толгоны дезе, — экиjÿстениш ле jарамас. 29 Бичикчилер ле фарисейлер, слерге ачу-корон! Эки jÿстÿлер! Слер jарчыларга сööк салар jерлер тудуп, актулардыҥ кереестерин кееркедип, 30 айдадыгар: «Адаларыстыҥ öйинде jÿрген болзобыс, jарчылардыҥ канын агызышпас эдибис». 31 Анайып, бойыгарды jарчыларды öлтÿрген улустыҥ уулдары деп, бойыгарга удура керелеп jадыгар. 32 Адаларыгар баштаганды учына jетиригер. 33 Jыландар, коронду jыланныҥ ач-ÿрени! Таамыга тÿжÿрер jаргыдаҥ канайып кыйыжарыгар? 34 Оныҥ учун, бат, слерге jарчыларды, керсÿлерди ле ÿредÿчилерди ийип jадым. Кажыларын öлтÿреригер, кере тартарыгар, кажыларын дезе синагогалараарда согорыгар, каладаҥ калага сÿреригер. 35 Jерде тöгÿлген ончо актулардыҥ каны слерге тÿшкей: ак сагышту Авельдиҥ канынаҥ ала Öргöö лö тагыл ортодо слер öлтÿрген Варахий уулы Захарияныҥ канына jетире. 36 Чынын айдадым слерге мыныҥ ончозы бу ÿйеге jедер.

Иерусалим керегинде сыгыт

37 — Jарчыларды öлтÿреечи, сеге ийилген элчилерди ташла шыбалаачы Иерусалим, Иерусалим! Куш бойыныҥ балдарын канады алдына jуунаткандый, балдарыҥды канча jуунадайын дебедим, jе слер болбодыгар! 38 Бат, айлыгар слерге ээн артып jат. 39 Айдып турум слерге: «Кайраканныҥ адынаҥ келип jатканы алкышту!» деп айтпаганчар, эмдидеҥ ары Мени кöрбöзигер.

Матфей 24

Христостыҥ экинчи келери

1 Иисус Öргööдöҥ чыгала, барарга jадарда, Ол Öргööниҥ тураларын кöрзин деп, ÿренчиктери базып келдилер. 2 — Мыныҥ ончозын кöрÿп туругар ба? — деп, Иисус олордоҥ сурады. — Чынын айдадым слерге мында таш ÿстине таш артпас. Ончозы jемирилип-сайалар! 3 Ол Елеон кырда отурарда, Ого ÿренчиктери jаҥыс бойлоры базып келеле, сурадылар: — Биске айт, бу качан болор, келериҥниҥ, чак тÿгенердиҥ темдеги кандый болор? 4 Иисус айтты: — Чеберленигер, слерди кижи аскырбазын. 5 Кöп улус Мениҥ адымды аданып келер, «Мен Христос» деер, кöбизин аскырар. 6 Анайда ок jуу-чак ла jуу-чак керегинде табыш угарыгар. Калак, чочыбагар, мыныҥ ончозы болор учурлу, jе бу учы эмес. 7 Калык калыкка, каандык каандыкка удура туруп чыгар, ачана-торо болор, алыстап jер силкинер, 8 jе бу ончозы тууп толголгонныҥ jÿк башталганы. 9 Ол тушта слерди кыйынга берип, öлтÿрип турар, слерди Мениҥ адым учун ончо калыктар jаман кöрöр. 10 Ол тушта кöп улус бÿтпей барып, jана тÿжер, бой-бойлорын садыжып, jаман кöрÿжер. 11 Кöп тöгÿн jарчылар чыгар, кöпти аскырар. 12 Jарамас кöптöп, оноҥ улам кöп улустыҥ сÿÿжи соор. 13 Учына jетире чыдашканы дезе, аргадалар. 14 Ончо калыктарга кере болзын деп, Каандык керегинде Сÿÿнчилÿ Jар jер-ÿстине jарлалар. Ол тушта чак тÿгенер. 15 Анайдарда, Даниил jарчы айткан ээн калганныҥ быjары агару jерде турганын кöрöр болзогор, — кычыраачы аайлазын — 16 ол тушта Иудейде jÿргендер кырларга качсын; 17 jабынчыда болгоны, айыл ичиндеги немезин алайын деп тÿшпезин; 18 кырада jÿргени, кийимин алайын деп бурулбазын. 19 Ол кÿндерде барлуларга, бала эмискендерге ачу-корон! 20 Качатаныс кышкыда эмезе суббот кÿнде болбозын деп мÿргÿгер. 21 Jер бÿдердеҥ бери эмдиге jетире болбогон, соҥында да болбос андый улу ачу-корон келер. 22 Ол кÿндер кыскартылбаган болзо, тынар-тынду неме аргадалбас эди, jе талдалгандарга болуп ол кÿндер кыскартылар. 23 Ол тушта кем кижи слерге: «Бат, Христос мында» эмезе «Анда» — дегежин, бÿтпегер, 24 нениҥ учун дезе тöгÿн христостор, тöгÿн jарчылар табылар, аскыралы, аргалу болзо, талдалгандарды да аскыралы деп, улу билдилер ле кайкалдар кöргÿзер. 25 Бат, слерге озолондыра айттым. 26 Анайдарда, слерге: «Бат, Ол ээн талада jÿрÿ» — дегежин, чыкпагар, «Бат, Ол ичиндеги кыпта отуры» — дегежин, бÿтпегер. 27 Кÿн чыгыжынаҥ ала кÿн бадыжына jетире jарыдар jалкындый, — Кижи Уулыныҥ келери андый болор. 28 Сööк jаткан jерге кан-кеределер jуулар. 29 Ол ло тарый, ол кÿндердиҥ ачузы öткöли, кÿн карачкыланар, ай jарыгын бербес, jылдыстар теҥеридеҥ тöгÿлер, теҥериниҥ кÿчтери косколор. 30 Ол тушта теҥериде Кижи Уулыныҥ билдизи кöрÿнер, jердеги ончо калыктар ыйлажып, улу кÿчтÿ ле мактулу Кижи Уулы теҥериниҥ булудыла келип jатканын кöрÿп ийер. 31 Ол Бойыныҥ ангелдерин ÿнгÿр табышту амыргылу ийер, олор Оныҥ талдалгандарын ак-jарыктыҥ тöрт талазынаҥ, теҥериниҥ бир учынаҥ экинчи учына jетире jуур. 32 Слерди смоква агаш ÿреткей: оныҥ будагы jымжап, бÿрлене бергенде, jай jууктап келди деп, билип jадыгар. 33 Анайып ок слер де: мыныҥ ончозын кöрöр болзогор, öй jууктап келди, эжик jанында туру деп билигер. 34 Чынын айдадым слерге: мыныҥ ончозы бу ÿйе баргалакта болор. 35 Теҥери ле jер jастыгар, jе Мениҥ сöстöрим jастыкпас. 36 Ол кÿнди, саатты кем де билбес, теҥеридеги ангелдер де, Уулы да билбес, jаҥыс Ада билер. 37 Нойдыҥ кÿндеринде болгондый, Кижи Уулыныҥ келери андый ок болор. 38 Ол кÿндерде, чайык чыгар алдында, Ной ковчегке кирердиҥ киргенче, улус ичип-jип jаткан, кижи алары алып, кижиге барары барып турган. 39 Чайык чыгып, ончозын кырганча, олор нени де сананбай тургандар. Кижи Уулыныҥ келери андый ок болор. 40 Ол тушта эки кижи jалаҥда jÿрер: бирÿзин алып баргылаар, бирÿзин дезе артырып койгылаар. 41 Эки ÿй кижи кол теермен тартар: бирÿзин алып баргылаар, бирÿзин дезе артырып койгылаар. 42 Анайдарда, ойгу болугар, нениҥ учун дезе Кайраканыгар кандый кÿнде келерин билбезигер. 43 Уурчы тÿнниҥ кажы кирезинде келерин айыл ээзи билген болзо, ойгу болуп, айылын тонотпос эди деп, билип jадыгар. 44 Оныҥ учун слер де белен болугар: Кижи Уулы слер сакыбаган öйдö келер. 45 Jалчылардыҥ бажын билип, олорго öйинде курсак берип турзын деп, бий кöстöгöн бÿдÿмjилÿ ле керсÿ кул кем болотон? 46 Бийи келип, кулы анайда эдип jÿргенин кöрöр болзо, байагы кул кежиктÿ. 47 Чынын айдадым слерге оны ончо jööжöзине баш эдер. 48 Jе ол кул jаман болуп, ичинде «Бийим бачым келбес» дейле, 49 кул нöкöрлöрин согуп, аракызактарла кожо ичип-jип база бергежин, 50 ол кулдыҥ бийи сакыбаган кÿнде, сананбаган öйдö келер. 51 Оны бойынаҥ кезе чабар, оныҥ салымы экÿ jÿстÿлердиҥ салымындый болор. Анда ый ла тиш кыjырты болор.

Матфей 25

Он кыс керегинде укаа сöс

1 — Ол тушта Теҥери Каандыгы он кыска тÿҥей болор. Олор jарыткыштарын алганча, колтуга уткый чыккандар. 2 Бежÿзи керсÿ, бежÿзи сагыжы jетпес болгон. 3 Сагыжы jетпестери jарыткыштарын алала, май албаган. 4 Керсÿлери дезе jарыткыштарыла кожо майлу jыракыларын алганча келген. 5 Колту саадаганда, ончозы ÿргÿлеп, уйуктап калган. 6 Тÿн аразында кыйгы угулган: «Бат, колту келедири, ого уткый чыгыгар!» 7 Айдарда, ончо кыстар туруп, jарыткыштарын jазап алгандар. 8 Сагыжы jетпестери керсÿлерине айткан: «Майыгардаҥ биске берижигер, jарыткыштарыс öчÿп барадыры». 9 Керсÿлери дезе айткандар «Биске де, слерге де jетпей калбазын деп, бистеҥ алганча, садучыларга барып, бойыгарга садып алыгар». 10 Олор садып аларга барып jадарда, колту jедип келген. Белен кыстар оныла кожо тойлоп барган, эжик дезе jабылып калган. 11 Оныҥ кийнинде байагы кыстар келип, «Кайракан, кайракан, эжигиҥди ач!» дешкендер. 12 Jе ол каруу jандырган: «Чынын айдадым слерге слерди билбезим». 13 Анайдарда, ойгу болугар, Кижи Уулы келериниҥ кÿнин де, саадын да билбес инегер.

Талант акча керегинде укаа сöс

14 — Ол тушта мындый болор. Бир кижи öскö ороонго атанар алдында кулдарын кычырып алып, олорго jööжöзин артырып койгон. 15 Бирÿзине беш талант акча берген, бирÿзине эки, бирÿзине бир талант — кажызына ла кирезинче береле, атана берген. 16 Беш талант алганы барала, онызын керекке тудуп, ÿзеери беш талант иштеп алган. 17 Эки талант алганы анайып ок эки талант иштеп алган. 18 Бир талант алганы барып, jерди казып, бийиниҥ акчазын кöмÿп койгон. 19 Удап jÿрÿп, ол кулдардыҥ бийи jанып келеле, олорды тооложорго алдырган. 20 Беш талант алганы ÿзеери иштеп алган беш талантын экелип, айткан: «Бийим, меге беш талант берген эдиҥ. Бат, ÿзеери иштеп алган беш талантым бу». 21 Бийи ого айткан «Jакшы, керсÿ ле бÿдÿмjилÿ кул! Аска бÿдÿмjилÿ болдыҥ, кöптиҥ бажына сени тудуп jадым. Бийиҥле кожо сÿÿн». 22 Эки талант алганы келип, «Бийим, меге эки талант берген эдиҥ. Бат, ÿзеери иштеп алган эки талантым бу» — деген. 23 Бийи ого айткан «Jакшы, керсÿ ле бÿдÿмjилÿ кул! Аска бÿдÿмjилÿ болдыҥ, кöптиҥ бажына сени тудуп jадым. Бийиҥле кожо сÿÿн». 24 Бир талант алганы келип, айткан «Бийим, сени кату кижи деп билгем: ÿрендебеген jериҥнеҥ кезетен эдиҥ, чачпаган jериҥнеҥ теретен эдиҥ. 25 Сенеҥ коркып, барып талантыҥды jерге кöмÿп койгом. Бат, бойыҥдыйын кайра ал». 26 Бийи ого айткан: «Jаман, jалку кул! Ÿрендебеген jеримнеҥ кезеримди, чачпаган jеримнеҥ тереримди билгениҥде, 27 акчамды эбирткедий эдиҥ. Мен келип, бойымдыйын кирелтелÿ алар эдим. 28 Оныҥ талантын алыгар, он таланттуга беригер. 29 Бардыҥ барына берилер, ÿзеери кожулар, jоктыҥ не бары да айрылар. 30 Эш-немеге jарабас кулды дезе тыш карачкыга таштагар. Анда ый ла тиш кыjырты болор». Оноҥ ÿнденип айтты: «Кулакту кижи уксын!»

Калыктарды jаргылаары

31 — Кижи Уулы ончо ангелдериле кожо мактулу келгежин, мактулу ширеезине отурар. 32 Ончо калыктар Оныҥ алдына jуулар. Ол, кÿдÿчи койлорды эчкилердеҥ бöлÿгендий, олорды бойы бойынаҥ бöлÿÿр: 33 койлорын Бойыныҥ оҥ jанына тургузар, эчкилерин — сол jанына. 34 Ол тушта Каан Бойыныҥ оҥ jанында тургандарга айдар: «Келигер, Адамныҥ алкагандары, телекей jайалганнаҥ ала слерге белетелген Каандыкты энчиленигер, 35 нениҥ учун дезе аштагам, Меге курсак бергенигер, суузагам, суум кандырганыгар, jорыктап jÿргем, Мени jуутканыгар; 36 jылаҥаш болгом, Меге кеп кийдиргенигер, оорып jаткам, Меге jолыгып jÿргенигер, тÿрмеде отургам, Меге келип барганыгар». 37 Ол тушта Ого актулар айдар: «Кайракан, аштаганыҥды кöрÿп, Сени азырадыс па? Эмезе суузаганыҥды кöрÿп, суу сузуп бердис пе? 38 Jорыктап jÿргениҥди кöрÿп, jууттыс па? Эмезе jылаҥаш jÿргениҥди кöрÿп, кеп кийдирдис пе? 39 Ооруп jатканыҥды, эмезе тÿрмеде отурганыҥды кöрÿп, jолыктыс па?» 40 Каан олорго каруу jандырар «Чынын айдадым слерге: мыны бу эҥ кичÿ карындаштарымныҥ бирÿзине эдип, Меге эткенигер ол». 41 Оноҥ сол jанында тургандарга айдар: «Менеҥ кеде тайылыгар, каргышка калгандар, кöрмöскö, оныҥ элчилерине белетелген мöҥкÿ отко. 42 Аштаарымда, Меге курсак бербедигер, суузаарымда, суу сузуп бербедигер, 43 jорыктап jÿреримде, Мени jуутпадыгар, jылаҥаш болорымда, Меге кеп кийдирбедигер, оорып jадарымда, тÿрмеде отурарымда, келип jолыкпадыгар». 44 Ол тушта булар да Ого айдар: «Кайракан, Сениҥ аштаганыҥды, суузаганыҥды, jорыктап jÿргениҥди, jылаҥаш болгоныҥды, оорып jатканыҥды, тÿрмеде отурганыҥды кöрÿп, Сеге болушпаган бедис?» 45 Ол айдар: «Чынын айдадым слерге мыны бу эҥ кичÿлердиҥ бирÿзине этпей, Меге этпегенигер ол». 46 Айдарда, олор мöҥкÿ кыйынга барар, актулар дезе, мöҥкÿ jÿрÿмге.

Матфей 26

Пасха алдында

1 Иисус бу сöстöрди ончозын айдып божойло, ÿренчиктерине айтты: 2 — Эки кÿннеҥ Пасха деп, билеригер. Кижи Уулы кере тартыларга берилер. 3 Ол тушта улу абыстар ла калыктыҥ jаандары Каиафа деп улу абыстыҥ кÿрентигине jуулыжып келдилер. 4 Иисусты меке-сÿмеле тудуп, öлтÿрер болуп jöптöжöлö, 5 айттылар: — Байрамда ла тутпайлы, калык тÿймебезин. 6 Иисус Вифанияда капкаш баалулу Симон-эште болордо, 7 Ого ак балкаштаҥ эдилген jыракы тудунган бир ÿй кижи базып келди. Jыракыда баалу-чуулу, jараш jытту май болгон. Ол Иисус кыйын отурган тужында майды Оныҥ бажына ура берди. 8 Ÿренчиктер мыны кöрöлö, чугулданып айттылар: — Мыны не анайып кородор? 9 Бу майды jаан баага садып ийип, тÿреҥилерге ÿлеп бергедий эди. 10 Jе Иисус билеле, айтты: — Бу ÿй кижини не тÿймедип туругар? Ол Меге jакшы керек этти. 11 Тÿреҥилер слерле кожо jаантайын болор, Мен дезе слерле кожо jаантайын болбозым. 12 Ол бу майды эди-каныма уруп, мöҥкÿмди кöдÿрерин белетеди. 13 Чынын айдадым слерге бу Сÿÿнчилÿ Jар бÿткÿл телекейде, кайда ла jарлалза, оны эске алгылап, оныҥ эткенин айдыжар. 14 Ол тушта он экÿниҥ бирÿзи, Иуда Искариот дейтени, улу абыстарга барып, 15 айтты. — Слерге Иисусты садып ийзем, меге нени береригер? Олор ого одус кÿмÿш акча берели дешти. 16 Оноҥ ло бери ол Иисусты садып ийетен эптÿ учурал бедиреп jÿрди.

Пасханыҥ ажын jигени

17 Ачыбаган калаш jийтен байрамныҥ баштапкы кÿнинде ÿренчиктер Иисуска базып келип, сурадылар: — Сеге пасханыҥ ажын jиирге бисти кайда белетезин деп туруҥ? 18 Ол айтты: — Каладагы мындый кижиге барып, айдыгар: «Ÿредÿчи 'Öйим jууктап келди, Пасханы ÿренчиктеримле кожо сенде эдерим' — деди». 19 Ÿренчиктер Оныҥ jакарганынча эдип, пасханы белетеп койдылар. 20 Эҥир кирерде, Ол он эки ÿренчигиле кожо кыйын отурды. 21 Олор ажанып отурган тужында айтты: — Чынын айдадым слерге: бирÿгер Мени садып ийер. 22 Ÿренчиктер сÿрекей кунугып, кажызы ла сурай берди — Мен болорым ба, Кайракан? 23 Jе Иисус олорго айтты: — Мениле кожо колын тепшиге сукканы, Мени садып ийери ол. 24 Андый да болзо, Кижи Уулы Ол керегинде бичилгенинче барып jат. Jе Кижи Уулын садып jатканга ачу-корон! Ол кижиге туулбаган болзо, торт болор эди. 25 Айдарда, Оны садып jаткан Иуда база сурады: — Мен болорым ба, Равви? — Сен айтпай кайттыҥ — деп, Иисус каруу jандырды.

Кайраканныҥ ажын jиири

26 Олор ажанып отурарда, Иисус калаш алды, алкайла сындырды, ÿренчиктерине ÿлеп, айтты: — Алыгар, jигер: бу Мениҥ эди-каным. 27 Айакты алып, алкыш jетиреле, олорго берип, айтты: — Мынаҥ ончогор ичигер: 28 бу Мениҥ кереес каным. Кинчектери ташталсын деп, ол кöп улус учун тöгÿлип jат. 29 Айдып турум слерге Адамныҥ Каандыгында слерле кожо jаҥы jиилектеҥ ичер кÿним jеткенче, бу виноград jиилегинеҥ мынаҥ ары ичпезим. 30 Сарнажала, Елеон кырга бардылар.

Ÿренчиктердиҥ jана тÿжерин озолодо айтканы

31 Ол тушта Иисус ÿренчиктерине айтты: — Бу тÿнде ончогор Мени таштап барарыгар. Бичилген jок беди «Кÿдÿчини öлтÿрзем, ÿÿрдиҥ койлоры тозо берер». 32 Тирилгенимниҥ кийнинде дезе Галилейге слердеҥ озо барарым. 33 Петр Ого айтты: — Сени ончозы да таштаза, мен качан да таштабазым! 34 — Чынын айдадым сеге: бу тÿнде пöтÿк эткелекте, Менеҥ ÿч катап jана тÿжериҥ — деп, Иисус ого айтты. 35 — Сениле кожо öлгöдий де болзом, Сенеҥ jана тÿшпезим! — деп, Петр Ого каруу jандырды. Ÿренчиктер ончолоры анайып ла айдып турдылар.

Иисус Гефсиманияда

36 Мыныҥ кийнинде Иисус ÿренчиктериле кожо Гефсимания деп jерге келип, олорго айтты: — Оноор барып мÿргÿгенчем, мында отурыгар. 37 Петрды ла Зеведейдиҥ эки уулын алганча барып, ачуга алдырып, карыгып тура берди. 38 — Öзöк-тыныма öлÿмниҥ ачузы тÿшти — деп, олорго айтты. — Мында болуп, Мениле кожо ойгу болугар. 39 Эмеш кедери барып, jерге кöҥкöрö jыгылып, мÿргÿй берди: — Адам! Бу айак Менеҥ jастыккадый болзо, jастыксын. Андый да болзо, Мениҥ кÿÿнимче болбозын, jе Сенийинче болгой. 40 Ÿренчиктерге келип, олордыҥ уйуктап jаткандарын кöрди. — Бир де саат Мениле кожо ойгу болуп албадыгар ба? — деп, Петрга айтты. — 41 Ойгу болугар, ченелтеге тÿшпейли деп мÿргÿгер тын сергек, эт-канда дезе, чине jок. 42 База, экинчизин барып, мÿргÿди: — Адам, бу айакты jастыктырбай, Мени оноҥ ичсин дезеҥ, Сениҥ табыҥ болгой. 43 Келип, олордыҥ база ла уйуктап jаткандарын кöрди олордыҥ кöстöри уурлаган ине. 44 Олорго тийбей, ойто барды, ÿчинчизин ол ок сöзин айдып мÿргÿди. 45 Оноҥ ÿренчиктерге келип, айтты: — Эмдиге уйуктап амыраганчаар ба? Бат, öй jууктап, Кижи Уулы кинчектÿлердиҥ колына берилип jадыры. 46 Туругар, баралы! Бат, Мени садып jатканы jууктап келди.

Иисусты каруулга алганы

47 Ол мынайда айдып турганча, он экÿниҥ бирÿзи Иуда келди. Оныла кожо улу абыстардаҥ ла калыктыҥ jаандарынаҥ кылышту ла казыкту кöп улус болгон. 48 Иисусты садып jатканы олорго темдек айдып берди: — Окшогон кижим, Ол болор, Оны тудугар. 49 Бу тарый Иисуска базып келип, — Эзен, Равви! — дейле, Оны окшоды. 50 Иисус дезе ого айтты: — Наjы, сен бого болуп келдиҥ бе? Айдарда, базып келип, Иисусты тудуп, каруулга алдылар. 51 Jе бат, Иисусла кожо jÿргендердиҥ бирÿзи колын сунуп, кылыжын суура тартала, улу абыстыҥ кулына jаҥып, оныҥ кулагын кезе чапты. 52 Айдарда, Иисус ого айтты: — Кылыжыҥды кайра сук. Кылыш тутканы, кылыштаҥ ок öлöр. 53 Ол эмезе Мени Адамнаҥ сурап албас, Ол уккан бойынча Меге он эки тÿменнеҥ артык ангелдерин ийбес деп сананып туруҥ ба? 54 Jе ол тушта мындый болотон деп, Чийимде айдылганы канайып бÿдер? 55 Бу тушта Иисус улуска айтты: — Тонокчыны тудайын дегендий, Мени тудуп аларга, кылышту ла казыкту келдигер. Кÿнÿҥ сайын Öргööдö отурып ÿреттим, Мени тутпадыгар. 56 Jарчылардыҥ чийими бÿтсин деп, ончозы мынайда болгоны бу. Айдарда, ÿренчиктер ончозы Оны таштап, кача бердилер.

Иисус оток-кÿрее алдында

57 Иисусты каруулга алган улус дезе Оны Каиафа деп улу абыска алып бардылар. Анда бичикчилер ле jаандар jуулышкан. 58 Петр дезе Иисусты ээчиде ыраагыла барып jаткан. Улу абыстыҥ кÿрентигине jеделе, ичине кирди. Бу ончозы неле божоорын кöрöргö, jалчыларла кожо отурып алды. 59 Улу абыстар ла оток-кÿреениҥ ончо улузы Иисусты öлÿмге берип ийерге, Ого удура тöгÿн кере бедиреп, 60 тöгÿн керечилер кöп тö келзе, таппай турдылар. Артучында экÿзи келип, 61 айттылар: — Бу кижи Кудайдыҥ Öргööзин оодоло, ÿч кÿнге тудуп койорым — деген. 62 Улу абыс öрö туруп, Ого айтты: — Не бир де карууҥды айтпай туруҥ? Олор Сеге удура не деп керелейт? 63 Иисус дезе унчукпай турды. Айдарда, улу абыс Ого айтты: — Тирÿ Кудайдыҥ адынаҥ эреп-jайнап сурап турум, айт биске, Кудайдыҥ Уулы Христос Сен бе? 64 Иисус: — Сен айтпай кайттыҥ — деди. — Андый да болзо, айдып турум слерге эмдидеҥ ала Кижи Уулы кÿчтÿ Кудайдыҥ оҥ jанында отурганын ла теҥериниҥ булудыла келип jатканын кöрöригер. 65 Айдарда, улу абыс бойыныҥ кийимин jырта тартып, айтты: — Ол Кудайды jамандап jат! Биске база керечи не керек? Бат, Оныҥ Кудайды jамандап айтканын эмди уктыгар! 66 Слер не деп сананып туругар? Олор дезе: — Ол бурулу, öлöр учурлу — дедилер. 67 Оныҥ jÿзине тÿкÿрип, jаагына тажыдылар, öскöлöри дезе Оны согуп, 68 айдып турдылар: — Jарчы болуп, биске танып, айт, Христос, Сени кем сокты?

Петрдыҥ jана тÿшкени

69 Петр дезе тышкары кÿрентикте отурган. Бир jалчы ÿй кижи ого базып келеле, айтты: — Сен де Иисусла, Галилей jериниҥ кижизиле, кожо jÿргеҥ. 70 Jе ол ончолоры алдында jана тÿжÿп, — Нени айдып туруҥ болбогой, билбезим — деди. 71 Каалгадаҥ чыгып jадарда, оны база бир jалчы ÿй кижи кöрöлö, анда турган улуска айтты: — Бу кижи Назорей Иисусла база кожо jÿрген. 72 Ол база ла jана тÿжÿп, бу кижини билбезим деп чертенди. 73 Саат болбой анда турган улус базып келеле, Петрга айттылар: — Сен де олордыҥ бирÿзи болгоныҥ чын сени эрмегиҥ де таныдып jат. 74 Айдарда, ол бу кижигерди билбезим деп, Кудайды адап, чертенип тура берди. Бу тарый пöтÿк этти. 5 «Пöтÿк эткелекте, Менеҥ ÿч катап jана тÿжериҥ» — деп, Иисустыҥ айткан сöзин Петр эске алды. Чыгып барала, öксöп ыйлады.

Матфей 27

Иуданыҥ öлÿми

1 Эрте таҥда ончо улу абыстар ла калыктыҥ jаандары Иисусты öлтÿрер деп jöптöштилер. 2 Оны кÿлÿйле, Пилат башчыга апарып бердилер. 3 Ол тушта Иисусты садып ийген Иуда Оны jаргылаганын кöрÿп, бурузын алынала, одус мöҥÿн акчазын улу абыстарга ла jаандарга кайра jандырып, 4 айтты: — Актуны öлÿмге садып ийип, кинчек эттим. — Бистиҥ ондо не керегис бар? — деп, олор каруу jандырдылар. — Бойыҥ кöр. 5 Ол мöҥÿнин Öргööдö таштап, оноҥ чыгып барала, буунып койды. 6 Улу абыстар акчаны алып, айттылар: — Мыны Öргööниҥ эрjинелÿ кайырчагына саларга jарабас, нениҥ учун дезе ол — тöгÿлер канныҥ баазы. 7 Jöптöжöлö, ол акчала öскö jердеҥ келгендердиҥ сööгин jуурга, той балкаш узыныҥ jерин садып алдылар. 8 Оныҥ учун байагы jерди бÿгÿнге jетире «Кан jери» дейтен. 9 Айдарда, Иеремия деген jарчы ажыра айдылганы бÿтти. Ол айткан: «Олор одус мöҥÿн акчаны …— Израильдиҥ уулдары Оны баалаган бааны алала, 10 той балкаш узыныҥ jери учун берип койдылар. Анайда меге Кайракан айткан».

Пилат Иисусты шылаганы

11 Иисус дезе башчыныҥ алдына келип турды. — Сен иудейлердиҥ Кааны ба? — деп, башчы Оноҥ сураарда, Иисус: — Сен айдып туруҥ — деди. 12 Улу абыстар ла jаандар Оны бурулап турарда, Ол бир де каруу бербеди. 13 Айдарда, Пилат айтты: — Сен не, укпай туруҥ ба? Сеге удура керелеп турган немениҥ кöбин! 14 Jе оныҥ бир де сöзине каруу бербесте, башчы сÿрекей кайкады.

Иисусты öлтÿрер эдип jаргылаганы

15 Башчы дезе калык кÿÿнзеген кижендÿлердиҥ бирÿзин байрамга бойыныҥ jаҥынча божодотон. 16 Ол тушта тÿрмеде Варавва деп jарлу кижендÿ отурган. 17 Анайдарда, калык jуулыжып келерде, Пилат сурады: — Мени слерге кемди божотсын деп туругар Варавваны ба, эмезе Христос дейтен Иисусты ба? 18 Иисусты кÿйÿнеле берип ийгендерин ол билер болгон. 19 Ол jаргы эдетен jеринде отурган тужында абакайы айттырып ийди: «Ол Актуга тийбеген болзоҥ кайдар? Бÿгÿн тÿш jеримде Ол учун кöп кыйналдым». 20 Бу öйдö улу абыстар ла jаандар Варавваны некезин ле Иисусты öлтÿрсин деп, калыкты бÿдÿндирип ийдилер. 21 Башчы олордоҥ сурады: — Мени слерге бу экÿниҥ кажызын божотсын деп туругар? Олор: — Варавваны — дедилер. 22 — Христос дейтен Иисусты канайдайын? — деп, Пилат сурады. Ончолоры: — Кере тартылсын! — дештилер. 23 — Ол не jаман эткен? — деп, башчы сурады. Jе олор там тыҥыда кыйгырышты: — Кере тартылсын! 24 Пилат аргазын таппай, калыктыҥ тÿймеени тыҥып турганын кöрöлö, суу сузуп, калык кöзинче колын jунуп, айтты: — Бу Актуныҥ канында бурулу эмезим. Бойыгар кöрÿгер. 25 — Оныҥ каны биске, бала-баркабыска болгой — деп, ончолоры каруу jандырдылар. 26 Айдарда, Пилат олорго Варавваны божотты, Иисусты дезе камчыладала, кере тартсын деп, берип ийди. 27 Ол тушта башчыныҥ jуучылдары Иисусты претория дейтен кÿрентик ичине экелеле, Оны эбире ончо черÿни jууп алдылар. 28 Оныҥ кийимин чечип, Ого кубакай-кызыл катанчык кийдирдилер. 29 Тегенекти ööрöлö, бажына салып, оҥ колына тайак туттырып, алдына чöгöдöп, «Иудейлердиҥ Кааны эзендик болзын!» — деп, электей бердилер. 30 Ого тÿкÿрип, тайак алып, бажына согуп турдылар. 31 Оны электейле, катанчыкты уштып, Бойыныҥ кебин кийдиреле, керÿге алып бардылар.

Иисусты керигени ле Оныҥ öлÿми

32 Чыгып барадып, Киринейдиҥ Симон деп кижизине туштайла, Иисустыҥ керÿ агажын апарзын деп, ого jакардылар. 33 Голгофа — «Куу-Баш» деп jерге келеле, 34 Ого öт кошкон аракы ичерге бердилер, jе Ол амзайла, ичпеди. 35 Оны кере тарткандар дезе шеребей таштап, кийимин ÿлежип алдылар, 36 отурып алып, Оны анда каруулдадылар. 37 Бажыныҥ ÿсти орто Оныҥ бурузын кöргÿскен бичик илдилер: «Бу Иисус, иудейлердиҥ Кааны». 38 Оныла кожо эки тонокчыны керип койгондор бирÿзин оҥ jанына, öскöзин — сол. 39 Öдÿп бараткан улус баштарын кекип, Оны jамандап, 40 айдыжып турдылар: — Öргööни оодочы ла ÿч кÿнге тудаачы! Бойыҥды Бойыҥ аргада! Кудайдыҥ Уулы болзоҥ, керÿ агаштаҥ тÿш! 41 Анайып улу абыстар да бичикчилерле, jаандарла кожо электеп, айдып турдылар: 42 — Öскö улусты аргадап jÿрген эди, Бойын Бойы дезе аргадап болбойт! Ол Израильдиҥ Кааны болзо, эмди керÿ агаштаҥ тÿшсин, ол тушта Ого бÿдерис. 43 Кудайга иженген эди, Ого jарамыкту болзо, эмди Кудай Оны аргадазын. Ол Бойын Кудайдыҥ Уулы деп аданган jок беди. 44 Оныла кожо кере тартырган тонокчылар да Оны анайып ок сöгÿп турдылар. 45 Тал-тÿштеҥ ала jер ÿстине карачкы тÿжÿп, ÿч саатка jетире турды. 46 Ÿч саат кирезинде дезе Иисус тыҥ ÿнденип, айтты: — Или, Или! Лама савахфани? Онызы: «Кудайым, Кудайым! Мени не таштадыҥ?» — дегени. 47 Анда турган улустыҥ кезиги мыны угала, айттылар: — Ол Илияны кычырып jат. 48 Олордыҥ бирÿзи тап эдип jÿгÿрип барала, шиҥдиретен неме алып, уксусла чыктытты, тайакка саптап, Ого ичерге берди. 49 Кезиктери дезе айттылар: — Акыр, Илия Оны аргадаарга келгей не, кöрöлик. 50 Иисус дезе, база катап тыҥ ÿнденип, тыны кыйыла берди. 51 Jе бат, Öргööдöги кöжöгö ÿстиги бажынаҥ тöмöн тÿжÿре эки jара ÿзÿлди. Jер силкинди, таштар jарылды, 52 сööк салган jерлердиҥ эжиктери ачылды. Кöп агарулар тирилип, 53 сööк салган jерлердеҥ чыктылар. Ол тирилген кийнинде олор агару калага кирип, кöп улуска кöрÿнгендер. 54 Jÿс бажы ла Иисусты каруулдаган улус дезе jер силкингенин, не ле болгонын кöрöлö, куды чыгып, айттылар: — Ол чындаптаҥ Кудайдыҥ Уулы болгон! 55 Анайда ок ыраагынаҥ кöрÿп турган кöп ÿй улус болгон. Олор Иисуска jалчыланып, Оныла кожо Галилейдеҥ келгендер. 56 Олордыҥ ортозында Мария Магдалина, Иаков ло Иосифтиҥ энези Мария, Зеведейдиҥ уулдарыныҥ энези болгондор.

Иисустыҥ мöҥкÿзин кöдÿргени

57 Эҥирде Аримафейдеҥ Иосиф деп бай кижи келди. Ол база Иисустыҥ ÿренчиги болгон. 58 Пилатка келеле, ол Иисустыҥ сööгин сурады. Айдарда, Пилат сööкти берзин деди. 59 Иосиф оны алала, ару кеден бöслö ороп, 60 jуукта jаҥы бойы кайадаҥ ойгон сööк салар jерге апарып, салып койды. Эжигин jаан ташла базырала, jÿре берди. 61 Мария Магдалина, база бир Мария анда ок болуп, сööк салган jердиҥ одожында отургандар. 62 Пятницаныҥ эртенгизи кÿн улу абыстар ла фарисейлер Пилатка jуулыжып, 63 айттылар: — Бийибис, ÿч кÿннеҥ тирилерим деп, ол мекечи эзен jÿрерде айтканын эске алдыбыс. 64 Оныҥ учун сööк салган jерди ÿчинчи кÿнге jетире каруулдазын деп jакар. Оноҥ башка, ÿренчиктери келип, сööкти уурдап алала, калыкка Оны тирилди дешпесин. Бу кийниндеги меке башкызынаҥ jаман болор. 65 — Каруулыгар бар. Билгенигерче, барып каруулдагар — деп, Пилат олорго айтты. 66 Олор барала, сööк салган jерге каруул тургустылар, тажына таҥма бастылар.

Матфей 28

Тирилгени

1 Суббот кÿн öткöн кийнинде, неделениҥ баштапкы кÿниниҥ таҥ алдында Мария Магдалина ла база бир Мария сööк салган jерди кöрöргö келдилер. 2 Кенетийин сÿрекей тыҥ jер силкинип, теҥеридеҥ Кайраканныҥ ангели тÿжÿп келди. Ол сööк салган jерге базып келеле, ташты аҥтарып, ого отурып алды. 3 Бÿдÿми jалкындый, кийими кардый ак болды. 4 Каруулчыктар оноҥ коркып, тыркыража бердилер, öлгöндий болдылар. 5 Ангел дезе ÿй улуска айтты: — Коркыбагар, кере тартырган Иисусты бедиреп турганыгарды билерим. 6 Ол мында jок. Бойы айтканынча, тирилген. Jууктай базып, jаткан jерин кöрÿгер. 7 Ылтам барыгар, Ол тирилди, Галилейге слердеҥ озо барып jат, Оны анда кöрöригер деп, ÿренчиктерине айдыгар. Бат, слерге айттым. 8 Олор сööк салган jердеҥ меҥдей чыгып барала, ÿренчиктерине айдарга, коркып ла сÿрекей сÿÿнип, jÿгÿре бердилер. 9 Кенетийин Иисус олорго Бойы туштап, — Эзендер! — деди. Олор базып келеле, Оныҥ будын кучактай алып, Ого бажырдылар. 10 — Коркыбагар! — деп, Иисус олорго айтты. — Барып, карындаштарыма айдыгар, Галилей барзын. Мени анда кöргÿлеер.

Каруулдыҥ jетирÿзи

11 Ÿй улус барып jадарда, каруулчыктардыҥ кезиги калага келип, не болгонын ончозын улу абыстарга айдып бердилер. 12 Улу абыстар дезе jаандарла кожо jуулыжып jöптöжöлö, jуучылдарга арбынду акча берип, 13 айттылар: — Оныҥ ÿренчиктери тÿнде келип, уйуктап jадарыста, сööгин уурдай бердилер — дегер. 14 Мыныҥ табыжы башчыга jеткежин, оны бÿдÿндирип койорыс, слерге jаман неме болбос. 15 Олор акчаны алала, ÿреткенинче эттилер. Бу сöс иудейлер ортодо элбеде таркап, бÿгÿнге jеткен.

Ÿренчиктерине jакарганы

16 Он бир ÿренчик дезе Галилей дööн, Иисустыҥ олорго айткан кыры jаар баргандар. 17 Оны кöрöлö, Ого бажырдылар, кезиктери дезе эреҥистеле бердилер. 18 Иисус jууктап, олорго айтты: — Теҥери ле jерде ончо jаҥ Меге берилген. 19 Анайдарда, барыгар, ончо калыктарды ÿредигер. Олорды Аданыҥ, Уулдыҥ ла Агару Тынныҥ адыла крестеп, 20 слерге jакарганымды ончозын бÿдÿрерге ÿредигер. Jе бат, ончо кÿндердиҥ туркунына, чак тÿгенгенче Мен слерле кожо. Аминь.

Мaрк Бичиген Сÿÿнчилÿ Jaр

Мaрк 1

1 Кудайдыҥ Уулы Иисус Христостыҥ Сÿÿнчилÿ Jарыныҥ башталганы. 2 Исаия jарчыныҥ тÿрбегинде бичилгенинче «Бат, Сениҥ алдыҥнаҥ ангелимди ийип jадым, ол jолыҥды Сениҥ алдыҥнаҥ белетеп койор. Куба чöлдö кыйгырганныҥ ÿни бу: Кайраканга jол белетегер, Оныҥ jолдорын тÿс эдигер!» 4 Иоанн келген, куба чöлдö улусты крестеп, jарлыктап jÿрген: «Эткен кинчектеригерди таштазын деп, Кудайга баштанып, креске тÿжÿгер». 5 Ого ончо Иудей орооны, Иерусалимниҥ ончо улузы келип, кинчектерин ачып турган. Иоанн олорды Иордан-сууда креске тÿжÿрген. 6 Иоанн тöö тÿги кийимдÿ, тере курлу болгон, jиген ажы — аспан ла jер адаруныҥ мöди. 7 Ол jарлыктап, айдып jÿрген «Кийнимче менеҥ чик-jок кÿчтÿзи келедири. Мен эҥилип, Оныҥ öдÿгиниҥ буузын да чечерге турбазым. 8 Мен слерди суула крестегем, Ол дезе слерди Агару Тынла крестеер».

Иисусты креске тÿжÿргени ле ченегени

9 Ол кÿндерде Галилей jериндеги Назареттеҥ Иисус келди. Оны Иоанн Иордан-сууда крестеди. 10 Бу тарый, Ол суудаҥ чыгып келеделе, теҥери ачылып, Агару Тын Оныҥ ÿсти орто кÿÿле чилеп тÿжÿп jатканын кöрди. 11 Теҥеридеҥ ÿн чыкты: «Сен Мениҥ сÿÿген Уулым, Сенде Мениҥ jакшылыкту табым». 12 Бу тарый Агару Тын Оны куба чöлгö алып барды. 13 Ол куба чöлдö тöртöн кÿн jÿрÿп, сатанага ченеткен, аҥдардыҥ öзöгинде болгон. Ангелдер Ого jалчыланып тургандар. 14 Иоанн тÿрмелеткен кийнинде Иисус Галилейге келип, Кудайдыҥ Сÿÿнчилÿ Jарын jарлыктап, 15 айдып jÿрген: «Öй jедип, Кудайдыҥ Каандыгы jууктап келди! Кудайга баштанып, Сÿÿнчилÿ Jарга бÿдÿгер».

Баштапкы ÿренчиктер

16 Галилей талайын jакалай барадып, Иисус Симонды, база оныҥ Андрей карындажын кöрди. Олор, балыкчы болгон бойлоры, талайда шÿÿндеп тургандар. 17 Олорго: «Мени ээчий барыгар, — деди, — слерди улус тудаачы эдип салайын». 18 Олор бу тарый шÿÿнин артырып койоло, Оны ээчий бастылар. 19 База эмеш барадып, Ол Зеведей уулы Иаковты, оныҥ Иоанн карындажын кемеде шÿÿн jамап отургандарын кöрди. 20 Бу тарый олорды кычырды. Олор Зеведей адазын ишчилерле кожо кемеде артырып койоло, Оны ээчий бастылар.

Jоболдуларды jасканы

21 Капернаумга келдилер. Бу ла тарый суббот кÿнде Иисус синагогага кирип, улус ÿретти. 22 Оныҥ ÿредÿзин кайкап турдылар, нениҥ учун дезе олорды бичикчилер чилеп эмес, бойында jаҥ бар кижи чилеп ÿреткен. 23 Синагогада кара jелбиске туттурган кижи болгон. Байа кижи тыҥ кыйгыра берди: 24 — Сеге бистеҥ не керек болды, Назареттиҥ кижизи Иисус? Сен бисти öлтÿрерге келдиҥ бе? Кем болгоныҥды билер турум! Сен — Кудайдыҥ Агарузы. 25 Jе Иисус: — Унчукпа, бу кижидеҥ чык! — деп, кара jелбиске jакарды. 26 Кара jелбис кижини курултып, улу ÿнденип кыйгырала, оныҥ öзöк-буурынаҥ чыга конды. 27 Ончолоры куды чыгып, бой-бойлорынаҥ суражып турдылар — Бу не атасы? Бу кандый-андый jаҥы ÿредÿ болды? Ол jелбистердиҥ де бажын билип, jакарганда, олор Ого уккур болуп турганын! 28 Саадабай Иисус керегинде табыш Галилей ичине ылтам jайылды. 29 Синагогадаҥ чыгала, Иаковло, Иоаннла кожо Симон ло Андрей-эшке келдилер. 30 Симонныҥ кайын энези дезе, эди изипкÿйÿп, оорып jаткан. Бу тарый мыны Иисуска айттылар. 31 Иисус базып келеле, оны колынаҥ тудуп, тургусты. Ол jазылып, олорго jалчыланып jÿрди. 32 Эҥир кирип, кÿн отура берерде, Ого не ле оорулуны, öзöк-буурында шилемирлÿ улусты экелип турдылар. 33 Ончо кала айылдыҥ jанына jуулып келди. 34 Ол jÿзÿн-jÿÿр оорудаҥ шыралап jÿрген кöп улусты jасты, кöп шилемирлерди чыгара сÿрди. Jе Ол кем деп билер болгонын шилемирлерге айттырбай турды. 35 Эртенгизинде дезе, ачу таҥла туруп, аалга jерге барып, анда мÿргÿди. 36 Симон кожо jÿргендериле Оныҥ кийнинеҥ бардылар. 37 Оны табала, «Ончолоры Сени бедиреп туру» — дедилер. 38 Иисус олорго айтты: — Бу jуугындагы jурттарга баралы, анда да jарлыктаар аргалу болойын. Мен бого болуп келген инем. 39 Анайып Ол Галилей ичиле синагогаларда jарлыктап, шилемирлерди чыгарып jÿрди. 40 Ого капкаш баалулу кижи келди, Оныҥ алдына чöгöдöп, jалынып айтты — Мени арутайын дезеҥ, арутап ийериҥ. 41 Иисус ого буурсап, колын сунуп, тийди. «Арутайын, ару бол» — деди. 42 Бу тарый баалу кодорылып, ол ару болды. 43 Иисус ого кату jакарып, оны бу тарый божодып, 44 айтты: — Кöр, кижиге неме айтпа. Jе барып, абыска кöрÿн, Моисейдиҥ jакарганыла аруталганыҥ учун тайылга эт, улуска кере болзын. 45 Онызы дезе чыгала, не болгонын jарлап, айда берди. Оноҥ улам Иисус калага иле кирип болбой, тыштындагы аалга jерлерде jÿрди. Jе Ого кайдаҥ ла бери келип турдылар.

Мaрк 2

Курулып калган кижини jасканы

1 Бир канча кÿнниҥ бажында Иисус Капернаумга бурулды. Ол ÿйде деп, табыш угулды. 2 Кöп улус jуулып келген учун эжик те jанында jер jок болды. Иисус олорго сöс айдып турарда, 3 Ого тöрткижилеп, курулып калган кижини экелдилер. 4 Улустыҥ кöбине Иисуска jууктаар эбин таппай, Ол отурган айылдыҥ jабынчызында тежик эделе, оору кижини тöжöктö jаткан бойынча тÿжÿрип ийдилер. 5 Иисус олордыҥ бÿдÿп турганын кöрöлö, курулып калган кижиге айтты: — Балам, кинчектериҥ ташталып туру. 6 Анда отурган бир кезик бичикчилер ичинде санандылар 7 «Бу не дийт? Кудайды анайып не jамандайт болбогой? Кинчекти Кудайдаҥ öскö кем таштайтан?» 8 Иисус бу тарый олордыҥ ичиндеги санаазын öзöк-тыныла билип, айтты: — Ичигерде анайып не керек сананып jадыгар? 9 Нези jеҥил? Курулып калганга «Кинчектериҥ ташталып туру» — деерге бе, эмезе «Тур, тöжöгиҥди алып, базып jÿр» — деерге бе? 10 Jе Кижи Уулында jердеги кинчекти таштаар jаҥ барын билип jÿрÿгер — дейле, курулып калганга — 11 Сеге айдадым тур, тöжöгиҥди алып, айлыҥа jан — деди. 12 Онызы бу тарый öрö туруп, тöжöгин алала, ончо улус кöзинче чыга берди. Ончолоры кайкажып, «Мындый немени эр-jажына кöрбöдис!» — дежип, Кудайды алкап турдылар.

Левийди кычырып алганы

13 Иисус ойто ло талай jаар jÿре берди. Ончо улус Ого келип турды, Ол олорды ÿретти. 14 Öдÿп барадып, Ол Алфей уулы Левий калан jуур jеринде отурганын кöрöлö, «Мени ээчий бас» — деди. Онызы öрö туруп, Оны ээчий басты. 15 Иисус Левий-эште кыйын отурарда, Оныла, Оныҥ ÿренчиктериле кожо кöп албанчылар ла кинчектÿлер кыйын отургандар. Андый улус кöп болгон ине, олор Оны ээчий jÿргендер. 16 Ол албанчыларла, кинчектÿлерле кожо ажанып отурганын кöрöлö, фарисей болгон бичикчилер Оныҥ ÿренчиктерине айдышты — Ол албанчыларла, кинчектÿлерле кожо канайып ичет-jийт болбогой? 17 Мыны уккан Иисус олорго айтты: — Эмчини кадык улус эмес, оору улус керексиир. Мен актуларды эмес, кинчектÿлерди кычырарга келгем.

Орозо керегинде

18 Иоанныҥ ла фарисейлердиҥ ÿренчиктери орозо туткандар. Иисуска келип, айткандар: — Нениҥ учун Иоанныҥ ла фарисейлердиҥ ÿренчиктери орозолоп jадылар, Сениҥ ÿренчиктериҥ дезе орозолобой jадылар? 19 Иисус олорго айтты: — Колту кожо jÿргенде, тойчылар орозолойтон беди? Колту кожо jÿргенде, олор орозолоп болбос. 20 Jе колтуны олордоҥ айрып алар кÿндер келер, ол тушта, ол кÿндерде олор орозо тудар. 21 Эски кийимге jаҥы бöстиҥ ööнин jамабайтан. Оноҥ башка, jамачы эскизин jырта тартып, тежиги там ары барар. 22 Jаҥы аракыны эски тажуурга урбайтан. Оноҥ башка, аракы тажуурды jара тебер, аракызы да тöгÿлер, тажууры да ÿрелер. Карын, jаҥы аракыны jаҥы тажуурга уратан.

Суббот кÿн керегинде

23 Бир катап суббот кÿнде Иисус аш салган кырала барып jаткан. Ÿренчиктери jолой аштыҥ мажагын ÿзÿп, jип тургандар. 24 Фарисейлер Ого айттылар: — Кöр, олордыҥ суббот кÿнде этпести эдип тургандарын. 25 Иисус олорго айтты: — Давид немедеҥ тутакту болуп, бойы да, кожо jÿргендери де аштайла, нени эткен эди, качан да кычырбаган бедигер? 26 Канайып ол Авиафар деп улу абыс тужында Кудайдыҥ байзыҥына киреле, абыстардаҥ башка кем де jибейтен ыйык калаштарды алып jийле, кожо jÿргендерине де берген эди? 27 Оноҥ айтты: — Суббот кÿн кижиге болуп jайалган, кижи суббот кÿнге болуп jайалган эмес. 28 Оныҥ учун Кижи Уулы суббот то кÿнниҥ бийи.

Мaрк 3

Колы кургап калганды jасканы

1 Иисус синагогага ойто келди. Анда колы кургап калган кижи болгон. 2 Иисусты бурулаарга, оны суббот кÿнде jаскай не деп, аjыктап турдылар. 3 Ол дезе колы кургап калган кижиге «Ортозына тур — дейле, 4 байагыларына дезе айтты: — Суббот кÿнде нени эдерге jараар jакшыны ба, эмезе jаманды ба? Кижиниҥ jÿрÿмин аргадаар ба, эмезе кыйар ба?» Jе олор унчукпай турдылар. 5 Иисус олорго чугулду кöрÿп, jÿректери катуланганына ачурканып, байагы кижиге айтты: — Колыҥды сун. Ол сунды, колы су-кадык боло берди. 6 Фарисейлер чыгала, бу тарый Иродтыҥ улузыла кожо Оны канайтсабыс öлтÿрерис деп, Ого удура jöп чыгардылар. 7 Иисус дезе ÿренчиктериле кожо талай jаар jÿре берди. Оныҥ кийнинеҥ Галилейдеҥ ле Иудейдеҥ кöп улус ээчий барды. 8 Иерусалимнеҥ, Идумейдеҥ, Иордан ары jанынаҥ, Тир ле Сидонды jакалай jерлердеҥ ума jок кöп улус Оныҥ эдип турганын угала, Ого келип тургандар. 9 Улустыҥ кöбине кыстатпаска, «Меге кеме белен болзын» — деп, Ол ÿренчиктерине айтты. 10 Ол кöп улусты jаскан, оныҥ учун оору улус Ого тийейин деп, Ол jаар тап эдип тургандар. 11 Кара jелбистер де Оны кöрöлö, Оныҥ алдына jыгылып, «Сен — Кудайдыҥ Уулы!» — деп, кыйгырыжып тургандар. 12 Jе Ол Бойы кем болгонын jарлабазын деп, кату jакарып турган.

Он эки апостолды талдаганы

13 Мыныҥ кийнинде Иисус кырга чыгып, Бойына кычырайын дегендерин кычырып алды. Айдарда, Ого келдилер. 14 Олордоҥ он эки кижини ылгап, олорды апостолдор деп адады, Бойымла кожо jÿргÿзейин деп, jарлыктадып ийип турайын деп, 15 шилемирлерди чыгарар jаҥду болзын деп. 16 Бат, Ол ылгап алган он экÿниҥ адыjолы бу: Симон, оны Петр деп адады; 17 Зеведей уулы Иаков ло оныҥ Иоанн карындажы, олорды Воанергес — «Кÿкÿрт уулдары» деп адады; 18 Андрей, Филипп, Варфоломей, Матфей, Фома, Алфей уулы Иаков, Фаддей, Симон Кананит, 19 база Иуда Искариот, соҥында Иисусты садып ийери ол болгон.

Aгару Тынды jамандаганы — ташталбас

20 Айылга келдилер. Улус база ок jуулып келди, мынаҥ улам олорго курсак та jиир арга jок болды. 21 Мыны угала, Иисустыҥ санаазы энделген туру дешкилеп, jуук улузы Оны албанла апарарга келдилер. 22 Иерусалимнеҥ келген бичикчилер дезе, Оныҥ ичинде Веельзевул бар, Ол шилемирлерди шилемир бийиниҥ кÿчиле чыгара сÿрÿп турбай — дешкендер. 23 Айдарда, Иисус олорды кычырып алып, укаа сöслö айтты: — Сатана сатананы канайып чыгаратан? 24 Каандык бойынаҥ бойы бöлÿнзе, байагы каандык jайрадылар. 25 Биле бойынаҥ бойы бöлÿнзе, байагы биле jайрадылар. 26 Сатана бойына бойы табарып, бöлÿнген болзо, ол чыдажып туруп болбос оныҥ öлÿми келгени ол. 27 Кÿчтÿ кижиниҥ айлына киргени, кÿчтÿ кижини озо кÿлÿбейинче, jööжöзин тоноп албас, jаҥыс кÿлÿзе, айлын тоноор. 28 Чынын айдадым слерге: кижи уулдарыныҥ не ле кинчеги, канайып та jамандап айтканы ташталар. 29 Jе Агару Тынды jамандап айткан кижиниҥ бурузы ÿргÿлjиге ташталбас, ол мöҥкÿ чакка jаргыга калар. 30 Иисустыҥ öзöк-буурында кара jелбис бар дешкен учун Ол мынайып айткан.

Иисустыҥ энези ле карындаштары

31 Иисустыҥ энези ле карындаштары келип, тышкары туруп, Оны айттырып кижи ийдилер. 32 Иисусты эбире кöп улус отурган. — Бат, Сени тышкары энеҥ, карындаштарыҥ ла сыйындарыҥ сурулап jат — дедилер. 33 — Энем кем, карындаштарым кемдер? — дейле, 34 Ол Бойын эбире отурган улусты аjыктап, айтты: — Бат, Мениҥ энем, Мениҥ карындаштарым бу. 35 Кудайдыҥ табын бÿдÿрип jÿргени, Мениҥ карындажым да, эjе-сыйным да, энем де ол.

Мaрк 4

Ÿрендеечи керегинде укаа сöс

1 Иисус талайдыҥ jаказында ойто ло ÿредип баштады. Ого кöп улус jуулып келерде, кемеге кирип, талайда отурды, улус дезе ончозы талайдыҥ jаказында jерде турды. 2 Ол укаа сöстöр айдып, кöп ÿретти, ÿредип тура, олорго айтты: 3 — Угугар! Бат, ÿрендеечи ÿрендеерге чыккан. 4 Ÿрендеп турарда, кезик ÿрен jол куйнуна тÿшкен. Куштар учуп келип, олорды чокып койгон. 5 Кезиги тобрагы ас ташту jерге тÿшкен. Тобрагы калыҥ эмес болгондо, саадабай кылгазы öзÿп чыккан. 6 Кÿн чыгарда оҥуп, тазыл jок бойлоры, какшап калган. 7 Кезиги тегенектÿ jерге тÿшкен. Тегенек öзÿп, оны туй базып койордо, ажы бÿтпеген. 8 Кезиги jакшы jерге тÿшкен. Öскÿлеҥ болуп, мажак бÿткен, ÿрендегенине кöрö бирÿзи одус, кажызы алтан, кезиги jÿс катап кöп тÿжÿм берген. 9 Иисус оноҥ айтты: — Кулакту кижи уксын! 10 Ол jаҥыскан артып каларда, Оныҥ jанында jÿргендер он эки ÿренчикле кожо укаа сöс керегинде сурадылар. 11 Иисус олорго айтты: — Слерге Кудайдыҥ Каандыгыныҥ jажыттарын билери берилген, öскö-туш улуска дезе, ончозын укаалап айдатан, 12 нениҥ учун дезе олор кöзиле кöрзö дö, кöрбöйдилер, кулагыла укса да, аайлабайдылар. Кудайга баштанган болзо, кинчектери ташталар эди. 13 Оноҥ сурады: — Бу укаа сöсти аайлабадыгар ба? Андый болзо, ончо укаа сöстöрди канайып аайларыгар? 14 Ÿрендеечи сöс ÿрендейт. 15 Jол куйнуна тÿшкен ÿрен деп, мындыйларды айтканы: олорго сöс ÿренделер, jе олор сöсти укса ла, сатана келип, jÿрегинде ÿренделген сöсти алып барат. 16 Анайып ок ташту jерге тÿшкен ÿрен деп, мындыйларды айтканы олор айткан сöсти укканда, бу тарый сÿÿнип, кöксине алынадылар. 17 Jе олор бойында тазыл jок, турумкай эмес. Оноҥ, сöс учун ачу келгежин эмезе истежÿ болгожын, бу тарый jана тÿшкилейт. 18 Тегенектÿ jерге тÿшкен ÿрен деп, сöсти уккан улусты айтканы. 19 Jе jадынды кичеейтени, jööжöгö тартылатаны, öскö дö кычалар олордыҥ ичине кирип, уккан сöсти туй базып койот, ол сöс тÿжÿм jок артып калат. 20 Jакшы jерге ÿренделген дегени, сöсти угуп, кöксине алынып турган улусты айтканы. Ол сöс ÿрендегенине кöрö бирÿзи одус, кажызы алтан, кезиги jÿс катап кöп тÿжÿм берет.

Jарык керегинде

21 Иисус олорго айтты: — Jарыткышты табактыҥ эмезе орынныҥ алдына тургузарга экелетен беди? Оны немениҥ ÿстине тургузарга экелетен эмес пе? 22 Иле болбос jажыт неме jок; тыштына чыкпас туйук неме jок. 23 Кулакту кижи уксын! 24 База айтты — Угуп турганыгарды болгогор. Кандый кемjÿле кемjииригер, анайып ла бойыгарга кемjилер, ÿзеери кожулар. 25 Кемде бар, ого берилер, кемде дезе jок, оныҥ бары да айрылар.

Ÿрен керегинде

26 База айтты: — Кудайдыҥ Каандыгы бого тÿҥей кижи jерге ÿрен чачат, 27 тÿнде уйуктайт, тÿште турат, jе ÿрен канайда чыгып, öзÿп турганын билбейт. 28 Jер дезе бойы бойынаҥ баштап кöк öскÿрет, оноҥ мажак, оноҥ мажакты ашла толтырат. 29 Аш бышканда, бу тарый ол серп алып, кырага барат, нениҥ учун дезе ашты кезер öй jедип келген. 30 База айтты: — Кудайдыҥ Каандыгын неге тÿҥдейли? Эмезе кандый укаа сöслö оны айдалы? 31 Ол горчицаныҥ ÿренине тÿҥей. Оны jерге ÿрендеп jатканда, jердеги ончо ÿрендердеҥ оок. 32 Ÿрендеп койгондо дезе чыгып, не ле маала ажынаҥ бийик болор, сабалактары барбак болуп, оныҥ кöлöткöзине теҥериниҥ куштары уйа тартар аргалу. 33 Андый кöп укаа сöстöрлö олордыҥ угар кирезинче сöс jарлап jÿрди. 34 Укаалабай олорго неме айтпас болды, ÿренчиктерине дезе jаҥыскандыра ончозын jартап турды.

Jотконды сыныктырганы

35 Ол кÿн эҥирде Иисус ÿренчиктерине: — Ол jанына кечели — деди. 36 Олор улусты jандырып ийеле, Оны кемеде отурган бойынча кожо алып, jÿстилер. Анда öскö дö кемелер болгон. 37 Jаан jоткон тÿшти. Толкулар кемеге табарарда, ичине суу кирип, толуп турды. 38 Иисус дезе кемениҥ кийни jанында неме jастанып алала, уйуктап jаткан. Оны ойгозып, айттылар: — Ÿредÿчи! Чöҥÿп баратканыс Сеге тÿҥей ле бе? 39 Ол туруп, салкынды токтодып, талайга айтты: — Тымы, токто! Салкын токтоп, улу тымык тÿшти. 40 — Слер не андый коркынчак болдыгар? — деп, Иисус олорго айтты. — Бÿдÿп турганыгар jок болуп кайттыгар? 41 Олордыҥ куйка баштары jимиреп, бой-бойлорына айдыжып турдылар «Бу кем болотон? Салкын да, талай да Ого уккур болуп турганын!»

Мaрк 5

Кара jелбиске туттурган кижини jасканы

1 Талайдыҥ ол jанына, Гадара ороонына, jÿзÿп келдилер. 2 Иисус кемедеҥ тÿжерде, бу тарый сööк салар jердеҥ кара jелбиске туттурган кижи чыга конды. 3 Ол сööк салар jерде jуртаган, оны бир де кижи кынjылап та болбогон. 4 Оны кöп катап кижендеп, кынjылап та турза, ол кынjыны ÿзÿп, киженди оодып салатан. Оны jобожыдары чыкпаган. 5 Тÿни-тÿжи сööк салар jерлерде ле кырларда кыйгырып, ташка согулып jÿрген. 6 Иисусты ыраагынаҥ кöрöлö, jÿгÿрип келип, Ого бажырып, 7 тыҥ ÿнденип кыйгырды: — Öрö турган Кудайдыҥ Уулы Иисус! Сеге менеҥ не керек болды? Сени Кудайдыҥ учун сурап турум мени кыйнаба! 8 Ол мынайып айткан, нениҥ учун дезе Иисус «Кара jелбис, бу кижидеҥ чык!» — деген. 9 Адын сураарда, айтты: — Бис кöп, оныҥ учун адым — тÿмен черÿ. 10 Олорды бу jердеҥ сÿрбезин деп, Ого jалына бердилер. 11 Андагы кырдыҥ эдегинде кöп ÿÿрлÿ чочколор одордо jÿрген. 12 — Бистерди чочколорго ийе бер, олордыҥ öзöк-буурына барып кирели — деп, шилемирлер сурап турдылар. 13 Иисус jöбин берди. Кара jелбистер кижидеҥ чыгып, чочколордыҥ öзöк-буурына барып кирдилер. Айдарда, эки муҥ кире ÿÿрлÿ чочко каскактаҥ талайга калып, чöҥÿп калды. 14 Кÿдÿчилер дезе сыр-jÿгÿрикте барып, каладагы ла jурттардагы улуска айттылар. Олор не болгонын кöрöргö чыкты. 15 Иисуска келип кöрзö, öзöк-буурында тÿмен шилемирлÿ болгон кижи санаазы ордында, кийимдÿ отурды. Олорго коркымчылу боло берди. 16 Кöргöн улус шилемирлÿ кижиле, база чочколорло не болгонын айттылар. 17 Олордыҥ jеринеҥ jÿре берзин деп, Иисусты сурай бердилер. 18 Ол кемеге отурып jадарда, байагы öзöк-буурында шилемирлÿ болгон кижи Оныла кожо jÿрейин деп суранды. 19 Jе Иисус болдырбай, айтты: — Айлыҥдагы улузыҥа jана бер. Сеге Кайракан нени эткенин, канайда буурсаганын олорго айдып бар. 20 Онызы барып, Иисус ого нени эткенин Он-Тура деп jерде jарлыктап баштады. Ончолоры кайкажып турдылар.

Оору ÿй кижини jасканы ла кызычакты тиргискени

21 Иисус кемелÿ ол jанына ойто кечерде, Оны эбире кöп улус jуулды. Ол талайдыҥ jаказында болгон. 22 Jе бат, синагоганыҥ jаандарыныҥ бирÿзи, Иаир деп кижи, келди. Иисусты кöрöлö, Оныҥ будына jыгылып, 23 эреп-jайнап тура берди: — Кызычагым öлÿп jадыры. Барып, оныҥ ÿстине колыҥ салып алка, ол аргадалып, тирÿ артсын. 24 Иисус оныла кожо барды. Оны кöп улус ээчип, кыстап турган. 25 Анда он эки jыл кан келип, jобоп jÿрген бир ÿй кижи болгон. 26 Ол кöп эмчилерге jÿрÿп, кöп шыралап, не барын ончозын кородып, бир де туза албай, оорузы там jаанаган. 27 Иисустыҥ табыжын угала, улусты аралай кийнинеҥ базып келип, Оныҥ кийимине тийди. 28 «Оныҥ кийимине де тийзем, jазыларым» — деп, ол айдынган. 29 Бу тарый кан келери токтоп, ол jоболынаҥ jазылганын эди-каныла сезип ийди. 30 Иисус бу тарый Бойынаҥ кÿч чыга бергенин сезип, улус jаар кайра баштанып, сурады: — Кийимиме кем тийди? 31 Ÿренчиктери Ого айттылар: — Улус Сени кыстап турганын кöрÿп, Меге кем тийди деп, незин сурайдыҥ? 32 Jе Ол анайтканды кöрöйин деп, эбире кöстöп турды. 33 Ÿй кижи бойыла не боло бергенин билип, коркып ла тыркыражып, базып келеле, Оныҥ алдына jыгылып, чынын ончозын айтты. 34 Иисус ого: «Кызым, бÿдÿп турганыҥ сени аргадап алды. Амырыҥ алып, jÿре бер, оору-jоболго бастырба» — деди. 35 Ол айдып турганча, синагоганыҥ jааныныҥ улузы келип, айттылар — Кызычагыҥ jада калды, Ÿредÿчини темей jоботпо. 36 Иисус дезе, бу сöстöрди уккан бойынча, синагоганыҥ jаанына айтты: — Коркыба, jаҥыс ла бÿт. 37 Ол Петр ла Иаковтоҥ, оныҥ Иоанн карындажынаҥ башка, Бойыныҥ кийнинеҥ кижи ээчиттирбеди. 38 Олор синагоганыҥ jааны-эшке келдилер. Иисус тÿймежип, ыйлажып-сыктажып турган улусты кöрди. 39 Киреле, олорго айтты: — Не тÿймежип, ыйлажып туругар? Кызычак öлбöгöн, ол уйуктап jат. 40 Оны шоодо бердилер. Ол дезе, ончолорын ÿйдеҥ чыгарып, кызычактыҥ ада-энезин, Бойыла кожо jÿргендерин алганча, баланыҥ jаткан jерине кирди. 41 Кызычактыҥ колынаҥ ала койып, айтты: — Талифа-куми! Бу сöс «Кызычак, сеге айдадым тур!» — дегени. 42 Кызычак бу тарый туруп, база берди. Ол дезе он эки jаш кирелÿ болгон. Ончолоры алаҥ кайкадылар. 43 Мыны бир де кижи билбезин деп, Иисус олорго катулап jакарала, балага курсак беригер деди.

Мaрк 6

Jарчы алтайында тоотпос

1 Оноортынаҥ чыгала, Иисус алтайына келди. Оныҥ кийнинеҥ ÿренчиктери баргандар. 2 Суббот кÿн jедип келерде, Ол синагогада ÿредип баштады. Оны уккан улустыҥ кöбизи алаҥ кайкап, айдышты: — Бу Ого кайдаҥ келди не? Ого не ойгор санаа берилген? Оныҥ колы мындый кайкалдарды канайып эдет болбогой? 3 Ол агашла узанар ус эмес беди? Марияныҥ уулы, Иаков, Иосия, Иуда ла Симонныҥ агазы эмес пе? Эjе-сыйындары мында, ортобыста эмес беди? Анайып Ого бÿтпей, Оны jуутпай тургандар. 4 Иисус дезе олорго айтты: — Jарчы кÿндÿзи jок болбойтон, оны jаҥыс алтайында, тöрööнтууганы, айлындагы улузы тообойтон. 5 Ол анда бир де кайкал эдип болбоды, кезик ле jоболдулардыҥ ÿстине колын салып алкап, jасты. 6 Олордыҥ бÿтпей турганын кайкады. Мыныҥ кийнинде jака jурттарды кууп, ÿредип jÿрди. 7 Иисус он экÿни кычырып алып, олорды экидеҥ ийип, кара jелбистердиҥ бажын билетен jаҥ берди. 8 Олорго jакып, айтты: — Jолго тайактаҥ öскö бир де неме баштык та, калаш та, курыгарда jес акча да алып jÿрбегер. 9 Тегин öдÿк кийигер, кат кийим кийбегер. 10 Кажы бир айылга тÿшсегер, ол jердеҥ чыкканча, анда болуп jÿрÿгер. 11 Кандый jерде слерди jуутпаза, слердийин укпаза, ол jердеҥ чыгып барадып, будыгардаҥ тоозынды кактагар. Онызы олорго удура кере болзын. 12 Олор барып, улусты Кудайга баштанзын деп, jарлыктап jÿрдилер. 13 Кöп шилемир чыгарып, кöп jоболдуларга май сÿртÿп, jазып турдылар.

Крестеечи Иоанныҥ öлÿми

14 Иисустыҥ ады jарлу боло берген учун, Ол керегинде табыш Ирод-каанга jетти. Кезик улус айдышты: «Бу Крестеечи Иоанн болор. Ол тирилген, оныҥ учун кайкалдарды ол эдет». 15 Кажылары: «Бу Илия» — дешти. Öскöлöри дезе, «Бу jебрен jарчылардый jарчы» — дештилер. 16 Ирод дезе, мыны угала, айтты «Бу — меге бажын кезе чаптырган Иоанн. Ол тирилген туру». 17 Ирод Иоаннды тутсын деп кижи ийип, оны кижендеп, тÿрмелеп койгон болгон. Ол мыны Филипп карындажыныҥ абакайы Иродиаданы бойы алганы учун эткен. 18 Иоанн Иродко айдып туратан: «Сеге карындажыҥныҥ абакайын аларга jарабас». 19 Иродиада Иоаннды öштöп, оны öлтÿрейин де дезе, jе болуп албай jÿрген. 20 Ирод Иоаннды акту, агару кижи деп билип, оноҥ айап, оны чеберлеп jÿрген. Иоанныҥ айткан сöзи тыҥ тÿймедип те турган болзо, оны кÿÿнзеп угатан. 21 Эптÿ учурал Иродтыҥ туулган кÿнинде болгон. Ол бойыныҥ кöдöчилерине, черÿ башчыларына ла Галилейдиҥ jакшыларына той-jыргал эткен. 22 Иродиаданыҥ кызы кирип, биjелеген, Иродко ло оныла кожо кыйын отургандарга jараган. Каан кыска айткан — Менеҥ сурайын дегениҥди — сура, сеге берейин. 23 Оноҥ чертенген: — Нени де суразаҥ, каандыгымныҥ кабортозын да болзо, берейин. 24 Кыс нени сурайын деп, энезине барарда, онызы: «Крестеечи Иоанныҥ бажын сура» — деген. 25 Кыс бу тарый каанга капшайлап барып, айткан: — Эмди ле Крестеечи Иоанныҥ бажын табакка салала, сени меге берзин деп турум! 26 Каан кунуга берген, jе чертине ле кожо кыйын отурган улуска болуп ого берген сöзин бузарга кÿÿнзебеген. 27 Ол бу тарый черÿчилди ийип, Иоанныҥ бажын экелзин деп jакарган. 28 Онызы тÿрмеге барып, оныҥ бажын кезе чабала, табакка салала экелип, кыска берген. Кыс дезе башты энезине берип ийген. 29 Иоанныҥ ÿренчиктери угала келип, оныҥ сööгин алып, сööктöп салгандар.

Беш муҥ кижини тойдырганы

30 Апостолдор Иисуска jуулыжып келеле, нени эткенин, неге ÿреткенин Ого ончозын айдып бердилер. 31 Иисус олорго айтты: — Jаҥыс бойыгар аалга jерге барып, эмеш тыштанып алыгар. Чындап та, келип, jанып тургандар кöп болуп, олорго ажанарга да бош jок болгон. 32 Олор jаҥыс бойлоры кемелÿ аалга jерге jÿстилер. 33 Jÿзÿп бараткандарын кöргöн кöп улус олорды танып, ончо калалардаҥ оноор jойу озолоп jÿгÿрижип келдилер. 34 Иисус чыгып, кöп улусты кöрöлö, кÿдÿчизи jок койлордый jÿрÿ деп, ичи ачыды. Олорды кöпкö ÿредип тура берди. 35 Орой боло берерде, ÿренчиктери Ого базып келип, айттылар: — Бу аалга jер эди, оноҥ орой. 36 Улусты божодып ий, эбире турган айылдарга, jурттарга барып, бойлорына курсак садып алзын. 37 Иисус «Слер олорды азырагар» — деди. Ого айттылар: — Бис барып, эки jÿс динарийге калаш садып алып, олорды азырайлы ба? 38 Jе Ол айтты: — Слерде канча кире калаш бар, барып кöрÿгер. Олор барып кöрöлö, «Беш болчок калаш ла эки болчок балык» — дедилер. 39 Айдарда, ончолорын кöк öлöҥниҥ ÿстине бöлÿктей отургызыгар деди. 40 Олор jÿстеҥ, беженнеҥ бöлÿктей отурып ийдилер. 41 Иисус беш калашты, эки балыкты алды, теҥери öрö кöрöлö, алкады. Калаштарды сындырала, улуска ÿлезин деп, ÿренчиктерине берди. Эки балыкты анайып ла ончозына ÿледи. 42 Ончозы jиди, тойды. 43 Калаштыҥ ла балыктыҥ арткан-калганын он эки каламага толтыра jууп алдылар. 44 Курсак jигениниҥ тоозынаҥ беш муҥ эр кижи болгон.

Сууныҥ ÿстиле басканы

45 Бу тарый Иисус ÿренчиктерге: — Улусты jандырганчам, кемеге отурып, ол jанына, Вифсаида jаар, Менеҥ озо кечигер — деди. 46 Улусты jандырып ийеле, мÿргÿÿйин деп, кырга чыкты. 47 Эҥирде кеме талайдыҥ ортозында болгон, Иисус дезе jаҥыскан Бойы jерде болгон. 48 Терс салкын согордо, ÿренчиктери кайыктап болбой, шыралап турганын кöрди. Таҥ алдында Ол талайдыҥ ÿстиле базып, олорго jууктап келеле, кöндÿре öдö конорго сананды. 49 Олор дезе, Оныҥ талайла базып келеткенин кöрöлö, бу сÿне болбой деп, кыйгырып ийдилер, 50 нениҥ учун дезе, Оны ончолоры кöрöлö, коркый бергендер. Ол дезе бу тарый олорго эрмектенип, айтты: — Jалтанбагар, бу Мен эдим, коркыбагар. 51 Мынайда айдала, олордыҥ кемезине отурды. Салкын токтой берди. Олор алаҥ кайкадылар. 52 Jÿректери сокор бойы учун олор калашла болгон кайкалды да аайлабаган ине. 53 Кечеле, Геннисарет jерине келип, jаратка токтодылар. 54 Олор кемедеҥ чыгарда, бу тарый улус Иисусты танып, 55 ончо jака jерлерди эбире jÿгÿрип, оору улусты тöжöктöргö салала, Ол jÿрÿ деп угулган jерге экелип тура бердилер. 56 Ол кайда ла келгенде — jурт болзын, кала болзын, турлу болзын, jоболдуларды тепсеҥдерге салып, олор Оныҥ эдегине де болзо тийзин деп, сурап турдылар. Ого тийгендери дезе jазылып тургандар.

Мaрк 7

Aру ла быjар

1 Иисусты эбире фарисейлер ле Иерусалимнеҥ келген бир кезик бичикчилер jуулдылар. 2 Оныҥ ÿренчиктериниҥ кезиги ару эмес колдорын jунбай калаш jип отургандарын кöрÿп ийдилер. 3 Фарисейлер дезе, ончо иудейлер чилеп, ада-öбöкöниҥ jаҥдап келген jаҥыла колдорын быжулап jунбайынча ажанбайтан. 4 Базардаҥ келеле, jунунбайынча ажанбас. Оноҥ до öскö jаҥдаган jаҥы кöп болгон айак, jыракы, jес айак-казан jунары. 5 Оныҥ учун фарисейлер ле бичикчилер Иисустаҥ сурадылар: — Jаандардыҥ jаҥдап келген jаҥын ÿренчиктериҥ не керек jаҥдабайдылар, колдорын jунбай, калаш jийдилер? 6 Ол каруу jандырды: — Слер, экÿ jÿстÿлер керегинде, Исаия судурлап jакшы айткан, бичилгенинче: «Бу улус Мени тилиле тооп jат, jÿректери дезе Менеҥ ыраак. Jе кижиниҥ ÿредÿзине ле jакылтазына ÿредип, Мени темей тооп jадылар». 8 Слер Кудайдыҥ jакылтазын таштап, кижиниҥ jаҥдап келген jаҥын тудуп jадыгар. 9 Бойыгардыҥ jаҥыгарды jаҥдаарга болуп Кудайдыҥ jакылтазын jектеп турганыгар jакшы ба? 10 Моисей айткан jок беди: «Ада-энеҥди тооп jÿр»; база: «Адазын эмезе энезин jаман айдып турган кижи, ары öлÿп калзын». 11 Слер дезе айдадыгар: «Кижи адазына эмезе энезине: 'Менеҥ алгадый немегер корван' деп jарлаза, ол Кудайга сый болор». 12 Онызыла ого адазына эмезе энезине нени де эттирбей jадыгар. 13 Мынызыла бойыгар тургускан jаҥдап келген jаҥыгарга болуп Кудайдыҥ сöзин кеде эдип, бого тÿҥей кöп öскö дö немелер эдип jадыгар. 14 Улусты ончозын ойто кычырып алып, айтты: — Ончогор Мени угуп, кöксигерге алыныгар. 15 Кижиниҥ ичине тыштынаҥ кирген бир де неме оны быjарсыдып болбос. Jе бойынаҥ чыгып турганы, кижини быjарсыдары ол. 17 Ол улусты таштап, ÿйге кирерде, ÿренчиктери укаа сöс керегинде сурадылар. 18 Иисус олорго айтты: — Слер де неме аайлабас улус болдыгар ба? Кижиниҥ ичине тыштынаҥ киргени, оны быjарсыдып болбозын аайлабай туругар ба? 19 Ол jÿрекке эмес, ичке кирет ине, оноҥ тыштына чыгат. Мынызыла Ол курсакты ару деп jарлады. 20 Оноҥ айтты: — Кижиниҥ ичинеҥ чыкканы, кижини быjарсыдары ол. 21 Кижиниҥ ичинеҥ, jÿрегинеҥ чыгары бу: кара санаа, балыр jÿрÿм jÿрери, ууры эдери, кижи öлтÿрери, чайдам кылынары, 22 jимекейлеери, öчÿркеп öштööри, куурмак кылык кылынары, уйат билбези, кÿйÿнери, Кудайды jамандайтаны, улуркайтаны, тенексийтени. 23 Бу jаманныҥ ончозы кижиниҥ ичинеҥ чыгып, кижини быjарсыдары ол.

Кара jаҥду ÿй кижиниҥ Кудайга бÿткени

24 Оноортынаҥ чыгала, Иисус Тир ле Сидонныҥ jерлерине келди. Ÿйге кирип, бу керегинде кижи билбезин деп кÿÿнзеди, jе мыны jажырып болбоды. 25 Кызычагы кара jелбиске туттурган бир ÿй кижи Иисус керегинде угала, бу тарый келип, Оныҥ будына jыгылды. 26 Бу ÿй кижи дезе кара jаҥду болгон, алтайы Сирияныҥ Финикиязы болгон. Шилемирди кызычагынаҥ чыгарсын деп, Оны сурай берди. 27 Jе Иисус ого айтты: — Озолоп балдар тойсын. Балдардыҥ калажын блаап, ийттерге таштаарга jарабас. 28 Ÿй кижи дезе каруу jандырды: — Эйе, Кайракан, jе балдар jиген калаштыҥ стол алдына тÿшкен оодыгын ийттер jийтен ок эди. 29 Иисус: «Бу айткан сöзиҥ учун jана бер — деди. — Шилемир кызычагыҥнаҥ чыга берди». 30 Ол jанып келеле кöрзö, кызычагы тöжöктö jатты, оныҥ öзöкбуурынаҥ шилемир чыгып калтыр.

Ÿскер, чокол кижини jасканы

31 Иисус Тирдеҥ чыгала, Сидонныҥ ичиле öдÿп, Он-Тура jаартынаҥ Галилей талайы jаар барды. 32 Ого ÿскер, чокол кижини экелеле, оныҥ ÿстине колыҥ салып, алка — деп, сурай бердилер. 33 Иисус оны улустаҥ туура jединип, эки кулагына Бойыныҥ сабарын сукты, тÿкÿреле, тилине тийди. 34 Теҥери öрö кöрöлö, улу тынып, ого «Еффафа — Ачыл» — деди. 35 Бу тарый байагы кижиниҥ кулагы ачылып, тилиниҥ кÿрмеги чечилип, jап-jарт эрмектене берди. 36 Мыны кижиге айтпагар деп, олорго jакарды. Jе олорды канча токтоткон сайын, олор там jарлап jÿрдилер. Алаҥ кайкажып, айдып турдылар: 37 — Ончозын jакшы эдет: ÿскерин уккур эдет, тили jогын тилдÿ эдет.

Мaрк 8

Тöрт муҥ кижини тойдырганы

1 Ол кÿндерде кöп улус jуулып, олордыҥ jиир немези jок болордо, Иисус ÿренчиктерин кычырып алып, айтты: 2 — Бу улуска ичим ачыйт. Олордыҥ, ÿч кÿнге чыгара Мениле кожо jÿрген бойлорыныҥ, ооско салар немези jок. 3 Олорды ажандырбай jандырып ийзем, jолдо уйадай берер. Олордыҥ кезиги ыраактаҥ келген ине. 4 — Мында, аалга jерде, олорды азырайтан калашты кайдаҥ алар? — деп, ÿренчиктери каруу jандырдылар. 5 Иисус олордоҥ «Слерде канча кире калаш бар?» — деп сураарда, jети дештилер. 6 Ол улусты jерге кыйын отурзын дейле, jети калашты алып, алкыш jетирди, сындырала, ÿлезин деп, ÿренчиктерине берди. Олор улуска ÿледи. 7 Олордо база эмеш балык болгон. Ол алкайла, онызын да ÿлезин деди. 8 Олор jиди, тойды. Арткан-калганын jети каламага jууп алдылар. 9 Jигени дезе тöрт муҥ кире кижи болгон. Иисус олорды jандырып ийди. 10 Бу тарый ÿренчиктериле кожо кемеге отурып, Далмануфа jерине келди. 11 Фарисейлер келип, Иисусла сöс блаажа бердилер. Оны ченеп, теҥеридеҥ билди кöргÿссин деп, некеп турдылар. 12 Ол улу тынып, айтты: — Бу ÿйе билди кöргÿс деп, не некейт болбогой? Чынын айдадым слерге бу ÿйеге билди берилбес. 13 Оноҥ олорды таштап, катап кемеге отурала, ол jанына кечти.

Aчыткы керегинде

14 Ÿренчиктер калаш аларын ундып койгондор. Кемеде jÿк ле бир болчок калаш болгон. 15 Иисус дезе jакып, айтты: — Фарисейлердиҥ ле Иродтыҥ ачыткызынаҥ чеберленигер. 16 Ÿренчиктер бойлоры ортодо «Бисте калаш jогын айдып туру» — деп табыштылар. 17 Иисус онызын билип, айтты: — Бисте калаш jок деп, не табыжып туругар? Эмдиге оҥдобос, аайлабас кайттыгар? Jÿректеригер эмдиге сокор бойынча ба? 18 Кöстÿ бойыгар кöрбöй туругар ба? Кулакту бойыгар укпай туругар ба? Эзигерге кирбейт пе? 19 Беш муҥ кижиге беш калаш сындырып береримде, jигенниҥ арткан-калганын канча каламага толо jууп алган эдигер? Олор: — Он эки — дедилер. 20 — Jетÿни тöрт муҥ кижиге jетиреримде, jигенниҥ арткан-калганын канча каламага jууп алган эдигер? — деерде, jети дедилер. 21 Айдарда, Иисус олорго айтты: — Эмдиге аайлабас кайттыгар?

Сокорды jасканы

22 Вифсаидага келдилер. Иисуска сокор кижини экелип, ого кол тийгиссин деп сурадылар. 23 Ол сокорды jединип, jурттыҥ тыштына алып чыкты. Кöзине тÿкÿрип, ого колын салып, — Неме кöрÿп туруҥ ба? — деди. 24 Онызы карап кöрöлö, айтты: — Öдÿп бараткан улус агаш ошкош кöрÿнет. 25 Иисус оныҥ кöзине колын катап салды. Байа кижи лаптап кöрÿп, jазылды, ончозын jап-jарт кöрö берди. 26 Иисус оны jандырып, «Jуртка кирбе» — деди.

Иисус кем?

27 Иисус ÿренчиктериле кожо Филипп Кесарийи дейтен jердиҥ jурттарына барды. Jолой олордоҥ сурады: — Улус Мени кем дешкилейт? 28 Олор айттылар — Сени Крестеечи Иоанн дежет, кажылары Илия, кезиктери jарчылардыҥ бирÿзи дешкилейт. 29 Ол сурады: — Слер Мени кем дейдигер? — Сен — Христос — деп, Петр каруу jандырды. 30 — Мен керегинде кемге де айтпагар — деп, Иисус олорго jакарды. 31 Оноҥ олорды ÿредип баштады, Кижи Уулы кöп кыйналар, jаандар, улу абыстар ла бичикчилер Оны jектеп койор учурлу деп, Оны öлтÿргилеп койор, jе ÿчинчи кÿнде Ол тирилер учурлу деп. 32 Ол мыны ачыгынча айдып jÿрген. Петр дезе, Оны кедери кычырып алып, Ого удура сöс айдып тура берди. 33 Jе Ол ÿренчиктери jаар кайа кöрöлö, Петрды каарып, ого айтты: — Менеҥ кеде тайыл, сатана! Сен Кудайдыйын эмес, кижинийин сананып jадыҥ. 34 Улусты Бойыныҥ ÿренчиктериле кожо кычырып алып, олорго айтты: — Мени ээчий барайын дегенигер, бойынаҥ бойы мойноп, бойыныҥ кере тартыратан агажын алганча, Мени ээчий барзын. 35 Jÿрÿмин аргадайын дегени, онызын jылыйтар. Меге ле Сÿÿнчилÿ Jарга болуп jÿрÿмин jылыйтканы дезе, онызын аргадап алар. 36 Jер-телекейде не бардыҥ ончозын табала, jе jÿрÿмин jылыйтса, кижиге кандый туза? 37 Эмезе кижи бойыныҥ jÿрÿми учун кандый толынты берер? 38 Бу кинчектÿ, чайдам ÿйе алдында кем Менеҥ, Мениҥ айткан сöзимнеҥ уйалар болзо, Кижи Уулы да Адазыныҥ магын алганча, агару ангелдериле кожо келгежин, ол кижидеҥ уйалар.

Мaрк 9

1 Иисус оноҥ айтты: — Чынын айдадым слерге мында тургандардыҥ кезиги Кудайдыҥ Каандыгы бойыныҥ кÿчиле jедип келгенин кöрбöйинче öлбöс. 2 Алты кÿнниҥ бажында Иисус Петрды, Иаковты, база Иоаннды jаҥыс бойлорын алганча, бийик кырга алып чыгала, олордыҥ алдына кубулды. 3 Оныҥ кийими мызылдап, jер ÿстинде бир де кийим агартаачы анайып агартып болбогодый, кöс кылбыгар апагаш болды. 4 Олорго Моисей ле Илия кöрÿнип, Иисусла эрмектежип турдылар. 5 Петр Иисуска айтты: — Ÿредÿчи! Биске мында макалу. Ÿч чадыр тудалы бирÿзин Сеге, бирÿзин Моисейге, бирÿзин Илияга. 6 Петр нени айдарын билбей турган, нениҥ учун дезе ол, база öскö эки ÿренчик коркып калгандар. 7 Булут чыгып, олорды кöлöткöлöп ийди, булуттаҥ ÿн угулды: — Бу Мениҥ сÿÿген Уулым. Оны угугар! 8 Кенетийин эбире кöрзö, Иисустаҥ öскö олорло кожо кижи jок эмтир. 9 Кырдаҥ тÿшкÿлеп келедерде, Кижи Уулы тирилбейинче, бу кöргöндöрин кижиге айтпазын деп, Иисус олорго jакарды. 10 Олор бу сöсти кöксине алынып, «Тирилер дегени не атасы?» — дежип, бойлоры ортодо табыжып, 11 Оноҥ сурадылар: — Бичикчилер не керек озолоп Илия келер учурлу дешкилейт? 12 Ол каруу jандырды: — Илия озолоп келеле, ончозын белетеп койотоны чын. Jе нениҥ учун Кижи Уулы керегинде Ол кöп кыйнаттырып, базындырар учурлу деп бичилген? 13 Айдып турум слерге Илия келип jÿрген эди, jе оныла бойлорыныҥ табына салдырып эткендер. Ол керегинде бичилгени андый.

Кара jелбиске туттурган уулчакты jасканы

14 Арткан ÿренчиктерге тÿжÿп келеле, олорды эбире кöп улус jуулганын, база бичикчилер олорло сöс блаажып турганын кöрдилер. 15 Бу тарый, ончо улус Иисусты кöрöлö, алаҥ кайкап, jÿгÿрижип келеле, Оныла эзендежип турдылар. 16 Ол ÿренчиктеринеҥ сурады: — Буларла не деп сöс блаажып туругар? 17 Улус ортодоҥ бир кижи айтты: — Ÿредÿчи! Сеге тил jок jелбистÿ уулчагымды экелдим. 18 Jелбис ого кайда ла табарып, jерге чачканда, уулчактыҥ оозынаҥ кöбÿк ажынып, тижин кыjырадып турат, оноҥ тала берет. Jелбисти чыгарып ийзин деп, ÿренчиктериҥе айткан эдим, jе олор болуп албады. 19 Иисус: «Э-э, бÿтпес ÿйе! — деди. — Слерле кожо канчазын jÿрейин? Слерге канчазын чыдажайын? Оны Меге экелигер». 20 Уулчакты Ого экелдилер. Jелбис Иисусты кöргöн бойынча, уулчакты курултты, онызы jерге jыгылып, кöбÿги ажынып, тоголоно берди. 21 Иисус оныҥ адазынаҥ: «Оныла мындый болгоны удаган беди?» — деп сураарда, ол: «Jаштаҥ ала — деди. — 22 Jелбис оны öлтÿрейин деп, отко до, сууга да улам сайын таштаган. Jе нени эдер аргалу болзоҥ, биске буурсап, болуш». 23 Иисус дезе ого айтты: — «Аргалу болзоҥ» дегени не? Бÿдÿп турган кижиниҥ эдип албазы jок. 24 Бу тарый уулчактыҥ адазы кыйгырып, айтты: — Бÿдÿп турум, меге бÿдерге болуш! 25 Улустыҥ jÿгÿре jуулыжып келеткенин кöрöлö, Иисус кара jелбиске jакарды: — Тил jок, ÿскер jелбис, jакарып турум сеге уулчактаҥ чык, ого такып кирбе! 26 Jелбис кыйгырып, уулчакты тыҥ курултып, чыга конды. Уулчак öлгöндий jатты, кöп улус оны öлгöн дештилер. 27 Jе Иисус оны колынаҥ тудуп кöдÿрерде, ол туруп келди. 28 Иисус ÿйге кирерде, ÿренчиктери jаҥыс бойлоры Оноҥ сурадылар: — Бис оны нениҥ учун чыгара сÿрÿп болбодыс? 29 Иисус олорго айтты: — Бу уктулар jаҥыс мÿргÿзе чыгара сÿрÿлер. 30 Оноортынаҥ чыгала, Галилейди öдö бараткандар. Иисус бу керегинде кижи билбезин деп кÿÿнзеген, 31 нениҥ учун дезе, ÿренчиктерин ÿредип, айдып jÿрген: — Кижи Уулы кижилердиҥ колына берилер, Оны öлтÿргилеп койор, öлтÿрилген кийнинде дезе, ÿч кÿнниҥ бажында тирилер. 32 Jе олор бу сöстöрди аайлабадылар. Оноҥ сурап угарга дезе, коркып тургандар.

Кем улу?

33 Капернаумга келдилер. Ÿйде тужында Иисус олордоҥ сурады — Jолой бойыгар ортодо нени табыжып келеттигер? 34 Олор унчукпай турдылар, нениҥ учун дезе кажыбыс улу-jаан деп, jолой табыжып келгендер. 35 Иисус отурып, он экÿни кычырып алып, олорго айтты: — Баштапкы болойын дегенигер, ончозыныҥ калганчызы болзын, ончозына jалчы болзын. 36 Бир баланы колго алып, олордыҥ ортозына тургусты, оны кучактайла, айтты: 37 — Бир мындый балдардыҥ бирÿзин Меге болуп jуудып алганы, Мени jуудып турганы ол. Мени jуутканы дезе, Мени jууткан эмес, Мени Ийгенди jуутканы ол.

Биске удура эмес кижи — бис учун

38 Иоанн айтты: — Ÿредÿчи! Бир кижи, бисти ээчип jÿрбес бойы, Сениҥ адыҥла шилемирлер чыгарып jÿргенин кöрдибис. Бисти ээчибей турган учун, оны токтодып койдыбыс. 39 Иисус: «Оны токтотпогор — деди. — Мениҥ адымла кайкал эткен кижи, саадабай Мени jамандап болбос. 40 Биске удура эмес кижи — бис учун. 41 Мениҥ адыма болуп слерди Христостыйлар деп, айак суу ичерге берген кижи, чынын айдадым слерге кайралынаҥ куру калбас. 42 Меге бÿдÿп турган бу кичÿлердиҥ кажы бирÿзин jаманга баштаган кижиниҥ мойнына теерменниҥ тажын буулап, талайга таштаза, ого торт болор эди. 43 Колыҥ сени jаманга баштаза, оныҥды кезип кой. Сыҥар колду бу бойыҥ мöҥкÿ jÿрÿмге киргениҥ ол jакшы, эки колду эм бойыҥ гееннага, öчпöс отко тÿшкенчеҥ. 44 Анда олордыҥ курты öлбöйт, оды öчпöйт. 45 Будыҥ сени jаманга баштаза, оныҥды кезип кой. Аксак-бÿксек бу бойыҥ мöҥкÿ jÿрÿмге киргениҥ ол jакшы, эки бутту эм бойыҥ гееннага ташталганчаҥ. 46 Анда олордыҥ курты öлбöйт, оды öчпöйт. 47 Кöзиҥ сени jаманга баштаза, оныҥды ойып кой. Сыҥар кöстÿ бу бойыҥ Кудайдыҥ Каандыгына киргениҥ ол jакшы, эки кöстÿ эм бойыҥ гееннага ташталганчаҥ. 48 Анда олордыҥ курты öлбöйт, оды öчпöйт. 49 Не ле кижи отло тузалар Не ле кижи отло тузалар, не ле берÿ тусла тузалар. 50 Тус — jакшы неме. Jе ол тустузын jылыйтса, оны неле ойто тусту эдеригер? Бойыгарда тусту болугар, ортогордо энчÿ болзын».

Мaрк 10

Кижи алары ла айрылыжары керегинде

1 Иисус оноортынаҥ чыгала, Иордан ары jанындагы Иудей jерине келди. Ого база ок улус jуулды, Ол Бойыныҥ jаҥынча олорды ÿредип турды. 2 Фарисейлер базып келип, Оноҥ ченеп сурадылар: — Алган эжиле айрылыжарга jараар ба? 3 — Моисей слерге не деп jакыган эди? — Иисус сурады. 4 Олор айдышты: — Айрылыштыҥ бичигин чийип айрылыжарын Моисей jараткан. 5 Иисус айтты: — Jÿректеригер кату ла öчöш учун, ол слерге бу jакылтаны бичип берген. 6 Не-немени jайап баштаган тужында Кудай олорды эр кижи ле ÿй кижи эдип jайаган. 7 Оныҥ учун кижи ада-энезин таштап, 8 алганына jапшынар, эки бойы jаҥыс эт-кан болор. Андый болгондо, олор эки эмес, jаҥыс эт-кан. 9 Анайдарда, Кудайдыҥ бириктиргенин кижи айрыбазын. 10 Ÿйде ÿренчиктери бу ок керегинде ойто сурадылар. 11 Иисус олорго айтты: — Ÿйиле айрылыжып, öскö кижи алганы, онызыла кинчекке киргени ол. 12 Ÿйи öбööниле айрылыжып, öскö кижиге барза, кинчекке киргени ол.

Балдарды алкаганы

13 Кол тийгиссин деп, Иисуска балдарды экелдилер. Ÿренчиктер дезе олорды jуутпай турдылар. 14 Иисус мыны кöрöлö чугулданып, ÿренчиктерине айтты: — Балдарды божодыгар, Меге келерге буудактабагар. Кудайдыҥ Каандыгы мындыйлардыйы эди. 15 Чынын айдадым слерге: Кудайдыҥ Каандыгын бала чылап jуудып албаган кижи ого кирбес. 16 Ол балдарды кучактап, олорго колын салып, алкады.

Бай кижиниҥ сурагы

17 Иисус jолго кöндÿгип jадарда, бир кижи jÿгÿрип келип, Оныҥ алдына чöгöдöп, сурады: — Быйанду Ÿредÿчи! Мöҥкÿ jÿрÿмди энчиленерге, нени эдейин? 18 Иисус ого айтты: — Мени не быйанду дейдиҥ? Кем де быйанду эмес, jаҥыс Кудай быйанду. 19 Кижи öлтÿрбе, чайдам кылынба, ууры этпе, тöгÿндеп керелебе, куурмактаба, ада-энеҥди тооп jÿр деген jакылталарды билериҥ. 20 Байа кижи дезе Ого айтты: — Ÿредÿчи! Мыныҥ ончозын мен jаш чагымнаҥ ала чек туткан эдим. 21 Иисус ол jаар кöрöлö, оны сÿÿй берип, айтты: — Сеге бир ле неме jетпейт. Барып, не барыҥды садып ийип, тÿреҥилерге ÿлеп бер. Ол тушта теҥериде эрjинелÿ болорыҥ. Оноҥ келип, Мени ээчий бар. 22 Ол дезе, бу сöстöҥ чырайы кубулып, кунукчылду jÿре берди, нениҥ учун дезе коркышту бай кижи болгон. 23 Иисус эбире аjыктап, ÿренчиктерине айтты: — Бай улуска Кудайдыҥ Каандыгына кирерге кандый кÿч! 24 Ÿренчиктерди Оныҥ сöстöри алаҥ кайкатты. Jе Иисус катап айтты: — Балдар, Кудайдыҥ Каандыгына кирерге кандый кÿч! 25 Бай кижиге Кудайдыҥ Каандыгына киреринеҥ, тööгö ийне ÿйдинеҥ öдöргö jеҥил. 26 Олор там кайкажып, бойлоры ортодо айдыжып турдылар — Айдарда, кем аргаданар аргалу? 27 Иисус олорго кöрÿп, айтты: — Улус мыны эдип болбос, jаҥыс Кудай эдер, нениҥ учун дезе Кудайдыҥ эдип болбозы jок. 28 Петр айдып баштады: — Бат, не барыбысты таштап, Сени ээчий бардыбыс. 29 Иисус айтты: — Чынын айдадым слерге: кем кижи айлы-jуртын, эмезе агакарындажын, эмезе эjе-сыйынын, эмезе адазын, эмезе энезин, эмезе бала-барказын, эмезе кыразын Меге болуп, Сÿÿнчилÿ Jарга болуп таштаза, 30 эмдиги öйдö, бу чакта, айлы-jуртын, ага-карындажын, эjе-сыйынын, ада-энезин, бала-барказын, кыразын, истеткен бойлоры, jÿс катап артыктай алар, келер чакта дезе мöҥкÿ jÿрÿмди алар. 31 Jе кöп баштапкылар калганчылар болор, калганчылар баштапкылар болор. 32 Олор Иерусалим jаар чыгып, jолдо болордо, Иисус алдынаҥ барып jаткан. Ÿренчиктери алаҥ кайкап, кожо jÿрген улузы дезе коркып калган бараттылар. Ол он экÿни таҥынаҥ кычырып алып, Бойыла не болорын олорго база катап айда берди. 33 — Бат, Иерусалим jаар чыгып барадырыс. Кижи Уулы улу абыстардыҥ ла бичикчилердиҥ колына берилер. Оны öлтÿрер эдип jаргылайла, кара jаҥдуларга берип ийгилеер. 34 Оны электегилеер, Ого тÿкÿргилеер, Оны камчылаар, öлтÿргилеп койор. Ÿчинчи кÿнде дезе Ол тирилер.

Зеведейдиҥ уулдарыныҥ сурагы

35 Иисуска Зеведейдиҥ уулдары Иаков ло Иоанн базып келип, «Ÿредÿчи! — дедилер. — Нени суразабыс, Сени биске этсин деп турубыс». 36 Иисус олорго айтты: — Мени слерге нени этсин деп туругар? 37 Олор айттылар: — Сениҥ магыҥда бирÿбис оҥ jанына, бирÿбис сол jанына отуралы ба? 38 Jе Иисус олорго айтты: — Нени сурап турганыгарды билбей jадыгар. Мениҥ ичип турган айагымды ичип болорыгар ба, Мениҥ тÿжÿп турган крезиме тÿжÿп болорыгар ба? 39 Олор: — Болорыбыс — дедилер. Иисус дезе олорго айтты: — Ичип турган айагымды ичерин ичеригер, тÿжÿп турган крезиме тÿжерин тÿжеригер. 40 Оҥ ло сол jаныма дезе отургызар jаҥ Менде jок, jе Кудай ол jерди кемге белетеген, ого байа кижи отурар. 41 Мыны угала, арткан он ÿренчик Иаков ло Иоаннга чугулдана бердилер. 42 Иисус дезе, олорды кычырып алып, айтты: — Калыктарда баштапкы болгоны олорды башкаратанын, сайыттары олорды бийлейтенин билеригер. 43 Jе ортогордо андый болбозын. Ортогордо улу болойын дегенигер, слерге jалчы болзын. 44 Ортогордо баштапкы болойын дегенигер, ончогорго кул болзын. 45 Кижи Уулы да улусты Ого jалчыланзын деп эмес, улуска jалчыланайын деп, кöп улус учун толынты эдип Бойыныҥ jÿрÿмин берейин деп келген ине.

Сокор Вартимейди jасканы

46 Иерихонго келдилер. Иисус ÿренчиктериле, кöп улусла кожо Иерихонноҥ чыгып jадарда, jолдыҥ куйнунда Тимей уулы Вартимей деп сокор суранчыктап отурган. 47 Бу Назареттиҥ кижизи Иисус деп угала, ол кыйгырып, айдып тура берди: — Давид Уулы Иисус, меге буурса! 48 Кöп улус оны унчуктырбаста, ол: «Давид Уулы, меге буурса!» — деп, там тыҥыда кыйгыра берди. 49 Иисус токтой тÿжÿп, оны кычыртып ийди. Сокорды кычырып, айттылар: — Коркыба, тур, Ол сени келзин дийт. 50 Ол катанчыгын суурып таштайла, öрö туруп, Иисуска базып келди. 51 Иисус оноҥ сурады: — Мени сеге нени этсин деп туруҥ? Сокор кижи Ого айтты: — Ÿредÿчи, кöзим jарызын деп турум! 52 Иисус айтты: — Бар, бÿдÿп турганыҥ сени аргадап алды. Бу тарый кöзи jарып, ол Иисусты ээчий jолло басты.

Мaрк 11

Иерусалимге киргени

1 Иерусалимнеҥ ыраак jокто Елеон кырдыҥ эдегинде турган Виффагия ла Вифания деп jурттарга jууктагылап келерде, Иисус ÿренчиктериниҥ экÿзин ийип, 2 айтты: — Одоштой jуртка барыгар. Ого кирген бойынча, буулап койгон, кижи минбеген кулун эштекти кöрÿп ийеригер. Оны чечеле, экелигер. 3 Слерге кем кижи «Слер нени эдип туругар?» — дегежин, «Ол Кайраканга керек. Бу тарый оны бери ийе берер» — дегер. 4 Олор барып, оромдо каалганыҥ jанында буулап койгон кулун эштекти таап, чечип алдылар. 5 Анда турган улустыҥ кезиги: «Нени эдип туругар? Эштекти не чечип jадыгар?» — деп сураарда, 6 олор Иисустыҥ jакыганынча айттылар. Айдарда, олорды божодып ийдилер. 7 Кулун эштекти Иисуска экелип, кийимдерин токуп бердилер. Иисус ого минди. 8 Кöп улус кийимдерин jолго jайып турдылар, öскöлöри дезе агаштыҥ бÿрин кезип, jолго jайдылар. 9 Иисустыҥ алды-кийнинеҥ барып jаткан улус кыйгырыжып турдылар: — Осанна! Кайраканныҥ адынаҥ келип jатканы алкышту! 10Давид адабыстыҥ келип jаткан каандыгы алкышту! Кöк-теҥериде турганга, осанна! 11 Иисус Иерусалимге jедип, Öргööгö кирди. Анда ончозын аjыктап кöрöлö, орой болгон учун он экÿни алганча, Вифания jаар барды. 12 Эртезинде Вифаниядаҥ чыгып барадала, Ол аштай берди. 13 Бÿрлÿ смоква агажын ыраактаҥ кöрöлö, оноҥ неме тапкайнем деп барды. Jе ого келеле, бÿрдеҥ öскö неме таппады, нениҥ учун дезе jиилек бÿдер öй jеткелек болгон. 14 Айдарда, Иисус ого айтты: — Эмдидеҥ ала ÿргÿлjи чакка кижи сенеҥ jиилек jибезин! Ÿренчиктер мыны угуп тургандар.

Öргööни арутаганы

15 Иерусалимге келдилер. Иисус Öргööгö кирип, Öргööдö садыжып ла садып алып турган улусты сÿрÿп баштады. Акча солычылардыҥ столдорын, кÿÿле садаачылардыҥ такталарын аҥтарды. 16 Öргööниҥ ичиле кижи неме алып jÿрбезин деп, токтодып турды. 17 Олорды ÿредип, айтты: — Бичилбеген беди: «Мениҥ айлым ончо калыктардыҥ мÿргÿйтен айылы деп адалар»? Слер дезе оны тонокчылардыҥ уйазы эдип алдыгар. 18 Улу абыстар ла бичикчилер мыны угала, Оны öлтÿрер эбин бедиредилер. Олор Оноҥ коркып jÿргендер, нениҥ учун дезе калык ончозы Оныҥ ÿредÿзин кайкап турган. 19 Эҥир кирерде, Ол каладаҥ чыгып барды. 20 Эртен тура öдö барадып, смоква агажы тазылына jетире кургап калганын кöрдилер. 21 Петр эске алынып, Ого айтты: — Ÿредÿчи, кöрзöҥ, Сен каргаган смоква кургап калтыр! 22 Иисус каруу jандырып, олорго айтты: — Кудайга бÿдÿгер! 23 Чынын айдадым слерге кем кижи бу кырга «Кöдÿрилип, талайга таштал!» — дейле, jÿрегинде эреҥистелбей, айтканымча болор деп бÿтсе, андый ла болор. 24 Оныҥ учун айдып турум слерге: мÿргÿп тура, нени де суразагар, сураганымды алдым деп бÿдÿгер, слерге болор. 25 Мÿргÿп турганыгарда, кижиге ööркöгöнигерди таштап ийигер. Ол тушта теҥеридеги Адагар да кинчектеригерди таштаар. 26 Таштабас болзогор, теҥеридеги Адагар да кинчектеригерди таштабас.

Jаҥ керегинде сурак

27 Иерусалимге база келдилер. Иисус Öргööдö базып jÿрерде, Ого улу абыстар, бичикчилер ле jаандар jууктап, 28 айдып турдылар: — Мыны кандый jаҥла эдип турадыҥ? Мыны эдер jаҥды Сеге кем берген? 29 Иисус олорго: «Мен де слердеҥ бир неме сурап угайын — деди. — Меге каруугарды айдыгар, мыны кандый jаҥла эдип турганымды слерге Мен де айдайын. 30 Иоанныҥ крестеп jÿргени теҥеридеҥ болгон бо, эмезе кижилердеҥ бе? Меге каруугарды айдыгар». 31 Олор дезе бойлоры ортодо табыштылар: «'Теҥеридеҥ' дегей эди, ол тушта: 'Ого не керек бÿтпедигер?' — деер». 32 'Кижилердеҥ' деп айдарга, улустаҥ коркып тургандар, нениҥ учун дезе ончолоры Иоаннды чын jарчыныҥ бойы деп бодоп jÿргендер. 33 Олор Иисуска билбезис — деерде, Иисус каруу jандырып, айтты: — Мыны кандый jаҥла эдип турганымды слерге Мен де айтпазым.

Мaрк 12

Ишчилер керегинде укаа сöс

1 Иисус олорго укаа сöслö айдып баштады: — Бир кижи виноград-агаш тарыйла, эбире манаган, сыскыру казып, карузын туткан, тарыган агажын ишчилерге табыштырып, атана берген. 2 Бойыныҥ öйинде виноградтыҥ jиилегин ишчилердеҥ алып келзин деп, олорго jалчызын ийген. 3 Олор дезе jалчыны тудуп алып, согуп, как куру jандыргандар. 4 Олорго база öскö jалчызын ийген. Онызын да бажына согуп, базынчыктап, божодып ийгендер. 5 База öскöзин ийген, онызын да öлтÿрип койгондор. Кöп öскöлöрин де согуп эмезе öлтÿрип тургандар. 6 База бир карузыган уулы бар болгон. «Олор уулымнаҥ уйалар» — деп айдып, эҥ калганчызында онызын да ийген. 7 Jе байагы ишчилер бой-бойлорына айдышкан «Бу энчи алар уул. Оны öлтÿрели, энчизи бистийи болор». 8 Оны тудуп алып öлтÿреле, виноград-агаштаҥ чыгара таштап ийгендер. 9 Виноград-агаштыҥ ээзи эм канайдар? Келип, ишчилерди öлÿмге берип ийер, виноградын дезе öскö улуска табыштырар. «10 Тура тудаачылар jектеп койгон таш булуҥныҥ тöзиндеги таш болуп калды. 11 Бу мынайда Кайраканнаҥ болды, бис оны кайкап кöрöдис. дегенди Чийимнеҥ кычырбаган бедигер? 12 Иисус бис керегинде укаа сöс айтты деп, олор билип ийдилер. Оны тудайын дейле, улустаҥ коркыдылар. Оныҥ учун Иисусты таштап, jÿре бердилер.

Калан керегинде сурак

13 Иисустыҥ сöзинеҥ jик табарга, Ого кезик фарисейлерди ле Иродтыҥ улузын ийдилер. 14 Олор келип, Ого айттылар: — Ÿредÿчи! Сениҥ чындыгыҥды, кижиге jакшы атка калайын дебезиҥди билип jадыбыс. Улусты ылгабай, Кудайдыҥ jолына чын ÿредип jадыҥ. Айдарда, айт каганга калан тöлööргö jараар ба, эмезе jок по? Бис тöлöйли бе, эмезе тöлöбöйли бе? 15 Иисус дезе, олордыҥ эки jÿстÿзин билип, айтты: — Мени не ченеп туругар? Меге динарийди кöрöргö экелигер. 16 Олор алып келдилер. — Бу кемниҥ сÿри ле ады? — деп сурады. Олор: — Кагандыйы — дедилер. 17 Айдарда, Иисус айтты: — Кагандыйын каганга беригер, Кудайдыйын дезе, Кудайга. Ого кайкаштылар.

Öлгöндöрдиҥ тирилетени керегинде

18 Мыныҥ кийнинде Иисуска öлгöндöр тирилбес дежетен саддукейлер келип, сурадылар: 19 — Ÿредÿчи! Моисей биске мынайда бичип берген эди: «Кемниҥ карындажы, бала jок бойы öлÿп, ÿйи артып калза, оныҥ ÿйин карындажы алып, карындажыныҥ угын улалтсын». 20 Jети карындаш кижи болгон. Бирÿзи кижи алала, бала jок бойы jада калган. 21 Тул ÿй кижини экинчизи алып, бала артырбай, jада калган. Ÿчинчизи анайып ок. 22 Оны jетилези алып, бала артырбагандар. Ончозыныҥ кийнинде ÿй кижи де jада калган. 23 Эм, айдарда, тирилер кÿнде öлгöндöр тирилгежин, олордыҥ кажызыныҥ ÿйи деп адалар ол? Олор дезе jетилези оны алган эдилер. 24 Иисус олорго айтты: — Чийимдерди, Кудайдыҥ кÿчин де билбей jадып, азып турганыгар бу эмес пе? 25 Тирилгенде, кижи де албас, кижиге де барбас, jе теҥеридеги ангелдердий болгылаар. 26 Öлгöндöрдиҥ тирилери керегинде Моисейдиҥ тÿрбегинеҥ кычырбадыгар ба, канайып Кудай кÿйÿп турган jыраадаҥ ого айтканын: «Мен Авраамныҥ Кудайы, Исаактыҥ Кудайы ла Иаковтыҥ Кудайы». 27 Кудай — Ол öлгöндöрдиҥ Кудайы эмес, тирÿлердиҥ Кудайы. Слер тыҥ азып jадыгар.

Эҥ jаан jакылта

28 Бичикчилердиҥ бирÿзи олордыҥ сöс блаашканын угуп, Иисус олорго карууны jакшы айтканын кöрöлö, базып келип, Оноҥ сурады: — Ончо jакылталардыҥ баштапкызы не jакылта? 29 Иисус каруу jандырды: — Баштапкызы бу «Ук, Израиль! Кудайыбыс Кайракан …— jаҥыс Бойы Кайракан. 30 Кудайыҥ Кайраканды бастыра jÿрегиҥле, бастыра jулаҥла, бастыра санааҥла, бастыра кÿчиҥле сÿÿп jÿр». 31 Экинчизи андый ок: «Бойыҥды сÿÿгеҥдий, jуугыҥды сÿÿп jÿр». Булардаҥ jаан öскö jакылта jок. 32 Бичикчи: «Jакшы, Ÿредÿчи! — деди. — Кудай jаҥыс, öскö Кудай jок дегениҥ, чын. 33 Оны бастыра jÿрекле, бастыра санаала, бастыра кÿчле сÿÿри, бойын сÿÿгендий, jуугын сÿÿри кандый да кöдÿргидеҥ, кандый да берÿдеҥ улу-jаан». 34 Оныҥ керсÿзин каруу бергенинеҥ кöрÿп, Иисус ого айтты: — Сен Кудайдыҥ Каандыгынаҥ ыраак эмезиҥ. Мыныҥ кийнинде Оноҥ сураарга бир де кижи тидинбеди.

Христос кемниҥ уулы?

35 Öргööдö оноҥ ары ÿредип, Иисус айтты: — Христос Давид уулы деп, бичикчилер не айдат? 36 Давид бойы Агару Тыннаҥ кöдÿриҥи алып, мынайда айткан эмес беди: «Кайракан Кайраканыма айткан: 'Öштÿлериҥди будыҥныҥ алдына салып бербейинчем, оҥ jаныма отур'». 37 Давид бойы Оны Кайракан деп адап турганда, Ол канайып оныҥ уулы болотон? Кöп улус Оны сÿÿнип угуп турды. 38 Ол ÿредип, айдып jÿрди: — Бичикчилердеҥ чеберленип jÿрÿгер. Олор узун кийим кийерин, тепсеҥдерде уткыдарын, 39 синагогаларда ичкери öдÿп отурарын, той-jыргалда тöрдö кыйын отурарын кÿÿнзеп jадылар. 40 Булар, тул ÿй улустыҥ jööжöзин ÿптеп jип, кижи кöрзин деп, удаан мÿргÿп тураачы бойлоры, там буруга калар.

Тул ÿй кижиниҥ сыйы

41 Иисус акча-jööжöлÿ кайырчактыҥ jанында отурып, ого акча салган улусты аjыктай берди. Кöп байлар кöптöҥ салып турдылар. 42 Бир jокту тул ÿй кижи келип, эки оок jес акча салды. 43 Иисус ÿренчиктерин кычырып алып, айтты: — Чынын айдадым слерге бу jокту тул ÿй кижи кайырчакка салгандардыҥ ончозынаҥ кöп салды. 44 Ончолоры артыкташканынаҥ салгандар, ол дезе, андый jокту бойы, не барын ончозын, курсак алар акчазын салган.

Мaрк 13

Чак тÿгенердиҥ темдеги

1 Иисус Öргööдöҥ чыгып jадарда, ÿренчиктериниҥ бирÿзи Ого айтты: — Ÿредÿчи! Кöр, кандый таштар, кандый туралар! 2 Иисус ого айтты: — Бу jаан тураларды кöрÿп туруҥ ба? Мыныҥ ончозы jемирилип-сайалып, мында таш ÿстине таш артпас. 3 Ол Елеон кырда, Öргööниҥ чике тужында отурарда, Петр, Иаков, Иоанн, Андрей Оноҥ jаҥыскандыра сурадылар: 4 — Биске айт, бу качан болор, мыныҥ ончозы бÿдериниҥ темдеги кандый болор? 5 Иисус айтты: — Чеберленигер, слерди кижи аскырбазын. 6 Кöп улус Мениҥ адымды аданып келер, «Бу Мен» — деер, кöбизин аскырар. 7 Jуу-чак ла jуу-чак керегинде табыш угар болзогор, чочыбагар: бу болор учурлу, jе бу учы эмес. 8 Калык калыкка, каандык каандыкка удура туруп чыгар, алыстап jер силкинер, ачана-торо болор. Бу — тууп толголгонныҥ башталганы. 9 Слер дезе чеберленигер слерди jаргылаар, синагогаларда согор, олорго кере эдип, Мениҥ адым учун бийлердиҥ, каандардыҥ алдында турарыгар. 10 Jе элдеҥ озо ончо калыктарда Сÿÿнчилÿ Jар jарлалар учурлу. 11 Слерди берип ийерге апарып jатса, нени айдарыс деп, кÿн-эртеде шÿÿбегер, jе ол тушта слерге не берилер, оны ла айдыгар, нениҥ учун дезе слер айдар эмезигер, Агару Тын айдар. 12 Карындаш карындажын, адазы балазын öлÿмге берип ийер, балдары ада-энезине удура туруп чыгып, олорды öлтÿрер. 13 Слерди Мениҥ адым учун ончолоры jаман кöрöр. Учына jетире чыдашканы дезе, аргадалар. 14 Ээнзиредип турган быjар турбас jерде турганын кöрöр болзогор, — кычыраачы аайлазын — ол тушта Иудейде jÿргендер кырларга качсын, 15 jабынчыда болгоны, айыл ичиндеги немезин алайын деп тÿшпезин. 16 Кырада jÿргени, кийимин алайын деп бурулбазын. 17 Ол кÿндерде барлуларга, бала эмискендерге ачу-корон! 18 Бу керек кышкыда болбозын деп мÿргÿгер. 19 Кудай jайаган не-неме бÿдердеҥ бери бого jетире качан да болбогон, соҥында да болбос андый ачу-корон ол кÿндерде келер. 20 Ол кÿндерди Кайракан кыскартпаган болзо, тынар-тынду неме аргаданып болбос эди. Jе Ол талдап алган талдалгандарга болуп ол кÿндерди кыскарткан. 21 Ол тушта кем кижи слерге «Бат, Христос мында!», эмезе: «Бат, анда!» — дегежин, бÿтпегер 22 тöгÿн христостор, тöгÿн jарчылар табылар, аскыралы, аргалу болзо, талдалгандарды да аскыралы деп, билдилер ле кайкалдар кöргÿзер. 23 Слер дезе чеберленигер! Бат, слерге ончозын озолондыра айттым. 24 Ол кÿндерде, ачу-корон öткöли, кÿн карачкыланар, ай jарыгын бербес; 25 jылдыстар теҥеридеҥ тöгÿлер, теҥериниҥ кÿчтери косколор. 26 Ол тушта улу кÿчтÿ ле мактулу Кижи Уулы теҥериниҥ булудыла келип jатканын кöргÿлеер. 27 Айдарда, Ол ангелдерди ийер, ак-jарыктыҥ тöрт талазынаҥ, jердиҥ куйнунаҥ ала теҥериниҥ куйнуна jетире талдалгандарын jуур. 28 Слерди смоква агаш ÿреткей: оныҥ будагы jымжап, бÿрлене бергенде, jай jууктап келди деп, билип jадыгар. 29 Анайып ок слер де: мыныҥ ончозы бÿдÿп турганын кöрöр болзогор, öй jууктап келди, эжик jанында туру деп билигер. 30 Чынын айдадым слерге: мыныҥ ончозы бу ÿйе баргалакта болор. 31 Теҥери ле jер jастыгар, jе Мениҥ сöстöрим jастыкпас. 32 Ол кÿнди эмезе саатты кем де билбес, теҥеридеги ангелдер де, Уулы да билбес, jаҥыс Ада билер. 33 Чеберленигер, ойгу болугар! Ол öй качан jеде конорын билбезигер. 34 Ол öйдö дезе, бир кижи jорыкка атанар алдында айылын артырып, jалчыларына jаҥ берип, кажызыныҥ ла эдетен керегин айдып, эжик каруулчыгын ойгу болзын деп jакарганындый болор. 35 Анайдарда, ойгу болугар! Айыл ээзи качан келерин билбезигер эҥирде бе, эмезе тÿн аразында ба, эмезе пöтÿк этсе бе, эмезе эртен тура ба. 36 Сакыбаган jанынаҥ келип, уйуктап jатканыгарды кöрбöзин! 37 Слерге айтканым, ончогорго айтканым ол: ойгу болугар!

Мaрк 14

Иисусты майлаганы

1 Эки кÿнниҥ бажында Пасха ла ачыбаган калаш jийтен байрам башталып jаткан. Улу абыстар ла бичикчилер Иисусты меке-тöгÿнле тудуп öлтÿрер эбин бедиредилер. 2 — Байрамда ла тутпайлы, — дештилер, — калык тÿймебезин. 3 Ол Вифанияда капкаш баалулу Симон-эште болуп, кыйын отурарда, ак балкаштаҥ эдилген jыракылу бир ÿй кижи келди. Jыракыда нард öзÿмниҥ чын бойынаҥ белетелген баалу-чуулу, jараш jытту май болгон. Ÿй кижи айакты оодып, майды Иисустыҥ бажына урды. 4 Кажылары дезе чугулданып, бойлоры ортодо айдыжып турдылар: — Майды мынайып не кородор? 5 Оны ÿч jÿс динарийдеҥ артыкка садып ийеле, тÿреҥилерге ÿлеп бергедий эди. Олор ÿй кижиге арбанып тургандар. 6 Jе Иисус айтты: — Ого тийбегер, оны не тÿймедип туругар? Ол Меге jакшы керек этти. 7 Тÿреҥилер слерле кожо jаантайын болор, олорго jетирейин деген тужыгарда, jакшыгарды jетиргейигер. Мен дезе слерле кожо jаантайын болбозым. 8 Ол эдер аргалузын этти эди-канымды озолондыра майлап, мöҥкÿмди кöдÿрерин белетеди. 9 Чынын айдадым слерге бу Сÿÿнчилÿ Jар бÿткÿл телекейде, кайда ла jарлалза, оны эске алгылап, оныҥ эткенин айдыжар. 10 Он экÿниҥ бирÿзи Иуда Искариот Оны улу абыстарга садып ийейин деп, олорго барды. 11 Олор угала, сÿÿндилер, ого мöҥÿн акча берер болдылар. Ол дезе Оны садып ийетен эптÿ учурал бедиреп jÿрди.

Пасханыҥ ажын jигени

12 Ачыбаган калаш jийтен байрамныҥ баштапкы кÿнинде, пасханыҥ кураанын сойор тужында, ÿренчиктер Иисустаҥ сурадылар: — Пасханыҥ ажын кайда jиийин деп туруҥ? Барып, белетеп койолы. 13 Ÿренчиктериниҥ экÿзин ийип, олорго айтты: — Калага барыгар. Слерге суулу jыракы апарып jаткан кижи туштаар. Оны ээчий барыгар. 14 Ол кажы айылга кирзе, айылдыҥ ээзине айдыгар: «Ÿредÿчи 'Ÿренчиктеримле кожо пасханы jийтен кып кажызы?' дийт». 15 Ол слерге jуунадып, белетеп койгон ÿстиндеги телкем кыпты кöргÿзер. Биске анда белетегер. 16 Ÿренчиктери барып, калага келеле, Оныҥ айтканынча таап алып, пасханы белетеп койдылар. 17 Эҥир кирерде, Ол он экÿле кожо келди. 18 Олор ажанып кыйын отурган тужында Иисус айтты: — Чынын айдадым слерге: Мениле кожо курсак jип отурган бойыгардыҥ бирÿгер Мени садып ийер. 19 Олор ачуланып, «Мен болорым ба?» — деп, Оноҥ ээчий-деечий сурай бердилер. 20 Jе Ол айтты: — Он экÿниҥ бирÿзи, Мениле кожо бир тепшиге колын сугуп турганы ол. 21 Андый да болзо, Кижи Уулы Ол керегинде бичилгенинче барып jат. Jе Кижи Уулын садып jатканга ачу-корон! Ол кижиге туулбаган болзо, торт болор эди. 22 Олор ажанып отурарда, Иисус калаш алып, алкайла сындырды, ÿренчиктерине берип, айтты: — Алыгар, бу Мениҥ эди-каным. 23 Айакты алып, алкыш jетиреле, олорго берди. Ончолоры оноҥ ичтилер. 24 Иисус олорго айтты: — Бу Мениҥ кереес каным. Ол кöп улус учун тöгÿлип jат. 25 Чынын айдадым слерге: Кудайдыҥ Каандыгында jаҥы jиилектеҥ ичер кÿним jеткенче, виноград jиилегинеҥ база ичпезим. 26 Сарнажала, Елеон кырга бардылар. 27 Иисус олорго айтты: — Ончогор Мени таштап барарыгар. Бичилген сöс бар : «Кÿдÿчини öлтÿрзем, койлоры тозо берер». 28 Тирилгенимниҥ кийнинде дезе Галилейге слердеҥ озо барарым. 29 Петр Ого айтты: — Сени ончозы да таштаза, jе мен таштабазым! 30 Иисус ого айтты: — Чынын айдадым сеге бÿгÿн, бу тÿнде, пöтÿк эки катап эткелекте, Менеҥ ÿч катап jана тÿжериҥ. 31 Jе ол такып-такып айдып турды: — Сениле кожо öлгöдий де болзом, Сенеҥ jана тÿшпезим! Ончолоры база анайып ла айдып турдылар.

Иисустыҥ мÿргÿÿли

32 Гефсимания дейтен jерге келдилер. Иисус ÿренчиктерине айтты — Мен мÿргÿгенчем, мында отурыгар. 33 Бойыла кожо Петрды, Иаков ло Иоаннды алганча барып, ачурканып, карыгып тура берди. 34 — Öзöк-тыныма öлÿмниҥ ачузы тÿшти — деди. — Мында болуп, ойгу болугар. 35 Эмеш кедери барала, jерге jыгылып, бу öй Менеҥ jастыккадый болзо, jастыксын деп мÿргÿп, 36 айтты: — Авва, Ада! Сениҥ этпезиҥ jок. Бу айакты Менеҥ jастыктыр, jе Мениҥ кÿÿнимче болбозын, Сенийинче болгой. 37 Бурулып, олордыҥ уйуктап jаткандарын кöрди, Петрга айтты — Симон, сен уйуктап jадыҥ ба? Бир де саат ойгу болуп албадыҥ ба? 38 Ойгу болугар, ченелтеге тÿшпейли деп мÿргÿгер. Тын сергек, эт-канда дезе чине jок. 39 Катап барала, байагы ок сöзин айдып мÿргÿди. 40 Бурулып, олордыҥ база ла уйуктап jаткандарын кöрди: олордыҥ кöстöри уурланган ине; олор Ого каруу эдип нени айдарын билбей турдылар. 41 Ÿчинчизин келип, олорго айтты — Эмдиге уйуктап амыраганчаар ба? Эм болды, öй келди! Бат, Кижи Уулы кинчектÿлердиҥ колына берилип jадыры. 42 Туругар, баралы! Бат, Мени садып jатканы jууктап келди.

Иисусты каруулга алганы

43 Бу тарый, Иисус айдып турганча, Иуда, он экÿниҥ бирÿзи, келди. Оныла кожо улу абыстардаҥ, бичикчилердеҥ ле jаандардаҥ кылышту ла казыкту кöп улус келдилер. 44 Иисусты садып jатканы олорго темдек айдып берди: — Окшогон кижим Ол болор. Оны тудуп, jазап каруулдап апарыгар. 45 Келеле, бу тарый Ого jууктай базып, «Равви!» — дейле, Оны окшоды. 46 Олор дезе, Оны тудуп, каруулга алдылар. 47 Мында тургандардыҥ бирÿзи кылыжын суура тартып, улу абыстыҥ кулына jаҥып, оныҥ кулагын кезе чапты. 48 Иисус олорго айтты: — Тонокчыны тудайын дегендий, Мени тудуп аларга кылышту ла казыкту келдигер. 49 Кÿнÿҥ сайын Мен слерле кожо Öргööдö болуп, ÿредип jÿрдим, слер Мени тутпадыгар. Jе Чийимдер бÿткей. 50 Айдарда, Оны таштап ийип, ончолоры качтылар. 51 Бир уул jылаҥаш эдин кеден jабынтыла ороп, Иисустыҥ кийнинеҥ барып jаткан. Оны тудуп алдылар, 52 jе ол jабынтыны таштап, jылаҥаш бойы кача берди.

Оток-кÿрее алдында

53 Иисусты улу абыска алып бардылар. Ончо улу абыстар, jаандар ла бичикчилер jуулыжып келдилер. 54 Петр дезе Оны ээчиде ыраагыла барып, улу абыстыҥ кÿрентигине кирген. Анда jалчыларла кожо отурып, отко jылынып турган. 55 Улу абыстар ла оток-кÿреениҥ ончо улузы Иисусты öлÿмге берип ийерге, Ого удура кере бедиреп, таппай турдылар. 56 Кöп улус тöгÿндеп, Ого удура керелеп айттылар, jе олордыҥ бу керези башкаланып турды. 57 Кажылары туруп, Ого удура тöгÿн керелеп, айттылар: 58 — «Мен кижиниҥ колы бÿдÿрген бу Öргööни оодоло, ÿч кÿнге кижи колы бÿдÿрбеген öскö Öргööни тудуп койорым» деп, Оныҥ айтканын укканыбыс. 59 Jе олордыҥ да керези башкаланып турды. 60 Айдарда, улу абыс ортозына туруп, Иисустаҥ сурады: — Не бир де карууҥды айтпай туруҥ? Олор Сеге удура не деп керелейт? 61 Jе Ол унчукпай, каруузын айтпай турды. Улу абыс Оноҥ катап сурады: — Алкалу Бойыныҥ Уулы, Христос Сен бе? 62 Иисус: «Мен — деди. — Слер Кижи Уулы кÿчтÿ Кудайдыҥ оҥ jанында отурганын ла теҥериниҥ булудыла келип jатканын кöрöригер». 63 Улу абыс дезе бойыныҥ кийимин jырта тартып, айтты: — Биске база керечи не керек? 64 Кудайды jамандап айтканын уктыгар. Слер не деп сананып jадыгар? Ончолоры «Ол бурулу, öлöр учурлу» — дедилер. 65 Кезиги Ого тÿкÿре бердилер, jÿзин jаап, согуп, «Jарчы болуп, танып, айт» дежип турдылар. Jалчылар да Оны сого бердилер.

Петрдыҥ jана тÿшкени

66 Петр тöмöн кÿрентикте болордо, оноор улу абыстыҥ jалчы ÿй улузыныҥ бирÿзи келди. 67 Отко jылынып отурган Петрды аjыктап кöрöлö, айтты: — Сен де Назареттиҥ кижизи Иисусла кожо jÿргеҥ. 68 Jе ол jана тÿжÿп, «Нени айдып туруҥ болбогой, билбезим, аайлабай турум» — дейле, алдындагы кÿрентикке чыгып барды. Бу тарый пöтÿк этти. 69 Jалчы ÿй кижи оны катап кöрöлö, анда турган улуска айдып тура берди: — Бу кижи олордыҥ бирÿзи. 70 Ол база ла jана тÿшти. Саат болбой анда турган улус Петрга база айдып тура бердилер: — Сен олордыҥ бирÿзи болгоныҥ, чын. Сен Галилейдиҥ кижизи инеҥ. 71 Ол дезе, айдып турган кижигерди билбезим деп, Кудайды адап, чертенип тура берди. 72 Бу тарый пöтÿк экинчи катап этти. Айдарда, Петр «Пöтÿк эки катап эткелекте, Менеҥ ÿч катап jана тÿжериҥ» — деп, Иисустыҥ ого айткан сöзин эске алып, ыйлай берди.

Мaрк 15

Иисус Пилаттыҥ алдында

1 Саадабай эрте таҥда улу абыстар, jаандар, бичикчилер ле отоккÿрее ончозы jуундап, jöп чыгардылар. Иисусты кÿлÿйле, Пилатка апарып бердилер. 2 «Сен иудейлердиҥ Кааны ба?» — деп, Пилат Оноҥ сураарда, Ол каруу jандырып, «Сен айдып туруҥ» — деди. 3 Улу абыстар Оны кöп бурулап турдылар. 4 Пилат дезе Оноҥ база катап сурады: — Бир де каруу jандырбай туруҥ ба? Кöрзöҥ, Сеге удура бурулаштыҥ кöбин! 5 Jе Иисус бого до бир де каруу jандырбаста, Пилат кайкап турды. 6 Байрам сайын дезе ол калык сураган кижендÿлердиҥ бирÿзин божодотон. 7 Тÿрмеде тÿймеенчилерле кожо Варавва дейтен бир кижи отурган. Олор тÿймеен тужында кижи öлтÿргендер. 8 Улус Пилатка келип, кижендÿлердиҥ бирÿзин алдындагы ла чылап божотсын деп, сурай берди. 9 — Слерге иудейлердиҥ Каанын божодойын ба? — деп, Пилат олорго айтты. 10 Улу абыстар Оны кÿйÿнеле берип ийгендерин ол билер болгон. 11 Jе улу абыстар оныҥ ордына Варавваны сурагар деп, улусты сайгактап ийдилер. 12 Пилат олорго каруу берип, база айтты: — Иудейлердиҥ Кааны дешкенеерди мени канайтсын деп туругар? 13 — Керип кой! — деп, олор база кыйгырыштылар. 14 Пилат олорго айтты: — Ол не jаман эткен? Jе олор там тыҥыда кыйгырышты: — Керип кой! 15 Айдарда, Пилат улуска jараайын деп, олорго Варавваны божотты, Иисусты дезе камчыладала, кере тартсын деп, берип ийди. 16 Jуучылдар Оны претория дейтен кÿрентик ичине апарала, ончо черÿни jууп алдылар. 17 Ого кубакай-кызыл jабынты кийдирип, тегенекти ööрöлö, бажына салдылар. 18 — Иудейлердиҥ Кааны эзендик болзын! — деп, Оны уткый бердилер. 19 Бажына тайакла согуп, Ого тÿкÿрип, чöгöдöп, бажырып турдылар. 20 Оны электейле, кубакай-кызыл jабынтыны уштып, Бойыныҥ кебин кийдиреле, керÿге алып бардылар.

Иисусты керигени

21 Киринейдиҥ Симон деп бир кижизи, Александр ла Руфьтыҥ адазы, jалаҥнаҥ бурулып, öдÿп бараткан. Керÿ агашты апарсын деп, ого jакардылар. 22 Иисусты Голгофа — «Куу-Баш» деп jерге экелдилер. 23 Ого смирна кошкон аракы ичерге берерде, албады. 24 Оны кере тарткандар, кемибиске нези jеткей не — деп, шеребей таштап, кийимин ÿлежип алдылар. 25 Оны кере тартарда, тогус саат эртен тура болгон. 26 Бурузын кöргÿскен «Иудейлердиҥ Кааны» деп бичик илгендер. 27 Оныла кожо эки тонокчыны керип койдылар бирÿзин оҥ jанына, öскöзин — сол. 28 «Анайып, 'Оны кара сагыштуларга коштылар' деп, Чийимде айдылган сöс бÿтти». 29 Öдÿп бараткан улус баштарын кекип, Оны jамандап, айдыжып турдылар: — Э-э, Öргööни оодочы ла ÿч кÿнге тудаачы! 30 Бойыҥды Бойыҥ аргадап, керÿ агаштаҥ тÿш. 31 Улу абыстар бичикчилерле кожо анайып ок Оны электеп, бой-бойлорына айдыжып турдылар: — Öскö улусты аргадап jÿрген эди, Бойын дезе аргадап болбойт! 32 Христос, Израильдиҥ Кааны, эмди керÿ агаштаҥ тÿшсин, бис кöрöли, Ого бÿдели. Оныла кожо кере тартылгандар Оны сöгÿп ок турдылар. 33 Тал-тÿш боло берерде, jер ÿстине карачкы тÿжÿп, ÿчинчи саатка jетире турды. 34 Ÿчинчи саатта Иисус улу ÿнденип кыйгырды: — Элои, Элои! Ламма савахфани? Онызы: «Кудайым, Кудайым! Мени не таштадыҥ?» — дегени. 35 Анда турган улустыҥ кезиги мыны угала, «Бат, Илияны кычырып jат» — дештилер. 36 Бирÿзи дезе jÿгÿрип барып, шиҥдиретен немени уксусла чыктыдып, тайакка саптап, Ого ичерге берип, айтты: — Акыраар, Илия Оны тÿжÿрип аларга келгей не, кöрöлик! 37 Иисус дезе, тыҥ ÿнденип кыйгырала, тыны кыйыла берди. 38 Öргööдöги кöжöгö ÿстиги бажынаҥ тöмöн тÿжÿре эки jара ÿзÿлди. 39 Керÿ агаштыҥ алдында турган jÿс бажы Ол мынайда ÿнденип, тыны ÿзÿле бергенин кöрöлö, айтты: — Бу кижи чындаптаҥ Кудайдыҥ Уулы болгон! 40 Анда ыраагынаҥ кöрÿп турган ÿй улус бар болгон. Олордыҥ ортозында: Мария Магдалина, кичÿ Иаков ло Иосияныҥ энези Мария, база Саломия. 41 Иисус Галилейде болордо, бу ÿй улус Оны ээчип, Ого jалчыланып jÿргендер. Мында ок Оныла кожо Иерусалимге келген кöп öскö ÿй улус болгон. 42 Бу белетеништиҥ кÿни, суббот алдындагы кÿн болгон. Эҥир кирерде, 43 Аримафейдеҥ оток-кÿреениҥ тоомjылу кижизи Иосиф келди. Ол, Кудайдыҥ Каандыгы келерин сакып jÿрген бойы, Пилатка тидинип киреле, Иисустыҥ сööгин сурады. 44 Пилат Оныҥ качан ок öлÿп калганын кайкады. Jÿс бажын кычырып алала, «Öлгöни удаган ба?» — деп сурады. 45 Jÿс бажынаҥ угуп алала, сööкти Иосифке берип ийди. 46 Иосиф кеден бöс садып алды, сööкти тÿжÿрип, бöслö ороды. Кайадаҥ ойгон сööк салар jерге апарып, салып койоло, эжигин ташла базырды. 47 Мария Магдалина ла Иосияныҥ энези Мария сööкти кайда салганын кöрÿп тургандар.

Мaрк 16

Тирилгени

1 Суббот кÿн öдö берерде, Мария Магдалина, Иаковтыҥ энези Мария, база Саломия Иисустыҥ сööгин барып сÿркÿштеерге, jараш jытту сÿркÿш садып алдылар. 2 Неделениҥ баштапкы кÿнинде эрте таҥда, кÿн чарчап тийерде, сööк салар jерге келип, 3 бойлоры ортодо эрмектештилер: — Сööк салган jердиҥ эжигинеҥ ташты биске кем аҥтарып берер? 4 Кöзин салып кöрзö, таш аҥтарылып калтыр. Ол дезе тапту jаан болгон. 5 Сööк салган jерге киреле, оҥ jанында ак кийимдÿ jиит уул отурганын кöрÿп, коркый бердилер. 6 Ол дезе ÿй улуска айтты: — Алаҥ кайкабагар! Слер Назаретте jерлÿ, кере тартылган Иисусты бедиреп jадыгар. Ол тирилген, мында jок. Jаткан jери бу. 7 Jе барып, ÿренчиктерине ле Петрга айдыгар: «Оныҥ слерге айтканынча, Ол Галилейге слердеҥ озо барып jат, Оны анда кöрöригер». 8 Олор чыгала, сööк салган jердеҥ jÿгÿре бердилер. Сертилдеп, куйка баштары jимиреп, коркыган бойынча, кижиге неме айтпадылар. 9 Неделениҥ баштапкы кÿнинде эрте таҥда тирилеле, Иисус озо Мария Магдалинага кöрÿнди. Ол башкыда оныҥ öзöк-буурынаҥ jети шилемир чыгарган. 10 Мария Магдалина барып, Иисусла кожо jÿргендерге, олордыҥ ыйлажып-сыктажып отурган бойлорына табыш jетирди. 11 Jе олор Иисус эзен, Мария Магдалина Оны кöргöн деп угала, бÿтпедилер. 12 Мыныҥ кийнинде олордыҥ экÿзи jурт jаар барадарда, Иисус башка jÿзÿнденип, олорго jолдо кöрÿнди. 13 Булар бурулып, öскöлöрине табыш jетирдилер, jе олорго до бÿтпедилер. 14 Адакыда эҥирде курсак jип кыйын отурган тужында он бирдиҥ бойлорына кöрÿнип, олорды бÿтпези ле jÿректери сокортыганы учун каарып айтты, нениҥ учун дезе Оныҥ тирилген Бойын кöргöндöргö бÿтпегендер. 15 Олорго айтты: — Jер-телекей сайын барыгар, ончо jайалганга Сÿÿнчилÿ Jарды jарлагар. 16 Бÿделе, креске тÿшкен кижи аргадалар. Бÿтпеген кижи дезе jаргыга калар. 17 Бÿткендерге мындый билдилер коштонып jÿрер олор Мениҥ адымла шилемирлерди чыгарар, jаҥы тилле эрмектенер; 18 jыланды колло тудар, öлгöдий де неме ичсе, олорго каршу jетпес; jоболдуларга колын салып, алкаар, олор jазылар. 19 Анайып, олорло эрмектешкен кийнинде, Иисус Кайракан теҥериге кöдÿрилип, Кудайдыҥ оҥ jанына отурды. 20 Олор дезе барып, jер сайын jарлап jÿрдилер. Кайракан олорго болужып, олордыҥ сöзин билдилерле тыҥыдып турды. Аминь.

Лукa Бичиген Сÿÿнчилÿ Jaр

Лукa 1

1 Бисте болгон керектерди кöп улус куучын эдип бичиирге ченешкен. 2 Бу керектерди туку бажынаҥ ала бойы кöргöн, Сöскö болуп иштеп jÿрген улус биске база айдып берген эди. 3 Оныҥ учун, кÿндÿлÿ Феофил, ончозын учы-бажынаҥ ала быжулап шиҥжÿлейле, мен де сеге бир аай тизип, бичип берейин деп шÿÿдим. 4 Сеге ÿредип айткан сöстöр чындык болгонын сени билзин деп турум.

Крестеечи Иоанныҥ туулатаны керегинде табыш

5 Иудейлердиҥ кааны Ирод тужында Захария деп абыс jуртаган. Ол Авия абыстыҥ бöлÿгинеҥ болгон. Ондо Аарон укту абакай болгон; ады-jолы Елисавета. 6 Олор экилези Кудайдыҥ алдында акту болгондор, Кайраканныҥ ончо jакылталарын бÿдÿрип, jаҥдаткан jаҥын тудуп, буспай тургандар. 7 Jе олордо бала-барка jок болгон Елисавета бала таппас болуп бÿткен; экилези jажай да берген улус. 8 Бир кÿн Захарияныҥ бöлÿги абыстап jÿретен öй jедип келерде, ол Кудайдыҥ алдында мÿргÿп турган. 9 Ого абыстардыҥ jаҥыла Кайраканныҥ Öргööзине кирип, фимиам öртööр ÿлÿ келишкен. 10 Фимиам öртööр тужында тыштында кöп улус мÿргÿп турган. 11 Ого фимиам öртöгöн тагылдыҥ оҥ jанында Кайраканныҥ ангели турган бойы кöрÿнди. 12 Захария оны кöрöлö jÿрексиреп, коркый берди. 13 Jе ангел ого айтты: — Коркыба, Захария: мÿргÿгениҥ угулды. Абакайыҥ Елисавета сеге уул бала таап берер, оны Иоанн деп адаарыҥ. 14 Уулыҥ сеге кежик ле улу сÿÿнчи болор, оныҥ туулганына кöп улус сÿÿнер. 15 Кайракан алдында ол улу болор, аракы ла эзиртер суузын ичпес, Агару Тынды энезиниҥ ичинде алынар. 16 Израильдиҥ уулдарыныҥ кöбизин Кайраканга, олордыҥ Кудайына, бурултар, 17 Кайраканныҥ ичкери алдынаҥ Илиядый ок тынду ла кÿчтÿ барар, адалар jÿрегин балдарына jандырайын деп, багынбастарды акту кижилер чилеп санандырайын деп, мынызыла Кайракан келерине калыкты белетейин деп. 18 — Мыныҥ чынын канайып билетем? — деп, Захария ангелдеҥ сурады. — Мен карып калдым, абакайым да jажай берген кижи. 19 Ангел каруу jандырды: — Мен Кудайдыҥ алдында турган Гавриил; сениле эрмектежерге, бу сÿÿнчилÿ jарды сеге jетирерге ийилгем. 20 Сеге бу айтканым öйи jедип, бÿтпей калбас. Jе сен сöзиме бÿтпедиҥ, оныҥ учун тилиҥ тартылып калар, мыныҥ чыны чыгар кÿн келгенче унчукпай jÿрериҥ. 21 Бу öйдö улус Захарияны сакып, Öргööдö не саадады болбогой деп, кайкажып турды. 22 Ол чыгып келди, jе эрмектенип болбоды. Ого Öргööдö кöрÿлте болгон деп, билип ийдилер. Улуска колыла имдеп, ол тил jок бойы артканча болды. 23 Абыстап jÿрген кÿндери тÿгенерде, ол jанып келди. 24 Jаан удабай абакайы Елисавета барланып, беш ай jажынып, айдынып jÿрген 25 «Улус аразында мен керегинде jÿрген jаман эрмек-куучындарды токтодып, бу кÿндерде Кайракан меге мыны этти».

Иисустыҥ туулатаны керегинде табыш

26 Елисаветаныҥ барланганынаҥ ала алтынчы айында Кудай Бойыныҥ Гавриил деп ангелин Галилейдеги Назарет калага, 27 Давид калдыгыныҥ Иосиф деп кижизиле кол алыштырылган кыска ийди. Кыстыҥ ады-jолы дезе Мария болгон. 28 Ангел ого кирип, айтты: — Сÿÿн, Jакшылыкту! Кайракан сениле кожо! Ÿй улус ортодо сен алкышту. 29 Мария ангелди кöрöлö, айткан сöзин кайкап, бу мынайып эзендешкени не атасы болотон деп, санана берди. 30 Ангел ого айтты: — Коркыба, Мария! Сен Кудайдаҥ jакшылык алдыҥ. 31 Барланып, уул бала табарыҥ, Оны Иисус деп адаарыҥ. 32 Ол улу болор, Öрö Турганныҥ Уулы деп адалар. Кудай Кайракан Ого улу адазы Давидтиҥ ширеезин берер, 33 Ол Иаков калдыгын каан болуп ÿргÿлjиге башкарар, Оныҥ каандыгыныҥ учы-куйузы jок болор. 34 Jе Мария ангелдеҥ сурады: — Ол канайып болор? Мен öбööнимле билишпес инем! 35 Ангел ого каруу jандырып, айтты: — Сеге Агару Тын тÿжер, сени Öрö Турганныҥ кÿчи кöлöткö чилеп бÿркеп ийер. Оныҥ учун табатан балаҥ агару болор, Кудайдыҥ Уулы деп адалар. 36 Бат, бала таппас дешкен тöрööниҥ Елисавета, ол до карыыр jöбинде барланып, алтынчы айга барып jат. Ол уул бала табар. 37 Кудайдыҥ сöзи бÿтпей калбас. 38 Мария: — Мен Кайраканныҥ кулы эдим, сениҥ айтканыҥча болгой — деди. Ангел jÿре берди.

Марияныҥ Елисаветага jолыгып jÿргени

39 Бу кÿндерде Мария jолго кöндÿгип, туулык ороонго, Иудейдеги калага бачымдап барды. 40 Захария-эшке келип, Елисаветала эзендешти. 41 Елисавета Марияныҥ эзендешкенин угарда, ичиндеги балазы кыймыктанды. Ол Агару Тынла толуп, 42 тыҥ ÿнденип айтты: — Ÿй улус ортодо сен алкышту! Карындап jÿрген балаҥды Кайракан алкады! 43 Мен кем ондый, меге Кайраканымныҥ энези келетен? 44 Эзендешкен ÿниҥ кулагыма угуларда, ичимдеги балам сÿÿнип секирди. 45 Кайраканныҥ ого айтканынча болор деп бÿткени, кежиктÿ.

Марияныҥ сарыны

46 Мария айтты: — Jулам мениҥ Кайраканды улуркадат, 47 тыным мениҥ Аргадаачы Кудайыма сÿÿнет, 48 Ол Бойыныҥ кулы jобожыганын кöргöни учун. Бу öйдöҥ ала ончо ÿйелер мени кежиктÿ деп айдар, 49 кÿчтÿ Бойы меге улу керек эткени учун. Оныҥ ады агару! 50 Оны байлап, Оноҥ айап jÿрген улуска ÿйедеҥ ÿйеге быйаны jедер. 51 Ол Бойыныҥ колыла улу неме этти, улуркактарды ончо санаазыла кожо тоскурып ийди. 52 Jаҥда отургандарды ширеезинеҥ аҥтарып, базынчыкта jÿргендерди кöдÿрди. 53 Аштап jÿргендерге jакшылык сыйлады, байларды как куруга тайып ийди. 54-55 Ада-öбöкöлöриске: Авраамга ла оныҥ калдыктарына ÿргÿлjиге быйаным jетирерим деп, айдып салган сöзин Ол эске алынып, Израильге — Бойыныҥ кулына болужарга келди. 56 Мария Елисавета-эште ÿч ай кире jÿреле, jанып ийди.

Крестеечи Иоанныҥ туулганы

57 Айы-кÿни jедип, Елисавета уул бала тапты. 58 Кайракан ого улу быйанын jетиргенин угала, айылдаштары ла тöрööндöри оныла кожо сÿÿнижип турдылар. 59 Сегизинчи кÿнде баланы томдоорго келгилеп, оны адазыныҥ адыла Захария деп адаарга санандылар. 60 Jе энези: — Jок, оныҥ ады Иоанн болор — деди. 61 — Сениҥ угыҥда ондый атту кижи jок! — дешкилеп, 62 уулын кем деп адаарга турганын, колло имдеп, адазынаҥ сурадылар. 63 Захария jалбак агаш сурап алала, «Оныҥ ады Иоанн» деп бичиди. Ончолоры кайкашты. 64 Бу тарый оныҥ тили-оозы чечилип, Кудайды алкап, эрмектене берди. 65 Айылдаштары сÿрекей коркыды; кайкамчылу учурал керегинде куучын туулу Иудейге текши jайылды. 66 Уккан улус ончозы оны кöксине алынып, «Бу бала кем болгой не?» — дежип турдылар. Чындап та, Кайракан оныла кожо болгон.

Захарияныҥ сарыны

67 Иоанныҥ адазы Захария Агару Тынла толуп, jарчы болуп айда берди: 68— Кайраканга, Израиль Кудайына, баш болзын! Ол Бойыныҥ калыгына келип барган, ого толынты берген. 69-71 Бойыныҥ агару jебрен jарчылары ажыра сöзин берип, бойыс аргаданатан, — öштÿлеристеҥ, бисти jаман кöргöндöрдиҥ колынаҥ аргадайтан кÿчтÿ Аргадаачыны Ол Давид кулыныҥ калдыгынаҥ биске jайап берди. 72 Ол адаларыска быйан берерим, Бойымныҥ агару кереезимди сананып jÿрерим деп, сöзин берген. 73-75 Öштÿлердеҥ бисти аргадаар болуп, Ол улу адабыс Авраамга чертенген. Оныҥ эткениле, Оныҥ алдында агару ла чындык болорыс, кемнеҥ де jалтанбай, ончо кÿндеристиҥ туркунына Ого jалчыланып jÿрерис. 76 Сен дезе, балам, Öрö Турганныҥ jарчызы деп адаларыҥ, Кайраканга jолдор белетеерге, Оныҥ алдынаҥ келериҥ, 77 кинчектери ташталганы ажыра аргаданары керегинде Оныҥ калыгына билим берериҥ. 78 Бисти сÿÿген ле биске быйанын берген Кудайыс теҥеридеҥ биске jарык таҥдак ийер — 79 ол чыгып, карачкыда отурган, öлÿмниҥ кöлöткöзинде jÿрген ончо улусты бойыныҥ jарыгыла чалыдып ийер; амыр-энчÿге экелетен jолды ол биске кöргÿзип берер. 80 Бала дезе чыдап, тын-санаазы ойгорып, Израильге ачылар öйи jеткенче, куба чöлдö jÿрди.

Лукa 2

Иисустыҥ туулганы

1 Ол кÿндерде каган Август ончо jердеги улустыҥ тын-тоозын алзын деп jакарган. 2 Квириний Сирияны башкарып турарда, бу баштапкы тооалыш болгон. 3 Ончозы бичидерге, кажызы ла бойыныҥ калазына бардылар. 4 Иосиф Давид угынаҥ, оныҥ калдыгы болгон. Оныҥ учун Галилейдеги Назарет каладаҥ Иудейдеги Давидтиҥ Вифлеем дейтен калазына барды. 5 Оныла кожо кол алыштырган, барлу болгон Мария барды. 6 Вифлеемде Марияныҥ бала табар öйи jедип, 7 тун уул бала тапты. Айылчы тÿжер ÿйде олорго jер табылбаган учун Оны чуулайла, öлöҥ салгышка салып койды. 8 Ол jерде jалаҥда кÿдÿчилер ÿÿрлÿ койын коно каруулдап тургандар. 9 Олорго Кайраканныҥ ангели кöрÿнип, олорды Кайраканныҥ магыныҥ jаркыны чалыдып ийди. Кÿдÿчилер сÿрекей коркыды. 10 Jе ангел олорго: — Коркыбагар! — деди. — Мен слерге Сÿÿнчилÿ Jар — ончо улуска улу сÿÿнчи экелип jадым. 11 Бÿгÿн Давид калазында слерге Аргадаачы туулды — Христос Кайракан! 12 Бат слерге темдек öлöҥ салгышта чуулу jаткан баланы кöрöригер. 13 Сакыбаган jанынаҥ ангелге коштой теҥериниҥ кöп черÿлери кöрÿнип, Кудайды алкай бердилер: 14 — Кöк-теҥериде Кудайга мак болзын, jерде амыр, улус ортодо Кудайдыҥ jакшылыкту кÿÿн-табы болзын! 15 Ангелдер теҥери öрö чыга берерде, кÿдÿчилер бой-бойлорына айдышты: — Вифлеемге барып, анда не болгонын, Кайраканныҥ биске айтканын кöрöлик. 16 Jылгырлап барала, Марияны, Иосифти ле öлöҥ салгышта jаткан баланы таап алдылар. 17 Баланы кöрöлö, Ол керегинде нени укканын куучындай бердилер. 18 Кÿдÿчилердиҥ куучынын уккан улус ончолоры алаҥ кайкажып турдылар. 19 Мария дезе, бу сöстöрди ончозын кöксине алынып, чеберлеп турган. 20 Кöргöни-укканы учун Кудайды алкап ла мактап, кÿдÿчилер кайра бурулдылар ончозы ангелдиҥ айтканыла болгон. 21 Сегис кÿнниҥ бажында, баланы томдойтон öй jедерде, Ол табылгалакта ангелдиҥ адаганыла Ого Иисус деп ат бердилер.

Иисус Öргööдö

22 Моисейдиҥ Jасагыла олордыҥ арутанар кÿндери тÿгенерде, баланы Кайраканныҥ алдына тургузарга, Иерусалимге экелдилер. 23 Кайраканныҥ Jасагында анайда ла бичилген «Эр киндиктÿ болуп тун туулганныҥ кажызы ла Кайраканга молjолзын». 24 Олор анайда ок Кайраканныҥ Jасагыла эки кÿÿлечек эмезе кÿÿлениҥ эки балазын тайар учурлу болгон. 25 Ол тушта Иерусалимде Симеон деп кижи jуртаган. Ол акту, ак санаалу кижи болгон, Израильди Кудай аргадаар кÿнди сакып jÿрген. Агару Тын оныҥ бойында болгон. 26 Кудай ийген Христосты кöрбöйинчеҥ öлбöзиҥ деп, ого Агару Тыннаҥ кÿн-эртеде айдылып калган. 27 Агару Тын Симеонды Öргööгö экелди. Кудайдыҥ jаҥын jаҥдаарга, ада-энези Иисус баланы алып келерде, 28 Симеон Оны колго алып, Кудайды алкайла, айтты: 29 — Кайракан! Бойыҥныҥ айтканыҥча, эм кулыҥды амырын алганча божодып jатканыҥ бу. 30 Мениҥ кöзим Сениҥ аргадажыҥды кöрди. 31 Оны Сен ончо калыктар алдында белетегеҥ: 32 кара jаҥдуларга ачылтаны, Израиль калыгыҥа мак берип турган jарыкты. 33 Иосиф ле Мария бала керегинде айтканын кайкап уктылар. 34-35 Симеон олорды алкайла, Иисустыҥ энезине, Марияга, айтты: — Бу баладаҥ улам Израильде кöп улус jыгылар, кöбизи öрö турар, сениҥ де jулаҥнаҥ ÿлдÿ öдöр. Бу бала Кудайдыҥ билдизи болор, Ого удура кöп улус туруп чыгар, онызыла олор jÿректеринде алып jÿрген санааларын ачар. 36 Öргööдö анайда ок Ханна jарчы болгон. Ол Асир укту, Фануилдиҥ кызы болгон; бойы бош карып калган. Барган кижизиле jети jыл jуртайла, тул калган. 37 Оноҥ ло бери сегизен тöрт jашка jеткенче тул jÿрген. Öргööдöҥ ырабай, тÿни-тÿжи мÿргÿп, орозо тудуп, Кудайга jалчыланган. 38 Бу öйдö ол базып келеле, Кудайга алкыш jетирип, Кудай Иерусалимди jайымдаарын сакып jÿрген ончо улуска бала керегинде айдып турды. 39 Иосиф ле Мария Кайраканныҥ jаҥын jаҥдайла, Галилейдеги Назарет калазына jанып келдилер. 40 Бала дезе чыдап, кÿчи кирип, ойгорып турган. Кудайдыҥ jакшылыгы Оныҥ Бойында болгон. 41 Иисустыҥ ада-энези jылдыҥ сайын Иерусалимге Пасха байрамга барып туратан. 42 Ол он эки jашту болордо, олор jаҥжыкканыла Иерусалимге байрамдап бардылар. 43 Байрамныҥ кÿндери божоордо, jанып ийдилер, Иисус дезе Иерусалимде артып калды. Ада-энези онызын билбей, 44 Ол öскö улусла кожо келип jаткан деп бодогон. Кÿндик jерди öдöлö, тöрööндöрдиҥ, кöрÿш-таныштардыҥ ортозынаҥ бедирей бердилер. 45 Таппай салала, Оны бедиреп, Иерусалимге бурулдылар. 46 Иисусты ÿч кÿнниҥ бажында Öргööдöҥ таптылар. Ол ÿредÿчилердиҥ айтканын угуп, сурактар берип, олордыҥ ортозында отурган. 47 Уккан улус ончолоры Оныҥ керсÿзин ле карууларын кайкажып тургандар. 48 Ада-энези Оны кöрöлö, алаҥ кайкадылар, энези Ого айтты: — Балам! Бу Сен кайттыҥ, не онойдо кылындыҥ? Адаҥ да, мен де Сени бедиреп, ал-сагышка тÿштис. 49 — Мени не керек бедиредигер? — деп, Ол сурады. — Мен Адамныҥ айлында болотонымды билбедигер бе? 50 Jе олор Оныҥ айтканын оҥдободылар. 51 Иисус ада-энезиле кожо барып, Назаретке келди, олорго сöсуккур jÿрди. Энези дезе Оныҥ айткан сöстöрин jÿрегинде чеберлеп алып jÿрди. 52 Иисус чыдап, ойгорып турды. Кудайдыҥ да, улустыҥ да Ого быйаны тыҥып турган.

Лукa 3

Крестеечи Иоанныҥ jарлыктаганы

1 Бу керек Тиверий каган Римди он бежинчи jыл башкарып jадарда болгон. Ол тушта Понтий Пилат Иудейде, Ирод дезе Галилейде бийлеген, оныҥ Филипп карындажы Итурейде ле Трахонитида тергееде, Лисаний дезе Авилинейде бийлеген. 2 Ханна ла Каиафа улу абыстар болордо, куба чöлдö Захарияныҥ уулы Иоаннга Кудайдаҥ сöс болгон. 3 Ол Иордан-сууны сындай jерлерди эбирип, jарлыктап jÿрген «Кинчектеригер ташталзын деп, Кудайга баштанып, креске тÿжÿгер!» 4 Исаия jарчыныҥ тÿрбегинде бичилгенинче: «Куба чöлдö кыйгырганныҥ ÿни бу: 'Кайраканга jол белетегер, Оныҥ jолдорын тÿс эдигер! 5 Не ле кобы-jик толо берзин, не ле туу ла тöҥ jабызазын, бурулчыктар, орык jолдор тÿзелзин! 6 Ол тужында Кудайдыҥ аргадажын кажы ла кижи кöрÿп ийер'». Креске тÿжерге келген улуска Иоанн айдып турган: — Jыланныҥ ач-ÿрени! Кудайдыҥ келер öйдöги чугулынаҥ кыйыжар jолды слерге кем кöргÿзип берди? 8 Чындаптаҥ кинчегерди алынып, Кудайга баштанганыгарды керекте кöргÿзигер! «Адабыс Авраам» — деп, ичигерде айдарга сананбагар! Айдып турум слерге Кудай бу таштардаҥ Авраамга балдарды jазап берер аргалу. 9 Малта да агаштардыҥ тазылында jадыры jакшы jиилек бÿтпес агашты кезип, отко таштайтан. 10 — Бис нени эдетенис? — деп, улус сурап турарда, 11 олорго каруу jандырган: — Эки чамчалу кижи чамча jогына берзин. Аш-курсакту кижи анайда ок этсин. 12 Креске тÿжерге албанчылар база келген. — Ÿредÿчи, бис нени эдетенис? — деп, олор сурагандар. 13 Иоанн олорго: — Улустаҥ артык неме некебегер — деген. 14 Анайып ок jуучылдар: — Бис нени эдетенис? — деп сурагандар. Ол айткан: — Кемди де тарындырбагар, тöгÿндеп бурулабагар, ишjалыгарла болорзыныгар. 15 Сакылтада jÿрген улус «Шак бу кижи Христос болды ба?» — деп, ончозы ичинде Иоанн керегинде сананып турган. 16 Jе Иоанн ончозына айткан: — Мен слерди суула крестеп jадым. Jе менеҥ кÿчтÿзи келедири, мен Оныҥ öдÿгиниҥ буузын да чечерге турбазым. Ол слерди Агару Тынла, отло крестеер. 17 Оныҥ кÿреги колында, Ол идиргенин арутап, буудайын алмарына урар, саламын дезе, öчпöс отко таштап, öртööр. 18 Иоанн улусты анайып ла кöп öскö дö сöстöрлö бÿдÿндирип, Сÿÿнчилÿ Jар jарлап jÿрген. 19 Тöрт тöчинниҥ бирÿзин башкарган Ирод бойыныҥ карындажыныҥ абакайы Иродиаданы алганы учун, öскö дö jарабас кылыктары учун Иоанн оны бурулап турган. 20 Ирод дезе, база бир jарабас керек эдип, Иоаннды тÿрмелеп койгон.

Иисустыҥ креске тÿшкени

21 Улус ончозы креске тÿжÿп турарда, Иисус база креске тÿжеле, мÿргÿп турарда, кöк-теҥери ачылып, 22 Агару Тын, эт-канныҥ кеберин алынып, кÿÿле чилеп Оныҥ ÿстине тÿжÿп келди, теҥеридеҥ ÿн угулды: — Сен Мениҥ сÿÿген Уулым, Сенде Мениҥ jакшылыкту табым!

Иисустыҥ ада-öбöкöлöри

23 Иисус Кудайга jалчыланып баштаарда, одус jаш кирелÿ болгон. Оны улус Иосифтиҥ уулы, Илийдиҥ jеен уулы деп бодогон. 24 Оныҥ арткан ада-öбöкöлöри Матфат, Левий, Мелхий, Ианнай, Иосиф, 25 Маттафий, Амос, Наум, Еслим, Наггей, 26 Мааф, Маттафий, Семей, Иосих, Иодай, 27 Иоаннаҥ, Рисай, Зоровавел, Салафиил, Нирий, 28 Мелхий, Аддий, Косам, Елмодам, Ир, 29 Иисус, Елиезер, Иорим, Матфат, Левий, 30 Симеон, Иуда, Иосиф, Иоанам, Елиаким, 31 Мелеай, Меннай, Маттафай, Нафан, Давид, 32 Иессей, Овид, Вооз, Салы, Наассон, 33 Аминадав, Админ, Арния, Есром, Фарес, Иуда, 34 Иаков, Исаак, Авраам, Фарра, Нахор, 35 Серух, Рагав, Фалек, Евер, Салы, 36 Каинан, Арфаксад, Сим, Ной, Ламех, 37 Мафусал, Енох, Иаред, Малелеил, Каинан, 38 Енос, Сиф, Адам, Кудай.

Лукa 4

Иисусты ченегени

1 Иисус Агару Тын алынып, Иорданнаҥ jанып келерде, Тын Оны куба чöлгö алып барды. 2 Анда Ол тöртöн кÿнниҥ туркунына кöрмöскö ченетти, бу кÿндерде нени де jибеди, учында аштай берди. 3 Кöрмöс Ого айтты: — Сен Кудайдыҥ Уулы болзоҥ, бу ташка jакарып ий, калаш боло берзин. 4 Иисус каруу jандырып, айтты: — Кижи jаҥы— Кижи jаҥыс калаш jип тирÿ jÿрер эмес jе Кудайдыҥ не ле сöзиле тирÿ jÿрер. деп бичилген сöс бар. 5 Кöрмöс Оны бийикке кöдÿрип, орчылаҥныҥ ончо каандыктарын элес эттире кöргÿзип, 6 Ого айтты: — Булардыҥ ончозыныҥ бажын билериҥ, магын Сеге берейин. Мыныҥ ончозы меге берилген ине, кемге берейин дезем, берип jадым. 7 Анайдарда, меге бажырар болзоҥ, ончозы Сенийи болор. 8 Иисус каруу jандырды: — Менеҥ кеде тайыл, сатана! Бичилген сöс бар «Кудайыҥ Кайраканга бажыр, jаҥыс Ого jалчылан». 9 Кöрмöс Оны Иерусалимге апарып, Öргööниҥ канадына тургузала, айтты: — Сен Кудайдыҥ Уулы болзоҥ, мыны тöмöн калып ий. 10 Бичилген jок беди «Сени чеберлеп jÿрзин деп, Бойыныҥ ангелдерине jакарар. 11 Будыҥ ташка бÿдÿрилбезин деп, Сени кол бажына алып баргылаар». 12 Иисус каруу jандырды: Кудайыҥ Кайраканды ченебе — деп айдылган. 13 Ончо ченелтезин туузылтала, кöрмöс бир кезекке Иисустаҥ jÿре берди.

Иисустыҥ jарлыктаганы

14 Тыннаҥ кÿч алынала, Иисус Галилейге бурулды. Ол керегинде табыш эбире jерлерге текши jайылды. 15 Олордыҥ синагогаларында улус ÿретти, ончолоры Оны макка чыгарып турдылар. 16 Ол Назарет алтайына келди. Бойыныҥ jаҥынча суббот кÿнде синагогага кирип, Чийим кычырарга öрö турды. 17 Ого Исаия jарчыныҥ тÿрбегин алып бердилер. Ол тÿрбекти jайа тудуп, мынайда бичилген jерди таап алды: 18 «Кайраканныҥ Тыны …— Мениҥ Бойымда. Ол Мени майлап, тÿреҥи улуска Сÿÿнчилÿ Jар jетирзин деп, олjого киргендерге jайым керегинде, сокорлорго кöстöри jарыйтаны керегинде jарлазын деп ийген. Мени Ол базынчыкта jÿргендерди божотсын, 19 Кайраканныҥ быйанду jылы jедип келгенин jарлазын деп ийген». 20 Тÿрбекти тÿрÿп, синагоганыҥ jалчызына табыштырып, отура берди. Синагогадагылар ончолоры Оноҥ кöс албай турдылар. 21 Иисус олорго айдып баштады: — Мында айдылган, слер уккан сöстöр бÿгÿн бÿтти. 22 Ончолоры мыныҥ чынын керелеп, Оныҥ айткан jакшылык сöстöрин кайкажып, «Бу Иосифтиҥ уулы эмес беди?» — деп, сурап турдылар. 23 Ол айтты: — «Эмчи, бойыҥды бойыҥ jас» деген кеп сöсти Меге айтпай кайдарыгар, «Бистиҥ укканыбысча, Капернаумда нени эткен эдиҥ, мында, алтайыҥда, база анайда эт» дешкейигер. 24 Jе чынын айдадым слерге кандый да jарчыны алтайында jуутпай jадылар. 25 База чынын айдып турум слерге Илия тужында ÿч jыл алты ай теҥери бöктöлип, ончо jерлерде ачана-торо болордо, Израильде кöп тул ÿй улус болгон. 26 Jе Илия олордыҥ кемизине де эмес, jаҥыс Сидонныҥ jуугындагы Сарептада jаткан тул ÿй кижиге ийилген. 27 Анайып ок Елисей jарчы тужында Израильде капкаш баалулу улус кöп болгон, jе Сирияныҥ кижизи Нееманнаҥ öскö, олордыҥ бирÿзи де аруталбаган. 28 Мыны угала, синагогадагылар ончозы аткыйлана берди. 29 Тура jÿгÿрижип, Оны каладаҥ алып чыгала, jардаҥ ийде салып ийерге, кала турган кырдыҥ ÿстине апардылар. 30 Jе Ол кöп улустыҥ ортозынча öдÿп, jÿре берди.

Оору-jоболду улусты jасканы

31 Иисус Галилей калазы Капернаумга келип, суббот кÿнде улус ÿретти. 32 Оныҥ ÿредÿзин кайкап турдылар, нениҥ учун дезе Оныҥ айткан сöстöринде jаҥ бар болгон. 33 Синагогада кара jелбиске туттурган, öзöк-буурында шилемирлÿ кижи болгон. Байа кижи тыҥ кыйгыра берди: 34 — Эй, Сениҥ бисте не керегиҥ бар, Назаретте jерлÿ Иисус? Сен бисти öлтÿрерге келдиҥ бе? Кем болгоныҥды билер турум, Сен — Кудайдыҥ Агарузы! 35 Jе Иисус: — Унчукпа, бу кижидеҥ чык! — деп, кара jелбиске jакарды. Шилемир оору кижини улустыҥ ортозына jыга базып, ого каршу jетирбей, öзöк-буурынаҥ чыга берди. 36 Ончолорыныҥ куды чыгып, бой-бойлорына айдыжып турдылар: — Бу не сöс? Ондо jаҥ ла кÿч бар, Ол кара jелбистерге jакарып ийгенде, олор чыга бергилейт! 37 Иисус керегинде табыш эбире jерлерге текши jайылды. 38 Синагогадаҥ чыгала, Ол Симон-эшке кирди. Симонныҥ кайын энези дезе эди изип-кÿйÿп, оорып jаткан. Ого болушсын деп сурадылар. 39 Иисус ого эҥчейип, ооруга jакарып ийди. Ол jазылып, бу тарый öрö туруп, олорго jалчыланып jÿрди. 40 Кÿн бадып барадарда, jÿзÿн-jÿÿр оору-jоболду улусты Иисуска экелип турдылар. Ол кажызына ла колын салып алкап, jазып турды. 41 — Сен — Кудайдыҥ Уулы! — деп кыйгырганча, анайда ок шилемирлер де кöп улустаҥ чыгып турдылар. Ол дезе, Мен Христос болгонымды билип турганыгарды айтпагар — деп, олорго jакарып турды. 42 Тÿш боло берерде, Ол чыгып, аалга jерге jÿре берди. Кöп улус Оны бедиреп барды. Табала, олордоҥ барбазын деп, сурап турдылар. 43 Jе Ол айтты: — Кудайдыҥ Каандыгыныҥ Сÿÿнчилÿ Jарын Мен öскö дö jерлерге jарлаар учурлу. Мениҥ ийилген керегим ол. 44 Анайып Ол Иудейдиҥ синагогаларында jарлыктап jÿрди.

Лукa 5

Баштапкы ÿренчиктер

1 Бир кÿн Иисус Геннисарет кöлдиҥ jаказында jÿрерде, улус Кудайдыҥ сöзин угарга, кысталыжып турган. 2 Ол кöлдö турган эки кемени кöрÿп ийди. Балыкчылар дезе, кемелеринеҥ чыгып, шÿÿндерин чайбап, jунуп тургандар. 3 Ол Симондыйы болгон бир кемеге отурып, jараттаҥ эмеш кеде jÿссин деп сурады. Оноҥ улусты кемедеҥ ÿреде берди. 4 Ÿредип божойло, Симонго айтты: — Кöлдиҥ тереҥ деген jерине jÿс, анда шÿÿндегер. 5 Симон Ого айтты: — Ÿредÿчи! Бис тÿниле иштенип, неме тутпадыс, jе Сениҥ айтканыҥча, шÿÿнди таштайын. 6 Шÿÿндегилеп, ума jок кöп балык туттылар, керек дезе шÿÿндери jыртылып турды. 7 Келип болушсын деп, öскö кемедеги нöкöрлöрине кол jаҥыдылар. Олор jÿзÿп келдилер. Кемениҥ экилезин балыкла толтырарда, кемелер чöҥÿп баштады. 8 Мыны кöрöлö, Симон-Петр Иисустыҥ алдына чöгöдöп, айтты: — Менеҥ кеде бар, Кайракан, мен кинчектÿ кижи эдим! 9 Олор туткан балыктыҥ кöбине Симонныҥ ла оныла кожо болгондордыҥ коркыжы келген, 10 анайда ок Симонныҥ нöкöрлöри — Зеведей уулдары Иаков ло Иоанныҥ. Jе Иисус Симонго: — Коркыба, — деди, — бÿгÿннеҥ ала улус тударыҥ. 11 Олор кемелерин jаратка чыгарып, бар-jогын артырып койоло, Оны ээчий бастылар.

Капкаш баалулу кижини jасканы

12 Иисус бир калада jÿрерде, бастыра бойы капкаш баалулу кижи келди. Иисусты кöрöлö, Оныҥ алдына кöҥкöрö jыгылып, jалына берди: — Кайракан, мени арутайын дезеҥ, арутап ийериҥ! 13 Иисус колын сунуп, ого тийеле, айтты: — Арутайын, ару бол. Ол ло тарый капкаш баалу сойылып, тÿже берди. 14 Кижиге неме айтпазын деп, Иисус ого jакыды. — Абыска барып кöрÿн — деди. — Аруталганыҥ учун Моисейдиҥ jакарганыла тайылга эт, улуска кере болзын. 15 Jе Иисус керегинде табыш там jайылды, Оныҥ айткан сöзин угарга, оору-jоболын jастырарга, ума jок кöп улус келип турды. 16 Ол дезе, аалга jерлерге барып, мÿргÿÿр болды.

Курулып калган кижини jасканы

17 Бир кÿн Иисус ÿредип турарда, Галилейдиҥ ле Иудейдиҥ ончо jерлеринеҥ, база Иерусалимнеҥ келген фарисейлер ле jасакчылар анда ок отургандар. Иисуста Кайраканныҥ улусты jазар кÿчи болгон. 18 Бир кезик улус курулып калган кижини тöжöккö салганча экелдилер. Оны ÿйге кийдирерге, Иисустыҥ алдына салып берерге албаданып турдылар. 19 Улустыҥ кöбине ÿйге кирип болбой салала, оныҥ ÿстине чыгып, тежик эделе, оныла оору кижини улустыҥ ортозына, Иисустыҥ чике алдына тöжöгиле катай тÿжÿрип ийдилер. 20 Иисус олордыҥ бÿдÿп турганын кöрöлö, айтты: — Кижи, кинчектериҥ ташталып туру. 21 Бичикчилер ле фарисейлер бойлоры ортодо табыштылар «Кудайды мынайып jамандап турган бу не кижи? Кинчекти Кудайдаҥ öскö кем таштаар аргалу?» 22 Иисус олордыҥ ичиндеги санаазын билип, айтты: — Слер не анайда сананып jадыгар? 23 Не деп айдарга jеҥил «Кинчектериҥ ташталып туру» — деерге бе, эмезе: «Тур, базып jÿр» — деерге бе? 24 Jе Кижи Уулында jер ÿстинде кинчектерди таштайтан jаҥ барын слерди билзин деп, анайда айттым — дейле, курулып калганга баштанды — Сеге айдадым: тур, тöжöгиҥди алып, айлыҥа jан. 25 Онызы ол бойынча олордыҥ алдына туруп, jаткан тöжöгин алып, Кудайды мактап, jана берди. 26 Ончолоры алаҥ кайкажып, Кудайды мактадылар. Коркып калган бойлоры, айдыжып турдылар: — Бÿгÿн бис саҥ башка кайкамчылу немелер кöрдибис!

Левийди кычырып алганы

27 Мыныҥ кийнинде Иисус чыгып, Левий деп албанчы калан jуур jеринде отурганын кöрöлö, — Мени ээчий бас! — деди. 28 Онызы ончо немезин артырып койоло, öрö туруп, Оны ээчий басты. 29 Левий айлында Ого jаан кÿндÿ-кÿрее этти. Анда олорло кожо кыйын отурган кöп албанчылар ла öскö дö улус болгон. 30 Фарисейлер ле бичикчилер дезе кимиректенип, Оныҥ ÿренчиктерине айдып турдылар: — Слер албанчыларла, кинчектÿлерле кожо не керек ичип-jип jадыгар? 31 Иисус олорго айтты: — Эмчини кадык улус эмес, оору улус керексиир. 32 Мен Кудайга баштансын деп, актуларды эмес, кинчектÿлерди кычырарга келгем.

Орозо керегинде сурак

33 Бичикчилер ле фарисейлер Иисуска айттылар: — Иоанныҥ ÿренчиктери улам сайын орозо тудуп, мÿргÿп jат, фарисейлердийи база. Сенийи дезе ичип-jип jадылар. 34 Иисус олорго айтты: — Колту кожо jÿргенде, тойчыларды орозолодып болороор бо? 35 Jе колтуны олордоҥ айрып алар кÿндер келер, ол тушта, ол кÿндерде олор орозо тудар. 36 Оноҥ олорго укаа сöс айтты: — Jаҥы кийимнеҥ тилим кезип, эски кийимге jамабайтан. Анайткажын, jаҥы кийим де jыртылар, jаҥы jамачы эски кийимге де jарабас. 37 Jаҥы аракыны эски тажуурга урбайтан. Анайткажын, jаҥы аракы тажуурды jара тебер, аракызы да тöгÿлер, тажууры да ÿрелер. 38 Карын, jаҥы аракыны jаҥы тажуурга уратан. 39 Эски аракыны ичкен кижи ол тарыйында jаҥызын ичпес, эскизи артык — деер.

Лукa 6

Суббот кÿн керегинде сурак

1 Суббот кÿнде Иисус аш салган кырала базып бараткан. Ÿренчиктери мажакты ÿзÿп, уужайла, jип тургандар. 2 Фарисейлердиҥ кезиги айдышты: — Суббот кÿнде этпести не керек эдип турганыгар? 3 Иисус каруу jандырды: — Давид бойы да, кожо jÿргендери де аштайла, нени эткен эди, кычырбаган бедигер? 4 Ол Кудайдыҥ байзыҥына киреле, ыйык калашты бойы алып jиген, кожо jÿргендерине де берген. Байагы калашты дезе абыстардаҥ öскö кемниҥ де jиир учуры jок болгон. 5 Оноҥ айтты: — Кижи Уулы — суббот то кÿнниҥ бийи. 6 База бир суббот кÿн Ол синагогага кирип, улус ÿретти. Анда оҥ колы кургап калган кижи болгон. 7 Бичикчилер ле фарисейлер Иисусты бурулаар шылтак бедиреп, оны суббот кÿнде jаскай не деп, аjыктап турдылар. 8 Jе Иисус олордыҥ сагыжын билип, кургап калган колду кижиге айтты: — Öрö туруп, улустыҥ ортозына чык. Байа кижи туруп, ичкери öтти. 9 Иисус олорго айтты: — Мен слердеҥ сурап угайын: суббот кÿнде нени эдер керек? Jакшыны ба, эмезе jаманды ба? Кижиниҥ jÿрÿмин аргадаар ба, эмезе кыйар ба? 10 Олорды ончозын аjыктап, байагы кижиге: — Колыҥды сун — деди. Ол сунды, колы су-кадык боло берди. 11 Бичикчилер ле фарисейлер калjуурып, Иисусты канайып ийели деп, шÿÿшкилеп турдылар.

Он эки апостолды талдап алганы

12 Ол кÿндерде Иисус мÿргÿÿйин деп кырга чыгып, тÿниле Кудайга мÿргÿген. 13 Таҥ адарда, ÿренчиктерин Бойына кычырып алып, олордыҥ ортозынаҥ он эки кижи талдап, апостолдор деп адады. 14 Олор: Симон, оны Петр деп адады, оныҥ Андрей карындажы, Иаков ло Иоанн, Филипп ле Варфоломей; 15 Матфей ле Фома, Алфей уулы Иаков ло Зилот дейтен Симон; 16 Иаков уулы Иуда ла Иуда Искариот, соҥында садынып ийери ол болгон.

Кежик берип турган jакылталар

7 Иисус олорло кожо кырдаҥ тÿжÿп, тÿс jерге турды. Кöп ÿренчиктери, база Иудей ичинеҥ, Иерусалимнеҥ, Тир ле Сидонныҥ талай jаказындагы jерлеринеҥ камык улус кожо болгон. 18 Олор Иисусты угарга, оору-jоболынаҥ jазыларга келгендер. Кара jелбистерге кыйнаткан бойлоры jазылып тургандар. 19 Ончолоры Ого тийип ийерге jÿткÿген, нениҥ учун дезе, Оноҥ кÿч чыгып, ончолорын jазып турган. 20 Ол ÿренчиктери jаар кöрÿп, айтты: — Тÿреҥилер кежиктÿ Кудайдыҥ Каандыгы слердийи. 21 Эмди аштап jÿргендер кежиктÿ слер тойорыгар. Эмди ыйлап jÿргендер кежиктÿ слер каткырарыгар. 22 Кижи Уулы учун улус слерди jаман кöрÿп, айрып, айткылап, адыгарды jамандап турза, кежиктÿ болгоныгар ол. 23 Ол кÿнде сÿÿнигер, jыргагар, нениҥ учун дезе теҥеридеги кайралыгар улу! Олордыҥ адалары jарчыларга анайып ок эдип jÿрген эдилер. 24 Слерге дезе, байларга, ачу-корон! Слер jедер коодыгарга jединип алганыгар. 25 Эмди öткÿре тойу jÿргендерге, ачу-корон! Слер аштап торолорыгар. Эмди каткырып jÿргендерге, ачу-корон! Слер ыйлап, сыктарыгар. 26 Слерди ончо улус jакшылап айткажын, слерге ачу-корон! Олордыҥ адалары тöгÿн jарчыларга анайып ок эдип jÿргендер. 27 Jе угуп турган слерге айдадым öштÿлеригерди сÿÿп jÿрÿгер, слерди jаман кöргöндöргö jакшыгар jетирип jÿрÿгер; 28 слерди каргагандарды алкап jÿрÿгер, слерди jамандагандар учун мÿргÿп jÿрÿгер. 29 Jаагыҥа тажыган кижиге база бир jаагыҥды тöгöп бер; катанчыгыҥды блаап jаткан кижиге чамчаҥды да аларга буудак этпе. 30 Сенеҥ сурап турган кажы ла кижиге — бер, сенийин алган кижидеҥ — кайра некебе. 31 Слерге улус кандый болзын дезегер, бойыгар да олорго андый ок болугар. 32 Слерди сÿÿп тургандарды сÿÿп турган болзогор, слерге нениҥ учун алкыш-быйан айдатан? Кинчектÿлер де олорды сÿÿп тургандарды сÿÿп jадылар. 33 Слерге jакшызын jетирип тургандарга jакшыгарды jетирип турган болзогор, ол учун слерге кандый алкыш-быйан? Кинчектÿлер де анайда эдип jадылар. 34 Ойто jандырып бергедий ижемjилÿ улуска тöлÿге берип турган болзогор, слерге кандый алкыш-быйан? Кинчектÿлер де кинчектÿлерге ордынча ойто аларым деп берип jадылар. 35 Jе слер öштÿлеригерди сÿÿп jÿрÿгер, кайра аларым деп сакыбай, jакшыгарды jетиригер, тöлÿге беригер. Ол тушта слерге улу кайрал болор, Öрö Турганныҥ уулдары болорыгар, нениҥ учун дезе Ол jакшызы jок то, jаман да улуска быйанзак. 36 Адагар улуска буурсак эди, слер де буурсак болугар. 37 Jаргылабагар, слерди де jаргылабас; бурулабагар, слерди де бурулабас; jаманды таштагар, слердийи де ташталар; 38 беригер, слерге де берилер: jакшы кемле, тыктап, тепсеп, эдегеерге толо уруп бергилеер. Кандый кемjÿле кемjииригер, анайып ла бойыгарга кемjилер. 39 Иисус олорго анайда ок укаа сöс айтты: — Сокор сокорды jединип jÿрер бе? Экилези орого тÿжер эмес пе? 40 Ÿренчик ÿредÿчизинеҥ бийик болбос, jе ÿренеле, ÿредÿчизиндий ок болор. 41 Карындажыҥныҥ кöзиндеги тегенекти не кöрÿп jадыҥ, бойыҥныҥ кöзиҥдеги тоормошты дезе сеспейдиҥ бе? 42 Эмезе, кöзиҥдеги тоормошты бойыҥ кöрбöй jадып, «Карындаш, кöзиҥнеҥ тегенекти чыгарып ийейин» — деп, канайып айдарыҥ? Эки jÿстÿ! Озо бойыҥныҥ кöзиҥнеҥ тоормошты чыгар, ол тушта карындажыҥныҥ кöзинеҥ тегенекти канайып чыгарарын кöрÿп аларыҥ. 43 Jакшы агаштаҥ jаман jиилек бÿтпейтен, jаман агаштаҥ jакшы jиилек бÿтпейтен. 44 Не ле агашты бÿткен jиилегинеҥ таныйтан. Смокваны тегенектеҥ jуубайтан, виноградты тегенектÿ кырчыннаҥ тербейтен. 45 Jакшы кижи jÿрегинде jакшыны чеберлеген jеринеҥ jакшызын алып чыгар; jаман кижи дезе jÿрегинде jаманды чеберлеген jеринеҥ jаманын алып чыгар. Кижиниҥ jÿреги неле толо, оозынаҥ чыгары ол. 46 Слер, айтканымды этпес бойыгар, Мени «Кайракан! Кайракан!» деп не айдадыгар? 47 Меге келип, айткан сöзимди угуп, оны бÿдÿрип jÿрген кижи кемге тÿҥейин слерге айдып берейин: 48 ол тура туткан кижиге тÿҥей. Байа кижи jерди тереҥжиде казып, тураныҥ тöзин ташка салган. Чайык чыгып, турага табарган, jе оны jайрадып болбогон, нениҥ учун дезе ол чынык тудулган. 49 Сöзимди угарын угуп, оны бÿдÿрбегени, туразын тöзöлгö jокко, jердиҥ бойына туткан кижиге тÿҥей. Турага суу табарарда, ол бу тарый аҥтарыла берген, байагы тураныҥ jемирилгени коркышту болгон.

Лукa 7

Jÿс бажыныҥ jалчызын jасканы

1 Угуп турган улуска айдар сöзин туузылтала, Иисус Капернаумга кирди. 2 Jÿс бажыныҥ карузыган jалчызы оорып, öлÿп jаткан. 3 Ол Иисус керегинде угала, Оны келип, jалчызын jассын деп сурап, иудейлердиҥ jаандарын ийди. 4 Олор Иисуска келип, сурап айттылар: — Сен мыны ого эдериҥе туруп jат 5 ол калыгысты сÿÿп jат, биске синагога тудуп берген. 6 Иисус олорло кожо барды. Ол jÿс бажыныҥ айлына jууктап келерде, онызы наjыларын ийип, айттырып ийди «Кайракан, Бойыҥды jоботпо! Айлым ичине Сени кийдирерге турбас кижи эдим. 7 Оныҥ да учун Сеге бойым барарга турбазым деп бодогом. Jе сöс айт, jалчым jазылар. 8 Бажым билер бийлÿ де болзом, меге башкарткан черÿчилдерим бар. Кажы бирÿзин 'бар' дезем, барар; бирÿзин 'кел' дезем, келер; jалчымды 'оны эт' дезем, эдер». 9 Иисус мыны угала, бу кижиге кайкады, кайра баштанып, кийнинче келип jаткан улуска айтты — Айдып турум слерге: мынайда бÿдÿп турганды Израильдеҥ де таппадым. 10 Элчилер jанып келзе, jалчы jазылып калтыр.

Тул ÿй кижиниҥ уулын тиргискени

11 Мыныҥ кийнинде Иисус Наин деп калага барды. Оныла кожо ÿренчиктери ле кöп улус барып jаткан. 12 Каланыҥ каалгазына jууктап келерде, энезиниҥ сок jаҥыс уулыныҥ сööгин чыгарып jаткандар. Ÿй кижи дезе тул болгон, оныла кожо каладаҥ кöп улус барып jаткан. 13 Оны кöрöлö, Кайракан ого буурсап, «Ыйлаба» — деди. 14 Базып келеле, межикке колыла тийди. Апарып jаткан улус токтой тÿшти. Иисус: — Уулчак, айдып турум сеге: тур! — деди. 15 Öлгöн кижи öҥдöйип, отурып алды, оноҥ эрмектене берди. Иисус оны энезине берип ийди. 16 Ончо улус сÿрекей коркып, — Ортобыстаҥ улу Jарчы чыкты, Кудай Бойыныҥ калыгына келип барды! — дежип, Кудайды алкап турдылар. 17 Иисус керегинде табыш Иудей ичине, оны эбире ончо jерлерге таркады.

Крестеечи Иоанныҥ сурагы

18 Иоанныҥ ÿренчиктери кöргöн-укканын ончозын ого айдып бердилер. 19 Иоанн ÿренчиктериниҥ экÿзин кычырып алып, «Келер дегени Сен бе, айса öскöни сакыйлы ба?» — деп сурап угарга, Иисуска ийди. 20 Олор Иисуска келип, — «Келер дегени Сен бе, айса öскöни сакыйлы ба?» — деп, сурап угарга, бисти Крестеечи Иоанн Сеге ийди — дедилер. 21 Бу öйдö Иисус кöп улусты оорудаҥ ла jоболдоҥ, кара jелбистердеҥ jазып, кöп сокорлордыҥ кöзин jарыдып ийген. 22 Ол Иоанныҥ ÿренчиктерине айтты: — Барып, кöргöн-укканыгарды Иоаннга айдыгар сокорлордыҥ кöзи jарыйт, аксактар базып jÿргÿлейт, капкаш баалулу улус аруталат, ÿскерлер угат, öлгöндöр тирилет, тÿреҥилерге Сÿÿнчилÿ Jар jарлалат. 23 Эреҥистелбей Меге бÿткен кижи кежиктÿ. 24 Иоанныҥ элчилери jÿре берерде, Ол улуска Иоанн керегинде айда берди: — Куба чöлгö нени кöрöргö jÿрдигер? Салкынга jайкаткан кулузынды ба? 25 Jе нени кöрöргö jÿрдигер? Торко-маҥдык кийген кижини бе? Jе jазалду jараш кийим кийгендер, сайрап jаткандар каанныҥ öргööзинде jÿргилейт. 26 Нени кöрöргö jÿрдигер? Jарчыны ба? Эйе, айдып турум слерге ол jарчыдаҥ jаан. 27 Бу мынайда ол керегинде бичилген: «Бат, Сениҥ алдыҥнаҥ ангелимди ийип jадым, ол jолыҥды Сениҥ алдыҥнаҥ белетеп койор». 28 Айдып турум слерге: ÿй кижидеҥ туулгандар ортодо Иоаннаҥ jааны jок, jе Кудайдыҥ Каандыгында кичÿ дегени, оноҥ jаан. 29 Уккан ончо улус, албанчылар да, Кудайдыҥ чындыгын алынып, Иоаннга келип, креске тÿшкендер. 30 Фарисейлер ле jасакчылар дезе, бойлорында Кудайдыҥ табын jектеп, Иоаннга барып креске тÿшпегендер. 31 Бу ÿйениҥ улузын кемге тÿҥдеп айдайын? Олор кемге тÿҥей? 32 Олор тепсеҥде отурып, мынайда кыйгырыжып турган балдарга тÿҥей «Слерге сыбыскы тарткан эдибис, jе слер биjелебедигер; слерге сыгыт сарын сарнаган эдибис, jе слер ыйлабадыгар». 33 Крестеечи Иоанн келип, курсак jибесте, аракы ичпесте, «Оныҥ öзöк-буурында шилемир бар» — дейдигер. 34 Кижи Уулы келди, jиирин jиди, ичерин ичти. «Кöргÿлегер, курсакчыл ла аракызак кижи бу, албанчылардыҥ ла кинчектÿлердиҥ наjызы ол» — дейдигер. 35 Jе Ойгорлык Ойгорлыктыҥ ончо керектериле акталган.

Тöлöттирбеген тöлÿ керегинде

36 Фарисейлердиҥ бирÿзи Иисусты бойыла кожо курсак jизин деп сураган. Ол фарисей-эшке кирип, кыйын отурып алган. 37 Jе бат, ол каланыҥ ÿй кижизи, кинчектÿ бойы, Оныҥ фарисей-эште отурганын угала, jараш jытту майлу ак балкаштаҥ эткен jыракы экелди. 38 Оныҥ кийнине, буды jанына туруп, ыйлап, Оныҥ будын кöзиниҥ jажыла jунуп, чачыла арчып, окшоп, jараш jытту майла майлап турды. 39 Мыны кöрöлö, Оны айлына кычырган фарисей ичинде айдынды «Ол jарчы болгон болзо, Ого кем, кандый ÿй кижи тийип турганын билер эди, ол кинчектÿ ÿй кижи ине». 40 Jе Иисус ого айтты: — Симон! Мен сеге бир неме айдарга турум. Ол: — Айт, Ÿредÿчи — деди. 41 Иисус айтты: — Тöлÿге береечиге эки кижи тöлÿлÿ болгон: бирÿзи — беш jÿс динарий, экинчизи — бежен. 42 Jе олордыҥ тöлööр акчазы jок болордо, ол экилезин тöлöттирбеген. Анайдарда, олордыҥ кажызы оны артык сÿÿр? 43 — Мен бодозом, кöбин тöлöттирбегени — деп, Симон каруу jандырды. Иисус: — Сен чын сананып jадыҥ — деди. 44 Оноҥ ÿй кижиге бурулып, Симонго айтты: — Бу ÿй кижини кöрÿп туруҥ ба? Мен сениҥ айлыҥа келдим, сен будым jунар суу бербедиҥ. Ол дезе, кöзиниҥ jажыла будымды jунуп, чачыла арчыды. 45 Сен Мени окшободыҥ, ол дезе Мен келгеннеҥ бери будымды окшоп божободы. 46 Сен бажымды майлабадыҥ, ол дезе будымды jараш jытту майла сÿркÿштеди. 47 Оныҥ учун айдып турум сеге ол кöп сÿÿген учун, оныҥ кöп кинчектери ташталып туру. Кемниҥ ас кинчеги ташталза, оныҥ сÿÿри де ас. 48 Оноҥ ÿй кижиге: — Кинчектериҥ ташталып туру — деди. 49 Иисусла кожо кыйын отурган улус «Кинчекти де таштайтан бу кем андый?» — деп, ичинде айдынып турдылар. 50 Jе Ол ÿй кижиге айтты: — Бÿдÿп турганыҥ сени аргадап алды. Амырыҥ алып, jÿре бер.

Лукa 8

1 Мыныҥ кийнинде Иисус Кудайдыҥ Каандыгыныҥ Сÿÿнчилÿ Jарын jарлап, калалар ла jурттар сайын jÿрди. Оныла кожо он эки ÿренчик, 2 кара jелбистердеҥ ле оору-jоболдоҥ Ол jаскан бир кезик ÿй улус jÿргендер öзöк-буурынаҥ jети шилемир чыккан Магдалина дейтен Мария; 3 Иродтыҥ айлы-jуртын башкарган Хузаныҥ абакайы Иоанна, база Сусанна ла öскö дö кöп улус. Олор Иисуска ла ÿренчиктерге бары-jогыла болужып тургандар.

Aш ÿрендеечи керегинде

4 Кöп улус jуулыжып, ончо калалардаҥ Иисуска келгилеп турарда, Ол укаа сöс айтты: 5 — Аш ÿрендеечи бойыныҥ ÿренин ÿрендеерге чыккан. Ол ÿрендеп турарда, ÿренниҥ кезиги jол куйнуна тÿшкен. Оны тепсеп койгондор, теҥериниҥ куштары чокып койгон. 6 Кезиги ташту jерге тÿшкен. Кылгазы öзÿп, чык jокко кургап калган. 7 Кезиги тегенектÿ jерге тÿшкен. Тегенек öзÿп, оны туй базып койгон. 8 Кезиги дезе jакшы jерге тÿшкен. Öскÿлеҥ болуп, ÿрендегенине кöрö jÿс катап кöп тÿжÿм берген. Айдып божойло, ÿнин бийиктедип «Кулакту кижи уксын!» — деди. 9 Ÿренчиктери бу укаа сöстиҥ учурын сурадылар. 10 Ол айтты: — Слерге Кудайдыҥ Каандыгыныҥ jажыттарын билери берилген, öскö улуска дезе укаалап айдатан — олор кöрзö дö, кöрбöй, укса да, аайлабай jадылар. 11 Бу укаа сöстиҥ учуры мындый: ÿрен — ол Кудайдыҥ сöзи. 12 Jол куйнуна тÿшкени — сöсти угуп тургандары. Олор бÿдÿп, аргадалбазын деп, олорго соҥында кöрмöс келип, jÿректеринеҥ сöсти алып барат. 13 Ташту jерге тÿшкени — ол сöсти угала, сÿÿнип кöксине алынган улус. Jе олор, тазыл jок бойлоры, кыска öйгö бÿдÿп, ченелте болгондо, jана тÿшкилейт. 14 Тегенектÿ jерге тÿшкени — ол сöсти уккан улус. Jе jадынды кичеейтени, jööжöгö тартылатаны, сайрап jÿрери олорды туй базып койот, олор öзÿм алынып болбойт. 15 Jакшы jерге тÿшкени — ол сöсти угала, быйанду ла ару jÿрегинде чеберлеп алып jÿрген улус. Чыдамкай болгондо, олор тÿжÿм берет. 16 Jарыткышты камысканда, оны айак-казанла бÿркебейтен эмезе орынныҥ алдына тургуспайтан. Карын, ÿйге кирген улус jарыкты кöрзин деп, немениҥ ÿстине тургузатан. 17 Jарталбай калар jажыт jок, jарлалбай, тыштына чыкпай калар туйук неме jок. 18 Анайдарда, канайда угуп турганыгарды аjарыгар. Кемде бар, ого берилер, кемде дезе jок, оныҥ бар деп сананганы да айрылар.

Иисустыҥ энези ле карындаштары

19 Иисуска энези ле карындаштары келди, jе улустыҥ кöбине Ого jууктап болбой салдылар. 20 — Энеҥ ле карындаштарыҥ Сени кöрöргö, тышкары тургулары — деп, Ого jетирдилер. 21 Ол айтты: — Кудайдыҥ сöзин угуп, Оныҥ сöзинче кылынып jÿргендер — Мениҥ энем ле карындаштарым ол.

Jотконды сыныктырганы

22 Бир кÿн Иисус ÿренчиктериле кожо кемеге отурып, «Кöлдиҥ ол jанына кечели» — деди. Олор jÿзÿп ийдилер. 23 Jÿскилеп барадарда, Ол уйуктап калды. Кенетийин кöлгö куйун тÿшти, кемеге суу кирип, олор jеткерде болдылар. 24 Базып келип, Оны ойгозып, айттылар: — Jааныбыс! Jааныбыс! Чöҥÿп барадырыс! Ол öрö туруп, салкынга ла толкуга jакарып ийерде, олор токтоп, тымый берди. 25 — Слердиҥ бÿдÿп турганыгар кайда? — деп, Ол ÿренчиктеринеҥ сурады. Коркып, кайкап калган ÿренчиктер бой-бойлорына айдыжып турдылар: — Салкынга да, сууга да jакарганда, олор Ого уккур болуп турганда, бу кем болотон?

Шилемирге туттурган кижини jасканы

26 Олор Галилейдиҥ одожындагы Гадара ороонына кечип чыктылар. 27 Иисус jаратка чыгып келерде, Ого каланыҥ бир кижизи туштады. Ол шилемирге туттурган кижи болгон, тапту узак öйгö кийим кийбеген, айылда эмес, сööк салар куй-таштарда jаткан. 28 Иисусты кöрöлö, ол кыйгырып, Оныҥ алдына jыгылып, jаан ÿнденип, айтты: — Иисус, Öрö турган Кудайдыҥ Уулы, мени кайдайын деп туруҥ? Сени jайнап турум мени кыйнаба! 29 Ол мынайып айткан, нениҥ учун дезе, бу кижидеҥ чыксын деп, Иисус кара jелбиске jакарып ийген. Кара jелбис оны узак öйгö кыйнап келген. Оны корулап, кынjылап, кижендеп те турза, jе ол кÿлÿни ÿзÿп, шилемирге сÿрдÿрип, аалга jерлерде jÿрген. 30 Иисус оныҥ адын сураарда, ол «Тÿмен черÿ» — деди, нениҥ учун дезе оныҥ öзöк-буурына кöп шилемирлер кирген. 31 Таамыныҥ тÿбине тÿжÿгер дебезин деп, олор jалына бердилер. 32 Анда ок кырда кöп ÿÿр чочколор одордо jÿргÿлеген. Шилемирлер олордыҥ öзöк-буурына барып кирерге, Иисустаҥ jöп сурадылар. Ол jöбин берди. 33 Шилемирлер кижидеҥ чыгып, чочколордыҥ öзöк-буурына барып кирдилер. Ÿÿр кажаттаҥ кöлгö калып, чöҥö берди. 34 Кÿдÿчилер не болгонын кöрöлö, сыр-jÿгÿрикте барып, каладагы ла jурттардагы улуска айттылар. 35 Улус не болгонын кöрöргö чыктылар. Иисуска келип кöрзö, öзöк-буурынаҥ шилемирлер чыккан байагы бир кижи кийим-тудумду, санаазы ордында, Иисустыҥ будыныҥ jанында отурды. Олордыҥ коркыжы келди. 36 Кöргöн улус дезе шилемирлÿ кижи канайда аргадалганын олорго айдып бердилер. 37 Гадараны эбире jаткан улус ончозы сÿрекей коркыганына Иисусты олордоҥ jÿре берзин деп сурадылар. Ол кемеге отурып, кайра jÿзÿп ийди. 38 Öзöк-буурынаҥ шилемирлер чыккан кижи дезе кожо барарга суранган. Jе Иисус оны божодып, айткан: 39 — Айлы-jуртыҥа jанып, Кудай сеге нени эткенин айдып бар. Онызы барып, Иисус ого кандый кöпти эткенин кала ичине jарлап jÿрди.

Оору ÿй кижини jасканы ла кызычакты тиргискени

40 Иисус буруларда, улус Оны jуудып алды, нениҥ учун дезе Оны ончозы сакып турган. 41 Jе бат, синагоганыҥ jааны Иаир деп кижи келди. Ол Иисустыҥ будыныҥ алдына jыгылып, Оны айлыма кир деп, jайнап сурай берди, 42 нениҥ учун дезе оныҥ он эки jаш кирелÿ кара jаҥыс кызычагы божоп jаткан. Иисус барып jадарда, улус Оны кыстап турды. 43 Улустыҥ ортозында эди-канынаҥ он эки jыл кан келип, шыралап jÿрген ÿй кижи болгон. Ол эмчилерди керип, ар-jööжöзин короткон, jе оны кем де jазып болбогон. 44 Jе бат, байагы ÿй кижи Иисустыҥ кийнинеҥ базып келип, Оныҥ кийиминиҥ эдегине тийип ийди. Бу тарый кан келери токтой берди. 45 — Меге кемигер тийди? — деп, Иисус сурады. Ончолоры тийбедис дешкилеп турарда, Петр ла Иисусла кожо jÿргендер айдышты: — Ÿредÿчи, улус Сени курчай туруп, кыстап jат. Айдарда, Меге кемигер тийди деп, незин сурайдыҥ? 46 Jе Иисус: — Меге кем де тийген, — деди, — Менеҥ кÿч чыкканын сестим. 47 Ÿй кижи jажырып болбогонын билип, тыркыражып базып келеле, Оныҥ алдына jыгылды, Ого не керектÿ тийгенин, канайып ол тарыйынча jазылганын ончо улус алдында Ого айдып берди. 48 Иисус ого: — Кызым, бÿдÿп турганыҥ сени аргадап алды. Амырыҥ алып, jÿре бер — деди. 49 Ол мынайда айдып турганча, синагоганыҥ jаанынаҥ бир кижи келип, — Кызычагыҥ jада калды, Ÿредÿчини jоботпо — деди. 50 Jе Иисус мыны угала, Иаирге айтты: — Коркыба, jаҥыс бÿт, ол аргадалар. 51 Ÿйге келеле, Петрдаҥ, Иаков ло Иоаннаҥ, база кызычактыҥ ада-энезинеҥ öскö кижи кийдирбеди. 52 Ончо улус ый-сыгытта болгон. Jе Ол айтты: — Ыйлабагар, ол öлбöгöн, уйуктап jат. 53 Ол öлÿп калганын билип, Иисусты шооттылар. 54 Иисус дезе, оны колынаҥ тудуп, ÿнин бийиктедип, айтты: — Кызычак, тур! 55 Онызы тыны ойто кирип, ол бойынча туруп келди. Иисус оны азыразын деди. 56 Оныҥ ада-энези алаҥ кайкадылар. Иисус дезе, не болгонын улуска айтпазын деп, олорго jакарды.

Лукa 9

Он экÿни ийгени

1 Иисус он экÿни алдырып, олорго ончо шилемирлердиҥ бажын билер, оору-jоболды jазар кÿч ле jаҥ берди. 2 Кудайдыҥ Каандыгы керегинде jарлазын, оору улусты jассын деп, олорды ийип, 3 айтты: — Jолго неме албагар тайак та, баштык та, калаш та, акча да; артык кийим алып jÿрбегер. 4 Кажы бир айылга тÿшсегер, анда артып, оноортынаҥ jолго атаныгар. 5 Слерди кайда jуутпаза, ол каладаҥ барып jада, олорго удура кере эдип, будыгардаҥ тоозынды кактагар. 6 Олор барып, jурттарды эбирип, кайда ла Сÿÿнчилÿ Jар jарлап, оору улусты jазып jÿрдилер. 7 Тöрт тöчинниҥ бирÿзин башкарган Ирод Иисустыҥ нени эдип jÿргенин ончозын угала, алаҥ кайкады, нениҥ учун дезе кезиктери «Бу Иоанн, ол тирилген», 8 кажылары: «Илия келген», öскöлöри «Jебрен jарчылардыҥ бирÿзи тирилген» — дешкен. 9 Jе Ирод айткан «Иоанныҥ бажын мен кезе чаап койгом. Бу мындый кайкамчылу керектерди кем эдет болбогой?» Иродтыҥ Оны кöрöр кÿÿни келип турган.

Беш муҥ кижини тойдырганы

10 Апостолдор jанып келеле, нени эткендерин Иисуска айдып бердилер. Иисус олорды jаҥыс бойлорын алганча, Вифсаида дейтен кала jаар jÿре берди. 11 Jе улус билип, ээчий барды. Иисус олорды jуудып алып, олорло Кудайдыҥ Каандыгы керегинде эрмектешти, эмдеерин керексиген улусты jасты. 12 Эҥир кирип бараткан. Он экÿ Ого базып келип, айттылар — Улусты божот, олор эбире jаткан jурттарга барып, конор-тÿнеер jер ле jиир курсак таап алзын, бу дезе аалга jер эди. 13 Jе Ол: — Слер олорды азырагар — деди. — Бисте беш болчок калаштаҥ ла эки болчок балыктаҥ öскö неме jок — деп, ÿренчиктер каруу jандырды. — Айса барып, бу улустыҥ ончозына курсак садып алалы ба? 14 Анда беш муҥ кире кижи болгон. — Улусты беженнеҥ jергелей отургызыгар — деп, Иисус олорго jакыды. 15 Анайда эдип, ончолорын отургызып ийдилер. 16 Иисус дезе, беш болчок калашты ла эки болчок балыкты алып, теҥери öрö кöрöлö, алкады, олорды сындырала, улуска ÿлезин деп, ÿренчиктерге берди. 17 Ончозы jиди, тойды. Jигенниҥ арткан-калганын он эки каламага jууп алдылар. Ззртр йдл? 18 Бир катап Иисус jаҥыскандыра мÿргÿп турарда, Ого ÿренчиктери келди. Иисус олордоҥ сурады: — Улус Мени кем дешкилейт? 19 Олор каруу jандырдылар: — Сени Крестеечи Иоанн дежет, кезиктери Илия, кезиктери дезе jебрен jарчылардыҥ бирÿзи тирилген дешкилейт. 20 Ол сурады: — Слер Мени кем дейдигер? Петр: — Сен — Кудайдыҥ Христозы — деди. 21 Jе Ол мыны кижиге айтпазын деп, кату jакарала, 22 айтты: — Кижи Уулы кöп кыйналар учурлу, jаандар, улу абыстар ла бичикчилер Оны jектеп койор, Оны öлтÿргилеп койор, ÿчинчи кÿнде дезе Ол тирилер учурлу. 23 Оноҥ ончолорына айтты: — Мени ээчий барайын дегенигер, бойынаҥ бойы мойноп, бойыныҥ кере тартыратан агажын кажы ла кÿн алганча, Мени ээчий барзын. 24 Jÿрÿмин аргадайын дегени, онызын jылыйтар. Меге болуп jÿрÿмин jылыйтканы дезе, онызын аргадап алар. 25 Jер-телекейде не бардыҥ ончозын табала, jе бойын бойы öлтÿрип эмезе бойын jылыйтып салза, кижиге не туза? 26 Кем Менеҥ, Мениҥ айткан сöзимнеҥ уйалар болзо, Кижи Уулы Бойыныҥ, Аданыҥ ла агару ангелдердиҥ магын алганча келгежин, ол кижидеҥ уйалар. 27 Чынын айдадым слерге: мында тургандардыҥ кезиги Кудайдыҥ Каандыгын кöрбöйинче öлбöс.

Иисустыҥ кубулганы

28 Мынайда айтканныҥ кийнинде, сегис кÿнниҥ бажында Иисус Петрды, Иоанн ла Иаковты алганча, мÿргÿÿрге кырга чыкты. 29 Ол мÿргÿп турарда, чырайы кубулды, кийими агарып, мызылдай берди. 30 Jе бат, Оныла эки эр эрмектежип турды. Олор Моисей ле Илия болгондор. 31 Теҥериниҥ магыла jаркындалганча келип, олор Иисустыҥ Иерусалимде бÿдÿретен керектериниҥ учын куучындажып тургандар. 32 Петр ла оныла кожо болгон улус дезе уйкуга jыга бастырып койгондор. Jе ойгонып келеле, Оныҥ магыныҥ jаркынын, Ого коштой эки эр турганын кöрÿп ийдилер. 33 Байагы улус барарга jадарда, Петр Иисуска айтты: — Ÿредÿчи, биске мында макалу! Ÿч чадыр тудалы бирÿзин Сеге, бирÿзин Моисейге, бирÿзин дезе — Илияга. Нени айдып турганын ол бойы да билбес болгон. 34 Айдып турганча, булут чыгып, олорды кöлöткöлöп ийди. Булутка кирген бойлоры, коркый бердилер. 35 Булуттаҥ ÿн угулды: — Бу Мениҥ Уулым, Мениҥ талдап алганым. Оны угугар! 36 Ÿн угулбай барарда, Иисус ойто jаҥыскан артты. Ÿренчиктер мыны jажытта тудуп, нени кöргöндöрин ол кÿндерде кемге де айтпадылар.

Кара jелбиске туттурган уулчакты jасканы

37 Эртезинде олор кырдаҥ тÿшкÿлеп келерде, Иисусты кöп улус уткып чыкты. 38 Кенетийин улус ортодоҥ бир кижи: — Ÿредÿчи! — деп, кыйгырып ийди. — Сени jайнап, сурап турум, мениҥ уулымды келип кöр! Ол мениҥ сок jаҥыс уулым болор! 39 Jелбис оны туткактаганда, ол кенетийин кыйгырып баштайт, тытпактадып, оозынаҥ кöбÿк ажынып турат. Оны чек кыйнайла, jÿк арайдаҥ айрылат. 40 Jелбисти чыгара сÿрÿгер деп, ÿренчиктериҥди айбылагам, jе олор болуп албады. 41 Иисус: — Э-э, бÿтпес, балыр ÿйе! — деди. — Слерле кожо канчазын jÿрейин? Слерге канчазын чыдажайын? Уулыҥды бери экел! 42 Онызы келип jатканча, шилемир оны jерге jыга базып, калтырада берди. Jе Иисус кара jелбиске jакарып, уулчакты jазала, адазына берип ийди. 43 Кудайдыҥ кÿчин ончолоры кайкажып турдылар. Ончо улус Иисустыҥ эдип jÿргенин кайкажып турарда, Ол Бойыныҥ ÿренчиктерине айтты: 44 — Айтканымды лаптап угугар Кижи Уулы кижилердиҥ колына берилер. 45 Jе олор бу сöстöрди аайлабадылар, олорго бу сöстöр туйук болуп, оныҥ учурын оҥдободылар. Сурап угарга дезе коркып тургандар.

Кем улу-jаан?

46 Кемизи улу-jаан деп, ÿренчиктер ортодо блааш-тартыш болгон. 47 Иисус дезе, олордыҥ jÿрегинде алып jÿрген сагыжын билип, бир баланы колго алып, Бойыныҥ алдына тургузып, 48 айтты: — Меге болуп бу баланы jуудып алганы, Мени jуудып турганы ол. Мени jуутканы дезе, Мени Ийгенди jуутканы ол. Ортогордо эҥ кичÿгер, улу болоры ол. 49 Айдарда, Иоанн айтты: — Ÿредÿчи! Сениҥ адыҥды адап, шилемирлерди чыгарып турган кижини кöрдибис. Ол бисле кожо jÿрбей турган учун оны токтодып салдыс. 50 Иисус: — Токтотпогор — деди. — Слерге удура эмес кижи слер учун ине.

Иерусалим jаар барган jолдо

51 Теҥериге алылар кÿндери jууктап келедерде, Иисус Иерусалим jаар барар деп шÿÿп, 52 Бойыныҥ алдынаҥ элчилер ийди. Олор Ого керектÿ не-немени белетеп койорго, бир самар jуртка келдилер. 53 Jе Оны jуутпадылар, нениҥ учун дезе Ол Иерусалим jаар барып jаткан. 54 Мыны кöрöлö, ÿренчиктер Иаков ло Иоанн айттылар — Кайракан! Кÿÿниҥ бар болзо, теҥеридеҥ от тÿжÿп, буларды öртöп салзын деп айдалы ба? 55 Jе Иисус олор jаар бурулып, олорды токтодып койды. Бойыгарда кандый тын барын билбей jадыгар — деди. — Кижи Уулы дезе, кижиниҥ тынын кыйарга эмес, аргадаарга келген. 56 Айдарда, олор öскö jуртка бардылар.

Иисусты ээчий канайып барар?

57 Jолой бир кижи Иисуска айтты: — Сен кайдаар да барзаҥ, Сени ээчий барарым. 58 Иисус ого айтты: — Тÿлкÿ болзо ичегендÿ, куш болзо уйалу. Кижи Уулыныҥ дезе баш та jöлööр jери jок. 59 Öскö кижиге дезе айтты: — Мени ээчий бар. Онызы: — Кайракан! — деди. — Мен озо адамныҥ сööгин jууп койорго барып келейин бе? 60 Jе Ол ого айтты: — Öлгöн улус öлгöндöриниҥ сööгин бойлоры jуузын. Сен дезе барып, Кудайдыҥ Каандыгыныҥ Сÿÿнчилÿ Jарын jарла. 61 База бир кижи айтты: — Кайракан! Мен Сени ээчий барарым, jе озо барып, айылдагы улусла jакшылажып алайын ба? 62 Jе Иисус ого айтты: — Салдага колын салала, кайра аjыктанып турган кижи, Кудайдыҥ Каандыгына ижемjизи jок.

Лукa 10

Jетен эки ÿренчигин ийгени

1 Мыныҥ кийнинде Кайракан база jетен эки ÿренчик талдап алды. Бойы барайын деген ончо калалар ла jурттар сайын олорды Бойыныҥ алдынаҥ экидеҥ ийип, 2 айтты: — Кезер кыра кöп эди, ишчилер дезе, ас. Анайдарда, кыраныҥ Бийине jайнагар, кыразына ишчилер ийзин. 3 Барыгар! Бат, слерди бöрÿлер ортодо jÿрер кураандарды чылап ийип jадым. 4 Таар да, баштык та, öдÿк те албагар, jолдо улусла эзендешпегер. 5 Кажы бир айылга кирзегер, озо баштап «Бу айылга амыр!» — дегер. 6 Анда амырдыҥ кижизи бар болгожын, амырыгар ого jедер, jок болгожын, бойыгарга бурулар. 7 Ол айылда артып, бары-jогын ичип-jигер, нениҥ учун дезе иштеп jÿрген кижи ижи учун кайралын алар учурлу. Айылдаҥ айылга кöчÿп jÿрбегер. 8 Кажы бир калага келзегер, слерди jуудып алып, неле кÿндÿлезе, оны jигер. 9 Андагы оору улусты jазып, «Кудайдыҥ Каандыгы слерге jууктап келди!» — деп, олорго айдыгар. 10 Кажы бир калага келзегер, слерди jуутпаза, оромго чыгала, айдыгар 11 «Слердиҥ калагардаҥ будыбыска jапшынган тоозынды да слерге кактап турубыс. Андый да болзо, Кудайдыҥ Каандыгы слерге jууктап келгенин билип jÿрÿгер!» 12 Айдып турум слерге бу калага кöрö ол кÿн Содомго jеҥил болор! 13 Ачу-корон сеге, Хоразин! Ачу-корон сеге, Вифсаида! Слерде эдилген кайкалдар Тир ле Сидондо эдилген болзо, олор самтар кеп кийип, баштарына кубал сееп, туку качан Кудайга баштанар эди. 14 Оныҥ учун Jаргы тужында Сидон ло Тирге слерге кöрö jеҥил болор. 15 Сен де, Капернаум, теҥериге jетире бийиктединген бойыҥ, таамыга jетире jабызаарыҥ. 16 Слерди угуп турганы, Мени угуп турганы ол. Слерди jектеп турганы, Мени jектеп турганы ол. Мени jектеп турганы дезе, Мени Ийгенди jектеп турганы ол. 17 Jетен эки ÿренчик сÿÿнчилÿ jанып келеле, айттылар: — Кайракан, Сениҥ адыҥды адап jакарганыста, шилемирлер де биске багып турдылар! 18 Ол айтты: — Сатана jалкын чылап теҥеридеҥ келип тÿшкенин кöрдим. 19 Бат, Мен слерге jыландардыҥ ла скорпиондордыҥ ÿстине базар, öштÿлерди jеҥер jаҥ берип jадым, слерге не де каршузын jетирип болбос. 20 Jе jелбистер слерге багып турганына сÿÿнбегер, ады-jолыгар теҥериде бичилгенине сÿÿнигер! 21 Бу тужында Иисус Агару Тыннаҥ сÿÿнчи алып, айтты: — Ада, теҥери ле jердиҥ Кайраканы! Мыны ойгорлордоҥ ло керсÿлердеҥ jажырала, кичÿлерге ачканыҥ учун, Сеге баш болзын! Эйе, Ада, jакшылыкту табыҥ андый болгон эди. 22 Адамнаҥ ончозы Меге берилген. Уулы кем болгонын Адазынаҥ öскö кем де билбес, Уулынаҥ öскö Адазы кем болгонын кем де билбес, анайда ок Уулы кемге ачар кÿÿндÿ, ол билер. 23 Оноҥ ÿренчиктерине бурулып, олорго аҥылап айтты: — Слердиҥ кöрÿп турганыгарды кöргöн кöстöр кежиктÿ. 24 Айдып турум слерге кöп jарчылар ла каандар кöрÿп jÿргенеерди кöрöйин дейле, кöрбöй калгандар, угуп jÿргенеерди угайын дейле, укпай калгандар.

Быйанду самар кижи керегинде

25 Бир jасакчы öрö туруп, Иисусты ченеп, сурады: — Ÿредÿчи, мöҥкÿ jÿрÿмдÿ болорго, нени эдейин? 26 Иисус оноҥ сурады: — Jасакта не деп бичилген? Оноҥ сен нени кычырдыҥ? 27 Байагы кижи каруу jандырды: — «Кудайыҥ Кайраканды бастыра jÿрегиҥле, бастыра jулаҥла, бастыра кÿчиҥле, бастыра санааҥла сÿÿп jÿр». База: «Бойыҥды сÿÿгеҥдий, jуугыҥды сÿÿп jÿр». 28 Иисус ого айтты: — Айтканыҥ jолду. Анайда ла эдип jÿр, jÿрÿм jÿрериҥ. 29 Jе ол актанайын деп, Иисустаҥ сурады: — А мениҥ jуугым кем? 30 Иисус каруу jандырып, айтты: — Бир кижи Иерусалимнеҥ Иерихон jаар барып jадала, тонокчыларга туттурган. Тонокчылар оны jылаҥаштап, jарым тындуга артырала, jÿре бергендер. 31 Ол jолло бир абыс барып jаткан. Jе оны кöрöлö, кöндÿре öдö берген. 32 Анайып ок бир левит ол jерге келип, кöрöлö, кöндÿре öдö конгон. 33 Бир самар кижи дезе, jортып барадала, оны кöрÿп, ичи ачыган. 34 Базып келеле, шырказын аракыла jунуп, майла сÿртеле, таҥып берген. Эштегине миндиреле, айылчы тÿжер ÿйге экелип, оны кичееген. 35 Эртезинде дезе атанар башта эки динарий чыгарып, ÿйдиҥ ээзине берип, айткан «Бу кижини кичее. Артык акча коротсоҥ, бурулзам, тöлöп берерим». 36 Тонокчыларга туттурган бу кижиниҥ jуугы ол ÿчÿниҥ кажызы болгон деп сананып туруҥ? 37 Jасакчы «Ого быйаны jеткени» — деди. Айдарда, Иисус айтты: — Бар, сен де анайда эдип jÿр.

Мария ла Марфа

38 Jолдо барадып, Иисус бир jуртка келди. Анда Марфа деп ÿй кижи Оны айлына кийдирди. 39 Марфада Мария деп сыйын болгон. Онызы Иисустыҥ будыныҥ jанына отурып, Оныҥ сöзин тыҥдап турган. 40 Марфа дезе, jаан кÿндÿ-кÿрее эдерге кичеенип, базып келеле, айтты: — Кайракан, сыйным мени иштезин деп, jаҥыскан артырып койгонын кöрбöй туруҥ ба? Оны меге болушсын дезеҥ? 41-42 Иисус дезе ого каруу jандырды: — Марфа! Марфа! Сен кöпти эдерге кичеенип, шакпырап jадыҥ, jе jÿк jаҥыс неме керек. Мария дезе jакшылыкту ÿлÿÿзин талдап алды, оны кем де айрып болбос.

Лукa 11

Канайда мÿргÿйтени керегинде

1 Иисус бир jерде мÿргÿп турган. Мÿргÿп божоордо, ÿренчиктериниҥ бирÿзи Ого айтты: — Кайракан, Иоанн бойыныҥ ÿренчиктерин ÿреткени чилеп, бисти де мÿргÿÿрге ÿрет. 2 Иисус олорго айтты: — Мÿргÿп турганыгарда, мынайда айдыгар: Теҥеридеги Адабыс! Адыҥ Сениҥ агарулалзын, Каандыгыҥ Сениҥ келзин! Канайып теҥериде, анайып jерде де табыҥ Сениҥ болзын. 3 Кÿнÿҥ сайынгы калажысты кажы ла кÿн берип тур. 4 Кинчектеристи ташта, нениҥ учун дезе биске тöлÿлÿ не ле кижиниҥ jаманын бис те таштап jадыс. Jеткерге бисти кийдирбе, jе jаманнаҥ бисти аргада.

Суранып jÿрген наjы керегинде

5 Иисус оноҥ айтты: — Кажы бирÿгерде наjы бар болзын. Ого тÿн аразында келип, мынайда айткан болдыгар «Наjым, меге тöлÿге ÿч болчок калаш бер. 6 Айлыма jолго jÿрген наjым тÿшти, оны азыраар курсак jок». 7 Онызы дезе айыл ичинеҥ мынайда айтпай кайтсын: «Мени шакпыратпа. Эжигим бöктÿ, балдарым мениле кожо орында jаткылары. Туруп, сеге берип болбозым». 8 Айдып турум слерге: наjы болгон адында ол туруп, калашты бербезе де, турумкай болзогор, ого туруп, нени сураганаарды ончозын алып берерге келижер. 9 Мен де айдып турум слерге сурагар — слерге берилер, бедирегер — таап аларыгар; токулдадыгар — слерге ачып бергилеер. 10 Сураган кижи алат, бедирегени табат, токулдатканга ачып берер. 11 Кемигер, ада болгон бойы, уулы балык сурагажын, балыктыҥ ордына ого jылан алып берер? Уулы калаш сурагажын, ого таш алып берер ада ортогордо табылар ба? 12 Jымыртка сурагажын, ого скорпион алып берер? 13 Анайдарда, jаман бойыгар, балдараарга jакшыны берерин билер болзогор, анчада ла Теҥеридеги Ада Оноҥ сурап турган улуска Агару Тынды берер!

Иисус па айса Веельзевул ба?

14 Бир катап Иисус тил jок шилемирди чыгарган. Шилемир чыгарда, тил jок кижи эрмектене берген, улус алаҥ кайкаган. 15 Кезиктери дезе айдышты: — Ол шилемирлерди шилемир бийи Веельзевулдыҥ кÿчиле чыгара сÿрÿп турбай. 16 Кажылары дезе, Оны ченеп, теҥеридеҥ билди кöргÿс — дежип турдылар. 17 Jе Иисус олордыҥ ичиндеги сагыжын билип, айтты: — Бойынаҥ бойы бöлÿнишкен каан jурты ээн калар; бойынаҥ бойы бöлÿнишкен биле jайрадылар. 18 Сатана бойынаҥ бойы бöлÿнзе, оныҥ каандыгы чыдажып турар беди? Слер дезе Мени шилемирлерди Веельзевулдыҥ кÿчиле чыгара сÿрÿп турбай — дейдигер. 19 Веельзевулдыҥ кÿчиле шилемирлерди чыгара сÿрÿп турган болзом, слердиҥ уулдарыгар кемниҥ кÿчиле чыгара сÿрÿп jат? Оныҥ учун олор слерге jаргычылар болор. 20 Jе шилемирлерди чыгара сÿрÿп турганым Кудайдыҥ кÿчинеҥ болзо, слерге Кудайдыҥ Каандыгы jеткени бу туру. 21 Кÿчтÿ кижи мылтык тудунып, айылын каруулдаза, оныҥ jööжöзи бÿдÿн болор. 22 Ого бойынаҥ кÿчтÿ кижи табарып, оны jеҥзе, ол тушта оныҥ иженген мылтыгын айрып, тоноп алганын ÿлеп берер. 23 Мениле кожо эмези, Меге удура болгоны ол. Мениле кожо jуубаганы, кородып турганы ол. 24 Кара jелбис кижиниҥ öзöк-буурынаҥ чыкканда, энчÿ бедиреп, суу jок jерлерде тенип jÿрет. Таппай салала, «Чыгып барган айлыма бурулатам» — дейле, 25 барып кöрзö, айлы сибирилген, jуунадылган болот. 26 Барып, бойынаҥ jаман öскö jети jелбис ээчиткенче келет, кирип, анда jуртай бергилейт. Байагы кижиге мынызы башкызынаҥ коомой болор. 27 Ол мыны айдып турарда, улус ортодоҥ бир ÿй кижи ÿнин бийиктедип, — Сени алып jÿрген карын, Сени эмискен эмчек кежиктÿ! — деди. 28 Jе Ол айтты: — Кудайдыҥ сöзин угуп, бÿдÿрип jÿргени кежиктÿ! 29 Улус кöптöҥ jуулыжып турарда, Ол айда берди: — Кал, кинчектÿ ÿйе бу. Ол билдилер бедирейт. Jе Ионаныҥ билдизинеҥ öскö, ого билди берилбес. 30 Иона Ниневияныҥ калыгына билди болгондый, Кижи Уулы да бу ÿйеге билди болор. 31 Тÿштÿктиҥ абакай-кааны Jаргы болор кÿн бу ÿйениҥ улузыла кожо туруп, олорды бурулаар ол Соломонныҥ ойгор сöзин угайын деп, jака jердеҥ келип jÿрген эди. Jе бат, мында Турганы Соломонноҥ jаан. 32 Ниневияныҥ улузы Jаргы болор кÿн бу ÿйениҥ улузыла кожо туруп, олорды бурулаар. Олор Ионаныҥ jарлыктаганын угала, кинчегин алынып, Кудайга баштанган эдилер. Jе бат, мында Турганы Ионадаҥ jаан. 33 Jарыткышты камысканда, оны туйук jерге эмезе табак алдына тургуспайтан. Карын, ÿйге кирген улус jарыкты кöрзин деп, оны немениҥ ÿстине тургузатан. 34 Эт-кан jарыткыжы — кöс. Кöзиҥ ару болзо, ончо эди-каныҥ да jарык болор, кöстöҥ коомой болзоҥ, эди-каныҥ да карачкы болор. 35 Аjыктап кöр: ичиҥдеги jарык карачкы болуп калбазын! 36 Эди-каныҥ ончо jарык болзо, карачкы jери jок болзо, jарыткыш jарыгы сени jарыткандый, ончо бойыҥ jарык болор.

Фарисейлер ле jасакчылар керегинде

37 Иисус айдып божоордо, бир фарисей Оны айлына ажанарга кычырды. Ол келип, кыйын отурды. 38 Фарисей дезе, Оныҥ ажанар алдында колын jунбаганын кöрÿп, кайкады. 39 Jе Кайракан ого айтты: — Слер, фарисейлер, айак-казанаардыҥ тыштын арчып jадыгар, ичигер дезе тоношло, jаманла толо. 40 Керсÿ эместер! Тыштын бÿдÿрген Бойы, ичин де бÿдÿрген эмес пе? 41 Ичигерде не барынаҥ тиленип алган неме эдигер, ол тужында слерде ончозы ару болор! 42 Jе слерге, фарисейлер, ачу-корон! Слер мятаныҥ, рутаныҥ, не ле маала ажыныҥ онынчы ÿлÿÿзин берип jадыгар, jе Кудайдыҥ jаргызын ла сÿÿжин ундып jадыгар. Мыны да эдер, оны да ундыбас керек. 43 Слерге, фарисейлер, ачу-корон! Слер синагогаларда ичкери öдÿп отурарын, тепсеҥдерде уткыдарын jакшызынып jадыгар. 44 Слерге ачу-корон! Слер сööк салар темдектелбеген оро ошкожыгар улус онызын билбей, ÿстиле базып jÿргÿлейт. 45 Jасакчылардаҥ кем де Ого айтты — Ÿредÿчи! Мынайда айдып, бисти де тарындырып jадыҥ. 46 Jе Ол айтты: — Jасакчы болгон слерге де ачу-корон! Слер улуска апарарга эп jок jÿктер артадыгар, бойыгар дезе олорго сабарыгардыҥ бирÿзин де тийгиспейдигер! 47 Слерге ачу-корон! Слер jарчыларга сööк салар jерлер тудуп jадыгар, олорды дезе адаларыгар öлтÿрген! 48 Онызыла слер адаларыгардыҥ эткен керегин jарадып турганыгарды керелейдигер адаларыгар jарчыларды öлтÿрген, слер дезе олорго сööк салар jерлер тудуп jадыгар. 49 Оныҥ учун Кудайдыҥ Ойгоры айткан «Олорго jарчылар ла апостолдор ийерим. Олор булардыҥ кажыларын öлтÿрер, кажыларын дезе сÿрÿп ийер. 50 Телекей бÿдердеҥ ала тöгÿлген jарчылардыҥ каны бу ÿйедеҥ некелзин 51 Авельдиҥ канынаҥ ала тагыл ла Öргöö ортозында öлтÿрткен Захарияныҥ канына jетире». Эйе, айдып турум слерге мынызы бу ÿйедеҥ некелер! 52 Слерге, jасакчыларга, ачу-корон! Слер билгирдиҥ тÿлкÿÿрин алып алганыгар: ого бойыгар да кирбейдигер, кирейин деген улуска да буудак эдедигер. 53 Иисус jÿре берди. Оноҥ ло бери бичикчилер ле фарисейлер Ого ачынып, кöп сурактар берип, 54 Оны бурулаарга, айткан сöзинеҥ jик табарга, умзанып турдылар.

Лукa 12

1 Ол öйдö тÿмен улус jуулып, кысталыжып турарда, Иисус озо ÿренчиктерине айдып баштады: — Фарисейлердиҥ ачыткызынаҥ чеберленигер, онызы эки jÿстÿ болоры. 2 Ачылбай калар туйук неме jок, jарталбай калар jажыт jок. 3 Оныҥ учун карачкыда айтканыгар, jарыкта угулар, айыл ичинде кулакка айтканыгар, айылдыҥ jабынчызынаҥ jарлалар.

Кемнеҥ коркыйтан

4 — Слерге дезе, наjыларыма, айдып турум эт-канды öлтÿреле, öскö нени де эдер аргазы jоктоҥ коркыбагар. 5 Jе кемнеҥ коркыйтанын слерге айдып берейин: öлтÿреле, таамыга тÿжÿрер jаҥы бардаҥ коркыгар. Эйе, айдып турум слерге оноҥ коркыгар! 6 Беш болчок боро кучыйакты эки оок jес акчага садатан эмес беди? Jе Кудай олордыҥ бирÿзин де ундыбаган. 7 Слердиҥ дезе бажыгардыҥ кылы да ончозы тоололып калган. Анайдарда, коркыбагар слер кöп кучыйактардаҥ баалу! 8 Айдып турум слерге: кем Мени jарадып турганын улус алдына айтса, оны Кижи Уулы да jарадып турганын Кудайдыҥ ангелдери алдына айдар. 9 Улус алдында кем Менеҥ jана тÿшсе, Кижи Уулы Кудайдыҥ ангелдери алдында байагы кижидеҥ jана тÿжер. 10 Кижи Уулына удура сöс айтканы ташталар, Агару Тынды jамандап айтканы дезе, ташталбас. 11 Слерди синагогаларга, jамылуларга ла jаҥдарга алып келгежин, канайда коруланарыс, нени айдарыс деп санааркабагар. 12 Агару Тын ол тушта нени айдарына слерди ÿредер.

Бир бай керегинде

13 Улустыҥ ортозынаҥ бир кижи Иисуска айтты: — Ÿредÿчи, карындажыма айт, энчини мениле ÿлешсин. 14 Иисус ол кижиге: — Слерди jаргылаарга эмезе энчигерди ÿлештирерге Мени кем туткан? — дейле, 15 улуска баштанды: — Ачаптанып неме jуурынаҥ чеберленигер, — кижиниҥ jÿрÿми jööжöзиниҥ элбегинеҥ камаанду эмес. 16 Оноҥ укаа сöс айтты: — Бир бай кижиниҥ кыразында jакшы аш бÿткен. 17 «Эм канайдайын? — деп, ол сананган. — Ажымды урар jерим jок». 18 Оноҥ айткан: «Мынайда эдедим: алмарларымды оодып, оноҥ jаандарын тудадым, ончо ажымды, бар jööжöмди ого jууп койодым. 19 Оноҥ jулама айдадым: 'Jулам! Белетеп алган курсагыҥ, jööп алган байлыгыҥ узак öйгö jедер: амыра, ичип-jи, jырга'». 20 Jе Кудай ого айткан: «Сананбас! Бу тÿнде jулаҥды алып баргылаар. Белетеп алганыҥ кемге jедижер?» 21 Кудайга байыбай, бойына байлык jууган кижиле андый болуп jат.

Jÿрÿмигерди кичееп санааркабагар

22 Иисус ÿренчиктерине айтты: — Оныҥ учун айдып турум слерге: jÿрÿмигерди кичееп, нени jиирис, эди-каныгарды кичееп, нени кийерис дебегер. 23 Jÿрÿм курсактаҥ баалу, эт-кан кийимнеҥ баалу. 24 Кускундарды кöрÿгер олор аш чачпайдылар, кеспейдилер, jööжö сугар jери де jок, алмарлары да jок, jе Кудай олорды азырап jат. Слер дезе куштардаҥ канча кире артык! 25 Кемигер кичеенип, jÿрÿмин бир де саатка узадып болор? 26 Асты да болзо, бойыгарга эдип болбозыгарда, öскöзин не кичееп jадыгар? 27 Чомур чечектердиҥ öзÿп турганын кöрÿгер иштебей де, иирбей де jадылар. Jе айдып турум слерге Соломон до бойыныҥ бастыра магында олордыҥ бирÿзи де чилеп кийинбеген. 28 Бÿгÿн öзÿп, эртен отко ташталатан jалаҥныҥ öлöҥин Кудай анайда кийиндирип турган да, слерди оноҥ артык кийиндирер эмес пе, бÿтпестер! 29 Нени jиирин, эмезе нени ичерин бедиребегер, ого санааркабагар. 30 Мыныҥ ончозын бу телекейдиҥ улузы бедирейт. Адагар дезе мыныҥ ончозын керексинип турганыгарды билер. 31 Карын, Оныҥ Каандыгын бедирегер, мыныҥ ончозы слерге ÿзеери берилер. 32 Коркыба, ас ÿÿр! Слерге Каандык берери — Адагардыҥ jакшылык кÿÿни андый. 33 Jööжöгöрди садып, быйан эдип jÿрÿгер. Бойыгарга элебес акчакап белетеп алыгар, коробос байлыкты теҥериде jööгöр, — ого уурчы jедип албас, оны кÿйе jибес. 34 Jööжöгöр кайда, jÿрегеер де анда болор.

Белен болугар

35 — Белигер курлу болзын, jарыткыштарыгар кÿйÿп турзын. 36 Бийи тойдоҥ келеле, эжикти токулдаткажын, тургуза ла ачып берерге сакыган кижидий болугар. 37 Бийи jанып келеле, кулдары ойгу болгонын кöргöжин, байагы кулдардыҥ кежиктÿ болгоны ол. Чынын айдадым слерге ол курчанып, кулдарын отургызып, базып келип, олорды бойы кÿндÿлеер. 38 Тÿнниҥ ÿч те аразында, таҥ алдында да келип, кулдары ойгу болгондорын кöрöр болзо, ол кулдар кежиктÿ. 39 Уурчы качан келерин айыл ээзи билген болзо, ойгу болуп, айылын тонотпос эди деп, билип jадыгар. 40 Слер де белен болугар Кижи Уулы слер сакыбаган öйдö келер. 41 — Кайракан! Бу укаа сöсти jаҥыс биске айдып туруҥ ба, айса ончо улуска ба? — деп, Петр Оноҥ сурады. 42 Кайракан айтты: — Jалчылардыҥ бажын билип, олорго öйинде курсак берип турзын деп, бий кöстöгöн бÿдÿмjилÿ ле керсÿ айыл башкараачы кем болотон? 43 Бийи келип, кулы анайда эдип jÿргенин кöрöр болзо, байагы кул кежиктÿ. 44 Чынын айдадым слерге оны ончо jööжöзине баш эдер. 45 Jе ол кул ичинде «Бийим бачым келбес» — дейле, jалчыларды, jалчы кыстарды согуп, ичип-jип, аракыдап jатса, 46 ол кулдыҥ бийи сакыбаган кÿнде, сананбаган öйдö келер. Оны бойынаҥ кезе чабар, оныҥ салымы бÿтпес улустыҥ салымындый болор. 47 Бийиниҥ табын билип, белен эмес болгон, оныҥ табыла этпеген кул кöп соктырар; 48 билбей jÿрÿп, кезедилер буруга калганы дезе ас соктырар. Кемге кöп берилген, оноҥ кöп ок некелер, кемге кöп бÿдÿмjилелген, оноҥ кöп ок суралар. 49 Мен jерге от тÿжÿрерге келгем, ол от jалбырап кÿйзе кайдат деп, кÿÿнзеп турум! 50 Мен креске тÿжÿп, крестелер учурлу; оны сакып, кыйналып турганымды! 51 Мени jерге энчÿ экелерге келген деп туругар ба? Jок! — деп, айдып турум слерге. — Бöлÿштирерге келгем! 52 Мынаҥ ары ÿйде беш кижи болзо, олор бöлÿнижер: ÿчÿзи — экÿзине удура болор, экÿзи — ÿчÿзине удура болор. 53 Адазы уулына, уулы адазына удура, энези кызына, кызы энезине удура, кайын энези келдине, келди кайын энезине удура бöлÿнижер. 54 Улуска дезе айтты: — Кÿнбадыштаҥ булут чыгып келгенин кöрзöгöр, ол тарыйын «Jаҥмырлаар» — дейдигер; айтканыгарча болуп jат. 55 Тÿштÿк салкын соккондо, «Изÿ болор» дейдигер, айтканыгарча болуп jат. 56 Эки jÿстÿлер! Jерге ле теҥериге кöрÿп, jылдыҥ öйин билип jадыгар, эмди кандый öй келгенин дезе билип болбойдыгар ба? 57 Чын дегенди билип аларга, бойыгарды бойыгар не jаргылабайдыгар? 58 Бурулаачы кижиҥле jаҥдарга барып jаткаҥда, jолой оныла jаражарга кичеен, сени ол jаргычыга алып барбазын, jаргычы сени тÿрмениҥ ишчизине берип ийбезин, онызы дезе сени тÿрмелеп койбозын. 59 Айдып турум сеге: калганчы оок акчаны тöлöбöйинчеҥ, оноортынаҥ чыкпазыҥ.

Лукa 13

Кинчегин алынары керегинде

1 Бу öйдö Иисуска бир кезик улус келип, Öргööдö Пилатка öлтÿрткен Галилейдиҥ улузы керегинде айдып бердилер. Пилат олордыҥ канын тайып jаткан тындуларыныҥ каныла колыштырган. 2 Иисус айтты: — Бу улус Галилейдиҥ öскö улузынаҥ кöп кинчектÿ учун олорло андый болгон деп сананып туругар ба? 3 Jок — деп, айдып турум слерге! Jе кинчегерди алынып, Кудайга баштанбазагар, ончогор анайып ок öлÿп каларыгар! 4 Силоамдагы бакана аҥтарыларда, ого баспактадып öлгöн он сегис кижи Иерусалимде jуртаган улустаҥ ончозынаҥ кöп тöлÿлÿ болгон деп сананып туругар ба? 5 Jок — деп, айдып турум слерге! Jе кинчегерди алынып, Кудайга баштанбазагар, ончогор анайып ок öлÿп каларыгар. 6 Оноҥ мындый укаа сöс айтты: — Бир кижиниҥ виноград öскöн садында тарылган смоква агаш болгон. Ол бу агаштыҥ jиилегин терерге келеле, неме таппаган. 7 Айдарда, бойыныҥ ишчизине айткан: «Бат, бу агаштаҥ jиилек алайын деп, ÿчинчи jыл келип jадым, jе бедиреп таппай турум. Оны ары кезип кой, jерди туза jок этпезин». 8 Jе онызы каруу jандырып, айткан: «Бийим, быjылча тургай. Мен оны кÿбÿредип, öтöк тöгÿп салайын. 9 Эзенде jиилек берер болор бо. Бербезе, кезип койгойыҥ».

Суббот кÿнде кижини jазары

10 Суббот кÿн синагогалардыҥ бирÿзинде Иисус ÿредип турган. 11 Анда jоболдыҥ кöрмöзине туттурала, он сегис jыл jобоп jÿрген ÿй кижи болгон. Ол корчойып калган, арка-сыны тÿзелбейтен. 12 Иисус оны кöрöлö, Бойына кычырып алып, — Ÿй кижи, оору-jоболдоҥ айрылып jадыҥ — дейле, 13 ого колын салып, алкады. Онызы бу тарый тÿзелип, Кудайды алкай берди. 14 Иисус суббот кÿнде jасты деп, синагоганыҥ jааны чугулданып, улуска айтты: — Иш эдетен алты кÿн бар. Jазыларга ол кÿндерде келип туругар, суббот кÿнде келбегер. 15 Jе Кайракан айтты: — Эки jÿстÿлер! Слердиҥ кемигер де болзын, суббот кÿнде чарын эмезе эштегин чечип, сугарарга апарып jат па? 16 Авраамныҥ бу кызын сатана туку он сегис jыл кÿлÿде туткан. Суббот кÿнде кÿлÿзин чечип, оны jайымдаарга jарабас па? 17 Ол мынайда айдып турарда, Ого удурлашкан ончо улуска уйатту болды. Ончолоры Оныҥ мактулу керектерин кöрÿп, сÿÿнижип турды.

Кудайдыҥ Каандыгы неге тÿҥей

18 Иисус айтты: — Кудайдыҥ Каандыгы неге тÿҥей, Оны неге тÿҥдеп айдайын? 19 Ол горчицаныҥ ÿренине тÿҥей. Оны кижи алып, садында отургускан. Ол öзÿп, jаан агаш болуп калган, теҥериниҥ куштары оныҥ будактарына уйа тарткан. 20 База айтты: — Кудайдыҥ Каандыгын неге тÿҥдеп айдайын? 21 Ол ачыткыга тÿҥей. Оны ÿй кижи алып, ÿч кемjÿ кулурга саларда, ончо тесте кöдÿрилип калган. 22 Иисус калаларга ла jурттарга табарып, ÿредип турды. Ол Иерусалим jаар барып jаткан. 23 — Кайракан, аргаданып тургандар ас беди? — деп, бир кижи сурады. Иисус дезе олорго айтты: 24 — Тар эжиктеҥ кирерге кÿjÿренигер. Айдып турум слерге кöп улус кирейин дейле, ого кирип болбос. 25 Айыл ээзи туруп, эжигин бöктöп ийзе, слер тыштында туруп, эжикти токулдадып «Бийибис, биске ач!» — деп jайнаарыгар. Jе ол слерге айдар «Слерди билбезим, кайдаҥ келген улус». 26 Ол тушта слер айдынарыгар «Сениҥ алдыҥда ичип-jип jÿрген эдибис, бистиҥ оромдорыста ÿредип jÿрген эдиҥ». 27 Jе ол слерге айдар «Слерди билбезим, кайдаҥ келген улус. Jаман кылынып jÿргендер, ончогор менеҥ кеде тайылыгар!» 28 Авраам, Исаак, Иаков ло ончо jарчылар Кудайдыҥ Каандыгында jÿргендерин, бойыгар дезе, чыгара сÿрдÿрип ийгенигерди кöрöр болзогор, анда ый ла тиш кыjырты болор. 29 Кÿнчыгыштаҥ ла кÿнбадыштаҥ, тÿндÿктеҥ ле тÿштÿктеҥ келгилеп, Кудайдыҥ Каандыгында кыйын отургылап алар. 30 Эмди калганчы болгон кижи, баштапкы болор, баштапкы болгоны, калганчы болор.

Иерусалим керегинде сыгыт

31 Ол кÿн бир кезик фарисейлер келип, Иисуска айттылар — Чыгып, мынаҥ ырбап бар, Ирод Сени öлтÿрер кÿÿндÿ. 32 Иисус олорго каруу jандырды: — Барып, ол тÿлкÿге айдыгар «Бат, бÿгÿн ле эртен шилемирлерди чыгарарым, оору-jоболды jазарым, ÿчинчи кÿнде дезе керегимди туузылтарым. 33 Jе бÿгÿн, эртен ле соҥзуун Мен jолдо болор учурлу, нениҥ учун дезе jарчы Иерусалимнеҥ öскö jерде öлтÿртер аргазы jок». 34 Jарчыларды öлтÿреечи, сеге ийилген элчилерди ташла шыбалаачы Иерусалим, Иерусалим! Куш бойыныҥ балдарын канады алдына jуунаткандый, балдарыҥды канча jуунадайын дебедим, jе слер болбодыгар! 35 Бат, айлыгар слерге ээн артып jат! Айдып турум слерге öй jедип, «Кайраканныҥ адынаҥ келип jатканы алкышту!» — деп айтпаганчар, Мени кöрбöзигер.

Лукa 14

Иисус фарисей-эште

1 Бир катап суббот кÿнде Иисус фарисей бийдиҥ айлына кирип, ажанды. Оны аjыктап турдылар. 2 Jе бат, Оныҥ алдына суулу оорудаҥ шыралап jÿрген кижи келди. 3 Иисус jасакчыларга ла фарисейлерге баштанып, айтты: — Суббот кÿнде улусты эмдеерге jараар ба? 4 Олор унчугышпады. Оору кижиге тийип, оны jазала, jандырып ийди. 5 Олорго дезе айтты: — Кажы бирÿгердиҥ уулыгар эмезе чарыгар кутукка тÿшкежин, оныгарды суббот то кÿнде ол тарый чыгарып албас бедигер? 6 Олор нени айдарын билбей турдылар. 7 Айттырылган улус тöр талдап тургандарын аjарып, олорго укаа сöс айтты: 8 — Кем сени тойго кычырза, тöргö отурба. Айттырылган улус ортодо сенеҥ кÿндÿлÿ кижи бар болуп калбазын. 9 Оны да, сени де айттырган кижи базып келип, сеге: «Бу jерди ол кижиге божот» — дебезин. Ол тушта сеге бу мыныҥ уйадына чыдабай, эжиктиҥ jанына барып, отурарга келижер. 10 Jе сени айттырса, келип, эжиктиҥ jанына отурып ал. Сени айттырган кижи базып келип, «Наjы, öрö öт!» — дезин. Ол тушта сениле кожо отурган улус алдында сеге кÿндÿ болор. 11 Бойын бийик тутканы — jабыс кöрдирер, бойын jабыс тутканы — бийикке чыгар. 12 Айттырган кижиге де айтты: — Тÿште бе, эҥирде бе казан аскаҥда, наjыларыҥды да, карындаштарыҥды да, тöрööндöриҥди де, бай айылдаштарыҥды да айттырба. Олор качан бирде сени база айлына кычырар, jакшызын jандыра jетирер аргалу. 13 Jе кÿндÿ-кÿрее эткеҥде, тÿреҥи, кенек, аксак, сокор улусты айттыр. 14 Бат ол тушта кежиктÿ болгоныҥ ол jандыра jакшызын олор сеге jетирип болбос, jе актулар тирилгежин, сеге jакшы jетирилер. 15 Мыны угала, Оныла кожо кыйын отургандардыҥ бирÿзи Ого айтты: — Кудайдыҥ Каандыгында курсак jиири кежиктÿ! 16 Иисус дезе ого айтты: — Бир кижи jаан кÿндÿ-кÿрее эдип, кöп улус айттырган. 17 Ажанар öй jедип келерде, ол кулын ийип, айттырылган улуска мынайда айтсын деген «Келигер, ончо неме белен». 18 Олор, эрмектежип алган чылап, jаманын таштазын деп, сурай бергендер. Бирÿзи айткан «Мен jер садып алдым, оны барып кöрöр керек. Jаманымды таштазын деп, сурап турум». 19 Экинчизи: «Мен беш эжер чар садып алдым, олорды jегип, кыра сÿрÿп кöрöргö турум. Jаманымды таштазын деп, сурап турум» — деген. 20 Ÿчинчизи айткан: «Мен кижи алдым, оныҥ учун барып болбозым». 21 Кул келип, мыны бийине угускан. Айыл ээзи чугулданып, кулына jакарган: «Капшай барып, каланыҥ jаан ла кичинек оромдоры сайын jÿрÿп, тÿреҥи, кенек, аксак ла сокор улусты бери экел». 22 Кул келип, айткан: «Бийим, jакаруҥды бÿдÿрип койдым, эмди де jер бар». 23 Бий кулына база jакарган: «Jолдорды, чеден-кажаандарды кууп, туштаган ла кижини сöстö, айлымныҥ ичине улус толзын! 24 Айдып турум слерге: озо айттырган улустыҥ бирÿзи де ажымнаҥ jибес».

Канайып Иисустыҥ ÿренчиги болор

25 Иисусла кожо кöп улус барып jаткан. Ол кайра баштанып, олорго айтты: 26 — Меге келген кижи ада-энезин, алган эжин, бала-барказын, ага-карындажын, эjе-сыйындарын, акту бойыныҥ jÿрÿмин де jектеп, jаман кöрбöзö, ол Мениҥ ÿренчигим болор аргазы jок. 27 Бойыныҥ кере тартыратан агажын албай, Мени ээчип jÿрер кижи, Мениҥ ÿренчигим болор аргазы jок. 28 Кажы бирÿгер бакана тудар кÿÿндÿ болзын. Ол озо отурып алып, оны бÿдÿре тударга не-немези jеткил бе деп, тоолоор эмес пе? 29-30 Оноҥ башка, бакананы тöзöйлö, бÿдÿрип болбостоҥ маат jок. Улус оны кöрöлö, «Бу кижи тудуп баштайла, бÿдÿрип болбоды» деп, электеп каткырышпазын. 31 Кандый бир каан öскö каанга удура jуулажарга барып jаткан болзын. Он муҥ черÿлÿ бойы, jуулажып келип jаткан jирме муҥ черÿлÿ каанга удурлажар аргазы бар ба деп, озо баштап отурып алып, jöптöжöр эмес пе? 32 Jуулажар аргазы jок болзо, öштÿ ыраак тужында амыр-энчÿ сурап, ого элчилерин ийер. 33 Анайып ок слер де, бойыгарда не барынаҥ мойнобозогор, Мениҥ ÿренчиктерим болор учурыгар jок. 34 Тус — jакшы неме. Jе тус амтанын jылыйтса, канайып оны тусту эдер? 35 Jерге де, öтöккö дö jарабас. Оны чыгара чачып jадылар. Кулакту кижи уксын!

Лукa 15

Jылыйган кой керегинде

1 Иисусты угарга, ончо албанчылар ла кинчектÿлер Ого jууктап келдилер. Фарисейлер ле бичикчилер дезе кимиректенип турдылар 2 — Ол кинчектÿлерди jуудып, олорло кожо ажанып jат. 3 Jе Иисус олорго мындый укаа сöс айтты: 4 — Кажы бирÿгерде jÿс кой болзын, бир койыгар jылыйып калган болзын. Jылыйган койды таап алганча бедиреерге, тогузон тогус койын ол куба чöлдö артырып койор эмес пе? 5 Таап алгажын, сÿÿнип, койды jардына артынып алар. 6 Jанып келеле, наjыларын ла айылдаштарын кычырып алып, олорго айдар «Мениле кожо сÿÿнигер, jылыйган койымды таап алдым!» 7 Айдып турум слерге Кудайга баштанары керек jок тогузон тогус актуга кöрö Ого баштанып турган кинчектÿ бир кижиге теҥериде артык сÿÿнгилеер.

Jылыйган акча керегинде

8 — Ол эмезе, бир ÿй кижиде он мöҥÿн акча болзын, бир акчазын jылыйтып салган болзын. Jарыткышты кÿйдÿрип алып, айлыныҥ ичин сибирип, онызын таап алганча, кичеенип бедиреер эмес пе? 9 Таап алгажын, ÿÿре-jелелерин, айылдаштарын кычырып алып, айдар: «Мениле кожо сÿÿнигер, jылыйган акчамды таап алдым!» 10 Айдып турум слерге: Кудайга баштанып турган кинчектÿ бир де кижиге Кудайдыҥ ангелдери алдында сÿÿнчи болуп jат.

Тенибер уул керегинде

11 Иисус база айтты: — Бир кижиде эки уул болгон. 12 Кичÿзи адазына айткан: «Ада! Jööжöгöрдöҥ jедижер ÿлÿÿмди меге беригер». Адазы jööжöни уулдарына бöлип берген. 13 Саадабай кичÿ уул ончозын jууп, ыраак ороонго атанган. Анда ол салдым, балыр jÿрÿп, акчазын ÿреп койгон. 14 Бары-jогын кородып саларда, ол ороондо ачана-торо башталып, немеге jединбей барган. 15 Барып, бу ороонныҥ улузыныҥ бирÿзине jалданарда, оны jалаҥына чочко кабыртып ийген. 16 Чочконыҥ jайынтызыла да болзо, кардын толтырайын дезе, оны да берери чыкпай турган. 17 Санаа алынып, айдынган: «Адамныҥ канча jалчылары курсакты jип тÿгезип болбой jат, мен дезе торолоп öлöргö jеттим! 18 Туруп, адама барып, айдадым: 'Ада, теҥериге удура ла слердиҥ алдыгарда кинчек эттим. 19 Уулыгар деп аданар учурым jок, мени jалчылараарга кожуп алыгар'». 20 Туруп, адазына барган. Оны адазы ыраагынаҥ кöрÿп ийеле, ичи ачыган, удура jÿгÿрип келеле, мойнынаҥ кучактап, окшой берген. 21 Уулы: «Ада! — деген. — Теҥериге удура ла слердиҥ алдыгарда кинчек эттим. Уулыгар деп аданар учурым jок». 22 Jе адазы кулдарына jакарган: «Кийимниҥ болзо jакшызын экелип, балама кийдиригер, сабарына болзо jÿстÿк сугугар, будына болзо öдÿк кийдиригер. 23 Семирткен бозуны экелип, сойыгар jийлик, jыргайлык! 24 Бу уулым öлгöн бойы тирилди, jылыйган бойы табылды». Оноҥ jыргай бергендер. 25 Jаан уул дезе кырада болгон. Jанып келедип, айылдаҥ кожоҥ чыгып турганын угуп ийген. 26 Jалчылардыҥ бирÿзин алдырып алала, анда не болуп турганын сураган. 27 Онызы айткан: «Карындажыҥ jанып келген. Ол эзен-амыр jанып келди деп, адаҥ сÿÿнип, семирткен бозуны сойгон». 28 Jаан уул ööркöйлö, айлына кирбеген. Адазы чыгып келеле, оны кычыра берген. 29 Jе ол адазына айткан «Бат, канча jылга улай слерге иштеп, айткан сöзигердеҥ чыкпай jÿрдим. Jе наjыларыҥла кожо jыргап ал деп, меге уулак та айдып бербедигер. 30 Баскын-тоскын ÿй улуска биригип, ар-jööжöзин кородып койгон бу уулыгар jанып келерде, ого семирткен бозу сойдыгар!» 31 Адазы дезе ого айткан: «Уулым, сен jаантайын мениле кожо, мениҥ не барым — сенийи. 32 Бу карындажыҥ öлгöн бойы тирилди, jылыйган бойы табылды деп сÿÿнип, jыргаар керек».

Лукa 16

Чындык байлык керегинде

1 Иисус Бойыныҥ ÿренчиктерине дезе айтты: — Бир бай кижиде айыл башкараачы болгон. Ол jööжöзин кородып jат деп, байга jетиргендер. 2 Онызын алдырала, айткан: «Бу сен керегинде нени угуп турум? Эткен ижиҥе jартамал эт, бу иште сениҥ артар учурыҥ jок». 3 Айыл башкараачы бойында айдынган: «Эм канайдайын? Бийим мени иштеҥ jайладып jат. Jер казып болбозым, суранчыктап jÿреринеҥ уйалып jадым. 4 Бу иштеҥ чыгарып салза, улус мени айылдарына jуудып алзын деп, нени эдерин билерим» — дейле, 5 бийине тöлÿлÿ улусты таҥынаҥ алдыра берген. «Бийиме канчаны тöлÿлÿ эдиҥ?» — деп, баштапкызынаҥ сураган. 6 Онызы: «Jÿс бочко май» — деген. Айдарда, ого айткан: «Кол салган чаазыныҥды алып, отур, 'бежен' деп, капшай бичи». 7 Оноҥ: «Сен канча кирелÿ тöлÿлÿ эдиҥ?» — деп, öскöзинеҥ сураган. Онызы: «Jÿс таар буудай» — деген. Айдарда, ого айткан: «Кол салган чаазыныҥды алып, 'сегизен' деп бичи». 8 Санаа-укаалу эткени учун чынга турбас немелердиҥ башкараачызын бий мактаган. Jердеги jÿрÿмниҥ уулдары бойы ошкош улус ортодо jарыктыҥ уулдарына кöрö санаалу. 9 Мен де слерге айдып турум: чынга турбас байлыкла бойлорыгарга нöкöрлöр таап туругар. Оноҥ, байлыгар корозо, слерди мöҥкÿ айлы-jурттарына jууткылап алзын. 10 Аска бÿдÿмjилÿ болгоны, кöпкö дö бÿдÿмjилÿ. Аска бÿдÿмjи jок болгоны, кöпкö дö бÿдÿмjи jок. 11 Чынга турбас байлыкты слерге бÿдÿмjилеерге jарабас болзо, чындык байлыкты кем бÿдÿмjилеер? 12 Кижинийине бÿдÿмjизи jок болгоныгарда, бойыгардыйын слерге кем берер? 13 Кандый да кул эки бийге бир уунда jалчыланып болбос: эмезе бирÿзин jаман кöрöр, экинчизин дезе сÿÿр; эмезе бирÿзине кичеенер, экинчизин дезе керектебес. Кудайга ла jööжöгö теҥ jалчыланып болбозыгар. 14 Мыны ончозын фарисейлер де угуп, акчага ач бойлоры, Иисусты электеп каткырышты. 15 Иисус олорго айтты: — Улус алдында акту болуп кöрÿнедигер, jе Кудай jÿрегеерди билер. Улус ортодо бийик баалалып турганы, Кудайга jескинчилÿ. 16 Иоаннаҥ озо Jасак ла jарчылардыҥ сöзи jарлалган. Эмдидеҥ ала дезе Кудайдыҥ Каандыгы керегинде Сÿÿнчилÿ Jар jарлалат, кажы ла кижи ого кирерге кÿч салат. 17 Jасакта бир чийик jоголгончо, jер ле теҥериге jоголорго jеҥил. 18 Ÿйиле айрылыжып, öскö кижи алганы, онызыла кинчекке киргени ол. Айрылыжып калганды алганы, оныла кожо кинчек эткени ол.

Бай кижи ле Лазарь

19 Иисус оноҥ айтты: — Бир бай кижи болгон. Каан чылап кийинип, кÿнÿҥ сайын jыргап-сайрап jÿрер. 20-21 База бастыра бойы ириҥ-баалулу Лазарь деп тÿреҥи кижи болгон. Байдыҥ столынаҥ тÿшкенди jийин деп, оныҥ каалгазыныҥ jанында jадатан. Ийттер келип, баалузын jалап туратан. 22 Jе бат, тÿреҥи jада калган, ангелдер оны Авраамга коштой апарып салгандар. Бай да jада калган, оныҥ сööгин jууп койгондор. 23 Ол, таамыда кыйналып jÿрген бойы, öрö кöрзö, ыраагында Авраам jÿрген, коштойында дезе — Лазарь. 24 Бай кыйгыра берген: «Авраам адабыс! Меге буурсап, Лазарьды бери ийзеҥ, сабарыныҥ бажын сууга чыктыдып, тилимди соотсын. Бу от-jалбыштыҥ изÿзине кыйналып турум!» 25 Jе Авраам айткан: «Уулым, эске алынып ийзеҥ, эзен jÿрериҥде, сен ончо jакшыны алгаҥ, Лазарь дезе ончо jаманды. Эмди ол мында кооттоп jат, сен дезе кыйналып jадыҥ. 26 Ого ÿзеери, слердиҥ ле бистиҥ ортобыста — алыс jер. Оныҥ учун мынаартынаҥ слерге барайын дегени, барып болбос, оноортынаҥ биске келейин дегени, келип болбос». 27 Айдарда, бай айткан: «Оны бистиҥ айылга ий деп, сурап турум сени, адабыс! 28 Беш карындажым бар эди. Бу кыйынду jерге тÿшпезин деп, ол барып, олорго керелезин». 29 Авраам айткан: «Олордо Моисей ле jарчылар бар, олорды уксын!» 30 «Jок, Авраам адабыс, — деп, ол айткан: — öлгöн улустыҥ бир-бирÿзи олорго барза, олор Кудайга баштанар». 31 Jе Авраам ого айткан: «Моисейди ле jарчыларды уккулабай турган болзо, олорды кем де, керек дезе, тирилген кижи де, бÿдÿндирип болбос».

Лукa 17

Кинчек ле бÿдетени керегинде

1 Иисус ÿренчиктерине айтты: — Jаманга баштаачы немелер келбейинче болбос, jе олор кем ажыра келген, ого ачу-корон! 2 Бу кичÿлердиҥ кажы бирÿзин jаманга баштаган кижиниҥ мойнына теерменниҥ тажын буулап, оны талайга таштаган болзо, ого торт болор эди. 3 Мынаҥ чеберленип jÿрÿгер! Карындажыҥ сеге jаман эткежин, каарып айт, кинчегин алынза, jаманын таштап кой. 4 Кÿнине jети катап jаман эделе, сеге jети катап келип, «Мен бурулу» дегежин, jаманын таштап кой. 5 — Кудайга бÿдер кÿÿнибисти тыҥыдарга болуш — деп, апостолдор Кайраканнаҥ сурадылар. 6 Кайракан каруу jандырды: — Бÿдеригер горчицаныҥ ÿренинче болуп, бу турган агашка «Тазыл-тамырыҥла кожо кодорылып, бойыҥды бойыҥ талайга апарып отургус!» — деген болзогор, ол слерге багар эди. 7 Кажы бирÿгер кыралап эмезе малдап jÿрген кулду болзын. Байагы кул иштеҥ jанып келзе, ого «Капшай отурып ажан!» — деп айдар бедигер? 8 Карын, мынайда айдар jогоор бо: «Меге казан ас, мен ичип-jип отурганчам, курчанып алып, мени кичееп кÿндÿле, оноҥ бойыҥ ичип-jиириҥ». 9 Jакаругарды бÿдÿрген кулыгарга алкыш-быйаныгарды айдар бедигер? 10 Анайып ок слер де, jакаруны бÿдÿреле, мынайда айдыгар: «Бис неге де турбас кулдар эдибис, бис jÿк молjу-керегисти бÿдÿрдис». 11 Иерусалим jаар jолдо Иисус Самар ла Галилейдиҥ ортозынча барып jаткан. 12 Бир jуртка кирип jадарда, Ого капкаш баалулу он кижи учурады. Олор ыраагында токтой тÿжÿп, 13 кыйгырыжа бердилер — Иисус, Ÿредÿчи! Биске буурса! 14 Олорды кöрöлö, Иисус: — Абыстарга барып кöрÿнигер — деди. Олор барып jадала, арутала бердилер. 15 Олордыҥ бирÿзи дезе, бойыныҥ jазылганын кöрöлö, ойто бурулды. Тыҥ ÿнденип Кудайды алкап, 16 Иисустыҥ будыныҥ алдына кöҥкöрö jыгылып, Ого алкыш-быйанын jетирип турды. Ол самар кижи болгон. 17 — Аруталганы он кижи эмес беди? Арткан тогузы кайда? — деп, Иисус сурады. — 18 Кудайга алкыш-быйанын jетирерге, öскö укту бу кижидеҥ башка, олордыҥ бирÿзи де келбеди бе? — дейле, 19 ого айтты: — Тур, бар. Бÿдÿп турганыҥ сени аргадап алды.

Кудайдыҥ Каандыгыныҥ келери

20 Кудайдыҥ Каандыгы качан келер деп, фарисейлер сураарда, Иисус каруу jандырды: — Кудайдыҥ Каандыгы танылу келбес. 21 «Ол мында!» эмезе «Туку анда!» дешпес, нениҥ учун дезе Кудайдыҥ Каандыгы — öзöк-кöксигерде. 22 Ÿренчиктерине дезе айтты: — Кижи Уулыныҥ ого jÿк бир де кÿнин болзо кöрöр кÿÿнигер келер öй болор, jе оны кöрбöзигер. 23 Слерге: «Ол мында!», «Туку анда!» — дешкилеер. Тап эдип, олордыҥ кийнинеҥ jÿгÿрбегер. 24 Jалт эделе, теҥериниҥ бир учынаҥ экинчи учына jетире jарыдып ийген jалкындый, Кижи Уулы Бойыныҥ кÿнинде андый болор. 25 Jе озо баштап Ол кöп кыйналар, бу ÿйениҥ улузы Оноҥ jана тÿжер учурлу. 26 Нойдыҥ кÿндеринде болгондый, Кижи Уулыныҥ кÿндеринде андый ок болор: 27 Ной ковчегке кирердиҥ киргенче, улус ичип-jип jаткан, кижи алары алып, кижиге барары барып турган. Оноҥ чайык чыгып, ончозы чöҥÿп калган. 28 Лоттыҥ кÿндеринде база андый ок болгон улус ичкен-jиген, садышкан, аш салган, агаш тарыган, туралар туткан. 29 Jе Лот Содомноҥ jÿре берген кÿн теҥеридеҥ от ло кÿкÿр jаап, ончозы кырылып калган. 30 Кижи Уулы ачылар кÿн андый ок болор! 31 Ол кÿн jабынчыда болгон кижи, не-немези дезе айылдыҥ ичинде болгожын, онызын алайын деп тÿшпезин; кырада jÿргени, бурулбазын! 32 Лоттыҥ абакайын сананып jÿрÿгер! 33 Jÿрÿмин чеберлейин дегени, онызын jылыйтар, jÿрÿмин jылыйтканы, онызын тындандырып алар. 34 Айдып турум слерге, ол тÿнде эки кижи бир тöжöктö jадар: бирÿзин алып баргылаар, бирÿзин дезе артырып койгылаар; 35 эки ÿй кижи кол теермен тартар: бирÿзин алып баргылаар, бирÿзин дезе артырып койгылаар. 36 Кырада эки кижи jÿрер: бирÿзин алып баргылаар, бирÿзин дезе артырып койгылаар. 37 Айдарда, ÿренчиктер Оноҥ сурадылар: — Бу кайда болор, Кайракан? Иисус айтты: — Сööк jаткан jерге кан-кеределер jуулар.

Лукa 18

Тул ÿй кижи ле jаргычы керегинде

1 Jаантайын мÿргÿп, чöкöбöйтöнин билгилеп jÿрзин деп, Иисус олорго укаа сöс айтты: 2 — Бир калада jаргычы болгон. Ол Кудайдаҥ да коркыбайтан, улустаҥ да уйалбайтан. 3 Бу ок калада бир тул ÿй кижи болгон. Ол jаргычыга келип, «Мени öштÿмнеҥ корула» — деп, jайнап сурап туратан. 4 Jаргычы узак öйгö jöпсинбей, оноҥ бойында айдынган «Мен Кудайдаҥ коркыбас, улустаҥ уйалбас та болзом, 5 бу тул ÿй кижи меге амыр бербей турганда, оны корулайын, мени тÿйметпезин, база келбезин». 6 — Ак-чек эмес jаргычы нени айтканын уктыгар ба? — деп, Кайракан айтты. — 7 Кудай Бойына тÿн-тÿш jайнап турган талдалгандарын корулабас беди, олорды корулаарын саададып та турган болзо? 8 Айдып турум слерге олорды саадабай корулаар. Jе Кижи Уулы келеле, Ого бÿдÿп турганды jердеҥ табар ба?

Фарисей ле албанчы керегинде

9 Бойлорын актузынып, öскöлöрин jабыссынып турган кезик улуска дезе Иисус укаа сöс айтты: 10 — Эки кижи мÿргÿÿрге, Öргööгö кирген бирÿзи фарисей, экинчизи дезе — албанчы. 11 Фарисей туруп, бойында мÿргÿген «Э-э, Кудай! Мен öскö улустый тонокчы, кÿjÿрчи, балыр jÿрÿмдÿ эмезе бу албанчыдый эмес болгоныма, Сеге алкыш-быйан jетирип турум. 12 Неделеде эки катап орозо тудуп, алганымныҥ онынчы ÿлÿÿзин берип jадым». 13 Албанчы дезе, ыраагында туруп, теҥери öрö кöрöргö дö тидинбей, jе тöжине согунып, айдынып турган: «Э-э, Кудай, меге, кинчектÿ кижиге, буурсак бол!» 14 Айдып турум слерге: фарисей эмес, бу кижи Кудайдыҥ алдында кöп акталып jанган. Бийиктединген кажы ла кижи — jабызадылар, jабызыдынганы — бийиктедилер.

Кудайдыҥ Каандыгына кем кирер?

15 Кол тийгиссин деп, Иисуска кичÿ балдарды экелип турдылар. Ÿренчиктери дезе, мыны кöрöлö, олорды jуутпай тургандар. 16 Jе Иисус балдарды Бойына кычырып алып, айтты: — Балдарды божодыгар, Меге келерге буудактабагар. Кудайдыҥ Каандыгы мындыйлардыйы эди. 17 Чынын айдадым слерге Кудайдыҥ Каандыгын бала чылап алынбаган кижи ого кирбес. 18 — Быйанду Ÿредÿчи! Мöҥкÿ jÿрÿмди энчиленерге, нени эдейин? — деп, бийлердиҥ бирÿзи Иисустаҥ сурады. 19 Иисус ого айтты: — Мени не быйанду дейдиҥ? Кем де быйанду эмес, jаҥыс Кудай быйанду. 20 Чайдам болбо, кижи öлтÿрбе, ууры этпе, тöгÿн керелебе, ада-энеҥди тооп jÿр деген jакылталарды билериҥ. 21 Бий: — Мыны ончозын jиит тужымнаҥ ала чек туткан эдим — деди. 22 Мыны угала, Иисус ого айтты: — Сеге база бир неме jетпейт: не барыҥды садып ийип, тÿреҥилерге ÿлеп бер. Ол тушта теҥериде эрjинелÿ болорыҥ. Оноҥ келип, Мени ээчий бар. 23 Jе байагы кижи мыны угала, кунуга берди: ол коркышту бай кижи болгон. 24 Иисус оныҥ кунуга бергенин кöрöлö, айтты: — Бай улуска Кудайдыҥ Каандыгына кирерге кандый кÿч! 25 Бай кижиге Кудайдыҥ Каандыгына киреринеҥ, тööгö ийне ÿйдинеҥ öдöргö jеҥил. Мыны уккан улус айттылар: 26 — Айдарда, кем аргаданар аргалу? 27 — Улустыҥ эдип болбозын Кудай эдер аргалу — деп, Ол каруу jандырды. 28 Петр айтты: — Бат, айлы-jуртыбысты артырып, Сени ээчиген эдибис. 29 Иисус олорго айтты: — Чынын айдадым слерге айлы-jуртын, эмезе ада-энезин, эмезе ага-карындажын, эмезе алган эжин, эмезе бала-барказын Кудайдыҥ Каандыгына болуп артырала, 30 бу чакта чик-jок кöпти албаган кижи jок, келер чакта дезе, — мöҥкÿ jÿрÿмди. 31 Он эки ÿренчигин таҥынаҥ кычырып алып, олорго айтты: — Бат, Иерусалимди öрö чыгып отурыс. Кижи Уулы керегинде jарчылардыҥ ончо бичилгени бÿдер. 32 Эйе, Оны кара jаҥдуларга берип ийгилеер, электегилеер, базынгылаар, Ого тÿкÿргилеер, 33 Оны камчылагылаар, оноҥ öлтÿргилеп койор. Jе ÿчинчи кÿнде Ол тирилер. 34 Jе олор мынаҥ нени де аайлабадылар. Бу сöстöр олорго туйук болгон, олор айдылганын оҥдобогондор.

Сокорды jасканы

35 Иисус Иерихонго jууктап келерде, jол куйнунда бир сокор суранчыктап отурган. 36 Jаныла кöп улус öдÿп jатканын угала, ол бу не атасы — деп сурады. 37 Ого: — Назаретте jерлÿ Иисус öдÿп jат — дедилер. 38 Айдарда, сокор: — Давид уулы Иисус, меге буурса! — деп, кыйгыра берди. 39 Ичкертинде базып бараткан улус оны унчуктырбаста, ол там ары кыйгырды: — Давид уулы, меге буурса! 40 Иисус токтой тÿжÿп, «Оны Меге экелигер» — деди. Сокор Ого базып келерде, 41 — Сеге нени эдейин? Сеге не керек? — деп, оноҥ сурады. Ол айтты: — Кайракан, кöзим jарызын деп турум! 42 Иисус ого: — Кöзиҥ jарызын! — деди. — Бÿдÿп турганыҥ сени аргадап алды. 43 Бу тарый кöзи jарып, ол Кудайды мактап, Иисусты ээчий басты. Мыны кöрöлö, ончо улус Кудайды мактадылар.

Лукa 19

Иисус Закхей-эште

1 Иисус Иерихонго кирип, оныҥ ичиле базып бараткан. 2 Бу калада Закхей деп кижи jуртаган. Ол албанчылардыҥ бийи, бай кижи болгон. 3 Иисусты кем болгонын кöрöргö кÿÿнзеп, jе кыскачак сынду болуп, улус ажыра кöрÿп албай турган. 4 Айдарда, озолой jÿгÿрип барала, jаныла öтсö, Оны кöрöргö, смоква агашка чыгып алды. 5 Иисус ол jерге jедип келеле, саҥ öрö кöрÿп, айтты: — Закхей, капшай тÿш! Меге бÿгÿн сениҥ айлыҥа тÿжер керек. 6 Ол меҥдей тÿжÿп, Оны айлында сÿÿнчилÿ уткыды. 7 Ончозы мыны кöрöлö, Ол кинчектÿ кижиниҥ айлына кирди деп, арбаныжып турдылар. 8 Закхей дезе туруп, Кайраканга айтты: — Кайракан! Jööжöмниҥ кабортозын тÿреҥилерге берейин, кемди кÿjÿреген болзом, тöрт катап кöп jандырып берейин. 9 Иисус айтты: — Бÿгÿн бу айылга аргадаш келди бу да кижи Авраам уулы. 10 Кижи Уулы дезе, jылыйганды таап, аргадаарга келген. 11 Мыны уккан улуска Ол укаа сöс айтты. Ол Иерусалимге jуук болгон, оныҥ учун Кудайдыҥ Каандыгы удабас jедип келер деп, олор санангандар. 12 Иисус: — Каандык алып, кайра jанарга, укту-тöстÿ бир кижи ыраак ороонго атанып jаткан — деди. — 13 Он кулын алдырып алып, олорго он мина акча берип, айткан: «Мен jанганчам, акчаны эбиртигер». 14 Jаҥыс jердиҥ улузы оны кöрбöс болгон, кийнинеҥ ары элчилер ийип, мынайда айттыргандар: «Ол бистиҥ кааныбыс болзын деп турганыс jок». 15 Jе ол каанныҥ ширеезин алала, jанып келген. Кем кандый кирелте алганын сурап угарга, мöҥÿн берген кулдарын бойына кычырзын деп jакарган. 16 Бирÿзи келип, «Бийим, сениҥ мина акчаҥ он мина экелди» — деген. 17 Ого айткан: «Jакшы, керсÿ кул! Аска бÿдÿмjилÿ болдыҥ, он каламды башкар». 18 Экинчи кул келип, «Бийим, сениҥ мина акчаҥ беш мина экелди» — деген. 19 «Сен де беш каламды башкар» — деп, ого айткан. 20 Ÿчинчизи келип, айткан: «Бийим, сениҥ минаҥ бу, оны арчуулга тÿÿп, чеберлеп jÿрдим. 21 Кату кижи деп, сенеҥ коркыдым салбаган немени алатан эдиҥ, ÿрендебеген немени кезетен эдиҥ». 22 Ого айткан: «Бойыҥныҥ ок сöзиҥле сени jаргылаарым, jаман кул! Мени салбаган немени алатан, ÿрендебеген немени кезетен кату кижи деп, сен билген эмейиҥ. 23 Айдарда, мöҥÿнимди не керек эбиртпедиҥ, мени келип, оны кирелтелÿ алзын деп?» 24 Оноҥ кожо jÿрген улуска jакарган: «Оныҥ миназын алыгар, он миналуга беригер!» 25 «Бийибис, ондо тегин де он мина бар» — дешкендер. 26 Олорго айткан: «Jе мен слерге айдып турум бардыҥ барына берилер, jоктыҥ не бары да айрылар. 27 Мени каан болбозын деп jÿрген öштÿлеримди дезе, бери экелип, мениҥ алдымда öлтÿригер».

Иерусалимге киргени

28 Мыны айдала, Иисус Иерусалимди öрö чыгып, оноҥ ары барды. 29 Елеон кырдыҥ эдегинде турган Виффагия ла Вифанияга jууктап келерде, ÿренчиктердиҥ экÿзин ийип, 30 айтты: — Одоштой jуртка барыгар. Ого кирип, бир де кижи минбеген, буулап койгон эштектиҥ кулунын кöрÿп ийеригер. Оны чечеле, бери экелигер. 31 Кем кижи слердеҥ: «Не керек чечип jадыгар?» — деп сураза, «Ол Кайраканга керек» — дегер. 32 Ийгендери барып, Оныҥ айтканынча таап алдылар. 33 Кулун эштекти чечкилеп jадарда, «Эштекти не керек чечип jадыгар?» — деп, ээлери сурады. 34 Ÿренчиктер: «Ол Кайраканга керек» — дедилер. 35 Кулун эштекти экелеле, кийимдерин оныҥ белине арта салып, Иисусты ого миндирдилер. 36 Jортып барадарда, улус кийимдерин jолго jайып турдылар. 37 Ол Елеон кырды тöмöн алган jолго jууктап келерде, ал-камык ÿренчиктер тыҥ ÿнденип, сÿÿнижип, кöргöн ончо кайкалдары учун Кудайды алкай бердилер: 38 — Кайраканныҥ адынаҥ келип jаткан Каан алкышту! Теҥериде энчÿ болзын, кöк-теҥериде турганга мак! 39 Улустыҥ ортозынаҥ кезик фарисейлер айттылар: — Ÿредÿчи, ÿренчиктериҥди токтот. 40 Jе Ол каруу jандырды: — Айдып турум слерге олор унчукпай барза, таштар кыйгырыжып чыгар. 41 Калага jууктап келеле, ого кöрöлö ыйлап, 42 айтты: — Э-э, энчÿ сеге нени экелерин ого jÿк бу кÿнде билген болзоҥ кайдат! Jе оны бÿгÿн сениҥ кöзиҥ кöрÿп болбос. 43 Сениҥ кÿндериҥ jедип, öштÿлериҥ сени эбире казыктар кадаар, курчап алар, ончо jанынаҥ кыстап келер. 44 Кудай сеге келип jÿрген öйди таныбаганыҥ учун сени jемирип, балдарыҥды сенде кырып салгылаар, сенде таш ÿстине таш та артырбас.

Öргööни арутаганы

45 Иисус Öргööгö киреле, садыжып турган улусты сÿрÿп, 46 олорго айдып турды: — Бичилген сöс бар: «Мениҥ айлым улус мÿргÿйтен айыл болор». Слер дезе оны тонокчылардыҥ уйазы эдип алдыгар! 47 Ол кÿнÿҥ сайын Öргööдö ÿредер болды. Улу абыстар, бичикчилер ле калыктыҥ башчылары Оны öлтÿрер эбин бедиреп jÿрдилер. 48 Jе мыны канайда эдерин билбей тургандар, нениҥ учун дезе улус ончозы Оны угуп, Оноҥ айрылбас болгон.

Лукa 20

Иисустыҥ jаҥы

1 Иисус Öргööдö улусты ÿредип, Сÿÿнчилÿ Jар jарлап jÿрген кÿндердиҥ бирÿзинде улу абыстар, бичикчилер jаандарла кожо базып келеле, 2 Ого айттылар: — Биске айт, мыны кандый jаҥла эдип турганыҥды, андый jаҥды Сеге кем бергенин. 3 Иисус олорго каруу jандырды: — Мен де слердеҥ бир неме сурап угайын, Меге айдыгар 4 Иоанныҥ крестеп jÿргени теҥеридеҥ болгон бо, эмезе кижилердеҥ бе? 5 Олор дезе бойлоры ортодо табыштылар: «'Теҥеридеҥ' дегей эди, ол тушта: 'Ого не керек бÿтпедигер?' — деер. 6 'Кижилердеҥ' дезебис, ончо улус бисти ташла шыбалап öлтÿрер, нениҥ учун дезе Иоанн jарчы болгонына бÿткилеп jат». 7 «Кайдаҥ болгонын билбезис» — дедилер. 8 Иисус олорго айтты: — Мыны кандый jаҥла эдип турганымды слерге Мен де айтпазым.

Jалданган ишчилер керегинде

9 Оноҥ Иисус улуска мындый укаа сöс айтты: — Бир кижи виноград-агаш тарыйла, оны ишчилерге табыштырып, узакка атана берген. 10 Бойыныҥ öйинде виноградтыҥ jиилегинеҥ ого берзин деп, ишчилерге кулын ийген. Jе олор ийген кулды токпоктойло, как куру jандыргандар. 11 Виноград ээзи öскö кулын ийген, jе онызын да токпоктоп, уйатка тÿжÿреле, база как куру jандыргандар. 12 Ÿчинчи кулын ийерде, оны шыркалап, сÿрÿп ийгендер. 13 Айдарда, виноград ээзи айткан «Эм канайдайын? Карузыган уулымды ийедим, айса болзо, олор оноҥ уйалар». 14 Jе ишчилер байагы уулды кöрöлö, бойбойлоры ортодо шÿÿшкендер «Адазыныҥ энчизин алар уул бу. Оны öлтÿрип салалы, энчи бистийи болор». 15 Уулды виноградагаштыҥ тыштына чыгара таштап, öлтÿрип койгондор. Виноград-агаштыҥ ээзи эм олорды канайдар деп туругар? 16 Келип, байагы ишчилерди öлтÿрер, виноградты дезе öскö улуска табыштырар. Мыны угуп турган улус: — Андый неме болбос! — дештилер. 17 Иисус олорго чике кöрÿп, айтты: — Айдарда, «Тура тудаачылар jектеп койгон таш булуҥныҥ тö4 зиндеги таш болуп калды» — деп бичилгени не болотон? 18 Бу ташка jыгылган не ле кижи чачылар; таш кемниҥ ÿстине тÿшсе, оны былчып койор. 19 Улу абыстар ла бичикчилер бу укаа сöстö олор керегинде айдылганын билип ийдилер. Иисусты каруулга алайын дейле, улустаҥ коркыдылар.

Калан керегинде сурак

20 Иисусты кетежип, Ого бир канча улус ийдилер. Олор ак-чек улус болуп кöрÿнип, башчыныҥ jаҥына Оны табыштырып берерге, Оныҥ сöзинеҥ jик табар учурлу болгон. 21 Ийген улус барып, Ого айттылар: — Ÿредÿчи! Бис билерис, Сениҥ айткан сöзиҥ ле ÿредÿÿҥ чындык болгонын, улусты ылгаштырбай, Кудайдыҥ jолына чын ÿредип турганыҥды. 22 Биске каганга калан тöлööргö jараар ба, эмезе jок по? 23 Иисус олордыҥ меке-сÿмезин билип, айтты: — Мени не ченеп туругар? 24 Меге динарий акча кöргÿзигер: анда кемниҥ сÿри ле ады? Олор: — Кагандыйы — дедилер. 25 Ол айтты: — Анайдарда, кагандыйын каганга беригер, Кудайдыйын — Кудайга. 26 Улус алдында Оныҥ сöзинеҥ jик таап болбой, берген каруузына кайкажып, унчукпай тура калдылар.

Тирилиш керегинде сурак

27 Öлгöндöр тирилбес дежетен бир кезик саддукейлер келип, Иисустаҥ сурадылар: 28 — Ÿредÿчи! Моисей биске бичип берген эди, кемниҥ карындажы, ÿйлÿ бойы, бала jок öлгöжин, оныҥ ÿйин карындажы алып, карындажыныҥ угын улалтар учурлу деп. 29 Jети карындаш кижи болгон. Бирÿзи кижи алала, бала jок бойы jада калган. 30-31 Ÿй кижини экинчи, ÿчинчи карындажы алган, анайып jетилези алып, бала артырбай, ончолоры jада калгандар. 32 Оноҥ ÿй кижи де jада калган. 33 Эм, айдарда, тирилгежин, бу jети эрдиҥ кажызыныҥ ÿйи болор ол? Оны jетилези алган эдилер. 34 Иисус олорго каруу jандырды: — Бу чактыҥ улузы кижи алып, кижиге барып jадылар. 35 Jе öлöлö тирилерге, келер öйдö jÿрерге jедип алган jарамык улус кижи де албас, кижиге де барбас; 36 öлÿп те болбос, ангелдер чилеп jÿрер. Олор Кудайдыҥ балдары болгылаар — тиргискен балдар. 37 Кÿйÿп jалбыраган тайа-jыраа керегинде куучынында Моисей Кайраканды Авраамныҥ Кудайы, Исаактыҥ Кудайы ла Иаковтыҥ Кудайы деп адап, öлгöн улус тирилер деп кöргÿскен. 38 Jе Кудай — Ол öлгöндöрдиҥ Кудайы эмес, Ол эзен jÿргендердиҥ Кудайы. Кудайга ончо улус тирÿ. 39 Кезик бичикчилер: — Jакшы айттыҥ, Ÿредÿчи! — дештилер. 40 Иисустаҥ кем де, нени де сураарга тидинбеди. Фпзрснр йдл? 41 Иисус дезе олорго айтты: — Улус нениҥ учун Христосты Давид уулы дешкилейт? 42 Сарындар бичигинде Давид бойы мынайда айткан эмес беди: «Кайракан Кайраканыма айткан: 43 'Öштÿлериҥди будыҥныҥ jанына салып бербейинчем, оҥ jаныма отур'». 44 Анайдарда, Давид бойы Христосты Кайракан деп адап турганда, Ол канайып оныҥ уулы болотон? 45 Ончо улус угуп турарда, Ол ÿренчиктерине айтты: 46 — Узун эдектÿ кеп кийип базып jÿрерин сÿÿр бичикчилердий болбоско, бойыгарды тудуныгар. Олор тепсеҥдерде уткыдарын, синагогаларда ичкери öдÿп отурарын, той-jыргалда тöрдö кыйын отурарын кÿÿнзеп jадылар. 47 Булар, тул ÿй улустыҥ jööжöзин ÿптеп jип, улус кöзинче удаан мÿргÿп турган бойлоры, там буруга калар!

Лукa 21

Тул ÿй кижиниҥ сыйы

1 Иисус кöрзö, Öргööдöги акча-jööжöниҥ кайырчагына бай улус сый салгылап турды. 2 Анайда ок оноор эки оок jес акча тÿжÿрип ийген тул ÿй кижини кöрöлö, 3 Ол айтты: — Чынын айдадым слерге бу jокту тул ÿй кижи ончозынаҥ кöп салды. 4 Сый эдип, ончолоры артыкташканын салган, ол дезе, андый jокту бойы, jÿрерге керектÿ калганчызын салган.

Христостыҥ келетени керегинде

5 Кезик ÿренчиктер Öргööни туткан кеен-jараш таштар, Оны кееркеткен баалу-чуулу сыйлар керегинде эрмектежип турарда, Иисус айтты: 6 — Слердиҥ мында кöрÿп турганыгардаҥ таш ÿстине таш артпас кÿндер келер. Ончозы jемирилип-сайалар. 7 — Ÿредÿчи, бу качан болор? — деп, Оноҥ сурадылар. — Мыныҥ темдеги кандый болор? 8 Ол айтты: — Чеберленигер, бойыгарды аскырбагар. Кöп улус Мениҥ адымды аданган келер, «Мен — Христос!» эмезе «Öй jуук!» — деер. Олорды ээчий барбагар! 9 Jуу-чак ла тÿймеендер керегинде угар болзогор, чочыбагар бу озо болор учурлу, jе учы ол тарый болбос. 10 Иисус оноҥ айтты: — Калык калыкка, каандык каандыкка удура туруп чыгар. 11 Алыстап тыҥ jерсилкиништер, ачана-торо, оору-jобол, коркымчылу немелер болор, теҥеридеҥ улу билдилер кöрÿнер. 12 Jе озо баштап Мениҥ адым учун слерди истежип тудар, сÿрер, синагогаларга апарып jаргылаар, тÿрмелеп койор, каандардыҥ, бийлердиҥ алдына апарып тургускылаар. 13 Олорго кере эдип, слерле андый болор. 14 Jÿрегерге салып алыгар бойыбысты корулап, нени айдарыбыс деп, кÿн-эртеде шÿÿбегер. 15 Мен слерге айдатан сöс лö ойгорлык берерим. Öштÿлеригердиҥ бирÿзи де ого удурлажып та, удура сöс тö айдып болбос. 16 Слерди керек дезе ада-энелеригер, ага-карындаштарыгар, тöрööндöригер, наjыларыгар öштÿлерге берип ийер, кезигерди дезе öлтÿрип койор. 17 Слерди Мениҥ адым учун ончолоры jаман кöрöр. 18 Jе бажыгардаҥ кыл да jылыйып калбас. 19 Чыдамкай болуп, jÿрÿмигерди аргадап алыгар. 20 Иерусалимди черÿ курчап алганын кöрöр болзогор, оныҥ ээн калар öйи jууктап келди деп билигер. 21 Ол тужында Иудейде jÿргендер кырларга качсын, Иерусалимде jÿргендер оноҥ чыгып барзын, оныҥ тыштында jÿргендер ого кирбезин, 22 нениҥ учун дезе бу кÿндер бичилгени ончозы бÿтсин деп, кезедетен кÿндер болор. 23 Ол кÿндерде барлуларга, бала эмискендерге ачу-корон! Jердиҥ ÿстине улу тÿбек тÿжер, бу калыкка Кудай чугулданар. 24 Кезиги кылыш мизинеҥ öлгÿлеер, кезигин öскö калыктарга олjого апаргылаар. Кара jаҥдулар, бойыныҥ öйи тÿгенгенче, Иерусалимди будыла тепсегилеер. 25 Кÿнде, айда, jылдыстарда билдилер болор, талай кÿÿлеп, толкулар шуултынаҥ jердеги калыктар тÿймеп, алаҥ кайкап калган jÿрер. 26 Jерге келип jатканды сакып, оноҥ коркып, öлгÿлеер, нениҥ учун дезе теҥериниҥ кÿчтери косколор. 27 Ол тушта теҥериниҥ булудында улу кÿчтÿ ле макту келип jаткан Кижи Уулын кöргÿлеп ийер. 28 Мыныҥ ончозы бÿдÿп баштаза, сыныгарды тÿзедигер, бажыгарды кöдÿригер, — jайымыгар jууктап келеткени ол болор — дейле, 29 Иисус олорго укаа сöс айтты: — Смоквага ла ончо агаштарга кöрÿгер 30 бÿрлене бергенде, мыны кöрÿп, jай jууктап келди деп, бойыгар билип jадыгар. 31 Анайып ок слер де мыныҥ ончозы бÿдÿп турганын кöрöр болзогор, Кудайдыҥ Каандыгы jуук деп билигер. 32 Чынын айдадым слерге: мыныҥ ончозы бу ÿйе баргалакта болор. 33 Теҥери ле jер jастыгар, jе Мениҥ сöстöрим jастыкпас! 34-35 Бойыгарды тудуныгар, jÿрегерди калаҥы ла эзирик болоры, jадын-jÿрÿмниҥ сурактары олjолоп jоботпозын. Оноҥ башка ол кÿн jер-ÿстинде jаткандардыҥ ончозына сакыбаган jанынаҥ келер, олорго тузак ошкош болор. 36 Келип jаткан ончо тÿбектеҥ кыйып öдöргö, Кижи Уулыныҥ алдына турарга, jаантайын сергек болуп, мÿргÿп jÿрÿгер. 37 Иисус тÿште Öргööдö ÿреткен, тÿндерди дезе чыгып, Елеон кырда öткÿрип турган. 38 Улус Оны угарга, эртен турадаҥ ала Öргööгö келип тургандар.

Лукa 22

Иуданыҥ садынганы

1 Ачыбаган калаш jийтен, Пасха дейтен байрам jууктап келеткен. 2 Улу абыстар ла бичикчилер Иисусты тудуп öлтÿрер эбин бедиреп, jе калыктаҥ коркып тургандар. 3 Jе бат, он экÿниҥ бирÿзи Иуда Искариоттыҥ öзöк-буурына сатана кирди. 4 Ол улу абыстарга, бийлерге барып, Иисусты олорго канайда садып ийерин эрмектешти. 5 Олор сÿÿнип, ого акча берер болдылар. 6 Иуда jöпсинип, улус jок тушта Иисусты олорго садып ийетен эптÿ учурал бедиреп jÿрди.

Пасханыҥ ажын jигени

7 Ачыбаган калаш jийтен байрамныҥ кÿни jедип келди. Бу кÿнде пасханыҥ кураанын сойотон болгон. 8 Иисус Петр ла Иоаннды ийип, — Барып, биске пасханыҥ ажын jиирге белетегер — деди. 9 — Бисти кайда белетезин деп туруҥ? — олор сурадылар. 10 Иисус олорго айтты: — Бат, калага кирип jатсагар, слерге суулу jыракы апараткан кижи туштаар. Оныҥ кирер айлына jетире оны ээчий барыгар. 11 Айыл ээзине айдыгар «Ÿренчиктеримле кожо пасха jийтен кып кажызы — деп, Ÿредÿчи сурап jат». 12 Ол слерге jуунадып койгон ÿстиндеги телкем кыпты кöргÿзер. Анда белетегер. 13 Олор барып, Оныҥ айтканынча таап алып, пасханы белетеп койдылар. 14 Öй jедип келерде, Ол кыйын отурды, Оныла кожо апостолдор. 15 Иисус олорго айтты: — Кыйналарымнаҥ озо бу пасханы слерле кожо jиирге тыҥ санаган эдим! 16 Айдып турум слерге: бу пасха Кудайдыҥ Каандыгында болгончо, Мен оноҥ база jибезим. 17 Айак алып, алкыш jетиреле, айтты: — Мыны алып, бойыгар ортодо ичип, эбиртигер. 18 Айдып турум слерге: Кудайдыҥ Каандыгы келбейинче, виноград jиилегинеҥ база ичпезим. 19 Калаш алып, алкыш jетирди, сындырала, олорго берип, айтты: — Бу — слер учун берилип jаткан Мениҥ эди-каным. Мени эске алынып, анайда эдип jÿрÿгер. 20 Курсак jиген кийнинде айакты база анайда берип, айтты: — Бу айак — слер учун тöгÿлип турган Мениҥ канымдагы jаҥы кереес. 21 Jе бат, Мени садып турганныҥ колы Менийиле кожо столдо. 22 Андый да болзо, Кижи Уулы темдектеп койгон jолло барып jат. Jе Оны садып jатканга ачу-корон! 23 Олор бой-бойлорынаҥ суража бердилер: — Бистиҥ кемибис оны эдер? 24 Оноҥ сöс блаашкылап, «Кемибис улу-jаан деп бодолор?» — дештилер. 25 Jе Иисус олорго айтты: — Кара jаҥдулардыҥ каандары калыгын бийлейдилер, башчылары дезе бойлорын быйан jетиреечилер дейдилер. 26 Jе ортогордо андый неме болбозын! Кемигер улу-jаан, кичÿдий болзын, кемигер jамылу, jалчыдый болзын. 27 Кемизи jаан кыйын отурганы ба, эмезе jалчы ба? Кыйын отурганы эмес пе? Мен дезе ортогордо — jалчыдый! 28 Мениле кожо ончо ченелтелерди öттигер. 29 Адам Меге кереестегени чилеп, Мен де слерге Каандык кереестеп турум. 30 Мениҥ Каандыгымда Мениҥ ажы-тузымды ичип-jииригер, Израильдиҥ он эки угын jаргылаарга, ширеелерге отурып аларыгар. 31 Кайракан оноҥ айтты: — Симон, Симон! Бат, сатана слерди буудай чылап сееп койсын деп сураган. 32 Jе Мен бÿдÿп турганыҥ jылыйбазын деп, сен учун мÿргÿдим. Меге ойто келзеҥ, карындаштарыҥныҥ бÿдÿп турганын тыҥыт. 33 Петр: — Кайракан! — деди. — Сениле кожо мен тÿрмеге де отурарга, öлöргö дö белен! 34 Jе Иисус: — Айдып турум сеге, Петр бÿгÿн пöтÿк эткелекте, Мени билбезим деп айдып, Менеҥ ÿч катап jана тÿжериҥ — дейле, 35 олорго айтты: — Мен слерди таар да, акча да, öдÿк те jок ийеримде, немедеҥ тутадыгар ба? Олор: — Недеҥ де тутабадыс — дедилер. 36 Айдарда, Ол айтты: — Jе эмди таарлу кижи онызын алзын, акчазын да алзын. Кемде jок болзо, кийимин садып ийип, кылыш садып алзын. 37 Айдып турум слерге: «Оны jазык эткендердиҥ тоозына коштылар» деп, Мен керегинде бичилгени бÿдер учурлу. Эйе, Мен керегинде бичилгени ончозы бÿдÿп, учына jедип барадыры. 38 Олор: «Кайракан, бат мында эки кылыш» — деерде, Ол «Jедер» — деди.

Елеон кырда мÿргÿгени

39 Иисус чыгып, Бойыныҥ jаҥынча Елеон кырга барды. Ÿренчиктери де Оны ээчий бардылар. 40 Jедер jерге jедип, Иисус олорго айтты: — Ченелтеге кирбеске, мÿргÿгер! 41 Бойы дезе, таш мергези кире ырайла, чöгöдöп, мÿргÿй берди: 42 — Ада! Кÿÿниҥ бар болзо, бу айакты Менеҥ jастыктыр. Андый да болзо, Мениҥ табымча болбозын, jе Сенийинче болгой! 43 Теҥеридеҥ Ого ангел кöрÿнип, тын-санаазын сергидип турды. 44 Ол тартыжуда болуп, там кичеенип мÿргÿди. Оныҥ тери jерге тамчылаган кан ошкош болды. 45 Мÿргÿп божойло, ÿренчиктерине келип, олордыҥ кунуккан бойлоры уйуктап jаткандарын кöрди. 46 — Не уйуктап jадыгар? — деп, Иисус олордоҥ сурады. — Туруп, ченелтеге кирбеске, мÿргÿгер!

Иисусты каруулга алганы

47 Иисус мынайда айдып турганча, кöп улус кöрÿнип келди. Он экÿниҥ бирÿзи, Иуда дейтени, олорды озолоп келип jатты. Иисусты окшоп ийерге, Ого jууктай басты. 48 Иисус ого айтты: — Иуда! Кижи Уулын окшошло садып туруҥ ба? 49 Ÿренчиктер керектиҥ аайын кöрÿп, айттылар: — Кайракан, кылышла чабалы ба? 50 Олордыҥ бирÿзи кылыжыла улу абыстыҥ кулына jаҥып, оҥ кулагын кезе чапты. 51 Иисус: «Болор, токтогор!» — дейле, кулдыҥ кулагына колыла тийип, jазып ийди. 52 Оны тударга келген улу абыстарга, Öргööниҥ каруулыныҥ бийлерине ле jаандарга дезе мынайда айтты: — Тонокчыны тудайын дегендий, Мени тудуп аларга кылышту ла казыкту келдигер. 53 Кÿнÿҥ сайын слерле кожо Öргööдö болуп jÿрдим, слер Меге тийбедигер. Jе эмди — слердиҥ öйигер ле карачкыныҥ jаҥы. 54 Оны тудуп алып, улу абыс-эшке экелдилер. Петр дезе ээчиде ыраагыла барган. 55 Олор кÿрентиктиҥ ортозына от салып, кожо отура берерде, Петр база олордыҥ ортозына отурып алды. 56 Бир jалчы ÿй кижи оныҥ от jанында отурганын кöрÿп, лаптап аjыктайла, айтты: — Бу да кижи Оныла кожо jÿрген. 57 Jе ол Оноҥ jана тÿжÿп: — Мен Оны билбезим, ÿй кижи — деди. 58 Бир эмеш болордо, база бирÿзи оны кöрÿп, «Сен де олордыйы» — деди. Jе Петр бу кижиге jок — деди. 59 Бир саат кире öйдиҥ бажында база кандый да кижи бÿдÿмjилÿ айда берди: — Бу да кижи Оныла кожо болгоны чын. Ол Галилейдиҥ кижизи эмей. 60 Jе Петр байагы кижиге: — Нени айдып туруҥ болбогой, билбезим — деди. Бу тарый, ол айдып турганча, пöтÿк этти. 61 Кайракан кайра баштанып, Петр jаар кöрди. «Пöтÿк эткелекте, Менеҥ ÿч катап jана тÿжериҥ» — деп, Кайраканныҥ ого айтканын Петр эске алды. 62 Кÿрентиктеҥ чыгала, öксöп ыйлады. 63 Иисусты тудуп турган улус Оны базынып, согуп, 64 кöзин таҥып, сурап турдылар: — Jарчы болуп танып, айт, Сени кем сокты? 65 Ого öскö дö кöп jаман сöстöр айттылар. 66 Тÿш боло берерде, калыктыҥ jаандары, улу абыстар, бичикчилер jуулыжып, Оны бойлорыныҥ оток-кÿреезине алып келдилер. 67 — Сен Христос болзоҥ, биске айт — деп, олор сурадылар. Ол дезе каруу jандырды: — Слерге айтсам, бÿтпезигер, 68 суразам, каруузын айтпазыгар. 69 Эмдидеҥ ала Кижи Уулы кÿчтÿ Кудайдыҥ оҥ jанында отурар. 70 — Анайдарда, Сен — Кудайдыҥ Уулы ба? — деп, ончолоры сурады. Ол каруу jандырды: — Мен деп, слер айтпай кайттыгар. 71 Олор: — Биске база кандый кере керек? — дештилер. — Бис мыны бойыбыс Оныҥ Бойынаҥ уктыбыс.

Лукa 23

Иисус Пилаттыҥ ла Иродтыҥ алдында

1 Оноҥ ончолоры öрö туруп, Иисусты Пилатка алып барала, 2 бурулай бердилер: — Бу кижи бистиҥ калыктыҥ кÿÿн-санаазын булгап, каганга калан тöлööргö буудактап, Бойын Христос Каан деп аданып jат. 3 — Сен иудейлердиҥ Кааны ба? — деп, Пилат Оноҥ сураарда, Ол каруу jандырып, — Сен айдып туруҥ — деди. 4 Пилат улу абыстарга ла калыкка айтты: — Бу кижидеҥ бир де буру таппай турум. 5 Jе олор jана баспай, айдып турдылар: — Ол Иудей ичинде ÿредип, улусты тÿймедип jат. Галилейде баштаган эди, эмди бери келгени бу. 6 Пилат Галилей дегенин угала, «Бу Галилейдиҥ кижизи бе?» — деп сурады. 7 Ол Иродтыҥ jеринеҥ деп билеле, Оны Иродко ийди. Ирод бу кÿндерде Иерусалимде ок болгон. 8 Иисусты кöрöлö, Ирод сÿрекей сÿÿнди Оны узактаҥ бери кöрöйин деп jÿрген. Ол Иисус керегинде кöп уккан, Оныҥ кандый бир кайкалын кöрöр болорым ба деп, иженип турган. 9 Ол Иисуска кöп сурактар берди, jе бирÿзине де каруу албады. 10 Улу абыстар ла бичикчилер туруп, Оны тыҥыда бурулап турдылар. 11 Ирод дезе бойыныҥ jуучылдарыла Оны базынып ла электеп, Ого jарык кеп катанчыктайла, Пилатка кайра ийди. 12 Мынаҥ озо öштöжип jÿрген Пилат ла Ирод ол кÿннеҥ ала наjылажып алдылар. 13 Пилат дезе, улу абыстарды, бийлерди ле улусты jууйла, 14 олорго айтты: — Улусты булгап jат деп, бу кижини меге экелдигер. Jе бат, слердиҥ кöзигерче шиҥжÿлеп, бурулап айткан сöстöригерди керелеген немени бу кижидеҥ таппадым. 15 Ирод то Оноҥ буру таппай, биске кайра ийген. Айдарда, Ол öлÿмге тургадый неме этпеген. 16 Мен Оны кезеделе, божодып ийерим. 17 Пилат байрам кÿнге кижендÿлердиҥ бирÿзин олорго божодор учурлу болгон. 18 Jе ончозы кыйгырыжа берди: — Ол öлзин! Биске Варавваны божот! 19 Варавва дезе калада тÿймеен болгоны ла кижи öлгöни учун тÿрмелеткен. 20 Пилат Иисусты божодып ийерге, улуска катап баштанды. 21 Jе олор: — Оны керип кой! Керип кой! — деп, кыйгырыжып турдылар. Пилат олорго ÿчинчи катап айтты: 22 — Ол не jаман эткен? Мен Оны öлтÿрер буру таппадым. Анайдарда, кезеделе, божодып ийедим. 23 Jе олор Оны кере тартсын деп некеп, там ла там тыҥыда кыйгырыжып турдылар. 24 Пилат олордыҥ некелтезин бÿдÿрер деп шÿÿди. 25 Тÿймеен болгоны ла кижи öлгöни учун тÿрмеде отурганды олордыҥ сураганынча божодып, Иисусты дезе олордыҥ табына берип ийди.

Керигени

26 Оноҥ Иисусты алып бардылар. Кырада jÿреле jанып келеткен Киринейдиҥ Симон деп кижизин тудала, Иисустыҥ кийнинеҥ апарзын деп, керÿ агашты ого jÿктендирип бердилер. 27 Иисусты ээчий ал-тÿмен улус, база ыйлашкан-сыкташкан ÿй улус барып jаттылар. 28 Ол дезе, булар jаар бурулып, айтты: — Иерусалим кыстары, Мен учун ыйлашпагар. Оныҥ ордына бойыгар, бала-баркагар учун ыйлажыгар. 29 «Бала таппастар, бала таппагандар, эмчегин эмиспегендер кежиктÿ!» деп айдар кÿндер jедип келедири. 30 Ол тушта кырларга: «Ÿстибиске аҥтарылыгар!»…— деп, тöҥ-кырлаҥдарга: «Бисти кöмÿп салыгар!» …— деп, айдып тура бергилеер. 31 Jажарып турган агашка анайда эдип турганда, кургак агашла не болор? 32 Оныла кожо кыйнап öлтÿрерге эки тонокчыны апаргандар. 33 Куу-Баш деген jерге келеле, Оны ла эки тонокчыны бирÿзин оҥ, öскöзин сол jанына керип койдылар. 34 Иисус дезе айтты: — Ада! Олордыҥ jаманын таштап кой. Олор нени эдип тургандарын билбей jадылар. Шеребей чачып, Оныҥ кийимин бойлоры ортодо ÿлежип алдылар. 35 Улус кöрÿп турган. Олорло кожо бийлер де шоодып, айдып тургандар: — Öскö улусты аргадап jÿрген эди, Ол Христос, Кудайдыҥ талдап алганы болзо, Бойын Бойы аргадап алзын! 36 Jуучылдар Оны база шоодып, базып келеле, уксус туттурып, 37 — Сен иудейлердиҥ Кааны болзоҥ, Бойыҥды Бойыҥ аргадап ал! — дежип тургандар. 38 Оныҥ ÿсти орто «Бу — иудейлердиҥ Кааны» деп грек, рим ле еврей сöстöрлÿ бичик илдилер. 39 Керидип койгон тонокчылардыҥ бирÿзи Оны jамандап, айдып турды: — Сен Христос болзоҥ, Бойыҥды, бисти де аргада! 40 Экинчизи оны токтодып, — Сен, анайып ок jаргылаткан бойыҥ, Кудайдаҥ коркыбайдыҥ ба? 41 Бисти чын jаргылаган, эткен керектериске турарын алып jадыбыс. Ол дезе бир де jаманды этпеген — дейле, 42 Иисуска айтты — Каандыгыҥа келзеҥ, мени эске ал, Иисус! 43 Иисус ого айтты: — Чынын айдадым сеге бÿгÿн ок Мениле кожо райда болорыҥ. 44 Тал-тÿш кирезинде тÿштиҥ ÿч саадына jетире ончо jерге карачкы тÿшкен 45 кÿн jоголо берген. Öргööдöги кöжöгö ортозыла эки jара ÿзÿле берген. 46 Иисус тыҥ ÿнденип, — Ада! Сениҥ колыҥа тынымды берип турум! — дейле, тыны кыйыла берди. 47 Jÿс бажы мыны кöрöлö, Кудайды алкап, айтты: — Бу кижи чындаптаҥ акту болгон! 48 Кöрÿге jуулган улус не болгонын кöрöлö, тöштöрине согунып, jангылап турды. 49 Иисусты билген ончо улус, база Оны ээчий Галилейдеҥ келген ÿй улус ыраагынаҥ кöрÿп тургандар.

Иисустыҥ мöҥкÿзин кöдÿргени

50-51 Иудей калазы Аримафейдеҥ Иосиф деп кижи болгон. Ол, Кудайдыҥ Каандыгын сакып jÿрген керсÿ ле ак-чек кижи бойы, оток-кÿрееге кирип те турган болзо, оныҥ jöбин jаратпайтан. 52 Jе бат, Пилатка келеле, Иисустыҥ сööгин сурады. 53 Сööкти тÿжÿреле, кеден бöскö ороп, jылым кайада ойгон сööк салар jерге апарып, салып койды. Анда кемниҥ де сööги салылгалак болгон. 54 Пятница кÿн болгон, суббот кÿн келип jаткан. 55 Галилейдеҥ Иисусла кожо келген ÿй улус Иосифтиҥ кийнинеҥ ок барып, Оныҥ сööги кайда, канайып салылганын кöрÿп турдылар. 56 Jанып келеле, jараш jытту май ла сÿркÿш белетеп, jакылтабыла суббот кÿнде амырадылар.

Лукa 24

Тирилгени

1 Неделениҥ баштапкы кÿнинде эрте таҥда, белетеп алган jараш jытту немелерин алганча, ÿй улус сööк салган jерге келдилер. 2 Jе оныҥ тажы аҥтарылып калган jатты. 3 Ичине киреле, Иисус Кайраканныҥ сööгин таппадылар. 4 Кайкап калган тургулаарда, кенетийин олордыҥ алдына мызылдууш кийимдÿ эки эр тура тÿшти. 5 Олор коркыганына jабыс эҥчейип ийерде, эрлер айттылар: — Тирÿ кижини öлгöн улустыҥ ортозынаҥ не бедиреп туругар? 6 Ол мында jок, тирилип калган. Туку Галилейде jÿрерде, слерге Ол нени айтканын эске алынып ийзегер: 7 «Кижи Уулы кинчектÿлердиҥ колына берилип, кере тартырар, ÿчинчи кÿнде дезе, тирилер». 8 Оныҥ айткан сöстöри санааларына кирип келди. 9 Сööк салган jердеҥ бурулып, он бирге ле öскöлöриниҥ ончозына тил jетирдилер. 10 Олор Магдалина Мария, Иоанна, Иаковтыҥ энези Мария болгондор. Олорло кожо болгон öскö дö ÿй улус апостолдорго анайып ла айдып турдылар. 11 Ÿй улуска кемизи де бÿтпеди, мыны сананып тапкан неме дештилер. 12 Jе Петр туруп, сööк салган jер jаар jÿгÿрди. Оныҥ ичине карап, сööкти оройтон кеден бöстöҥ öскö неме кöрбöди. Не болгонын бойында кайкап, jанып ийди.

Эммаус jаар jолдо

13 Ол ло кÿн ÿренчиктердиҥ экÿзи Иерусалимнеҥ он беристе киреде турган Эммаус деп jурт jаар барадып, 14 не болгонын ончозын эрмектежип тургандар. 15 Олор эрмектежип, бойлоры ортодо шÿÿшкилеп турарда, Иисус Бойы jууктап келип, кожо базып ийди. 16 Jе олордыҥ кöстöри бöктÿдий болуп, Оны таныбадылар. 17 — Jолдо нени шÿÿжип барадыгар? — деп, Иисус олордоҥ сурады. Олор токтой тÿштилер, чырайлары бÿркÿк болгон. 18 Олордыҥ бирÿзи, Клеопа дегени, айтты: — Бу кÿндерде Иерусалимде не болгонын ого келген улустаҥ jаҥыс сен билбес болдыҥ ба? 19 — Анда не болгон? — деп, Ол сурады. Олор айттылар: — Бис Назаретте jерлÿ Иисусла не болгонын айдадыс. Ол Кудайдыҥ да, ончо улустыҥ да алдында сöстö лö керекте кÿчтÿзин кöргÿскен jарчы болгон. 20 Jе улу абыстарыс ла башчыларыс Оны öлтÿрер эдип jаргылайла, керип койгондор. 21 Израильди jайымдаары Ол деп, иженген эдибис. Jе бат, бу керектиҥ болгоны ÿчинчи кÿн барып jат. 22 Бир кезик ÿй улузыс бисти кайкатты. Олор эрте таҥда сööк салган jерге барала, 23 Оныҥ сööгин таппай, биске келип, айткандар «Биске ангелдер кöрÿнди, Оны тирÿ дешти». 24 Айдарда, бистиҥ улустыҥ кезиги сööк салган jерге барып кöрöрдö, ÿй улустыҥ айтканы чын болуп калган, jе Оныҥ Бойын кöрбöгöндöр. 25 Иисус олорго айтты: — Э-э, сананбастар, jарчылар айткан сöстöргö бÿдерге, оны jÿрегеерле оҥдоорго бачымдабайдыгар. 26 Бойыныҥ магына jедерге, Христос бу ончо шыраны öтпöс учурлу болгон бо? 27 Моисейдеҥ ле ончо jарчылардаҥ баштайла, Ол Бойы керегинде Чийимде айдылганын jартады. 28 Олор Эммаус jуртка jууктап келерде, Иисус оноҥ ары бараачыҥ болды. 29 Jе ÿренчиктер Оны токтодып, — Эҥир кирип барадыры, бисле кожо артып кал — деп, сурап турдылар. Ол ÿйге кирип, олорло кожо артып калды. 30 Олорло кожо кыйын отурып, калашты алып алкады, сындырала, ÿренчиктерге берди. 31 Олордыҥ кöстöри ачылып, Оны танып ийдилер. Jе Ол ÿренчиктерине кöрÿнбес боло берди. 32 Олор бой-бойлорына айдыштылар: — Jолдо Ол бисле эрмектежип, Чийимди jартаарда, кöксибисте jÿректерис кÿйбеген беди? 33 Олор бу бойынча туруп, Иерусалимге бурулдылар. Анда он бир апостолды ла олорло кожо jÿргендерди таап алдылар. 34 Ÿренчиктер айттылар: — Кайраканныҥ тирилгени чын, Ол Симонго кöрÿнген. 35 Оноҥ байагы эки ÿренчик jолдо не болгонын, калаш сындырып jадарда, Оны канайда таныганын айттылар.

Тирилген Иисустыҥ кöрÿнгени

36 Олор мынайда айдып турганча, Иисус Бойы олордыҥ ортозына тура тÿжÿп, — Слерге амыр болзын! — деди. 37 Олор сÿне кöрÿп турус дежип, куйка баштары jимирей берди. 38 — Не тÿймей бердигер, jÿректеригер нениҥ учун эреҥистелишле толо? — деп, Ол сурады. — 39 Мениҥ колыма, Мениҥ будыма кöрÿгер: бу Мен Бойым эдим. Мени тудуп-сыймап кöрÿгер: сÿнеде эт-кан да, сööк тö jок, Менде дезе бар болгонын кöрÿп туругар. 40 Мынайда айдала, олорго колы-будын кöргÿсти. 41 Олор сÿÿнгенине бÿдÿп болбой, кайкажып турарда, Ол: — Мында слерде jиир курсак бар ба? — деди. 42 Олор каарып койгон балык алып бердилер. 43 Балыкты алып, олордыҥ алдында jиди. 44 Оноҥ айтты: — Моисейдиҥ Jасагында, jарчылардыҥ чийиминде, сарындарда Мен керегинде айдылганы ончозы бÿдер учурлу деп, слерле кожо jÿрген тужымда айдып туратаным бу. 45 Иисус олорго Чийимдерди оҥдоор сагыш ачып, 46 айтты: — Бичилгенинче, Христос кыйналар ла ÿчинчи кÿнде тирилер; 47 Иерусалимнеҥ баштайла, ончо калыктарда кинчектер ташталсын деп, Кудайга баштанары Оныҥ адында jарлалар. 48 Слер дезе мыныҥ керечилери. 49 Адамныҥ берер болгонын слерге ийерим. Слер дезе, öрöртинеҥ кÿч алганчагар, бу калада jÿрÿгер. 50 Ÿренчиктерин каладаҥ алып чыгып, Вифанияга jеделе, колдорын саҥ öрö эдип, олорды алкады. 51 Алкап туруп, олордоҥ айрылып, теҥериге кöдÿрилип баштады. 52 Ÿренчиктер Ого бажырып, сÿÿнчизин бадырып болбой, Иерусалимге jанып келдилер. 53 Кудайды алкап, jаантайын Öргööдö болуп jÿрдилер. Аминь.

Иоaнн Бичиген Сÿÿнчилÿ Jaр

Иоaнн 1

Jÿрÿмниҥ сöзи

1 Элдеҥ озо Сöс болгон, Сöс Кудайда болгон, Сöс Кудай болгон. 2 Ол элдеҥ озо Кудайда болгон. 3 Ончозы Оноҥ бÿдÿп, jÿрÿп jат, Ол jогынаҥ не де бÿтпеген. 4 Оныҥ Бойында jÿрÿм болгон, ол jÿрÿм улуска jарык болгон. 5 Jарык карачкыда jарыйт, карачкы оны бÿркеп болбогон. 6 Кудайдаҥ ийилген кижи табылган, оныҥ ады-jолы Иоанн. 7 Ол керелеерге, Jарыктыҥ керечизи болорго келген, ончолоры Ол ажыра бÿтсин деп. 8 Ол бойы jарык болбогон, jе Jарыктыҥ керечизи болорго келген. 9 Телекейге келип турган кажы ла кижини jарыдар чын Jарык болгон. 10 Ол телекейде jÿрген, телекей Оноҥ бÿткен, jе телекей Оны таныбаган. 11 Бойыныҥ улузына келген, jе улузы Оны jуутпаган. 12 Оны jуудып, Оныҥ адына бÿткен улуска дезе Кудайдыҥ балдары болор jаҥ берген. 13 Олор каннаҥ туулган эмес, эт-канныҥ кÿÿнинеҥ эмес, эр кижиниҥ кÿÿнинеҥ эмес, Кудайдаҥ туулгандар. 14 Ол Сöс кижи болуп калды, ортобыста jÿрди. Бис Оныҥ магын кöрдибис, бу макты Ол Аданыҥ сок jаҥыс Уулы болуп алган. Ол jакшылыкла, чынла толо болгон. 15 Иоанн Оны керелеп, jарлаган «'Кийнимче келип jатканы мениҥ алдымда болуп калды, нениҥ учун дезе менеҥ озо бар болгон' деп айтканым бу». 16 Оныҥ толозынаҥ ончобыс jакшылыкка jакшылык алдыбыс. 17 Jасак Моисейдеҥ берилген, jакшылык ла чын дезе Иисус Христостоҥ болды. 18 Кудайды кем де, качан да кöрбöгöн. Оны биске Аданыҥ öзöгинде jÿреечи сок jаҥыс Уулы ачкан.

Иоанныҥ керези

19 Бат, Иоанныҥ керези. Иоанн кем болгонын сурап уксын деп, иудейлер Иерусалимнеҥ абыстарды ла левиттерди ийерде, 20 ол ачыгынча jарлаарынаҥ мойнобой, — Мен Христос эмезим — деп jарлаган. 21 — Айдарда, сен кем? Илия ба? — деп сурагандар. Ол «jок» — деген. — Jарчы ба? — дешкендер. Ол «jок» — деген. 22 — Сен кем эдиҥ? — деп, ойто сурагандар. — Ийген улуска бис каруу берер учурлу. Бойыҥды бойыҥ кем деп адайдыҥ? 23 Ол айткан: — Исаия jарчыныҥ айтканыла, хоц …«Кайраканга jол тÿзедип койыгар! деп, куба чöлдö кыйгырганныҥ ÿни». 24 Ийилген улус дезе фарисейлердеҥ болгон. 25 Олор оноҥ сурагандар: — Сен Христос эместе, Илия да, jарчы да эместе, улусты не крестейдиҥ? 26 — Мен суула крестеп jадым — деп, Иоанн каруу jандырган. — Jе ортогордо Турганы бар, Оны слер билбезигер. 27 Ол кийнимче де келип jаткан болзо, мен Оныҥ öдÿгиниҥ буузын да чечерге турбазым. 28 Бу керек Вифанияда, Иордан ары jанында болгон. Анда Иоанн улусты крестеп jÿрген. 29 Эртезинде Иоанн ого базып келеткен Иисусты кöрöлö, айтты: — Телекейдиҥ кинчегин кедери алып jаткан Кудайдыҥ Курааны бу. 30 «Кийнимче Эр келедири, Ол мениҥ алдыма турар болды, нениҥ учун дезе Ол менеҥ озо бар болгон» деп, байа айтканым бу. 31 Мен Оны билбегем, jе Израильге Ол ачылзын деп, улусты суула крестеерге келген эдим. 32 Иоанн керелеп, айтты: — Теҥеридеҥ кÿÿле чилеп тÿжÿп келеле, Оныҥ ÿстинде болуп jÿрген Тынды кöргöм. 33 Мен Оны билбес болгом, jе суула кресте деп, мени ийген Бойы меге мынайда айткан «Кемге Тын тÿжÿп, Оныҥ ÿстине туруп калганын кöрöр болзоҥ, Агару Тынла крестеечи Ол». 34 Мен кöрдим, Ол Кудайдыҥ Уулы деп кереледим.

Баштапкы ÿренчиктер

35 Эртезинде Иоанн база ла турган, ÿренчиктериниҥ экÿзи кожо болгон. 36 Базып отурган Иисусты кöрöлö, ол айтты: — Кöргÿлегер, бат, Кудайдыҥ Курааны бу! 37 Эки ÿренчик оныҥ сöзин угала, Иисусты ээчий бардылар. 38 Иисус дезе кайра баштанып, олордыҥ келип jатканын кöрöлö, айтты: — Слерге не керек? Олор: — Равви! — дедилер. Равви дегени, Ÿредÿчи дегени. — Турган jериҥ кайда эди? 39 Ол: — Барып кöрÿгер — деди. Олор барып, турган jерин кöрдилер, ол кÿн Ондо болуп jÿрдилер. Тöрт саат кирези тÿш болгон. 40 Иоанныҥ айтканын угуп, Иисусты ээчий барган экÿниҥ бирÿзи Симон-Петрдыҥ карындажы Андрей болгон. 41 Ол Симон агазын озо табала, ого айтты: — Бис Мессияны таптыс. Мессия дегени, Христос дегени. 42 Ол Симонды Иисуска алып келди. Иисус дезе, Симон jаар кöрöлö, айтты: — Сен — Симон, Иоанн уулы. Эмди Кифа деп адаларыҥ. Кифа дегени, Петр дегени. 43 Эртезинде Иисус Галилей jерине барар деп шÿÿди. Филиппти табала, ого айтты: — Мени ээчий бас. 44 Филипп дезе Андрей ле Петр jаткан Вифсаида деп каладаҥ болгон. 45 Ол Нафанаилди табала, айтты: — Моисей Jасакта бичигенди ле jарчылар бичигенди таптыбыс. Ол Иисус, Назаретте jерлÿ Иосифтиҥ уулы. 46 Jе Нафанаил ого айтты: — Назареттеҥ jакшы чыгар беди? Филипп: — Барып кöр — деди. 47 Иисус, Бойы jаар базып келеткен Нафанаилди кöрöлö, ол керегинде айтты: — Чын Израильдиҥ кижизи бу, ондо меке jок. 48 — Сен мени кайдаҥ билериҥ? — деп, Нафанаил сурады. — Сени Филипп кычыргалакта, смоква агаштыҥ тöзинде турганыҥды кöргöм — деп, Иисус каруу jандырды. 49 Нафанаил айтты: — Равви! Сен — Кудайдыҥ Уулы, Сен — Израильдиҥ Кааны! 50 Иисус: — Сени смоква агаштыҥ тöзинде турганыҥды кöргöм деп, сеге айтканым учун бÿдÿп jадыҥ. Мынаҥ артыкты кöрöриҥ — дейле, 51 айтты: — Чынын, чынын айдадым слерге теҥериниҥ ачылганын, Кудайдыҥ ангелдери Кижи Уулына кöдÿрилип, тÿжÿп jатканын кöрöригер.

Иоaнн 2

Канадагы той

1 Ÿчинчи кÿнде Галилейдеги Канада той болгон. Иисустыҥ энези анда ок болгон. 2 Иисус ла Оныҥ ÿренчиктери тойго база кычырылган. 3 Аракы jетпей каларда, энези Иисуска: — Олордо аракы jок — деди. 4 — Нени эдетенимди сен айдатаҥ ба, ÿй кижи? — деп, Иисус каруу jандырды. — Мениҥ öйим jеткелек. 5 Энези jалчыларга айтты: — Ол слерге нени айтса, оны эдигер. 6 Анда кажызына ла он сабат кире суу бадар алты таш бочко турган. Олор иудейлердиҥ арутанатан чÿм-jаҥын öткÿрерге керектÿ болгон. 7 Иисус jалчыларга: — Бочколорды суула толтырыгар — деерде, олор бочколорго толтыра суу урдылар. 8 — Эмди сузуп, той башкарган кижиге апарыгар — деди. Олор апарып бердилер. 9 Той башкараачы аракы боло берген суудаҥ амзап кöрöлö, — ол дезе аракы кайдаҥ келгенин билбеген, оны jаҥыс суу сускан jалчылар билген, — колтуны бойына кычырып алып, 10 ого айтты: — Кажы ла кижи озо аракыныҥ jакшызын уратан, айылчылар ичип эзиргенде, кирелÿзин. Сен дезе jакшы аракыны эмдиге jетире чеберледиҥ. 11 Анайып, Иисус Галилейдеги Канада баштапкы кайкал этти, Бойыныҥ магын ачты; ÿренчиктери Ого бÿтти. 12 Мыныҥ кийнинде Ол Капернаумга келди. Оныла кожо энези, карындаштары ла ÿренчиктери болгондор. Анда олор тоолу ла кÿн jÿрдилер.

Кудайдыҥ Öргööзин арутаганы

13 Иудей Пасха jууктап келерде, Иисус Иерусалимге келди. 14 Ол Öргööдö чарлар, койлор, кÿÿлелер садып турган, акча солып отурган улусты кöрди. 15 Армакчыдаҥ камчы толгоп, Öргööдöҥ ончозын чыгара сÿрди койлорды да, чарларды да; солычылардыҥ акчазын тöгÿп, столдорын аҥтарды. 16 Кÿÿле садаачыларга айтты: — Муныгарды алып чыгыгар, Адамныҥ айылын садулу айыл этпегер! 17 «Сениҥ айлыҥа кÿнÿркегеним Мени jалбыш чылап jиир» — деп бичилгенин ÿренчиктер эске алдылар. 18 Айдарда, иудейлер каруу jандырып, Ого айттылар: — Анайда эдер jаҥыҥ бар деп, биске кандый билди кöргÿзериҥ? 19 — Бу Öргööни jемиригер, Мен оны ÿч кÿнге орныктырып койорым — деп, Иисус каруу jандырды. 20 — Бу Öргöö тöртöн алты jыл тудулган эди, Сен дезе оны ÿч кÿнге орныктырарга ба? — деп, иудейлер айттылар. 21 Иисус дезе Бойыныҥ эди-каныныҥ Öргööзин айткан. 22 Ол тирилерде, ÿренчиктери мыны Ол айтканын эске алып, Чийимге ле Иисус айткан сöскö бÿде бергендер. 23 Ол Иерусалимде Пасха байрамда jÿрерде, Оныҥ jайаган билдилерин кöрöлö, кöп улус Оныҥ адына бÿтти. 24 Jе Иисус Бойын олорго бÿдÿндирбей турган, нениҥ учун дезе ончолорын билер болгон. 25 Кижиниҥ ичинде не барын Бойы билер учун, кижини кижи керелеп айдарын керектебей турган.

Иоaнн 3

Иисус ла Никодим

1 Фарисейлер ортодо иудей бийлердиҥ бирÿзи Никодим деп кижи болгон. 2 Ол Иисуска тÿнде келеле, айтты: — Равви! Сен Кудайдаҥ келген Ÿредÿчи деп билерис. Сен jайап jÿрген билдилерди Кудайдыҥ болужы jокко кем де jайап болбос. 3 Иисус ого каруу jандырды: — Чынын, чынын айдадым сеге öрöртинеҥ туулбаган кижи, Кудайдыҥ Каандыгын кöрÿп болбос. 4 — Карган кижи канайып туулатан? — деп, Никодим Ого айтты. — Эне ичине катап киреле, туулып болор бо? 5 Иисус каруу jандырды: — Чынын, чынын айдадым сеге: суудаҥ ла Тыннаҥ туулбаган кижи, Кудайдыҥ Каандыгына кирип болбос. 6 Эт-каннаҥ туулганы, эт-кан болор, Тыннаҥ туулганы дезе, тын болор. 7 «Слерге öрöртинеҥ туулар керек» деп, сеге айтканыма кайкаба. 8 Салкын кайда согойын дезе, согор. Оныҥ шуултын угарын угуп jадыҥ, jе кайдаҥ келип, кайдаар барып jатканын билбезиҥ. Тыннаҥ туулган кажы ла кижиле андый болотон. 9 — Ол канайып болотон? — деп, Никодим сурады. 10 — Израильдиҥ ÿредÿчизи бойыҥ, мыны билбес болдыҥ ба? — деп, Иисус каруу jандырды. — 11 Чынын, чынын айдадым сеге бис нени билгенисти айдадыс, нени кöргöнисти керелейдис, слер дезе кере сöзибисти jаратпай jадыгар. 12 Слерге jердийин айтканыма бÿтпегенеерде, теҥеринийин айтсам, канайып бÿдеригер? 13 Теҥеридеҥ тÿшкен Кижи Уулынаҥ башка, теҥериге кем де чыкпаган. 14 Куба чöлдö Моисей jыланды öрö кöдÿргендий, Кижи Уулы анайып ок кöдÿрилер учурлу, 15 Ого бÿткен кажы ла кижи мöҥкÿ jÿрÿмдÿ болзын деп. 16 Кудай телекейди сÿÿген бойынча, сок jаҥыс Уулын берген, Ого бÿткен кажы ла кижи öлÿп калбай, мöҥкÿ jÿрÿмдÿ болзын деп. 17 Кудай Бойыныҥ Уулын телекейдиҥ jаргызын этсин деп телекейге ийген эмес, телекей Ол ажыра аргадалзын деп ийген. 18 Ого бÿткени jаргылатпас; бÿтпегени дезе, jаргылатканы ол, Кудайдыҥ сок jаҥыс Уулына бÿтпегени учун. 19 Jаргыныҥ учуры дезе бу: телекейге jарык келген, jе улус карачкыны jарыктаҥ артык сÿÿген, нениҥ учун дезе олордыҥ кылынып jÿргени jаман болгон. 20 Jаман кылынып jÿрген кижи, оным билдирбезин деп, jарыкты jаман кöрÿп, jарыкка барбай jат. 21 Чыныла кылынып jÿрген кижи дезе, керектери Кудайдыҥ болужыла эдилгени кöрÿнзин деп, jарыкка барат.

Иисус ла Крестеечи Иоанн

22 Мыныҥ кийнинде Иисус ÿренчиктериле кожо Иудей jерине келди. Анда олорло кожо jÿрÿп, улусты крестеди. 23 Иоанн дезе анайып ок Салимниҥ jуугындагы Енон деп jерде крестеген, нениҥ учун дезе анда суу кöп болгон. Бого келип, креске тÿжÿп тургандар. 24 Бу керек Иоанн тÿрмелеткелекте болгон. 25 Ол тушта Иоанныҥ ÿренчиктери иудейлерле аруталары керегинде сöс блаашкандар. 26 Олор Иоаннга келип, айттылар: — Равви, сениле кожо Иордан ары jанында болгон, сен керелеген Кижи база крестейт, ончолоры Ого барат. 27 — Кижиге теҥеридеҥ берилбезе, ол бойына нени де алынып болбос — деп, Иоанн каруу jандырды. — 28 «Мен Христос эмезим, jе мен Оныҥ алдынаҥ ийилгем» деп айтканымды уккан керечилер слер бойыгар эдигер. 29 Сыргалjылу кижини колту дейтен. Колтуныҥ наjызы дезе, ого коштой туруп, оны тыҥдап, ÿнин угала, сÿрекей сÿÿнет. Мениҥ бу сÿÿнчим эмди бÿтти. 30 Ол jаанаар, мен кичинеерер учурлу. 31 Öрöртинеҥ Келип Турганы, ончозынаҥ бийик эди. Jердеҥ болуп jÿргени дезе, jердийи эди, ол jердийинче эрмектенет. Теҥеридеҥ Келип Турганы, ончозынаҥ бийик. 32 Ол нени кöргöнин, нени укканын керелейт, jе Оныҥ керелегенин jарадып турганы jок. 33 Оныҥ керезин jаратканы, Кудай чындык деп, бойыныҥ таҥмазын басканы ол. 34 Кудайдыҥ ийгени, Кудайдыҥ сöзин айдат. Кудай дезе Тынды кемjип беретен эмес. 35 Ада Уулын сÿÿп, ончоны Оныҥ колына берген. 36 Уулына бÿткени, мöҥкÿ jÿрÿмдÿ, Уулына бакпаганы, jÿрÿм кöрбöс оныҥ ÿстинде Кудайдыҥ чугулы jÿрет.

Иоaнн 4

Иисус ла самар ÿй кижи

1-3 Иисус, Иоаннга кöрö, кöп ÿренчиктер таап крестеп jат деп, фарисейлерге табыш jетти. Улусты дезе Иисус Бойы эмес, ÿренчиктери крестеген. Иисус бу керегинде билип алала, Иудей jерин таштап, ойто Галилей jерине барды. 4 Ого Самар jерин табарып барар керек болгон. 5 Бат, Ол Сихарь деп самар калага келди. Бу кала Иаков бойыныҥ уулы Иосифке берген jердиҥ jуугында турган. 6 Анда Иаковтыҥ кутугы болгон. Иисус, jолдоҥ арып-чылаган Бойы, кутуктыҥ jанына отура тÿшти. Тал-тÿш кирези болгон. 7 Суу сузуп алайын деп, бир самар ÿй кижи келди. Иисус ого: — Меге ичерге суу бер — деди. 8 Оныҥ ÿренчиктери курсак садып аларга кала баргандар. 9 Самар ÿй кижи айтты: — Иудей Бойыҥ менеҥ, самар ÿй кижидеҥ, ичерге не суу сурайдыҥ? Иудейлер самарларла билишпейтен. 10 — Кудайдыҥ бергенин, «Меге ичерге суу бер» деп, сеге айдып турганы кем болгонын билген болзоҥ, Оноҥ бойыҥ сураар эдиҥ, Ол сеге тирÿ суу берер эди — деп, Иисус каруу jандырды. 11 — Öрöкöн! — деп, ÿй кижи Ого айтты. — Сузар немеҥ jокто, кутук дезе тереҥ болгондо, тирÿ суу Сенде кайдаҥ келетен эди? 12 Биске бу кутукты берген Иаков адабыстаҥ Сен jаан болдыҥ ба? Ол бойы, уулдары да, малы да мынаҥ ичип jÿрген эдилер. 13 — Бу суудаҥ ичкени, ойто суузаар — деп, Иисус каруу jандырды. — 14 Jе Мениҥ берер суумнаҥ ичери jажына суузабас. Берер суум дезе оныҥ ичинде мöҥкÿ jÿрÿмге агар суу чыгыды боло берер. 15 — Öрöкöн, — деп, ÿй кижи Ого айтты, — андый суудаҥ меге бер, мен суузабайын, бого суу сузарга jÿрбейин. 16 Иисус айтты: — Барып, эриҥди айдала, бого кел. 17 — Мениҥ эрим jок — деп, ÿй кижи каруу jандырды. Иисус: — Эрим jок деп айтканыҥ чын — деди. — 18 Сен беш эрлÿ болгоҥ. Эмдигизи сеге эр эмес, бу айтканыҥ чын. 19 — Öрöкöн, — деп, ÿй кижи айтты, — Сен jарчы болгоныҥды кöрÿп турум. 20 Бистиҥ адаларыс Кудайга бу кырдыҥ бажында бажырган эди. Слер дезе jаҥыс Иерусалимде бажырар керек дейдигер. 21 Иисус айтты: — Меге бÿт, ÿй кижи Адага бу кырдыҥ бажында да эмес, Иерусалимде де эмес бажырар öй келип jат. 22 Слер неге бажырып турганыгарды билбей jадыгар, бис дезе неге бажырып турганысты билерис, нениҥ учун дезе аргадаш иудейлердеҥ болор. 23 Чыныла бажырып jÿрген улус Адага тынла, чынла бажырар öй келип jат, jедип келди ок. Ада андый бажыраачыларды Бойына бедирейт ине. 24 Кудай — ол Тын, Ого бажырары тынла, чынла бажырар учурлу. 25 — Христос дейтен Мессия келерин билерим — деп, ÿй кижи айтты. — Ол келгежин, биске ончоны айдар. 26 — Ол Мен эдим, бу сениле эрмектежип турган Бойым — деп, Иисус каруу jандырды. 27 Анайткан jерде Оныҥ ÿренчиктери келди. Оны ÿй кижиле эрмектежип туру деп кайкадылар, jе «Оноҥ Сеге не керек?» эмезе: «Оныла не эрмектежип туруҥ?» — деп, кемизи де сурабады. 28 Ÿй кижи суу урар jыракызын артырып койоло, калага барып, улуска айтты: 29 — Меге нени ле кылынганымды айткан Кижини барып кöрÿгер, Христос Ол болбозын. 30 Олор каладаҥ чыгып, Иисус jаар ууландылар. 31 Бу öйдö ÿренчиктер Оны сурап турдылар — Равви, курсак jи! 32 Jе Ол айтты: — Менде курсак бар, онымды слер билбезигер. 33 — Курсакты Ого кижи экелип берди эмеш пе? — деп, ÿренчиктер бой-бойлорына айдышты. 34 Иисус олорго айтты: — Мениҥ курсагым — Мени Ийгенниҥ табыла эдери ле Оныҥ керегин бÿдÿрери. 35 Эмди база тöрт ай болзо, аш кезер öй jедер деп, слер айдып jÿрген эмес бедигер? Jе Мениҥ слерге айдып турганым бу: кыраларга кöзигер салып кöрзöгöр, олордыҥ агарып, кезерге бышканын! 36 Аш кезери кайрал алат, ажын мöҥкÿ jÿрÿмге уруп салат, аш чачканы ла аш кескени кожо сÿÿнзин деп. 37 Бу учуралда «Бирÿзи чачат, öскöзи кезет» деген сöс чын. 38 Мен слерди бойыгар иштебеген кырада аш кезерге ийип jадым. Анда öскö улус иштеген эди, слер дезе олордыҥ ижине кирдигер. 39 «Меге нени ле кылынганымды айткан» деп керелеген ÿй кижиниҥ сöзиле ол каланыҥ кöп самарлары Иисуска бÿтти. 40 Оныҥ учун самарлар Ого келеле, олордо артып калзын деп сурадылар. Ол анда эки кÿн jÿрди. 41 Оныҥ айткан сöзин угала, оноҥ кöп улус бÿтти. 42 Байагы ÿй кижиге дезе айттылар: — Эмди сениҥ сöзиҥнеҥ улам бÿдÿп турган эмезис. Бис Оны бойыбыс уктыс, Ол чып ла чын телекейди Аргадаачы деп билдис.

Каанныҥ jалчызыныҥ уулын jасканы

43 Эки кÿнниҥ бажында Иисус оноортынаҥ чыгала, Галилей jаар барды. 44 Jарчы алтайында кÿндÿзи jок jÿретен деп, Ол Бойы да керелеп айткан. 45 Анайдарда, Ол Галилейге келерде, Оны Галилейдиҥ улузы jуудып алдылар, нениҥ учун дезе, олор Иерусалимдеги байрамда болуп, Оныҥ нени эдип jÿргенин ончозын кöргöндöр. 46 Оноҥ Иисус сууны аракы эткен Галилейдеги Канага ойто келди. Капернаумда каанныҥ бир jалчызыныҥ уулы оорып jаткан. 47 Ол Иисустыҥ Иудейдеҥ Галилейге келгенин угала, Ого келип, öлÿп jаткан уулын барып jассын деп, jайнап сурады. 48 — Билдилер ле кайкалдар кöрбöйинче бÿтпезигер — деп, Иисус ого айтты. 49 — Кайракан, уулым öлгöлöктö бар — деп, каанныҥ jалчызы айтты. 50 Иисус: — Jан, уулыҥ эзен — деди. Ол Иисустыҥ айткан сöзине бÿделе, jанып ийди. 51 Jолой ого кулдары туштап, уулыҥ эзен дешти. 52 Уулы канча саатта оҥдолгонын сураарда, олор «Кече биринчи саат тÿште эди изибей барган» — дедилер. 53 «Уулыҥ эзен» деп, Иисустыҥ ого айткан öйинде анайда боло бергенин ол билип ийди. Бойы да бÿтти, айылдагы улузы да бÿттилер. 54 Иудейдеҥ Галилейге келеле эткен бу кайкал Иисустыҥ экинчи кайкалы болгон.

Иоaнн 5

Суббот кÿнде оору кижини jасканы

1 Мыныҥ кийнинде иудей байрам болгон, Иисус Иерусалимге келген. 2 Иерусалимде Кой каалгазыныҥ jанында еврейлеп Вифезда деп суубуунты бар. Анда jабынтылу беш öткÿш болгон. 3 Ичинде кöп оору улус сокор, аксак, курулгак оорулу улус jаткан сууныҥ чайбаларын сакып. 4 Кудайдыҥ ангели дезе, кезик аразында байагы сууга тÿжÿп, чайбалтып турган. Суу чайбалза, ого озолоп киргени кандый да оорудаҥ jазылатан болгон. 5 Анда одус сегис jыл оорып jÿрген кижи болгон. 6 Иисус оныҥ jатканын кöрöлö, оорыганы удап калганын билип, ого айтты: — Jазылайын деп туруҥ ба? 7 — Эйе, Кайракан, — деп, оору кижи каруу jандырды, — jе суу чайбалганда, мени сууга кийдирер кижи jок. Барып jатканчам, менеҥ озо öскö кижи кирип калган турар. 8 — Тур, тöжöгиҥди алып, базып jÿр — деп, Иисус ого айтты. 9 Байа кижи ол тарый jазылды, тöжöгин алып, база берди. Ол суббот кÿн болгон, 10 оныҥ учун иудейлер jазылган кижиге айттылар: — Бÿгÿн суббот кÿн эди, сеге тöжöк аларга jарабас! 11 Ол каруу jандырды: — «Тöжöгиҥ ал, базып jÿр» деп, мени jаскан Бойы айтты. 12 Оноҥ сурадылар: — «Тöжöгиҥ ал, базып jÿр» деп, сеге айткан кижи кем болотон? 13 Jазылган кижи дезе ол кем болгонын билбеген, нениҥ учун дезе Иисус анда турган улустыҥ ортозына jылыйып калган. 14 Мыныҥ кийнинде Иисус ого Öргööдö туштап, айтты: — Бат, сен jазылдыҥ. Сеге мынаҥ jаман болбозын деп, база кинчек этпе. 15 Бу кижи барала, мени jасканы Иисус деп, иудейлерге айтты. 16 Мыны суббот кÿнде эткени учун иудейлер Иисусты истей бердилер. 17 Jе Ол айтты: — Адам Бойыныҥ керегин эмдиге эдет, Мен де эдип ок jадым. 18 Ол суббот кÿнди байлаардаҥ болгой, Кудайды Адазынып, Бойын Кудайга теҥдеген учун иудейлер Оны там истеп, öлтÿрерге турдылар. 19 Бого каруу эдип, Иисус айтты: — Чынын, чынын айдадым слерге Адазыныҥ эдип турганын кöрбöйинче, Уулы Бойы Бойынаҥ нени де эдип болбос. Адазыныҥ эдип турганын Уулы да эдет. 20 Ада Уулын сÿÿп, Бойыныҥ не ле эдип турганын Ого кöргÿзет. Слерди кайкадып, мынаҥ да артыкты эдип кöргÿзер. 21 Ада öлгöндöрди тиргизип, олорго jÿрÿм бергендий, Уулы да jÿрÿм берейин дегенге, jÿрÿм берет. 22 Ада кемниҥ де jаргызын этпей, не ле jаргы эдерин Уулыныҥ табына салып берген, 23 Аданы тоогондый, ончозы Уулын тооп jÿрзин деп. Уулын тообогоны, Оны ийген Аданы тообогоны ол. 24 Чынын, чынын айдадым слерге: Мениҥ сöзимди угуп, Мени Ийгенге бÿткени, мöҥкÿ jÿрÿмдÿ. Ол jаргылатпас — öлÿмнеҥ jÿрÿмге кечкени ол. 25 Чынын, чынын айдадым слерге öй jедип келедири, jедип келди ок: öлгöндöр Кудай Уулыныҥ ÿнин угар; угала, тирилер. 26 Канайып Ада Бойында Бойы jÿрÿмдÿ, анайып Бойында Бойы jÿрÿмдÿ болорын Уулына да берген. 27 Ол Кижи Уулы болгон учун, jаргы да эдерин Оныҥ табына салып берген. 28 Бого кайкабагар, нениҥ учун дезе сööк салар jерде jаткандардыҥ ончозы Оныҥ ÿнин угар öй jедип келедири. 29 Ак кылынып jÿргендери jÿрÿм jÿрерге тирилер; jаман кылынып jÿргендери буруга каларга тирилер. 30 Мен алдымнаҥ Бойым нени де эдип болбозым: канайып уккам, анайып jаргы эдип jадым. Мениҥ jаргым чындык, нениҥ учун дезе Бойымныҥ табымла эдип jÿрейин деп турган эмезим, jе Мени Ийгенниҥ табыла эдип турум.

Кудайдыҥ Уулын керелегени

31 — Мен Бойымды Бойым керелеп турган болзом, Мениҥ керелегеним чын эмес. 32 Мени öскöзи керелейт, оныҥ Мени керелеген керези чын деп, Мен билерим. 33 Слер Иоаннга элчилер ийген эдигер; ол чынды кереледи. 34 Мен кижи керезин керексип турган эмезим, jе мынайда айтканым, слерди аргадалзын деп айтканым ол болор. 35 Иоанн кÿйÿп, jалтырап турган jарыткыш болгон. Слер дезе оныҥ jарыгында бир кезекке сÿÿнип аларга сананганыгар. 36 Менде дезе Иоанндыйынаҥ jаан кере бар нени эдип турганымды Ада эттирип jат; нени эдип турганым, Мени Ада ийген деп, керелеп турганы ол. 37 Мени ийген Ада Бойы Мени кереледи. Слер дезе Оныҥ ÿнин качан да укпаганыгар, Оныҥ бÿдÿмин де кöрбöгöнигер. 38 Слердиҥ бойыгарда болуп турган Оныҥ сöзи де слерде jок, нениҥ учун дезе Оныҥ ийген Бойына бÿтпейдигер. 39 Слер Чийимдерди шиҥжÿлеп, олордоҥ мöҥкÿ jÿрÿмдÿ болорго сананып jадыгар. Олор дезе Мени керелеп турулар. 40 Jе слердиҥ Меге келер кÿÿнигер jок, jÿрÿмдÿ болойын деп. 41 Кижилердеҥ Мен мак албай jадым. 42 Jе Мен слерди билерим: слердиҥ ичигерде Кудайга сÿÿш jок. 43 Мен Адамныҥ адында келдим, jе слер Мени jуутпай jадыгар; öскöзи бойыныҥ адында келзе, оны слер jуудып аларыгар. 44 Кудайдаҥ мак бедиребей, бойыгардаҥ бойыгар мак алып, канайып бÿдеригер? 45 Мени Аданыҥ алдында слерди бурулаар деп сананбагар, слерди бурулаары бар слер иженип jÿрген Моисей. 46 Слер Моисейге бÿткен болзогор, Меге де бÿдер эдигер, нениҥ учун дезе ол Мен керегинде бичиген. 47 Jе оныҥ чийимдерине бÿтпей турган болзогор, Мениҥ айтканыма канайып бÿдеригер?

Иоaнн 6

Беш муҥ кижини тойдырганы

1 Мыныҥ кийнинде Иисус Галилей эмезе Тивериад дейтен талайдыҥ ол jанына барды. 2 Оору-jоболды jазып, кайкалдар jайап jÿргенин кöрöлö, Оны камык улус ээчиди. 3 Иисус кырдыҥ бажына чыгып, анда ÿренчиктериле кожо отурып алды. 4 Иудейлердиҥ Пасха байрамы jууктап келеткен. 5 Ого кöп улус келип jатканын кöрöлö, Иисус Филиппке айтты: — Буларды азыраарга, калашты кайдаҥ садып алалы? 6 Бойыныҥ эдейин дегенин билип, Ол анайда ченеп сураган. 7 — Олордыҥ кажызына ла эмештеҥ де jедишсин деп, олорго эки jÿс динарийдиҥ калажы jетпес — деп, Филипп каруу jандырды. 8 Ÿренчиктериниҥ бирÿзи, Симон-Петрдыҥ Андрей карындажы, Ого айтты: 9 — Мында бир уулчакта беш болчок арба калажы ла эки балыгаш бар, jе мындый кöп улуска ол не болзын. 10 Иисус айтты: — Улусты кыйын отурзын дегер. Ол jум öлöҥдÿ jер болгон. Анайдарда, беш муҥ кире кижи кыйын отурды. 11 Иисус калаш алып, алкыш jетиреле, кыйын отурган улуска ÿледи. Анайып ок балыкты да кем канча кире кÿÿнзегениле ÿледи. 12 Улус jип тойордо, ÿренчиктерине айтты: — Jигенниҥ арткан-калганын jууп алыгар, бир де неме кара jерге калбазын. 13 Jиген улустаҥ арткан беш болчок арба калаштыҥ тилимдерин он эки каламага толтыра jууп алдылар. 14 Улус Ол jайаган кайкалды кöрöлö, айдышты: — Телекейге келетен Jарчы чып-чын бу эмтир! 15 Келип, Оны тудала, каан эдинип аларга тургандарын Иисус билип алала, jаҥыс Бойы кыр jаар ойто jÿре берди.

Сууныҥ ÿстиле басканы

16 Эҥир кире берерде, Иисустыҥ ÿренчиктери талайга тÿштилер. 17 Кемеге отурып, талайдыҥ ол jанындагы Капернаум jаар jÿстилер. Карачкылай берди, Иисус дезе олорго эмдиге jетире келбес болды. 18 Тыҥ салкын согуп, талай толкуланып турган. 19 Беш-алты беристе кирези кайыктайла, Иисустыҥ талай ÿстинче базып, кемеге jууктап келеткенин кöрÿп, коркый бердилер. 20 Jе Ол: — Бу Мен эдим, коркыбагар! — деди. 21 Олор Иисусты кемезине отургызып алайын деерде, кеме ол бойынча jÿзÿп бараткан jаратта болуп калды.

Jÿрÿм берер тирÿ калаш

22 Эртезинде талайдыҥ ол jанында артып калган улус ондо jÿк бир кеме болгонын, Иисус ÿренчиктериле кожо ол кемеге отурбаганын, ÿренчиктер jаҥыс бойлоры jÿскенин кöрдилер. 23 Айдарда, Кайракан алкыш-быйанын jетирген кийнинде олор калаш jиген jерге Тивериаданаҥ бир канча кеме jÿзÿп чыкты. 24 Анда Иисус та, ÿренчиктер де jок болгонын кöрöлö, улус кемелерге отурып, Иисусты бедиреп, Капернаумга jÿзÿп келдилер. 25 Оны талайдыҥ ол jанынаҥ табала, сурадылар: — Равви, Сен бого качан келдиҥ? 26 Иисус каруу jандырып, айтты: — Чынын, чынын айдадым слерге слер кайкалдар кöргöнигер учун Мени бедиреп турган эмезигер, jе калаш jип тойгоныгар учун. 27 Ÿрелер курсак учун эмес, мöҥкÿ jÿрÿм jÿргÿзер курсак учун иштегер. Оны слерге Ада Кудай таҥмалап койгон Кижи Уулы берер. 28 — Кудайдыҥ керегин бÿдÿрерге, нени эделик? — деп, олор сурадылар. 29 Иисус каруу jандырды: — Кудайдыҥ кереги бат бу Оныҥ Ийгенине бÿдÿгер. 30 — Кöрöлö, бисти Сеге бÿтсин деп, кандый билди кöргÿзериҥ? — деп, олор сурадылар. — Сен нени эдип jадыҥ? 31 Теҥеридеҥ олорго калаш берген деп бичилгениле, адаларыс куба чöлдö манна jиген эди. 32 Иисус олорго айтты: — Чынын, чынын айдадым слерге теҥеридеҥ калашты слерге Моисей берген эмес, теҥеридеҥ чын калашты слерге Мениҥ Адам берип jат. 33 Теҥеридеҥ тÿжÿп, телекейге jÿрÿм берер калаш Кудайдыҥ калажы ол. 34 Олор: — Кайракан, андый калашты jаантайын биске берип тур — дедилер. 35 Иисус олорго айтты: — Мен — jÿрÿм берер калаш. Меге келген кижи качан да аштабас, Меге бÿткен кижи качан да суузабас. 36 Jе слер, Мени кöрÿп jÿрген бойыгар, Меге бÿтпей jадыгар деп, Мен слерге айткам. 37 Адамныҥ берген ончолоры Меге келер. Меге келип jатканды кедери сÿрбезим. 38 Бойымныҥ табымла эдип jÿрейин деп, теҥеридеҥ тÿшкен эмезим, Мени Ийгенниҥ табыла эдип jÿрейин деп, теҥеридеҥ тÿшкеним ол. 39 Адамныҥ бергениниҥ незин де jылыйтпай, ончолорын калганчы кÿнде тиргизерим — Мени Ийгенниҥ табы ол. 40 Уулын кöрÿп, Ого бÿткен кажы ла кижи мöҥкÿ jÿрÿмдÿ болзын деп, Мениҥ Адамныҥ табы ол. Калганчы кÿнде Мен оны тиргизерим. 41 Ол Бойын «Мен — теҥеридеҥ тÿшкен калаш» деп айтканына иудейлер арбаныжып, 42 айттылар: — Бу Иосиф уулы Иисус эмес беди? Бис Оныҥ адазын ла энезин билер эмейис. «Мен теҥеридеҥ тÿшкем» деп, канайып айдат болбогой? 43 — Бойыгар ортодо арбанышпагар — деп, Иисус олорго айтты. — 44 Мени ийген Адам келдирген кижи, jаҥыс ол Меге келер аргалу. Калганчы кÿнде Мен оны тиргизерим. 45 Ончолорын Кудай ÿредер деп, jарчыларда бичилгени бар. Ададаҥ угуп ÿренген кижи Меге келер. 46 Мынайып айтканым, Аданы кöргöни бар деп айтканым эмес. Кудайдаҥ Кем келген, Аданы кöргöни jаҥыс Ол. 47 Чынын, чынын айдадым слерге: Меге бÿткени, мöҥкÿ jÿрÿмдÿ. 48 Мен — jÿрÿм берер калаш. 49 Слердиҥ адаларыгар куба чöлдö манна jиген эдилер, jе öлÿп калгандар. 50 Jе теҥеридеҥ тÿшкен калаш андый эмес оны jигени öлбöс. 51 Мен — теҥеридеҥ тÿшкен тирÿ калаш. Бу калаштаҥ jигени ÿргÿлjи чакка эзен jÿрер. Мениҥ беретен калажым — Мениҥ эди-каным, онымды телекейдиҥ jÿрÿми учун берип jадым. 52 Айдарда, иудейлер бойлоры ортодо сöс блаажып, айттылар: — Ол биске Бойыныҥ эди-канын jиирге канайып беретен? 53 Иисус каруу jандырды: — Чынын, чынын айдадым слерге Кижи Уулыныҥ эди-канын jибезегер, Оныҥ канын ичпезегер, бойыгарда jÿрÿм jок болор. 54 Мениҥ эди-канымды jиири, Мениҥ канымды ичери, мöҥкÿ jÿрÿм jÿрери ол. Мен оны калганчы кÿнде тиргизерим. 55 Мениҥ эди-каным — чын курсак, Мениҥ каным — чын суузын. 56 Эди-канымды jиири, канымды ичери Мениҥ Бойымда jÿрÿп jат, Мен де оныҥ бойында jÿрÿп jадым. 57 Канайып Мен, тирÿ Ада ийген Бойым, Адамныҥ Бойынча тирÿ jÿрÿп jадым, анайып, Мениҥ эди-канымды jигени, Мениҥ Бойымча тирÿ jÿрер. 58 Бу калаш теҥеридеҥ тÿшкен. Jе ол маннаны, слердиҥ адаларыгар чылап, jип öлгöниндий эмес бу калашты jигени, мöҥкÿ jÿрÿмдÿ болор. 59 Мынайда Ол Капернаумдагы синагогада ÿредип айткан.

Мöҥкÿ jÿрÿмниҥ сöстöри

60 Кöп ÿренчиктери мыны угала, айттылар: — Кандый уур-кÿч сöстöр! Олорды кем угар аргалу? 61 Иисус ÿренчиктери арбанып турганын Бойыныҥ ичинде билип, олорго айтты: — Бу слерге буудак болуп jат па? 62 Кижи Уулы озогы jерине чыгып баратканын кöрöр болзогор, не болгой эди? 63 Jÿрÿм берери — тын, эт-кан дезе, нени де эдип болбос. Слерге айдып турган сöстöрим тын да, jÿрÿм де. 64 Jе ортогордо бÿтпестери бар. Иисус дезе бÿтпестерин де, Оны садып ийери кем болорын да бажынаҥ ала билер болгон. 65 Оноҥ айтты: — Оныҥ учун Мен слерге «Аданаҥ берилбейинче, кем де Меге келип болбос» дедим. 66 Мыныҥ кийнинде кöп ÿренчиктери Оноҥ jана тÿжÿп, Оны ээчий jÿрбес болды. 67 Айдарда, Иисус он экÿдеҥ сурады: — Слер база Менеҥ jÿре берерге турган болороор бо? 68 — Кайракан! — деп, Симон-Петр каруу jандырды. — Бис кемге баратан эдис? Сенде мöҥкÿ jÿрÿмниҥ сöстöри бар. 69 Сени Кудайдыҥ Агарузы деп, бис бÿттис те, билдис те. 70 — Слерди, он экÿни, Мен талдап алган эмес бедим? — деп, Иисус айтты. — Jе слердиҥ бирÿгер — кöрмöс! 71 Мынайда Ол Симон Искариот уулы Иуданы айткан. Оны садып ийери дезе он экÿниҥ бирÿзи ол болгон.

Иоaнн 7

Иисус ла Оныҥ карындаштары

1 Мыныҥ кийнинде Иисус Иудейде jÿрбейин деп, Галилей ичиле jÿрди, нениҥ учун дезе иудейлер Оны öлтÿрерге тургандар. 2 Иудейлердиҥ байкан тургузатан деп байрамы jууктап келерде, 3 карындаштары Ого айттылар: — Мынаҥ чыгып, Сениҥ эдип jÿргениҥди ÿренчиктериҥ де кöрзин деп, Иудей jерине бар. 4 Jарлу болойын деген кижи, jажырып неме этпейтен. Сен андыйды эдип jÿрген болзоҥ, Бойыҥды Бойыҥ телекейге ач. 5 Карындаштары да Ого бÿтпей турган учун анайып айткандар. 6 Иисус олорго каруу jандырып, айтты: — Мениҥ öйим jеткелек, слерге дезе кандый да öй келижер. 7 Телекей слерди jаман кöрÿп болбос, Мени дезе jаман кöрÿп jат, нениҥ учун дезе оныҥ кылынып турганы jаман деп, Мен керелеп айдып jÿрÿм. 8 Слер байрамга барыгар, Мен бу байрамга эм тура барбазым, нениҥ учун дезе Мениҥ öйим jеткелек. 9 Мынайда айдала, Ол Галилейде артып калды. 10 Jе карындаштары байрамга jÿре берерде, Ол до барды кöрÿне эмес, jажытту чылап. 11 Иудейлер Оны байрамнаҥ бедиреп, «Ол кайда?» — деп, сурап турдылар. 12 Улус ортодо Ол керегинде кöп куучын jÿрди. Кезиктери «Ол jакшы кижи», öскöлöри: «Jок, Ол улусты аскыртып jат» дешкилеер болды. 13 Андый да болзо, иудейлердеҥ коркып, Ол керегинде кем де ачыгынча айтпай турган.

Öргööдö jарлыктаганы

14 Байрамныҥ ортозы киреде Иисус Öргööгö кирип, ÿретти. 15 Иудейлер кайкап, айдышты: — Бу ÿренбеген Бойы, Чийимдерди канайып билип туру болбогой? 16 Иисус айтты: — Мениҥ ÿредÿÿм Менийи эмес, Мени Ийгендийи. 17 Оныҥ табыла кылынып jÿрейин дегени, бу ÿредÿ Кудайдаҥ ба, эмезе Мен Бойымнаҥ таап айдып тургам ба деп, билип алар. 18 Бойынаҥ таап айдаачы, бойы jакшы атка калайын деп сананат. Jе Оны Ийгенге мак бедиреп jÿргени чындык, мекези jок болгоны ол. 19 Моисей слерге Jасак берген эмес пе? Jе слердиҥ кемигер де Jасакты бÿдÿрбей jат. Мени нениҥ учун öлтÿрерге турганыгар? 20 — Сениҥ öзöк-буурыҥда шилемир бар болды ба? — деп, улус каруу jандырды. — Сени кем öлтÿрерге туру? 21 Иисус каруу jандырып, олорго айтты: — Мен бир керек эттим, ончогор кайкап jадыгар. 22 Моисей слерге томдоорын берген — онызы Моисейдеҥ эмес те болзо, адалардаҥ jаҥдалып келген, — слер кижини суббот кÿнде томдоп jадыгар. 23 Моисейдиҥ jасагы бузулбазын деп, кижи суббот кÿнде томдодып турганда, суббот кÿнде кижиниҥ бастыра бойын jасты деп, Меге кородоп jадыгар ба? 24 Тыш кебериле jаргылабагар, jе чындык jаргыла jаргылагар! 25 Иерусалимниҥ бир кезик улузы айдышты: — Öлтÿрерге турган кижизи бу болор бо? 26 Кöрзöгöр дö, Ол ачыгынча айдат, Ого кем де неме айтпайт! Ол Христос деп, jаандар чынын билип алган болор бо? 27 Jе бу кижи кайдаҥ болгонын билерис. Христос келер болзо, Ол кайдаҥ болгонын кем де билбес. 28 Айдарда, Иисус Öргöö ичинде ÿнденип, ÿредип айтты: — Слер Мени билеригер, кайдаҥ болгонымды база билеригер, jе Мен Бойымнаҥ Бойым келген эмезим, Мени Ийгени чындык, слер Оны билбезигер. 29 Мен Оны билерим, нениҥ учун дезе Мен Оноҥ болуп турум, Мени ийгени Ол. 30 Оны тудуп алар эбин бедиредилер, jе кем де Ого тийбеди, нениҥ учун дезе Оныҥ öйи jеткелек болгон. 31 Калык ортодоҥ кöп улус Ого бÿдÿп, «Христос келзе, мыныҥ эткенинеҥ артык кайкал эдер беди?» — дежип турдылар. 32 Улустыҥ анайда эрмектежип турганы фарисейлерге угулган. Айдарда, улу абыстар ла фарисейлер Оны тудуп аларга, бойлорыныҥ jалчыларын ийгендер. 33 Иисус дезе олорго айткан: — Слерле кожо эмеш болорым, оноҥ Мени Ийгенге jÿре берерим. 34 Мени бедиреригер, jе таппазыгар, Мен кайда болзом, оноор келип болбозыгар. 35 Айдарда, иудейлер бойы бойлорына айдыштылар: — Бис таппас кандый jерге барарга туру бу? Еллин ортодо тарай jаткан улустарга барып, анда еллиндерди ÿредерге туру эмеш пе? 36 «Мени бедиреригер, jе таппазыгар, Мен кайда болзом, оноор келип болбозыгар» деп айткан сöзи не сöс болотон?

Агару Тын керегинде сöс

37 Байрамныҥ калганчы улу кÿнинде Иисус öрö туруп, ÿнденип айтты: — Суузап турганы Меге келип, ичсин. 38 Чийимде айдылганынча, Меге бÿткен кижиниҥ öзöгинеҥ тирÿ суулар агып чыгар. 39 Иисус мынайда Ого бÿткен улус алынатан Тынды айткан. Олордо дезе, Иисустыҥ ады макка чыккалакта, Тын jок болгон.

Иисустаҥ улам бöлÿниш

40 Улустыҥ кезиги, бу сöзин угала, айдышты — Чын, Ол Jарчы! 41 Öскöлöри: — Ол Христос! — дедилер. Кажылары дезе: — Христос Галилейдеҥ келетен беди? — дешти. — 42 Христос Давидтиҥ ÿренинеҥ, Давидтиҥ турган jери Вифлеемнеҥ келер деп, Чийимде айдылбаган беди? 43 Анайып, Иисустаҥ улам jуулган улус ортодо бöлÿниш болды. 44 Олордыҥ кезиктери Оны тудуп аларга сананды, jе Ого кем де тийбеди. 45 Jалчылар jедип келерде, улу абыстар ла фарисейлер олордоҥ сурадылар: — Слер Оны не керек экелбедигер? 46 — Ол Кижи чилеп кем де, качан да эрмектенбеген — деп, jалчылар каруу jандырдылар. 47 — Слер де Оныҥ мекезине кирип калган болдыгар ба? — деп, фарисейлер олорго айдышты. — 48 Бийлердиҥ эмезе фарисейлердиҥ Ого бÿткени бар беди? 49 Jе бу калык Jасак билбес, каргышка калган ол. 50 Олордыҥ бирÿзи, башкыда Иисуска келип барган Никодим, олорго айтты: 51 — Озолоп кижиниҥ бойынаҥ укпайынча, нени кылынып туру деп билип албайынча, бистиҥ Jасак кижини jаргылайтан беди? 52 — Сен де Галилейдеҥ болорыҥ ба? — деп, олор айттылар. — Шиҥде, Галилейдеҥ jарчы бÿтпейтенин билип аларыҥ. 53 Мыныҥ кийнинде ончолоры айылдары сайын таркай берди.

Иоaнн 8

Кинчектÿ ÿй кижини бурулабаганы

1 Иисус дезе Елеон кырга барды. 2 Эртен тура Öргööгö ойто келди. Улустыҥ ончозы Ого келип турды. Иисус отурала, олорды ÿреткен. 3 Бу öйдö бичикчилер ле фарисейлер öскö эрге биригеле туттурткан бир ÿй кижини экелип, ортозына тургузала, 4 Ого айттылар: — Ÿредÿчи, бу ÿй кижи öскö эрге биригип, туттурткан. 5 Моисей бойыныҥ Jасагында андыйларды ташла шыбалап öлтÿрсин деп, биске jакыган эди. Сен не деериҥ? 6 Олор Оны бурулап айдарга, сöзинеҥ jик бедиреп, ченеп сурагандар. Jе Иисус бöкöйип, сабарыла jерге чийип турды. 7 Олор турумкай сурап турарда, бажын öрö кöдÿрип, — Кемигерде кинчек jок, бу ÿй кижиге озо таш чачсын — дейле, 8 ойто бöкöйип, jерге чийе берди. 9 Олор мыны угала, jаан jаштуларынаҥ баштайла, ээчий-деечий jÿре бердилер. Артып калганы jаҥыс Иисус, база ортозында турган ÿй кижи болды. 10 Иисус бажын öрö кöдÿрип, ÿй кижидеҥ сурады: — Ÿй кижи, олор ончозы кайда? Сени кемизи де бурулап jаргылабады ба? 11 — Jок, Кайракан! — деп, ол каруу jандырды. — Мен де сени бурулап jаргылабайдым — деп, Иисус айтты. — Бар, база кинчек этпе.

Иисус — телекейге Jарык

12 Иисус ойто ло олорго айда берди: — Мен — телекейге Jарык. Мени ээчий барган кижи карачкыда базып jÿрбес, оныҥ бойында jÿрÿмниҥ jарыгы болор. 13 — Сен Бойыҥ Бойыҥды керелеп туруҥ, — деп, фарисейлер айттылар, — Сениҥ керелеп айдып турганыҥ чын эмес. 14 Иисус каруу jандырды: — Мен Бойымды Бойым да керелеп турган болзом, Мениҥ керелегеним чын, нениҥ учун дезе Бойымныҥ кайдаҥ келгенимди, кайдаар барып jатканымды билерим. Слер дезе Мен кайдаҥ келгенимди, кайдаар барып jатканымды билбезигер. 15 Слер кижи чилеп jаргылап jадыгар, Мен дезе кемди де jаргылабай jадым. 16 Мен jаргылап та турзам, Мениҥ jаргым чын, нениҥ учун дезе Мен jаҥыс Бойым эмес, Мениле кожо Мени ийген Ада. 17 Эки кижиниҥ керези чындык деп, слердиҥ Jасагаарда да бичилгени бар. 18 Мен Бойымды Бойым керелеп турум, Мени ийген Ада Мени база керелеп туру. 19 — Сениҥ Адаҥ кайда? — деп, олор сурадылар. — Слер Мени де, Адамды да билбезигер — деп, Иисус каруу jандырды. — Слер Мени билген болзогор, Адамды да билер эдигер. 20 Иисус Öргööдöги акча jуур jердиҥ jанында туруп, ÿредип турган тужында бу сöстöрди айткан. Оныҥ öйи jеткелек болуп, Оны кем де тутпады. 21 Иисус база айтты: — Мен барып jадым. Мени бедиреп jÿреригер, jе кинчектÿ болгоныгарча öлöригер. Кайдаар барып jаткам, оноор келип болбозыгар. Айдарда, иудейлер айдышты: 22 — «Кайдаар барып jаткам, оноор келип болбозыгар» деп, нени айдып туру? Ол Бойын Бойы öлтÿрерге турган эмеш пе? 23 Ол каруу jандырды: — Слер мынаҥ, тöмöнгилердеҥ, Мен — öрöгилердеҥ. Слер бу телекейдеҥ, Мен бу телекейдеҥ эмезим. 24 Оныҥ учун слерге кинчектÿ болгоныгарча öлöригер дегем. Бу Мен дегениме бÿтпес болзогор, кинчектÿ болгоныгарча öлöригер. 25 — Айдарда, Сен кем? — деп, олор сурадылар. — Эҥ бажынаҥ ала слерге айдып jÿргеним Мен эдим — деп, Иисус каруу jандырды. — 26 Слер керегинде кöпти айдар, слерди jаргылаар аргам бар, jе Мени ийген Бойы чындык, Оноҥ нени укканымды телекейге айдып турум. 27 Олорго Ада керегинде айтканын оҥдободылар. 28 Оныҥ учун Иисус айтты: — Кижи Уулын кöдÿрзегер, бу Мен болгонымды, нени де Бойымнаҥ эдип турганым jок деп, jе Аданыҥ ÿреткенинче айдып jадым деп, ол тушта билеригер. 29 Мени ийген Бойы дезе Мениле кожо Ол Мени jаҥыскандыра артырбады, нениҥ учун дезе Мен качан да болзо, Ого jараганынча кылынып турум. 30 Ол мынайда айдып турарда, Ого кöп улус бÿтти.

Чын слерди jайымдаар

31 Иисус Бойына бÿткен иудейлерге айтты: — Мениҥ сöзимде болуп jÿрзегер, Мениҥ чын ÿренчиктерим болгоныгар ол. 32 Чынды билип аларыгар, чынныҥ бойы слерди jайымдаар. 33 — Бис Авраамныҥ ÿрени эдибис, качан да, кемге де кул болбогоныс — деп, олор айттылар. — «Jайым болороор» деп, канайып айдадыҥ? 34 Иисус каруу jандырды: — Чынын, чынын айдадым слерге кинчек эдери, кинчектиҥ кулы ол. 35 Jе кул айылда мöҥкÿ jÿрбес, уул мöҥкÿ jÿрер. 36 Андый болгондо, Уул слерди jайымдаза, чын jайым болгоныгар ол. 37 Слерди Авраам ÿрени деп билерим, jе слер Мени öлтÿрер кÿÿндÿ, нениҥ учун дезе Мениҥ сöзимге кöксигерде jер бербей jадыгар. 38 Мен Адамда нени кöргöнимди айдып jадым, слер дезе адагардаҥ нени укканаарды кылынып jадыгар.

Слердиҥ адагар — кöрмöс

39 — Бистиҥ адабыс Авраам — деп, олор каруу jандырдылар. Иисус айтты: — Слер Авраамныҥ балдары болгон болзогор, Авраамныҥ эдип jÿргенин эдер эдигер. 40 Эмди дезе Кудайдаҥ уккан чынды слерге айткан Кижи Бойымды öлтÿрерге jадыгар: Авраам онойдо этпеген. 41 Слер адагардыҥ керегин эдип jадыгар. Айдарда, олор айттылар: — Бис чайдам эдеринеҥ туулган эмезибис, Адабыс jаҥыс — Кудай! 42 Иисус каруу jандырды: — Адагар слердиҥ Кудай болгон болзо, слер Мени сÿÿр эдигер, нениҥ учун дезе Мен Кудайдаҥ чыктым, келдим. Мен Бойымнаҥ Бойым келген эмезим, Мени Ол ийген. 43 Слер нениҥ учун Мениҥ эрмегимди оҥдобой jадыгар? Мениҥ сöзимди угатан аргагар jок учун. 44 Слердиҥ адагар — кöрмöс, слер адагардыҥ кычазын бÿдÿрерге jадыгар. Бажынаҥ ала ол кижи öлтÿреечи болгон, чынга jайылбаган. Оныҥ бойында чын jок ине. Тöгÿнди айдып турган тужында бойындыйын айдат, нениҥ учун дезе ол, тöгÿнчи бойы, тöгÿнниҥ адазы да ол. 45 Мен чынды айдып тургамда дезе, Меге бÿтпей jадыгар. 46 Слердиҥ кемигер Менеҥ кинчек таап айдар? Мен чынды айдып турган болзом, Меге не керек бÿтпей jадыгар? 47 Кудайдаҥ болгоны, Кудайдыҥ сöзин угат. Кудайдаҥ эмес болгоныгар учун укпай jадыгар.

Иисус öвраамнаҥ озо бар болгон

48 Иудейлер бого мынайда айттылар: — Сени самар кижи деп, öзöк-буурыҥда шилемир бар деп, бистиҥ айдып турганыс чын эмес пе? 49 Иисус каруу jандырды: — Менде шилемир jок, jе Мен Бойымныҥ Адамды тооп jадым, слер дезе Мени jамандап jадыгар. 50 Мен Бойымныҥ магымды бедиребей jадым. Бедиреп, jаргылап Турганы бар. 51 Чынын, чынын айдадым слерге Мениҥ сöзимди чеберлеп jÿрген кижи ÿргÿлjи чакка öлÿм кöрбöс. 52 — Öзöк-буурыҥда шилемир барын эмди билдис — деп, иудейлер айттылар. — Авраам да öлди, jарчылар да öлдилер, Сен дезе сöзимди чеберлеп jÿрген кижи ÿргÿлjи чакка öлÿм кöрбöс дейдиҥ. 53 Сен Авраам адабыстаҥ jаан болдыҥ ба? Ол öлди, jарчылар да öлдилер. Сен Бойыҥды кем деп бодойдыҥ? 54 Иисус каруу jандырды: — Мен Бойымды Бойым мактап турган болзом, Мениҥ магым неге де бодолбос. Jе Мени Адам мактап jат, Оны слер бойлороордыҥ Кудайыгар дейдигер. 55 Слер Оны билип албадыгар, Мен дезе Оны билип турум. Оны билбезим деп айдар болзом, слердий ок тöгÿнчи болорым ол. Jе Мен Оны билерим, Оныҥ сöзин чеберлеп jÿрÿм. 56 Слердиҥ адагар Авраам Мениҥ кÿнимди кöрöтöнине сÿÿнип-jыргап jÿрген. Ол кöрди де, сÿÿнди де. 57 — Сен, бежен jашка jеткелек Бойыҥ, Авраамды кöрдиҥ бе? — деп, иудейлер айттылар. 58 — Чынын, чынын айдадым слерге: Авраам бар болголокто, Мен бар болгом — деп, Иисус каруу jандырды. 59 Айдарда, Оны шыбалаарга таш алдылар. Jе Ол jажынып, Öргööдöҥ чыга берди.

Иоaнн 9

Энедеҥ сокор туулганды jасканы

1 Иисус барып jадала, энедеҥ сокор туулган кижини кöрÿп ийди. 2 — Равви, ол нениҥ учун сокор туулган? — деп, ÿренчиктер Оноҥ сурадылар. — Кемизи кинчек эткен ол бойы ба, эмезе ада-энези бе? 3 — Ол до, ада-энези де кинчек этпеген — деп, Иисус каруу jандырды. — Jе Кудайдыҥ керектери оныҥ бойында кöрÿнзин деп, ол сокор туулган. 4 Кÿн öткöлöктö, Мени Ийгенниҥ керегин Мен эдер учурлу. Тÿн кирип jат, ол тушта кем де эдип болбос. 5 Мен телекейде тужымда, Мен — телекейге jарык. 6 Мынайда айдала, Ол jерге тÿкÿрди, чилекейине тобрак чейеле, сокордыҥ кöзине сÿртÿп, 7 айтты: — Силоам деп суубуунтыга барып, jунунып ал. Силоам дегени, «ийилген» дегени. Ол барып, jÿзин jунды, кöстÿ болуп келди. 8 Айылдаштары ла башкыда оныҥ суранчыктап отурганын кöргöн улус айдышты: — Суранчыктап отураачы кижи бу эмес пе? 9 Кажылары: ол — дешти, кезиктери дезе: jок, ого тÿҥей кижи — дешти. Ол бойы: бу мен — деп турды. 10 — Кöзиҥ канайып jарыды? — деп, олор сурадылар. 11 Онызы айтты — Иисус деген кижи чилекейине тобрак чейип, кöзиме сÿртеле, айткан «Силоамга барып, jунунып ал». Мен барып jунундым, кöстÿ болдым. 12 Ол кайда деп сурагылаарда, билбезим — деди. 13 Сокор болгонды фарисейлерге алып бардылар. 14 Иисус чилекейине тобрак чейип, оныҥ кöзин jарытканы дезе суббот кÿнде болгон. 15 Кöзи канайып jарыганын фарисейлер база сураарда, ол айтты: — Ол кöзиме чейинти салды, мен jунундым, кöстÿ болдым. 16 Айдарда, фарисейлердиҥ кезиги айдышты: — Суббот кÿнди чекчилебес бу кижи Кудайдаҥ эмес. Кезиги айдышты: — Андый кайкалдарды кинчектÿ кижи эдер беди? Анайып, олор ортодо бöлÿниш болды. 17 Сокор болгонноҥ ойто сурадылар: — Ол кижи керегинде не деериҥ, Ол сениҥ кöзиҥди ачкан ине? — Ол jарчы — деп, онызы айтты. 18 Кöзи jарыганныҥ бойыныҥ ада-энезин алдырып албайынча, иудейлер оныҥ сокор болгонына, кöзи jарыганына бÿтпей турдылар. Оныҥ учун ада-энезин алдырып алып, 19 олордоҥ сурадылар: — Сокор туулган уулыбыс дегенигер бу ба? Эмди ол канайып кöрöр боло берди? 20 — Уулыбыс бу эди, сокор туулганы чын эди, онызын билерис. 21 Эмди канайып кöрöр боло бергенин, оныҥ кöзин кем ачты болбогой, билбей jадыбыс. Бойынаҥ сурагар, ол чыдап калган, бойы керегинде бойы айтсын. 22 Ада-энези иудейлердеҥ коркып турган учун анайда айткандар. Иудейлер дезе Иисусты Христос деп айдарды синагогадаҥ чыгарып саларга jöптöжип койгондор. 23 Оныҥ учун ада-энези «Ол чыдап калган, бойынаҥ сурагар» — деген. 24 Сокор болгонды экинчизин алдырып, ого айттылар: — Чынды айдып, Кудайды макта. Ол Кижи кинчектÿ деп, бис билерис. 25 — Ол кинчектÿ бе, jок по, мен билбезим — деп, ол каруу jандырды. — Сокор болгон эдим, эмди кöрÿп турум, билерим jаҥыс ол. 26 — Ол сениле нени этти? — деп, олор ойто сурадылар. — Кöзиҥди канайып jарытты? 27 — Мен слерге айтпай кайттым, jе слер укпадыгар — деп, ол каруу jандырды. — База нени угайын деп туругар? Айса слер де Оныҥ ÿренчиктери болорго туругар ба? 28 Олор оны талап, айттылар: — Сен Оныҥ ÿренчиги, бис — Моисейдиҥ ÿренчиктери. 29 Моисейле Кудай тил алышканын билерис. Бу кижини дезе билбей турубыс, кайдаҥ болбогой ол. 30 — Ол кайдаҥ болгонын билбейтенигер кайкамчылу — деп, ол кижи каруу jандырды. — Ол дезе мениҥ кöзимди jарыткан. 31 Jе бис билерис, Кудай кинчектÿлерди укпайтан эди, Кудайды тооп, Оныҥ кÿÿниле эдип jÿргендерди угатан эди. 32 Кем сокор туулганныҥ кöзин jарыткан деп, чак бÿдердеҥ бери угулбады. 33 Ол Кудайдаҥ эмес болзо, нени де эдип болбос эди. 34 — Бастыра бойыҥ кинчектÿ туулала, бисти ÿредип туруҥ ба? — дейле, оны чыгара сÿрÿп ийдилер. 35 Оны чыгара сÿрÿп ийгенин угала, Иисус оны таап алып, айтты — Кижи Уулына сен бÿдÿп jадыҥ ба? 36 — Кайракан, мени Ого бÿтсин деп, Ол кем болгонын айтсаҥ? — деп, ол сурады. 37 — Сен Оны кöрдиҥ — деп, Иисус айтты. — Сениле эрмектежип турганы Ол. 38 — Бÿдÿп турум, Кайракан! — дейле, ол Иисуска бажырды. 39 Иисус айтты: — Кöрбöй тургандар кöрзин деп, кöрÿп тургандар сокорсын деп, Мен бу телекейге jаргы эдерге келдим. 40 Оныла кожо болгон фарисейлердиҥ кезиги мыны угала, Ого айттылар: — Бис те сокор бо? 41 Иисус каруу jандырды: — Сокор болгон болзогор, слерде кинчек jок болор эди. Эмди дезе слер кöрÿп jадыбыс деп айдып турганыгарда, кинчектÿ бойынча артканыгар ол.

Иоaнн 10

Кÿдÿчи ле оныҥ койлоры

1 — Чынын, чынын айдадым слерге: койдыҥ кажаанына эжигинеҥ кирбей, öскö jердеҥ ажып турганы — уурчы ла тонокчы. 2 Эжигинеҥ кирип турганы — койдыҥ кÿдÿчизи. 3 Эжик сакчызы ого эжик ачат, койлор оныҥ ÿнин угат, ол бойыныҥ койлорын адыла адап, тышкары чыгарат. 4 Койлорын чыгарала, алдынаҥ барат, койлор оны ээчий баргылайт, нениҥ учун дезе оныҥ ÿнин билгилеер. 5 Öскö кижини дезе ээчибей, оноҥ качкылаар, нениҥ учун дезе öскö кижиниҥ ÿнин билгилебес. 6 Бу укаа сöсти Иисус олорго айдып берген, jе Оныҥ айтканын оҥдободылар. 7 Иисус олорго база айтты: — Чынын, чынын айдадым слерге Мен — койлорго эжик. 8 Менеҥ озо келгендер ончозы уурчылар ла тонокчылар болгон, jе койлор олорды укпаган. 9 Мен — эжик. Менеҥ кирген кижи аргадалар; кирер де, чыгар да, одор до табар. 10 Уурчы jаҥыс уурдайын, öлтÿрейин ле jайрадайын деп келет. Мен дезе jÿрÿм берерге, артыктай берерге келгем. 11 Мен — jакшы кÿдÿчи. Jакшы кÿдÿчи койлор учун бойыныҥ тынын салатан. 12 Jалчы дезе кÿдÿчи эмес, койлор до оныйы эмес. Jууктап келеткен бöрÿни кöрöлö, ол койлорды таштап, качат. Бöрÿ койлорды тудат, тоскурат. 13 Jалчы дезе, jалга ла болуп jÿргенде, койлорды сананбайт. 14 Мен — jакшы кÿдÿчи. Мен бойымдыларды билерим, бойымдылар да Мени билер. 15 Ада Мени билгендий, Аданы Мен де билерим. Койлорым учун Мен тынымды салып турум. 16 Бу кажаанда эмес база койлорым бар. Мен олорды да экелер учурлу. Олор Мениҥ ÿнимди угар, jаҥыс ÿÿр, jаҥыс Кÿдÿчи болор. 17 Тынымды ойто алайын деп, онымды берип jатканым учун, Ада Мени сÿÿп jат. 18 Онымды Менеҥ кижи блаап алып jаткан эмес, онымды Мен Бойым берип jадым. Тынымды берзем — Мениҥ jаҥым, онымды ойто алзам — Мениҥ jаҥым. Мындый jакылтаны Адамнаҥ алгам. 19 Бу сöстöрдöҥ улам иудейлер ортодо база ла бöлÿниш болды. 20 — Ол, öзöк-буурында шилемирлÿ Бойы, jÿÿлип туру. Оны не угуп туругар? — деп, олордыҥ кöп сабазы айдышты. 21 — Бу сöс шилемирлÿниҥ сöзи эмес — деп, öскöлöри айттылар. — Шилемир сокор улустыҥ кöзин jарыдып болор беди?

Иудейлер Иисуска удура

22 Ол тушта Иерусалимде Jаҥырар деген байрам jедип келген. Кыш öйи болгон. 23 Иисус Öргööниҥ кÿрентигиндеги Соломонныҥ дейтен jабу алдында базып jÿрген. 24 Иудейлер Оны кÿреелей алып, айттылар: — Сен канчазын бисти кыйнаарыҥ? Сен Христос болзоҥ, биске чике айт. 25 Иисус каруу jандырды: — Мен слерге айттым, jе слер Меге бÿтпей jадыгар. Адамныҥ адында нени эдип jÿргеним, Мени керелеп турганы ол. 26 Jе слер бÿтпей jадыгар, нениҥ учун дезе слер Мениҥ койлорымнаҥ эмезигер. 27 Мениҥ койлорым ÿнимди угуп jат, Мен олорды билерим, олор Мени ээчип jÿргÿлери. 28 Олорго Мен мöҥкÿ jÿрÿм берип jадым, олор ÿргÿлjиге öлбöс, Мениҥ колымнаҥ олорды кем де блаап албас. 29 Олорды Меге берген Адам ончозынаҥ jаан: Адамныҥ колынаҥ олорды кем де блаап болбос. 30 Мен де, Ада да — jаҥыс. 31 Иудейлер Оны согорго ойто ло таш ала койдылар. 32 — Мен слерге Аданаҥ кöп jакшы керектер кöргÿстим — деп, Иисус айтты. — Олордыҥ кажызы учун Мени ташла шыбалаарга туругар? 33 — Сени jакшы керектериҥ учун ташла шыбалаарга турган эмезис, Бойыҥды, кижи Бойыҥ, Кудай эдинип, Оны jамандап турганыҥ учун — деп, иудейлер айттылар. 34 Иисус каруу jандырды: — Слердиҥ Jасагаарда мынайда бичилгени бар эмес пе «Мен айттым, слер …— кудайлар»? 35 Кудайдыҥ сöзи берилгендерди Чийим кудайлар деп адап турган да, — Чийим дезе бузулбас, — 36 «Кудайды jамандап jадыҥ» деп, Ада талдап, телекейге Ийгенге айдадаар ба, «Мен — Кудайдыҥ Уулы» дегеним учун ба? 37 Адамныҥ эдип jÿргенин Мен этпей турган болзом, Меге бÿтпегер. 38 Онызын эдип турган болзом, Бойыма бÿтпес болзогор, эдип jÿргениме бÿдÿгер. Адам Мениҥ Бойымда деп, Мен де Оныҥ Бойында деп, ол тушта билип, бÿдеригер. 39 Айдарда, Оны база тудуп аларга бедиреп турдылар, jе Ол олордыҥ колынаҥ кыйыжа берди. 40 Иисус Иордан ары jаны jаар, башкыда Иоанн улусты крестеп jÿрген jерлерге ойто барып, анда артып калды. 41 Ого кöп улус келип, «Иоанн бир де кайкал этпеген, jе оныҥ Ол керегинде айтканы ончозы чын болды» дешкилеп турды. 42 Анда Ого кöп улус бÿтти.

Иоaнн 11

Лазарьдыҥ öлгöни

1 Лазарь деп бир кижи оорыган. Ол Вифания деп jурттаҥ болгон. Бу jуртта Мария ла оныҥ сыйны Марфа jаткандар. 2 Кайраканды баалу-чуулу jараш jытту майла сÿртÿп, будын бойыныҥ чачыла арчыганы бу Мария болгон; оорый берген Лазарь дезе оныҥ карындажы. 3 «Кайракан, Сениҥ карузыган кижиҥ оору jадыры» деп айдарга, эjелÿ-сыйынду Ого кижи ийдилер. 4 Иисус мыны угала, айтты: — Ол оору öлöрине эмес, Кудайдыҥ магына, ол ажыра Кудайдыҥ Уулы макталарына. 5 Иисус дезе Марфага, оныҥ эjезине де, Лазарьга да карузып jÿрген. 6 Лазарьдыҥ оорып jатканын угала, jÿрген jеринде эки конды. 7 Мыныҥ кийнинде ÿренчиктерине айтты: — Кайра Иудейге баралы. 8 — Равви, — деп, ÿренчиктери айттылар, — jуукта jаҥы иудейлер Сени ташла шыбалап öлтÿрерге сананган jок беди. Сен ойто оноор барып jадыҥ ба? 9 Иисус олорго айтты: — Тÿште он эки саат эмес беди? Тÿште jÿргени, бу телекейдиҥ jарыгын кöрÿп турган бойы, бÿдÿрилбейт. 10 Тÿнде jÿргени дезе, бойында jарык jок болуп, бÿдÿрилет. 11 Мынайда айдала, оноҥ: — Лазарь наjыбыс уйуктай берди, jе Мен оны ойгозорго барып jадым — деди. 12 Ÿренчиктери айттылар: — Кайракан, ол уйуктай берген болзо, jазылар. 13 Иисус оныҥ öлгöнин айткан, олор дезе тегин уйкузын айтты деп санангандар. 14 Айдарда, Иисус олорго чикезин айтты — Лазарь jада калды. 15 Слерди бÿтсин деп, анда jок болбогоныма слер учун сÿÿнип турум. Jе ого баралы! 16 Игис дейтен Фома öскö ÿренчиктерге айтты: — Бис те баралы, Ÿредÿчиле кожо öлöли! 17 Иисус келзе, Лазарь сööк салар jерде jаткалы тöрт коныптыр. 18 Вифания дезе Иерусалимнеҥ ÿч беристе кирези jуугында болгон. 19 Карындажы öлöрдö ачу-коронго тÿшкен Марфа ла Марияга коот эдерге кöп иудейлер келген. 20 Марфа Иисустыҥ келип jатканын угала, уткып барды. Мария ÿйде отура калды. 21 — Кайракан, Сен мында jÿрген болзоҥ, карындажым öлбöс эди! — деп, Марфа Иисуска айтты. — 22 Jе Кудайдаҥ нени де суразаҥ, Кудай Сеге берер деп, эмди де билерим. 23 — Карындажыҥ тирилер — деп, Иисус ого айтты. 24 — Тирилерин билип турум — тирилер тушта, калганчы кÿнде, — деп, Марфа каруу jандырды. 25 Иисус айтты: — Мен — Тирилери ле Jÿрÿм. Меге бÿткени, öлзö дö, jÿрер. 26 Jÿргени, Меге бÿткени дезе ÿргÿлjиге öлбöс. Бого бÿдÿп туруҥ ба? 27 — Эйе, Кайракан — деп, ол каруу jандырды. — Сени телекейге келип jаткан Христос, Кудайдыҥ Уулы деп, бÿдÿп турум. 28 Мынайда айдала барып, Мария эjезин туйка кычырды: — Ÿредÿчи мында, сени келзин дийт. 29 Мария уккан бойынча, капшай туруп, Ого барды. 30 Иисус jуртка киргелек болгон, Оны Марфа уткыган jерде артып калган. 31 Марияга коот эдип, ÿйде кожо отурган иудейлер, оныҥ капшай туруп, чыга бергенин кöрöлö, сööк салган jер jаар ыйлаарга барган болор деп, ээчий бастылар. 32 Мария дезе, Иисус болгон jерге келип, Оны кöрöлö, будына jыгылып, айтты: — Кайракан, Сен мында jÿрген болзоҥ, карындажым öлбöс эди! 33 Оныҥ ыйлаганын, кожо келген иудейлердиҥ ыйлашканын кöрöлö, Иисус тыныла ачу-коронго тÿжÿп, кыйналып, 34 айтты: — Оныҥ сööгин кайда jуудыгар? — Кайракан, барып, кöр — деп, олор каруу jандырдылар. 35 Иисустыҥ кöзине jаш келди. 36 Иудейлер айдышты: — Кöрзöгöр дö, Ол оны канайып сÿÿген эмеш! 37 — Ол, сокордыҥ кöзин jарыткан Бойы, бу да öлбöзин деп эткедий болгон эмес пе? — деп, олордыҥ кезиги айтты.

Лазарьды тиргискени

38 Иисус ойто ло ичинде ачу-коронго алдырып, сööк салган jерге базып келди. Онызы куй-таш болгон, оозын ташла jаап койгон. 39 Иисус: — Тажын алып ийигер! — деди. Jада калган кижиниҥ эjези Марфа Ого айтты: — Кайракан, кижи jытана бертир, тöртинчи кÿн барып jат. 40 Иисус Марфага айтты: — Бÿдер болзоҥ, Кудайдыҥ магын кöрöриҥ деп, Мен сеге айтпай кайттым. 41 Ташты алып ийдилер. Иисус саҥ öрö кöрÿп, айтты: — Ада, Мени укканыҥ учун Сеге алкыш jетирип турум. 42 Мени качан да болзо угарыҥды билгем, jе мынайда бу турган улуска болуп айттым, Мени ийгени Сен болгоныҥа бÿтсин деп. 43 Анайда айдала, тыҥ ÿнденип, — Лазарь, бери чык! — деди. 44 Öлгöн кижи чыгып келди. Колы-буды чуулалган, jÿзи арчуулла оролгон болды. — Оны чечигер, барзын! — деп, Иисус олорго айтты. 45 Марияга келген кöп иудейлер Иисустыҥ эткенин кöрöлö, Ого бÿттилер. 46 Кезиги дезе, фарисейлерге барып, Оныҥ эткенин айдып бердилер.

Иисусты öлтÿрерге ченешкени

47 Улу абыстар ла фарисейлер оток-кÿреени jууп, айттылар: — Бис канайдалы? Бу кижи кöп билдилер jайап jат. 48 Ого jай берзебис, ончозы Ого бÿде берер. Римниҥ улузы келип, jерибисти де, калыгысты да бактырып алар. 49 Олордыҥ бирÿзи, ол jылда улу абыс болгон Каиафа деп кижи, олорго айтты: — Слер эш-неме билбей jадыгар. 50 Бÿткÿл калык божогончо, калык учун бир кижи öлзö, слерге артык болорын оҥдобой jадыгар ба? 51 Мыны ол бойынаҥ айткан эмес, jе ол jылда улу абыс болгон бойы, Иисустыҥ эл учун öлöтöнин озолондыра айдып койгон. 52 Jаҥыс эл учун эмес, jе Кудайдыҥ таралган балдарын бирге jууп алары учун öлöтöнин. 53 Ол кÿннеҥ ала Оны öлтÿрер деп, jöптöжип алдылар. 54 Оныҥ учун Иисус иудейлер ортодо ачыгынча jÿрбей, куба чöлдиҥ jуугындагы Ефраим деп калага барып, ÿренчиктериле кожо анда артып калды. 55 Иудейлердиҥ Пасхазы jууктап келерде, ороон ичинеҥ кöп улус Пасхадаҥ озо арутанайын деп, Иерусалимге келди. 56 Олор Иисусты бедиреп, «Слер сананзагар, Ол байрамга келгей не?» деп, Öргööдö бойлоры ортодо эрмектежип турдылар. 57 Улу абыстар ла фарисейлер Оны тудуп аларга, Оныҥ jÿрген jерин билген кижи онызын угуссын деп, jакару бердилер.

Иоaнн 12

Иисустыҥ эди-канын майлаганы

1 Пасхадаҥ алты кÿн озо Иисус Бойы тиргискен Лазарь jаткан Вифания деп jуртка келди. 2 Анда Ого кÿндÿ-кÿрее эттилер. Марфа олорды кÿндÿлеген. Лазарь дезе Оныла кожо кыйын отургандардыҥ бирÿзи болгон. 3 Мария нард дейтен öзÿмниҥ чын бойынаҥ белетелген баалу-чуулу бир фунт май алала, Иисустыҥ будын майлап, бойыныҥ чачыла Оныҥ будын арчып ийди. Майдыҥ jараш jыды ÿйдиҥ ичине толо берди. 4 Айдарда, Оныҥ ÿренчиктериниҥ бирÿзи, Оны садатан Иуда Искариот, айтты: 5 — Бу майды ÿч jÿс динарийге садала, тÿреҥилерге не ÿлеп бербес? 6 Мынайда ол тÿреҥи улуска килеп эмес, бойы уурчы учун айткан. Ол текши кайырчагашту jÿрÿп, ого салган акчадаҥ бойына алып турган. 7 — Ого тийбе! Ол бу майды мöҥкÿмди кöдÿрер кÿнге чеберлеер учурлу болгон — деп, Иисус каруу jандырды. — 8 Тÿреҥилер слерле кожо jаантайын болор, Мен дезе слерле кожо jаантайын болбозым. 9 Кöп иудейлер Иисусты анда деп угала, jаҥыс Ого болуп эмес, jе Ол тиргискен Лазарьды да кöрöргö келдилер. 10 Улу абыстар Лазарьды да öлтÿрерге jöптöжип алдылар, 11 нениҥ учун дезе ого болуп иудейлердиҥ кöбизи келеле, Иисуска бÿдÿп тургандар.

Иерусалимге кöдÿриҥилÿ киргени

12 Эртезинде байрамга келген кöп улус, Иисус Иерусалимге келип jатканын угала, 13 пальма агаштыҥ бÿрлерин тудунганча, Ого уткый чыгып, кыйгырыжып турдылар: — Осанна! Кайраканныҥ адынаҥ келип jатканы, Израиль Кааны, алкышту! 14 Иисус дезе, кулун эштек табала, ого минди, бичилгенинче: 15 «Коркыба, Сион кызы! Бат, сениҥ Кааныҥ кулун эштекке минип, сеге келип jат». 16 Оныҥ ÿренчиктери мыны озо баштап оҥдобогон, jе Иисус макталарда, анайда Ол керегинде бичилгенин ле Ого анайда эткендерин эске алгандар. 17 Ол Лазарьды сööк салар jердеҥ кычырып, тиргизип алган деп, Оныла кожо болгон улус керелеп айдып jÿрген. 18 Оныҥ да учун Оны улус уткып чыккан бу кайкалды эткени Ол деп, олор уккандар. 19 Фарисейлер дезе бойлоры ортодо эрмектешти: — Нени де эдип албай jатканыгарды кöрÿп туругар ба? Элдиҥ ончозы Оны ээчип jат!

Бойыныҥ öлÿми керегинде айтканы

20 Байрамда бажырарга келгендердиҥ кезиги еллиндер болгон. 21 Олор Галилейдеги Вифсаидада jаткан Филиппке базып келеле, сурап айттылар: — Бийибис, Иисусты кöрöр кÿÿнис бар. 22 Филипп барып, мыны Андрейге айтты, оноҥ Андрей ле Филипп экÿ барып, мыны Иисуска айттылар. 23 Иисус каруу jандырды — Кижи Уулыныҥ макталар öйи jетти. 24 Чынын, чынын айдадым слерге буудайдыҥ ÿрени jерге тÿжÿп, öлбöзö, jаҥыс бойы артып калар, öлзö, ÿрени кöп бÿдер. 25 Jÿрÿмин сÿÿгени, онызын jылыйтар, бу телекейде jÿрÿмин jек кöргöни, онызын мöҥкÿ jÿрÿмге чеберлеп алар. 26 Меге jалчыланып jÿргени, Мени ээчий барзын. Мен кайда болзом, jалчым да анда болор. Меге jалчыланып jÿргенди Адам тоор. 27 Эмди тыным тÿймеенле толо. Мен нени айдайын? «Ада, Мениле не болорынаҥ аргада» дегей эдим, jе Мен бого болуп келгем. 28 Ада, адыҥды мактаткын! Теҥеридеҥ ÿн угулды: — Мактаттым, база да мактадарым! 29 Мыны угуп турган улус бу кÿкÿрт — дешти, кезиктери дезе Оныла ангел эрмектешкен — дедилер. 30 Иисус айтты: — Бу ÿн Меге эмес, слерге болгон. 31 Эмди бу телекейдиҥ jаргызы бÿдер, эмди бу телекейдиҥ кааны чыгара сÿрÿлер. 32 Мен jердеҥ кöдÿрилзем, ончолорын Бойыма тартып аларым. 33 Мынайда Ол кандый öлÿмле öлöрин айткан. 34 Улус каруу jандырды: — Бис Христосты ÿргÿлjиге jÿрер деп, Jасактаҥ уккан эдибис. Кижи Уулы кöдÿрилер деп, канайып айдадыҥ? Кижи Уулы дегениҥ кем? 35 Иисус айтты: — Jарык слерле эмеш болор. Слерди карачкы туй албазын деп, jарыкту тужыгарда базып jÿрÿгер. Карачкыда jÿргени, кайдаар барып jатканын билбес ине. 36 Слерде jарык бар тушта, jарыкка бÿдÿгер jарыктыҥ уулдары болорыгар. Мынайда айдала, Иисус олордоҥ кеде барып, jылыйып калды.

Бÿдетени ле бÿтпейтени керегинде

37 Иисус олордыҥ алдына кöп билдилер де jайаган болзо, Ого бÿтпедилер. 38 Бу дезе Исаия jарчыныҥ мынайда айткан сöстöри бÿтсин деп болгон: «Кайракан, бистеҥ укканга кем бÿтти? Кайраканныҥ кÿчи кемге ачылды?» 39 Олор Исаияныҥ база мынайда айтканынча бÿдÿп болбодылар: 40 «Ол кöстöрин сокортты, кулактарын тÿлей этти. Оныҥ учун кöстöриле кöрбöйт, jÿректериле аайлабайт. Меге де баштанбайт, Мен олорды jазар эдим». 41 Оныҥ магын кöргöн учун, Исаия мынайда айткан; мыны ол Иисус керегинде айткан. 42 Иисуска кöп бийлер де бÿткен. Олор бÿтсе де, бисти синагогадаҥ чыгарып салбазын деп, фарисейлердеҥ коркып, бÿткенин айтпай тургандар. 43 Олор улуска мактадарын Кудайга мактадарынаҥ артыксынган. 44 Иисус ÿнденип, айтты: — Меге бÿткени, Меге бÿткени ол эмес, Мени Ийгенге бÿткени ол. 45 Мени кöрÿп турганы, Мени Ийгенди кöрÿп турганы ол. 46 Меге бÿткен кижиниҥ бирÿзи де карачкыда артып калбазын деп, jарык Бойым телекейге келдим. 47 Сöзимди угала, бÿдÿрбеген кижини jаргылабазым. Мен телекейди jаргылаарга келген эмес инем, телекейди аргадаарга келгем. 48 Мени кеде дегенниҥ, сöзимди jаратпас кижиниҥ jаргызын эдери бар айткан сöзим, калганчы кÿнде оны jаргылаар. 49 Мен Бойымнаҥ айдып jÿрген эмес инем, нени айдарымды Мени ийген Ада Бойы jакыган. 50 Оныҥ jакылтазы мöҥкÿ jÿрÿм деп, билип турум. Андый болгондо, нени айдып турганым, Аданыҥ Меге айтканыла айдып турганым ол.

Иоaнн 13

Ÿренчиктердиҥ будын jунганы

1 Пасха байрамныҥ алдында Иисус бу телекейдеҥ Адага баратан öйи jеткенин билип, Бойыныҥ улузын бу телекейде сÿÿп, олорды учына jетире сÿÿди. 2 Эҥирде ажанар öйдö, Иисусты берип ийзин деп, кöрмöс Симон Искариоттыҥ уулы Иуданыҥ jÿрегине шÿÿлтени качан ок салып койгондо, 3 Иисус, Адазы ончозын Оныҥ колына бергенин, Бойы Кудайдаҥ келгенин ле ойто Кудайга барып jатканын билген. 4 Ажанып отургылаарда, öрö турды, катанчыгын чечип, коларткыш алала, курчанды. 5 Оноҥ jунгушка суу урды, ÿренчиктердиҥ будын jунуп, курчанып алган коларткыжыла арчый берди. 6 Симон-Петрга базып келерде, онызы айтты: — Кайракан, будымды Сен jунарыҥ ба? 7 — Эдип турганымды эмди билбей jадыҥ, jе соондо билип аларыҥ — деп, Иисус каруу jандырды. 8 — Сен будымды качан да jунбазыҥ! — деп, Петр айтты. — Сени jунбазам, Мениҥ энчимде ÿлÿ jок болорыҥ — деп, Иисус каруу jандырды. 9 Симон-Петр айтты: — Кайракан, jаҥыс та будымды эмес, колымды да, бажымды да jун! 10 — Jунулганныҥ jÿк будын jунар керек, оныҥ ончо бойы ару ине — деп, Иисус каруу jандырды. — Слер де ару эмейигер, jе ончогор эмес. 11 Иисус Бойын садып jатканды билип, «Ончогор ару эмес» дегени ол. 12 Олордыҥ будын jунуп, Бойыныҥ кийимин кийеле, ойто кыйын отурып, айтты: — Слерге нени эткенимди билип туругар ба? 13 Мени слер Ÿредÿчи ле Кайракан дейдигер, айтканыгар чын: Мен ол болорым. 14 Анайдарда, Мен, Кайракан ла Ÿредÿчи Бойым, будыгарды jунарымда, слер де бой-бойыгардыҥ будыгарды jунужар учурлу. 15 Слерди Мениҥ эткенимнеҥ кöрÿже эдип турзын деп, слерге jозок кöргÿстим. 16 Чынын, чынын айдадым слерге: кул бийинеҥ jаан эмес, элчи ийгенинеҥ jаан эмес. 17 Слер мыны билип, эдип турган болзогор, кежиктÿ болгоныгар ол. 18 Слердиҥ ончогорды айдып турган эмезим: талдап алгандарымды Бойым билерим. Jе Мениле кожо курсак jигени Меге чоҥчойын кöдÿрди деп, Чийимде айдылган сöс бÿдер учурлу. 19 Бу сöс бÿдердеҥ озо эмди слерге айдып турум, бÿтсе, бу Мен болгоныма слерди бÿтсин деп. 20 Чынын, чынын айдадым слерге: Мениҥ ийер кижимди jуутканы, Мени jуутканы ол. Мени jуутканы дезе, Мени Ийгенди jуутканы ол.

Садып ийер кижини айтканы

21 Мыны айдала, Иисус тыныла öкпööрип, кереледи: — Чынын, чынын айдадым слерге бирÿгер Мени садып ийер. 22 Ÿренчиктер оп-соп тÿшкилеп, бу кемди айдып туру болбогой деп, бой-бойлорына кöрÿжип турдылар. 23 Ÿренчиктериниҥ бирÿзи, байа бир Иисуска кару болгоны, Ого коштой кыйын отурган. 24 Оныҥ айткан кижизи кем болгонын суразын деп, Симон-Петр ого имдеп ийди. 25 Онызы Иисуска эҥчейип, сурады: — Кайракан, ол кем болотон? 26 — Тилим калашты тепшиге сугуп, кажызына берзем, ол болор — дейле, Иисус калашты тепшиге сугуп, Симон Искариот уулы Иудага берди. 27 Бу калашты алган кийнинде Иуданыҥ öзöк-буурына сатана кире конды. — Эдип турганыҥды капшай эт — деп, Иисус ого айтты. 28 Jе Иисус ого не анайда айтканын кыйын отурган улустыҥ кемизи де оҥдободы. 29 Иудада акчалу кайырчагаш болгон учун кезиги сананды «Биске байрамга не керек, садып экел эмезе тÿреҥи улуска нени-нени бер деген болор». 30 Иуда тилим калашты алган бойынча, чыга берди. Тÿн болгон.

Jаҥы jакылта

31 Ол чыга берерде, Иисус айтты: — Кижи Уулы эмди макталды, Оныҥ Бойында Кудай да макталды. 32 Оныҥ Бойында Кудай макталган болзо, Кудай да Оны Бойында мактадар, Оны саадабай мактадар. 33 Балдарым, ортогордо узак болбозым. Мени бедиреп jÿреригер, jе «Барар jериме келип болбозыгар» деп, иудейлерге айтканымды эмди слерге де айдып турум. 34 Слерге jаҥы jакылта берип турум: бойы бойыгарды сÿÿп jÿрÿгер. Мен слерди сÿÿгемдий, бойы бойыгарды сÿÿп jÿрÿгер. 35 Ортогордо сÿÿш болзо, слерди Мениҥ ÿренчиктерим деп, ончолоры танып ийер.

Петрдыҥ jана тÿжерин айтканы

36 — Кайракан, Сен кайдаар барып jаткаҥ? — деп, Симон-Петр Оноҥ сурады. — Мениҥ барар jериме эмди сен Мени ээчий барып болбозыҥ, jе соондо ээчий барарыҥ — деп, Иисус каруу jандырды. 37 Петр айтты: — Кайракан, эмди не керек Сени ээчип болбойтом? Сен учун мен jÿрÿмимди берерим. 38 Иисус каруу jандырды: — Мен учун jÿрÿмиҥди берериҥ бе? Чынын, чынын айдадым сеге пöтÿк эткелекте, Менеҥ ÿч катап jана тÿжериҥ.

Иоaнн 14

Иисус — Jол, Чындык ла Jÿрÿм

1 — Jÿректеригер тÿймебезин. Кудайга бÿдÿгер, Меге де бÿдÿгер. 2 Адамныҥ байзыҥында кыптар кöп. Jок болгон болзо, слерге jер белетеп барып jадым деп айдар бедим? 3 Мен барып, слерге jерди белетеп койоло, ойто келерим. Мен кайда болзом, слер де ондо болзын деп, слерди Бойыма аларым. 4 Мениҥ кайдаар барып jатканымды дезе билеригер, jолды да билеригер. 5 — Кайракан, кайдаар барып jатканыҥды билбезис — деп, Фома айтты. — Jолды да канайып билетен эдис? 6 Иисус каруу jандырды: — Мен — Jол, Чындык ла Jÿрÿм. Мен ажыра келбейинче, Адага кем де келип болбос. 7 Слер Мени билер болзогор, Аданы да билер эдигер. Эмдидеҥ ала Оны билеригер, Оны кöргöнигер. 8 — Кайракан! — деп, Филипп айтты. — Аданы биске кöргÿс, биске ол ло болор. 9 — Мынча öйгö слерле кожо jÿрдим, сен, Филипп, Мени билбей туруҥ ба? — деп, Иисус каруу jандырды. — Мени кöргöни, Аданы кöргöни ол. Айдарда, «Аданы кöргÿс» деп, не айдадыҥ? 10 Мен Адада, Ада Менде деп, бÿтпей туруҥ ба? Слерге айдып турган сöзимди Бойымнаҥ айдып турган эмезим. Мениҥ Бойымда jÿрген Ада Бойыныҥ керектерин эдип турганы ол. 11 Мен Адада, Ада Менде деп, Меге бÿдÿгер. Бÿтпей турган болзогор, эдип jÿргениме кöрö бÿдÿгер. 12 Чынын, чынын айдадым слерге Меге бÿткен кижи эдип jÿргенимди эдер, оноҥ до артыкты эдер, нениҥ учун дезе Мен Адага барып jадым. 13 Мениҥ адымда нени де суразагар, Ада Уулында макталсын деп, оныгарды бÿдÿрерим. 14 Мениҥ адымда Менеҥ нени де сураар болзогор, оныгарды бÿдÿрерим.

Агару Тынды берер болгоны

15 — Мени сÿÿп турган болзогор, jакылталарымды бÿдÿригер. 16 Мен Аданы буурсадарым, Ол слерге öскö Коот Эдеечини берер, ÿргÿлjиге слерле кожо болзын деп — 17 Чындыктыҥ Тынын. Оны телекей алынып болбос, нениҥ учун дезе Оны кöрбöй, билбей jат. Слер дезе Оны билеригер, Ол слерле jÿрÿп jат, слердиҥ бойыгарда болор ине. 18 Слерди öскÿс артырбай, слерге келерим. 19 База ла эмеш, телекей Мени кöрбöй калар, слер дезе Мени кöрöригер, нениҥ учун дезе Мен эзен, слер де эзен jÿреригер. 20 Мен Адамда, слер Менде, Мен де слерде болгонымды калганчы кÿнде билип аларыгар. 21 Кемде Мениҥ jакылталарым бар, олорды бÿдÿрип турган, Мени сÿÿп турганы ол. Мени сÿÿгенди дезе Адам да сÿÿр, Мен де оны сÿÿрим, ого Бойым ачыларым. 22 — Кайракан! — деп, Искариот эмес Иуда айтты. — Нениҥ учун Сен телекейге эмес, биске ачылайын деп тургаҥ? 23 Иисус каруу jандырды: — Мени сÿÿген кижи сöзимди бÿдÿрер, Адам да оны сÿÿр. Бис ого келеле, оныла кожо болорыс. 24 Мени сÿÿбес кижи сöзимди бÿдÿрбей jат. Слердиҥ угуп турган сöс дезе, Менийи эмес, Мени ийген Аданыйы. 25 Слерле кожо бу jÿрген Бойым мыны айттым. 26 Мениҥ адымда Ада ийер Коот Эдеечи, Агару Тын дезе, слерди ончого ÿредип, не ле айтканымды слерге эзедер. 27 Слерге амыр берип, барып jадым. Бойымныҥ амырымды слерге берип jадым, телекей берип jаткандый эмес, Мен берип турум. Jÿректеригер тÿймебезин, чочыбазын. 28 «Слердеҥ барарым, слерге келерим» деп, Мениҥ слерге айтканымды укканыгар. Слер Мени сÿÿген болзогор, Адага барып jатканыма сÿÿнер эдигер, Ада Менеҥ jаан ине. 29 Эмди мыны болголокто слерге айттым, ол болгон соондо, слерди бÿтсин деп. 30 База слерле кöп эрмектежип болбозым бу телекейдиҥ кааны келип jат. Оныҥ Менде ÿлÿÿзи jок. 31 Jе Аданы сÿÿп турганымды телекей билер учурлу. Бат оныҥ учун Аданыҥ Меге jакыганынча эдип турум. Туругар, мынаҥ баралы!

Иоaнн 15

Иисус — виноград Ööни

1 — Мен — виноградтыҥ чын Ööни, Адам дезе — виноград Öскÿреечи. 2 Мендеги jиилеги бÿтпес не ле сабалакты Ол кезип jат. Jиилеги бÿткенди дезе, jиилеги оноҥ кöп болзын деп, арчып jат. 3 Слер дезе Мениҥ слерге айткан сöзим ажыра аруталып калганыгар. 4 Мениҥ Бойымда болуп туругар, Мен де слердиҥ бойыгарда болорым. Сабалак ööнинде болбозо, алдынаҥ бойы jиилек öскÿрип болбос, анайып ок слер де Менде болбозогор, нени де öскÿрип албазыгар. 5 Мен — Ööн, слер — сабалактар. Кем Менде болуп турза, Мен де оныҥ бойында болорым, ол кöп jиилек öскÿрер. Мен jокко нени де эдип болбозыгар. 6 Менде болуп турбазы сабалак чылап чыгара ташталып, кургап калар. Олорды jууп алып отко таштайдылар, олор кÿйÿп каладылар. 7 Слер Менде болуп турзагар, Мениҥ сöзим слерде болуп турза, не ле кÿÿнзеп турганыгарды сурагар, слерге болор. 8 Кöп jиилек öскÿрип, Мениҥ ÿренчиктерим боло берзегер, Адам онызыла макталар. 9 Мени Ада сÿÿгендий, Мен де слерди сÿÿйдим. Мениҥ сÿÿжимде jÿрÿгер! 10 Мениҥ jакылталарымды бÿдÿрип jÿрер болзогор, Мениҥ сÿÿжимде jÿреригер. Анайып Мен де: Мен Адамныҥ jакылталарын бÿдÿрип, Оныҥ сÿÿжинде jÿрÿп jадым. 11 Сÿÿнчим слерде болзын, сÿÿнчигер толо болзын деп, бу мыны слерге айттым. 12 Бу — Мениҥ jакылтам: Мен слерди сÿÿгемдий, бойы бойыгарды сÿÿп jÿрÿгер. 13 Бойыныҥ наjылары учун jÿрÿмин бергенче сÿÿринеҥ артык сÿÿш jок. 14 Мениҥ jакылталарымды бÿдÿрип jÿрер болзогор, Мениҥ наjыларым болгоныгар ол. 15 Эмди слерди кулдарым деп айтпай jадым, нениҥ учун дезе бийи нени эдип турганын кул билбес. Jе Мен слерди наjыларым деп айттым, нениҥ учун дезе Адамнаҥ ончо укканымды слерге айдып бердим. 16 Слер Мени талдап алган эмезигер, Мен слерди талдап алдым. Слерди барып, jиилек экелип турзын, öскÿргенигер jоголбой, бар болуп турзын деп, Мениҥ адымда Аданаҥ нени де суразагар, оныгарды Ол слерге берзин деп, слерди туттым. 17 Бат, Мениҥ слерге jакылтам бойы бойыгарды сÿÿп jÿрÿгер!

Телекей jаман кöрöри

18 — Телекей слерди jаман кöрÿп турган болзо, Мени слердеҥ озо jаман кöргöнин билигер. 19 Слер телекейдеҥ болгон болзогор, телекей бойындыйын сÿÿр эди. Jе слер телекейдеҥ эместе, Мен слерди телекейдеҥ ылгап алгамда, слерди телекей jаман кöрÿп jат. 20 «Кул бойыныҥ бийинеҥ jаан эмес» деп, слерге айткан сöзимди эзеп jÿрÿгер. Мени истегенде, слерди де истеер, Мениҥ сöзимди чебер тутканда, слердийин де чебер туткылаар. 21 Jе мыны ончозын слерге Мениҥ адым учун эткилеер, нениҥ учун дезе Мени ийген Бойын билбей jадылар. 22 Мен келип, олорго айтпаган болзом, кинчектÿ болбос эдилер, jе эмди кинчегинеҥ олордыҥ актанары jок. 23 Мени jаман кöргöни, Адамды да jаман кöргöни ол. 24 Менеҥ башка кемниҥ де этпегенин олордыҥ ортодо бÿдÿрбеген болзом, кинчектÿ болбос эдилер. Эмди дезе, кöргöн бу бойлоры Мени де, Адамды да jаман кöрдилер. 25 Jе Мени темей jаман кöрдилер деп, олордыҥ jасагында бичилгени иле болды. 26 Аданаҥ Мен ийер Коот Эдеечи — Аданаҥ чыгып турган Чындыктыҥ Тыны келгежин, Ол Мени керелеп айдар. 27 Башкыдаҥ ала Мениле кожо jÿрген бойыгар да Мени керелеп jÿреригер.

Иоaнн 16

1 — Слерди бÿдÿп турганыгарды артырбазын деп, слерге мыны айтканым бу. 2 Синагогалардаҥ слерди чыгара сÿргÿлеер, оноҥ болгой, слерди öлтÿрип турган не ле кижи онызыла Кудайга jарамык эдип jадым деп сананар öй келедири. 3 Аданы да, Мени де билбегени учун анайда кылынгылаар. 4 Jе Мен слерге мыны айттым, öй jедип келгежин, слерге мыны айтканымды эске алыгар деп. Слерле кожо jÿргеним учун башкыда мыны слерге айтпагам.

Чындыктыҥ Тыны керегинде

5 — Эмди дезе Мени Ийгенге барып jадым. «Кайдаар барып jадыҥ?» деп, слердиҥ кемигер де сурап турганаар jок, 6 карын, Мениҥ айтканым jÿрегеерге кунук толтырды. 7 Jе чынын айдадым слерге Мениҥ барганым слерге торт. Мен барбазам, Коот Эдеечи слерге келбес ине, барзам, Оны слерге ийерим. 8 Ол келеле, кинчек, ак-чек ле jаргы не болгонын телекейге ачар. 9 Кинчек дегени — Меге бÿтпегени; 10 ак-чек дегени — Мен Адага барып jадым, эмди база Мени кöрбöзигер; 11 jаргы — бу телекейдиҥ кааны бурулалган дегени. 12 Айдатаным база кöп эди, jе слер эмди оны бадырып болбозыгар. 13 Ол, Чындыктыҥ Тыны, келгежин, слерге ончо чындыкты кöргÿзер: Ол Бойынаҥ айдар эмес, укканын айдар, келер öй керегинде jетирер. 14 Ол Мени мактадар, нениҥ учун дезе Менийинеҥ алып, слерге jетирер. 15 Аданыҥ не бары — Менийи. Оныҥ учун «Менийинеҥ алып, слерге jетирер» дедим. 16 Удабай слер Мени кöрбöй каларыгар, база удабай Мени кöрöригер.

Кунук сÿÿнчиге болор

17 Ÿренчиктердиҥ кезиги бойы бойлорына айдышты — «Удабай слер Мени кöрбöй каларыгар, база удабай Мени кöрöригер» деп, база «Мен Адага барып jадым» деп, Оныҥ биске айтканы не болотон? 18 Анайдарда, олор айдыжып турдылар: — Удабай дегени не? Нени айдып туру болбогой, билбей jадыс. 19 Иисус Бойынаҥ олордыҥ сурайын дегенин билип, айтты: — «Удабай слер Мени кöрбöй каларыгар, база удабай Мени кöрöригер» деп айтканым не болотонын бойы бойыгардаҥ суражып турганыгар ол бо? 20 Чынын, чынын айдадым слерге слер ыйлай, сыктай береригер, телекей дезе, сÿÿнер. Слер кунугып jÿреригер, jе слердиҥ кунук сÿÿнчи болуп барар. 21 Ÿй кижи бала табарда, айы-кÿни jеткен учун, оорып, кыйналып jат. Jе балазын тапканда, ак-jарыкка кижи чыкты деп сÿÿнип, кыйыншыразын ундып койот. 22 Анайып слер де эмди кунукчылду, jе слерди база кöрöр тужымда jÿрегеер сÿÿне берер, сÿÿнчигерди кем де блаап албас. 23 Ол кÿн нени де Менеҥ сурабазыгар. Чынын, чынын айдадым слерге Мениҥ адымда Аданаҥ нени де сураар болзогор, слерге берер. 24 Эмдиге jетире Мениҥ адымда нени де сурабаган эдигер. Сурагар, сÿÿнчигер толо болзын деп, аларыгар.

Мен телекейди jеҥдим

25 — Мыны слерге Мен укаалап айттым, jе эмди укаалап айтпай, Ада керегинде ачыгынча айдар öйим келип jат. 26 Ол кÿн Мениҥ адымда суранарыгар. Слердиҥ учун Аданы буурсадарым дебейдим. 27 Ада слерди Бойы сÿÿп jат ине, нениҥ учун дезе, слер Мени сÿÿп, Мени Кудайдаҥ келген деп бÿттигер. 28 Мен Аданаҥ чыгып, телекейге келдим, эмди телекейди ойто артырып, Адага барып jадым. 29 Ÿренчиктери Ого айттылар: — Бат, эмди Сен ачыгынча айдып, бир де укаа сöс айтпай jадыҥ. 30 Эмди Сениҥ ончо билериҥди, кижи Сенеҥ сöс сураарын керектебей jатканыҥды кöрÿп турубыс. Оныҥ учун Сени Кудайдаҥ келген деп, бÿдÿп jадыбыс. 31 — Эмди бÿдÿп jадыгар ба? — деп, Иисус айтты. — 32 Бат, jеригер сайын тозып, Мени jаҥыскан артыратан öйигер келип jат, jедип келди ок, jе Мен jаҥыскан эмезим, Ада Мениле кожо. 33 Мениҥ Бойымда амырыгар болзын деп, мыны слерге айттым. Телекейде кыстадып jÿреригер, jе сÿрнÿкпегер Мен телекейди jеҥдим.

Иоaнн 17

Иисустыҥ мÿргÿÿли

1 Мынайып айткан кийнинде Иисус теҥери öрö кöрÿп, айтты: — Ада! Öйим jетти. Бойыҥныҥ Уулыҥды мактат, Уулыҥ да Сени мактатсын деп. 2 Сен ончо улусты Оныҥ jаҥына салып берген эдиҥ, ол бергениҥниҥ ончозына мöҥкÿ jÿрÿм берзин деп. 3 Мöҥкÿ jÿрÿм дезе — ол jаҥыс чын Кудай Бойыҥды, Сен ийген Иисус Христосты билери. 4 Сени jерде мактаттым, Меге этсин деп jакып салганыҥды бÿдÿрдим. 5 Ада! Телекей бÿдердеҥ озо Мен Сениле jÿреримде Менде болгон макла эмди Мени Сен макта. 6 Сениҥ Меге телекейдеҥ алып берген улузыҥа адыҥды ачтым. Олор Сенийи болгон эди, олорды Меге Сен бергеҥ; олор сöзиҥди чеберлеп алган эдилер. 7 Меге бергениҥ ончозы Сенеҥ деп, эмди олор билип алдылар. 8 Меге берген сöзиҥди дезе Мен олорго айдып бердим; олор онымды кöксине алынып, Мени Сенеҥ келген деп, чындаптаҥ билип алдылар, Мени ийгени Сен деп бÿттилер. 9 Мен олор учун мÿргÿп турум, телекей учун эмес, Меге берген улузыҥ учун мÿргÿп турум, нениҥ учун дезе олор Сенийи. 10 Не барым — Сенийи, не Сенийлериҥ — Менийи. Мен олор ажыра макталдым. 11 Эмди Мен телекейде эмезим, олор дезе, телекейде. Мен Сеге барып jадым. Агару Ада! Бойыҥныҥ адыҥда олорды чеберле, байа Сениҥ Меге бергендериҥди. Бис бир болуп тургандый, олор до бир болуп турзын. 12 Олорло кожо jÿрген тужымда Сениҥ адыҥда Мен олорды корулап jÿрген эдим, байа Меге бергендериҥди Мен чеберлеген эдим. Öлÿмниҥ уулынаҥ башка, олордыҥ кемизи де öлÿп калбады. Анайып Чийим бÿтти. 13 Эмди дезе Сеге барып jадым, мыны телекейде jÿрген Бойым айдып турум, Мениҥ сÿÿнчим олорды толтырсын деп. 14 Сöзиҥди олорго берип ийдим, jе канайып Мен телекейдеҥ эмес, анайып олор до телекейдеҥ эместе, телекей олорды jаман кöрди. 15 Олорды телекейдеҥ ал деп, мÿргÿп jаткан эмес эдим, олорды jаманнаҥ корула деп турум. 16 Олор телекейдеҥ эмес, канайып Мен де телекейдеҥ эмезим. 17 Олорды чынла jарыдып ий: Сениҥ сöзиҥ — чынныҥ бойы. 18 Канайып Сен Мени телекейге ийген эдиҥ, анайып Мен де олорды телекейге ийдим. 19 Олор до бойын Сеге чындап берзин деп, Мен Бойымды Сеге олорго до болуп берип турум. 20 Jаҥыс олор учун мÿргÿп турган эмезим, олордыҥ сöзинеҥ Меге бÿткендер учун мÿргÿп турум. 21 Ончозы jаҥыс болзын. Канайып Сен, Ада, Менде эдиҥ, Мен де Сенде, анайып олор до Бисте jаҥыс болзын, Мени ийгени Сен болгоныҥа телекей бÿтсин деп. 22 Меге берген магыҥды Мен олорго бердим, канайып Бис jаҥыс, анайып олор до jаҥыс болзын деп. 23 Мен олордыҥ бойында, Сен Мениҥ Бойымда. Олор до бирликке jединзин, Мени ийгени Сен болгоныҥды, Мени сÿÿгеҥдий, олорды да сÿÿгениҥди телекей билзин деп. 24 Ада! Мен кайда болзом, Меге бергендериҥ анда ок Мениле кожо болзын деп турум. Сениҥ берген магымды олор кöрзин, Сен дезе телекей бÿдердеҥ озо Мени сÿÿген эдиҥ. 25 Чындык Ада! Телекей Сени билип албады, Мен дезе Сени билдим, Мени ийгени Сен деп, булар да билип алдылар. 26 Мен олорго адыҥды ачтым, база да ачарым, Мени сÿÿген сÿÿжиҥ олордо болзын, Мен де — олордо.

Иоaнн 18

Иисусты каруулга алганы

1 Мыны айдала, Иисус ÿренчиктериле кожо чыгып, Кедрон деп öзöктиҥ ол jанында öскöн садка Бойы да, ÿренчиктери де кирдилер. 2 Оны садып jаткан Иуда бу jерди билер болгон, Иисус ÿренчиктериле кожо анда улам сайын jуулыжып туратан. 3 Jе бат, Иуда рим черÿчилдерди, улу абыстардаҥ ла фарисейлердеҥ Öргööниҥ каруулчыктарын алып, бого келди. Олор ончозы jарыткыштарлу ла мылтыктарлу болгондор. 4 Иисус дезе, Бойыла не болорын билип, олорго базып келеле, сурады: — Кемди бедиреп туругар? 5 — Назаретте jерлÿ Иисусты — деп, олор каруу jандырдылар. — Бу Мен болорым — деп, Иисус айтты. Оны садып jаткан Иуда база олорло кожо турган. 6 Иисус «Бу Мен болорым» — деерде, олор тескерлеп, jерге jыгылдылар. 7 — Кемди бедиреп туругар? — деп, Иисус такып сурады. Олор: — Назаретте jерлÿ Иисусты — дедилер. 8 Иисус айтты: — Бу Мен болорым деп, слерге айтпай кайттым. Мени бедиреп турган болзогор, олорды божодыгар, баргылазын. 9 Анайып, «Меге бергендериҥниҥ кемизин де jылыйтпадым» деген Оныҥ сöзи бÿтти. 10 Симон-Петр дезе, кылышту болгон бойы, онызын суура тартып, улу абыстыҥ кулына jаҥып, оҥ кулагын кезе чапты. Ол кулдыҥ ады Малх болгон. 11 — Кылыжыҥды кынга сук! — деп, Иисус Петрга айтты. — Аданыҥ Меге берген айагын ичпес болгон бедим?

Улу абыстагы шылу. Петрдыҥ jана тÿшкени

12 Анайдарда, черÿчилдер, муҥ бажы ла иудей каруул Иисусты тудуп, кÿлÿп алдылар. 13 Озо баштап Оны Ханнага алып келдилер. Ханна дезе ол jылда улу абыс болуп турган Каиафаныҥ кайын адазы болгон. 14 Калык учун jаҥыс кижи öлзö торт деп, иудейлерге jöп берген Каиафа ол болгон. 15 Иисусты ээчиде Симон-Петр ла база бир ÿренчик барды. Бу ÿренчик улу абысла таныш болуп, Иисусла кожо улу абыстыҥ кÿрентигине кирди. 16 Петр дезе эжиктиҥ тыштында турган. Оноҥ улу абысла таныш байа бир ÿренчик чыгып келеле, эжикчи ÿй кижиге айдып, Петрды алып кирди. 17 Айдарда, эжикчи jалчы Петрга айтты: — Бу Кижиниҥ ÿренчиктериниҥ бирÿзи сен болорыҥ ба? Ол «jок» — деди. 18 Кулдар ла jалчылар соок болордо, от салала, jылынып турдылар. Петр анайып ок олорло кожо jылыныжып турды. 19 Улу абыс дезе Иисустаҥ Оныҥ ÿренчиктери ле Оныҥ ÿредÿзи керегинде сурады. 20 — Мен телекейге ачыгынча айдып jÿрдим — деп, Иисус каруу jандырды. — Мен jаантайын иудейлер jуулыжатан синагогада ла Öргööдö ÿредип jÿрдим, туйукка бир де неме айтпадым. 21 Менеҥ не сурайдыҥ? Мени олорго нени айдып jÿрген деп, уккан улустаҥ сура. Олор айтканымды билер. 22 Ол мынайда айдарда, коштой турган jалчылардыҥ бирÿзи Оныҥ jÿзине согуп, айтты: — Сен улу абыска карууҥды анайда айдып туруҥ ба? 23 — Мениҥ айтканым jаман болзо, jаманым кöргÿс — деп, Иисус каруу jандырды. — Jакшы болзо, Мени не соктыҥ? 24 Ханна Оны улу абыс Каиафага кÿлÿлÿ ийе берди. 25 Симон-Петр дезе jылынып турган. — Сен де Оныҥ ÿренчиктеринеҥ болорыҥ ба? — деп, оноҥ сурадылар. Ол jана тÿжÿп, jок — деди. 26 Улу абыстыҥ кулдарыныҥ бирÿзи, Петр кулагын кезе чапкан кижиниҥ тöрööни, айтты: — Оныла кожо садта турганыҥды кöргöн эмес бедим? 27 Петр база ла jана тÿшти. Бу тарый пöтÿк этти.

Чындыктыҥ кааны

28 Эрте таҥда Иисусты Каиафадаҥ рим башчыныҥ öргööзине алып бардылар. Олор пасханы быjарлалбай jиирге, бойлоры öргööгö кирбеди. 29 Пилат олорго чыгып келеле, айтты: — Бу Кижини не деп бурулап турганаар? 30 — Jаманды этпеген болзо, Оны сеге бербес эдибис — деп, олор каруу jандырдылар. 31 — Оны алып, бойыгардыҥ jасагаарла jаргылагар — деп, Пилат айтты. — Кижини кыйнап öлтÿрер jаҥ бисте jок — деп, иудейлер каруу jандырдылар. 32 Иисустыҥ кандый öлÿмле öлöтöнин билдиртип айткан сöзи бÿдетен учун андый болгоны ол. 33 Пилат öргööгö ойто кирип, Иисусты бойына кычырып алып, айтты: — Сен иудейлердиҥ Кааны ба? 34 — Сен мыны бойыҥнаҥ айдып туруҥ ба, эмезе Мен керегинде сеге öскö улус айтты ба? — деп, Иисус сурады. 35 — Мен иудей бедим? — деп, Пилат каруу jандырды. — Меге Сени бойыҥныҥ калыгыҥ ла улу абыстар берип ийдилер. Сен нени эттиҥ? 36 Иисус айтты: — Мениҥ Каандыгым бу телекейдеҥ эмес. Каандыгым бу телекейдеҥ болгон болзо, Мени иудейлерге берилбезин деп, Мениҥ jалчыларым Мен учун тартыжар эди. Jе эмди Мениҥ Каандыгым мынаҥ эмес. 37 — Андый болгондо, Сен каан ба? — деп, Пилат сурады. Иисус айтты: — Мени каан деп, сен айттыҥ. Чынды керелейин деп, Мениҥ туулганым, телекейге келгеним бу. Кем чыннаҥ, Мениҥ ÿнимди угуп jат. 38 — Чын дегениҥ не? — деп, Пилат сурайла, иудейлерге ойто чыгып келди. — Бу Кижидеҥ кандый да буру таппай турум — деп, ол айтты. — 39 Кижендÿлердиҥ бирÿзин Пасха байрамга божотсын деген jаҥыгар бар эди. Иудейлер каанын слерге божодойын ба? 40 — Оны эмес, Варавваны! — деп, олор ойто ло кыйгырыжа берди. Варавва дезе тонокчы болгон.

Иоaнн 19

Иисусты öлтÿрер эдип jаргылаганы

1 Пилат Иисусты алып, камчылатты. 2 Черÿчилдер тегенекти ööрöлö, Оныҥ бажына салып, кубакай-кызыл катанчык кийдирдилер. 3 Ого базып келип, — Иудейлердиҥ Кааны эзендик болзын! — дешкилеп, jÿзине согуп турдылар. 4 Пилат ойто чыгып келеле, айтты: — Бат, Оноҥ бир де буру таппай турганымды слерди билзин деп, Оны слерге чыгарып jадым. 5 Айдарда, Иисус тегенек венокту ла кубакай-кызыл катанчыкту чыгып келди. — Кöргÿлегер, бат бу Кижи! — деп, Пилат олорго айтты. 6 Улу абыстар ла jалчылар Оны кöрöлö, кыйгырыжа бердилер — Оны керип кой, керип кой! — Оны бойыгар алып керигер — деп, Пилат олорго айтты. — Мен Оноҥ буру таппай турум. 7 — Бисте Jасак бар, — деп, иудейлер каруу jандырдылар, — Jасакла болзо, Ол Бойын Кудайдыҥ Уулы эдингени учун öлöр учурлу. 8 Мыны угала, Пилат там коркыды. 9 Öргööзине ойто кирип, Иисустаҥ сурады: — Сен кайдаҥ? Jе Иисус каруу бербеди. 10 — Меге айдар кÿÿниҥ jок по? — деп, Пилат айтты. — Сени божодып та ийзем, табым, кере тартырсам да, табым. Мыны Сен билбей туруҥ ба? 11 Иисус каруу jандырды: — Сеге öрöртинеҥ берилбеген болзо, Мениҥ бажымды билер jаҥыҥ jок болор эди. Оныҥ учун кинчектиҥ jааны Мени сеге берип ийгенниҥ бойында. 12 Бу öйдöҥ ала Пилат Оны божодып ийер арга бедиреп jÿрди, иудейлер дезе кыйгырыжып турдылар: — Сен Оны божодып ийзеҥ, каганга наjы эмезиҥ! Бойын каан деп jарлап турганы, каганга удура туруп чыкканы ол. 13 Пилат бу сöсти угала, Иисусты алып чыгып, jаргы эдетен jерге отурып алды. Бу jерди «Таш тергее», еврейлеп Гаввафа дейтен. 14 Пасха байрамныҥ алдындагы пятница кÿн, тал-тÿш кирези болгон. — Кöргÿлегер, бат бу слердиҥ кааныгар! — деп, Пилат иудейлерге айтты. 15 Jе олор кыйгырыжа бердилер: — Ол öлзин! Öлзин! Оны керип кой! — Кааныгарды керип койойын ба? — деп, Пилат айтты. — Каганнаҥ башка бисте каан jок — деп, улу абыстар каруу jандырдылар. 16 Оны кере тартсын деп, Пилат Оны олорго берип ийди.

Керигени

Анайдарда, Иисусты алып бардылар. 17 Бойыныҥ керÿ агажын jÿктенип алып, Ол «Куу-Баш», еврейлеп Голгофа деп jерге чыкты. 18 Анда Оны керип койдылар, Оныла кожо эки jанына база эки кижини, ортозына Иисусты керип койдылар. 19 Пилат бичик бичийле, керÿ агашка илди. Бичилгени мындый болды «Назаретте jерлÿ Иисус, иудейлердиҥ Кааны». 20 Бу бичикти иудейлердиҥ кöбизи кычырган, нениҥ учун дезе Иисусты кере тарткан jер калага jуук болгон, ол еврей, рим, грек тилдерле бичилген. 21 Иудей улу абыстар дезе Пилатка айттылар: — «Иудейлердиҥ Кааны» деп бичибе, «Мен — иудейлердиҥ Кааны» деп айтканын бичи. 22 — Нени бичигем, оны бичигем — деп, Пилат каруу jандырды. 23 Черÿчилдер Иисусты керийле, Оныҥ кийимин алып, тöрт башка — бойлорыныҥ тоозыла — ÿлежип алдылар. Анайып ок катанчыгын алдылар. Ол jик jок, тудуштай согуп эткен болгон. 24 Олор бой-бойлорына айдышты: — Мыны jыртпайлы, кажыбыска jедижер деп, шеребей чачалы. Анайып, Чийимде мынайда айдылганы бÿтти «Кийимимди бойлоры ортодо ÿлежип, кийген кебим учун шеребей чачтылар». Черÿчилдер анайда ла эттилер. 25 Иисустыҥ керÿ агажыныҥ jанында Оныҥ энези, энезиниҥ сыйны Мария — Клеопаныҥ эмеени, база Мария Магдалина турдылар. 26 Иисус энезин ле ого коштой турган сÿÿген ÿренчигин кöрöлö, энезине айтты: — Ÿй кижи, сениҥ уулыҥ бу. 27 Оноҥ ÿренчикке: — Сениҥ энеҥ бу — деди. Оноҥ ло бери бу ÿренчик оны бойында jÿргÿскен. 28 Мыныҥ кийнинде Иисус не ле бÿдери бÿтти деп билип, айтты — Суузап турум! Анайып, Чийимде айдылганы бÿтти. 29 Анда толтыра уксусту jыракы турган. Айдарда, уксусла чыктыдылган шиҥдиретен немени иссоптыҥ сабалагына саптап, Оныҥ эрдине тийгистилер. 30 Иисус суузынды амзап, — Бÿтти! — дейле, бажын эҥилтип, тыны ÿзÿле берди. 31 Ол пятница кÿн болгон. Улустыҥ сööги суббот кÿнде керÿ агашта тура калбазын деп, — ол суббот кÿн дезе улу кÿн болгон, — олордыҥ jодолорын сый соголо, сööктöрди тÿжÿрзин деп, иудейлер Пилаттаҥ jöп сурадылар. 32 Черÿчилдер келеле, Иисусла кере тартылган улустыҥ бирÿзиниҥ, оноҥ экинчизиниҥ jодозын сый соктылар. 33 Иисуска келип, Оныҥ öлÿп калганын кöрÿп, jодозын сый сокподылар. 34 Jе черÿчилдердиҥ бирÿзи Оныҥ кабыргаларына jыдала сайып ийерде, ол тарыйын кан ла суу ага берди. 35 Мыны кöргöн кижи керелеген, оныҥ керелегени чын. Чынды айдып турганын ол билер, слерди де бÿтсин деп. 36 Анайып, Оныҥ ÿйе-сööги сынбас деп, Чийимде айдылган сöс бÿтти. 37 Чийимниҥ база бир jеринде айдылганы бар «Jыдала сайган кижизи jаар кöргÿлеер».

Иисустыҥ мöҥкÿзин кöдÿргени

38 Мыныҥ кийнинде Аримафейдеҥ Иосиф деп кижи Иисустыҥ сööгин тÿжÿрип алайын ба деп, Пилаттаҥ сурады. (Ол Иисустыҥ ÿренчиги болгон, jе иудейлердеҥ коркып, онызын jажытта туткан.) Пилат jöбин берди. Онызы барып, Иисустыҥ сööгин тÿжÿрип алды. 39 База Никодим келди. Башкыда ол тÿнде Иисуска келип jÿрген. Никодим одус килограммга шыдар jараш jытту майдыҥ ла алоэниҥ чейинтизин экелди. 40 Олор Иисустыҥ сööгин алала, иудейлердиҥ сööк jуур jаҥыла jараш jытту чейинтиле сÿртÿп, кеден бöслö ороп ийдилер. 41 Оныҥ кере тартырган jеринде сад болгон, ичинде дезе кижи сööги салылгалак jаҥы jер. 42 Иудейлердиҥ пятница кÿнине болуп Иисустыҥ сööгин jуугынча ол jерге салып койдылар.

Иоaнн 20

Иисустыҥ тирилгени

1 Неделениҥ баштапкы кÿнинде таҥбÿрÿҥкийде Мария Магдалина сööк салган jерге келип, таш ол jердеҥ аҥтарылып калганын кöрди. 2 Ол Симон-Петрга ла Иисус сÿÿген база бир ÿренчикке jÿгÿргенче келип, айтты: — Кайраканды сööк салар jердеҥ алгылап бартыр, Оны кайда салгылады болбогой, билбей турубыс. 3 Петр байагы ÿренчикле кожо сööк салган jер jаар бардылар. 4 Олор экилези кожо jÿгÿргендер, jе бу ÿренчик Петрдаҥ тÿрген jÿгÿрген, сööк салган jерге озо jеткени ол болды. 5 Эҥчейип, кеден чуулар jатканын кöрди, jе сööк салган jердиҥ ичине кирбеди. 6 Оны ээчий Симон-Петр келди, сööк салган jерге кирип, кеден чуу jатканын кöрди; 7 база Оныҥ бажындагы арчуулы кеден бöстöҥ башка, бойыныҥ jеринде тÿрÿп койгонын кöрди. 8 Озо jеткен ÿренчик кирип кöрди, бÿтти. 9 Jе Ол тирилер деп, Чийимде айдылганын олор аайлабай тургандар. 10 Айдарда, ÿренчиктер jанып келдилер.

Иисустыҥ Мария Магдалинага кöрÿнгени

11 Мария дезе сööк салган jердиҥ jанында ыйлап турган. Ыйлап туруп, сööк салган jерге эҥчейип, 12 карап кöрзö, Иисустыҥ сööги jаткан jерде ак кийимдÿ эки ангел отурды — бирÿзи баш jанында, бирÿзи бут jанында. 13 — Ÿй кижи, сен не ыйлап туруҥ? — деп, олор сурадылар. — Кайраканымды алып бартырлар, Оны кайда салган болбогой, билбей jадым — 14 дейле, ол кайа кöрзö, Иисус турды, jе Оны Иисус деп таныбады. 15 — Ÿй кижи, сен не ыйлап туруҥ? — деп, Иисус ого айтты. — Кемди бедиреп туруҥ? Мария Оны садтыҥ ишчизи болор деп, Ого айтты: — Öрöкöн, сен Оны алып чыккан болзоҥ, Оны кайда салганыҥды меге айдып бер, мен Оны алайын. 16 — Мария! — деп, Иисус айтты. Ол бурулып келип, еврейлеп: — Раввуни! — деди. Бу сöс «Ÿредÿчи» дегени. 17 — Мени тутпа — деп, Иисус ого айтты. — Мен Адама чыккалак инем. Jе карындаштарыма барып, мынайда айт: «Мен Адама, слердиҥ де Адагарга, Кудайыма, слердиҥ де Кудайыгарга чыгып jадым». 18 Мария Магдалина барып, Кайраканды кöргöнин, мыны ого Ол айтканын ÿренчиктерге jетирди.

Ÿренчиктерине кöрÿнгени

19 Ол кÿн, неделениҥ баштапкы кÿниниҥ эҥиринде ÿренчиктер иудейлердеҥ коркып, эжигин кÿрчектейле отурарда, Иисус келип, олордыҥ ортозына тура тÿжÿп, — Слерге амыр болзын! — деди. 20 Мынайда айдала, олорго Бойыныҥ колдорын ла кабыргаларын кöргÿсти. Кайраканды кöрöлö, ÿренчиктер сÿÿне бердилер. 21 — Слерге амыр болзын! — деп, Иисус такып айтты. — Канайып Мени Ада ийген, анайып Мен де слерди ийип турум. 22 Мынайда айдала, чыгара тынып, — Агару Тынды алыныгар — деди. — 23 Кемниҥ кинчегин таштасагар, оныйы ташталар, кемде артырсагар, артып калар. 24 Он экÿниҥ бирÿзи, Игис дейтен Фома дезе, Иисус келип jÿрерде, олорло кожо болбогон. 25 — Бис Кайраканды кöрдибис — деп, öскö ÿренчиктер ого айттылар. Jе ол айтты: — Оныҥ колындагы кадуныҥ ордын кöрбöзöм, сабарымды ого сукпазам, кабыргаларына колым сугуп кöрбöзöм, бÿтпезим. 26 Сегис кÿнниҥ бажында ÿренчиктер база ÿйде болгондор, Фома да олорло кожо болды. Иисус эжик бöктÿлÿде келип, олордыҥ ортозына туруп, — Слерге амыр болзын! — дейле, 27 Фомага айтты: — Сабарыҥды бери сунуп, колымды кöр, колыҥды сунуп, кабыргаларыма сугуп кöр. Бÿтпес болбо, бÿдер бол. 28 — Мениҥ Кайраканым, мениҥ Кудайым! — деп, Фома айтты. 29 — Сен Мени кöргöниҥ учун бÿттиҥ. Кöрбöй бÿткендери кежиктÿ — деп, Иисус ого айтты. 30 Иисус ÿренчиктериниҥ алдында мынаҥ да башка кöп билдилер jайаган, олор бу тÿрбекте бичилбеген. 31 Иисус — ол Христос, Кудайдыҥ Уулы болгонына слерди бÿтсин деп, Ого бÿделе, Оныҥ адында слерди jÿрÿмдÿ болзын деп, мыныҥ бичилгени бу.

Иоaнн 21

1 Мыныҥ кийнинде Иисус Тивериад талайдыҥ jаказында Бойыныҥ ÿренчиктерине база кöрÿнди. Кöрÿнгени мындый болгон. 2 Симон-Петр, Игис дейтен Фома, Галилейдеги Канадаҥ Нафанаил, Зеведейдиҥ уулдары ла Иисустыҥ ÿренчиктериниҥ база экÿзи кожо болгондор. 3 — Мен балыктап барадырым — деп, Симон-Петр олорго айтты. Арткандары: — Бис те сениле кожо барарыс — дедилер. Барып, кемеге отурдылар. Jе ол тÿн неме тутпадылар. 4 Таҥ адып келерде, Иисус jаратта турган. Jе ÿренчиктер Оны Иисус деп таныбадылар. 5 — Балдар, слерде jиир неме бар ба? — деп, Иисус олордоҥ сурады. Олор: — Jок — дедилер. 6 — Шÿÿнигерди кемениҥ оҥ jанына таштагар, балык тудулар — деп, Ол айтты. Олор шÿÿнин таштайла, балыктыҥ кöбине онызын чыгарып болбодылар. 7 — Бу Кайракан! — деп, Иисустыҥ сÿÿген ÿренчиги Петрга айтты. Бу Кайракан деп угала, Симон-Петр кийимин курчанып, — ол jылаҥаш болгон, — талайга калып ийди. 8 Öскö ÿренчиктер дезе балыкту шÿÿнин тартканча, кемелÿ jÿзÿп келдилер. Jаратка jетире ыраак jок, эки jÿс кол карызы кире болгон. 9 Олор jаратка чыгып келеле, от одырып койгонын, оныҥ ÿстинде jаткан балыкты, база калашты кöрдилер. 10 — Jаҥы туткан балыгардаҥ экелигер — деп, Иисус олорго айтты. 11 Симон-Петр кемеге кирип, jÿс бежен ÿч болчок jаан балыкту шÿÿнин jаратка чыгарды. Андый кöп балыктаҥ шÿÿн jыртылбады. 12 — Келип, ажаныгар — деп, Иисус айтты. Ÿренчиктер Оны Кайракан деп таныйла, «Сен кем?» деп сураарга бирÿзи де тидинбеди. 13 Иисус базып келип, калаш алып, олорго берди, балыкты база. 14 Мынайып, тирилгели Иисус ÿренчиктерине ÿчинчи катап кöрÿнген.

Иисус ла Петр

15 Олор ажанып отурарда, Иисус Симон-Петрга айтты: — Иоанн уулы Симон, сен Мени олордоҥ артык сÿÿп jадыҥ ба? — Эйе, Кайракан, Сени сÿÿп турганымды билериҥ — деп, Петр каруу jандырды. — Кураандарымды кабыр — деп, Иисус ого айтты. 16 Оноҥ экинчи катап сурады: — Иоанн уулы Симон, сен Мени сÿÿп jадыҥ ба? — Эйе, Кайракан, Сени сÿÿп турганымды билериҥ — деп, Петр каруу jандырды. Иисус ого айтты — Койлорымды кабыр. 17 Иисус оноҥ ÿчинчизин сурады: — Иоанн уулы Симон, сен Мени сÿÿп jадыҥ ба? Оны сÿÿп турган ба деп, Ол ÿчинчизин сураган учун Петрга ачу боло берди. — Кайракан, Сен ончозын билериҥ — деп, ол Иисуска айтты. — Сени сÿÿп турганымды билериҥ. Иисус ого айтты: — Койлорымды кабыр. 18 Чынын, чынын айдадым сеге jаш болорыҥда, бойыҥ курчанып алып, кайдаар барайын дезеҥ, анаар баратан эдиҥ. Jе карыыр чагыҥда колыҥды öрö кöдÿрип, öскö кижиге курчадарыҥ, барбайын деген jерге jединдирип барарыҥ. 19 Кандый öлÿмле Петр Кудайды мактадарын билдиртип, Иисус мынайып айтканы бу. Мынайда айдала, ого: — Мени ээчий бар — деди. 20 Петр кайа баштанып, кийнинеҥ Иисустыҥ сÿÿген ÿренчиги келип jатканын кöрди. Бу ÿренчик эҥирде ажанып отургылаарда, Иисуска эҥчейип, «Кайракан, Сени кем садып ийер?» деп сураган эди. 21 Оны кöрöлö, Петр Иисуска айтты: — Кайракан, оныла не болор? 22 — Мен келгенчем ол jÿрзин дезем, ондо сениҥ не керегиҥ бар? — деп, Иисус каруу jандырды. — Сен Мени ээчий бар. 23 Анайып, ол ÿренчик öлбöс деп, карындаштар ортодо сöс jÿрген. Jе Иисус оны öлбöс деген эмес, «Мен келгенчем ол jÿрзин дезем, ондо сениҥ не керегиҥ бар?» — деген. 24 Ол ÿренчик ончозын керелеп бичип койгоны бу. Оныҥ керелегени чын деп, билип турубыс. 25 Иисустыҥ мынаҥ башка эткени кöп. Jе оны ончозын бичигежин, бичиген тÿрбектерди телекей бойына бадырып албас эди деп, сананып турум. Аминь.

Aгaру Aпостолдордыҥ Нени Эдип Jÿргени

Aгaру 1

1 Баштапкы бичигимде, Феофил, Иисус нени эдип, неге ÿредип баштаганынаҥ ала 2 талдап алган апостолдорына Агару Тынла алкыш сöзин береле, теҥериге кöдÿрилген кÿнге jетире кöдÿрезин бичиген эдим. 3 Ол кыйын-шыразыныҥ кийнинде олорго тирÿ Бойы кöрÿнип, мынызыныҥ чынын кöп катап керелеген. Кудайдыҥ Каандыгы керегинде бÿдÿмjилÿ керелеп ле айдып jÿргенин апостолдор тöртöн кÿнге улай кöргöндöр. 4 Олорды jууп алып, jакыган — Иерусалимди таштап барбагар, jе Менеҥ укканыгарча Аданыҥ береечи болгонын сакыгар. 5 Бат, Иоанн суула крестеген, слер дезе удабастаҥ Агару Тынла крестедеригер.

Иисустыҥ теҥериге кöдÿрилгени

6 Олор кожо jуулыжып келип, Иисустаҥ сурап тургандар: — Кайракан, Израильге каандыкты шак бу öйдö орныктырып jадыҥ эмеш пе? 7 — Бойыныҥ jаҥыла Ада тургускан öйди ле кÿндерди билери слердиҥ керегеер эмес — деп, Иисус олорго айткан. — 8 Jе слерге Агару Тын тÿшкежин, кÿч алынып, Иерусалимде, Иудей ле Самар ичинде, jердиҥ jаказына да jетире Мениҥ керечилерим болорыгар. 9 Мынайда айдала, олордыҥ кöзинче теҥериге кöдÿрилип, булутка кöмÿлип, кöрÿнбей барган. 10 Ол öрö чыгып отурган тужында теҥери дööн кöрÿп тургулаарда, кенетийин олордыҥ алдына апагаш кийимдÿ эки эр тура тÿжÿп, 11 мынайда айткандар: — Галилей эрлери! Теҥери дööн кöрÿп алган не тургулараар? Бу Иисус, слердеҥ теҥериге кöдÿрилген Бойы, Оныҥ теҥери öрö чыгып отурганын кöргöнигер чилеп ок келер.

Jаҥы апостолды талдап алганы

12 Оноҥ апостолдор Елеон дейтен кырдаҥ тÿжÿп, Иерусалимге бурулдылар. Кыр каланыҥ jуугында, суббот кÿнниҥ jолында турган. 13 Ÿйге кирип, ÿстиндеги кыпка чыгала, ого токтодылар. Анда Петр ла Иоанн, Иаков ло Андрей, Филипп ле Фома, Варфоломей ле Матфей, Алфей уулы Иаков ло Симон Зилот, база Иаков уулы Иуда болгондор. 14 Олор улам сайын jуулыжып, бирлик кÿÿн-санаалу мÿргÿгендер. Олорло кожо анайда ок бир кезик ÿй улус, Иисустыҥ энези Мария ла Оныҥ карындаштары болгондор. 15 Ол кÿндердиҥ бирÿзинде jуунга jÿс jирме кире кижи келген. Петр карындаштардыҥ öзöгине туруп, мынайда айтты: 16 — Эрлер, карындаштар, Иисусты тудуп алган улуска jол баштаачы Иуда керегинде Давид ажыра Агару Тын судурлаган Чийим бÿдер учурлу болгон. 17 Иуда бистердиҥ тообыска кожулып, Кудайга иштеерге тудулган эди. 18 Jе ол jаман керек учун алган баала jер садып алып, бажыла саҥ тöмöн келип тÿжеле, ичи эҥтерилип, ичеге-карыны jайрай берген. 19 Бу болгоны Иерусалимде jаткан ончо улуска jарлалган. Оныҥ учун байа jер олордыҥ тилинде Акелдама — «Кан jери» деп адалган. 20 Сарындар тÿрбегинде дезе бичилген: «Айлы-jурты ээн калзын, анда кижи jуртабазын», база: «Jамызын болзо öскö кижи алзын». 21-22 Анайдарда, биске эрлердиҥ бирÿзи кожулып, бисле кожо Иисустыҥ тирилгениниҥ керечизи болоры керектÿ. Бу кижи Иисус Кайракан ортобыста jÿрерде, Иоанн улусты креске тÿжÿргенинеҥ ала Иисус бистеҥ теҥериге кöдÿрилген кÿнге jетире бисле кожо jÿргендердиҥ бирÿзи болор учурлу. 23 Эки кижини ададылар Варсава дейтен Иосифти, оны база Иуст дежер, оноҥ Матфийди. 24-25 Мÿргÿйле, айттылар — Сен, Кайракан, ончо улустыҥ jÿрегинде не барын билериҥ. Анайдарда, бойыныҥ jерине jÿре берген Иуданыҥ ордына Кудайга jалчыланып jÿрер ле апостолдыҥ ижин эдер салымды ÿлешсин деп, бу экÿниҥ кемизин талдап алганыҥды кöргÿзип бер. 26 Оноҥ шеребей чачтылар. Шеребей Матфийге тÿшти, ол он бир апостолдыҥ тоозына кожулды.

Aгaру 2

Aпостолдорго Aгару Тын тÿшкени

1 Беженинчи кÿн jедип келерде, ÿренчиктер ончозы кожо болгондор. 2 Кенетийин теҥеридеҥ тыҥ салкын соккондый шуулт угулып, олор отурган ÿйдиҥ ичин толтырып ийди. 3 Олорго от-jалбыш ошкош айрыланып турган тилдер кöрÿнип, кажызыныҥ ла ÿсти сайын бирдеҥ токтой тÿшти. 4 Ончолоры Агару Тынла толуп, айдатаны Тыннаҥ берилип, öскö тилдерле эрмектене бердилер. 5 Ол öйдö Иерусалимде ак-jарыктыҥ тöрт талазынаҥ келген кудайзак иудейлер болгон. 6 Бу мындый шуулт болордо, кöп улус jуулып, тÿймеже бердилер, нениҥ учун дезе олордыҥ кажызыныҥ ла тöрöл тилиле ÿренчиктердиҥ эрмектенип турганын уккандар. 7 Олор алаҥ кайкажып, айдыжып турдылар: — Бат бу эрмектенип турган ончо улус Галилейдеҥ эмес пе? 8 Олордыҥ тöрöл тилисле эрмектенип турганын кажыбыс ла канайып угат болбогой? 9 Ортобыста Парфияныҥ, Мидияныҥ, Еламныҥ улузы, Месопотамияда, Иудей ле Каппадокияда, Понт ло Асияда, 10 Фригия ла Памфилияда, Египетте, Ливияныҥ Киринеяга одоштой jерлеринде jаткан улус, Римнеҥ келген иудейлер де, иудей jаҥын алган кара jаҥдулар да, 11 Криттиҥ ле Аравияныҥ улузы бар ине. Олор бистиҥ тилисле Кудайдыҥ улу керектерин канайда айдып турганын угадыс. 12 Ончолоры алаҥ кайкажып, алаатып, «Бу не атасы болотон?» — деп, бой-бойлорына айдыжып турдылар. 13 Кезиктери дезе шоодып, «Олор тату аракы ичкен» дешкилеп турды.

Петрдыҥ калыкка баштанганы

14 Петр дезе, он бир апостолло кожо öрö туруп, ÿнин бийиктедип, олорго баштанды: — Иудей эрлери ле Иерусалим эл-jоны! Мыны билип jÿрÿгер, айтканымды jазап тыҥдагар. 15 Слердиҥ санаагарча булар эзирик эмес, эмди jÿк тогузынчы саат эртен тура. 16 Jе бу кöрÿп турганыгар Иоиль jарчыдаҥ кÿн-эртеде айдылып калган: 17 «Калганчы кÿндерде ончо улуска Тынымнаҥ урултарым, …— деп, Кудай айдат, …— ол тушта уулдарыгар слердиҥ, кыстарыгар слердиҥ jарчы болуп айдып jÿрер, jаштарыгар слердиҥ кöрÿлте кöрöр, каргандарыгарга слердиҥ тÿш тÿжелер. 18 Кулдарыма да, кул ÿй улузыма да ол кÿндерде Тынымнаҥ урултарым, олор jарчы болуп айдып jÿрер. 19 Öрö теҥериде кайкалдар, тöмöн jерде билдилер кöргÿзерим: кан, от ло тÿдÿн. 20 Кÿн карачкы, ай кан боло берер. Оноҥ Кайраканныҥ улу ла jаркынду кÿни jедип келер. 21 Кайраканныҥ адын бойына кычырып сураганы, аргадалар». 22 Израиль эрлери! Бу сöстöрди угугар Назаретте jерлÿ Иисус кÿчле, кайкалдарла, билдилерле Кудайдаҥ слерге керелелген Эр болгон. Бу мыны ончозын слер ортодо Кудай Ол ажыра jайаган, олорды слер бойыгар билеригер. 23 Кудайдыҥ темдектегениле, озолондыра кöргöниле Ол слерге берилген. Слер дезе, jарамастулардыҥ колыла Оны кадап, öлтÿрип койгоныгар. 24 Jе Кудай Оны öлÿмниҥ олjозынаҥ jайымдап, тиргискен, нениҥ учун дезе Оны öлÿмниҥ тудар аргазы jок болгон. 25 Давид Ол керегинде айткан jок беди: «Кайраканды бойымныҥ алдымда тудуш кöргöм. Мени эреҥистелбезин деп, Ол jаантайын оҥ jанымда. 26 Мынаҥ улам jÿрегим болзо сÿÿнген, тилим болзо улуркаткан, бастыра бойым ижемjиде jÿрет, 27 нениҥ учун дезе мениҥ jуламды таамыда артырбазыҥ, Бойыҥныҥ агаруҥа чириирге бербезиҥ. 28 Сен меге jÿрÿмниҥ jолдорын айдып бергеҥ, Бойыҥныҥ алдыҥда мени сÿÿнчиле толтырарыҥ». 29 Эрлер, карындаштар! Улу адабыс Давид керегинде слерге тидим айдарга jöп беригер. Ол jада калган, сööгин jууп койгон, сööгин jууган jер бисте бÿгÿнге jетире бар. 30 Анайдарда, ол, jарчы болгон бойы, Кудай оныҥ калдыктарынаҥ оныҥ ширеезине отургызар болуп ого чертенгенин билип, 31 озолондыра кöрÿп, Христостыҥ тирилери керегинде айдып, Ол таамыда артырылбаган, эди-каны чирибеген деген. 32 Бу Иисусты Кудай тиргискен, бис ончобыс оныҥ керечилери. 33 Ол Кудайдыҥ оҥ jанына кöдÿрилген, берер болгон Агару Тынды Ададаҥ алала, эмди нени кöрÿп, угуп турганыгарды jайаган. 34 Давид теҥериге чыкпаган, jе бойы айткан: «Кайракан Кайраканыма айткан: оҥ jаныма отур, 35 öштÿлериҥди будыҥ алдына салып бербейинчем». 36 Анайдарда, Израиль калыгы, Кудай слер кериген байа Иисусты Кайракан ла Христос эдип койгонын бек билип ал! 37 Мыны угала, сыраҥай jÿректерине табарып, Петрга ла арткан апостолдорго айттылар: — Бис нени эделик, эрлер, карындаштар? 38 Петр дезе олорго айтты: — Кинчектеригер ташталзын деп, кинчегерди алынып, Кудайга баштаныгар, Иисус Христостыҥ адына болуп кажыгар ла креске тÿшсин, сый эдип Агару Тыннаҥ аларыгар. 39 Мыны Кудай слерге ле бала-баркагарга, кем слердеҥ ыраакта, кемди де болзо Бойына кычырза, — ончозына берер болгон. 40 Ол öскö дö кöп сöстöрлö керелеп, jакып, айдып турды: — Слерди jаманга экелердеҥ аргаданыгар! 41 Оныҥ сöзин jуудып, креске тÿштилер. Ол кÿн ÿч муҥ кире кижи кожулды.

Сÿре ле кожо

42 Олор jаантайын апостолдордыҥ ÿредÿзин угуп, бирлик болуп, калаш сындырып, мÿргÿп, кожо болгондор. 43 Кажы ла кижи ширтилдеп jÿрген, апостолдор дезе кöп кайкалдар ла билдилер эдип тургандар. 44 Кудайга бÿткендер ончозы кожо jÿрген, не-немези текши болгон. 45 Нени ээленгенин, не барын садып, кемге не керек, ÿлеп тургандар. 46 Кажы ла кÿн jаҥыс санаалу болуп, Öргööдö jуулыжып, айылдар сайын калаш сындырып, ачык jÿректÿге сÿÿнижип, ажанып, 47 Кудайды алкап тургандар. Олорды бастыра калык сÿÿген, Кайракан дезе аргадап тургандарды олорго кÿнÿҥ сайын кожор болды.

Aгaру 3

Петрдыҥ кенекти jасканы

1 Мÿргÿйтен öйдö, ÿчинчи саат тÿште Петр ла Иоанн экÿ Öргöö барып jаткан. 2 Энедеҥ аксак бойы туулган бир кижи болгон. Оны кÿнÿҥ сайын экелип, Öргööниҥ Кызыл дейтен каалгазыныҥ jанына отургызып койотон, ол дезе Öргööгö кирген улустаҥ суранчыктайтан. 3 Петр ла Иоанн Öргööгö кирерге jатканын кöрöлö, ол суранчыктай берди. 4 Петр Иоаннла кожо оны аjыктап, айтты: — Бис jаар кöр! 5 Булардаҥ неме jедижер болор бо деп, байа кижи олор jаар лаптап кöрö берди. 6 Jе Петр: — Алтын-мöҥÿн менде jок эди, jе не барымды сеге берип турум Назаретте jерлÿ Иисус Христостыҥ адына болуп туруп, базып jÿр — дейле, 7 оҥ колынаҥ тудуп, тургусты. Бу тарый оныҥ таманы ла ÿйе-сööги тыҥып, 8 тура jÿгÿреле, бутка туруп, база берди. Базып барадып секирип, Кудайды алкап, олорло кожо Öргööгö кирди. 9 Оныҥ базып jÿргенин, Кудайды алкап турганын ончо улус кöрди. 10 Öргööниҥ Кызыл каалгазыныҥ jанында суранчыктап отураачы кижи бу деп таныгылап, оныла болгон керектеҥ куйка баштары jимиреп, кайкап божобой турдылар.

Петрдыҥ сöзи

11 Бу кижи Петр ла Иоаннаҥ артпай турган учун Соломонныҥ дейтен jабу алдына олорго кайкап калган улус jÿгÿрижип келди. 12 Мыны кöрöлö, Петр улуска айтты: — Израиль эрлери, бого незин кайкап туругар? Акту бойыстыҥ кÿчисле эмезе кудайзагысла оны бастырып ийгенис чилеп, бисти незин аjыктап туругар? 13 Авраамныҥ Кудайы, Исаактыҥ Кудайы ла Иаковтыҥ Кудайы, ада-öбöкöлöристиҥ Кудайы, Бойыныҥ Иисус Уулын макка чыгарды. Оны слер садып ийгенигер, Оны jайымдаарга jаткан Пилат алдында Оноҥ jана тÿшкенигер. 14 Jе слер Агарудаҥ ла Актудаҥ jана тÿжÿп, кижи öлтÿреечини слерге берзин деп сураганыгар, 15 jÿрÿмниҥ Баштамызын дезе, öлтÿрип койгоныгар. Jе Кудай Оны тиргискен, бис оныҥ керечилери. 16 Оныҥ адына бÿткенис учун слердиҥ кöрÿп турган ла билер бу кижигер Оныҥ адыла бек-чыдым болуп калды. Ол ажыра болгон бÿдÿш ончогордыҥ алдыгарда ого су-кадык болорын берген. 17 Jе мен билерим, карындаштар, jаандарыгар чылап, онойдо билбей эткенигерди. 18 Кудай дезе, Христос кыйналар деп, ончо jарчылардаҥ канайып озолондыра айткан эди, анайып ла бÿдÿрип койгон. 19 Анайдарда, кинчегерди алынып, Кудайга баштаныгар, кинчектеригер арчылсын деп, 20 Кайраканныҥ адынаҥ соот-jыргалдыҥ öйлöри келзин деп, озо jарлалган Христос Иисусты слерге ийзин деп. 21 Кудай Бойыныҥ агару jебрен jарчылары ажыра айтканыла, ончо неме орныгар öйгö jетире Оны теҥери jуудып алар учурлу болгон. 22 Моисей адаларга айткан : «Кудай Кайракан слерге карындаштарыгардаҥ мендий ок jарчыны тудар. Ол слерге нени айтса, Оныҥ сöзин угуп jÿрÿгер. 23 Ол jарчыныҥ сöзин укпаган не ле кижи калык ортозынаҥ кырылып калар». 24 Самуилдеҥ ала оныҥ кийнинде сöс айткан ончо jарчылар бу кÿндер келерин jарлагандар. 25 Слер — jарчылардыҥ ла бистиҥ адаларысла Кудай jöптöгöн кереестиҥ уулдары. Авраамга Ол мынайда айткан: «Сениҥ ÿрениҥде jер-ÿстиниҥ ончо ук-калыктары алкалар». 26 Кудай Бойыныҥ Иисус Уулын тиргизеле, слерге Оны ончозынаҥ озо ийген, кажыгарды ла jаман керектереердеҥ кыйыштырарга слерди алказын деп.

Aгaру 4

Петр ла Иоанн jаргы алдында

1 Олор улуска сöзин айдып турганча, абыстар, Öргööдöги каруулдыҥ jааны ла саддукейлер базып келдилер. 2 Бу экÿ улусты ÿредип, Иисус ажыра тирилетенин jарлап турганына чугулданып, 3 олорды тудала, эҥир кирип калган учун, эртенге jетире деп, тÿрмелеп койдылар. 4 Сöсти уккан кöп улус Кудайга бÿтти, андыйлардыҥ тоозы беш муҥга шыдарлашты. 5 Эртезинде бийлер, jаандар ла бичикчилер Иерусалимде jуулышты. 6 Анда база улу абыс Ханна, Каиафа, Иоанн, Александр ла улу абыстар угынаҥ ончо улус болгон. 7 Петр ла Иоаннды ортозына тургузала, шылай бердилер: — Мыны кандый jаҥла, кемниҥ адыла эттигер? 8 Айдарда, Петр Агару Тынла толуп, олорго айтты: — Калыктыҥ бийлери ле jаандар! 9 Оору кижиге jетирген быйан керегинде, ол канайып аргадалган деп, бисти бÿгÿн шылагылап турган болзо, 10 слер ле Израильдиҥ бастыра калыгы билигер: слер кериген, Кудай тиргискен Назаретте jерлÿ Иисус Христостыҥ адыла бу кижи алдыгарда су-кадык туру. 11 Иисус — «слер, тура тудаачылар, jектеп койгон, jе булуҥныҥ тöзи болуп калган Таш». 12 Öскö кем де аргадап болбос, нениҥ учун дезе улуска берилген, бис аргаданар öскö ат-jол теҥери алдында jок. 13 Петр ла Иоанныҥ ачык-jарыгын кöрÿп, олор бичик билбес тегин улус болгондорын билеле, кайкажып, Иисусла кожо jÿрген деп, олорды танып турдылар. 14 Jазылган кижи олорло кожо турганын кöрÿп, айдар немезин таппадылар. 15 Олорды оток-кÿреедеҥ кеде чыксын деп jакарала, бойлоры ортодо шÿÿшкилеп, 16 айттылар — Бу улусты канайдарыс? Олордыҥ кöскö иле кайкал эткенин Иерусалимде jаткан кажы ла кижи билер, оны кÿjÿреп болбозыс. 17 Jе калык ортодо бу болгоны там jайылбазын, Иисус керегинде кижиге неме айтпазын деп, олорды кезедели. 18 Олорды алдырала, Иисус керегинде чек айтпазын ла ÿретпезин деп jакардылар. 19 Jе Петр ла Иоанн каруу jандырып, айттылар: — Шÿÿп кöрзöгöр, слерди Кудайдаҥ артык укса, Кудайдыҥ алдында чын болор бо? 20 Нени кöргöнисти ле нени укканысты айтпас аргабыс jок. 21 База катап кезеделе, бу болгоны учун ончозы Кудайды алкап турарда, олорды каруузына тургузар шылтак таппай, божодып ийдилер. 22 Jазылыштыҥ кайкалы эдилген кижи дезе тöртöн jашты ажып калган.

Aпостолдордыҥ мÿргÿÿли

23 Божодып ийерде, Петр ла Иоанн бойыныҥ улузына келип, улу абыстар ла jаандар олорго не дешкенин ончозын айдып бердилер. 24 Олор дезе, тыҥдап угала, бир сагышла Кудайга баштанып, ÿнин бийиктедип, айттылар: — Башчы! Сен теҥерини ле jерди, талайды ла олордо не барын jайагаҥ. 25 Сен Бойыҥныҥ кулыҥ, улу адабыс Давидтиҥ тилиле Агару Тыннаҥ мынайда айткан эдиҥ: «Нениҥ учун калыктар тÿймейт, Израиль калыгы темей умзанат? 26 Анайып ок jердиҥ каандары кöдÿрилип, башчылар Кайраканга ла Оныҥ Майлалганына удура ÿÿрлештилер». 27 Ирод ло Понтий Пилат öскö калыктарла, Израильдиҥ калыгыла кожо Сен майлаган агару Уулыҥ Иисуска удура бу калада чындаптаҥ ÿÿрлешкендер. 28 Табыҥа ла jаҥыҥа келиштире темдектеп койгоныҥ бÿтсин деп, олордыҥ ÿÿрлешкени бу. 29 Эмди, Кайракан, олордыҥ кекенгенин кöр, Бойыҥныҥ кулдарыҥа сöзиҥди тидим айдарга бер, 30 Агару Уулыҥ Иисустыҥ адыла оору улус jазылзын, билдилер ле кайкалдар эдилзин деп, кÿчиҥди кöргÿс. 31 Мÿргÿп божоордо, jуулышкан jери jайкана берди, ончолоры Агару Тынла толуп, Кудайдыҥ сöзин тидим айдып турдылар.

Ончозы ортокто

32 Кудайга бÿткен ончо улустыҥ jÿреги ле тыны тудуш болгон; алкы-jööжöзин кемизи де менийи дебейтен, ÿзези ортокто болгон. 33 Апостолдор дезе Иисус Кайраканныҥ тирилгенин улу кÿчле керелеп jÿргендер. Олордыҥ ончозына Кудайдыҥ улу jакшылыгы jедип турган. 34 Олор ортодо немеге jединбей jÿргени jок болгон, нениҥ учун дезе jерлÿ кижи jерин, туралузы туразын садып, оныҥ акчазын экелип, 35 апостолдорго берип тургандар. Оны кижи сайын, кем нени керектеген, ÿлеер болгондор. 36 Кипрде чыккан левит укту Иосиф деп кижи болгон. Апостолдор оны Варнава — «коот уулы» дежетен. 37 Jе бат, ол, jерлÿ бойы, онызын садып ийип, акчазын экелип, апостолдорго берди.

Aгaру 5

Aнания ла Сапфираныҥ меке-тöгÿни

1 Анания деген бир эр дезе, эмеени Сапфирала кожо jериниҥ jарымын садала, 2 баазыныҥ кезигин эмеенине билдире jажырып, кезигин экелип, апостолдорго берген. 3 Jе Петр айтты: — Анания, Агару Тынга тöгÿндейин, jердиҥ баазынаҥ jажырайын деп, сатанага jÿрегиҥе кирер jöпти не бердиҥ? 4 Сениҥ барыҥ бар тужында сенийи болбогон бо? Садып тапканыҥ сениҥ табыҥда болбогон бо? Андый немени jÿрегиҥе не алдыҥ? Сен улусты эмес, Кудайды тöгÿндегеҥ. 5 Бу сöстöрдиҥ кийнинде Анания барып тÿжеле, тыны ÿзÿле берди; уккан улустыҥ куды чыкты. 6 Jиит уулдар öрö туруп, оныҥ сööгин jуурга белетеп, алып чыгала, jууп койдылар. 7 Ÿч саат кире öйдиҥ бажында оныҥ эмеени, не болгонын билбес бойы, кирип келди. 8 Петр оноҥ сурады: — Айт меге, jерди мынчага саттыгар ба? — Эйе, анчага — деп, ол каруу jандырды. 9 Jе Петр ого айтты: — Кайраканныҥ Тынын ченеер деп эрмектежип алган немегер не? Бат, эриҥниҥ сööгин jуугандар эжиктеҥ кирип jадылар, олор сени де алып чыгар. 10 Бу ла тушта ол Петрдыҥ бут алдына келип тÿжеле, тыны ÿзÿле берди. Jиит уулдар кирип келеле, оныҥ öлгöнин кöрÿп, алып чыгала, эриниҥ jанына jууп койдылар. 11 Бастыра серкпениҥ ле мыны уккандардыҥ ончозыныҥ айдары jок коркыжы келди.

Кудайдыҥ билдилери

12 Апостолдор калык ортодо кöп билдилер ле кайкалдар эдип jÿргендер. Ончолоры бир сагышту болуп, Соломонныҥ jабузында болуп тургандар. 13 Туш-туура улустаҥ олорго кожуларга кем де тидинбес болды, калык дезе олорды алкап турган. 14 Кайраканга бÿдÿп турган эр де, ÿй де улустыҥ тоозы там кöптööр болды. 15 Петр öдÿп баратса, оныҥ jÿк кöлöткöзи де болзо кажы бирÿзине тийгей деп, оору улусты тышкары чыгарып, орын-тöжöккö салып турдылар. 16 Анайда ок оору-jоболдуларды ла кара jелбистерге каптыргандарды алганча, эбире калалардаҥ Иерусалимге кöп улус jуулар болды. Экелген улузы ончозы jазылып турган.

Aпостолдорды истегени

17 Улу абыс ла чындыкка jарабас ÿредÿлÿ саддукейлердиҥ тоозына киреечи ончо улус ичи кÿйÿп, 18 апостолдорды тудала, текши тÿрмеге сугуп койдылар. 19 Jе тÿнде Кайраканныҥ ангели тÿрмениҥ эжигин ачып, олорды чыгарып, айтты: 20 — Барыгар, Öргööдö туруп алып, улуска Jÿрÿм керегинде солун-табыш айдыгар. 21 Олор мыны угала, эртен тура Öргööгö кирип, ÿредип турдылар. Улу абыс ла оныла кожо jÿргендер дезе келеле, оток-кÿреени ле Израильдиҥ jаандарыныҥ отогын jууп, апостолдорды экелзин деп, тÿрмеге улус ийдилер. 22 Jе барган jалчылар олорды тÿрмедеҥ таппады. Бурулып, тил jетирип, 23 айттылар: — Тÿрмени быжулап бöктöптир, эжик jанында каруулчыктар турган эмтир, jе ачып ийерде, ичинде кижи jогыла. 24 Бу сöстöрди угала, Öргööниҥ каруулыныҥ jааны ла улу абыстар ол не атасы болотон деп, алаҥ кайкажып турдылар. 25 Jе кем де келип, олорго айтты: — Бат, слердиҥ тÿрмелеп койгон эрлеригер Öргööдö туруп, улус ÿредип jат! 26 Айдарда, каруулдыҥ jааны jалчыларды ээчиткенче барып, олорды албан jогынаҥ экелди, нениҥ учун дезе ташла шыбалаар деп, улустаҥ коркыгандар. 27 Олорды экелеле, оток-кÿреениҥ алдына тургустылар. Улу абыс сурады: 28 — Ол ат-jол керегинде ÿретпегер деп, слерди кату jакарып, токтотпой кайттыбыс. Слер дезе, бойыгардыҥ ÿредÿгерди Иерусалим ичине таркадып, бу Кижиниҥ каны учун бисти бурулаарга jадыгар. 29 Петр ла апостолдор дезе каруу jандырдылар: — Кудайга улустаҥ артык багар керек. 30 Слер Иисусты агашка илип, öлтÿрип койгоныгар, jе ада-öбöкöлöристиҥ Кудайы Оны тиргизип алган. 31 Израиль кинчегин алынып, Кудайга баштанып, кинчектери ташталзын деп, Кудай Ого, jÿрÿмниҥ Баштамызына ла Аргадаачыга, jаҥ ла кÿч берген. 32 Оныҥ керечилери — бистер ле Ого сöсуккур улуска Кудай берген Агару Тын. 33 Мыны угала калjуурып, олорды öлтÿрерге турдылар. 34 Айдарда, оток-кÿрееге киреечи Гамалиил деп фарисей, калыкта тоомjылу jасакчы, öрö туруп, апостолдорды чÿрче чыгарыгар — деди. 35 Олорго дезе айтты: — Израиль эрлери! Бу улусты канайдатаныгарды jакшы сананып кöрÿгер. 36 Jуукта jаҥы бойын кандый да улу кижи деп адап, Февда деген кижи табылган эди. Ого тöрт jÿс кире кижи кожулган. Оны öлтÿрип койгондор, ээчип jÿргендер ончозы jер сайын тозып, jылыйып калды. 37 Оныҥ кийнинде улустыҥ, не-немениҥ тоозын алар кÿндерде Галилейдиҥ Иуда деп кижизи табылып, калыкты баштап апарды. Оны база öлтÿргилеп койды, ээчип jÿргендер ончозы таркады. 38 Оныҥ учун эмди айдып турум слерге: бу улуска тийбегер, ары божодып ийигер. Бу баштаҥкай эмезе бу керек улустаҥ болзо, — ол jайрадылар. 39 Jе Кудайдаҥ болзо, олорды эркитеп болбозыгар, Кудайдыҥ öштÿлери болуп калдыгар. 40 Олор Гамалиилдиҥ сöзине кирдилер. Апостолдорды алдырала камчылап, Иисустыҥ адынаҥ неме айтпагар деп jакарала, божодып ийдилер. 41 Апостолдор дезе, Кайраканныҥ ады учун базындырарга jарадыбыс деп сÿÿнгилеп, оток-кÿреедеҥ чыгып бардылар. 42 Кажы ла кÿн Öргööдö лö айылдар сайын улус ÿредерин токтотпой, Иисус Христос керегинде Сÿÿнчилÿ Jар айдып jÿрдилер.

Aгaру 6

Jети болушчыны кöстöгöни

1 Ол кÿндерде, ÿренчиктердиҥ тоозы арбындап турарда, кÿнÿҥ сайын аш-курсак ÿлегенде, тул ÿй улузысты керектебей туру деп, еллиндер еврейлерди бурулап, комудал угустылар. 2 Айдарда, он эки апостол камык ÿренчиктерди jууйла, айттылар: — Улустыҥ курсак-тамагын кичеерге болуп Кудайдыҥ сöзин артырарга jарабас. 3 Оныҥ учун, карындаштар, бойыгар ортодоҥ jакшы ады чыккан, Тынла, ойгорлыкла толо jети кижини талдап алыгар. Олорго бу ишти молjойлы, 4 бойлорыс дезе, тудуш мÿргÿп, сöскö иштеп jÿрели. 5 Мындый шÿÿлте jуулышкан улустыҥ ончозына jарады. Олор Кудайга бек бÿткен ле Агару Тынла толо эр Стефанды, Филиппти, Прохорды, Никанорды, Тимонды, Парменди, Антиохияныҥ кижизин — иудей jаҥын алган Николайды талдап, 6 апостолдордыҥ алдына тургустылар. Булар дезе мÿргÿйле, олорго колдорын салып, алкадылар. 7 Кудайдыҥ сöзи jайылып, Иерусалимде ÿренчиктердиҥ тоозы тапту кöптöп, абыстардаҥ да сÿрекей кöп улус Кудай jаҥына багып турдылар.

Стефанды каруулга алганы

8 Стефан дезе, jакшылыкла, кÿчле толо бойы, калыкта улу кайкалдар ла билдилер jайап jÿрген. 9 Бу öйдö либертиндердиҥ, киринейлердиҥ ле александрийлердиҥ дейтен синагоганыҥ, Киликия ла Асияныҥ синагогаларыныҥ кезик улузы тÿймеп чыккан. Олор Стефанла сöс блаажып, 10 оныҥ ойгорлыгына ла ол ажыра айткан Тынга удурлажып болбой тургандар. 11 Айдарда, кезик улусты мынайда айдарга jажытту сöстöп алдылар: «Ол Моисейди ле Кудайды jамандап турганын уктыбыс». 12 Байа улус калыкты, jаандарды ла бичикчилерди кÿйбÿредип, Стефанды табарып тудала, оток-кÿрееге алып бардылар. 13 Тöгÿн керечилер таап алдылар, олор мынайда айдып турдылар: — Алдыгарда турган кижи бу агару jерди ле Jасакты jамандап божобойт. 14 Назаретте jерлÿ Иисус бу jерди jемиреле, Моисейдиҥ биске берген чÿм-jаҥдарын кубултар деп, оныҥ айтканын уктыбыс. 15 Оток-кÿрееде отурган ончо улус Стефан jаар кöрö бердилер — оныҥ чырайы ангелдиҥ чырайындый болгон.

Aгaру 7

Стефанныҥ оток-кÿрее алдында айткан сöзи

1 — Андый беди? — деп, улу абыс Стефаннаҥ сурады. 2 Jе ол айтты: — Эрлер, карындаштар ла адалар! Угугар! Харранга кöчöрдöҥ озо Месопотамияда Авраам адабыска мактыҥ Кудайы кöрÿнип, 3 айткан «Jериҥди ле тöрööн-туугандарыҥды артырып койоло, Мен айдып берген jерге бар». 4 Айдарда, ол халдейлер jеринеҥ чыгып, Харранга кöчÿп алган. Адазы jада калган кийнинде Кудай оны эмди слер jаткан jерге кöчÿрген. 5 Мынаҥ энчи эдип сööмчö дö jер бербеген, jе келер öйдö ого ло оныҥ калдыгына бу jерди ээленерге берерим деп, ондо бала-барка jок тушта сöзин берген. 6 Кудай айткан: «Оныҥ калдыктары öскö jерде туш улус болор, олорды тöрт jÿс jыл кулданып кыстагылаар. 7 Jе Мен олорды кулданган калыкты jаргылаарым. — деп, Кудай айткан, — «мыныҥ кийнинде олор чыгып, Меге бу jерде бажыргылаар». 8 Оноҥ Кудай Авраамга томдоорыныҥ кереезин берген. Анайып, уулы Исаак тууларда, сегизинчи кÿнде оны томдогон, Исаак дезе — Иаковты, Иаков дезе — он эки уулын, бистиҥ абаларды. 9 Абалар Иосифке кÿйÿнеле, оны Египетке садып ийген. Jе Кудай оныла кожо болгон, 10 ончо тÿбектеҥ айрып, ого быйан ла ойгорлык берген. Оныҥ учун Египет кааны фараон оны Египеттиҥ ле акту бойыныҥ айлы-jуртыныҥ бажына тургускан. 11 Оноҥ Египет ле Ханаан ичинде ачана-торо башталып, бойыла кожо улу кыйыншыра экелген. Ада-öбöкöлöрис курсагына jединбей барган. 12 Иаков Египетте калаш барын угала, оноор ада-öбöкöлöристи баштапкы катап ийген. 13 Олор экинчизин барарда, Иосиф агаларына таныткан, оныҥ угы-тöзин фараон билип алган. 14 Иосиф улус ийип, Иаков адазын ла бар-jок тöрööн-туугандарын алдырып алган, олор ончозы jетен беш кижи болгон. 15 Иаков Египетке кöчÿп, анда ол бойы да, ада-öбöкöлöрис те ÿле-коногы jеткенче jÿргендер. 16 Олордыҥ сööгин Сихемге апарып, Еммордыҥ уулдарынаҥ мöҥÿнниҥ баазыла Авраам садып алган jердеги куй-ташка jуугандар. 17 Кудайдыҥ Авраамга берген сöзи бÿдер öй jууктаган сайын, Египетте бистиҥ калык арбындап турган. 18 Египетте jаҥга Иосифти билбес öскö каан келгенче андый болгон. 19 Ол бистиҥ калыкка удура сÿмелÿ кылынып, ада-öбöкöлöристи кыстап, кежик-балтыр балдары тирÿ артпазын деп, албанла таштаттырып турган. 20 Бу öйдö Моисей туулган, ол jап-jараш бала болгон. Моисейди ÿч ай адазы-эште азырагандар. 21 Оны таштап ийерде, фараон кызы бойына алып, уулын чылап таскаткан. 22 Моисейди Египеттиҥ калыгыныҥ ончо ойгорлыгына ÿредип койгондор, ол айдар да, тудар да эр болгон. 23 Тöртöн jажы толордо, ол бойыныҥ карындаштарына — Израильдиҥ уулдарына барып келер деп шÿÿген. 24 Олордыҥ бирÿзин ачындырып турганын кöрöлö, оныҥ адаанын алып, Египеттиҥ кижизин öлтÿрип ийген. 25 Кудай оныҥ колыла аргадаш берип турганын карындаштар аайлаар болбой деп сананган, jе олор аайлабаган. 26 Эртезинде jакалажып тургандарын кöрöлö келип, эптештирип, айткан: «Слер карындаштар эдигер, не ачыныжып турганыгар?» 27 Jе бойыныҥ jуук кижизин ачындырып турганы, Моисейди ийде салып, айткан: «Сени jааныбыска ла jаргычыбыска кем тургусты? 28 Кече Египеттиҥ кижизин öлтÿргениҥ чилеп, мени де öлтÿрерге туруҥ эмеш пе?» 29 Мыны угала, Моисей ырбап, Мадиам jеринде туш jердиҥ кижизи болуп калган. Анда ол эки уулду болгон. 30 Тöртöн jылдыҥ бажында Синай кырдыҥ куба чöлинде кÿйген тегенектÿ тайа-jырааныҥ jалбыжында ого ангел кöрÿнген. 31 Моисей мыны кöрöлö, кайкай берген. Лаптап аjыктаарга jууктада базып келедерде, ого Кайраканныҥ ÿни угулган: 32 «Мен …— ада-öбöкöлöриҥ Кудайы, Авраамныҥ, Исаактыҥ ла Иаковтыҥ Кудайы». Моисей ширтилдеп, кöрöргö тидинбей турган. 33 Кайракан ого айткан «Будыҥнаҥ öдÿгиҥди суур, сен турган jер агару jер эди. 34 Мен Египетте калыгымды кыстаганын кöрÿп, онту-калагын угуп, jайымдаарга тÿштим. Эмди бар, Мен сени Египет jаар ийейин». 35 «Сени jааныбыска ла jаргычыбыска кем тургусты?» дейле jектеген бу Моисейди, бат оны, тайа-jыраада ого кöрÿнген ангелдеҥ Кудай башчы ла аргадаачы эдип ийген. 36 Египет jеринде, Кызыл талай jаказында, оноҥ тöртöн jыл куба чöлдö кайкалдар ла билдилер jайап, калыгын чыгарган кижи ол. 37 «Кудайыгар слерге карындаштарыгардаҥ мендий ок jарчыны тудар» деп, Израильдиҥ уулдарына айткан кижи шак ол Моисей. 38 Ол куба чöлдö ада-öбöкöлöрисле кожо болгон. Синай кырда ого ангел баштанган; шак ол биске берерге тирÿ сöстöр алган. 39 Jе ада-öбöкöлöрис ого бакпай, оны jектеп, jÿректериле Египетке тартылып, 40 Ааронго айткандар: «Бисти Египет jеринеҥ чыгарган Моисей кайткан болбогой, билбей турубыс. Оныҥ учун бисти баштап апарар кудайлар эдип бер». 41 Ол кÿндерде ада-öбöкöлöрис бозуныҥ алтын сÿрин jазап, чалуга неме тайып, бойлорыныҥ колы эткенниҥ алдында сÿÿнижип тургандар. 42 Кудай дезе олордоҥ кайра баштанып, олорды айга-кÿнге, jылдыстарга бажырарга берип ийген, jарчылардыҥ тÿрбегинде бичилгенинче: «Израиль jурты! Тöртöн jылга куба чöлдö Меге берÿ ле тайылга эткен бедиҥ? 43 Бойыгарла кожо Молохтыҥ чадырын ла Ремфан кудайыгардыҥ чолмонын алганыгар: бажырарга бойлорыгар эткен сÿрлерди. Оныҥ учун Мен слерди Вавилонноҥ ары кöчÿрерим». 44 Куба чöлдö ада-öбöкöлöристе керениҥ чадыры болгон. Ол Кудайдыҥ Моисейге кöргÿскен кеберинче эдилген. 45 Оны ада-öбöкöлöрис бойына алала, Иисус Навинге баштадып, олордыҥ алдынаҥ Кудай сÿрген калыктардыҥ jерине кийдиргендер. Анайда Давидтиҥ кÿндерине jетире болгон. 46 Давид Кудайдыҥ алдында jакшылык алып, Иаковтыҥ Кудайына айыл-jурт табайын деп мÿргÿген. 47 Соломон дезе Ого байзыҥ тудуп берген. 48 Jе Öрö турган Кудай кижиниҥ колы туткан öргööлöрдö jатпай jат, jарчыныҥ мынайда айтканынча: 49 «Теҥери …— Меге ширее, jер …— Мениҥ бут алдым. Меге кандый байзыҥ тудуп береригер? …— деп, Кайракан айдат, …— эмезе Мен амыраар jер кайда? 50 Мыны ончозын Мениҥ колым jайаган эмес пе?» 51 Слер — öчöш-кедер, jÿреги ле кулагы томдолбогон улус! Канайып ада-öбöкöлöригер, анайып слер де jаантайын Агару Тынга удурлажып jадыгар. 52 Ада-öбöкöлöригер jарчылардыҥ кемизин истебеди? Олор Актуныҥ келерин озолодо билип jарлагандарды öлтÿргендер. Эмди дезе слер Оныҥ Бойын садып, öлтÿрип койдыгар. 53 Слер ангелдердеҥ Jасак алала, Оны чеберлебедигер.

Стефанды öлтÿргени

54 Мыны угуп, олор ичинде калjуурып, Стефанга тиштерин кыjырадып турдылар. 55 Ол дезе, Агару Тынла толо берген бойы, теҥери öрö аjыктап, Кудайдыҥ магын ла Кудайдыҥ оҥ jанында турган Иисусты кöрöлö, 56 айтты: — Бат, мен ачык теҥерини ле Кудайдыҥ оҥ jанында турган Кижи Уулын кöрÿп турум! 57 Олор дезе чыҥырыжып, кулактарын туй тудала, Стефанга тап эттилер. 58 Оны каланыҥ тыштына чыгарала, ташла шыбалай бердилер. Керечилер дезе Савл деп уулдыҥ будыныҥ jанына кийимдерин салып койдылар. 59 Стефанды ташла шыбалап турдылар, ол дезе, эреп-jайнап, айдып турды: — Иисус Кайракан, тынымды Бойыҥа ал! 60 Оноҥ чöгöдöп, тыҥ ÿнденип, айтты: — Кайракан, бу кинчекти олорго jетирбе! Анайда айдала, божой берди.

Aгaру 8

Кудайга бÿткендерди истегени

1 Савл дезе Стефанды öлтÿргенин jарадып турган. Ол кÿн Иерусалимдеги серкпеге удура коркышту истежÿ башталган. Апостолдордоҥ öскöзи ончозы Иудей ле Самар jерлери сайын тозо бергендер. 2 Кудайга чындык эрлер Стефанныҥ сööгин jууп, улу ый-сыгыт эткендер. 3 Савл дезе, серкпени кыйнап, айыл-jурттарга кирип, эр ле ÿй улусты тудуп, тÿрмелеп турган.

Самар jеринде

4 Тозуп баргандар дезе кайда ла базып jÿрÿп, Кудайдыҥ сöзин jарладылар. 5 Филипп дезе, Самар калазына келип, олорго Христос керегинде jарлыктады. 6 Ал-тÿмен улус Филипп jайаган кайкалдарды угуп ла кöрÿп, оныҥ айтканын аjарулу тыҥдаар болды. 7 Немеге туттурган кöп улустыҥ öзöк-буурынаҥ кара jелбистер кыйгы-кышкыла, онту-калакла чыгып, кöп jоболдулар ла аксак-бÿксектер jазылып тургандар. 8 Байа калада улу-jаан сÿÿнчи болгон. 9 Калада анайда ок Симон деп бир эр jÿрген. Мынаҥ озо ол бойын кандый да улу кижи деп адап, илби-тармазыла Самар калыгын кайкаткан. 10 Оны jаанду-jашту тыҥдап, айдыжып тургандар: — Бу — Кудайдыҥ кÿчи, улу кÿч! 11 Ол илби-тармазыла олорды узак öйгö кайкадып келген учун, оны угуп тургандар. 12 Jе Кудайдыҥ Каандыгы ла Иисус Христостыҥ ады керегинде Сÿÿнчилÿ Jар jарлаган Филиппке бÿделе, эр де, ÿй де улус креске тÿшти. 13 Симон бойы да бÿтти, креске тÿжеле, Филипптеҥ айрылбас, улу кÿчтер ле билдилер jайалып турганын кöрöлö, кайкаар болды. 14 Иерусалимде jÿрген апостолдор Самар jериниҥ улузы Кудайдыҥ сöзин jуудып алганын угала, олорго Петрды ла Иоаннды ийдилер. 15 Бу экÿ келип, Агару Тынды алынзын деп, олор учун мÿргÿдилер, 16 нениҥ учун дезе Ол кемизине де тÿшкелек болгон, олор jÿк Иисус Кайраканныҥ адына болуп креске тÿшкендер. 17 Айдарда, олорго колдорын салып алкаарда, олор Агару Тын алындылар. 18 Симон дезе, апостолдор кол салып алкаарда, Агару Тын берилип турганын кöрöлö, олорго акча экелип, 19 айтты: — Меге де бу jаҥды беригер, кол салып алкаган кижим Агару Тын алзын деп. 20 Jе Петр ого айтты: — Мöҥÿниҥ сениле кожо öлÿмге болзын, нениҥ учун дезе Кудайдыҥ сыйын акчала садып аларым деп санангаҥ. 21 Бистиҥ ижибисте сеге ÿлÿÿ де, талдаш та jок — jÿрегиҥ Кудайдыҥ алдында акту эмес. 22 Анайдарда, бу jаман санааҥды кубултып, Кайраканга мÿргÿ, jÿрегиҥниҥ кара санаазын Ол таштаар болор бо. 23 Ичиҥе ачу öт толгонын, тöгÿнге кижендеткениҥди кöрÿп турум. 24 Симон дезе, каруу jандырып, айтты: — Слердиҥ айтканыгардыҥ нези де меге jетпезин деп, мен учун Кайраканга мÿргÿгер. 25 Олор дезе, Кайраканныҥ сöзин керелеп jарлыктайла, Иерусалим jаар кайра бурулдылар, jолой кöп самар jурттарда Сÿÿнчилÿ Jар jарладылар.

Филипп ле эфиоп

26 Кайраканныҥ ангели Филиппке айтты: — Туруп, тÿштÿк jаар, Иерусалимнеҥ Газа тÿшкен jолго бар. Ол ээн. 27 Филипп туруп, барды. Jе бат, акталап койгон бир эфиоп эр — кандакияныҥ, Эфиопияныҥ абакай-кааныныҥ сайыды, оныҥ акча-jööжöзин коручы кижи Кудайга бажырарга Иерусалим jÿреле, 28 jанып бараткан. Ол бойыныҥ эки кöлöсöлÿ jуучыл абразында Исаия jарчыны кычырып отурган. 29 Тын Филиппке айтты — Ол абрага jууктап, коштой бас. 30 Филипп jууктап келеле, байа кижи Исаия jарчыны кычырып турганын угала, 31 сурады: — Кычырып турганыҥды аайлап jадыҥ ба? — Меге кижи jартабайынча, канайып аайлайтан эдим? — дейле, ол Филиппти абрага чыгып, кожо отурсын деп сурады. 32 Чийимнеҥ ол кычырган jер дезе мындый болгон: «Оны сойорго jаткан койды чылап экелгендер. Кайчылаган улус алдында ÿн jок jаткан кураан чылап, Ол кыҥыс этпейт. 33 Оныҥ базындырганында Оныҥ jаргызы болгон. Jе Оныҥ угы-тöзин айдып берер кижи jок, нениҥ учун дезе Оныҥ jÿрÿми jердеҥ алылып jат». 34 Акталап койгон кижи Филиппке баштанып, айтты: — Сурап турум сени, айтсаҥ меге, jарчы кем керегинде айдат бойы керегинде бе айса кандый бир öскö кижи керегинде бе? 35 Айдарда, Филипп оозын ачып, бу Чийимнеҥ баштайла, ого Иисус керегинде Сÿÿнчилÿ Jар jарлады. 36 Jорыгын улалтып, сууга келдилер. — Бат, суу; креске тÿжерге кем меге буудактап jат? — деп, акталап койгон кижи айтты. 37 Филипп: 'Акту jÿрегиҥнеҥ бÿдÿп турган болзоҥ, jараар' — деди. Онызы айтты 'Христос Кудайдыҥ Уулы деп, бÿдÿп jадым'. 38 Оноҥ абраны токтотсын деп jакарды. Экÿ, Филипп ле акталап койгон кижи, сууга кирдилер, Филипп оны крестеди. 39 Олор суудаҥ чыгып келерде, Кайраканныҥ Тыны Филиппти алып барды, акталап койгон кижи оны база кöрбöди. Ол сÿÿнип, оноҥ ары атанды. 40 Филипп дезе Азотто болуп калды. Кесарияга jеткенче, ончо калаларды табарып, Сÿÿнчилÿ Jар jарлады.

Aгaру 9

Савлдыҥ Кудайга баштанганы

1 Савл дезе, Кайраканныҥ ÿренчиктерине каны-jинин jудунып, олорды öлтÿрерге кекенгенче болгон. Ол улу абыска келип, 2 бу Jолдо турган эр де, ÿй де улустыҥ кемизин тапса, Иерусалимге кижендÿ экелерге, Дамасктагы синагогаларга самаралар сурап алды. 3 Барып, Дамаскка jууктап келедерде, кенетийин оны теҥеридеҥ jаркын чалыдып ийди. 4 Ол jерге jыгылып, ого айткан ÿн укты: — Савл, Савл, сен Мени не истейдиҥ? 5 — Сен кем, Кайракан? — деп, ол сурады. Кайракан дезе айтты: — Мен — сеге истеткен Иисус. Сеге jыдага удура барарга кÿч. 6 Ол сертилдеп ле куйка бажы jимиреп, айтты — Кайракан, меге нени этсин деериҥ? Jе туруп, кала бар, нени эдетениҥ сеге айдылар. 7 Савлла кожо jÿрген улус дезе талымжырап калган турдылар: олор ÿнди укса да, кемди де кöрбöгöн. 8 Савл jердеҥ öрö турала, кöзи ачык бойы, нени де кöрÿп болбоды. Оны jединип, Дамаскка экелдилер. 9 Ол ÿч кÿн кöрбöй, неме jибей, ичпей jÿрди. 10 Дамаскта Анания деп бир ÿренчик болгон. Кайракан ого кöрÿлтеде «Анания!» — деди. — Эйе, бу мен, Кайракан — деп, онызы каруу jандырды. 11 Кайракан айтты: — Туруп, Кöнÿ дейтен оромго барып, Иуда-эштеҥ Тарстыҥ Савл деп кижизин сурап ук. Ол эмди мÿргÿп jат. 12 Ол мындый кöрÿлте кöргöн Анания деп эр кирип келеле, кöзи ачылзын деп, ого кол салып, алкаган. 13 Jе Анания каруу jандырды: — Бу кижи керегинде, Иерусалимде Сениҥ агаруларыҥа канча jаманы jеткенин кöп улустаҥ уккам. 14 Сениҥ адыҥды бойына кычырган улусты ончозын тудар jаҥы оныҥ мында да бар. Андый jаҥды ол улу абыстардаҥ алган. 15 Jе Кайракан айтты: — Бар! Калыктар да, каандар да, Израильдиҥ уулдары да алдында адымды jарладайын деп, Мениҥ талдап алганым ол. 16 Мениҥ адым учун канча кире шыралайтанын Мен ого кöргÿзип берерим. 17 Анания барып, байа айылга кирди, Савлга колын салып алкап, айтты: — Савл карындаш! Келип jаткан jолыҥда сеге кöрÿнген Иисус Кайракан мени ийди, кöзиҥ ачылып, сени Агару Тынла толзын деп. 18 Бу тарый оныҥ кöзинеҥ кайзырык тÿшкен чилеп, кöзи ачылды. Ол öрö туруп, креске тÿшти. 19 Курсак jийле, тыны кирди.

Савлдыҥ Дамаскта jарлыктаганы

Савл ÿренчиктерле кожо Дамаскта бир канча кÿн jÿрÿп, 20 ол ло тарый синагогаларда Иисусты Кудайдыҥ Уулы деп, jарлай берди. 21 Уккан улус ончозы кайкап, айдыжып турдылар: — Бу ат-jолго баштанып турган улусты Иерусалимде кырган кижи бу болбос по? Олорды тудуп кÿлÿйле, улу абыстарга апарып берерге, бери де келгени бу эмес пе? 22 Савл дезе, там тыҥып, бу Кижи Христостыҥ бойы деп чынын керелеп, Дамаскта jаткан иудейлерди туйуктандырып турды. 23 Тапту кöп кÿндер öдöрдö, иудейлер оны öлтÿрер деп jöптöштилер. 24 Jе Савл булардыҥ туйка jöптöжÿзин билип алды. Олор дезе, оны öлтÿрерге, каалгалардыҥ jанында тÿн-тÿш тозып тургандар. 25 Тÿнде оныҥ ÿренчиктери дезе оны каламага отургызып, стенени тöмöн тÿжÿрип ийдилер.

Савл Иерусалимде

26 Савл Иерусалимге келеле, ÿренчиктерге кожуларга ченешти. Jе ол ÿренчик болгонына бÿтпей, оноҥ ончолоры коркып тургандар. 27 Айдарда, Варнава оны алганча апостолдорго келип, канайып ол jолдо Кайраканды кöргöнин, Кайракан ого не дегенин, канайып ол Дамаскта Иисустыҥ адында тидим jарлыктаганын айдып берди. 28 Савл олорло кожо болуп, Иерусалимнеҥ барып, ойто келип, Кайраканныҥ адында тидим jарлыктап jÿрди. 29 Еллиндерле база эрмектежип, сöс блаажар болды, олор дезе Савлды öлтÿрерге турдылар. 30 Карындаштар мыны билеле, оны Кесарияга апарып, Тарс jаар аткарып ийдилер. 31 Анайдарда, Иудей, Галилей ле Самар ичиндеги серкпелер энчÿде jÿрÿп, тыҥып, Кайраканныҥ алдында айап, Агару Тыннаҥ коот алып, арбындап турдылар.

Петр jнейди jасканы

32 Петр ончолорын эбирип, Лиддада jаткан агаруларга база келди. 33 Анда ол сегис jыл тöжöктö jаткан курулгак оорулу Эней деп бир кижини тапты. 34 Петр ого айтты: — Эней, сени Иисус Христос jазып туру. Тöжöгиҥнеҥ тур. Ол бу тарый туруп келди. 35 Оны Лиддада ла Сарондо jаткан ончо улус кöрÿп, Кайраканга баштанды.

Петр ÿй кижини тиргискени

36 Иоппияда Тавифа («jеерен») деп ÿренчик ÿй кижи болгон. Ол кöп jакшынак керектер эдип, jокту-jойуга быйаны jедип турган. 37 Бу кÿндерде ол оорыйла, jада калган. Оны jунала, ÿстиндеги кыпка салып койгондор. 38 Лидда Иоппияга jуук болгондо, Петрдыҥ анда jÿргенин ÿренчиктер угала, олорго саадабай келзин деп, ого эки кижи ийдилер. 39 Петр туруп, олорло кожо барды. Jедип келерде, оны ÿстиндеги кыпка апардылар. Тул ÿй улус ончозы Петрдыҥ алдына туруп, кожо jÿрерде Jеерен кöктöгöн чамчаларды ла jикпелерди ого кöргÿзип, ыйлажып турдылар. 40 Jе Петр ончолорын кыптаҥ чыгарып, чöгöдöп, мÿргÿй берди. Оноҥ кижиниҥ сööгине баштанып, — Тавифа, тур! — деди. Ол кöзин ачып, Петрды кöрöлö, отура берди. 41 Петр ого колын сунуп, тургусты. Агаруларды ла тул ÿй улусты кычырала, оныҥ эзен-амыр болгонын кöргÿсти. 42 Бу болгоны Иоппия ичине угулып, кöп улус Кайраканга бÿтти. 43 Петр Иоппияда тапту узак jÿрди. Ол тере илеечи Симон деп кижиниҥ айлында jаткан.

Aгaру 10

Оноҥ айап, чынынча кылынып jÿрген кижи Ого jарап jат

1 Кесарияда Италий дейтен полктыҥ jÿс бажы Корнилий деп эр болгон. 2 Ол, айылдагы улузыла кожо Кудайга чындык, Оноҥ айап jÿрер бойы, калыкка буурсап, кöп быйан jетирип, Кудайга тудуш мÿргÿп jÿретен. 3 Бир кÿн ÿч саат кирези тÿште ол Кудайдыҥ ангелин кöрÿлтеде jап-jарт кöрÿп ийди. Ангел ого кирип келеле, «Корнилий!» деди. 4 Корнилий ол jаар кöстöп, коркыжы келип, айтты: — Не, Кайракан? Ангел каруу jандырды: — Кудай мÿргÿгениҥди угуп, быйаныҥды кöрÿп jат. Ол сени ундыбаган. 5 Эмди Иоппия jаар Петр дейтен Симонго улус ий. 6 Ол талай jанында туралу тере илеечи Симон-эште айылдап jат. Ол сеге сöстöр айдар, оныла сен ле айылдагы улузыҥ аргадалар. 7 Оныла эрмектешкен ангел jÿре берерде, Корнилий бойына jуук эки jалчызын ла кожо jÿрер чындык jуучылын алдырды. 8 Не болгонын ончозын олорго айдып, Иоппия jаар ийди. 9 Эртезинде, ийген улус jолдо тушта, калага jууктап барадарда, тал-тÿш кирезинде Петр тураныҥ ÿстине мÿргÿÿрге чыкты. 10 Ол аштамсырап, ажанар кÿÿни келди. Курсак аскылап jатканча, кöрÿлтеге алдырды. 11 Кöрзö, теҥери ачык эмтир, тöрт булуҥынаҥ буулаштырган jаан-элбек кеден ошкош неме jерге тÿжÿп jатты. 12 Оныҥ ичинде jердиҥ базып-jылып jÿрер jÿзÿн-jÿÿр тындулары, аҥдар, теҥериниҥ куштары болгон. 13 Ÿн ого айтты: — Тур, Петр, буларды сойып jи! 14 Jе Петр айтты: — Канайтса да jибезим, Кайракан! Бу jажыма бир де быjар айса ару эмес неме jибегем. 15 Ÿн ого база айтты: — Кудайдыҥ арутаганын быjар дебе. 16 Мынайда ÿч катап бололо, ол ло тарый ончозы теҥериге ойто кöдÿриле берди. 17 Ол кöргöн кöрÿлте не атасы деп, Петр ичинде кайкап турарда, бат, Корнилийдиҥ ийген улузы Симон-эшти сурулап табала, каалганыҥ jанына токтой тÿштилер. 18 Кыйгырып, Петр дейтен Симон мында айылдап турган ба деп сурадылар. 19 Петр кöрÿлте керегинде сананып турганча, Тын ого айтты: — Бат, ÿч кижи сени бедиреп туру. 20 Тур, jерге тÿжÿп, бир де эреҥистелбей, олорло кожо бар. Мен олорды ийген инем. 21 Петр улуска тÿжÿп, айтты: — Слердиҥ бедиреп турган кижигер мен болорым. Не керектÿ jÿрÿгер? 22 Олор каруу jандырдылар: — Бисти jÿс бажы Корнилий ийген. Ол Кудайга чындык ла Оноҥ айап jÿрген эр, оны иудейлердиҥ ончозы тооп jат. Сени айлына кычырып, айдар сöзиҥди уксын деп, агару ангелдеҥ jакару алган. 23 Айдарда, Петр олорды айлына кийдирип, кÿндÿледи. Эртезинде дезе туруп, олорло кожо чыкты. Иоппиядагы карындаштардыҥ кезиги оныла ок бардылар. 24 Соҥы кÿн Кесарияга келдилер. Корнилий дезе тöрööн-туугандарын ла jуук наjыларын jууйла, олорды сакып отурган. 25 Петр ÿйге кирип jадарда, Корнилий уткып, оныҥ бут алдына jыгылып, бажырды. 26 Jе Петр оны тургузып, — Тур, мен бойым база кижи — деди. 27 Оныла эрмектешкенче ÿйге кирип, кöп улус jуулганын кöрди. 28 Олорго айтты: — Иудей кижиге öскö укту кижиле билижери эмезе ого келери jарабазын билеригер. Jе Кудай мени бир де кижини быjар айса ару эмес деп адабазын деген. 29 Оныҥ учун мени кычыргылаарда, мойнобой келдим. Анайдарда, сурап турум не керектÿ мени кычырдыгар? 30 Корнилий каруу jандырды: — Тöрт кÿн мынаҥ озо, шак бу öйдö, ÿч саат тÿште мен айлымда мÿргÿп тургам. Кенетийин мениҥ алдыма jылтыркай кийимдÿ эр тура тÿжÿп, 31 мынайда айткан «Корнилий! Кудай мÿргÿÿлиҥди угуп, буурсап эткен быйаныҥды эзине алды. 32 Иоппия jаар Петр дейтен Симонго улус ий. Ол талайдыҥ jанында jаткан тере илеечи Симон-эште айылдап jат. Ол келип, сеге айдар». 33 Оныҥ учун сеге ылтам улус ийгем. Jе бат, келгениҥ jакшы. Биске айтсын деп, сеге Кайраканныҥ jакарганын ончозын угарга, эмди ончобыс Кудайдыҥ алдында турубыс. 34 Айдарда, Петр айдып баштады: — Кудай улустыҥ чырай-бÿдÿжине кöрбöй турганын эмди чындаптаҥ оҥдоп jадым. 35 Jе кандый ла калыкта Оноҥ айап, чынынча кылынып jÿрген кижи Ого jарап jат. 36 Ол Иисус Христос ажыра энчÿ керегинде Сÿÿнчилÿ Jар jарлап, Израиль уулдарына сöс ийген. Иисус — Ол ончолорыныҥ Кайраканы. 37 Иоанн креске тÿжетенин jарлыктаган соҥында Галилейдеҥ баштайла, Иудей ичинде не болгонын билеригер: 38 Назаретте jерлÿ Иисус керегинде, канайып Кудай Оны Агару Тынла, кÿчле майлаганын. Ол быйанду керектер эдип, кöрмöстиҥ базынчыгында улусты кöдÿрезин jазып, базып jÿрген, нениҥ учун дезе Кудай Оныла кожо болгон. 39 Бис дезе иудейлер ороонында ла Иерусалимде Ол нени эткениниҥ ончозыныҥ керечилери. Оны агашка илип, öлтÿрип койгондор. 40 Ÿчинчи кÿнде Кудай Оны тиргизип, Ого кöрÿнип турарын берген — 41 ончо калыкка эмес, jе Кудайдыҥ ажындыра туткан керечилерине, Ол тирилген соҥында Оныла кожо ичипjип jÿрген бистерге. 42 Ол тирÿлердиҥ ле öлгöндöрдиҥ Кудай тургускан Jаргычызы болгонын улуска jарлыктазын ла керелезин деп, биске jакарган. 43 Ого бÿткен не ле кижиниҥ кинчеги Оныҥ адыла ташталар деп, Ол керегинде ончо jарчылар керелеп jадылар. 44 Петр айдып турганча, оныҥ сöзин уккан ончо улуска Агару Тын тÿшти. 45 Петрла кожо келген томдолгондор ортодоҥ бÿдÿп тургандар Агару Тынныҥ сыйы кара jаҥдуларга да урулды деп, алаҥ кайкадылар, 46 нениҥ учун дезе, олор öскö тилдерле эрмектенип, Кудайды улуркадып тургандарын уккандар. Оноҥ Петр айтты: 47 — Бу улус Агару Тынды бис чилеп ок алган. Айдарда, сууга кирип, креске тÿшпезин деп, олорды кем токтодор? 48 Айдарда, Иисус Христостыҥ адында креске тÿжÿгер — деди. Оноҥ Петрды тоолу кÿнге артып калзын деп сурадылар.

Aгaру 11

Петрдыҥ Иерусалимге бурулганы

1 Апостолдор ло Иудейде jÿрген карындаштар Кудайдыҥ сöзин кара jаҥдулар да jуудып алганын уктылар. 2 Петр Иерусалимге келерде, томдолгондор оны каарып, 3 айттылар: — Сен томдолбогон улустыҥ айлына кирип, кожо ажангаҥ. 4 Айдарда, Петр не болгонын jÿргеери айда берди: 5 — Иоппия калада мÿргÿп турала, кöрÿлтеге алдыргам тöрт булуҥынаҥ тудулып, jаан-элбек кеден ошкош неме теҥеридеҥ тÿжÿп келеделе, меге jеткен. 6 Мен оноор кöрÿп, аjыктап турала, jердиҥ базып jÿрер тындуларын, аҥдарды, jылып jÿрер тындуларды ла теҥериниҥ куштарын кöрÿп ийгем. 7 Меге айткан ÿн уккам «Тур, Петр, буларды сойып jи». 8 Jе мен айткам «Канайтса да jибезим, Кайракан! Быjар айса ару эмес неме оозыма качан да кирбеген». 9 Теҥеридеҥ ÿн экинчизин айткан: «Кудайдыҥ арутаганын ару эмес деп jарлаба». 10 Мынайда ÿч катап бололо, оноҥ ончозы теҥери öрö ойто кöдÿриле берген. 11 Jе бат, бу ла тушта Кесариядаҥ меге ийилген ÿч кижи мен болгон турага баскылап келген. 12 Тын меге эмеш те эреҥистелбей, олорло кожо бар деген. Бу алты карындаш мениле кожо барган. Байа кижиниҥ айлына келдибис. 13 Ол биске бойыныҥ айлында турган, ого мынайда айткан ангелди кöргöни керегинде куучындаган: «Иоппия jаар улус ийип, Петр дейтен Симонды алдырып ал. 14 Ол сеге сöс айдар, ол сöстöр сени ле айылдагы улузыҥды аргадаар». 15 Мен айдып баштаарымда, башкыда бистерге де чилеп, олорго Агару Тын тÿшкен. 16 Ол тушта Кайраканныҥ мынайда айткан сöзин эске алгам: «Иоанн суула крестеген, слер дезе Агару Тынла крестедеригер». 17 Анайдарда, Иисус Христос Кайраканга бÿткен бистерге ок чылап, Кудай олорго андый ок сый берген болзо, Кудайга удурлажатан мен кем андый? 18 Мыны угала, томдолгондор токунап, Кудайды алкап, айттылар: — Кудай кара jаҥдуларга да jÿрÿм аларга, Ого баштанар арга берген туру.

Aнтиохияда серкпе тöзöгöни

19 Бу öйдö Стефаннаҥ улам истежÿдеҥ тоскон улус Финикия, Кипр ле Антиохияга jеттилер. Олор иудейлердеҥ башка сöсти кемге де jарлыктабай jÿргендер. 20 Кезиги Кипрдиҥ ле Киринейдиҥ улузы болгон. Олор Антиохияга келеле, еллиндерле де эрмектежип, Иисус Кайракан керегинде Сÿÿнчилÿ Jар jарлап турдылар. 21 Кайраканныҥ кÿчи олорло кожо болгон, ума jок кöп улус бÿдÿп, Кайраканга баштанган. 22 Мыныҥ табыжы Иерусалимдеги серкпеге jедерде, Варнаваны Антиохия jаар ийдилер. 23 Варнава jедип барала, Кудайдыҥ jакшылыгын кöрöлö сÿÿнип, Кайраканга акту jÿрегинеҥ чындык болзын деп, ончозын сергидип турды. 24 Ол jалакай, Агару Тынла толгон, Иисуска тыҥ бÿткен эр болгон. Анайып, Кайраканга кöп улус бÿтти. 25 Оноҥ Варнава Савлды бедиреп, Тарс барды. 26 Оны табала, Антиохияга экелди. Олор бÿткÿл бир jыл серкпеле туштажып, кöп улусты ÿреттилер. Антиохияда ÿренчиктер эҥ баштап христиандар деп адалгандар. 27 Ол кÿндерде Иерусалимнеҥ Антиохияга jарчылар келди. 28 Олордыҥ Агав дегени туруп, бастыра телекейде улу ачана-торо болор деп, Тынла кÿн-эртеде билип айтты. Андый ачана-торо Клавдий тужында болгон. 29 Айдарда, ÿренчиктер кажызы ла Иудейде jаткан карындаштарга арга-кÿчи jеткенче болужар болуп jöптöштилер. 30 Анайда ла эдип, jууп алганын Варнава ла Савлдаҥ серкпедеги jаандарга ийдилер.

Aгaру 12

Ирод-каан серкпени истегени

1 Бу öйдö Ирод-каан серкпениҥ бир кезик улузына jаман эдерге, олорды истеп баштаган. 2 Оныҥ jакарганыла, Иоанныҥ Иаков карындажын кылышла сайып öлтÿрип койгондор. 3 Мынызы иудейлерге jарап турганын кöрöлö, база Петрды тудуп алды. Ол тушта ачыбаган калаш быжыратан байрам кÿндер болгон. 4 Оны тудала тÿрмелеп, тöрт кижидеҥ турган тöрт бöлÿк черÿчилдерди каруулдадып койды. Оны пасханыҥ кийнинде калык алдына чыгарарга турган. 5 Анайдарда, Петрды тÿрмеде каруулдагандар, серкпе дезе ол учун Кудайга кичеенип мÿргÿген.

Петрдыҥ кайкамчылу jайымдалганы

6 Ирод оны jаргылаарга алып чыгайын деген кÿнниҥ тÿнинде Петр эки черÿчилдиҥ ортозында эки кынjыла кынjылаткан уйуктап jатты. Каруулчыктар дезе эжиктиҥ jанында тÿрмени каруулдап тургандар. 7 Кенетийин Кайраканныҥ ангели кöрÿнип, тÿрмеде jарык чалый берди. Ангел Петрдыҥ кабыргазына тÿртÿрип, оны ойгозып, — Капшай тур! — деерде, кынjы колынаҥ тÿже берди. 8 — Курчанып, öдÿгиҥди кий — деп, ангел айтты. Ол анайда ла этти. Ангел: — Катанчыгыҥды jабынып, мени ээчий бар — деди. 9 Петр чыгып, оныҥ кийнинеҥ барды. Ол ангелдиҥ эдип турганы чын болгонын билбей, кöрÿлте кöрÿп турум деп сананган. 10 Баштапкы, оноҥ экинчи каруулды öдöлö, олор кала jааргы темир каалгага базып келдилер. Каалга олордыҥ алдына бойы ла ачыла берди. Олор чыгып, бир оромды öдöрдö, кенетийин ангел jоголып калды. 11 Петр билинип келеле, айтты: — Эмди чыннаҥ кöрÿп турум Кайракан Бойыныҥ ангелин ийип, мени Иродтыҥ колынаҥ ла иудей калык сакыган ончо немедеҥ аргадаган. 12 Мыны билеле, ол Марк дейтен Иоанныҥ энези Мария-эшке келди. Анда кöп улус jуулыжала, мÿргÿп турган. 13 Петр каалгадагы эжикке токулдадарда, Рода деп jалчы кыс угарга базып келди. 14 Петрдыҥ ÿнин таныйла, сÿÿнген бойынча каалганы ачпай, ÿйге кийдире jÿгÿрип, Петр каалганыҥ jанында туру деп jарлады. 15 Олор дезе: — Санааҥ ордында эмес — дешти. Jе ол чын деп, jана баспай турды. Олор дезе: — Бу оныҥ ангели — дешкилеп турды. 16 Петр токулдатканча болгон. Каалганы ачып, оны кöрöлö, алаҥ кайкадылар. 17 Олор унчукпазын деп, Петр колыла имдеп, Кайракан оны тÿрмедеҥ канайда чыгарганын куучындап, — Бу керегинде Иаковко ло карындаштарга айдыгар — дейле, чыгып, öскö jерге ууланды. 18 Таҥ адарда, Петрла не болгон деп, jуучылдар тыҥ шакпырады. 19 Ирод дезе оны бедиреп таппады, каруулчыктарды шылайла öлтÿрсин деп jакарды. Оноҥ Иудейдеҥ Кесария jаар атанып, анда артып калды.

Иродтыҥ öлÿми

20 Ирод Тир ле Сидонныҥ улузына чугулданып турган. Олор дезе биригижеле, ого келдилер. Каанныҥ Власт деп кöдöчизин бойлорыныҥ jанына тартып алала, амыр-энчÿ сурадылар, нениҥ учун дезе олордыҥ jери каанныҥ jеринеҥ азыранып турган. 21 Эрмектежип алган кÿнде Ирод, каан кийимин катанып, ширееге отурып, олорго сöс айтты. 22 — Бу Кудайдыҥ ÿни, кижинийи эмес! — деп, улус кыйгырыжып турды. 23 Кудайга мак jетирбеген учун Кайраканныҥ ангели оны ол бойынча jыга соккон; ол курт-коҥыска челдедип, тыны кыйылып калган. 24 Кудайдыҥ сöзи дезе тыҥып, таркап турган. 25 Варнава ла Савл ижин бÿдÿреле, Марк дейтен Иоаннды кожо алганча, Иерусалимнеҥ кайра бурулдылар.

Aгaру 13

Варнава ла Савлдыҥ Кипрде jарлыктаганы

1 Антиохияныҥ серкпезинде мындый jарчылар ла ÿредÿчилер болгон Варнава, Нигер дейтен Симеон, Киринейдиҥ кижизи Луций, Ирод башчыла кожо таскаган Манаил ле Савл. 2 Олор Кайраканга бажырып, орозолоп турарда, Агару Тын айтты: — Меге Варнава ла Савлды бöлÿп беригер, олорды Мен кычырган керекти бÿдÿрзин деп. 3 Айдарда, олор орозолоп мÿргÿйле, Варнава ла Савлга кол салып алкап, божодып ийдилер. 4 Агару Тыннаҥ ийилген бу экÿ Селевкияга келдилер, оноҥ ары Кипр jаар jÿстилер. 5 Саламинге келеле, иудей синагогаларда Кудайдыҥ сöзин jарлыктадылар. Иоанн олорло кожо jÿрÿп, болужып турган. 6 Бастыра ортолыкты Пафка jетире öдöлö, илбичи ле тöгÿн jарчыга, Вариисус деп иудейге туштадылар. 7 Ол керсÿ эр проконсул Сергий Павелле кожо болгон. Проконсул Варнава ла Савлды бойына кычырып алып, Кудайдыҥ сöзин угарга кÿÿнзеген. 8 Элима-илбичи дезе оныҥ грек ады) проконсулды Кудай jаҥынаҥ кыйыштырарга ченежип, олорго удурлажып турган. 9 Jе Савл, оны база Павел дежер, Агару Тынла толуп, ого кезе, чике кöрÿп, 10 айтты: — Сен — кöрмöс уулы, не ле чынныҥ öштÿзи! Ичиҥ не ле куурмакла, не ле jаманла толгон. Кайраканныҥ кöнÿ jолдорын мыйрыйтатанын токтодорыҥ ба? 11 Эмди, бат, Кайраканныҥ кÿчи сеге удура, сен сокорып, öй jеткенче кÿн кöрбöзиҥ. Бу ла тушта ого караҥуй ла карачкы тÿшти. Ол ары-бери кармадап, jедекчи бедиреп турды. 12 Проконсул не болгонды кöрöлö, Кайраканныҥ ÿредÿзин кайкап, Кудайга бÿтти.

Aнтиохияда jарлыктаганы

13 Павел ле оныла кожо jÿргендер Пафтаҥ jÿзеле, Памфилиядагы Пергияга келдилер. Jе Иоанн олордоҥ айрылып, Иерусалимге бурулды. 14 Олор дезе, Пергиядаҥ ары барып, Писидиядагы Антиохияга келдилер. Суббот кÿнде синагогага кирип, отура бердилер. 15 Jасак ла jарчылардыҥ тÿрбектери кычырылган соҥында синагоганыҥ jаандары олорго кижи ийип, мынайда айттырдылар: — Эрлер, карындаштар, улуска ÿредÿ сöзигер бар болзо, айдыгар. 16 Павел öрö туруп, колын jаҥып, айтты: — Израильдиҥ эрлери ле Кудайдаҥ айап jÿргендер, угугар! 17 Бу калыктыҥ Кудайы ада-öбöкöлöристи талдап алган, бу калык Египет jеринде jÿрерде, оны кöдÿрип-улуркадып, колыныҥ кÿчиле ол jердеҥ чыгарган. 18 Олорды тöртöн jылга jуук куба чöлдö азыраган эди. 19 Ханаан jеринде jети калыкты кырала, jерин Бойыныҥ калыгына энчиге ÿлеген. 20 Мыныҥ кийнинде тöрт jÿс бежен jылга jуук öйдиҥ туркунына олорго Самуил jарчыга jетире jаргычылар берген. 21 Оноҥ калык олордо каан болзын деп сураарда, Кудай олорго Вениамин угынаҥ Кис уулы Саул эрди тöртöн jылга берген. 22 Оны jайладала, олорго каан эдип Давидти туткан. Ол керегинде керелеп, айткан: «Jÿрегиме jараган эрди, Иессей уулы Давидти таптым, ол Мениҥ нени ле эдейин дегенимди бÿдÿрер». 23 Сöзин бергениле, Кудай оныҥ ÿренинеҥ Израильге Аргадаачы Иисусты экелген. 24 Ол сыраҥай келер алдында Иоанн бастыра Израиль калыгы Кудайга баштанып, креске тÿшсин деп jарлыктаган. 25 Бойыныҥ ижин божодоло, Иоанн айткан «Слер мени кем деп бодоп турганыгар? Оныгар мен эмезим. Jе бат, Ол мениҥ кийнимче келедири, мен Оныҥ öдÿгиниҥ буузын да чечерге турбазым». 26 Эрлер, карындаштар, Авраам угыныҥ балдары, ортогордо Кудайдаҥ айап jÿргендер! Слерге бу аргадаштыҥ сöзи ийилген. 27 Иерусалимде jаткандар ла олордыҥ бийлери Иисусты таныбай jаргылап, кажы ла суббот кÿнде кычырылып турган jарчылардыҥ сöстöрин бÿдÿрген ине. 28 Öлтÿрер бир де шылтак таппай, Оны öлтÿрзин деп, Пилатты сурагандар. 29 Ол керегинде бичилгенин ончозын бÿдÿреле, Оны агаштаҥ тÿжÿрип, сööк jуур jерге салып койгондор. 30 Jе Кудай Оны тиргизип алган. 31 Оныла кожо Галилейдеҥ чыгып, Иерусалим келген улуска Ол кöп кÿндердиҥ туркунына кöрÿнген. Эмди олор калык алдында Оныҥ керечилери. 32 Бис слерге Сÿÿнчилÿ Jар айдып турубыс Кудай Иисусты тиргизеле, ада-öбöкöлöргö берген сöзин биске, балдарына, бÿдÿрген, 33 экинчи сарында бичилгенинче: «Сен …— Мениҥ Уулым, Мен бÿгÿн Сени туудым». 34 Ол чирибезин деп, Оны тиргискени керегинде Кудай мынайда айткан: «Слерге Давидтиҥ агару, чындык байлыгын берерим». 35 Оныҥ учун Ол öскö jерде айдат: «Бойыҥныҥ агаруҥ чирип калатанын болдыртпазыҥ». 36 Jе Давид бойыныҥ ÿйезинде Кудайдыҥ табын бÿдÿреле, jада калган, ада-öбöкöлöрине биригип, чирип калган. 37 Кудайдыҥ Тиргискени дезе, чирибеген. 38 Оныҥ учун, эрлер, карындаштар, Иисуска болуп кинчектер ташталары слерге jарлалып турганын билигер. 39 Ол ажыра бÿдÿп турган кажы ла кижи, Моисейдиҥ Jасагы ажыра jайымдалып болбогон не ле немедеҥ jайымдалат. 40 Анайдарда, jарчылардыҥ мынайда айтканы слерле болбозын деп чеберленигер 41 «Кудайдыҥ ÿнин укпастар! Кöрÿгер, кайкагар, jоголып-тайылып калыгар, нениҥ учун дезе слердиҥ кÿндеригерде Мен керек эдип jадым, кем слерге айтса, бого бÿтпес эдигер». 42 Олор синагогадаҥ чыгып jадарда, бу айтканыгарды келер субботто айдыгар ок — дедилер. 43 Jуун божоордо, кöп иудейлер ле Кудайга чындык, иудей jаҥын алган кара jаҥду кöп улус Павел ле Варнаваныҥ кийнинеҥ бардылар. Олор буларла эрмектежип, Кудайдыҥ jакшылыгында болуп jÿрÿгер деп, бÿдÿндирип турдылар. 44 Ээчий субботто калада jаткандардыҥ ончозына jуугы Кудайдыҥ сöзин угарга jуулды. 45 Jе иудейлер кöп улусты кöрöлö адаркап, Павелдиҥ айтканына удурлажып, jамандап турдылар. 46 Айдарда, Павел ле Варнава тидим айттылар: — Кудайдыҥ сöзи элдеҥ озо слерге jарлыкталар учурлу болгон. Jе слер оны jектеп, бойыгарды бойыгар мöҥкÿ jÿрÿмге jарабас эдип турганыгар учун кара jаҥдуларга баштанып jадыбыс. 47 Анайда биске Кайракан jакыган jок беди: «Jердиҥ jаказына jетире аргадаш экелзин деп, Сени кара jаҥдуларга jарык эттим». 48 Мыны угуп, кара jаҥдулар сÿÿнип, Кайраканныҥ сöзин макка чыгарып турдылар. Мöҥкÿ jÿрÿмге тудулган улус ончозы Кудайга бÿтти. 49 Кайраканныҥ сöзи ороон ичине таркап турды. 50 Jе иудейлер Кудайга чындык абакайларды ла каланыҥ jарлу улузын сайгактап ийдилер, олор дезе, Павел ле Варнавага удура истежÿ баштап, бойыныҥ jеринеҥ чыгара сÿрдилер. 51 Олор буттарынаҥ тоозынды олорго кактап, Иконияга келдилер. 52 Ÿренчиктер дезе сÿÿнчиле, Агару Тынла толтырылып турдылар.

Aгaру 14

Павел ле Варнава Иконияда

1 Иконияда андый ок болды. Олор иудейлердиҥ синагогазына кирип, сöс айдарда, ума jок кöп иудейлер де, еллиндер де Кудайга бÿттилер. 2 Багынбаган иудейлер дезе кара jаҥдуларды карындаштарга удура сайгактап ийдилер. 3 Андый да болзо, апостолдор анда тапту узак jÿрÿп, Кайракан керегинде тидим айдып турдылар. Кайракан дезе, Бойыныҥ jакшылыкту сöзиниҥ чынын керелеп, олордыҥ колыла билдилер ле кайкалдар jайаар болды. 4 Калада jаткандар эки jара бöлÿнди кезиги иудейлердиҥ, öскöлöри дезе апостолдордыҥ jанында болгондор. 5 Кара jаҥдулар ла иудейлер бойлорыныҥ бийлериле кожо Павел ле Варнаваны уйатка тÿжÿрип, ташла шыбалаарга jÿткÿп турарда, 6 олор мыны билип, Ликаонияныҥ Листра ла Дервия калаларына ла олорды эбире jерлерге ырбап, 7 анда Сÿÿнчилÿ Jар jарлап jÿрдилер.

Листрада ла Дервияда

8 Листрада буды баспас бир эр отурган. Энедеҥ аксак туулган бойы, ол качан да баспаган. 9 Ол Павелдиҥ айтканын угуп отурган. Павел ого кадай кöрÿп, ол бÿдÿп турганын, аргадалар аргалу болгонын билеле, 10 тыҥ ÿнденип, айтты: — Будыҥа тÿс тур! Онызы тура jÿгÿрип, база берди. 11 Павелдиҥ эткенин кöрöлö, улус ликаондоп кыйгырыжып чыкты: — Кижи бÿдÿмин алынган кудайлар биске тÿшти! 12 Олор Варнаваны Зевс, Павелди дезе, сöс айтканы ол учун, Гермес деп турдылар. 13 Каланыҥ ары jанында Зевстиҥ öргööзи турган. Оныҥ абызы каалганыҥ jанына букалар ла веноктор экелип, улусла кожо тайылга эдерге турган. 14 Jе Варнава ла Павел апостолдор мыны угала, кийимдерин jырта тартып, кыйгы-кышкыла улустыҥ öзöгине тап эдип киреле, 15 айттылар: — Эрлер, слер нени эдип тураар? Бис слердий ок улус эдибис. Слерди бу тöгÿн кудайлардаҥ теҥери ле jерди, талайды ла олордо барын jайаган тирÿ Кудайга баштанзын деп, слерге Сÿÿнчилÿ Jар jарлап jадыбыс. 16 Öткöн ÿйелерде Ол ончо калыктарга бойыныҥ jолыла jÿрер jöп берген. 17 Jе Ол Бойы керегинде керелеп, быйан эдип, теҥеридеҥ слерге jаҥмыр jаадырып, тÿжÿм, аш-курсак берип, jÿректереерди сÿÿнчиле толтырган. 18 Мынайда айдып, биске тайылга этпегер деп, улусты jÿк арайдаҥ бÿдÿндирип салдылар. 19 Антиохиядаҥ ла Икониядаҥ иудейлер келеле, улусты сайгактап ийдилер. Павелди ташла шыбалап, öлÿп калган болор деп, каланыҥ ары jанына чыгарып, анда артырып койдылар. 20 Ÿренчиктер оны эбире jуулыжып келерде, ол туруп, кала барды. Эртезинде дезе Варнавала кожо Дервия jаар jÿре берди.

Aнтиохияга бурулганы

21 Олор бу калага Сÿÿнчилÿ Jар jарлап, тапту кöп улусты ÿренчиктер эттилер. Кайра jанарда, Листраны, Иконияны ла Антиохияны табарып, 22 ÿренчиктердиҥ тынын тыҥыттылар. Кудайга jаантайын чындык болзын деп jакып, «Бис Кудайдыҥ Каандыгына кöп шыра öдÿп кирер jаҥду» — деп, ÿредип турдылар. 23 Кажы ла серкпеде jаандарды кол салып кöстöйлö, Павел ле Варнава орозолоп мÿргÿйле, олорды бойлоры бÿткен Кайраканга берип койдылар. 24 Оноҥ Писидияны табарып, Памфилияга келдилер. 25 Пергияда Кайраканныҥ сöзин jарлыктайла, Атталияга тÿштилер. 26 Оноҥ чыгала, Антиохия jаар jÿстилер. Анайып, керекке Кудайдыҥ jакшылыгы берилип, оны бÿдÿрип койдылар. 27 Jедип келеле, серкпени jууп, Кудай олорло нени эткенин ончозын, канайып Ол кара jаҥдуларга бÿдериниҥ эжигин ачканын айттылар. 28 Анда ÿренчиктерле кожо узак jÿрдилер.

Aгaру 15

Иерусалимдеги jуун

1 Иудейдеҥ келген кандый да улус карындаштарды ÿредип турдылар: — Моисейдиҥ чÿм-jаҥыла томдотпозогор, аргаданып болбозыгар. 2 Павел ле Варнава олорло jöпсинбеди, мынызы jаан блааш-тартышка экелди. Айдарда, Павел, Варнава, бир кезик öскöзи де бу суракла апостолдорго ло серкпедеги jаандарга Иерусалим барсын деп шÿÿштилер. 3 Анайдарда, серкпе олорды аткарып ийди, олор Финикия ла Самарды табарып, кара jаҥдулардыҥ Кудайга баштанганын jолой куучындап, ончо карындаштарды айдары jок сÿÿндирип турдылар. 4 Иерусалимге jедип келеле, серкпеге, апостолдорго ло серкпедеги jаандарга уткыдып, Кудай олорло нени эткенин, канайып кара jаҥдуларга бÿдериниҥ эжигин ачканын ончозын айдып бердилер. 5 Jе фарисейлердиҥ ÿредÿзиле башкарынып, бÿдÿп турган кезик улус öрö туруп, айттылар: — Кара jаҥдуларды томдоп, Моисейдиҥ Jасагын бÿдÿрерин некеер керек. 6 Апостолдор ло серкпедеги jаандар бу керектиҥ аайына чыгарга jуулдылар. 7 Узак шÿÿжÿниҥ кийнинде Петр öрö туруп, айтты: — Эрлер, карындаштар! Кара jаҥдулар менеҥ Сÿÿнчилÿ Jардыҥ сöзин угуп, бÿтсин деп, Кудай баштамы кÿндердеҥ ала ортогордо талдаш эткенин билеригер. 8 Кижиниҥ jÿрегинде не барын билеечи Кудай биске чилеп, олорго Агару Тын сыйлап, кере берген. 9 Jÿректерин бÿдетениле арутап, бистер ле олор ортодо бир башкаланыш этпеген. 10 Айдарда, ада-öбöкöлöрис те, бис те апарып болбогон уур jÿкти ÿренчиктердиҥ мойнына артып, эмди Кудайды не керек ченеп jадыгар? 11 Jе Иисус Кайраканныҥ jакшылыгыла олор чылап аргадаларыс деп, бÿдÿп jадыбыс. 12 Ончолоры тымып, Варнава ла Павелди уга бердилер. Бу экÿ бойлоры ажыра Кудай кара jаҥдулар ортодо кандый билдилер ле кайкалдар jайаганын куучындап тургандар. 13 Олор унчукпай барарда, Иаков айдып баштады: — Эрлер, карындаштар, айтканымды угугар! 14 Кудай башталганынаҥ ала кара jаҥдулардаҥ Бойыныҥ адына учурлалган улус талдап алганын Симон jартап берди. 15 Ол керегинде jарчылардыҥ да сöстöри керелейт: 16 «'Мыныҥ кийнинде бурулып, Давидтиҥ аҥтарылган чадырын такыптаҥ тударым, jайрадылганын орныктырып тургузарым, 17 ортозында Мениҥ адым адалар арткан улус ла ончо калыктар Кайраканды бедирезин деп'. Бу ончо керектерди эдип турган Кайракан анайда айдат». 18 Бу ончо керектер Ого чак бÿдердеҥ бери jарлу. 19 Оныҥ учун Кудайга баштанып турган кара jаҥдуларды бис буудактабас учурлу деп бодоп турум. 20 Jе чалуга тайган малдыҥ эдин jибезин, балыр jÿрÿм jÿрбезин, бууп öлтÿрген тындуныҥ эдин ле кан jибезин деп, олорго бичиир керек. 21 Моисейдиҥ бичигени jебрен ÿйелердеҥ бери калалар сайын jарлыкталып, кажы ла суббот кÿн синагогаларда кычырылат ине.

Aпостолдордыҥ самаразы

22 Оноҥ апостолдор ло серкпедеги jаандар ончо серкпеле бойлоры ортодоҥ эрлер талдап, Павелле, Варнавала кожо Антиохия jаар ийер деп шÿÿштилер: Варсава дейтен Иуданы ла Силаны. Бу эки эр карындаштар ортодо башчылар болгон. 23 Олорло мындый самара ийдилер «Апостолдор, серкпедеги jаандар ла карындаштар Антиохиядагы, Сириядагы ла Киликиядагы кара jаҥду карындаштарга эзен-амырын jетирип туру! 24 Бистиҥ бир кезик улузыс бистеҥ jакылта албай, бойлорыныҥ сöстöриле слерди тÿймедип слер томдолор ло Jасакты бÿдÿрер учурлу деп айдып, тын-jулагарды öкпööрткöнин уктыбыс. 25 Оныҥ учун ончобыс jöп болуп, эрлер талдап, бистиҥ сÿÿген Варнавала, Павелле кожо олорды слерге ийер деп шÿÿштис. 26 Бу экÿ Иисус Христос Кайраканыстыҥ ады учун jÿрÿмин берген улус эди. 27 Анайдарда, Иуда ла Силаны ийдис, олор мыны ок слерге сöслö jетирер. 28 Агару Тын ла бис мындый некелтедеҥ башка, слерди неле де jоботпос деп шÿÿштис 29 чалуга тайганныҥ эдин, кан, бууп öлтÿргенниҥ эдин jибегер, балыр jÿрÿм jÿрбегер. Бойыгарды мынаҥ чеберлеп, jакшы эдеригер. Су-кадык jÿрÿгер». 30 Анайдарда, ийилгендер Антиохияга келеле, улусты jууп алып, самараны табыштырып бердилер. 31 Олор самараны кычырала, бу ÿредÿ-jакылтага сÿÿнип турдылар. 32 Иуда ла Сила, jарчылар болгон бойлоры, карындаштарды кöп сöстöрлö ÿредип-jакып, Кудайга бÿдер кÿÿн-санаазын тыҥыттылар. 33 Бир кезек öй jÿрген кийнинде карындаштар олорды апостолдорго амырын алганча jандырып ийдилер. 34 Jе Сила артып калар деп шÿÿди. 35 Павел ле Варнава дезе, Антиохияда jÿрÿп, кöп öскö улусла кожо ÿредип, Кайраканныҥ сöзин jарлыктап турдылар.

Павел ле Варнаваныҥ айрылышканы

36 Бир канча кÿнниҥ бажында Павел Варнавага айтты: — Кайра бурулып, Кайраканныҥ сöзин бис jарлаган кажы ла каладагы карындаштарга jолыгып, кандый jаткандарын кöрöли. 37 Варнава бойыла кожо Марк дейтен Иоаннды аларга сананган. 38 Jе Павел олорды Памфилияда артырып койгон, олорло кожо керекке барбаган кижини албас керек деп бодоп турган. 39 Мынаҥ улам олор ортодо тыҥ jöпсинишпестер болуп, бой-бойлорынаҥ айрылыжып калдылар. Варнава Маркты алып, Кипр jаар jÿсти. 40 Павелди дезе карындаштар Кайраканныҥ jакшылыгына берип койдылар. Ол бойына Силаны талдап, jолго кöндÿкти. 41 Сирия ла Киликияны табарып, серкпелерди тыҥыдып jÿрди.

Aгaру 16

1 Павел Дервияга, оноҥ Листрага jетти. Анда Тимофей деп ÿренчик болгон. Энези бÿдÿп турган иудей кижи, адазы дезе еллин болгон. 2 Тимофей керегинде Листрада ла Иконияда jÿрген карындаштар керелеп тургандар. 3 Павел оны jолго кожо барзын деп кÿÿнзеп, ол jерлерде jÿрген иудейлерге болуп оны томдоды, нениҥ учун дезе, оныҥ адазы еллин деп, ончозы билер болгон. 4 Олор калаларды табарып, Иерусалимде апостолдор ло серкпедеги jаандар чыгарган jöптöрди бÿдÿрсин деп, jакып тургандар. 5 Серкпелер бÿдетениле тыҥып, тоозыла кÿнÿҥ сайын арбындап турган.

Павелди Македонияга кычырганы

6 Агару Тын олорго Асияда сöс jарлыктаарга болдыртпады. Олор Фригия ла Галатия ороонды öдöлö, 7 Мисияга jедип, Вифиния jаар барарга ченештилер, jе Иисустыҥ Тыны олорды божотподы. 8 Мисияны öдöлö, Троадага тÿштилер. 9 Тÿнде Павелге кöрÿлте болды. Македонияныҥ кандый да эри — Македонияга келип, биске болуш! — деп, оны сурап турды. 10 Бу кöрÿлтениҥ кийнинде Кудай бисти олорго Сÿÿнчилÿ Jар jарлаарга кычырган туру деп, бу тарый Македония атанар шÿÿлте эттис.

Лидияныҥ Кудайга баштанганы

11 Троаданаҥ чыгып, Самофракияга кöнÿ келдис, эртезинде дезе Неапольго. 12 Оноортынаҥ чыгала, Македонияныҥ баштапкы бöлÿгинде Римниҥ колониязы болгон Филиппыга келдис. Анда тоолу кÿн jÿрдис. 13 Суббот кÿнде каладаҥ чыгып, бистиҥ санаабысла, улус мÿргÿйтен тура турган сууныҥ jаказына келдис. Анда jуулган ÿй улусла отурып эрмектештис. 14 Мында ок Фиатир каладаҥ келип, кубакай-кызыл бöслö садыжып турган Лидия деп бир ÿй кижи болгон. Ол, Кудайды байлап jÿрген бойы, угуп турарда, Павелдиҥ айтканын кöксине алынзын деп, Кайракан оныҥ jÿрегин ачты. 15 Ол айылдагы улузыла кожо креске тÿжеле, бисти сурап, мени Кайраканга бÿдÿмjилÿ деп турган болзогор, айлыма кирип, менде jадыгар деп, сöстöп алды.

Павел ле Силаны тÿрмелегени

16 Бир кÿн улус мÿргÿйтен турага барып jатсабыс, биске ырымдаачы тынга каптырган бир jалчы ÿй кижи туштады. Ол ырымдап, бойыныҥ ээлерине jаан кирелте экелип турган. 17 Павелди ле бисти ээчип, ол кыйгырып турды — Бу улус — Öрö турган Кудайдыҥ кулдары! Олор слерге аргадаштыҥ jолын jарлап jадылар! 18 Мынайда ол канча кÿнге улай айдып келди. Павелдиҥ коронына тийип, кайа кöрÿп, тынга айтты: — Иисус Христостыҥ адыла сеге jакарып турум: бу кижидеҥ чык! Тын бу тарый чыга берди. 19 Оныҥ ээлери кирелте алар ижемjи jылыйганын кöрöлö, Павел ле Силаны тудуп, тепсеҥге jаҥдарга алып бардылар. 20 Олорды колонияныҥ jаандарына экелип, айттылар: — Бу улус, иудей бойлоры, бистиҥ каланы шакпырадып, 21 бистерге, Римниҥ улузына, алынарга да, бÿдÿрерге де jарабас чÿмjаҥдарды jарлап jат. 22 Калык база олорго удура туруп чыкты. Колонияныҥ jаандары дезе олордыҥ кийимин ушта тартып, шыйдамдазын деп jакардылар. 23 Олорды кöп соголо, тÿрмелеп, jазап каруулдазын деп, каруулчыкка jакардылар. 24 Ол андый jакару алала, олорды ич тÿрмеге сугуп, буттарын кижендеп койды.

Павел ле Силаныҥ кайкамчылу jайымдалганы

25 Тÿн аразы киреде Павел ле Сила Кудайга мÿргÿп, сарнагандар. Кижендÿлер дезе олорды угуп тургандар. 26 Кенетийин тыҥ jер силкинип, керек дезе тÿрмениҥ тöзи jайкана берди. Бу тарый ончо эжиктер ачылып, ончозыныҥ кижендери когызай берди. 27 Каруулчык ойгонып келеле, тÿрмениҥ эжиктери ачык болгонын кöрÿп, кижендÿлер кача берген болор деп, кылышты ала койып, сайынарга jастады. 28 Jе Павел тыҥ кыйгырып ийди: — Бойыҥа jаман неме этпе, ончобыс мында инебис! 29 Ол от некеп, кийдире jÿгÿреле, Павел ле Силаныҥ алдына сертилдеп jыгылды. 30 Олорды мынаар чыгарып, айтты: — Бийлерим, аргаданарга нени эдейин? 31 — Иисус Кайраканга бÿт. Ол тушта сен де, айылдагы улузыҥ да аргадаларыгар — деп, олор каруу jандырдылар. 32 Павел ле Сила ого ло оныҥ айлындагы ончо улуска Кайраканныҥ сöзин jарлыктадылар. 33 Ол ло кÿн тÿнде тÿрмениҥ каруулчыгы олордыҥ шырказын jунуп, бойы да, айылдагы улузы да бу бойынча креске тÿшти. 34 Оноҥ олорды айлына экелип, кÿндÿкÿрее этти, Кудайга бÿттим деп, айылдагы улузыла кожо сÿÿнди. 35 Таҥ адып келерде, Павел ле Силаны божотсын деп, колонияныҥ jаандары каланыҥ jалчыларын ийди. 36 Тÿрмениҥ каруулчыгы бу керегинде Павелге jетирип, айтты: — Колонияныҥ jаандары слерди божотсын деп, улус ийди. Анайдарда, эмди чыгып, амырды алганча барыгар. 37 Jе Павел олорго айтты: — Бисти, Римниҥ улузын, ончо улус кöзинче jаргылабай соголо, тÿрмелеп койгондор. Эмди туйказынаҥ сÿрÿп jаткан ба? Jок туру! Келип, бисти бойлоры чыгарсын. 38 Каланыҥ jалчылары бу сöстöрди колонияныҥ jаандарына айдып бардылар. Олор Павел ле Сила Римниҥ улузы деп угала, коркый бердилер. 39 Келеле, олордыҥ алдына jаманын таштазын деп сурап, тÿрмедеҥ чыгарала, каладаҥ jÿре берзин дедилер. 40 Олор дезе тÿрмедеҥ чыгала, Лидия-эшке келдилер. Анда карындаштарды кöрöлö сергидип, jолго кöндÿктилер.

Aгaру 17

Павел ле Сила Фессалоникада

1 Олор Амфиполь ло Аполлонияны табарып öдöлö, Фессалоникага келдилер. Анда иудей синагога болгон. 2 Павел бойыныҥ jаҥынча ого кирип, ÿч субботко улай олорго Чийимдердеҥ айдып, 3 Христос кыйналар ла тирилер учурлу болгон деп, мениҥ слерге jарлап турган Иисус — Ол Христос деп, jартап ла кöргÿзип турган. 4 Олордыҥ кезиги бÿдÿп, Павел ле Силага кожулды, анайып ок Кудайга чындык сÿрекей кöп еллиндер ле ас эмес абакайлар. 5 Jе иудейлер кÿйÿнип, тепсеҥнеҥ бир кезик кулугурларды табала, jуулыжып алып, каланы кÿйбÿреде бердилер. Иасон-эшке келеле, Павел ле Силаны улуска алып чыгарга, некеп турдылар. 6 Jе олорды таппай салала, Иасонды ла бир кезик карындаштарды каланыҥ jаҥдарына апарып, кыйгырыжып турдылар: — Калыкты тÿйметкен бу улус бери де келди! 7 Иасон дезе олорды айлына кийдирген! Олор ончозы каганныҥ jакаруларын бузып, öскö кижини, Иисусты каан деп адап jадылар. 8 Jуулган улус ла каланыҥ jаҥдары мыны угала чочып, тÿймеже бердилер. 9 Иасонноҥ ло öскöзинеҥ де ордына неме алала, олорды божодып ийдилер.

Верияда

10 Карындаштар дезе саадабай тÿнде Павел ле Силаны Верия jаар аткардылар. Верияга келеле, олор иудей синагогага бардылар. 11 Мындагы улус Фессалоникадазынаҥ керсÿ болгон олор Павелдиҥ jарлыктаганыла ба деп билерге, кÿнÿҥ сайын Чийимди шиҥжÿлеп, сöсти кичеенип jуудып алдылар. 12 Олордыҥ кöбизи бÿтти, анайып ла ас эмес еллин абакайлар ла эрлер. 13 Jе Павел Кудайдыҥ сöзин Верияда база jарлыктаганын Фессалониканыҥ иудейлери билеле, бери де келип, калыкты тÿймедип, сайгактай бердилер. 14 Айдарда, карындаштар Павелди талай jаар ылтам аткардылар. Сила ла Тимофей дезе артып калдылар.

Павел öфиныда

15 Павелди ÿйдешкен улус оны Афиныга jетирдилер. Сила ла Тимофей ого капшай келзин деп, Павелдеҥ jакылта алала, jолго кöндÿктилер. 16 Павел олорды Афиныда сакып, кала чалуларла толо болгонын кöрÿп, оныҥ бойында тыны чугулданып турды. 17 Ол синагогада иудейлерле, Кудайды байлаган улусла, кÿнÿҥ сайын тепсеҥде туштаган улусла эрмектежип, шÿÿжип jÿрген. 18 Кезик айлаткыштар эпикурлар ла стоиктер оныла туштажып тургандар. Кезиги айдышты — Бу калырууш нени айдарга туру? Кажылары: — Ол öскö кудайлардыҥ jарлыкчызы болгодый — дешти. Павел Иисус ла тирилетени керегинде Сÿÿнчилÿ Jар jарлаганы учун, олор анайда айткандар. 19 Оны ареопагка экелип, сурадылар: — Сен jарлыктаачы бу кандый-андый jаҥы ÿредÿ болгонын билер учурыс бар ба? 20 Кулагыска саҥ башка немелер айдадыҥ. Оныҥ учун ол не атасы деп, билерге турубыс. 21 Афиныныҥ улузы ла анда jаткан öскö jердиҥ улузы дезе кандый бир jаҥы неме керегинде айдып эмезе угуп öй öткÿрерин артыксынатан. 22 Павел ареопагтыҥ алдына туруп, айтты: — Афины эрлери! Слердиҥ анчада ла кудайзак болгоныгарды ончозынаҥ кöрÿп турум. 23 Мен базып jÿрÿп, слердиҥ агарулыктарды аjыктап, керек дезе «Jарты jок Кудайга» деп бичиктÿ тагылга учурадым. Оны, слердиҥ билбей jадып байлап турганыгарды, слерге jарлыктап турум. 24 Телекейди ле анда не барын jайаган Кудай — теҥери ле jердиҥ Кайраканы. Ол кижиниҥ колы туткан öргööлöрдö jуртабай jат. 25 Кижиниҥ колы иштейтени Ого керек jок: Ол Бойы ончозына jÿрÿм, тыныш ла бастыразын сыйлап jат. 26 Jер-ÿстинде jÿрзин деп, Ол jаҥыс каннаҥ бастыра кижиликти jайап, олордыҥ jÿрер öйин ле jадар jериниҥ кыйузын темдектеген. 27 Кудай Бойын бедирезин деп jат, Оны сескилегей не, тапкылагай не. Андый да болзо, Ол кажыбыстаҥ ла ыраак эмес. 28 Бис Оныҥ Бойында jÿрÿмдÿ, кыймыктанып, jÿрÿп jадыс ине, слердиҥ ÿлгерчилердиҥ кезиги айткан чылап «Бис Оныҥ угы-тöзинеҥ». 29 Анайдарда, Кудайдыҥ угы-тöзинеҥ болорыста, Кудайлык алтынга, эмезе мöҥÿнге, эмезе ташка — чÿмдешле jайалган, кижи шÿÿп тапкан сÿрге кеберлеш деп, бис сананбас учурлу. 30 Кудайды билбегенис учун Ол бисти бурулабай, эмди ончо улусты кайда ла кинчегин алынып, Ого баштансын деп jакарат. 31 Ол чындыкла jаргылайтан кÿнди темдектеп койгон. Телекейди Ол Бойы туткан Кижидеҥ jаргылаар; Оны тиргизеле, ончозына кере берген. 32 Öлгöндöрдиҥ тирилери керегинде угала, кезиги шоодыпэлектеди, кезиги айтты: — Ол керегинде сени база бир тушта угарыс. 33 Павел олордоҥ jÿре берди. 34 Jе кезик улус ого биригип, Кудайга бÿтти. Олордыҥ ортозында ареопаг кижизи Дионисий, Дамарь деп атту ÿй кижи ле öскöзи де болгондор.

Aгaру 18

Павел Коринфте

1 Мыныҥ кийнинде Павел Афиныны артырып, Коринф келди. 2 Понтто алтайлу Акила деп бир иудейди тапты. Эш-нöкöри Прискиллала кожо ол jуукта jаҥы Италиядаҥ келген, нениҥ учун дезе Клавдий ончо иудейлерди Римди таштап барзын деп jакарган. Jе бат, Павел олорго келди. 3 Эткен-тутканы jаҥыс — байкан эдер устар болордо, Павел олордо артып, кожо иштеди. 4 Кажы ла суббот кÿн синагогада сöс айдып, иудейлерди ле еллиндерди бÿдÿндирип турды. 5 Македониядаҥ Сила ла Тимофей келерде, Павел сöскö башкартып, Иисус — ол Христос деп, иудейлерге кереледи. 6 Jе олор удурлажып, jамандап турарда, Павел кийимин кактап, айтты: — Слердиҥ каныгар слердиҥ бажыгарга болзын. Мен ару. Эмди кара jаҥдуларга барып jадым. 7 Оноҥ чыгып, синагогага коштой айылга келди. Анда Кудайды байлап jÿрген Тит Иуст деп кижи jаткан. 8 Синагоганыҥ jааны Крисп айылдагы улузыла кожо Кайраканга бÿтти. Павелди уккан коринфтердиҥ кöбизи база бÿдÿп, креске тÿштилер. 9 Тÿнде Павелге кöрÿлте болуп, Кайракан ого айтты: — Коркыба, айдып тур, тымыба. 10 Мен сениле кожо инем. Сеге кем де jаманын jетирип болбос, нениҥ учун дезе бу калада Менде кöп улус бар. 11 Павел олорды Кудайдыҥ сöзине ÿредип, анда бÿдÿн jарым jыл jÿрди. 12 Галлион Ахаияныҥ проконсулы болордо, иудейлер Павелге удура ÿÿрлежип, оны jаргыга алып келеле, 13 айттылар: — Бу кижи Кудайды Jасакла эмес байлаарына улусты ÿредип jат. 14 Павел айдарга jеткелекте, Галлион иудейлерге баштанды: — Иудейлер! Кандый бир каршулу эмезе jаман керек болгон болзо, менде слерди угар шылтак болор эди. 15 Jе блааш-тартыш сöс, ат-jолдор ло слердиҥ Jасагар керегинде öдÿп турган болзо, аайына бойыгар чыгыгар мында мен jаргычы болор кÿÿним jок. 16 Анайда айдала, олорды jаргыдаҥ сÿрÿп ийди. 17 Айдарда, ончозы синагоганыҥ jааны Сосфенди тудала, jаргыныҥ туразыныҥ jанында сого бердилер, jе Галлион оны бир де керекке албады.

Павелдиҥ Aнтиохияга бурулганы

18 Павел Коринфте тапту узак jÿреле, карындаштарла jакшылажып, Сирия jаар jÿсти. Прискилла ла Акила оныла кожо болгондор. Павел, Кудайга черттÿ бойы, Кенхреада чачын тоорды. 19 Ефеске jеделе, Прискилла ла Акиланы анда артырып, бойы дезе синагогага кирип, иудейлерле эрмектешти. 20 Олор узакка артып калзын деп сураарда, болбоды. 21 Jе олорло jакшылажала jууктап келеткен байрамды мен кыйалта jогынаҥ Иерусалимде öткÿрер учурлу, Кудайдыҥ табы болзо, слерге ойто буруларым дейле, Ефестеҥ jÿзÿп ийди. 22 Кесарияда бололо, Иерусалимге келди, серкпени уткыйла, Антиохия jаар барды. 23 Анда бир кезек jÿреле, jолго кöндÿкти. Галатия ороонды ла Фригияны ээчий-деечий табарып, ончо ÿренчиктердиҥ бÿдетен кÿÿн-санаазын тыҥыдып турды.

Aполлостыҥ Ефесте ле Aхаияда jарлыктаганы

24 Ефеске Александрияда алтайлу Аполлос деп бир иудей келди. Аполлос чечен тилдÿ эр, Чийимдерди jакшы билер кижи болгон. 25 Ол, Кайраканныҥ jолыныҥ баштамызына ÿредилген бойы, Иоанныҥ креске тÿжÿретенин jÿк билип, тыныла кÿйÿп, Иисус керегинде чын-чике айдып ла ÿредип jÿрген. 26 Ол синагогада тидим айдып баштады. Оныйын угала, Прискилла ла Акила оны айлына кычырып, ого Кудайдыҥ jолын мынаҥ чике jартап бердилер. 27 Аполлос Ахаияга барарга турарда, карындаштар оны сергидип, андагы карындаштарга самаралар бичип, оны jуудып алзын деп сурадылар. Ол оноор jедип барала, Кудайдыҥ jакшылыгыла бÿде бергендерге кöп болушты. 28 Ол ончо улус алдында иудейлердиҥ шÿÿлтезин jектеп, Иисус — ол Христос деп, Чийимдерле чынын керелеп турган.

Aгaру 19

Павел Ефесте

1 Аполлос Коринфте болгон öйдö Павел тöҥ jерлерди öдöлö, Ефеске келди. Анда бир канча ÿренчиктер табала, 2 олордоҥ сурады — Кудайга бÿделе, Агару Тынды алындыгар ба? — Агару Тын барын укпадыс та — деп, олор каруу jандырдылар. 3 Айдарда, Павел сурады: — Слер канайда креске тÿшкенигер? — Бис Иоанныҥ крезине тÿшкенис — деп, олор каруу jандырдылар. 4 Павел айтты: — Иоанн улуска кинчектеригерди алынып, Кудайга баштаныгар деп айдып, олорды креске тÿжÿрген. Олорго кийнинеҥ келип jатканга — Иисуска бÿдÿгер деген. 5 Олор мыны угала, Иисус Кайраканныҥ адында креске тÿштилер. 6 Павел кол салып алкаарда, олорго Агару Тын тÿжÿп, öскö тилдерле эрмектенип, jарчы болуп айда бердилер. 7 Булар бастыразы он эки кире кижи болгон. 8 Павел синагогага кирип, Кудайдыҥ Каандыгы керегинде сöс блаажып ла бÿдÿндирип, ÿч айга тидим jарлыктаган. 9 Jе кезик улус катурканып, jуун алдында Кайраканныҥ jолын jамандап, бÿтпей барды. Айдарда, Павел олордоҥ jÿре берди. Ÿренчиктерди бойыла кожо алып, Тиранныҥ сургалында кажы ла кÿн эрмек-куучын öткÿрер болды. 10 Анайып эки jылдыҥ туркунына болды, оныҥ учун Асияда jаткан ончо иудейлер де, еллиндер де Кайраканныҥ сöзин уктылар. 11 Кудай дезе Павел ажыра саҥ башка кайкамчылу ийде-кÿчтÿ керектер jайаар болды. 12 Керек дезе, ол кийген арчуулдарды ла курларды алып, оору улуска тийгискенде, олор jазылып, кара jелбистер чыгып тургандар. 13 Оноҥ болгой неме билер бир кезик тенибер иудейлер де öзöкбуурында кара jелбистер бар улустыҥ алдында Иисус Кайраканныҥ адын адап, айдар болдылар: — Павел jарлыктаачы Иисустыҥ адыла слерге jакарып турубыс! 14 Булар иудей укту улу абыс Скеваныҥ jети уулы болгон. 15 Jе кара jелбис олорго айтты: — Иисусты билетен эдим, Павел де меге таныш, а слер кемдер? 16 Öзöк-буурында кара jелбистÿ кижи олорго чурап барала, ончолорыныҥ той-токпогын берди, олор байа айылдаҥ керек дезе куу-jылаҥаш ла каны-jини jайраган чыга jÿгÿрдилер. 17 Бу болгоны Ефесте jаткан ончо иудейлерге де, еллиндерге де угуларда, ончолорыныҥ коркыжы келди, Иисус Кайраканныҥ ады улуркадылды. 18 Кудайга бÿткендердеҥ кöп улус келип, бойлорыныҥ керектерин ачып ла jарлап турдылар. 19 Илбизиндеп jÿргендердиҥ тапту кöбизи тÿрбектерин чогуп, ончо улус кöзинче öртöдилер. Баазын чотоп кöрöрдö, бежен муҥ мöҥÿн акчага турар болды. 20 Кайраканныҥ сöзи анайып элбеде jайылып, кÿч алынып турды. 21 Мыныҥ кийнинде Павел Македония ла Ахаияны öдöлö, Иерусалимге барар деп, тынга баштадып шÿÿп, айтты: — Анда бололо, меге Римди де кöрöр керек. 22 Болушчыларыныҥ экÿзин — Тимофей ле Ерастты Македония jаар ийип, бойы кезек öйгö Асияда артып калды.

Ефестеги тÿймеен

23 Бу öйдö Кайраканныҥ jолына удура jаан тÿймеен болды. 24 Мöҥÿн эдимдердиҥ узы Димитрий деп кижи мöҥÿннеҥ Артемиданыҥ öргööзиниҥ сомдорын эдип, устарга jакшы иштеп алар арга берип турган. 25 Ол буларды ла андый ок öскö дö устарды jууйла, айтты: — Наjылар! Бу иштеҥ аргалу jадыныс камаандузын билеригер. 26 Кижиниҥ колыла эдилгени кудайлар эмес деп айдып, бу Павел бойыныҥ ÿредÿзиле jаҥыс та Ефесте эмес, jе Асия ичинде кöп улусты jаман керекке баштап алганын кöрÿп ле угуп jадыгар. 27 Биске оныҥ jеткер-чочыдузы jаҥыс та ижибисти кыйа кöрÿп баштаарында эмес, jе улу абакай кудай Артемиданыҥ öргööзин неге де бодобой баргылаар, бастыра Асия ла телекей бажырган кудайыс улу болгон учурын jылыйтар. 28 Мыны угала, олор казырланып, — Ефес Артемидазы улу! — деп, кыйгырыжа бердилер. 29 Кала кÿйбÿреп, Павелдиҥ эки jолдожын — Македонияныҥ улузын Гаий ле Аристархты тудуп, улус jуулатан jер jаар ончозы бир кижидий jÿткÿдилер. 30 Павел улустыҥ öзöгине барып кирейин деерде, ÿренчиктер оны божотпой турдылар. 31 Анайда ок Асияныҥ кезик jаандары, Павелдиҥ наjылары, ого улус ийип, jуунга барбазын деп сурадылар. 32 Ол öйдö бирÿзи бир, экинчизи эки деп кыйгырыжып турды, нениҥ учун дезе jуунныҥ аайы-бажы jок болгон. Не керектÿ jуулганын кöбизи билбес те болгон. 33 Ол тушта иудейлер Александр деп кижини ичкери чыгаргандар. Кезиктери улус ортодоҥ ого jöп айдып турдылар. Александр колыла jаҥып, улуска сöс айдарга сананды. 34 Jе ол иудей кижи болгонын билеле, ончозы бир ÿнле: «Ефес Артемидазы улу!» — деп, кыйгырыжып чыкты. Мынайда эки саат кире кыйгырдылар. 35 Каланыҥ качызы олорды токунадала, айтты: — Ефес эрлери! Ефес кала улу Артемиданыҥ ла теҥеридеҥ тÿшкен оныҥ сÿр-кебериниҥ коручызы болгонын ак-jарыкта кем билбес? 36 Мында блааш-тартыш jок болзо, слерге токыналу болор, изÿ тарыйын неме этпес керек. 37 Слер дезе öргööни де тонобогон, абакай кудайысты да jамандабаган бу эрлерди экелдигер. 38 Димитрий ле оныла кожо öскö дö устар кем кижиге комудалду болзо, jаргы ла проконсулдар бар бой-бойлорына комудазын. 39 База кандый-бир неме бедиреп турган болзогор, оныгар учурлу jуунда кöрÿлер. 40 Бу jуун учун актанып болбозыс, бир де шылтак jокко бÿгÿн болгон тÿймеен учун бисти бурулаар чочыду бар. Мынайда айдала, ол jуулган улусты божодып ийди.

Aгaру 20

Павел Македония ла Грецияда

1 Тÿймеен токтоордо, Павел ÿренчиктерди алдырып, олорды ÿредип jакыйла, jакшылажып, Македония jаар атанды. 2 Андагы jерлерди öдÿп, бÿдÿп тургандарды кöп сöстöрлö тыҥыдып, Елладага келди. 3 Анда ÿч ай jÿрÿп, Македонияла бурулар деп шÿÿди, нениҥ учун дезе ол Сирия jаар jÿзÿп баратса, иудейлер оны öлтÿрерге тургандар. 4 Оны Верияныҥ кижизи Пирр уулы Сосипатр, Фессалоникадаҥ Аристарх ла Секунд, Дервияныҥ кижизи Гаий, Тимофей, Асиядаҥ Тихик ле Трофим ÿйдежип jÿргендер. 5 Олор озолоп барала, бисти Троадада сакыгандар. 6 Бис дезе, ачыбаган калаш быжырып jийтен кÿндердиҥ кийнинде Филиппыдаҥ jÿзÿп чыгала, беш кÿннеҥ олорго Троадага jедип бардыс. Анда jети кÿн jÿрдис.

Павелдиҥ уулды тиргискени

7 Суббот кÿнниҥ кийнинде ÿренчиктер калаш сындырарга jуулышты. Эртезинде атанар деп, Павел олорло эрмектежип, тÿн ортозына jетире сöс айтты. 8 Бис jуулган ÿстиндеги кыпта кöп jарыткыш кÿйÿп турган. 9 Павелдиҥ эрмек-куучыны удап барадарда, кöзнöктö Евтих деп бир уул ÿргÿлеп отурган. Учында уйкуга jыга соктырып, ÿчинчи каттаҥ аҥтарыла берди. Оны jердеҥ кöдÿрдилер; ол божоп калтыр. 10 Павел тÿжÿп, оныҥ ÿстине jаба jадып, айтты: — Тÿймешпегер, оныҥ jулазы бойында. 11 Öрö чыгып, калаш сындырып, ажанды; таҥ атканча тапту эрмектежеле, jолго кöндÿкти. 12 Бу тужында уулды эзен-амыр бойын экелип, айдыжы jок сÿÿнип, токунап калдылар.

Троаданаҥ Милет jаар jорыктаганы

13 Бис дезе керепле Асс jаар озо jÿстис. Павелди анда отургызып аларга турганыс, ол бойы оноор jойу барар деп шÿÿп, анайда jакарган. 14 Биске ол Асста туштаарда, оны керепке алып, Митилинага келдис. 15 Оноортынаҥ jÿзÿп чыгала, эртезинде Хиоско теҥдештис, соҥы кÿн дезе Самоско jеттис, база бир кÿннеҥ Милетке келдис. 16 Асияда саадап калбаска, Павел Ефести табарбас деп шÿÿген. Ол, аргалу болзо, Беженинчи дейтен кÿнде Иерусалимде болорго бачымдап турган.

Серкпедеги jаандарла айрылышканы

17 Павел Милеттеҥ Ефес jаар улус ийип, серкпедеги jаандарды бойына алдырды. 18 Олор jедип келерде, айтты: — Асия келгели, баштапкы кÿннеҥ ала слерле кожо кажы ла кÿн канайда jÿргенимди билеригер 19 бастыра бойым jобожып, кöстиҥ jажын тöгÿп, иудейлердиҥ кара санаазынаҥ улам меге jедишкен ченелтелерди öдÿп, Кайраканга иштедим. 20 Слерге не де керегинде jарлыктагамда, слерди ончо улус алдында ла айылдар сайын неге де ÿреткемде, тузалу бир неме божотподым. 21 Кудайга баштанатаны, Иисус Христос Кайраканыска бÿдетени керегинде канайып иудейлерге, анайып еллиндерге де кереледим. 22 Jе бат, эмди Тынныҥ кÿÿнине багып, Иерусалим jаар jÿрÿп отурым, анда меге не туштаарын билбей jадып. 23 Билетеним jаҥыс мени кынjы ла ачу-корон сакып jат деп айдып, Агару Тын ончо калалар сайын меге керелейт. 24 Jе мен jÿрÿмимди эмеш те баалабай jадым, Иисус Кайраканнаҥ алган ижимди ле керегимди — Кудайдыҥ улу jакшылыгыныҥ Сÿÿнчилÿ Jарын jарлыктайтанын бÿдÿрип божодотон ло болзом. 25 Каандыкты jарлыктап, ортогордо базып jÿрген бойымныҥ чырайымды кемигер де база кöрбöс деп, эмди мен билерим. 26 Оныҥ учун бÿгÿн слерге керелеп турум: ончозыныҥ канынаҥ мен ару, 27 нениҥ учун дезе, бир де jажырбай, Кудайдыҥ амадузын слерге jарлыктагам. 28 Бойыгарды ла ончо ÿÿрди чеберлеп корыгар! Кÿдÿчилер ÿÿрин кичеегени чилеп, слер де Бойыныҥ каныла Ол jööгöн Кудайдыҥ Серкпезин — Агару Тын слерди ондо jааны эдип туткан Серкпени кичеегер. 29 Jÿре берзем, слерге казыр бöрÿлер кирип, ÿÿрге килебезин билерим. 30 Ÿренчиктерди баштап алып, бойыныҥ кийнинеҥ апарарга, кÿн-тескери неме айдар улус слердиҥ де ортогордоҥ табылар. 31 Оныҥ учун ойгу болугар! Ÿч jылга кажыгарды ла кöстиҥ jажыла тÿн-тÿш токтобой ÿреткенимди ундыбагар. 32 Эмди слерди, карындаштар, Кудайдыҥ ла Оныҥ сöзиниҥ jакшылыгы алдына тургузып jадым. Ол слерди тыҥыдар ла бойын Кудайга берген улус ортодо энчи берер аргалу. 33 Мен кемнеҥ де мöҥÿн де, алтын да, кийим де алайын дебедим. 34 Меге ле мениле кожо jÿрген улуска керектÿ немелерди бу кызыл колымныҥ кÿчиле иштеп алганымды бойыгар билеригер. 35 Мынайда иштеп, аргачыдал jок улусты jöмööр керек, Иисус Кайраканныҥ Бойыныҥ «Алып турганы эмес, берип турганы оноҥ артык кежиктÿ» деген сöзин ундыбас керек деп, слерге ончо jанынаҥ кöргÿстим. 36 Мынайда айдала, ол чöгöдöп, олорло кожо мÿргÿди. 37 Ончолоры ыйлап, Павелдиҥ мойнына артылып, оны окшоп турдылар. 38 Анчада ла чырайымды база кöрбöзигер дегенине санааркадылар. Оноҥ оны керепке jетире ÿйдежип койдылар.

Aгaру 21

Иерусалим jаар jолдо

1 Олордоҥ айрылып, jÿзÿп чыгала, кöнÿ jолло Коско, эртезинде Родоско, оноортынаҥ Патарага келдис. 2 Финикия jаар барып jаткан кереп таап, ого отурып, jÿзÿп ийдис. 3 Кипр кöрÿнип келерде, оны тÿштÿктей öттис, Сирия jаар ууланып, Тирдиҥ jарадына токтодыс, нениҥ учун дезе анда керептиҥ кожын тÿжÿрер керек болгон. 4 Ÿренчиктер табала, олордо jети кондыбыс. Олор Павелди Иерусалим барбазын деп, Тынла айдыжып турдылар. 5 Бу кÿндерди öткÿреле, чыгып бардыс. Бисти ончолоры ÿйлериле, бала-барказыла кожо керек дезе каланыҥ ары jанына jетире ÿйдештилер. Талайдыҥ jарадында чöгöдöп, мÿргÿдис. 6 Бой-бойысла jакшылажала, керепке отурдыс, олор дезе айлына jандылар. 7 Jÿзÿп божойло, Тирдеҥ Птолемаидага jедип келдис. Анда карындаштарды уткыйла, олордо бир кондыбыс. 8 Эртезинде атанып, Кесарияга келдис. Сÿÿнчилÿ Jардыҥ jарлыкчызы, jети болушчыныҥ бирÿзи Филипп-эшке кирип, ондо артып калдыс. 9 Ол Кудайдыҥ сöзин jарлап jÿрген тöрт кысту болгон. 10 Анда кöп кÿндерге саадап калдыс. Бу öйдö Иудейдеҥ Агав деп бир jарчы келди. 11 Биске кирип, Павелдиҥ курын алала, бойыныҥ колы-будын кÿлÿп, айтты: — Агару Тын мынайда айдат «Бу курдыҥ ээзи болгон эрди иудейлер Иерусалимде мынайда ок кÿлÿйле, кара jаҥдулардыҥ колына берер». 12 Мыны угала, бис те, jербойыныҥ да улузы Павелди Иерусалим барбазын деп сурадыбыс. 13 Jе Павел каруу jандырды: — Слер кайттыгар? Сыктажып, jÿрегимди шыркалап, канайып туругар? Мен кÿлÿдердеҥ болгой, Иисус Кайраканныҥ ады учун Иерусалимде öлöргö дö белен. 14 Ол jöпкö кирбей турарда, бис токунап, — Кайраканныҥ табы болгой — дештис. 15 Бу кÿндердиҥ кийнинде шыйдынала, Иерусалим бардыс. 16 Кесариядаҥ бисле кожо ÿренчиктердиҥ кезиги барып, Мнасонэшке токтоорго, бисти ого апаргандар. Ол эртеги ÿренчиктердиҥ бирÿзи, Кипрдиҥ кижизи, болгон.

Иерусалимде

17 Иерусалимге келеристе, карындаштар бисти сÿÿнчилÿ уткыды. 18 Эртезинде Павел бисле кожо Иаковко барды. Серкпедеги jаандар база ончозы келди. 19 Павел олорды уткыйла, оныҥ иштеп jÿргениле кара jаҥдулар ортодо Кудай нени jайаганын jÿргеери айда берди. 20 Мыны угала, олор Кудайды алкап, Павелге айттылар — Кöрÿп туруҥ ба, карындаш, иудейлердеҥ канча тÿмен кижи Кудайга бÿткенин, олор ончозы Jасакка jайылган улус. 21 Кара jаҥдулар ортодо jаткан ончо иудейлерди балдарын томдобозын, чÿм-jаҥдарла jÿрбезин деп, Моисейдиҥ Jасагынаҥ туура барарына ÿредип тургаҥ деп, сен керегинде олорго айткандар. 22 Айдарда, бис канайдалы? Улус jуулатан эмтир, олор сени келген деп, угуп ийер эмей. 23 Сен бистиҥ айтканыбысча эт. Бисте Кудайга черттÿ тöрт кижи бар. 24 Олорды алып, кожо арутал, баштарын кайчылап алзын деп, олор учун тöлöп бер. Ол тушта сен керегинде олордыҥ укканы чын эмес, сен бойыҥ да Jасакты бÿдÿрип jÿргенчеҥ деп, ончозы билип алар. 25 Кудайга бÿткен кара jаҥдулар керегинде айткажын, олорго бис самара ийип, чалуларга тайганныҥ эдин, кан, бууп öлтÿрген тындуныҥ эдин jибей, балыр jÿрÿм jÿрбей, бойлорын чеберлезин деп jакыганыс. 26 Айдарда, Павел бу улусты алып, олорло кожо аруталды. Эртезинде Öргööгö кирип, аруталыштыҥ кÿндери качан туузыларын ла олордыҥ кажызы ла учун качан тайылга эдилерин jарлады.

Павелди каруулга алганы

27 Аруталыштыҥ jети кÿни туузылып jадарда, Асияныҥ иудейлери Павелди Öргööдö кöрöлö, улусты тÿймедип, оны тудала, 28 кыйгырыжа бердилер: — Израильдиҥ эрлери, болужыгар! Бу кижи кайда ла ончо улусты калыкка, Jасакка ла бу jерге удура ÿредип туру. Эм болбосто Öргööгö еллиндерди кийдирип, бу агару jерди быртыткан. 29 Олор мыныҥ алдында калада оныла кожо Ефестиҥ Трофим деп кижизи jÿргенин кöргöндöр, оныҥ учун Павел оны Öргööгö кийдирген деп санангандар. 30 Кала кöдÿрези кöйлöп чыкты, кöп улус jÿгÿрижип келди. Павелди тудала, Öргööдöҥ мынаар алып чыктылар, ол ло тарый эжиктерди бöктöп ийдилер. 31 Олор Павелди öлтÿрерге турарда, бастыра Иерусалим тÿймеп jат деп, рим черÿчилдердиҥ муҥ бажына табыш jетти. 32 Ол тургуза ла jуучылдарды ла jÿс баштарын алып, олор jаар ууланды. Муҥ бажын ла jуучылдарды кöрöлö, Павелди сокпой бардылар. 33 Айдарда, муҥ бажы Павелге базып келеле, оны каруулга алып, эки кынjыла кынjылазын деп jакарды, ол кем, нени эткен деп сурады. 34 Улус аразынаҥ бирÿзи бир, экинчизи эки деп, кыйгырыжып турдылар. Тал-табыштаҥ улам чынын билбей салала, ол Павелди шибееге апарзын деп jакарды. 35 Павел шибеениҥ текпижинде болордо, улуска кыстадып, jуучылдарга оны кол бажына алып апарарга келишти. 36 Кöп улус кийнинеҥ ээчий барып, — Оны öлтÿрер! — деп, кыйгырыжып турган. 37 Шибееге кирер алдында Павел муҥ бажына айтты: — Сеге бир неме айдарга jараар ба? — Сен гректеп билериҥ бе? — деп, онызы айтты. — 38 Айдарда, jуукта jаҥы тÿймеен баштап, тöрт муҥ тонокчыны куба чöлгö алып чыккан Египеттиҥ кижизи сен болорыҥ ба? 39 Павел каруу jандырды: — Мен — иудей, Киликияныҥ тапту jарлу калазы Тарстыҥ кижизи. Улуска баштанарга jöбиҥ бер деп, сени сурап турум. 40 Муҥ бажы jöбин берди. Павел текпиште туруп, улуска колын jаҥыды. Ыҥ-шыҥ боло берерде, олорго еврейлеп айдып баштады.

Aгaру 22

Павел Иерусалимниҥ еврейлерине баштанганы

1 — Эрлер, карындаштар ла адалар! Эмди слердиҥ алдыгарда бойымды корулап айдарымды угугар. 2 Павел еврейлеп баштанганын угала, там тымыдылар. 3 Ол айтты: — Мен — Киликиядагы Тарста туулган, jе бу калада сургадылган иудей. Мениҥ ÿредÿчим Гамалиил болгон, ол мени адалардыҥ Jасагына быжу ÿреткен. Бÿгÿнги слер чилеп, Кудайга кичеенип беринип jÿрÿм. 4 Мен Кайраканныҥ jолын тыҥ истегем, эр де, ÿй де улусты кижендеп, тÿрмелегем. 5 Мынайып jÿргенимди улу абыс ла ончо jаандар керелеп айдар. Олордоҥ Дамасктагы карындаштарга самаралар алала, анда болгон улусты кижендеп, кезедерге Иерусалимге экелейин деп, барып jаткам. 6 Мен jолдо тужымда, Дамаскка jууктап келедеримде, тал-тÿш киреде кенетийин теҥеридеҥ мени эбире улу jарык чалыдып ийген. 7 Jерге jыгылып, «Савл, Савл, Мени не истежип туруҥ?» — деп, меге айткан ÿн уккам. 8 «Сен кем, Кайракан?» — деп, мен сурагам. «Мен — сен истеечи Назаретте jерлÿ Иисус» — деп, Ол каруу jандырган. 9 Мениле кожо jÿргендер jарыкты кöргöн, jе меге Айдаачыныҥ ÿнин укпаган. 10 «Мен нени эдейин, Кайракан?» — деп сурагам. Кайракан дезе айткан «Туруп, Дамаск бар. Анда сени этсин деп темдектелгени ончозы айдылар». 11 Байагы jаркыннаҥ улам нени де кöрбöгöм, jолдошторым мени jединип, Дамаскка экелгендер. 12 Jасакла jÿрген, jербойыныҥ ончо иудейлери ортодо jакшы ады чыккан Анания деп бир эр 13 меге келип, jууктай базып, айткан: «Савл карындаш, кöзиҥ ачылзын!» Бу ла тарый оны кöрÿп ийгем. 14 Ол айткан: «Сени ада-öбöкöлöристиҥ Кудайы талдап алган, Оныҥ табын билип алзын, Актуны кöрÿп, Оныҥ ÿнин Бойынаҥ уксын деп. 15 Сен нени кöргöниҥ ле нени укканыҥ керегинде ончо улус алдында Ого керечи болорыҥ. 16 Эмди не табыланып туруҥ? Туруп, креске тÿшкен бол, Оныҥ адын бойыҥа кычырып, кинчектериҥ ташталзын деп сура». 17 Мен Иерусалимге бурулып, Öргööдö мÿргÿп турала, кöрÿлтеге алдырып, 18 Кайраканды кöрÿп ийгем. Ол меге айткан: «Jылгырлап, Иерусалимнеҥ капшай чыгып бар, нениҥ учун дезе олор Мен керегинде кереҥди jуутпас». 19 Мен айткам «Кайракан, Сеге бÿткендерди тÿрмелеп, синагогаларда сокконымды олор билер. 20 Сениҥ керечиҥ Стефанныҥ каны тöгÿлип турарда, мен бойым анда ок туруп, мыны jарадып, оны öлтÿрип jаткан улустыҥ кийимин каруулдагам». 21 Кайракан меге айткан «Бар, Мен сени ыраакка, кара jаҥдуларга ийерим».

Павел — Римниҥ кижизи

22 Олор Павелди бого jетире уктылар, jе бу сöстöрдиҥ кийнинде кыйгырыжа бердилер: — Jер-ÿстинде мындый кижи jок болзын! Ого jÿрерге jарабас! 23 Олор кыйгырыжып, кийимдерин мергедеп, кейге тоозын чачып турдылар. 24 Олордыҥ Павелге мынайда кыйгырыжып турганыныҥ шылтагын билерге, оны шибееге кийдирип, камчылап туруп шылазын деп, муҥ бажы jакарды. 25 Jе Павелди кайышла кере тартып ийерде, ол анда турган jÿс бажына айтты: — Римниҥ кижизин, jетпезине jаргы jогынаҥ, камчылаарга слерге jараар ба? 26 Jÿс бажы мыны угала, муҥ бажына базып келип, jетирди — Нени эдейин деп тургаҥ? Бу кижи — Римниҥ кижизи. 27 Айдарда, муҥ бажы Павелге базып келеле, сурады: — Айт меге, сен Римниҥ кижизи бе? — Эйе — деп, ол каруу jандырды. 28 Муҥ бажы айтты: — Римниҥ кижизи болорго, мен jаан акча тöлöгöм. — Мен дезе Римниҥ кижизи болуп туулгам — деп, Павел айтты. 29 Бу ла тушта оны кыйнайын дегендер оноҥ jана болдылар. Муҥ бажы дезе, Римниҥ кижизин кынjылаганын билеле, коркый берди. 30 Эртезинде иудейлер Павелди не деп бурулап турганын чокым билип аларга, оны кынjыдаҥ jайымдады. Улу абыстарды ла ончо оток-кÿреени jуулзын деп jакарып, Павелди экелеле, олордыҥ алдына тургусты.

Aгaру 23

Павел оток-кÿрее алдында

1 Оток-кÿреениҥ улузына чике кöрÿп, Павел айтты: — Эрлер, карындаштар! Мен бÿгÿнге jетире Кудайдыҥ алдында jÿрегим ачык jÿргем. 2 Улу абыс Анания дезе Павелге коштой турган улуска: — Оныҥ эрдине согыгар — деди. 3 Айдарда, Павел ого айтты: — Сени Кудай согор! Тыштыҥ сениҥ ак, ичиҥ кара. Сен Jасакла jаргылаарга отурып jадыҥ, бойыҥ дезе, Jасакты бузып, мени соктырып jадыҥ. 4 Коштой тургандар айдышты: — Кудайдыҥ улу абызын jамандап туруҥ ба? 5 Павел каруу jандырды: — Карындаштар, оны улу абыс деп билбедим. Бичилген сöс бар: «Калыктыҥ башчызын jаман айтпа». 6 Мындагы улустыҥ бир jарымы саддукейлер, экинчи jарымы фарисейлер деп билеле, Павел оток-кÿрееде тыҥыда айда берди: — Эрлер, карындаштар! Мен фарисей, фарисей уулы. Мени öлгöндöр тирилерине иженип jÿргеним учун jаргылап jадылар. 7 Ол мынайда айдарда, фарисейлер ле саддукейлер ортодо ööнбöкöн чыгып, jуун бöлÿне берди: 8 саддукейлер тирилиш jок, ангел де, тын да jок дейтен, фарисейлер дезе бу ончозы бар дейтен. 9 Jаан кыйгы-кышкы чыкты. Фарисейлер jанынаҥ бичикчилер öрö туруп, сöс блаажып, айдып турдылар: — Бу кижидеҥ jаман неме таппай турубыс. Ого тын эмезе ангел айткан болзо, не болор? 10 Ööн-бöкöн кöҥжип турарда, муҥ бажы Павелди jара тарткылап ийеринеҥ айап, jуучылдарды тöмöн тÿшсин, Павелди олордыҥ ортозынаҥ алып, шибееге апарсын деп jакарды. 11 Эртезинде тÿнде Кайракан Павелге кöрÿнип, айтты: — Jалтанба, Мен керегинде Иерусалимде керелегениҥ чилеп, сеге Римде де керелеер керек.

Иудейлердиҥ jöптöжÿзи

12 Таҥ адарда, иудейлер jöптöжип, Павелдиҥ бажын баспайынча курсак jибес, неме ичпес болуп чертендилер. 13 Анайып чертенгендери тöртöннöҥ ажыра кижи болгон. 14 Олор улу абыстарга ла jаандарга келип, айттылар: — Павелдиҥ бажын баспайынчабыс неме jибес болуп бойлорыс ортодо чертендис. 15 Анайдарда, слер оток-кÿрееле кожо оныҥ керегин чикелей кöрööчи болуп, оны слерге экелзин деп, бÿгÿн ок муҥ бажын сурагар. Бис дезе, ол jууктаарга jеткелекте, оны öлтÿрерге белен. 16 Бу туйка jöптöжÿ керегинде Павелдиҥ jеени угала келип, шибееге кирип, ого тил jетирди. 17 Павел jÿс бажыныҥ бирÿзин бойына кычырып, айтты: — Бу уулды муҥ бажына апар, оныҥ ого айдар сöзи бар. 18 Онызы уулды муҥ бажына экелип, айтты: — Кижендÿ Павел мени бойына кычырып алала, бу уулды сеге экелзин деп сураган, оныҥ сеге айдар сöзи бар. 19 Муҥ бажы уулды колынаҥ алып, туура jединеле, сурады: — Сен меге нени айдайын деген эдиҥ? 20 Онызы каруу jандырды: — Павелдиҥ керегин чикелей кöрööчи болуп, эртен оны отоккÿрееге экелзин деп, иудейлер сени сураарга эрмектежип алган. 21 Jе сен олорды укпа, олордыҥ тöртöннöҥ ажыра кижизи Павелди тозуп алган. Оныҥ бажын баспайынча курсак jибес, неме ичпес болуп бойлоры ортодо чертенген. Эмди олор белен, сениҥ jакаруҥды сакып jадылар. 22 Айдарда, муҥ бажы уулды божодып, jакарды: — Мыны меге угусканыҥды кижиге айтпа.

Павелди Кесария jаар аткарганы

23 Оноҥ jÿс бажыныҥ экÿзин алдырала, айтты: — Тогус саат эҥирде Кесария jаар барзын деп, эки jÿс jуучылды, атту jетен черÿчилди ле эки jÿс адучыны белетеп койыгар. 24 Анайда ок Павелди миндиреле, башчы Феликске эзен-амыр jетирерге кош тартар мал беригер. 25 Мынаҥ башка, мындый самара бичиди 26 «Клавдий Лисий улу башчы Феликске эзен-амырын jетирип туру! 27 Бу кижини иудейлер тудала, öлтÿрерге jаткан. Мен jуучылдарла келип, ол Римниҥ кижизи деп билеле, оны аргадап, 28 не деп бурулап турганын билерге, олордыҥ оток-кÿреезине экелдим. 29 Олордыҥ jасагы jанынаҥ бир кезик сурактарла jöпсинбегени учун оны бурулап турган эмтир. Jе оны öлтÿргедий эмезе тÿрмелегедий бир де буру jок болуптыр. 30 Бу кижини öлтÿрерге турган деп, меге табыш jедерде, оны сеге ылтам ийдим. Бурулаачы улусты да сениҥ алдыҥда ого удура айтсын деп jакардым. Су-кадык jÿр». 31 Jуучылдар jакаруны бÿдÿрерге, Павелди тÿнде Антипатридага апардылар. 32 Эртезинде оны атту улусла аткарып, бойлоры шибееге бурулдылар. 33 Атту улус Кесарияга келип, башчыга самараны jетирип, Павелди табыштырып бердилер. 34 Башчы самараны кычырала, ол кажы jердиҥ деп сурады. Киликиядаҥ деп угала, айтты: 35 — Бурулаачы улузыҥ келзе, сени сурап угарым. Оноҥ Павелди Иродтыҥ öргööзинде каруулда тутсын деп jакарды.

Aгaру 24

Павелди бурулаганы

1 Беш кÿнниҥ бажында улу абыс Анания бир кезик jаандарла, сöс айдып билеечи кандый да Тертулл деп кижиле кожо келип, башчы алдына Павелге комудал угустылар. 2-3 Оны алдырып келерде, Тертулл бурулашты баштап, мынайда айтты: — Айланайын, Феликс! Сениҥ шылтууҥда орооныс амыр-энчÿ jадыры, бу калыктыҥ jÿрÿмин jарандырарга сен кöпти эдип jадыҥ. Оны бис ончо jанынаҥ jарадып, сеге кайда ла алкыш-быйанысты айдадыс. 4 Jе сени база jоботпоско, биске буурсак бойыҥ, айтканысты кыскарта уксын деп, сурап турубыс. 5 Бу кижи булгак чыгараачы, ол телекейде jуртаган ончо иудейлер ортодо тÿймеен кöдÿрип, назорейлердиҥ кыймыгузын башкарып турганыныҥ jартына чыктыс. 6 Оноҥ болгой Öргööни быjарсыдарга тидинген, jе оны тудуп алганыс. Оны бистиҥ jасакла jаргылаарга сананган эдибис, 7 jе муҥ бажы Лисий келип, бу кижини бистеҥ албанла айрып, бурулаачы улузын база сеге барзын деп jакарган. 8 Оны шылайла, не деп бурулап турганысты оныҥ бойынаҥ билип алар аргаҥ бар. 9 — Эйе, андый — дешкилеп, иудейлер оныҥ бурулап айтканын лаптадылар.

Римниҥ башчызы алдында Павелдиҥ айткан сöзи

10 Айтсын деп, башчы Павелге им-темдек кöргÿзерде, ол каруу jандырды: — Бу калыкты узак jылдарга чындык jаргылап келгениҥди билип, керегимди сÿÿнип корулаарым. 11 Кудайга бажырарга Иерусалимге келгеним он эки кÿн öтпöгöнин билип алар аргаҥ бар. 12 Öргööдö дö, синагогаларда да, кала да ичинде кандый бир кижиле сöс блаажып эмезе калыкты кÿйбÿредип турганымды олор кöрбöгöн. 13 Эмди мени не деп бурулап тургандарыныҥ чынын сеге керелеп болбой jадылар. 14 Jе мен Jасакта ла jарчылардыҥ чийиминде айдылганына ончозына бÿдÿп, олор тöгÿн деп адап турган ÿредÿле адаларыстыҥ Кудайына иштеп jÿргеним чын деп, сеге ачыгынча айдып турум. 15 Мен олор чылап ок, актулар да, акту эместер де тирилерине бÿдÿп, Кудайга иженедим. 16 Оныҥ учун бойым да Кудайдыҥ ла улустыҥ алдында jаантайын jÿрегим ачык jÿрейин деп кичеенедим. 17 Узак jылдардыҥ кийнинде калыгыма быйан jетирейин, берÿ эдейин деп, Иерусалимге бурулгам. 18 Бу тужында мени Öргööдö аруталып калганымды кöргöндöр. Анда калык та, тал-табыш та jок болгон. 19 Мени кöргöн улус дезе Асияныҥ кандый да иудейлери. Меге удура айдары бар болзо, олор мында сениҥ алдыҥда туруп, мени бурулаар учурлу болгон. 20 Ол эмезе оток-кÿрее алдында турарымда, менеҥ не jазык тапкандарын бойлоры айтсын. 21 Айса болзо, олордыҥ öзöгинде туруп, тыҥ ÿнденип, öлгöндöрдиҥ тирилери керегинде айткан сöзим учун jаргылап jадыгар? 22 Jе Феликс, бу Jол керегинде чикелей билер бойы, олордыҥ керегин туура салып, айтты: — Муҥ бажы Лисий келзе, слердиҥ керегеерди кöрöрим. 23 Ол Павелди каруулдазын, jе бир эмеш jай берип, jуук улузыныҥ кемизине де оны кичеерин буудактабазын деп, jÿс бажына jакарды. 24 Бир канча кÿнниҥ бажында Феликс иудей укту Друзилла деп абакайыла кожо келип, Павелди алдырала, оныҥ Христос Иисуска бÿдетени керегинде айтканын угуп турган. 25 Jе Павел чындык, тудунатаны ла келер jаргы керегинде айдып турарда, Феликстиҥ коркыжы келип, айтты: — Эмди бар, керек болзоҥ, сени бойыма алдырып аларым. 26 Бу ла öйдö ол Павел ого акча берер деп иженген. Оныҥ да учун ого улам сайын улус ийип, эрмектежип турган. 27 Jе эки jылдаҥ Феликсти Порций Фест солыган. Феликс иудейлердиҥ кÿÿнин jандырбаска, Павелди каруулда артырып койгон.

Aгaру 25

Павел каганныҥ jаргызын некегени

1 Башчыныҥ jамызына тургалы ÿч кÿнниҥ бажында Фест Кесариядаҥ Иерусалим jаар атанды. 2-3 Иерусалимде улу абыстар ла иудейлердиҥ баштапкы болгон улузы Павелди бурулап, ого комудал угустылар. Быйан эдип, оны Иерусалимге алдыртсын деп сурап, Фестти бÿдÿндирип турдылар. Бойлоры дезе Павелди jолдо тозоло öлтÿрер болуп эрмектежип алгандар. 4 Фест каруу jандырды: — Павелди Кесарияда каруулда туткылап jат, мен бойым да удабас оноор атанарым. 5 Аргалу дегенигер мениле кожо атансын, ол кижиниҥ jаманы бар болзо, оны бурулазын. 6 Олордо сегис-он кÿн кире jÿреле, Фест Кесарияга бурулды. Эртезинде jаргычыныҥ jерине отурып, Павелди экелзин деп jакарды. 7 Ол кирип келерде, Иерусалимнеҥ келген иудейлер оны чуҥдап, кöп лö кату бурулап, jе оныҥ чынын керелеп болбой турдылар. 8 Павел дезе, бойын корулап, мынайда айтты: — Мен иудейлердиҥ Jасагына да удура, Öргööгö дö удура, каганга да удура бир де jазык этпедим. 9 Фест иудейлердиҥ кÿÿнин jандырбаска Павелдеҥ сурады: — Иерусалим барадыҥ эмеш пе, мениҥ турушканымла бу бурулаштар jанынаҥ сеге jаргыныҥ jöбин чыгарсын деп? 10 Jе Павел айтты: — Мен каганныҥ jаргызы алдында турум, мен мында ок jаргыладар учурлу. Иудейлерге мениҥ бир jаманым jетпеген, онызын сен jакшы билериҥ. 11 Мен акту эмес болзом, öлÿмге тургадый кандый бир неме эткен болзом, öлÿмнеҥ кыйыжарга турганым jок. Jе бу улустыҥ бурулажында чын jок болзо, кÿÿнине болуп мени олорго кемниҥ де берер аргазы jок. Каганныҥ jаргызын некеп турум! 12 Айдарда, Фест бойыныҥ оток-кÿреезиле шÿÿжип, каруу jандырды: — Каганныҥ jаргызын некеген эдиҥ, каганга ок атанарыҥ.

Павел öгриппа-каанныҥ алдында

13 Бир канча кÿнниҥ бажында Кесарияга Фестти уткыырга Агриппа-каан ла Вереника келди. 14 Анда олор узак jÿрген учун, Фест каанга Павелдиҥ керегин jетирип, айтты: — Феликс мында каруулда кандый да бир кижини артырып койгон. 15 Мен Иерусалимде болорымда, иудей улу абыстар ла jаандар комудал угузып, оны jаргылазын деп некегендер. 16 Jе мен олорго каруу jандырдым «Öскö улустыҥ кÿÿнине болуп кижини jаргылаар jаҥ Римниҥ кижилеринде jок. Озо баштап бурулаткан кижи бурулаачы улусла кöстöжип, бурулашка удура коруланар арга алар учурлу». 17 Оныҥ учун олор мениле кожо бери келерде, мен удатпай, эртезинде ок jаргычыныҥ jерине отурып, байа кижини экелзин деп jакардым. 18 Бурулаачы улус оны чуҥдай алып, мениҥ сананганымча, jаман керек эткен деп бурулап айтпадылар. 19 Jе олор акту бойлорыныҥ Кудай jаҥын jаҥдайтаны ла öлÿп калган кандый да бир Иисус керегинде оныла кандый да сöс блаашкандар, айла Павел Оны тирÿ деп, чынын керелеп турган. 20 Бу сурактыҥ аайына чыгарында кÿчсинип, ол Иерусалим барып, бу jанынаҥ анда jаргыладарга туру эмеш пе деп сурадым. 21 Jе Павел керегин Август кöрзин деп некеген учун оны каганга ийгенчем, каруулда тутсын деп jакардым. 22 Агриппа Фестке айтты: — Ол кижини мен бойым да угар кÿÿним бар. — Эртен ле оны угарыҥ — деп, Фест каруу jандырды. 23 Эртезинде Агриппа ла Вереника улуркаган келип, муҥ бажы бийлериле, каланыҥ jарлу улузыла кожо jаргы эдер jерге кирерде, Фесттиҥ jакарузыла Павелди экелдилер. 24 Фест айтты: — Агриппа-каан ла бисле кожо мында отурган эрлер! Иерусалимде де, мында да меге сÿрекей кöп иудейлер келип, ого комудал угускан кижини кöрÿп туругар. Олор кыйгырыжып, ол jÿрбес учурлу дешкендер. 25 Jе ол öлÿмге тургадый бир де неме этпегенин билип ийгем, бойы Августтыҥ jаргызын некеген учун оны ийер деп шÿÿгем. 26 Ол керегинде мениҥ каганга чокым бичиирим jок, оныҥ учун шиҥдеп кöрöлö, бичиир неме болзын деп, оны слердиҥ алдыгарга, анчада ла сениҥ алдыҥа, Агриппа-каан, тургустым. 27 Мен бодозом, кижендÿни бурузын кöргÿспей ийерге jарабас.

Aгaру 26

Павелдиҥ öгриппа-каан алдында айткан сöзи

1 Агриппа Павелге айтты: — Сеге бойыҥ учун айдар jöп берилип jат. Айдарда, Павел колын сунуп, бойын корулаачы сöзин айда берди 2 — Агриппа-каан! Иудейлердиҥ ончо бурулажына удура бÿгÿн сениҥ алдыҥда коруланар аргам бар учун бойымды кежиктÿ кижи деп бодойдым, 3 анчада ла сен иудейлердиҥ ончо чÿм-jаҥдарын ла блааш-тартышту шÿÿлтелерин jакшы билер кижи учун. Оныҥ учун мени чыдажып ук деп, сени сурап турум. 4 Озо Иерусалимде калыгым öзöгинде öткöн jÿрÿмимди jиит туштаҥ ала ончо иудейлер билер. 5 Олор мен керегинде туку качаннаҥ бери билер. Кÿÿндери бар болзо, бистиҥ jаҥдаштагы катудаҥ кату ууламjыла фарисей болуп jÿргенимди керелеер аргалу. 6 Эмди Кудайдаҥ ада-öбöкöлöриске берилген сöскö иженип jÿргеним учун jаргы алдында турум. 7 Оныҥ бÿткенин кöрöргö иженип, он эки ÿйебис Кудайга тÿн-тÿш кичеенип бажырып jат. Шак бу ижемjи учун, каан, иудейлер мени бурулап jадылар. 8 Кудай öлгöн улусты тиргизип турганына нениҥ учун бÿтпей jадыгар? 9 Назаретте jерлÿ Иисустыҥ адына удура меге кöпти эдер керек деп, мен бойым да сананган эдим. 10 Мыны ок мен Иерусалимде эдип jÿрдим. Улу абыстардаҥ jаҥ алып, кöп агаруларды тÿрмелегем, олорды öлтÿргилеп турарда, jараткам. 11 Ончо синагогалар сайын олорды кöп катап кезедип, албадап, Иисусты jамандадып jÿргем. Кансырап калjуурганыма олорды керек дезе öскö дö калаларда истегем. 12 Бого болуп улу абыстардаҥ jаҥ ла jакылта алала, Дамаск барадарымда, 13 тал-тÿште jолдо, каан, теҥеридеҥ кÿн чалузынаҥ jаркынду jарыкты кöргöм. Ол мени, база кожо барып jаткан улусты jарыдып ийген. 14 Ончобыс jерге барып тÿжеристе, меге еврейлеп айткан ÿн уккам: «Савл, Савл, Мени не истейдиҥ? Сеге jыдага удура барарга кÿч». 15 «Сен кем, Кайракан?» — деп, мен сурагам. «Мен — сен истеечи Иисус — деп, Кайракан каруу jандырган. — 16 Jе öрö тур, будыҥа тур. Сени jалчы эдип, нени кöргöниҥниҥ, нени сеге ачарымныҥ керечизи эдип тударга, сеге кöрÿнгеним бу. 17 Иудей калыктаҥ ла кара jаҥдулардаҥ аргадап, эмди сени олорго ок ийип jадым. 18 Кöстöрин ачарга, карачкыдаҥ jарыкка, сатананыҥ jаҥ-табынаҥ Кудайга баштангылазын деп, кинчектери ташталзын деп, Меге бÿдÿп jаҥдайла, бойын Кудайга берген улус ортодо энчилÿ болгылазын деп, сени ийип jадым». 19 Оныҥ учун, Агриппа-каан, теҥеридеҥ кöргöниме багып, 20 озо Дамаскта ла Иерусалимде jаткандарга, оноҥ Иудей орооны ичине ле кара jаҥдуларга jарлыктагам, кинчектерин алынып, Кудайга баштангылап, бу баштанганына тургадый керектер jайагылазын деп. 21 Бу учун иудейлер мени Öргööдö тудала, öлтÿрерге ченешкен. 22 Jе Кудайдаҥ келип турган болушла бÿгÿнге jетире чыдажып, кичÿге де, улуга да керелеп jадым. Бойымнаҥ бойым нени де айтпай, jарчылардыҥ ла Моисейдиҥ болотон jаҥду дегенин айдып jÿрÿм 23 Христос кыйналып шыралаар деп, öлгöн улус ортодоҥ эҥ баштап тирилер деп, бойыныҥ калыгына ла кара jаҥдуларга jарыкты jарлаар деп. 24 Ол анайда коруланып турарда, Фест тыҥ ÿнденип, айтты: — Эдиреп jадыҥ сен, Павел! Кöпти билетениҥ сени jÿÿлтип jат. 25 — Мен эдиребей jадым, кÿндÿлÿ Фест — деп, Павел каруу jандырды. — Мениҥ айдып турганым чындык ла jолду. 26 Ол керегинде каан билер, мыныҥ учун оныҥ алдында мен тидим айдып jадым. Оныҥ аjарузынаҥ бир де неме кыйбаганына бÿдÿп турум, нениҥ учун дезе бу ончозы туйук jерде болгон эмес. 27 Jарчыларга бÿдÿп jадыҥ ба, Агриппа-каан? Бÿдÿп турганыҥды билерим. 28 Jе Агриппа Павелге айтты: — База ла эмеш, сен мени христиан болзын деп, бÿдÿндирип аларыҥ. 29 Павел каруу jандырды: — Ас беди, кöп беди, jаҥыс та сен эмезиҥ, jе бÿгÿн мени угуп турган ончо улус бу кынjыдаҥ башка, мендий ок болзын деп, мен Кудайды эреп-jайнаар эдим. 30 Каан ла башчы, Вереника ла кожо отурган улус öрö турдылар. 31 Олор чыгып, бу кижи öлÿмге тургадый эмезе тÿрмеге отургадый неме этпей jат деп, бойлоры ортодо айдыштылар. 32 Агриппа дезе Фестке айтты: — Каганныҥ jаргызын некебеген болзо, бу кижини jайымдагадый болгон.

Aгaру 27

Рим jаар jолдо

1 Бисти Италия jаар jÿзер шÿÿлте эдилерде, Павелди ле кижендÿ бир кезик öскö дö улусты Август полкыныҥ jÿс бажы Юлийге табыштырдылар. 2 Асияныҥ jараттарын кыйкай jÿзÿп jаткан Адрамиттиҥ керебине отурып, jолго кöндÿктис. Бисле кожо Македонияныҥ Фессалоника калазынаҥ Аристарх деп кижи болгон. 3 Эртезинде Сидонго токтодыс. Юлий Павелге кижи кÿÿндÿ болуп, оны нöкöрлöрине ийип, олордоҥ болуш алар jöбин берди. 4 Оноортынаҥ атанала, терс салкын соккон учун Кипрдиҥ ыжык jаныла jÿстис. 5 Киликияныҥ ла Памфилияныҥ jараттарын кыйкай талайды кечеле, Ликияныҥ Мира калазына келдис. 6 Анда jÿс бажы Александрияныҥ Италия jаар jÿзÿп бараткан керебин табала, бисти ого отургызып ийди. 7 Узак ла араай jÿзÿп, Книдке арайдаҥ jеттис. Салкын кöнÿ jÿзерге бербесте, Криттиҥ Салмона jаартынаҥ ыжык jериле jÿстис. 8 Критти сындай jÿк арайдаҥ öдöлö, Ласея каланыҥ jуугындагы Jакшынак Токтоду деп бир jерге келдис. 9 Бис кöп öй jылыйтканыс, оноҥ ары jÿзерге jеткерлÿ болгон, нениҥ учун дезе орозо до öдÿп калган. Айдарда, Павел олорды бÿдÿндирип, 10 айтты: — Эрлер! Бистиҥ jорыгыс jаҥыс та кошко ло керепке эмес, jе jÿрÿмиске де jеткерлÿ ле jаан чыгымду болорын кöрÿп турум. 11 Jе jÿс бажы Павелдиҥ айткан сöзине кöрö керепти баштап апараткан кижиге ле керептиҥ ээзине артык иженип турган. 12 Бу токтодуда кыштаар айалга jок учун кöп сабазы мынаҥ jÿзÿп, аргалу болзо, Криттиҥ Финик деп токтодузына jедип, кыштап алар керек дежип тургандар. Ол тÿштÿк-кÿнбадыш ла тÿндÿк-кÿнбадыш салкыннаҥ jаблак jер болгон. 13 Jеҥил тÿштÿк салкын согордо, ол ло керек деп сананып, талайчылар якорьды кöдÿрип, Критти jараттай jÿстилер. 14 Jе удабай Критке «тÿндÿк-кÿнчыгыш» дейтен jоткон табарды. 15 Кереп куйунга алдырып, удура jÿзÿп болбой турды, бис салкынныҥ табына салдырып ийдис. 16 Клавда дейтен бир кичинек ортолыкты öдö коноло, керептиҥ кийнинде колбогон кемени jÿк арайдаҥ аргадап алдыс. 17 Оны кöдÿреле, армакчыларла керепти орой бууладылар. Тайыс-чайрам jерге табарарынаҥ коркып, байканды тÿжÿрип, анайда ла айланыжып турдыс. 18 Эртезинде jоткон калаптанып турарда, керептеҥ кошты чыгара чача бердилер. 19 Ÿчинчи кÿнде бойыстыҥ колысла керептиҥ jепселдерин чачтыс. 20 Канча кÿнге кÿн де, jылдыстар да кöрÿнбей, jоткон коркыштанганча болды. Арт-учында аргаданар кандый да ижемjибис jылыйып калды. 21 Узактаҥ бери кем де оозына курсак албаган. Айдарда, Павел олордыҥ ортозына туруп, айтты: — Эрлер! Мениҥ сöзимди угуп, Криттеҥ барбас керек болгон. Мындый jеткер де, чыгым да болбос эди. 22 Jе эмди слерди омоксергек болорына кычырып турум. Слердиҥ кемигер де öлбöс, jÿк кереп jайрадылып-сайалар. 23 Мен Оныҥ болуп турган ла Ого иштеген Кудайдаҥ бу тÿнде меге ангел келип, 24 мынайда айткан: «Коркыба, Павел! Сен каган алдына барып турар учурлу. Jе бат, Кудай сеге кожо jÿзÿп отурган улусты ончозын берди». 25 Оныҥ учун омоксергек болугар, эрлер меге айдылганыла болор деп, мен Кудайга бÿдÿп jадым. 26 Бис кандый бир ортолыкка чыгара ташталар учурлу. 27 Адриа талайла айланышканыстаҥ ала он тöртинчи тÿн кирди. Тÿн аразы киреде талайчылар кандый да jерге jууктап келедирис деп бодой бердилер. 28 Сууныҥ тереҥин кемjиирде, jирме кулаш эмтир; бир эмеш jÿзеле катап кемjиирде, он беш кулаш болды. 29 Ташту jерге табарбайлы деп коркып, керептиҥ кийни jанынаҥ тöрт якорьды тÿжÿрип, таҥ адарын тыҥыскылу сакый бердилер. 30 Талайчылар качарга ченежип, керептиҥ тумчугынаҥ якорьлорды таштаарга турган улус болуп, кемени талайга тÿжÿрерде, 31 Павел jÿс бажына ла jуучылдарга айтты: — Бу улус керепте артып калбаза, аргаданып болбозыгар. 32 Айдарда, jуучылдар кемени туткан jоон армакчыларды кезип ийерде, ол сууга jÿре берди. 33 Таҥ адар алдында Павел ончозын курсак jизин деп сöстöп, айтты: — Курсак jибей бÿгÿн он тöртинчи кÿн сакып jадыгар. 34 Оныҥ учун слерди курсак jизин деп сурап турум, онызы слерге аргаданарга кÿч кожор, бирÿгердиҥ де бажынаҥ кыл тÿшпес. 35 Мынайда айдала, ол калаш алып, ончозы алдында Кудайга алкыш jетирип, сындырала, jий берди. 36 Ончолоры сергип, база курсак jидилер. 37 Керепте бис ончобыс эки jÿс jетен алты кижи болгоныс. 38 Тойоло, керепти jеҥилжиредип, талайга буудайды чача бердилер. 39 Таҥ адарда, jерди таныбай турдылар, jе кумак jаратту кандый да булуҥды кöрÿп ийдилер. Аргалу болзо, ого токтоорго ченежип кöрöр — дедилер. 40 Якорьлорды кезип, талайга божодып ийдилер; тискинниҥ буузын чечип, алын байканды салкын аай кöдÿрип, jарат jаар jÿстилер. 41 Jе кереп кумакту тайыс jерге учурап, тÿжÿп калды. Тумчугы бадалып, кыймык jок тура калды. Кийни jанын дезе кÿчтÿ толкулар оодып турды. 42 Кижендÿлердиҥ кажы бирÿзи эжинип чыгала кача бербезин деп, jуучылдар олорды öлтÿрер шÿÿлте эдип турдылар. 43 Jе jÿс бажы Павелди аргадаарга, олордыҥ бу мындый умзаныжын токтодып салды. Эжинип билер улус сууга озо калып, jерге чыксын, 44 арткандары дезе кем jалбак агаштаҥ, кем керептиҥ оодыгынаҥ тудунып аргадансын деп jакарды. Анайып ончозы аргаданып, jерге чыктылар.

Aгaру 28

Мелитте токтогоны

1 Аргаданала, ортолыктыҥ ады Мелит болгонын билип алдыс. 2 Jербойыныҥ улузы биске саҥ башка кижизегин кöргÿсти. Jаашту сыркыруун кÿн болгон учун олор от салып, ончобысты бойлорына кычырды. 3 Павел бир кучак чырбаал jууп экелеле, отко салып турарда, изÿдеҥ чыгып келген jылан оныҥ колына илинип калды. 4 Оныҥ колында илинип калган jыланды кöрöлö, jербойыныҥ улузы бой-бойлорына айттылар: — Бу кижи jарт ла кижи öлтÿреечи. Ол талайга барбаган да болзо, чындык Jаргы ого jÿрÿм jÿрерге бербей jат. 5 Jе Павел jыланды отко тÿжÿре кактап ийди, jылан ого бир де каршу jетирбеди. 6 Олор дезе Павел тиже берер эмезе эмди ле öлÿп, jерге барып тÿжер деп бодогон. Jе узак сакып, оныла jаман неме болбой турганын кöрöлö, шÿÿлтезин öскöртип, оны кудай дежип турдылар. 7 Бу jерди эбиреде ортолыктыҥ jааны Публий деп кижиниҥ jери болгон. Ол бисти айлына кычырып, ÿч кÿн бойыныҥ наjыларын чылап кÿндÿледи. 8 Публийдиҥ адазы калтырак ооруга табартып, ич оору тийип, тöжöктö jаткан. Павел ого кирип мÿргÿди, колын салып алкап, jазып ийди. 9 Бу болгонныҥ кийнинде ортолыкта jаткан öскö дö оору улус келип, jазылып турдылар. 10 Олор биске быйанын айдып, кÿндÿлеп, атанар алдында бисти не керектÿ немеле jеткилдеди.

Римге келгени

11 Ÿч айдыҥ бажында Александрияныҥ ортолыкта кыштаган «Диоскуры» деп керебиле jÿзÿп ийдис. 12 Сиракузыга токтоп, анда ÿч кондыс. 13 Оноортынаҥ чыгала, Ригияга jеттис. Бир кÿнниҥ бажында тÿштÿк салкын согордо, экинчи кÿнде Путеолго келдис. 14 Анда карындаштар таап алып, олордыҥ сураганыла олордо jети кÿн бололо, Рим jаар бардыс. 15 Андагы карындаштар бис керегинде угала, Аппий тепсеҥи ле Ÿч айылчылык деп jерлерге jетире уткып чыккандар. Олорды кöрöлö, Павел Кудайга алкыш jетирип, санаазы сергиди. 16 Римге келеристе, jÿс бажы кижендÿлерди jуучылдардыҥ бийине табыштырды. Павелге таҥынаҥ, jе оны каруулдайтан jуучылла кожо jадар jöп бердилер.

Павелдиҥ Римде jарлыктаганы

17 Ÿч кÿнниҥ бажында Павел иудейлер ортодогы баштапкы улусты бойына кычырды. Олор jуулыжып келерде, айтты: — Эрлер, карындаштар! Калыкка эмезе адалардыҥ чÿм-jаҥдарына удура нени де этпей, кижендедип, Иерусалимнеҥ Римниҥ кижилериниҥ колына берилгем. 18 Олор мени шылайла, öлÿмге тургадый кандый да буру таппай, божодып ийерге санангандар. 19 Jе иудейлер jöпсинбей турарда, меге эрик jокто каганныҥ jаргызын некеерге келишкен. Анайда мен калыгымды кандый бир неме jанынаҥ бурулаарга эткен эмезим. 20 Бат бу шылтактаҥ улам слерди кöрÿжип эрмектежерге кычырганым бу. Израильдиҥ ижемjизи учун мен бу киженле киженделген инем. 21 Олор дезе Павелге айттылар: — Бис Иудейдеҥ сен керегинде кандый да самара албадыс, карындаштардыҥ кемизи де келип, тил jетирбеди эмезе сен керегинде бир jаман айтпады. 22 Jе санаа-шÿÿлтеҥди бойыҥнаҥ угарга турубыс, нениҥ учун дезе бу ÿредÿ керегинде кайда ла сöс блаашкылап турганын билерис. 23 Туштажар болуп эрмектежеле, ол кÿн Павел токтогон jерге кöп улус келди. Эртен турадаҥ ала эҥирге jетире ол Кудайдыҥ Каандыгы керегинде олорго айдып ла керелеп, Моисейдиҥ Jасагынаҥ ла jарчылардыҥ чийиминеҥ Иисус керегинде олорды бÿдÿндирип турды. 24 Кезигин ол бойыныҥ сöстöриле бÿдÿндирди, öскöлöри дезе бÿтпес болды. 25 Бойлоры ортодо jöп эмес болуп, Павел мынайда айдарда, олор чыгып, jÿрÿп баштады: — Агару Тын Исаия jарчыдаҥ слердиҥ адаларга jакшы айткан: 26 «Бу калыкка барып, мынайда айт: кулактарыгарла угарыгар, jе аайлабазыгар, кöстöригерле кöрöригер, jе кöрбöзигер. 27 Бу улустыҥ jÿреги неме сеспей барган, кулактарыла арайдаҥ угат, кöстöрин де jумуп алган, …— кöстöриле кöрбöскö, кулактарыла укпаска, jÿректериле оҥдобоско, Мени олорды jассын деп баштанбаска». 28 Анайдарда, билип jÿрÿгер, Кудайдыҥ аргадажы кара jаҥдуларга ийилген деп олор ок угар. 29 «Ол мыны айдарда, иудейлер бойлоры ортодо кöп сöс блаажып, jÿре бердилер.

Адакы сöс

30 Павел бойы jалдап алган турада бÿткÿл эки jыл jадып, ого келип турган улусты ончозын jуудып, 31 тидим, туду jогынаҥ Кудайдыҥ Каандыгын jарлыктап, Иисус Христос Кайракан керегинде ÿредип jÿрди.

Пaвел Aпостолдыҥ Римдеги Серкпеге Сaмaрaзы

Рим 1

Ончо калыктарга Сÿÿнчилÿ Jар

1 Христос Иисустыҥ кулы, кычырылган Павел апостолдоҥ. Мен Кудайдыҥ Сÿÿнчилÿ Jарын jарлаарга тудулган эдим. 2 Бу Jар керегинде башкыда Ол Бойыныҥ jарчылары ажыра Агару Чийимде сöзин берген. 3-4 Бу Jар Оныҥ Уулы — Иисус Христос Кайраканыс керегинде. Ол Давидтиҥ угынаҥ кижи чилеп туулган ла агарулыктыҥ тыныныҥ кÿчиле тирилгени ажыра Кудайдыҥ Уулы деп ачылган. 5 Ол ажыра jакшылык алып, апостолдор боло бергенис, ончо калыктар Оныҥ адына болуп Кудайга бÿдÿп, Ого уккур болзын деп. 6 Бу калыктардыҥ ортозында слер де, Иисус Христостыйы болорго кычырылган улус, jÿрÿп jадыгар. 7 Слерге, Римде jÿрген, Кудай сÿÿп турган, Оныҥ агару калыгы болорго кычырылган ончо улуска, Кудай Адабыстаҥ ла Иисус Христос Кайраканнаҥ jакшылык ла амыр jетсин. 8 Элдеҥ озо Иисус Христос ажыра ончогор учун Кудайымга алкыш-быйаным айдып турум, нениҥ учун дезе бÿдÿп турганыгар керегинде бастыра телекейде jарлалат. 9 Кудай мениҥ керечим Оныҥ Уулы керегинде Сÿÿнчилÿ Jар jарлап, Ого тынымла бажырып jÿрÿм. Слерди туркаары эске алынып, 10 мÿргÿп, Кудайдыҥ табыла качан бирде слерге келер аргалу болойын деп, jаантайын сурайдым. 11 Агару Тыннаҥ алган jайалтаны берейин, слерди тыҥыдайын деп, слерди кöрÿксип jадым. 12 Öскöртö айтса, ортогордо болзом, бÿдÿп турганыс ажыра бой-бойыстаҥ кöкÿдÿ аларыс, слер менеҥ, мен слердеҥ аларым. 13 Слерди билзин деп турум, карындаштар слерге кöп катап келерге jазангам, jе эмдиге jетире буудактарга учурагам. Слерге келип, öскö калыктардыҥ ортозында чылап, слердиҥ де ортогордо ижимниҥ турултазы болзын дегем. 14 Мен еллиндерге ле öскö улуска, ойгорлорго ло неме билбестерге jарлыктаар учурлу. 15 Анайдарда, мен керегинде айтса, слерге де, Римде jÿрген улуска, Сÿÿнчилÿ Jар jарлаарга белен. 16 Мен Сÿÿнчилÿ Jардаҥ уйалбай jадым, нениҥ учун дезе ол — Кудайдыҥ кÿчи, ол бÿдÿп турган ончо улусты аргадайт озо баштап иудейлерди, анайда ок еллиндерди. 17 Бу Jар улусты бÿткени ажыра ла оноҥ кöп бÿдерине экелип, Кудай канайда актап турганын кöргÿзет, бичилгенинче: «Акту кижи бÿдÿп, тирÿ jÿрер».

Улустыҥ кинчеги

18 Кудайды тообой, jаман эдип, jаманыла чындыкты jаба базып турган улуска теҥеридеҥ Кудайдыҥ чугулы келип jат. 19 Олор Кудай керегинде билетенин билип jадылар, нениҥ учун дезе мыны олорго Кудай ачкан. 20 Кöскö кöрÿнбес немелер — Оныҥ мöҥкÿ кÿчи ле кудайлыгы телекей jайалганнаҥ ала иле кöрÿнет. Олор Оныҥ jайаганы ажыра аайлалат. Оныҥ учун бу улус бойлорын актап, нени де айдып болбос. 21 Олор Кудайды билип алып, Оны Кудайды чылап мактабадылар, Ого алкыш-быйанын айтпадылар. Карын, бойлорын куру санаа-шÿÿлтелерге берип койдылар. Мынаҥ улам неме аайлабас jÿректери карачкыга алдырган. 22 Бойлорын ойгор деп адап, тенек болуп калдылар. 23 Öлбöс Кудайга бажырардыҥ ордына öлÿмдÿ кижидий, куштардый, тöрт санду тындулардый ла jылып, jорголоп jÿрер тындулардый сÿр-кеберлерге бажырадылар. 24 Оныҥ учун Кудай олорды jÿректери кÿÿнзеген быjарга берип койгон. Олор эди-кандарын бойлоры быjарсыдып, 25 Кудайдыҥ чындыгын меке-тöгÿнге солыгандар, jайалган немелерди байлап, олорго бажыргандар. Jайаачыбыс дезе ÿргÿлjи чакка алкышту, аминь. 26 Бу учун Кудай олорды уйатту кычаларына берип койгон олордыҥ ÿй улузы эр улусла ары jанынаҥ берилген колбуны jектеп, ого удура кылынып jадылар. 27 Анайда ок эр де улус ÿй улусла ары jанынаҥ берилген колбуны jектеп, бой-бойлорын сÿрекей кÿÿнзейдилер эр улус эр улусла уйатту немелер эдип, бойлорыныҥ азып тургандары учун бойлорында бойлоры кезедÿ алып jадылар. 28 Кудайды билип аларын керектебеген учун Кудай олорды саҥтескери санаага берип койгон. Оныҥ учун олор этпести эдедилер. 29 Олор чын эмес керектерле толо: ачыркайдылар, балыр кылык кылынадылар, кÿйÿнедилер, öлтÿредилер, ööркöжöдилер, мекелейдилер, коомойлоп jадылар, коптойдылар; 30 куурмактажып jадылар, Кудайды jаман кöрöдилер, бойлорын тудунбайдылар, улуркайдылар, jакшыркайдылар, jаманды эдейин деп jÿредилер, ада-энелериниҥ сöзин укпайдылар; 31 тенексийдилер, сöзине турбайдылар, улуска килебейдилер, быйан этпейдилер. 32 Анайда кылынып турган улус Кудайдыҥ чындык jасагыла öлÿмге турар деп билип, jаҥыс та анайда кылынып турган эмес, jе анайда кылынып турган улусты jарадып jадылар.

Рим 2

Ончозына Кудайдыҥ jаргызы

1 Анайдарда, кижи, сен öскö улусты jаргылап jадыҥ ба? Сен кем де болзоҥ, акталбазыҥ. Öскö улусты jаргылап турганыҥла бойыҥды бойыҥ jаргылайдыҥ ине, нениҥ учун дезе, öскö улусты jаргылап, бойыҥ олор чылап ок кылынадыҥ. 2 Бис билерис, анайда кылынып турган улуска Кудайдыҥ чындык jаргызы барын. 3 Кижи, анайда кылынып турган улусты jаргылап, бойыҥ олор чылап ок кылынып, Кудайдыҥ jаргызынаҥ кыйыжарым деп сананып туруҥ эмеш пе? 4 Ол эмезе, Оныҥ улу быйанзагын, jымжак ла чыдамкай болгонын jектеп jадыҥ ба? Оныҥ быйанзагы сени кинчегиҥди алынарына экелип турганын аайлабай jадыҥ ба? 5 Jе сен кедер, jÿрегиҥ Кудайга баштанбаган. Кудайдыҥ чугулы келер ле Оныҥ чындык jаргызы ачылар кÿнге бойыҥа бойыҥ чугул jууп jадыҥ. 6 Ол кажы ла кижиге эткен керектерине кöрö берер. 7 Jаантайын jакшы керектер эдип, макка, кÿндÿге ле öлбöскö jÿткÿп турган улуска мöҥкÿ jÿрÿм берер. 8 Бойын сÿÿп, чындыкка бакпай, jаманга беринип турган улуска — чугул ла аткыйланыш ийер. 9 Jаманды эдеечи не ле кижиге ачу-корон ло кыйын-шыра ийер: озо баштап иудейге, анайда ок еллинге. 10 Jакшыны эдеечи не ле кижиге мак, кÿндÿ ле амыр ийер: озо баштап иудейге, анайда ок еллинге. 11 Кудай улусты ылгабай jат ине. 12 Jасагы jок улус кинчек этсе, Jасак jокко ло öлÿп калар. Jасакту улус кинчек этсе, Jасакла jаргыладар. 13 Кудайдыҥ алдында Jасакты угуп турган улус акту эмес, jе Jасакты бÿдÿрип турган улус акталар. 14 Jасагы jок кара jаҥдулар бÿткен бÿдÿмиле Jасакка келижерин эдип jÿрзе, олордо Jасак jок то болзо, бойлорына бойлоры jасак болуп jадылар. 15 Мынызыла олор Jасактыҥ некелтелери jÿректеринде бичилгенин кöргÿзедилер. Мыны ок олордыҥ санаазы керелейт: олор бойлорында шÿÿп, бойлорын бирде бурулайдылар, бирде актайдылар. 16 Иисус Христос ажыра Кудай кижилердиҥ jажытту керектерин jаргылаар кÿнде андый болор. Анайда мен Сÿÿнчилÿ Jарда jарлыктаган эдим.

Иудейлер ле Jасак

17 Бат сен иудей деп аданадыҥ, Jасакка иженедиҥ, Кудайла мактанадыҥ. 18 Оныҥ табын билериҥ, Jасактаҥ ÿренип, эҥ артык дегенин ылгаштырып билериҥ; 19 сен сокорлордыҥ jедекчизи, карачкыда jÿргендерге jарык, 20 керсÿ эместердиҥ таскадаачызы, неме билбестердиҥ ÿредÿчизи болгоныҥа бÿдÿп jадыҥ, нениҥ учун дезе Jасак сеге толо билим ле чындык берет. 21 Анайдарда, öскö улусты ÿредип, бойыҥды бойыҥ ÿретпейдиҥ бе? «Ууры этпе» деп jарлап, бойыҥ уурданып jадыҥ ба? 22 «Чайдам кылынба» деп айдып, бойыҥ чайдам кылынадыҥ ба? Чалулардаҥ jескинген бойыҥ, агаруныҥ байын бузадыҥ ба? 23 Jасакла мактанадыҥ, jе Jасакты бузуп, Кудайды уйатка тÿжÿредиҥ. 24 Айдарда, бичилгенинче, слердеҥ улам кара jаҥдулар ортодо Кудайдыҥ ады jамандалат. 25 Jасакты бÿдÿрип турган болзоҥ, томдош тузалу, jе Jасакты бузуп турган болзоҥ, томдолгоныҥ болбогон немедий. 26 Анайдарда, томдолбогон кижи Jасактыҥ некелтелерин бÿдÿрип турган болзо, Кудай оны томдолгон деп бодобос беди? 27 Бÿткен бÿдÿмиле томдолбогон, jе Jасакты бÿдÿрип турган кижи сени jаргылабас беди? Сенде бичилген Jасак бар, сен томдолгоҥ, jе Jасакты бузуп jадыҥ. 28 Чырайыла иудей болгоны, иудей эмес, эт-канда эдилген томдош — ол томдош эмес. 29 Jе чын иудей — ол ич jаны андый болгоны, чын томдош jÿректе эдилгени. Ол бичилген Jасакла эмес, jе Тынла эдилген. Андый кижини улус эмес, Кудай мактаар.

Рим 3

Кудай чындык, кижи — тöгÿнчи

1 Анайдарда, иудей болорыныҥ артыгы незинде, ол эмезе томдоштоҥ кандый туза бар? 2 Ончо jанынаҥ артык. Элдеҥ озо неде дезе, олорго Кудайдыҥ сöзи бÿдÿмjилелген. 3 Олордыҥ кезиги чындык эмес болзо, не? Мынызы Кудайдыҥ чындыгын jоголтып болор бо? 4 Jок туру! Кудай чындык, не ле кижи — тöгÿнчи, бичилгенинче: «Ончо сöстöриҥде Сен акту болорыҥ, jаргылазаҥ, jеҥип аларыҥ». 5 Jе чын эмес эдип турганыс Кудайдыҥ чынын иле эдип турган болзо, не деерибис? Ол биске чугулын ийип, чын эмес эдип турган болор бо? (Мыны улустыҥ шÿÿгени чилеп айдадым.) 6 Jок туру! Ол чындык эмес болзо, телекейди канайып jаргылайтан? 7 Jе мениҥ меке-тöгÿним Кудайдыҥ чындыгын там иле эдип, Ого мак экелип турган болзо, мени кинчектÿни чилеп не учун jаргылайтан? 8 Айса, jакшы боло берзин деп, jаманды эдерис пе? Анайда бисти кезик улус jамандап, бого ÿредип jадыгар деп бурулайдылар. Андый улус jаргыга турары jолду. 9 Анайдарда, не деерибис? Бис öскöлöринеҥ артык айалгада ба? Эмеш те эмес. Иудейлерди де, еллиндерди де, ончозын кинчек бийлеп jат деп кöргÿскен инебис, 10 бичилгенинче: «Бир де акту кижи jок, бир де. 11 Аайлап турган кижи jок, кем де Кудайды бедиребейт. 12 Ончозы jолдоҥ аскан, ончозы эш-немеге jарабас. Кем де jакшыны этпейт, кем де, бир де кижи. 13 Олордыҥ сöстöри öлÿм ле чириш экелет. Тилдериле тöгÿндеп jадылар, эриндеринде …— jыланныҥ короны. 14 Оосторы ачу сöстöрлö, каргышла толо. 15 Буттары кан тöгöргö jылгыр. 16 Jолдорында бускалаҥ ла кату-jобол артырып jадылар. 17 Амырдыҥ jолдорын билгилебес. 18 Кудайдаҥ айабай jадылар». 19 Бис билерис, Jасак ого багып турган улуска айдып турганын. Анайып айдар неме табылбай, бастыра телекей Кудайдыҥ алдында бурулу боло берет. 20 Jасактыҥ некеп турганын эткениле Кудайдыҥ алдында кем де актанып болбос. Jасак ажыра кинчек ачылат ине.

Jасакла эмес, Кудайга бÿткенисле аргадаларыс

21 Jе эмди Jасактаҥ камаан jокко акту болор jолды Кудай улуска кöргÿзип берген. Ол керегинде Jасак ла jарчылар керелейт. 22 Кудай дезе Иисус Христоско бÿткени ажыра бÿдÿп турган ончо улусты Бойыныҥ алдында акту эдет. Мында башказы jок, 23 нениҥ учун дезе, ончо улус кинчек эдип, Кудайдыҥ магын керексинип jадылар. 24 Ончозы Кудайдыҥ jакшылыгыла тегинге акталадылар, нениҥ учун дезе олорды Иисус Христос jайымга садып алган. 25 Кудай Оны тайылгага учурлаган, улус Ого бÿткени ажыра Оныҥ каныныҥ шылтузында кинчектери ташталып, быйан алзын деп. Бойыныҥ чындыгын кöргÿзерге, Оныҥ анайда эткени ол. Башкыда эдилген кинчектерге аjару этпей, 26 эмдиги де öйдö Бойыныҥ чындыгын кöргÿзерге, чындык болорго ло Иисуска бÿдÿп турган улусты акту эдерге, Ол чыдашкан. 27 Анайдарда, мактанар немебис кайда? Jоголтылып калган. Jасакты бÿдÿргени ажыра ба? Эткен керектер ажыра ба? Jок, Кудайга бÿткени ажыра. 28 Кижи Jасакты бÿдÿретенинеҥ камаан jокко, бÿткениле акталат деп бодоп jадыбыс ине. 29 Кудай jаҥыс иудейлердийи бе? Ол кара jаҥдулардыйы да эмес пе? Эйе, Ол кара jаҥдулардыйы да. 30 Кудай jаҥыс эмей. Ол бÿдÿп турган учун томдолгон до кижини, бÿдÿп турган болзо, томдолбогон до кижини актаар. 31 Анайдарда, бÿдÿп турган болзобыс, Jасакты jоголтып турганыс ол бо? Jок туру! Карын, Jасакты jöптöп jадыбыс.

Рим 4

Авраамныҥ Кудайга бÿткени

1 Айдарда, улу адабыс Авраам керегинде не деерибис? Бойы неге jединген? 2 Ол эткен керектериле акталган болзо, мактанар аргазы бар. Jе Кудайдыҥ алдында эмес. 3 Чийим не дийт? — «Авраам Кудайга бÿткен, оныҥ учун Кудай оны акту кижи деп адаган». 4 Jе иштеп турган кижиге jал — ол быйан эмес, карын, ол оны алар учурлу. 5 Иш этпей, jе кинчектÿни актаачы Кудайга бÿдÿп турган кижи, бÿткени учун акту деп ададып jат. 6 Анайда Давид те эткен керектеринеҥ камаан jокко Кудай акту деп адаган кижини кежиктÿ дийт: 7 «Jарамас керектери ташталган, кинчектери jабылган улус кежиктÿ. 8 Кудай кинчектерин тоого албай турган кижи кежиктÿ». 9 Анайдарда, бу кежик томдолгон улустыйы ба, эмезе томдолбогон до улустыйы ба? Бис дезе Авраам бÿде бергени учун оны Кудай акту кижи деп адаган дейдис. 10 Качан адаган? Томдолордоҥ озо бо, эмезе соҥында ба? Соҥында эмес, томдолордоҥ озо. 11 Ол соҥында томдолгон. Бу темдек ол томдолордоҥ озо бÿткени учун акталганын кöргÿскен. Анайып Авраам бÿдÿп турган ончо улустыҥ адазы боло берген. Олор томдолбогон до болзо, бÿдÿп турган учун, Кудай олорды да акту улус деп адап jат. 12 Ол анайда ок томдолгон до улустыҥ адазы боло берген. Олор jаҥыс та томдолгон эмес, jе улу адабыс Авраамныҥ изиле барып, ол томдолордоҥ озо бÿткени чилеп бÿткендер. 13 Кудай Авраамга ла оныҥ калдыктарына телекейди энчи эдип берерим деген. Ол бу энчини Jасакты бÿдÿргени учун эмес, jе бÿдÿп, акталганы ажыра берер болгон. 14 Jасакпыла jÿрген улус энчи алып турган болзо, бÿдетени темей, берген сöстö учур jок болор эди, 15 нениҥ учун дезе Jасак бойыла кожо Кудайдыҥ чугулын экелет. Кайда Jасак jок, ол анда бузулбайт. 16 Оныҥ учун Кудайдыҥ берген сöзин Ого бÿдÿп алып jадылар. Бу сöс Авраамныҥ ончо калдыктарына Кудайдыҥ быйаны ла ижемjилÿ эп-арга болуп jат. Jаҥыс та Jасакты бÿдÿрип турган улуска эмес, jе Авраам бÿткени чилеп бÿдÿп турган улуска. Авраам — ончобыска адабыс. 17 Бичилгенинче: «Сени кöп калыктардыҥ адазы эдип койдым». Ол öлгöн улуска jÿрÿм береечи, jок немени бар деп айдаачы Кудайга бÿдÿп, Оныҥ алдында адабыс болуп jат. 18 Иженери jок то болзо, ол иженип ле бÿдÿп, «Сениҥ калдыктарыҥ андый кöп болор» — деп айдылганынча, кöп калыктардыҥ адазы боло берген. 19 Jÿс jашка jууктажып калган кижиниҥ эди-каны öлÿмтик деп, Сарра карган, бала таппас деп аайлап та турза, ол Кудайга бÿткенче болгон. 20 Ол Кудайдыҥ берген сöзине алаҥзыбай, бÿтпей турганын кöргÿспеген. Карын, оноҥ тыҥ бÿдÿп, Кудайды мактап, 21 Ол кÿчтÿ, берген сöзин бÿдÿрер деп, бек бÿткен. 22 Оныҥ учун Кудай оны акту кижи деп адаган. 23 «Акту кижи деп адаган» деген сöстöр jаҥыс та ого эмес, 24 jе биске де бичилген. Бис те, Иисус Кайраканысты тиргискен Кудайга бÿдÿп турган бойлорыс, акту деп ададарыс. 25 Иисус бисти акталзын деп, jазыктарыс учун öлÿмге берилип, тирилген.

Рим 5

Кудайла амыр

1 Анайдарда, бÿдÿп турганысла акту бололо, Иисус Христос Кайраканыс ажыра Кудайла амыр jÿрÿп jадыбыс. 2 Христос биске бÿдÿп турганыс ажыра jакшылыкка кирер арга берген. Бу jакшылыкта jÿрÿп, Кудайдыҥ магында туружарыска иженип турганысла мактанып jадыбыс. 3 Jаҥыс та мыныла эмес, jе кыйын-шырала да мактанып jадыбыс, нениҥ учун дезе кыйын-шыра бисти чыдамкай эдип турганын билерис. 4 Чыдажып турганыста, Кудай бисти ченейт, ченелгени — ижемjи берет. 5 Ижемjи уйатка салбас, нениҥ учун дезе биске берилген Агару Тын ажыра сÿÿш jÿректериске урулат. 6 Темдектелген öйдö чине jок тужыбыста Христос Кудайга бÿтпес бис учун öлгöн ине. 7 Акту кижи учун кем де öлöт эмеш пе. Айса болзо, jакшы кижи учун кем де öлöргö тидинер? 8 Jе Кудай бисти сÿÿп турганын кинчектÿ тужыбыста Христос бис учун öлгöниле кöргÿзет. 9 Оныҥ учун, анчада ла эмди, Оныҥ каныла акталган бойлорыс, Ол ажыра Кудайдыҥ чугулынаҥ аргадаларыс. 10 Öштÿлер болгон бойлорыс, Кудайла Оныҥ Уулыныҥ öлÿми ажыра jарашкан болзобыс, анчада ла эмди, Оныла jарашкан соҥында, Оныҥ Уулыныҥ jÿрÿми ажыра аргадаларыс. 11 Jаҥыс та бу эмес, jе Иисус Христос Кайраканыс ажыра Кудайдыйы болгонысла мактанып jадыбыс. Ол бисти Кудайла jараштырган.

Адам ла Христос

12 Кинчек телекейге бир кижи ажыра келген, кинчек ажыра öлÿм келген. Анайып ончо улус öлÿмдÿ боло берген, нениҥ учун дезе ончозы кинчек эткен. 13 Кинчек телекейде Jасактаҥ озо до болгон. Jе Jасак jок тушта кинчек тоого алылбайт. 14 Öлÿм дезе баштапкы кижи Адамнаҥ ала Моисейге jетире бийлеген. Ол Кудайдыҥ jакылтазын бускан Адам чылап кинчек этпеген улусты да бийлеген. Адам — эмди болотонныҥ теми. 15 Jе jазыктыҥ эткенин Кудайдыҥ сыйы эткениле тÿҥдеерге jарабас. Бир кижиниҥ jазыгынаҥ улам кöп улус öлгöн болзо, анчада ла Кудайдыҥ jакшылыгы ла сыйы бир Кижиниҥ — Иисус Христостыҥ jакшылыгы ажыра кöп улуска артыктай берилет. 16 Кудайдаҥ сый нени эдип турганын, бир jазык нени эдип турганын тÿҥдеерге jарабас. Бир кижиниҥ jазыгы учун бурулаарга jаргы болгон, Кудайдаҥ сый кöп jазыктардаҥ улусты акту эдерге берилген. 17 Бир кижи эткен jазыктаҥ улам öлÿм бир кижи ажыра бийлеген болзо, анчада ла Кудайдыҥ jакшылыгыныҥ байлыгын ла акталарга сый алып, тегинге акталып турган улус бир Кижи — Иисус Христос ажыра jÿрÿмде бийлеер. 18 Оныҥ учун бир кижиниҥ jазыгы ончо улуска jаргы экелгени чилеп, бир Кижиниҥ акту кереги ончо улусты актап, олорго jÿрÿм берет. 19 Бир кижиниҥ уккур эмези кöп улусты кинчектÿ эткени чилеп, бир Кижиниҥ уккур болгоны кöп улусты акту эдер. 20 Jасак келерде, jазык кöптöй берген. Кинчек кöптöй берерде, jакшылык там кöптöгöн, 21 кинчек бойыла кожо öлÿмди экелип, бийлей бергени чилеп, Кудайдыҥ да jакшылыгы Иисус Христос Кайраканыс ажыра бисти акту эдип, мöҥкÿ jÿрÿм берерге бийлезин деп.

Рим 6

Кинчекке öлгöнис, Христоско тирÿ

1 Айдарда, не деерибис? Jакшылык арбындазын деп, кинчек эдип jÿрерис пе? 2 Jок туру! Бис кинчекке öлÿп калганыс. Айдарда, канайып кинчек эдип jÿрерис? 3 Ончобыс Христос Иисусла бирлик болорго креске тÿжеристе, Оныла кожо öлöргö креске тÿшкенисти билбей туругар эмеш пе? 4 Креске тÿжÿп, Оныҥ öлÿминде кожо туружаачылар боло берип, Оныла кожо бойыбысты кöмдис. Ол Аданыҥ мактулу кÿчиле тирилгени чилеп, бис те jаҥы jÿрÿмле jÿрели деп, анайда эткенис ол. 5 Ол чылап öлÿп, Оныла кожо бириккен болзобыс, Ол чылап тирилерис. 6 Бис билерис, jебрен кижи болгон бойыбыс Оныла кожо кере тартылганын, кинчектÿ бойыбыс jок болзын деп, кинчекке кул болбойлы деп. 7 Öлÿп калган кижи кинчектеҥ jайымдалганы ол ине. 8 Христосло кожо öлгöн болзобыс, Оныла кожо jÿрерис деп, бÿдÿп jадыбыс. 9 Бис билерис, тирилген Христос база öлбöс: öлÿм Оны бийлебей jат. 10 Ол öлöрдö, кинчекке бир катап öлгöн, jе jÿрÿп турганы Кудайга jÿрÿп jат. 11 Анайып слер де, бойыгарды кинчекке öлÿп калганыгар, jе Христос Иисус ажыра Кудайга тирÿ деп бодогор. 12 Анайдарда, кинчек öлÿмдÿ эди-каныгарда бийлебезин деп, оныҥ кычаларына бакпагар. 13 Эди-каныгардыҥ ÿйелерин jаманныҥ jепсели эдип, кинчекке бербегер. Оныҥ ордына jÿрÿмге тирилген бойыгарды Кудайга беригер. Эди-каныгардыҥ ÿйелерин слерди актайтан jепсел эдип Ого беригер. 14 Кинчек слерди бийлебес, нениҥ учун дезе слерди Jасак эмес, jакшылык башкарат.

Кинчектиҥ кулдары эмезис

15 Анайдарда, не? Jасакка эмес, jакшылыкка башкартып jÿрÿп jадыбыс дейле, кинчек эдетенис пе? Jок туру! 16 Кемге бойыгарды бактыртып, кулга берип турган болзогор, ол кижиге кул боло берип турганыгарды билбей туругар эмеш пе? Ол эмезе öлÿмге барарга багадыгар, ол эмезе акталайын деп багадыгар. 17 Башкыда кинчектиҥ кулдары болгоныгар, jе Кудайга баш, бойыгарды учурлаган ÿредÿге бастыра jÿрегердеҥ бактыгар. 18 Кинчектеҥ jайымдалып, чын эдип jÿрерге, Кудайдыҥ кулдары боло бердигер. 19 Бойыгар аайлап болбос учун мыны улустыҥ шÿÿгени чилеп айдып турум. Башкыда jарамас керектер эдерге, эди-каныгардыҥ ÿйелерин быjарга ла jарамаска кул эдип берген эдигер. Анайда эмди де, чындык керектер эдерге, бойыгарды Кудайга учурлайын деп, ÿйелеригерди бактырыгар. 20 Кинчектиҥ кулдары болорыгарда, чынга бакпаганыгар. 21 Ол тушта эткен керектеригердиҥ турултазы кандый болгон? Эмди ол керектер учун слерге уйатту, нениҥ учун дезе олордыҥ турултазы — öлÿм. 22 Jе эмди кинчектеҥ jайымдалып, Кудайдыҥ кулдары боло берип, агарулалып jадыгар. Мыныҥ турултазы — мöҥкÿ jÿрÿм. 23 Кинчектиҥ jалы — öлÿм ине, Кудайдаҥ сый — Христос Иисус Кайраканыс ажыра мöҥкÿ jÿрÿм.

Рим 7

Jасактаҥ jайымдалдыс

1 Слерге, карындаштар, Jасакты билер улуска, айдып турум кижи тирÿ jÿргенче, оны Jасак башкарып турганын билбейдигер эмеш пе? 2 Айылду ÿй кижи тирÿ jÿрген öбööниле Jасакла колболгон. Jе öбööни jада калза, ол öбööниле колбогон Jасактаҥ jайымдалат. 3 Оныҥ учун, öбööни тирÿ jÿрерде öскö кижиге барза, балыр jÿрÿмдÿ ÿй кижи болор. Jе öбööни jада калза, ол Jасактаҥ jайым, öскö кижиге барып, балыр jÿрÿмдÿ ÿй кижи болбос. 4 Анайып слер де, карындаштарым: Христостыҥ эди-каны ажыра Jасакка öлдигер. Слер тирилген Христостыйы болорго öлдигер. Анайып, Кудайга jарамыкту керектер эдер аргагар бар. 5 Бÿткен бÿдÿмисле jÿреристе, Jасак ажыра ачылган кинчектÿ кычалар биске öлÿмди экелерге, ÿйелеристе бойыныҥ ижин эткен. 6 Jе эмди Jасакка öлöлö, бисти киженде туткан Jасактаҥ jайымдалдыс. Бис бичилген Jасакка эмес, Тынга башкартып, Кудайга jаҥыдаҥ jалчыланып jадыбыс.

Jасак ла кинчек

7 Айдарда, не деерибис? Jасак — ол кинчек пе? Jок туру! Jе Jасак эмес болзо, кинчек ол не дегенин билбес эдим. Jасак: «Кÿÿнзебе...» — дебеген болзо, андый кÿÿнзешти билбес эдим. 8 Кинчек дезе jакылтага тайанып, бойымда jÿзÿн-базын кÿÿнзештерди ойгоскон. Jасак jокко кинчек jÿрбей jат ине. 9 Мен качан да Jасак jокко jÿргем. Jе jакылта табыларда, кинчек тынданып келген, 10 мен дезе öлÿп калгам. Jÿрÿм берер jакылта меге чындаптаҥ öлÿм экелгени jарталган. 11 Кинчек дезе jакылтага тайанып, мени тöгÿндеп, оныҥ болужыла öлтÿрип койгон. 12 Оныҥ учун Jасак агару, jакылта агару, чын ла jакшы. 13 Анайдарда, jакшы меге öлÿм экелди эмеш пе? Jок туру! Карын, мыны кинчек эткен, ол кинчек чилеп ачыларга, jакшы ажыра меге öлÿм экелген. Кинчек канча кире jаман болгонын jакылта ажыра кöргÿзерге, анайда болгоны ол. 14 Jасак тынга деп, бис билер инебис. Мен, эт-канду кижи, кинчекке садылгам. 15 Нени эдип тургам, аайлабайдым. Эдейин дегенди, этпейдим, нени кöрöр кÿÿним jок, оны эдедим. 16 Этпейин дегенди эдип турган болзом, Jасак jакшы деп, jöпсинип jадым. 17 Оныҥ учун мыны мен эдип турган эмезим, jе менде jÿрген кинчек эдет. 18 Мен билерим, менде, мениҥ бойымда jакшы jÿрбей jат. Менде jакшыны эдер кÿÿн бар, jе оны эдерге менде jакшы jок. 19 Эдейин деген jакшыны, этпейдим, этпейин деген jаманды, эдедим. 20 Этпейин дегенди эдип турган болзом, мыны мен эдип турган эмезим, jе менде jÿрген кинчек эдип турганы ол. 21 Анайдарда, jасакты кöрÿп турум: jакшыны эдейин деген бойымда jаҥыс jаман бар. 22 Ичимдеги кижи Кудайдыҥ Jасагына сÿÿнип jат, 23 jе эди-каным öскö jасакла jÿрÿп jат. Ол санаам jарадып турган jасакка удура тартыжып, эди-канымдагы кинчектÿ jасакка мени олjолоп jат. 24 Бараксанды сени! Öлÿмге экелеечи бу эт-каннаҥ мени кем jайымдаар? 25 Кудайымга алкыш-быйаным, Ол мыны Иисус Христос Кайраканыс ажыра эткен. Анайдарда, мен бойым бойымныҥ санаамла Кудайдыҥ Jасагына кул, jе эди-канымла кинчектиҥ jасагына кул.

Рим 8

Тынла агарулалган jÿрÿм

1 Анайдарда, эмди Христос Иисустыҥ Бойында jÿрген улусты jаргы бурулап болбос. 2 Христос Иисус ажыра jÿрÿм берип турган Тынныҥ jасагы мени кинчектиҥ ле öлÿмниҥ jасагынаҥ jайымдаган. 3 Эт-каннаҥ улам кÿчин jылыйткан Jасактыҥ эдип болбогонын Кудай эткен. Ол кинчектÿ эт-каныбыстый эт-канду болгон Уулын кинчек учун тайылга эдип ийип, эт-кан эдип турган кинчекти бурулаган. 4 Эт-канга эмес, Тынга башкартып jÿрген бойыбыста Jасактыҥ чындык некелтелери бÿтсин деп, Кудайдыҥ мынайда эткени бу. 5 Эт-канга башкартып jÿрген улус эт-канныҥ кÿÿнин бÿдÿрейин деп, Тынга башкартып jÿрген улус Тынныҥ кÿÿнин бÿдÿрейин деп, сананып jадылар. 6 Санаагарда эт-кан башкарып турган болзо, — ол öлÿм, санаагарда Тын башкарып турган болзо, — ол jÿрÿм ле амыр, 7 нениҥ учун дезе эт-канныҥ кÿÿнин бÿдÿрейин деп умзанып jÿрген кижи — Кудайга öштöш. Ол Кудайдыҥ Jасагына бакпайт, ого багып та болбойт. 8 Эт-канга башкартып jÿрген улус Кудайга jарабас. 9 Кудайдыҥ Тыны бойыгарда jÿрген болзо, слер эт-канга эмес, Тынга башкартып jÿрÿп jадыгар. Кемде Христостыҥ Тыны jок, ол Оныйы эмес. 10 Jе Христос бойыгарда jÿрген болзо, эди-каныгар кинчектеҥ улам öлÿмтик, тын дезе акталганыгардаҥ улам jÿрÿп jат. 11 Христосты тиргискен Кудайдыҥ Тыны бойыгарда jÿрген болзо, Оны тиргискен Кудай бойыгарда jÿрген Тыныла слердиҥ де öлÿмдÿ эди-каныгарды тындандырар. 12 Анайдарда, карындаштар, бисте эт-кан алдында молjу jок, ого бис башкартып jÿрбес учурлу. 13 Эт-канга башкартып jÿрзегер, öлÿп каларыгар, эт-канныҥ кинчектÿ керектерин Тынла öлтÿрсегер, тирÿ jÿреригер. 14 Кудайдыҥ Тынына башкартып jÿрген ончо улус Кудайдыҥ балдары болуп jадылар. 15 Слер ойто коркып jÿрбес учурлу, слер кулданыштыҥ тынын албадыгар, jе слерди Кудайга балазынып турган Тынды алдыгар. Бу Тынла «Авва, Ада!» деп, кыйгырып jадыбыс. 16 Ол ок Тын бистиҥ тынла кожо бисти Кудайдыҥ балдары деп керелейт. 17 Балдары болзобыс, Кудайдыҥ берер болгонын аларыс. Мыны Христосло кожо аларыс. Оныла кожо шыралап турган болзобыс, Оныла кожо макталар инебис.

Келер öйдöги мак

18 Эмдиги шырабыс, бис алар макка кöрö, неге де турбас деп бодоп турум. 19 Кудай Бойыныҥ балдарын макка кöдÿрерин ончо jайалган энчикпей сакып jат ине. 20 Кандый ла jайалган баштаҥы айалгазын бойыныҥ кÿÿниле эмес, Кудайдыҥ табыла jылыйткан. 21 Jе jайалган иженет, бойы да öлÿмниҥ кулданыжынаҥ jайымдалар деп, Кудайдыҥ балдарыныҥ jайымын ла магын ÿлежер деп. 22 Бис билер инебис, ончо jайалган эмдиге jетире кожо онтоп, кыйналып jат. 23 Jаҥыс та jайалган эмес, jе бис те, Тыннаҥ баштапкы ÿрендер алган бойлорыс, Кудай бисти качан балазынарын, эди-каныбысты jайым эдерин сакып, ичибисте онтоп jадыбыс. 24 Бис иженип турганыста, аргадалганыс ол. Кöрÿп турганыҥа иженип турган болзоҥ, ол ижемjи эмес. Кöрÿп турган немеге кем иженер? 25 Jе кöрбöй турган немеге иженгенисте, ол тушта чыдажып сакып jадыбыс. 26 Анайда ок Тын да бисти, чине jок бойыбысты, тыҥыдат. Бис билбес инебис, не деп, канайып мÿргÿйтенин. Jе Тын Бойы сöслö чыгара айдып болбос эттире улу тынып, бис учун jайнап jат. 27 Кудай jÿректеристи шиҥдеп, Тынныҥ санаазын билер, нениҥ учун дезе Тын агарулар учун Кудайдыҥ табыла сурап jат. 28 Бис билерис, Кудайды сÿÿп турган, Оныҥ табыла кычырылган улуска ончозы jакшыга иштеп jат. 29 Кудай озолодо билип алган улузын Бойыныҥ Уулыныҥ сÿр-кеберине тÿҥей болзын деп темдектеп койгон, Оныҥ Уулы кöп карындаштар ортодо тун туулганы болзын деп. 30 Озолодо темдектеп койгон улусты кычырып алган; кычырып алган улусты актап койгон; актап койгон улусты макка кöдÿрген.

Христостыҥ сÿÿжин кем де айрып болбос

31 База нени айдар? Кудай бис учун болзо, кем биске удура? 32 Ол Бойыныҥ Уулын чеберлебей, ончобыс учун öлÿмге берип, Оныла кожо биске ончозын сыйлап бербес беди? 33 Кудайдыҥ талдап алган улузын кем бурулап болор? Олорды Кудай актап jат. 34 Кем jаргылап болор? Öлгöн лö тирилген Христос Кудайдыҥ оҥ jанында jÿрÿп, бис учун сурап jат. 35 Бисти Христостыҥ сÿÿжинеҥ кем айрып койор? Ачу-корон бо, эмезе кысталаҥ ба? Истежÿ бе, эмезе торо бо? Тÿреҥи бе, эмезе jеткер бе, эмезе кылыш па? 36 Бичилген jок беди: «Сен учун бисти кажы ла кÿн öлтÿредилер. Бисти сойотон койлорго бодойдылар». 37 Jе мыны ончозын бисти сÿÿп турган Кудайдыҥ болужыла jеҥип jадыбыс. 38 Мен бÿдÿмjилÿ, öлÿм де, jÿрÿм де, ангелдер де, öрöги jаҥдар да, эмди болуп турганы да, келер öйлöрдö дö болотоны, кандый да ийде-кÿч, 39 теҥеридези де, алыс jердези де, jайалганныҥ бирÿзи де бисти Христос Иисус Кайраканыстыҥ Бойындагы Кудайдыҥ сÿÿжинеҥ айрып болбос.

Рим 9

Кудай ла Оныҥ калыгы

1 Христос алдында чынды айдадым, тöгÿндебей jадым. Онызын Агару Тынга башкарткан санаам керелейт: 2 меге сÿрекей эрикчил, jÿрегимде токтобос сыс. 3 Каны jаҥыс карындаштарым учун мен бойым каргышка калып, Христостоҥ айрыткан болзом кайдадым. 4 Олор Израильдиҥ улузы олорды Кудай балазынып алган, олорго Бойыныҥ магын ачкан, кереестер ле Jасак берген, Ого бажырып jÿрерин ле Бойыныҥ сöзин берген. 5 Олор улу адалардыҥ калдыктары, олордыҥ ортозынаҥ кижи чилеп Христос туулган. Ол ончозыныҥ ÿстинде турган, ÿргÿлjи чакка алкышту Кудай. Аминь. 6 Jе бу Кудайдыҥ берген сöзи кÿчин jылыйтып салган дегени эмес. Израильдеҥ туулган ончо улус Израильдийи эмес ине. 7 Анайда ок Авраамныҥ ончо калдыктары оныҥ балдары эмес. Jе мынайда айдылган: «Исаактаҥ туулганы калдыгыҥ деп адалар». 8 Öскöртö айтса, jÿк эт-каннаҥ туулган балдар Кудайдыҥ балдары эмес, jе Оныҥ берген сöзиле туулган балдар чын калдыктар деп бодолор. 9 Бат, берген сöс бу: «Бу ок öйдö келерим, Сарра уулду болор». 10 Jе бу ончозы эмес. Ревеккала база андый болгон. Ол бир кижидеҥ — улу адабыс Исаактаҥ эки уулду болгон. 11-12 Олор туулгалак, бир jакшыны эмезе бир jаманды эткелек болордо, Ревеккага айдылган: «Jаан уул кичÿзине jалчы болор». Анайып Кудайдыҥ табы талдаш ажыра бÿдет, бу талдаш эткен керектердеҥ эмес, Оныҥ кычырузынаҥ камаанду. 13 Бичилгенинче: «Иаковты сÿÿй бергем, Исавты кöрбöй баргам». 14 Айдарда, не деерибис? Кудай чын эмес эдет эмеш пе? Jок туру! 15 Ол Моисейге айткан ине: «Быйан эдетениме, быйан эдерим, буурсайтаныма, буурсарым». 16 Оныҥ учун ончозы кижиниҥ кÿÿнинеҥ эмес, оныҥ кичеенип турганынаҥ эмес, быйан эдип турган Кудайдаҥ камаанду. 17 Ол Чийимде фараонго айдат ине: «Сен ажыра кÿчимди кöргÿзерим, адым jер-ÿстинде jарлалар. Оныҥ учун сени кöдÿргеним ол». 18 Анайдарда, Ол быйан эдейин дегенге, быйан эдет, катуландырайын дегенди, катуландырат.

Кудайдыҥ чугулы ла быйаны

19 Сен меге айтпай кайдарыҥ: «Ол база не учун бурулап турган? Оныҥ табына кем удурлажар?» 20 Jе сен кем андый, кижи, Кудайла сöс блаажарга? «Мени не керек андый эттиҥ?» — деп, эдилген неме оны эткен кижиге айдар беди? 21 Той балкаштыҥ узы бир чейинтиле чÿмдÿ jыракы ла тегин jыракы эдер jаҥы jок по? 22 Кудай дезе Бойыныҥ чугулын ла кÿчин кöргÿзерге кÿÿнзеп, Оныҥ чугулын алып турган ла öлÿмге jаргылаткан улуска килеп, узак чыдашкан. 23 Ол анайда ок макка белетелген, Оныҥ быйанын алып турган улуска Бойыныҥ магыныҥ байлыгын кöргÿзерге кÿÿнзеген. 24 Ол улус бис эдибис. Ол бисти jаҥыс та иудейлердеҥ эмес, jе кара jаҥдулардаҥ да кычырып алган. 25 Бу керегинде Ол анайда ок Осия jарчы ажыра айдат: «Мениҥ эмес калыкты, Мениҥ калыгым деп адаарым, сÿÿбегенди, сÿÿгеним деп адаарым. 26Мениҥ калыгым эмезигер деп айдылган jерде олорды тирÿ Кудайдыҥ уулдары деп адагылаар». 27 Исаия дезе Израиль керегинде jарлап jат: «Израильдиҥ уулдарыныҥ тоозы талайдыҥ кумагындый да болзо, jÿк арткан-калганы аргадалар. 28 Кайракан jерде Бойыныҥ сöзин jылгыр ла jана баспай бÿдÿрип койор». 29 Исаияныҥ озолодо айтканынча: «Саваоф Кайракан калдыктарыска килебеген болзо, Содомдый болор, Гоморрага тÿҥейлежер эдибис».

Христос — бÿдÿрилтер таш

30 Айдарда, не деерибис? Акту болорго jÿткÿбеген кара jаҥдулар акталгандар, Кудайга бÿткени ажыра акталгандар. 31 Израильдиҥ улузы дезе, Jасак ажыра акту болорго jÿткÿп, бого jединип болбогондор. 32 Нениҥ учун? Бÿткени ажыра эмес, эткен керектери ажыра акту болорго jÿткÿгендери учун. Олор бÿдÿрилетен ташка бÿдÿрилгендер. 33 Бичилгенинче: «Бат, Сиондо таш салып jадым …— ого бÿдÿрÿлгилеер, кайа-таш салып jадым …— оноҥ улам jыгылгылаар. Jе Ого бÿдÿп турган не ле кижиге уйатту болбос».

Рим 10

1 Карындаштар! Израильдиҥ улузы аргадалзын деп, бастыра jÿрегимнеҥ кÿÿнзеп, олор учун Кудайга мÿргÿп турум. 2 Олор Кудайга чындык болорго сÿрекей кÿÿнзейдилер деп, керелеп турум, jе мыны Ого не jараарын билбей эдип jадылар. 3 Оныҥ учун Кудай улусты канайда актап турганын билбей, акту болорго бойлоры jединерге ченежип, Ол актазын деп, Ого бакпагандар. 4 Христос — ол Jасактыҥ бÿдÿп калганы. Ол бÿдÿп турган кажы ла кижини актайт. 5 Моисей Jасак ажыра акту болоры керегинде бичийт: «Jасактыҥ jакылталарын бÿдÿрген кижи jÿрÿм jÿрер». 6 Бÿткени ажыра акту болоры керегинде Чийим мынайда айдат: «Христосты jерге экелерге, теҥериге кем чыгар деп, бойыҥды сураба». 7 Ол эмезе «Христосты öлгöн улус ортодоҥ öрö алып чыгарга, алыс jерге кем тÿжер?» — деп. 8 Чийим не дийт? — «Кудайдыҥ сöзи сеге jуук, ол тилиҥде ле jÿрегиҥде». Улус бÿтсин деп, бис jарлыктап турган сöс бу. 9 Иисус — ол Кайракан деп, тилиҥле jарлап, Оны Кудай тиргискен деп, jÿрегиҥле бÿдер болзоҥ, аргадаларыҥ. 10 Акталайын деп, jÿрегиле бÿдедилер, аргадалайын деп, тилиле jарлайдылар. 11 Чийим айдат ине: «Ого бÿдÿп турган не ле кижиге уйатту болбос». 12 Иудей ле еллин ортодо башказы jок, нениҥ учун дезе ончозыныҥ Кайраканы jаҥыс, Ого баштанып турган кажы ла кижиге Ол Бойыныҥ байлыгынаҥ берип jат. 13 Кайраканга баштанган кажы ла кижи аргадалар ине.

Израиль Сÿÿнчилÿ Jарды алынбаган

14 Jе Кемге бÿтпей турган, Ого канайып баштанат? Кем керегинде укпаган, Ого канайып бÿдет? Jарлыктап турган кижи jокко канайып угат? 15 Ийилбезе, канайып jарлыктайт? Чийим айдат: «Сÿÿнчилÿ Jар jарлап базып jÿрген улус кандый кеен!» 16 Jе Сÿÿнчилÿ Jарды ончо улус бойына алынбаган. Исаия айдат ине: «Кайракан! Бис айткан сöстöрди угала, кем бÿткен?» 17 Анайдарда, кижи Jарды угуп турганда, бÿдÿп баштайт, Христос jарлалып турганда, угат. 18 Jе мен сурайдым: «Олор укпады эмеш пе?» Уккан эмей! Бичилгенинче: «Олордыҥ ÿни jер-ÿстине jайылган, олордыҥ сöстöри орчылаҥныҥ кыйузына jеткен». 19 База сурайдым: «Израиль билбеди эмеш пе?» Моисей баштапкы болуп айткан: «Калык эместер ажыра слерди кÿнÿркедерим. Санаа-укаазы jок калык ажыра слерди ачындырарым». 20 Исаия да чике айдат: «Мени бедиребеген улус Мени таап алды, Мени сурулабаган улуска ачылдым». 21 Израиль керегинде айдат: «Бакпас, кедер калыкты кычырып, кере тÿжине колым сундым».

Рим 11

Кудай Бойыныҥ калыгын jектебеген

1 Анайдарда, сурап турум Кудай Бойыныҥ калыгын jектеп койды эмеш пе? Jок туру! Мен бойым да Израильдиҥ кижизи, Авраам калдыгы, Вениамин угынаҥ болорым. 2 Озолодо билер болгон калыгын Кудай jектебеген. Ол эмезе Илия Кудайга баштанып, Израильге комудап турарда, Чийим не деп турганын билбезигер бе? — 3 «Кайракан! Jарчыларыҥды öлтÿрдилер, тагылдарыҥды jемирдилер; мен jаҥыскан арттым, мениҥ де тынымды бедиреп jадылар». 4 Кудай ого нени ачкан? — «Ваалдыҥ алдына чöгöдöбöгöн jети муҥ эрди Бойыма чеберлеп алдым». 5 Анайып эмди де, Кудай Бойыныҥ jакшылыгыла талдап алган арткан-калганы чеберлелген. 6 Олор jакшылыкла талдалган болзо, эткен керектериле талдалбаган. Оноҥ башка, jакшылык чын эмес болор эди. 7 Айдарда, не? Израиль нени бедиреген, ого jединбеген. Jÿк талдалган улус ого jединген, арткан улус — катуланган. 8 Бичилгенинче: «Кудай санааларын öчöмиктеп, jÿректерин мокорткон. Бу да кÿнге jетире кöстöри кöрбöй jат, кулактары укпай jат». 9 Давид те айдат: «Тойлоп-jыргаганы олорго тузак, чакпыдагы jем болзын, бу учун олор jыгылзын, кезедÿ алзын; 10кöрбöскö, кöстöри карачкылансын, арка-белдери ÿргÿлjиге бÿгÿлип калзын». 11 Анайдарда, сурап турум олор чек jыгыларга, бÿдÿрилди эмеш пе? Jок туру! Jе олордыҥ jыгылганы кара jаҥдуларга аргадаш экелген, ол ажыра Израиль кÿнÿркезин деп. 12 Олордыҥ jыгылганы телекейге байлык экелип турган болзо, тÿрегени кара jаҥдуларга байлык экелип турган болзо, анчада ла орныкканы оноҥ кöп байлык экелер. 13 Слерге, кара jаҥдуларга, айдадым: Кудай мени кара jаҥдуларга ийгени учун, Ол макталзын деп, бастыра кÿчимди саларым. 14 Айса болзо, каны jаҥыс карындаштарымды кÿнÿркедип, кезигин аргадап болорым. 15 Олордыҥ jектелгени телекейди Кудайла jараштырган болзо, Кудай jуудып алза, не болор? Öлгöндöргö jÿрÿм болор. 16 Калаштыҥ баштапкы бöлÿги агару болзо, ончо калаш агару; тазыл агару болзо, будактары да агару. 17 Май-агаштыҥ кезик будактары сынып калган. Сен, jерлик май-агаштыҥ корбозы, олордыҥ ордына кондырылгаҥ. Сен тазылла бирлик боло берип, май-агаштыҥ jулугыла азыранып jадыҥ. 18 Айдарда, бу будактар алдында мактанба. Сенде мактанар шылтак jок, нениҥ учун дезе тазылдаҥ сен тудунып jадыҥ, тазыл сенеҥ тудунып турган эмес. 19 Сен айдарыҥ: «Мени кондырылзын деп, будактар сындырылган». 20 Jакшы. Олор бÿтпеген учун сындырылган, сен бÿдÿп турганыҥ учун jÿрÿп jадыҥ. Анайдарда, оморкобо, jе коркып jÿр. 21 Кудай агашта öскöн будактарга килебеген болзо, сеге килеер деп сананып туруҥ ба? 22 Анайдарда, Кудай jакшы ла кату болгонын кöрÿп jадыҥ. Ол тÿжÿп калганга кату, jе сеге jакшы. Оныҥ jакшызында jÿрÿп турган болзоҥ, Ол сеге jакшы. Оноҥ башка, сен де кезе чабыларыҥ. 23 Jе байагылар да бÿде берзе, кондырылар, олорды ойто кондырар кÿч Кудайда бар. 24 Сен ар-бÿткенинче jерлик май-агаштаҥ кезе чабылып, jакшы май-агашка ар-бÿткенге удура кондырылган болзоҥ, анчада ла тöрöл будактарга бойыныҥ агажына кондырыларга jеҥил болор. 25 Бойыгар керегинде бийик сананбагар деп, бу jажытты билип алыгар деп турум, карындаштар кара jаҥдулардыҥ Кудай темдектеп койгон тоозы Ого келбегенче, Израильдиҥ улузы кезек öйгö катуланган. 26 Анайдарда, бастыра Израиль аргадалар, бичилгенинче: «Сионноҥ Jайымдаачы келип, Иаковтоҥ кинчекти ырадар. 27 Кинчектерин чечсем, олорго бу Мениҥ кереезим болор». 28 Олор Сÿÿнчилÿ Jарды алынбай, слерге болуп Кудайдыҥ öштÿлери болуп jадылар, jе олор Кудайдыҥ талдап алган калыгы болуп артып jадылар, нениҥ учун дезе олорды Кудай улу адаларга болуп сÿÿп jат. 29 Ол Бойына кычырып алган улус керегинде шÿÿлтезин кубултпай jат, олорго берген сыйларын кайра албай jат. 30 Слер де качан да Кудайга уккур эмес болгоныгар, jе эмди, олордыҥ уккур эмезинеҥ улам, Ол слерге быйан эткен. 31 Эмди олор до уккур эмес, Кудай слерге быйан эткени чилеп, бойлорына да быйан этсин деп. 32 Ончо улуска быйан эдерге, ончозын Кудай уккур эместиҥ олjозына алган. 33 Э-э, Кудайдыҥ байлыгы кандый улу, ойгоры ла билими кандый тереҥ! Оныҥ шÿÿлтелерин шиҥдеер, Оныҥ jолдорын аайлаар арга jок. 34 Кайраканныҥ санаазын кем билип алган? Ого кем jöп айдып берген? 35 Кайра jандырсын деп, Ого кем нени-нени берген бе? 36 Ончозын Ол jайаган ине, ончозы Оныҥ шылтузында ла Ого болуп jÿрет. Ого ÿргÿлjи чакка мак. Аминь.

Рим 12

Кудайга учурлалган jÿрÿм

1 Анайдарда, карындаштар, Кудайдыҥ буурсаганына болуп jайнап турум агару ла Кудайга jараар тирÿ тайылганы чылап, эди-каныгарды Ого беригер. Ого анайып бажырганыгар чын болор. 2 Бу телекейге эптешпегер, jе санаагарды jаҥыртып, бойыгарды кубултыгар. Анайып, Кудай слердеҥ нени кÿÿнзеп турганын, не Ого jакшы, не jарап турганын, Оныҥ толо кеми не болгонын билип аларыгар. 3 Меге берилген jакшылыкла кажыгарга ла айдып турум бойыгар кандый болгоныгардаҥ бийик сананбагар. Карын, кажыгарга ла Кудайдаҥ бÿдери канча кире берилгенинче кеминде сананыгар. 4 Бистиҥ бир эт-каныбыста кöп ÿйелер бар, jе олор ончозы бир тÿҥей керек этпей jат. 5 Анайып бис те бис кöп тö болзобыс, Христостыҥ Бойында — бир эт-кан, jе бойы бойыбыска ÿйелер болуп jадыбыс. 6 Кудай Бойыныҥ jакшылыгыла биске башка-башка jайалталар берген. Кемге Кудайдыҥ сöзин айдары берилген, бÿдери канча кире берилгенинче айтсын. 7 Кемге карындаштарга болужары берилген, болушсын. Кемге ÿредери берилген, ÿретсин. 8 Кемге кöкÿдери берилген, кöкÿтсин. Кемге ÿлежер jайалта берилген, ачык-jарык ÿлешсин. Кемге jаҥ берилген, кичеенип башкарсын. Кемге быйан эдери берилген, мыны jакшы кÿÿн-санаалу этсин. 9 Сÿÿжигер ару болзын. Jаманды кöрöр кÿÿнигер jок болзын, jакшыдаҥ тудуныгар. 10 Бой-бойыгарды карындаштар чылап эрке сÿÿгер, бой-бойыгарга баштапкы болуп кÿндÿ эдигер. 11 Мында jаантайын кичееҥкей болугар, тынла jалбыштаныгар, Кайраканга jалчыланыгар. 12 Ижемjи слерге сÿÿнчи экелзин. Ачу-корондо чыдамкай болугар, jаантайын мÿргÿгер. 13 Кудайдыҥ улузы не-немедеҥ тутакту jÿрзе, ÿлежигер, кÿндÿзек болугар. 14 Слерди истеечилерди алкагар. Алкагар, каргабагар. 15 Сÿÿнип jÿргендерле кожо сÿÿнигер, ыйлап jÿргендерле кожо ыйлагар. 16 Бой-бойыгарга санаагар jаҥыс болзын, улуркабагар, jе jобожыган улуска тартылыгар, бойыгарды ойгор деп сананбагар. 17 Кемге де jаман учун jаманды бербегер. Ончо улус алдында jакшыны эдерге кичеенигер. 18 Аргалу болзогор, ончо улусла амыр jÿрÿгер. 19 Бойыгар учун öчÿркебегер, кару улузым, Кудайдыҥ чугулына jер беригер. Бичилген jок беди: «Мен öч аларым, Мен jандыра берерим» — деп, Кайракан айдат. 20 Карын, öштÿҥ аштап турган болзо, азыра, суузап турган болзо, суу ичир. Мынайда эдип, оныҥ бажына костор jуурыҥ. 21 Jаманга jеҥдирбе, jе jаманды jакшыла jеҥ.

Рим 13

Jаҥга багары

1 Кажы ла кижи jаҥдарга баксын, нениҥ учун дезе Кудай тургуспаган jаҥ jок. Бар jаҥдарды ончозын Кудай тургускан. 2 Оныҥ учун jаҥга удурлашкан кижи Кудайдыҥ тургусканына удурлажып турганы ол. Удурлажып турганы, бойлорын jаргыга тÿжÿрет. 3 Jакшыны эдип jÿрген улус эмес, jаманды эдип jÿрген улус jаҥдардаҥ коркыыр учурлу. Jаҥнаҥ коркыбайын деп турган болзоҥ, jакшыны эт, ол сени мактаар. 4 Jаҥда отурган кижи Кудайдыҥ jалчызы ине, ол сеге jакшыны эдерге иштеп jат. Jаманды эдип jÿрген болзоҥ, коркы ол кылышты тегин алып jÿрбей jат. Ол Кудайдыҥ jалчызы, jаманды эдип jÿрген улустыҥ jаргызын эдет. 5 Оныҥ учун jаҥдарга багар керек, jаҥыс та кезедÿ аларым деп коркып эмес, jе jÿрек айдып турганыла багар керек. 6 Мыныҥ учун калан да тöлöйдигер. Олор Кудайга jалчыланып, jаантайын молjулу керегин бÿдÿрет ине. 7 Кажызына ла нени беретен, оны беригер: кемге калан, — ого калан, кемге албан, — ого албан, кемнеҥ коркыйтан, коркыгар, кемге кÿндÿ эдетен, эдигер.

Сÿÿш — ол Jасакты бÿдÿрери

8 Кемге де, нени де тöлÿлÿ болбогор. Сок jаҥыс тöлÿгер бой-бойыгарды сÿÿйтен тöлÿ болзын, нениҥ учун дезе öскö кижини сÿÿп турганы, Jасакты бÿдÿргени ол. 9 Jакылталар: чайдам кылынба, öлтÿрбе, ууры этпе, öскö кижинийин кÿÿнзебе — булар ла öскöлöри де бу сöстöрдö салынган ине: «Бойыҥды бойыҥ сÿÿгеҥдий, jуугыҥды сÿÿп jÿр». 10 Сÿÿп турган кижи jуук кижизине jаманды этпес. Оныҥ учун сÿÿри — ол Jасакты бÿдÿрери. 11 Анайда эдигер, нениҥ учун дезе слер эмдиги öйди билеригер слерге уйкудаҥ ойгонор öй келген. Бис бÿде берген туштазына кöрö эмди аргадалатан кÿнибис jуук. 12 Тÿн öдÿп калды, тÿш jууктап келди. Анайдарда, карачкыныҥ керектерин таштап, jарыктыҥ мылтык-jепселин кийели. 13 Бойыбысты тÿштиҥ jарыгында чылап тудуналы jыргабайлы, аракыдабайлы, балыр, кал кылык кылынбайлы, ööркöшпöйли, кÿйÿнбейли. 14 Куйагаар Иисус Христос Кайракан болгой. Эт-канды кичееп, оныҥ кычазын бÿдÿрбегер.

Рим 14

Бой-бойыгарды jаргылабагар

1 Кудайга бÿдеринде чинези jетпей турган кижини бойыгарга jуудып алыгар, кöрÿм-шÿÿлтези керегинде оныла сöс блаашпагар. 2 Кезик кижи ончозын jиирге jараар деп бÿдет, чине jогы, jаҥыс маала-ажын jийт. 3 Jип турганы, jибей турганды jаман кöрбöзин. Jибей турганы, jип турганды jаргылабазын, нениҥ учун дезе оны Кудай jуудып алган. 4 Öскö кижиниҥ jалчызын jаргылайтан сен кем андый? Ол jакшы эдет пе, бÿдÿрилет пе, онызын бийи билер. Бÿдÿрилзе, ол ойто тургузылар, нениҥ учун дезе бийде оны тургузар кÿч бар. 5 Кезик кижи бир кÿн арткан кÿндердеҥ аҥылу деп бодойт. Öскö кижиге ончо кÿндер тÿҥей. Кажы ла кижи ого бойыныҥ санаазы билип турганыла этсин. 6 Кÿндерди аҥылап турган кижи Кайраканга болуп аҥылайт. Курсак jип турган кижи Кайраканга болуп jийт, нениҥ учун дезе Кудайга алкыш-быйанын айдат. Курсак jибей турган кижи Кайраканга болуп jибей, Кудайга алкышбыйанын айдат. 7 Кемибис те бойына болуп jÿрбейт, кемибис те бойына болуп öлбöйт ине. 8 Jÿрген болзобыс, Кайраканга болуп jÿрÿп jадыбыс. Öлÿп jаткан болзобыс, Кайраканга болуп öлÿп jадыбыс. Анайдарда, jÿргенис пе, öлÿп jатканыс па, — бис Кайракандыйы. 9 Оныҥ учун öлгöн дö, тирÿ де улусты бийлеерге, Христостыҥ öлгöни ле тирилгени ол. 10 Сен дезе карындажыҥды не jаргылайдыҥ? Эмезе сен? Карындажыҥды не jаман кöрÿп jадыҥ? Ончобыс Кудайдыҥ jаргызы алдына турарыбыс. 11 Бичилген jок беди: «Мен бар, …— деп, Кайракан айдат, …— Мениҥ алдыма кажы ла тизе чöгöдööр, кажы ла тил Мени Кудай деп, ачыгынча айдар». 12 Анайдарда, кажыбыс ла бойы учун Кудайдыҥ алдына каруу берер. 13 Оныҥ учун бойы бойыбысты jаргылабайлы. Карын, карындажыска бÿдÿрилер эмезе jыгылар шылтак болбойлы деп сананыгар. 14 Мен билерим, меге Иисус Кайракан бÿдÿмjи берип jат ончо неме бойы алдынаҥ ару эмес болбой jат. Jе кандый бир немени ару эмес деп бодогон кижиге ол ару эмес. 15 Кандый бир курсакты jип, мынызыла карындажыҥды ööркöдип турган болзоҥ, сен сÿÿш айтканынча этпей jадыҥ. Анайып курсагыҥла карындажыҥа jаман эдип jадыҥ, Христос бу карындажыҥ ок учун öлгöн ине. 16 Jакшы деп бодогоноорды кижи jамандабазын. 17 Кудайдыҥ Каандыгы ол ичип-jийтени эмес ине. Jе ол — Агару Тын ажыра берилип турган чындык, амыр ла сÿÿнчи. 18 Христоско мынайда jалчыланып турган кижи Кудайга jарап jат, оны улус jарадып jат. 19 Анайдарда, биске амырды экелип, бой-бойыбысты тыҥыдып турганга jÿткÿйли. 20 Кудайдыҥ эдип турганын курсакка болуп буспа. Ончо курсак ару. Jе öскö кижини бÿдÿрилтип jип турган кижиге jаман. 21 Карындажыҥды бÿдÿрилтип турган болзо, эт jибезеҥ, аракы ичпезеҥ, öскöзин де этпезеҥ торт. 22 Бÿдÿп турган болзоҥ, бойыҥда бойыҥ Кудайдыҥ алдында бÿт. Чын деп бодогонын эдип, бу учун бойын jаргылабай турган кижи кежиктÿ болгоны ол. 23 Эреҥистелип, jе курсакты jип турган кижи jаргылайт, нениҥ учун дезе ол мыны бÿтпей эдет. Бÿтпей эдип турган ончо неме — ол кинчек.

Рим 15

Бойыгарга jараарынча этпегер

1 Бис, Кудайга бÿдеринде кÿчтÿ улус, бÿдеринде чине jок улустыҥ jÿгин апарыжар учурлу, бойыска jараарынча этпес учурлу. 2 Кажыбыс ла jуук кижибиске jараарынча эдип, ол Кудайга бÿдеринде öссин деп, ого jакшыны эдер учурлу. 3 Христос то Бойына jараарынча этпеген, карын, бичилгенинче: «Сени jамандаган улустыҥ jамандажы Меге тÿшкен». 4 Башкыда ончо бичилгени бисти ÿредерге бичилген. Бис олордоҥ чыду ла кöкÿдÿ алып, ижемjибисти jылыйтпазыбыс. 5 Чыду ла кöкÿдÿ берип турган Кудай дезе, Христос Иисуска jараарынча, санаагарды jаҥыс этсин, 6 санаагар jаҥыс болуп, бир ÿнле Кудайды, Иисус Христос Кайраканыстыҥ Адазын, мактазын деп. 7 Оныҥ учун Кудай макталсын деп, слерди Христос jуудып алганы чылап, бой-бойыгарды jуудып туругар. 8 Кудайдыҥ чындыгына болуп Христос иудей калыкка jалчы боло бергенин слерге айдып турум. Анайып Ол улу адаларга берген сöсти бÿдÿрген. 9 Кара jаҥдуларга дезе, олор Кудайды мактазын деп, быйан эдип jалчы боло берген, бичилгенинче: «Оныҥ учун Сени кара jаҥдулар ормодо мактаарым, Сеге сарындар сарнаарым». 10 База айдылган: «Оныҥ калыгыла кожо jыргагар, кара jаҥдулар!» 11 База: «Кайраканды мактагар, ончо кара jаҥдулар! Оны макка чыгарыгар, ончо калыктар!» 12 База Исаия айдат: «Ол Иессейдиҥ тазылынаҥ чыгып, калыктарды башкарарга келер. Ого калыктар иженер». 13 Ижемjи берип турган Кудай Ого бÿткенигер ажыра слерди не ле сÿÿнчиле, амырла толтырсын, Агару Тынныҥ кÿчиле ижемjигер там кöптöзин деп.

Павелдиҥ ижи

14 Бойым да слерге бÿдÿмjилÿ, карындаштарым слер jакшыла толо, ончозын билип, бой-бойыгарды ÿредер аргагар бар. 15 Jе мен слерге бир кезик немелерди эске алындырарга тидим бичидим, нениҥ учун дезе Кудайдаҥ меге берилген jакшылыкла 16 Христос Иисустыҥ абызы болуп, кара jаҥдулар ортодо абыстап, Сÿÿнчилÿ Jар jарлап jадым. Олор Агару Тынга учурлалып, Кудайга jараар тайылга боло берзин деп, мыны эдип jадым. 17 Анайдарда, Кудайга эткен керектеримле Христос Иисус ажыра мактанар аргам бар. 18 Кара jаҥдуларды Кудайга уккур болорына экелерге, Христос мен ажыра нени эткен, jÿк оны тидим айдып jадым. Ол мыны сöслö, керекле, 19 билдилердиҥ ле кайкалдардыҥ кÿчиле, Кудайдыҥ Тыныныҥ кÿчиле эткен. Анайып Иерусалимнеҥ ала Иллирикке jетире Христостыҥ Сÿÿнчилÿ Jарын jарлыктаар аргалу болгом. 20 Айла, Христостыҥ адын улус уккалак jерлерде jарлыктаарга кичеенгем, öскö кижи салган тöскö неме тутпайын деп, 21 бичилгенинче: «Христос керегинде кемдерге jарлалбаган, олор кöрöр, кемдер укпаган, олор аайлаар». 22 Слерге кöп катап келерге санангам, jе jÿзÿн-башка шылтактардаҥ улам келишпеген. 23 Эмди, бу ороондордо мен jарлыктабаган jер артпаган учун, слерге кöп jылдардыҥ туркунына келерге кÿÿнзегеним учун 24 Испания jаар атанып, слерге келерим. Слерле jолой кöрÿжерим деп, иженип турум. Бир кезек öйгö дö болзо слерле кожо болуп, сÿÿнип алзам, оноҥ ары барарга мени jолго шыйдыырыгар. 25 Эмди агаруларга болужайын деп, Иерусалим барып jадым. 26 Керек неде дезе, Македонияныҥ ла Ахаияныҥ серкпелери Иерусалимдеги jокту агаруларга болуш jетирерге кÿÿнзегендер. 27 Мыны бойлоры эдерге кÿÿнзегендер. Jе олор мыны эдер учурлу болгон. Иудейлер Тыннаҥ берилген байлыкла öскö калыктарла ÿлешкен болзо, öскö калыктар олорго jердеги байлыкла болужар учурлу. 28 Бу jакылтаны бÿдÿрип, jууганымды олорго jетирзем, Испания jаар атанып, jолой слерди табарарым. 29 Слерге келзем, Христостыҥ алкыжын толтыра экелерим деп, билип jадым. 30 Иисус Христос Кайраканыска болуп, Агару Тын берип турган сÿÿшке болуп слерди сурап турум, карындаштар мен учун Кудайга мÿргÿп, мениҥ тартыжуумда мениле кожо болугар. 31 Ол мени Иудейдеги бÿтпестердеҥ айрызын деп, Иерусалимге jалчыланып эткенимди ондогы агарулар jаратсын деп, 32 Кудайдыҥ табы болзо, мени слерге сÿÿнчилÿ келип, слерле кожо амырап алзын деп мÿргÿгер. 33 Амырдыҥ Кудайы ончогорло кожо болгой. Аминь.

Рим 16

Эзен айттырыштар

1 Слерди Фивала таныштырып турум. Ол бистиҥ эjебис, Кенхреадагы серкпениҥ болушчызы. 2 Оны агарулар чылап, Кайраканныҥ улузы чылап jуудып, немедеҥ тутакту болзо, болужыгар. Ол бойы кöп улуска, меге де болушкан. 3 Прискиллага ла Акилага эзен айдыгар. Олор мениле кожо Христос Иисуска иштеп jÿрген улус. 4 Олордыҥ jÿрÿми мен учун jеткердиҥ алдында болгон. Олорго jаҥыс та мен эмезим, jе jÿзÿнбашка калыктардыҥ ончо серкпелери быйанду. 5 Анайда ок олордыҥ айлындагы серкпеге эзен айдыгар. Сÿÿген Епенет карындажыма эзен айдыгар. Ол Асияда Христоско бÿткен баштапкы кижи болор. 6 Мариамга эзен айдыгар. Ол слерге кöп иштеген. 7 Угы jаҥыс Андроникке ле Юнияга эзен айдыгар. Бу улус мениле кожо кижендÿ болгондор. Олор апостолдор ортодо jарлу улус, менеҥ озо Христостыйы боло бергендер. 8 Кайраканныҥ Бойында сÿÿген Амплий карындажыма эзен айдыгар. 9 Бисле кожо Христоско иштеп jÿрген Урбанга, база сÿÿген Стахий карындажыма эзен айдыгар. 10 Христоско чындык болгоны ченелген Апеллеске эзен айдыгар. Аристовулдыҥ айылдагы улузына эзен айдыгар. 11 Угы jаҥыс Иродионго эзен айдыгар. Наркисстиҥ айлындагы улузынаҥ Кайракандыйы болгондорго эзен айдыгар. 12 Трифенага ла Трифосага эзен айдыгар. Бу ÿй улус Кайраканга кöп иштеген эдилер. Сÿÿген Персида эjебиске эзен айдыгар. Ол база Кайраканга кöп иштеген эди. 13 Кайракан талдап алган Руфка, база мениҥ де энейим боло берген оныҥ энейине эзен айдыгар. 14 Асинкритке, Флегонтко, Ермга, Патровко, Ермийге ле олорло кожо jÿрген öскö дö карындаштарга эзен айдыгар. 15 Филологко, Юлияга, Нирейге ле оныҥ эjезине, Олимпанга ла олорло кожо jÿрген ончо агаруларга эзен айдыгар. 16 Бой-бойыгарла агару окшошло эзендежигер. Слерге Христостыҥ ончо серкпелери эзен айдып турулар. 17 Слерди сурап турум, карындаштар слер алган ÿредÿге удурлажып, слерди бöлÿп, бÿдеринде буудак эдип турган улустаҥ чеберленигер ле олордоҥ кыйыжыгар. 18 Андый улус Христос Кайраканыска эмес, боро кардына болуп иштеп jадылар. Олор тату, jараш сöстöр айдып, сÿмеленип билбес улусты аскырадылар. 19 Кайраканга уккур болгоныгарды ончо улус билер. Оныҥ учун слер учун сÿÿнип турум. Jе jакшы керектерге ойгор болугар, jаман керектерге ару болугар деп кÿÿнзейдим. 20 Амырдыҥ Кудайы саадабай будыгардыҥ алдына сатананы jыга бассын. Иисус Кайраканыстыҥ jакшылыгы слерле кожо болгой. 21 Слерге мениле кожо иштеп jÿрген Тимофей, угы jаҥыс Луций, Иасон ло Сосипатр эзен айдып турулар. 22 Бу самараны бичип алган мен де, Тертий, слерле Кайракан ажыра бирлик бойым, слерге эзен айдып турум. 23 Слерге Гаий эзен айдып туру. Ол мени ле ончо серкпени бойыныҥ айлында jуудып алган кижи болор. Слерге каланыҥ керектерин башкарып турган Ераст ла Кварт карындаш эзен айдып турулар. 24 Иисус Христос Кайраканыстыҥ jакшылыгы слерле кожо болгой. Аминь. 25 Кудайды алкайлы! Сÿÿнчилÿ Jарым ажыра, Иисус Христостыҥ Jары ажыра чактарда jажырылган jажытты ачып, Ол слерди тыҥыдар аргалу. 26 Jе эмди ончо калыктар Кудайга багып, бÿде берзин деп, бу jажыт jарчылардыҥ чийимдери ажыра мöҥкÿ Кудайдыҥ jакарганыла ачылган. 27 Ого, сок jаҥыс ойгор Кудайга, Иисус Христос ажыра ÿргÿлjи чакка мак! Аминь.

Пaвел Aпостолдыҥ Коринфтеги Серкпеге Бaштaпкы Сaмaрaзы

1 Коринф 1

1 Кудайдыҥ табыла Христос Иисустыҥ апостолы болорго кычырылган Павелдеҥ ле Сосфен карындаштаҥ — 2 Кудайдыҥ Коринфтеги серкпезине. Слерге, Христос Иисус ажыра Кудайга учурлалган улуска, бистиҥ ле слердиҥ Иисус Христос Кайраканыстыҥ адына кайда ла баштанып тургандарла кожо агару болорго кычырылган улуска, 3 Адабыс Кудайдаҥ ла Иисус Христос Кайраканнаҥ jакшылык ла амыр jетсин. 4 Слер учун, слерге Христос Иисус ажыра берилген Кудайдыҥ jакшылыгы учун Кудайыма jаантайын алкыш-быйан айдадым. 5 Слерге Христос ажыра Кудайдыҥ сöзи ле билим артыктай берилген ине. 6 Христостыҥ керези слердиҥ бойыгарда бек боло берген, 7 анайып, Кудайдаҥ сыйды jеткилинче алала, Иисус Христос Кайраканыстыҥ ачыларын сакып jадыгар. 8 Ол слерди учына jетире тыҥыдар. Ол тушта Иисус Христос Кайраканыстыҥ кÿнинде jек jок болорыгар. 9 Кудай чындык, Ол слерди Бойыныҥ Уулы Иисус Христос Кайраканысла бирлик болзын деп кычырган.

Серкпедеги бöлÿништер

10 Иисус Христос Кайраканыстыҥ адыла слерди сурап турум, карындаштар бой-бойыгарла эптÿ-jöптÿ jÿрÿгер, ортогордо бöлÿниш болбозын, слерди бир санаа ла бир амаду бириктирзин. 11 Карындаштарым, бой-бойыгарла ööркöжип турганыгар деп, Хлояныҥ айылдагы улузынаҥ уктым. 12 Мениҥ аайлаганымла кажыгар ла: «Мен — Павелдийи», «Мен — Аполлостыйы», «Мен — Кифаныйы», «Мен — Христостыйы» — дежип jадыгар. 13 Христос бöлÿнди эмеш пе? Павел слер учун кере тартылды эмеш пе? Эмезе Павелдиҥ адына болуп креске тÿштигер бе? 14 Кудайга баш, Крисп ле Гаийдеҥ башка, кемигерди де креске тÿжÿрбегениме. 15 Бойымныҥ адыма креске тÿжÿргем деп, кем де айдып болбос. 16 Эйе, Стефанныҥ айылдагы улузын креске тÿжÿргем. База кемди креске тÿжÿргеним санаама кирбейт. 17 Христос мени улусты креске тÿжÿрзин деп эмес, Сÿÿнчилÿ Jар jарлазын деп ийген ине. Jе мен кижиниҥ ойгор сöстöрин айдып jарлабас учурлу, Христостыҥ крези кÿчин jылыйтпазын деп.

Христос — Кудайдыҥ кÿчи ле ойгорлыгы

18 Крес керегинде сöс — öлÿмниҥ jолыла барып jаткан улуска jÿÿлиш ине, биске дезе, аргадаштыҥ jолыла барып jаткан улуска, — ол Кудайдыҥ кÿчи. 19 Бичилген jок беди: «Ойгорлордыҥ ойгорлыгын jоголторым, керсÿлердиҥ санаазын jектеерим». 20 Ойгор кайда? Билимчи кайда? Бу телекейде шÿÿлтечи дегени кайда? Кудай бу телекейдиҥ ойгорлыгын jÿÿлиш этпеди бе? 21 Телекей бойыныҥ ойгорлыгыла Кудайды билип албаган, мында Кудайдыҥ ойгорлыгы. Ол бÿдÿп турган улусты jарлыкташтыҥ 'jÿÿлижиле' аргадаарга кÿÿнзеген. 22 Иудейлер де кайкалдар некейдилер, еллиндер де ойгорлыкты бедирейдилер, 23 бис дезе кере тартылган Христосты jарлыктайдыс. Ол — иудейлерге бÿдÿрилтер таш, кара jаҥдуларга — jÿÿлиш, 24 кычырылган улуска да, иудейлерге де, еллиндерге де Ол — Кудайдыҥ кÿчи ле Кудайдыҥ ойгорлыгы. 25 Кудайдаҥ 'jÿÿлиш' дегени, кижиниҥ ойгорлыгынаҥ ойгор, Кудайдаҥ чине jок дегени, кижиниҥ кÿчинеҥ кÿчтÿ. 26 Бойыгарга кöрÿгер, карындаштар, Кудай слерди кычырып аларда, кандый болгоныгарды. Ортогордо ойгор улус кöп болгон бо, кÿчтÿ ле укту-тöстÿ улус кöп болгон бо? 27 Jе Кудай ойгорлорды уйатка тÿжÿрерге, телекейде ойгор эмес дегенди талдап алган, кÿчтÿни уйатка тÿжÿрерге, телекейде чине jок дегенди талдап алган; 28 учурлу дегенди jоголторго, телекейде учур jок дегенди, jектеткенди, неге де турбас дегенди талдап алган, 29 Кудайдыҥ алдында кем де мактанып болбозын деп. 30 Оныҥ шылтузында слер де Христос Иисустыҥ Бойында jÿрÿп jадыгар. Оны Кудай ойгорлыгыс эткен, Ол ажыра бисти акту, агару эткен, jайымдаган. 31 Оныҥ учун анайда ла бичилген: «Мактанып турган кижи, Кайраканла мактансын».

1 Коринф 2

Тын ончозын шиҥдеп jат

1 Слерге келеримде, карындаштар, Кудайдыҥ jажыды керегинде чечен эмезе ойгор сöстöрлö jарлайын деп келбедим. 2 Ортогордо jÿрзем, Иисус Христостоҥ, jетпезине кере тартылган Бойынаҥ башка, нени де билбейин деп шÿÿгем. 3 Мен слерге чине jок, айап, тыҥ ширтилдеп калган келгем. 4 Мениҥ айткан сöстöримде ле jарлыктаганымда кижиниҥ ойгорлыгыныҥ бÿдÿмjилÿ сöстöри jок болгон, jе мениҥ сöстöримниҥ чыны Тынныҥ кÿчинде ачылган, 5 бÿдÿп турганыгар кижиниҥ ойгорлыгына эмес, Кудайдыҥ кÿчине тöзöлзин деп. 6 Ойгорлыкты дезе толо кемине jеткен улус ортодо jарлап jадыбыс, jе бу телекейдиҥ ойгорлыгын да эмес, бу телекейдиҥ jоголып jаткан jаҥдарыныҥ ойгорлыгын да эмес. 7 Jе бис Кудайдыҥ jажытту, jажырылган ойгорлыгын jарлап jадыбыс. Бисти макталзын деп, бу ойгорлыкты Ол öйлöр башталгалакта озолодо темдектеп койгон. 8 Оны бу телекейдиҥ jаҥдарыныҥ кемизи де билип албаган. Билип алган болзо, мактулу Кайраканды кере тарткылабас эди. 9 Jе анайда ла бичилген: «Оны сÿÿп турган улуска Кудай нени белетеп койгонын кöс кöрбöгöн, кулак укпаган, ол кижиниҥ санаазына кирбеген». 10 Биске дезе бу jажытты Кудай Бойыныҥ Тыныла ачкан. Тын ончозын, Кудайдыҥ jажыдыныҥ тереҥин де шиҥдейт. 11 Кижиниҥ ичинде не барын кем билер? Оны jаҥыс кижиниҥ бойында jÿрген тыны билер. Анайып ок Кудайдыйын да кем де билбес. Оны jаҥыс Кудайдыҥ Тыны билер. 12 Бис дезе Кудайдаҥ биске берилгенди билерге, бу телекейдиҥ тынын эмес, Кудайдаҥ Тын алдыбыс. 13 Мыны кижиниҥ ойгорлыгы ÿреткен сöстöрлö эмес, бисти Тын ÿреткен сöстöрлö jарлап jадыбыс. Тыннаҥ болгон немелерди тынла jÿрген улуска jартайдыс. 14 Сезимиле jÿрген кижи дезе Кудайдыҥ Тыны ого айтканды jуутпайт. Мыны ол тенексиш деп бодоп, аайлап болбойт, нениҥ учун дезе бу керегинде тынныҥ болужыла шÿÿр керек. 15 Тынла jÿрген кижи — ончозы керегинде шÿÿйт, jе ол кижи керегинде кем де шÿÿп болбос. 16 Кем Кайраканныҥ санаазын билип алган, кем Ого jöп айдып берер аргалу? Бис дезе, Христос чылап сананып jадыбыс.

1 Коринф 3

Ончобыс бир керек эдип jадыбыс

1 Бат оныҥ учун, карындаштар, слерге тынла jÿрген улуска чылап айдып болбодым. Jе мен слерге эт-канла jÿрген улуска чылап, Христоско бÿдеринде jаш балдарга чылап айттым. 2 Мен слерди сÿтле азырадым, кату курсакла эмес. Кату курсакты jип болбос эдигер, эмди де болуп албай jадыгар, 3 нениҥ учун дезе эмди де эт-канла jÿрÿп jадыгар. Кÿйÿнижип, ööркöжип турган болзогор, этканла jÿргенигер ол эмес пе, кижинийинче кылынып jÿргенигер ол эмес пе? 4 Бирÿгер: «Мен — Павелдийи», öскöгöр: «Мен — Аполлостыйы» — дегенде, эт-канла jÿргенигер ол эмес пе? 5 Аполлос ол не кижи? Павел ол не кижи? Олор jÿк jалчылар. Олордыҥ шылтузында Кудайга бÿде бердигер, кажыгарга ла Кайраканнаҥ канча кире берилгенинче бÿттигер. 6 Мен тарыдым, Аполлос сугарды, jе öскÿргени Кудай болды. 7 Оныҥ учун тарып та, сугарып та турганы учурлу эмес, jаҥыс öскÿрип турган Кудай учурлу. 8 Тарып турганы ла сугарып турганы бир керек эдип jадылар, jе кажызы ла канча кире кÿчин салып иштегениле jал алар. 9 Бис Кудайга кожо иштеп jÿрген инебис, слер — Кудайдыҥ кыразы, Кудайдыҥ тудуп турганы. 10 Кудайдаҥ меге берилген jакшылыкла, ойгор тудаачы чылап, тöс салдым, öскö кижи ого тудуп jат. Jе кажы ла кижи бойы канайып тудуп турганын кöрзин. 11 Салылганнаҥ башка, öскö тöсти кем де салып болбос. Бу тöс — Иисус Христос. 12 Кем бу тöскö алтынла, мöҥÿнле, баалу-чуулу таштарла, агашла, öлöҥлö эмезе саламла тутса, 13 кажы ла кижиниҥ эткен кереги ачылар. Мыны кöргÿзетен кÿн келер, нениҥ учун дезе кажы ла кижиниҥ эткен кереги отто ачылат, ол кандый болгонын от ченеер. 14 Кемниҥ тутканы отко кÿйÿп калбаза, jал алар. 15 Кемдийи кÿйÿп калза, ого чыгым болор. Jе бойы аргадалар, оттоҥ чыкканы чылап аргадалар. 16 Слер — Кудайдыҥ Öргööзи деп, слердиҥ бойыгарда Кудайдыҥ Тыны jÿрÿ деп, билбейдигер эмеш пе? 17 Кудайдыҥ Öргööзин jоголтотон кижини Кудай jоголтып койор. Кудайдыҥ Öргööзи агару ине, ол Öргöö — слер. 18 Кем де бойын бойы тöгÿндебезин. Кемигер бу телекейде чындаптаҥ ойгор болорго сананып jÿрген, оныгар ойгор болорго, тенек боло берзин. 19 Бу телекейдиҥ ойгорлыгы — Кудайдыҥ алдында тенексиш ине. Бичилген jок беди: «Кудай ойгорлорды олордыҥ ок тузагыла тудуп jат». 20 База: «Кайракан ойгорлордыҥ шÿÿлтелерин билер. Олор куру». 21 Анайдарда, кем де улусла мактанбазын, ончозы слердийи 22 Павел беди, эмезе Аполлос, эмезе Кифа, эмезе телекей, эмезе jÿрÿм, эмезе öлÿм, эмезе эмдиги öй, эмезе келер öй — бу ончозы слердийи. 23 Слер — Христостыйы, Христос — Кудайдыйы.

1 Коринф 4

Христостыҥ апостолдоры

1 Анайдарда, бисти Христостыҥ jалчылары деп, Кудайдыҥ jажыттары учун каруулу улус деп, кажы ла кижи сананар учурлу. 2 Андый улустаҥ чындык болоры некелет. 3 Мени слер jаргылараар ба эмезе öскö улус jаргылаар ба, бу мени санааркатпай jат. Мен бойымды бойым да jаргылабайдым. 4 Бойымды бурулу деп бодобой до турган болзом, jе мынызыла актанбай jадым. Мени jаргылаары — Кайракан. 5 Оныҥ учун Кайракан келбейинче, öйинеҥ озо бир де jаргылабагар. Ол карачкыда jажырылганды jарыдып ийер, jÿректе алып jÿрген санааларды иле эдер. Ол тушта кажы ла кижи Кудайдаҥ бойыныҥ кайралын алар. 6 Мыны, карындаштар, бойым ла Аполлос керегинде слерге болуп айттым. «Бичилгенге ÿзеери нени де этпес» деген сöстöрди бистеҥ аайлаарга ÿренигер деп кÿÿнзейдим. Ол тушта бир кижиле оморкоп, öскöзин jектебезигер. 7 Чындап та, сени кем аҥылады? Сенде Кудайдаҥ албаган не бар? Алган болзоҥ, албаган чылап, не мактанадыҥ? 8 Слер тойдыгар ба? Байыдыгар ба? Бис jокко каандар болуп калдыгар ба? Слерди чындаптаҥ каандар боло берзин деп кÿÿнзеер эдим! Ол тушта бис те слерле кожо каандар болор эдибис. 9 Jе сананзам, Кудай бисти, апостолдорды, öлÿмге jаргылаган калганчы улусты чылап, ончозыныҥ алдына тургузып койгондый. Биске бастыра телекей — ангелдер де, улус та кöрÿп jадылар. 10 Бис Христоско болуп тенек, слер — Христостыҥ шылтузында ойгор. Бис чине jок, слер — кÿчтÿ. Слерди мактайдылар, бисти — jаман кöрöдилер. 11 Оноҥ болгой эмдиге jетире торолоп, суузап jадыбыс, самтар кийимдÿ jÿрÿбис, соктыртып jадыбыс, jадар jерис jок, 12 кызыл колыстыҥ кÿчиле иштеп jадыбыс. Бисти арбайдылар, бис алкайдыс. Бисти сÿредилер, бис чыдажадыс. 13 Бисти jамандайдылар, бис коот сöстöр айдадыс. Бис телекейге сÿре-чöптий, бис эмдиге jетире таштанчыдый. 14 Слерди уйалтайын деп эмес, сÿÿген балдарымды чылап санандырайын деп, мыны бичип турум. 15 Слерди тÿмен ÿредÿчилер Христос керегинде ÿреткен де болзо, jе адалар кöп эмес. Слерге Сÿÿнчилÿ Jар jарлап, слерди Христос Иисуска туудым. 16 Оныҥ учун слерди сурап турум менеҥ тем алыгар. 17 Бого болуп слерге Тимофейди ийдим. Ол Кайраканга чындык ла мениҥ сÿÿген уулым эди. Христос Иисуска болуп канайда jÿрÿп турганымды, кайда ла, кажы ла серкпеде канайда ÿредип jÿргенимди ол слерге эске алындырар. 18 Слерге келбезимде, кезигер jакшыркай берген. 19 Jе Кайраканныҥ табы болзо, слерге удабас келип, jакшыркактардыҥ сöстöрин эмес, олор нени эдер аргалузын ченеп кöрöрим. 20 Кудайдыҥ Каандыгы сöстö эмес, кÿчте ине. 21 Нени кÿÿнзейдигер? Слерге камчылу келейин бе, эмезе сÿÿштÿ ле jобожыган келейин бе?

1 Коринф 5

Эски ачыткыны jок эдип кырыгар

1 Слерде балыр кылык табылган деп, чын табыш бар. Андый кылык кара jаҥдуларда да болбогон: кем де бойыныҥ ÿйиниҥ ордына адазыныҥ ÿй кижизиле jуртайт. 2 Слер дезе jакшыркап jадыгар. Андый керек эткен кижини бойыгардаҥ чыгарзын деп ыйлаган болзогор, торт болор эмес пе? 3 Мен ортогордо бойым jок то болзом, jе тынымла слерле кожо jÿрÿп, слерде болгоным чылап, андый керек эткен кижи jанынаҥ мындый jöп чыгардым 4 Иисус Кайраканыстыҥ адына болуп jуулзагар, мен де тынымла, Иисус Кайраканыстыҥ кÿчиле слерле кожо болуп, 5 оны сатанага берип ийели, эди-каны öлÿп калзын, jе тыны Кайраканныҥ кÿнинде аргадалзын. 6 Слердиҥ мактанар немегер jок. Бир эмеш ачыткы ончо тестени кöпшидип турганын билбезеер бе? 7 Анайдарда, слерге jаҥы тесте болорго, эски ачыткыны jок эдип кырыгар. Слер ачыткы jок калаш эдигер, нениҥ учун дезе, пасха курааныбыс — Христос тайылып калган. 8 Оныҥ учун эски ачыткы, кинчектиҥ ле jаманныҥ ачыткызы бар калашла байрамдабайлы. Карын, аруныҥ ла чындыктыҥ ачыткы jок калажыла байрамдайлы. 9 Балыр jÿрÿмдÿ улуска бирикпегер деп, слерге самарада бичиген эдим. 10 Jе мен бу телекейдиҥ балыр jÿрÿмдÿлери, эмезе ачыркактары, эмезе тонокчылары, эмезе чалуга бажыраачылары керегинде айтпадым. Оноҥ башка слерге бу телекейди таштап барарга келижер эди. 11 Карын, мен карындаш деп аданып, бойы балыр jÿрÿм jÿрÿп, ачыркап, чалуга бажырып, jамандап, аракыдап, тоноп турган улуска слерди бирикпезин деп бичидим. Андый улусла кожо ажанбагар да. 12 Туш улусты jаргылайтаны мениҥ керегим беди? Слер бойыгардыҥ улузыгарды jаргылап jадыгар ине. 13 Туш улусты Кудай jаргылайт. Jаман кижини бойыгардаҥ ырадыгар.

1 Коринф 6

Карындаштар ортодо ööркöш болбозын

1 Öскö карындашла сöс блаашту керек бар болуп, агаруларда эмес, чындык эместерде jаргылажарга кемигер тидинет болбогой? 2 Агарулар телекейди jаргылаарын билбей туругар эмеш пе? Телекейди jаргылайтан болзогор, оок-тобыр керектердиҥ аайына чыгар аргагар jок болды ба? 3 Ангелдерди де jаргылаарысты билбей туругар эмеш пе? Jадын-jÿрÿмдеги керектерди айтпай да jадым. 4 Jадын-jÿрÿмдеги керектер jанынаҥ блааш-тартыжу боло бергенде, оны серкпеде кем де эмес улустыҥ jаргызына не бередигер? 5 Слерди уйалтайын деп айдып турум бойыныҥ карындаштарыныҥ аайына чыгар ойгор кижи ортогордо jок болды эмеш пе? 6 Jе карындаш карындажыла jаргылажат, jетпезине бÿтпестердиҥ алдына. 7 Анайдарда, бой-бойыгарла jаргылажып турганыгар — ол слердиҥ бÿткÿлинче jеҥдирткенигер. Тарынып артсагар, артык болор эмес пе? Слердеҥ айрып турза, артык болор эмес пе? 8 Карын, бойыгар jаман эдип, айрып jадыгар, jетпезине карындаштарла анайда кылынып jадыгар. 9 Чындык эместер Кудайдыҥ Каандыгын энчиленбес деп, билбей туругар эмеш пе? Аспагар балыр jÿрÿмдÿлер, чалуга бажыраачылар, чайдам кылыктулар, бодулар, ÿй улусла чылап кожо jуртап турган эр улус, 10 уурчылар, ачыркактар, аракызактар, jамандаачылар, тонокчылар Кудайдыҥ Каандыгынаҥ jер албас. 11 Слердиҥ кезигер андый болгон. Jе Иисус Христос Кайраканныҥ адыла, Кудайыстыҥ Тыныла аруталдыгар, бойыгарды Кудайга учурладыгар, акталдыгар.

Эт-кан — Кайраканга

12 Меге ончозын эдери jарадылган, jе ончозы туза экелбей jат. Меге ончозын эдери jарадылган, jе мени не де бийлебес учурлу. 13 Курсак — карынга, карын — курсакка. Jе Кудай онызын да, мынызын да jоголтып койор. Эт-кан балыр jÿрÿмге эмес, ол — Кайраканга, Кайракан — эт-канга. 14 Кудай Кайраканды тиргискен, Ол Бойыныҥ кÿчиле бисти де тиргизер. 15 Эди-каныгар — Христостыҥ эди-каныныҥ ÿйелери деп, билбей туругар эмеш пе? Анайдарда, Христостыҥ эди-каныныҥ ÿйелерин алып, оны балыр jÿрÿмдÿ ÿй кижиниҥ ÿйелери эдетем бе? Jок туру! 16 Балыр jÿрÿмдÿ ÿй кижиге бириккени, оныла бир эт-кан боло бергенин билбей туругар эмеш пе? Айдылган jок беди: «Экÿ бир эт-кан боло берер». 17 Кайраканла биригип турган кижи Оныла бир тын болуп jат. 18 Балыр jÿрÿмнеҥ качыгар! Кижи кандый да кинчек этсе, ол этканга каршу jетирбей jат. Балыр jÿрÿмдÿ кижи акту бойыныҥ эди-канына удура кинчек эдет. 19 Эди-каныгар — бойыгарда jÿрÿп турган ла слерге Кудайдаҥ берилген Агару Тынныҥ Öргööзи деп, билбей туругар эмеш пе? Слер бойыгардыйы эмес. 20 Слерди jаан баала садып алгандар. Анайдарда, эди-каныгар Кудайдыҥ магына болзын.

1 Коринф 7

Айыл-jуртту болоры керегинде

1 Меге бичигенигер керегинде айдарым бу. Эр кижиге кижи албаза торт. 2 Jе балыр кылык кöптöгöнинеҥ улам кажы ла эр кижи ÿйлÿ болзын, кажы ла ÿй кижи öбööндÿ болзын. 3 Öбööни ÿйи алдында, ÿйи öбööни алдында бойыныҥ молjулу керегин бÿдÿрер учурлу. 4 Ÿйи бойыныҥ эди-канына ээ эмес, оныҥ ээзи — öбööни. Анайда ок öбööни де бойыныҥ эди-канына ээ эмес, оныҥ ээзи — ÿйи. 5 Бой-бойыгардаҥ кыйышпагар. Jаҥыс кезек öйгö, экÿ jöптöжöлö, бойыгарды мÿргÿÿлге учурлаарга кожо болбозогор кем jок. Jе мыныҥ кийнинде ойто кожо болугар. Оноҥ башка, бойыгарды тудунып болбозыгардаҥ улам слерди сатана ченеердеҥ маат jок. 6 Jе мен мыны jарадып айдадым, jакарып эмес. 7 Ончо улус мендий болзын деп кÿÿнзеер эдим, jе кажы ла кижи бойы Кудайдаҥ сыйлу бирÿзинде мындый, öскöзинде андый сый бар. 8 Кижи албаган ла тул калган улуска айдып турум олорго мен чилеп jаҥыскан jÿрзе торт. 9 Jе тудунып болбой турган болзо, кижи алгылазын. Кычаныҥ одына алдырганча, кижи алза торт ине. 10 Jе алышкан улуска мен эмес, Кайракан jакарат ÿйи öбööниле айрылышпас учурлу. 11 Айрылышса, jаҥыскан jÿрзин эмезе öбööниле эптешсин. Öбööни де ÿйиле айрылышпазын. 12 Арткан улуска Кайракан эмес, мен айдып турум кандый бир карындаш Кудайга бÿтпес ÿйлÿ болзо, ÿйи оныла jуртаарга jöп болзо, айрылышпазын, 13 бÿтпес öбööндÿ ÿй кижи де, öбööни оныла jуртаарга jöп болзо, айрылышпазын. 14 Бÿтпес эр кижи ÿйи ажыра, бÿтпес ÿй кижи öбööни ажыра Кудайга учурлалат. Оноҥ башка, балдарыгар ару эмес болор эди, эмди олор агару. 15 Бÿтпес кижи айрылыжарга турган болзо, айрылышсын. Бу учуралда бÿдÿп турган эр кижи эмезе ÿй кижи колбулу эмес. Кудай бисти амырга кычырган. 16 Кайдаҥ билериҥ, ÿй кижи, öбööниҥди аргадап болбозыҥ ба? Эмезе сен, эр кижи, кайдаҥ билериҥ, ÿйиҥди аргадап болб